← Κύπρος

Παπαδημητρίου κ.α. ν. Πηλαβάκη κ.α., Αριθμός Αγωγής: 3593/2012, 20/6/2019

Παπαδημητρίου κ.α. ν. Πηλαβάκη κ.α., Αριθμός Αγωγής: 3593/2012, 20/6/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2019:A207 EΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Χαραλάμπους, Ε.Δ. Αριθμός Αγωγής: 3593/2012 Μεταξύ:

  1. XXXXX Παπαδημητρίου
  2. XXXXX Αβρααμίδου
  3. Semelia Design Developing Ltd Ενάγουσας -και-
  4. XXXXX Πηλαβάκη
  5. XXXXX Πηλαβάκη Εναγομένων Ημερομηνία: 20/6/2019 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για Ενάγοντες: Ο κ. Λ. Ν. Χριστοδούλου Για Εναγόμενη: O κ. Ν. Δαμιανού για Ν. Δαμιανού & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε Α Π Ο Φ Α Σ Η Έρεισμα για την καταχώρηση της παρούσας αγωγής αποτέλεσαν οι εργασίες ανακαίνισης που εκτελέσθηκαν στο διαμέρισμα των εναγόμενων, το οποίο βρίσκεται στο 3ο όροφο της Πολυκατοικίας XXXXX Block B, με αριθμό 32 επί της οδού XXXXX 43 στη Λάρνακα (στο εξής καλούμενο «το διαμέρισμα»). Με την παρούσα αγωγή, οι ενάγοντες, αξιώνουν το συνολικό ποσό των €71.780,22 πλέον Φ.Π.Α, το οποίο κατέβαλαν σε τρίτα πρόσωπα, προς όφελος των εναγομένων και χωρίς οποιαδήποτε χαριστική αιτία, για τις υπηρεσίες που παρασχέθηκαν και για τα προϊόντα που αγοράσθηκαν και τοποθετήθηκαν με σκοπό την πλήρη ανακαίνιση του. Διαζευκτικά, το πιο πάνω ποσό αξιώνεται στη βάση των αρχών του αδικαιολόγητου πλουτισμού. Αξίζει να σημειωθεί στο στάδιο αυτό ότι, μετά από σχετική δήλωση του ευπαίδευτου συνηγόρου των εναγόντων τα αξιoύμενα ποσά, ως οι παράγραφοι (10

(20), 10
(21), 10
(22)και 10
(23)της Έκθεσης Απαίτησης, συνολικής αξίας €10.692,7 δεν διεκδικούνται, με αποτέλεσμα το συνολικό ποσό που οι ενάγοντες αξιώνουν να περιορίζεται στο ποσό των €61.087,
  1. Αποτελεί κοινό έδαφος μεταξύ των μερών όπως προκύπτει μέσα από τα παραδεκτά γεγονότα αλλά και μέσα από την αναντίλεκτη μαρτυρία ότι ο ενάγοντας 1 και η ενάγουσα 2 είναι διευθυντές και μέτοχοι της ενάγουσας
  2. Οι εναγόμενοι, μόνιμοι κάτοικοι Αγγλίας, και ιδιοκτήτες του πιο πάνω διαμερίσματος επιθυμούσαν την ανακαίνιση του διαμερίσματος τους, λόγω της επιθυμίας τους να επισκέπτονται πιο συχνά την Κύπρο. Οι εναγόμενοι διατηρούσαν φιλικές σχέσεις με την ενάγουσα 2, η οποία, επίσης τον ουσιώδη χρόνο, προέβαινε σε έργα ανακαίνισης του δικού της διαμερίσματος, το οποίο βρίσκεται στο ισόγειο της ίδιας πολυκατοικίας με το διαμέρισμα των εναγομένων, με την βοήθεια του ενάγοντα 1 και των συνεργατών της. Οι εργασίες ανακαίνισης του διαμερίσματος της ενάγουσας 2 αναστάληκαν λόγω προβλημάτων που είχε με την Διαχειριστική Επιτροπή της εν λόγω πολυκατοικίας. Οι εναγόμενοι θέλοντας αφενός να αποφύγουν τα οποιαδήποτε μελλοντικά προβλήματα που πιθανόν να τους δημιουργούσε η διαχειριστική επιτροπή της πολυκατοικίας και αφετέρου επειδή οι ίδιοι διέμεναν στο εξωτερικό και δεν ήξεραν οποιοδήποτε πρόσωπο που θα τους βοηθούσε εξειδικευμένα με την ανακαίνιση, ζήτησαν βοήθεια από την ενάγουσα 2, η οποία τους σύστησε τον ενάγοντα
  3. Οι εναγόμενοι κατόπιν συζητήσεων και διαφόρων συναντήσεων με τον ενάγοντα 1 κατέληξαν σε συμφωνία. Εδώ έγκειται ακριβώς και η ουσιαστικότερη επίδικη διαφορά των μερών για το ποια ακριβώς ήταν η μεταξύ τους συμφωνία, τι αυτή διαλάμβανε, ποιοι ακριβώς ήταν οι όροι της καθώς και ποια ήταν τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των μερών. Από την άλλη όμως αποτελεί κοινό έδαφος ότι οι εργασίες για την ανακαίνιση του διαμερίσματος θα συμπεριλάμβαναν, μεταξύ άλλων, την γενική ανακαίνιση, την αντικατάσταση των πορτοπαραθύρων, των δαπέδων, των ερμαριών και πάγκων, των ειδών υγιεινής, την εγκατάσταση κεντρικής θέρμανσης, αναβάθμιση υδραυλικών και ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων, την κατασκευή γυψοσανίδων καθώς και μπογιάτισμα. Αποτελεί, επίσης, κοινό έδαφος μεταξύ των μερών, όπως προκύπτει μέσα από τις παραδοχές των διαδίκων και μέσω των αδιαμφισβήτητων και αναντίλεκτων γεγονότων, ότι το πιο πάνω ποσό πράγματι καταβλήθηκε από την ενάγουσα 3 σε τρίτα πρόσωπα σε σχέση με υλικά και προϊόντα τα οποία αγοράσθηκαν. Οι εναγόμενοι κατέβαλαν στους ενάγοντες, μέσω πληρωμής προς την ενάγουσα 2, το συνολικό ποσό των €60,000 σε σχέση με τις πιο πάνω εκτελεσθείσες εργασίες. ΕΚΔΟΧΗ ΕΝΑΓΟΝΤΩΝ Αποτελεί, συνοπτικά, θέση των εναγόντων, ως συνάγεται μέσα από τις δικογραφημένες τους θέσεις, ότι οι εναγόμενοι ζητούσαν επίμονα από τους ενάγοντες, να μεσολαβήσουν για την πλήρη ανακαίνιση του διαμερίσματος τους. Οι εναγόμενοι όμως πληροφορήθηκαν εξ αρχής για το γεγονός ότι η ενάγουσα 3 δεν είναι εργοληπτική εταιρεία και ότι απλά, εξαιτίας της πείρας της, ήταν σε θέση να τους βοηθήσει με το να τους συστήσει και να τους προτείνει αριθμό συνεργατών και προμηθευτών, με τους οποίους συνεργαζόταν η τελευταία. Οι ενάγοντες αποδέχθηκαν την εν λόγω πρόταση. Περαιτέρω συμφωνήθηκε όπως ο ενάγοντας 1, μετά την ετοιμασία των αρχιτεκτονικών σχεδίων που ετοιμάσθηκαν από τον αρχιτέκτονα XXXXX Παπαδόπουλο (στο εξής καλούμενος «ο αρχιτέκτονας») και εγκρίθηκαν από τους εναγομένους, εισηγείται σύμφωνα με το γούστο του την αγορά των υλικών, προϊόντων και υπηρεσιών τα οποία θα επιλέγοντο για την ανακαίνιση, κατόπιν τελικής έγκρισης τους από τους εναγόμενους. Συμφωνήθηκε ακολούθως, μεταξύ των μερών, ότι επειδή οι εναγόμενοι, λόγω της κατάθεσης των χρημάτων τους σε τράπεζα στο Λονδίνο, δεν θα μπορούσαν να μεταφέρουν τα απαιτούμενα ποσά σε σύντομο χρονικό διάστημα στην Κύπρο, η οποιαδήποτε πληρωμή για την ανακαίνιση του διαμερίσματος να γίνεται από την ενάγουσα 3 και οι εναγόμενοι ακολούθως να καταβάλλουν στην ενάγουσα 2 τα αντίστοιχα ποσά σε σύντομο χρονικό διάστημα. Οι ενάγοντες κατόπιν συμφωνίας με τους εναγόμενους κατά την περίοδο Οκτωβρίου 2008 μέχρι και Μάιο του 2010, αγόρασαν εκ μέρους τους διάφορα υλικά, προϊόντα, εξοπλισμό και υπηρεσίες τα οποία παρέδωσαν στους εναγόμενους καθώς και φρόντισαν να τοποθετήσουν στο διαμέρισμα τους. Τα πιο πάνω ποσά καταβλήθηκαν από τους ενάγοντες σε τρίτα πρόσωπα άνευ χαριστικής αιτίας. Το συνολικό ποσό που οι ενάγοντες κατέβαλαν σε τρίτους και πάντοτε προς όφελος των εναγόμενων ανέρχετο στο ποσό των €131.780,
  4. Οι εναγόμενοι κατέβαλαν στην ενάγουσα 2, το συνολικό ποσό των €60.000 ενώ παρέλειψαν μέχρι και σήμερα να καταβάλουν το υπόλοιπο οφειλόμενο ποσό ύψους €61.087.
  5. Λόγω της παράλειψης των εναγόμενων να καταβάλουν το πιο πάνω ποσό, οι εναγόμενοι συνεχίζουν να καρπώνονται και/ή απολαμβάνουν τα υλικά και τις υπηρεσίες που οι ενάγοντες κατέβαλαν και ως εκ τούτου οι εναγόμενοι κατέστησαν αδικαιολόγητα πλουσιότεροι σε βάρος των εναγόντων. ΕΚΔΟΧΗ ΕΝΑΓΟΜΕΝΩΝ Αποτελεί επίσης, συνοπτικά, θέση των εναγομένων, όπως αυτή δικογραφείται μέσω της Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης τους, την οποία εγείρουν υπό τύπο προδικαστικής ένστασης, ότι οι αξιώσεις των εναγόντων θα πρέπει να απορριφθούν λόγω του ότι είναι παράνομες και άκυρες αφενός γιατί οι ενάγοντες, κατά παράβαση του Περί Εγγραφής και Ελέγχου Εργοληπτών Οικοδομικών και Τεχνικών Έργων Νόμο του 2001 (29 (I) / 2007), δεν ήταν κατά τον ουσιώδη χρόνο εγγεγραμμένοι στο μητρώο Εργοληπτών ως εργολάβοι. Περαιτέρω κατά παράβαση προνοιών του πιο πάνω Νόμου, δεν καταστίσθηκε οποιαδήποτε γραπτή συμφωνία εκτέλεσης οικοδομικού έργου αλλά και ούτε αυτή κατατέθηκε τέτοια στον εν λόγω Σύνδεσμο κατά παράβαση προνοιών της εν λόγω νομοθεσίας. Επί της ουσίας, οι εναγόμενοι προβάλλουν τη θέση ότι ο ενάγοντας 1 τους παρουσιάστηκε ως πρόσωπο που κατείχε την ικανότητα για την πλήρη ανακαίνιση εσωτερικών χώρων και ο οποίος επέδειξε ενδιαφέρον να αναλάβει το εν λόγω έργο ανακαίνισης. Οι εναγόμενοι, κατά τον Σεπτέμβριο του 2008, κατέληξαν σε συμφωνία με τον ενάγοντα 1, βάση της οποίας ο ενάγοντας 1 θα αναλάμβανε πλήρως και εξ ολοκλήρου όλες τις εργασίες ανακαίνισης και διακόσμησης του διαμερίσματος τους, έναντι του συνολικού κόστους των €70.000 - €80.000, με μέγιστο ποσό ανακαίνισης το ποσό των €80.
  6. Στο εν λόγω ποσό θα συμπεριλαμβανόταν και η αμοιβή του ενάγοντα
  7. Κατά παράβαση της πιο πάνω συμφωνίας ο ενάγοντας δεν τους ενημέρωνε για τις επιλογές των υλικών, τις εκτελεσθεισες εργασίες αλλά και το ακριβές κόστος αυτών. Επίσης το διαμέρισμα παρέμεινε ημιτελές, εντοπίσθηκαν κακοτεχνίες και ελλείψεις και ο ενάγοντας υπερέβη το συμφωνηθέν προϋπολογισμό. Επίσης οι ενάγοντες υπερχρέωσαν τους εναγόμενους με σκοπό να λάβουν προμήθεια. Λόγω των πιο πάνω οι εναγόμενοι αναγκάσθηκαν να πληρώσουν εργολάβους και υπεργολάβους, συνολικού ύψους €60.000, με σκοπό να ολοκληρώσουν το έργο καθώς και να διορθώσουν τις κακοτεχνίες. ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΝΑΓΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΝΤΑΠΑΊΤΗΣΗ Οι ενάγοντες, μέσω της Απάντησης στην τροποποιημένη Υπεράσπιση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση, πέραν του γεγονότος ότι επαναλαμβάνουν και υιοθετούν τα όσα ισχυρίζονται στην Έκθεση Απαίτησης, αναφέρουν επιπρόσθετα ότι η ενάγουσα 3 ουδέποτε ανέλαβε εργασίες ανακαίνισης του διαμερίσματος. Ο σχεδιασμός της ανακαίνισης αφορούσε το αρχιτεκτονικό γραφείου που την ανέλαβε. Ο ενάγοντας 1 θα εισηγείτο μόνο την αγορά των υλικών, προϊόντων και υπηρεσιών. Οι εναγόμενοι γνώριζαν πλήρως τις τιμές για τα υλικά, προϊόντα και εξοπλισμό καθώς και τις υπηρεσίες που έχουν προσφορά. Περαιτέρω δεν είχε συμφωνηθεί οποιοσδήποτε προϋπολογισμός και ότι το εν λόγω διαμέρισμα ανακαινίσθηκε πλήρως δεν παρέμειναν οποιεσδήποτε ημιτελείς εργασίες αλλά και ούτε εμφανίσθηκαν οποιεσδήποτε κακοτεχνίες. Για την απόδειξη της υπόθεσης των εναγόντων και για την προβολή της υπεράσπισης τους σε σχέση με την ανταπαίτηση, κατέθεσαν ενόρκως ο ενάγοντας (Μ.Ε.1), ο XXXXX Καραβιώτης (Μ.Ε.2), η XXXXX Παπαδοπούλου (Μ.Ε.3), ο XXXXX Μιχαήλ (Μ.Ε.4), ο XXXXX Χαραλαμπίδης (Μ.Ε.5), η XXXXX Μιχαήλ (Μ.Ε.6), ο XXXXX Φωτίου (Μ.Ε.7), ο XXXXX Σφήκας (Μ.Ε.8) και ο XXXXX Χριστοφόρου (Μ.Ε.9). Για την προώθηση της υπεράσπισης και απόδειξης της ανταπαίτησης των εναγόμενων κατέθεσαν ενόρκως ο εναγόμενος 1 (Μ.Υ.1), ο XXXXX Γαλίδης (Μ.Υ.2) και ο XXXXX Λουβιάς (Μ.Υ.3). Κατατέθηκαν επίσης συνολικά και 89 Τεκμήρια. Η αγωγή και η ανταπαίτηση συνεκδικάστηκαν, κατόπιν δήλωσης των ευπαίδευτων συνηγόρων, εφόσον το Δικαστήριο, ασκώντας τη διακριτική του ευχέρεια, διαπίστωσε ότι αυτό ήταν πρόσφορο και κατάλληλο. Και τούτο γιατί τα ζητήματα που εγείρονται, τόσο με την απαίτηση όσο και με την ανταπαίτηση, είναι άρρηκτα συνδεδεμένα (G.D.L. Trading (Famagusta) Ltd v. Φαρκονάς
(2010)I Α.Α.Δ. 63). ΜΑΡΤΥΡΙΑ Πλήρης έκταση της μαρτυρίας που δόθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, βρίσκεται καταγεγραμμένη στα πρακτικά και κρίνω ότι δεν είναι σκόπιμη η λεπτομερής παράθεση της στα πλαίσια σύνταξης της παρούσας απόφασης. Λαμβανομένου των κοινών θέσεων των 2 πλευρών, αλλά και των αμφισβητούμενων γεγονότων, η παράθεση της μαρτυρίας αμέσως πιο κάτω, γίνεται με γνώμονα τα επίδικα θέματα που περιβάλλουν την παρούσα υπόθεση. Όπως εξάλλου έχει λεχθεί στην απόφαση G & K Exclusive Fashions Ltd v. Ρόδου Παπαδοπούλου και άλλων
(2001)1 (Α) Α. Α. Δ, 88) το Δικαστήριο δεν είναι υποχρεωμένο να επαναλάβει το σύνολο της μαρτυρίας ή να αναφερθεί σε κάθε πτυχή της. O M.E 1 υιοθέτησε στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης του γραπτή πολυσέλιδη δήλωση (Τεκμήριο 1). Θα προσπαθήσω να συνοψίσω τα κυριότερα σημεία αυτής. Αποτελεί θέση του Μ.Ε.1 ότι οι εναγόμενοι ζητούσαν επίμονα από τους ενάγοντες να μεσολαβήσουν για την πλήρη ανακαίνιση, συντήρηση, εξασφάλιση και τοποθέτηση εξοπλισμού και διακόσμησης του διαμερίσματος των εναγόμενων. Παρά τους ενδοιασμούς των εναγόντων αυτοί τελικά αποδέχτηκαν αποκλειστικά και μόνο προς εξυπηρέτηση τους. Η ενάγουσα 3 τους ανέφερε ότι δεν είναι εργοληπτική εταιρεία και ότι απλά μπορούσε να τους συστήσει και να τους προτείνει αριθμό συνεργατών και προμηθευτών με σκοπό την εξυπηρέτησή τους. Τον Σεπτέμβριο του 2008 ενώ βρισκόταν με την ενάγουσα 2 και τον επιβλέποντα αρχιτέκτονα, στο υπό ανακαίνιση διαμέρισμα της ενάγουσας 2, τους προσέγγισαν οι εναγόμενοι. Ο ίδιος εξήγησε στους εναγόμενους ότι λόγω της συμπεριφοράς της διαχειριστικής επιτροπής θα έπρεπε να εκπονηθούν και για το δικό τους διαμέρισμα αρχιτεκτονικά σχέδια. Περαιτέρω τους πρότεινε, γεγονός που αποδέχτηκαν οι εναγόμενοι, όπως ο αρχιτέκτονας τους ετοιμάσει αρχιτεκτονικά σχέδια ο αρχιτέκτονας. Τα προκαταρκτικά σχέδια ετοιμάστηκαν τον Οκτώβριο του 2008 και περί τον Ιανουάριο του 2009 ετοιμάστηκαν τα τελικά αρχιτεκτονικά σχέδια (Τεκμήριο 9), τα οποία αποδέχτηκαν πλήρως οι εναγόμενοι. Ακολούθως ο αρχιτέκτονας ανέλαβε τις εργασίες της ανακαίνισης του διαμερίσματος τους. Στην βάση των πιο πάνω απορρίπτει τον ισχυρισμό των εναγόμενων ότι έγινε οποιαδήποτε συμφωνία μαζί τους για προκαθορισμένο κόστος ανακαίνισης. Το αρχιτεκτονικό γραφείο κατέγραψε με σαφήνεια το περιεχόμενο των εργασιών, οι οποίες θα πραγματοποιούνταν και θα φέρονταν εις πέρας από τους προτεινόμενους στους εναγόμενους επαγγελματίες συνεργάτες (Τεκμήρια 10 και 11). Ο ίδιος ουδέποτε ανέφερε προς τους εναγόμενους οποιοδήποτε προτεινόμενο ποσό το οποίο θα ήταν το κόστος του διαμερίσματος τους. Ο λόγος ήταν γιατί το διαμέρισμα των εναγόμενων βρισκόταν σε άσχημη κατάσταση, είχε διάφορα άγνωστα τεχνικά και δομικά προβλήματα, παρουσίαζε έντονες οξειδώσεις και υγρασία καθώς επίσης και οι εναγόμενοι ήταν αυτοί οι οποίοι θα επέλεγαν το κόστος και την ποιότητα των υπηρεσιών, υλικών, προϊόντων και εξοπλισμού. Περαιτέρω ουδέποτε συμφώνησε με τους εναγόμενους να λάβει οποιαδήποτε πληρωμή ενώ ήταν ξεκάθαρη η θέση του ότι θα έπρεπε να πληρωθεί το αρχιτεκτονικό γραφείο το οποίο είχε αναλάβει τη μελέτη, πράγμα το οποίο οι εναγόμενοι αποδέχτηκαν. Άδεια οικοδομής και πολεοδομικές άδειες δεν απαιτούντο για την εκτέλεση του έργου, όπως εξάλλου καταγράφεται στην σχετική μελέτη του αρχιτεκτονικού γραφείου. Επίσης, συμφωνήθηκε με τους εναγόμενους και κατόπιν προτροπών τους όπως ο ίδιος να εισηγείται σύμφωνα με το γούστο του την αγορά των υλικών, προϊόντων και υπηρεσιών τα οποία θα επιλέγοντο για την ανακαίνιση του διαμερίσματος τους, κατόπιν τελικής εγκρίσεως και συμφωνίας των εναγόμενων. Ακολούθως οι εναγόμενοι επέλεξαν τα υλικά που θα τοποθετούνταν στο διαμέρισμα και κάποιες φορές στην παρουσία και του ίδιου. Σε σχέση με το κόστος των αγορών των προϊόντων και των υλικών που θα τοποθετούνταν στο διαμέρισμα ήταν ξεκάθαρη η θέση του ότι ο ίδιος και η ενάγουσα 3 δεν θα μπλέκονταν στο οικονομικό κομμάτι της ανακαίνισης. Για τον λόγο αυτό εισηγήθηκε όπως όταν ολοκληρώνονταν οι επιλογές των υλικών να πληρώνονταν τα αντίστοιχα ποσά από τους εναγόμενους. Όμως για προσωπικούς λόγους τους οποίους επικαλέστηκαν οι εναγόμενοι και επειδή λόγω της κατάθεσης των χρημάτων τους σε τράπεζα του Λονδίνου, εισηγήθηκαν όπως η πληρωμή τους να γίνεται από τους ενάγοντες και ακολούθως αυτοί να καταβάλουν τα αντίστοιχα ποσά στην ενάγουσα 2, πράγμα το οποίο έγινε αποδεκτό. Κατά την έναρξη των εργασιών διαπιστώθηκε ότι οι υδραυλικές εγκαταστάσεις ήταν σε προχωρημένο στάδιο οξείδωσης και στο τέλος της υπηρεσιακής τους ζωής το ίδιο ίσχυε και για τις ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις καθώς διαπιστώθηκε ότι υπήρχε και σοβαρό πρόβλημα της υγρασίας. Με εισήγηση των μηχανικών, του αρχιτέκτονα και αφού λήφθηκε η σύμφωνη γνώμη των εναγόμενων αποφασίστηκε η ακύρωση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων και η τοποθέτηση νέων. Επίσης με επιθυμία των εναγόμενων αποφασίστηκε η εγκατάσταση ηλιακού συλλέκτη επί της οροφής. Κατά την έναρξη των εργασιών η διαχειριστική επιτροπή της πολυκατοικίας αντέδρασε έντονα με αποκορύφωμα τη λήψη δικαστικών μέτρων και την έκδοση προσωρινού διατάγματος αναστολής τους (Τεκμήρια 12 και 13). Με τη λήψη των πιο πάνω μέτρων, ο ίδιος, πάντοτε σε συνεννόηση με τους εναγόμενους προχώρησε άμεσα και χωρίς να τους επιβαρύνει οικονομικά σε πολύωρες επαφές και επί τόπου συναντήσεις με συνεργάτες της εναγόμενης 3, πολιτικούς μηχανικούς και ηλεκτρομηχανολόγους για μελέτη της όλης κατάστασης (Τεκμήρια 17, 18, 19, 20, 21, 22 και 62). Ταυτόχρονα εξασφαλίσθηκε προς όφελος των εναγόμενων πολεοδομική άδεια, ημερομηνίας 06/09/09 (Τεκμήριο 25) και άδεια οικοδομής από τις τεχνικές υπηρεσίες του Δήμου Λάρνακας (Τεκμήριο 27). Ως αποτέλεσμα των πιο πάνω ενεργειών, η αγωγή εναντίον των εναγόμενων συμβιβάστηκε (Τεκμήριο 24) και ακολούθως οι εργασίες συνεχίστηκαν και ολοκληρώθηκαν. Λόγω των προβλημάτων που είχαν προκύψει, μεταξύ της διαχειριστικής επιτροπής και των εναγόμενων, ο ίδιος κατ' εντολή των εναγόμενων και κατόπιν τελικής έγκρισης τους, διευθετήσαν την μίσθωση υπηρεσιών δηλαδή διαμεσολαβητή συμβούλου μηχανικού και αρχιτέκτονά για την ετοιμασία σχεδίων και υποβολή πλήρους αιτιολογημένης αίτησης προς εξασφάλιση της πολεοδομικής άδεια καθώς χρειάστηκαν και τις υπηρεσίες δικηγόρου καταβάλλοντας τα πιο πάνω ποσά άνευ χαριστικής αιτίας (Τεκμήρια 31, 32, 33, 34 και 35). Στα πλαίσια της μεταξύ των μερών συμφωνίας οι ενάγοντες, για την περίοδο Οκτωβρίου του 2008 μέχρι και Μάιο του 2010, αγόρασαν εκ μέρους τους διάφορα υλικά, προϊόντα και παρείχαν υπηρεσίες τα οποία και παρέδωσαν στους εναγόμενους και φρόντισαν να τοποθετηθούν στο διαμέρισμα τους. Το συνολικό ποσό που κατεβλήθη ανέρχεται στο ποσό των €131.780,
  1. Οι εναγόμενοι παρέπεμπαν τους διάφορους πωλητές στον ίδιο ώστε να αποπληρωθούν τα πιο πάνω υλικά και προϊόντα και οι σχετικές υπηρεσίες. Οι εναγόμενοι ήταν πλήρως ενήμεροι και αυτοί αποφάσιζαν για την αγορά των υλικών, είχαν συνεχή επίβλεψη και εποπτεία των εργασιών ανακαίνισης και επισκέπτονταν τα εμπορικά καταστήματα τα οποία εισηγούνταν οι ενάγοντες σε σχέση με την αγορά των προϊόντων που θα τοποθετούνταν στο διαμέρισμα τους. Ήταν επίσης πλήρως ενήμεροι για το κόστος της αγωράς τους. Οι εναγόμενοι περαιτέρω επέλεγαν κατά κύριο λόγο υλικά άριστης ποιότητας προηγμένης τεχνολογίας προϊόντα και εξοπλισμό. Ο ίδιος επεσήμανε στους εναγόμενους ότι επέλεξαν ακριβής ποιότητας υλικά τα οποία θα είχαν ως αποτέλεσμα το αυξανόμενο κόστος γεγονός το οποίο οι εναγόμενοι δεν έλαβαν υπόψη. Ο ίδιος μετά από οχλήσεις των εναγόμενων για αγορά και επιπρόσθετων προϊόντων μεγάλης αξίας και μετά τη διαπίστωση της προγενέστερης συμπεριφοράς τους, αναφορικά με την μη εξόφληση των προηγουμένων αγορών, κατέστησε σαφές στους εναγόμενους ότι δεν πρόκειται να πληρώσει οποιαδήποτε άλλη επιλογή τους. Σε σχέση με τη θέση των εναγόμενων ότι το διαμέρισμα τους παρέμεινε ημιτελές είναι η θέση του ότι η εκτελεσθείσες εργασίες ολοκληρώθηκαν απόλυτα. Επίσης είναι η θέση του ότι δεν υπήρχε οποιαδήποτε κακοτεχνία ή απόκλιση από το θέσμιο μέτρο ποιότητας και επιμέλειας. Οι εργασίες που είχαν εκτελεστεί ήταν εξαιρετικής ποιότητας. Αφού ολοκληρώθηκαν οι εργασίες του διαμερίσματος και οι εναγόμενοι εγκαταστάθηκαν πλήρως σε αυτό, απέστειλαν επιστολή προς τους ενάγοντες (Τεκμήριο 59) προβάλλοντας για πρώτη φορά αστήριχτους και ψευδείς ισχυρισμούς, αρνούμενοι να πληρώσουν οποιοδήποτε άλλο ποσό. Οι ενάγοντες απάντησαν με επιστολή των δικηγόρων τους (Τεκμήρια 60 και 61). Αντεξεταζόμενος ο εν λόγω μάρτυρας από τον ευπαίδευτο συνήγορο των εναγόμενων και ερωτηθείς σχετικά κατά πόσο τα αξιούμενα ποσά είναι καταχωρημένα στις οικονομικές καταστάσεις της ενάγουσας 3, ο εν λόγω μάρτυρας ανέφερε ότι τα ποσά αυτά έχουν πληρωθεί, είναι καταγεγραμμένα και υπάρχουν σχετικές αποδείξεις. Αποδέχθηκε επίσης το γεγονός ότι η ενάγουσα 3 δεν έχει υποβάλει μέχρι στιγμής στον Έφορο Εταιρειών οικονομικές καταστάσεις λόγω του ότι το σχετικό οφειλόμενο αξιούμενο ποσό δεν έχει πληρωθεί από τους εναγόμενους. Επανέλαβε τη θέση του ότι αφενός δεν έγινε οποιαδήποτε συμφωνία με τους εναγόμενους τον Οκτώβρη του 2008 σε σχέση με συμφωνηθέν κόστος εργασιών και αφετέρου ότι συμφωνήθηκε, μεταξύ των μερών, το γεγονός ότι η ενάγουσα 3 θα κατέβαλλε με δικά της χρήματα τα σχετικά έξοδα ανακαίνισης και ακολούθως οι εναγόμενοι θα κατέβαλλαν στην ενάγουσα 2 τα αντίστοιχα ποσά, σε σύντομο χρονικό διάστημα. Επανέλαβε περαιτέρω τη θέση του ότι η ενάγουσα 3 δεν θα είχε οποιαδήποτε ευθύνη σε σχέση με την οικονομική πτυχή της υπόθεσης, εφόσον ο ίδιος δεν επιθυμούσε να κατατίθενται ξένα χρήματα στην δική του εταιρεία. Ερωτηθείς να αναφέρει στο Δικαστήριο ποια ήταν ακριβώς η συμφωνία που τα μέρη κατάρτισαν, ο εν λόγω μάρτυρας ανέφερε ότι δεν έγινε καμία συμφωνία μεταξύ του ίδιου προσωπικά και των εναγομένων, προσθέτοντας ότι είναι η ενάγουσα 2 και 3 που συμφώνησαν με τους εναγόμενους και ο ίδιος δεν είχε οποιαδήποτε ανάμειξη και ούτε ανέλαβε κάποια δέσμευση έναντι τους. Ανάφερε περαιτέρω ότι οι πληρωμές των υλικών και των προϊόντων πραγματοποιούντο από την ενάγουσα
  2. Ερωτηθείς σε σχέση με το ποια ήταν η κατάσταση του διαμερίσματος, πριν ξεκινήσουν τα έργα ανακαίνισης, ο εν λόγω μάρτυρας ανέφερε ότι το διαμέρισμα ήταν διάσπαρτο από υγρασίες στους τοίχους και από οξειδώσεις στις σωλήνες. Λόγω της κατάστασης του διαμερίσματος, πρόσθεσε, οι εναγόμενοι αποδέχθηκαν ότι θα έπρεπε να γίνει ριζική και ολοκληρωτική ανακαίνιση. Αυτό επιβεβαιώνεται εξάλλου και από τις 3 εκθέσεις των μηχανικών. Αρνήθηκε σχετική υποβολή ότι οι εργασίες που αποτυπώνονται στο Τεκμήριο 26 μπορούσαν να αποτιμηθούν σε χρήμα εξ αρχής από τον Οκτώβρη του 2008, προσθέτοντας ότι οι εναγόμενοι δεν γνώριζαν τί ακριβώς υλικά θα επέλεγαν και ποιο θα ήταν το κόστος τους. Πρόσθεσε περαιτέρω ότι οι επιλογές και οι αγορές των υλικών που πραγματοποιήθηκαν ήταν πάντοτε μετά την έγκριση των εναγομένων παραπέμποντας, ενδεικτικά, στο Τεκμήριο
  3. Επανέλαβε τη θέση του ότι ο ίδιος πρότεινε στους εναγόμενους να τοποθετήσουν πιο φθηνά κεραμικά, με αποτέλεσμα να μειώσουν το κόστος, αλλά οι εναγόμενοι επέμεναν και ήθελαν να τοποθετηθούν τα ακριβά μάρμαρα που προορίζονταν για το διαμέρισμα της ενάγουσας
  4. Επανέλαβε για ακόμα μια φορά τη θέση του ότι ο ίδιος ανέλαβε να εξυπηρετήσει τους εναγόμενους, χωρίς να λάβει οποιαδήποτε αμοιβή και ότι ο λόγος που αποδέχθηκε να τους βοηθήσει, ήταν εξαιτίας της φιλικής σχέσης που είχε η ενάγουσα 2 μαζί τους αλλά και της πρόκλησης που είχε να αντιμετωπίσει την διαχειριστική επιτροπή της πολυκατοικίας. Αρνήθηκε σχετική υποβολή ότι ουδέποτε έγινε οποιαδήποτε συμφωνία με τους εναγόμενους, μόλις αγοράζονταν τα υλικά και καταβάλλετο το κόστος τους από την ενάγουσα 3, οι εναγόμενοι να απέστελλαν το αντίστοιχο ποσό σε χρήματα, εξ΄ ου και το γεγονός ότι μέχρι τις 24/09/09 οι εναγόμενοι απέστειλαν €60.000, ενώ η ενάγουσα προέβη με βάση τα τιμολόγια της μέχρι εκείνη τη στιγμή σε €36.000 έξοδα μόνο, προσθέτοντας ότι η ενάγουσα 3, πέραν των πιο πάνω ποσών, κατέβαλε προκαταβολές, σε διάφορα πρόσωπα, καθώς πλήρωσε και άλλες εταιρείες που είχαν σχέση με την ανακαίνιση του διαμερίσματος. Ανέφερε ότι ο ίδιος δεν γνωρίζει κατά πόσο τα χρήματα που απέστειλαν οι εναγόμενοι βρισκόντουσαν κατατεθειμένα στην Κύπρο, προσθέτοντας ότι οι εναγόμενοι του ανέφεραν ότι δεν μπορούν ανά πάσα στιγμή να μεταφέρουν συνεχώς χρήματα από την Αγγλία με την έκδοση των σχετικών διατακτικών. Αρνήθηκε περαιτέρω υποβολή ότι οι εναγόμενοι δεν γνώριζαν την τιμή του μαρμάρου προσθέτοντας ότι το γεγονός αυτό επιβεβαιώνεται και από το τιμολόγιο που εξέδωσε ο εργολάβος του έργου. Επιβεβαίωσε ότι όλα τα τιμολόγια εκδίδοντο στην ενάγουσα 3 αλλά διευκρίνισε ότι όλοι οι πωλητές γνώριζαν ότι τοποθετούνταν στο διαμέρισμα των εναγομένων. Ο λόγος που πλήρωσε κάποια τιμολόγια μετά την έγερση της αγωγής ήταν, όπως διευκρίνισε, γιατί τα τιμολόγια εκδόθηκαν στο όνομα της ενάγουσας 3 και λόγω του ότι ήταν συνεργάτες του για πολλά χρόνια δεν ήθελε να τους αφήσει εκτεθειμένους. Ανάφερε περαιτέρω ότι ο εργολάβος συμβλήθηκε με τον ίδιο τον αρχιτέκτονα και δεν ήταν σε θέση να γνωρίζει αν ο εργολάβος υπέγραψε οποιοδήποτε συμβόλαιο με τον εναγόμενο και αν αυτό κατατέθηκε στο Συμβούλιο Εγγραφής Εργοληπτών, ούτε και κατά πόσο έγινε οποιαδήποτε μεταξύ τους γραπτή συμφωνία. Αρνήθηκε σχετική υποβολή ότι οι εναγόμενοι βρισκόντουσαν «στο σκότος» σε σχέση με τα έργα ανακαίνισης, προσθέτοντας ότι οι ίδιοι δεν απουσίαζαν στο εξωτερικό και ενοικίαζαν μάλιστα διαμέρισμα στην Κύπρο. Επίσης, ήταν πλήρως ενήμεροι για όλες τις εργασίες. Ο λόγος, όπως ανέφερε, που το τιμολόγιο σε σχέση με την ηλεκτρική υποδαπέδια θέρμανση εκδόθηκε στο όνομα της ενάγουσας 3 και όχι στους ίδιους τους εναγόμενους, παρά το γεγονός ότι αυτοί ήταν προσωπικοί φίλοι με τον ιδιοκτήτη της εταιρείας, ήταν επειδή αυτή την εντολή έδωσαν οι εναγόμενοι στον ίδιο και ο ίδιος το επιβεβαίωσε καλώντας την ενάγουσα
  5. Αρνήθηκε κατηγορηματικά ότι ο ίδιος έλαβε προμήθεια €150 από τον Μ.Υ 2 και ότι του ζήτησε να προσθέσει στο τιμολόγιο του το πιο πάνω ποσό, για κάλυψη των εξόδων της ενάγουσας 3, ως αμοιβή. Αρνήθηκε το γεγονός ότι οι χρεώσεις του ηλεκτρολόγου είναι διπλάσιες από τις κανονικές τιμές στην αγορά προσθέτοντας ότι ο ίδιος δεν είχε καμία σχέση με τις χρεώσεις. Αρνήθηκε επίσης κατηγορηματικά το γεγονός ότι υπήρχε μεταξύ των διαδίκων συμφωνία ότι το κόστος ανακαίνισης θα στοίχιζε €80.000 προσθέτοντας ότι τα υλικά που τοποθετήθηκαν και οι υπηρεσίες που παρασχέθηκαν διαψεύδουν τη θέση αυτή των εναγομένων, εφόσον επέλεγαν να τοποθετήσουν τα ακριβότερα υλικά. Αρνήθηκε, τέλος, σχετική υποβολή ότι ο ίδιος ανέφερε στους εναγόμενους ότι το κόστος ανακαίνισης του διαμερίσματος θα κυμαίνετο από €600m2 - €800m2, προσθέτοντας ότι ποτέ δεν θα μπορούσε να αναφέρει κάτι τέτοιο εφόσον ακόμη θα ετοιμάζονταν σχέδια και ως εκ τούτου δεν μπορούσε στο στάδιο αυτό να προκαθοριστεί το κόστος των εργασιών. Ο Μ.Ε.2, πολιτικός μηχανικός στο επάγγελμα και πραγματογνώμονας στο ΕΤΕΚ, ανέφερε, στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης του, ότι γνωρίζει τους ενάγοντες στα πλαίσια συνεργασίας που είχαν και στο παρελθόν. Γνωρίζει επίσης τους εναγόμενους εφόσον συναντήθηκε μαζί τους στο υπό ανακαίνιση διαμέρισμα τους. Επιβεβαίωσε ότι επισκέφθηκε, κατόπιν οδηγιών της ενάγουσας, την πολυκατοικία όπου βρίσκετο το διαμέρισμα των εναγόμενων και της ενάγουσας 2, με σκοπό να διεξάγει πραγματογνωμοσύνη αναφορικά με την στατική επάρκεια του κτιρίου, τις υγρασίες που υπήρχαν στο ισόγειο και στον 3ο όροφο, καθώς και στην οξείδωση που υπήρχε κυρίως στο εξωτερικό μέρος της πολυκατοικίας. Κατόπιν σχετικής επιθεώρησης, ο ίδιος εντόπισε εστίες υγρασιών στο διαμέρισμα των εναγόμενων τόσο στο ταβάνι της κουζίνας καθώς και στο μπάνιο. Γνώμη του ήταν ότι οι υγρασίες προκλήθηκαν κατόπιν διαρροής των υδραυλικών εγκαταστάσεων του πιο πάνω διαμερίσματος. Αντεξεταζόμενος και ερωτηθείς ως προς τον λόγο που ο ίδιος δεν προβαίνει σε οποιαδήποτε αναφορά, στην σχετική έκθεση που ετοίμασε (Τεκμήριο 17), σε σχέση με το διαμέρισμα των εναγομένων, ο εν λόγω μάρτυρας διευκρίνισε ότι την εν λόγω επιστολή την συνέταξε αποκλειστικά για λογαριασμό της ενάγουσας
  6. Πρόσθεσε περαιτέρω ότι δεν του δόθηκαν οδηγίες να ετοιμάσει οποιαδήποτε έκθεση αναφορικά με το διαμέρισμα των εναγομένων. Επανέλαβε όμως το γεγονός ότι ο ίδιος είχε επισκεφθεί προσωπικά το διαμέρισμα τους, στην παρουσία τους μάλιστα, και διαπίστωσε τις εν λόγω υγρασίες. Επιβεβαίωσε επίσης ότι ο ίδιος δεν εντόπισε σοβαρές εστίες υγρασιών γενικότερα στην πολυκατοικία, διαπίστωσε όμως φθορές στο κτίριο σε σχέση με τις υδραυλικές του εγκαταστάσεις. Η Μ.Ε.3, υπεύθυνη πωλήσεων στο κατάστημα επίπλων της εταιρείας ΜCS Sideris Interiors Ltd ανάφερε, στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης της, ότι γνωρίζει τον ενάγοντα 1 εφόσον στο παρελθόν είχαν συνεργαστεί ξανά. Επιβεβαίωσε ότι οι εναγόμενοι επισκέφθηκαν το κατάστημα της ως άνω εταιρείας με σκοπό την αγορά επίπλων, για το υπό ανακαίνιση διαμέρισμα τους. Ανέφερε περαιτέρω ότι ο Μ.Ε.1 τους εισηγήθηκε κάποια έπιπλα τα οποία, αφού οι ίδιοι είδαν προσωπικά και αφού τους δόθηκε προηγουμένως σχετική προσφορά με τις προδιαγραφές και το κόστος αγοράς τους, τα αποδέχτηκαν και προχώρησαν με την παραγγελία τους. Επιβεβαίωσε επίσης ότι κατά την παράδοση των επίπλων στο διαμέρισμα των εναγόμενων τους παραδόθηκε αφενός το δελτίο αποστολής (waybill) (Τεκμήριο 67) και αφετέρου το σχετικό Τιμολόγιο (Τεκμήριο 66), το οποίο εξοφλήθηκε από την ενάγουσα
  7. Ανέφερε περαιτέρω ότι οι εναγόμενοι παρέλαβαν όλα τα έπιπλα, πλην των δύο κομοδίνων και ότι την επόμενη ημέρα παράδοσης οι εναγόμενοι τους κάλεσαν να παραλάβουν όλα τα υπόλοιπα παραδοθέντα έπιπλα μετά και από σχετικές οδηγίες που έλαβε από τον Μ.Ε.
  8. Τέλος ανέφερε ότι ουδέποτε η εν λόγω εταιρεία έδωσε οποιαδήποτε προμήθεια στον Μ.Ε.
  9. Αντεξεταζόμενη, επανέλαβε το γεγονός ότι η εταιρεία αρχικά ενημέρωσε τον Μ.Ε.1 για τις τιμές και του υποβλήθηκε προς τούτο σχετική προσφορά, την οποία όμως, διευκρίνισε, δεν είχε μαζί της. Επανέλαβε ότι η σχετική προσφορά παραδόθηκε και στους εναγόμενους. Ανάφερε επίσης ότι τόσο η προσφορά όσο και το εκδοθέν τιμολόγιο, απευθύνετο στην ενάγουσα 3, κατόπιν οδηγιών του Μ.Ε.1 και του εναγόμενου
  10. Αναγνώρισε ως δικές της τις ιδιόχειρες σημειώσεις επί του καταλόγου της εν λόγω εταιρείας (Τεκμήριο 68), και ανέφερε ότι ο λόγος που οι εν λόγω χρεώσεις διαφέρουν από τις τελικές χρεώσεις του τιμολογίου, είναι επειδή οι εναγομενοι επέλεξαν πιο ακριβό ύφασμα και πόδια καναπέ. Αρνήθηκε το γεγονός ότι οι εναγόμενοι ουδέποτε αποδέχτηκαν τα εν λόγω έπιπλα και ότι οι ίδιοι ουδέποτε τα παρήγγειλαν, προσθέτοντας ότι αν δεν συμφωνούσαν, δεν θα προχωρούσαν τότε στην παράδοση τους. Επιβεβαίωσε τέλος ότι ο εναγόμενος τους έδωσε οδηγίες όπως το τιμολόγιο εκδοθεί στον Μ.Ε.
  11. Ο Μ.Ε.4, διευθυντής της εργοληπτικής εταιρείας Οικοδομές (ΜΙΑΜΙ) Ltd, ανέφερε, στα πλαίσια της κυρίως εξέτασής του, ότι με τους ενάγοντες είχαν συνεργαστεί μαζί ξανά στο παρελθόν. Επιβεβαίωσε το γεγονός ότι η πιο πάνω εταιρεία προέβη σε οικοδομικές εργασίες στο διαμέρισμα των εναγόμενων, κατόπιν οδηγιών που έλαβε από τον αρχιτέκτονα αλλά και κατόπιν οδηγιών του Μ.Ε.
  12. Επιβεβαίωσε το γεγονός ότι η εταιρεία για την εκτέλεση των οικοδομικών εργασιών εξέδωσε σχετικό τιμολόγιο (Τεκμήριο 42) το οποίο απευθύνεται στους εναγόμενους, αλλά εκδόθηκε στο όνομα της ενάγουσας 3 και το οποίο εξοφλήθηκε πλήρως από αυτήν. Το εν λόγω τιμολόγιο το απέστειλε τόσο στον αρχιτέκτονα όσο και στον Μ.Ε.
  13. Επιβεβαίωσε ότι οι εναγόμενοι ήταν γνώστες των εργασιών που η εταιρεία του εκτέλεσε εφόσον ανά χρονικά διαστήματα επισκέπτονταν το υπό ανακαίνιση διαμέρισμα τους. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι ο ίδιος ουδέποτε αποτάθηκε στους εναγόμενους ώστε να εξοφλήσουν το εν λόγω τιμολόγιο, γιατί συμφωνήθηκε μεταξύ του ίδιου και του ενάγοντα 1 ότι αυτό θα πληρωνόταν από την ενάγουσα
  14. Αποδέχθηκε το γεγονός ότι ο ίδιος ουδέποτε προέβη σε οποιαδήποτε συμφωνία με τους εναγόμενους και ουδέποτε συζήτησε μαζί τους για την προσφορά που εξέδωσε σε σχέση με τις οικοδομικές εργασίες που θα εκτελούσε. Ερωτηθείς σχετικά επιβεβαίωσε το γεγονός ότι η εταιρεία του είναι αδειούχος εργολάβος και ότι για τις εκτελεσθείσες εργασίες είχε εκδοθεί σχετική άδεια οικοδομής. Όπως εξήγησε ο λόγος που δεν υπογράφηκε οποιοδήποτε γραπτό συμβόλαιο με τους εναγόμενους, ήταν λόγω του ότι το μέγεθος των εκτελεσθείσων εργασιών δεν ήταν μεγάλης οικονομικής αξίας. Αποδέχθηκε επίσης, ερωτηθείς σχετικά, το γεγονός ότι όταν αναλάβει ένας εργολάβος να εκτελέσει εργασίες σε ένα οικοδομικό έργο θα πρέπει απαραίτητα να υπογραφθεί γραπτό συμβόλαιο και περαιτέρω θα πρέπει να το γνωστοποιήσει στο συμβούλιο εγγραφής εργοληπτών. Διευκρίνισε όμως ότι όταν το κόστος του έργου δεν ξεπερνά το ποσό των €17.000, με βάση τα όσα του ανέφερε προφορικά κάποιο μέλος του συνδέσμου τους, δεν είναι αναγκαίο και απαραίτητο να καταρτισθεί μεταξύ των μερών οποιαδήποτε γραπτή συμφωνία. Το πιο πάνω ποσό που η νομοθεσία προνοεί, ήταν της γνώμης, όπως ανέφερε, ότι καλύπτει και αφορά αποκλειστικά μόνο το κόστος εργασιών του εργολάβου και όχι ολόκληρο το κόστος του έργου, εφόσον ένας εργολάβος δεν μπορεί να γνωρίζει εκ των προτέρων το κόστος των εργασιών των υπεργολάβων ώστε ακολούθως να εκτιμήσει το συνολικό κόστος του. Στην προκειμένη περίπτωση, διευκρίνισε ότι το κόστος για την εκτελεσθείσα εργασία του ήταν μόνο €12.
  15. Αποδέχθηκε όμως αργότερα το γεγονός ότι ίσως θα ήταν καλύτερα να υπογράφετο γραπτή συμφωνία και ότι δεν αποκλείει ότι το ποσό των €17.000, για το οποίο ο νόμος απαιτεί να καταρτισθεί γραπτή συμφωνία, να μην περιλαμβάνει μόνο το κόστος του εργολάβου αλλά να αφορά το συνολικό κόστος του έργου. Ο Μ.Ε.5 ηλεκτρολόγος στο επάγγελμα και διευθυντής της εταιρείας Kyrenic Electric Ltd, η οποία τοποθέτησε τις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις και προμήθευσε το διαμέρισμα των εναγομένων με φωτιστικά, ανάφερε, στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης του, ότι γνωρίζει τους ενάγοντες εφόσον είχαν συνεργαστεί και στο παρελθόν. Ανάφερε ότι το διαμέρισμα των εναγόμενων ανακαινίστηκε από την αρχή εφόσον έγινε εξ ολοκλήρου νέα ηλεκτρολογική εγκατάσταση, τοποθετήθηκαν νέα φωτιστικά καθώς και συντελέστηκαν κάποιες επιπρόσθετες εργασίες, κατ' απαίτηση των εναγόμενων. Επιβεβαίωσε το γεγονός ότι οι εργασίες και τα τιμολόγια που εξέδωσε η εταιρεία του ήταν εις πλήρη γνώση των εναγόμενων. Διευκρίνισε επίσης ότι ο ίδιος λάμβανε οδηγίες, αναφορικά με τις εκτελεσθείσες εργασίες, από τον αρχιτέκτονα με την εμπλοκή και του ενάγοντα
  16. Αφού η εταιρεία του ολοκλήρωσε τις εργασίες, προγραμματίσθηκε συνάντηση με την Α.Η.Κ ώστε να εκλεχθούν οι εκτελεσθείσες εργασίες και να δοθεί η τελική έγκριση εκ μέρους της (Τεκμήριο 70). Λόγω του ότι τα εκδοθέντα τιμολόγια (Τεκμήρια 51-54) δεν εξοφλήθηκαν, προέβη σε ακύρωση του αιτήματος για τον σχετικό έλεγχο. Επιβεβαίωσε ότι ζήτησε από τον εναγόμενο 1 να πληρώσει τα πιο πάνω τιμολόγια και ο εναγόμενος 1 τους παρέπεμψε στον ενάγοντα
  17. Αντεξεταζόμενος από τον ευπαίδευτο συνήγορο των εναγόμενων, ο εν λόγω μάρτυρας επιβεβαίωσε το γεγονός ότι την προσφορά δεν την απέστειλε απευθείας στον εναγόμενο 1 αλλά στον αρχιτέκτονα. Διευκρίνισε όμως ότι η προσφορά απευθυνόταν στον εναγόμενο 1, ο οποίος όποτε βρισκόταν στην Κύπρο ήταν παρών κατά την εκτέλεση των εργασιών. Αρνήθηκε σχετική υποβολή ότι η τιμή των φωτιστικών που χρέωσε τους εναγόμενους ήταν διπλάσια από την κανονική, προσθέτοντας ότι τα συγκεκριμένα φωτιστικά τα οποία τοποθετήθηκαν στο διαμέρισμα των εναγομένων ήταν ειδικά φωτιστικά, με αλουμίνιο, αντί τα συνηθισμένα φωτιστικά με πλαστικό, και τα οποία επέλεξε ο ίδιος εναγόμενος
  18. Ανέφερε, περαιτέρω, ότι οι εναγόμενοι αρνήθηκαν να πληρώσουν τα σχετικά τιμολόγια και τον παρέπεμψαν στον ενάγοντα 1, ο οποίος με τη σειρά του, τον συμβούλεψε να μην προχωρήσει με τον τελικό έλεγχο από την Α.Η.Κ προτού εξοφληθεί. Αρνήθηκε σχετική υποβολή ότι η εργασία που επιτέλεσε δεν εγκρίθηκε μεταγενέστερα από τον έλεγχο που πραγματοποίησε η Α.Η.Κ., προσθέτοντας ότι η εργασία που εκτέλεσε ήταν άριστης ποιότητας. Η Μ.Ε.6 διευθύντρια πωλήσεων, κατά τον ουσιώδη χρόνο, της Cucina & Cucina, η οποία εισάγει ιταλικές κουζίνες, ερμάρια και πόρτες και αποτελεί μέλος του ομίλου εταιρειών ERGO HOME GROUP, ανάφερε στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης της ότι τους εναγόμενους τους γνώρισε όταν επισκέφθηκαν οι ίδιοι προσωπικά το κατάστημα (showroom) της εν λόγω εταιρείας. Ο σκοπός της επίσκεψης τους ήταν να δουν τις επιλογές που τους πρότεινε ο ενάγοντας 1 και ακολούθως οι ίδιοι να επιλέξουν τα προϊόντα που επιθυμούσαν να παραγγείλουν. Επιβεβαίωσε το γεγονός ότι ήταν εις γνώση των εναγομένων οι τιμές και τα χαρακτηριστικά των εμπορευμάτων που τελικά είχαν παραληφθεί. Επιβεβαίωσε περαιτέρω το γεγονός ότι όταν οι εναγόμενοι αποφάσισαν για το ποια κουζίνα και ερμάρια θα παράγγελλαν, η ίδια απέστειλε στην εναγόμενη 2 την προσφορά καθώς και τα σχέδια των προϊόντων (Τεκμήριο 71). Η εταιρεία ακολούθως έλαβε οδηγίες από τους εναγόμενους να προχωρήσει με την παραγγελία, αφού προηγουμένως ο ενάγοντας 1 κατέβαλε τη σχετική προκαταβολή. Ανάφερε τέλος ότι η κουζίνα παραδόθηκε στο διαμέρισμα των εναγομένων και το τιμολόγιο που είχε εκδοθεί έχει εξοφληθεί από τον ενάγοντα 1, εφόσον οι εναγόμενοι απουσίαζαν στο εξωτερικό. Αντεξεταζόμενη από τον ευπαίδευτο συνήγορο των εναγόμενων η εν λόγω μάρτυρας ανέφερε ότι αρχικά επισκέφθηκε το κατάστημα της εταιρείας ο ενάγοντας 1, ο οποίος επέλεξε διάφορες επιλογές για να προτείνει στους εναγόμενους. Επιβεβαίωσε επίσης ότι τόσο ο ενάγοντας 1 όσο και οι εναγόμενοι επισκέφθηκαν από κοινού το κατάστημα όπου και επέλεξαν ακολούθως τα υλικά. Ερωτηθείς ως προς το λόγο που η ίδια ουδέποτε ζήτησε από τον εναγόμενο 1 οποιαδήποτε πληρωμή, ήταν γιατί κατά την πιο πάνω συνάντηση, ο εναγόμενος 1 ανέφερε σε σχέση με το οικονομικό κομμάτι της συμφωνίας, ότι το κόστος αγοράς θα εξοφλείτο από τον ενάγοντα
  19. Ο Μ.Ε.7, διευθυντής της εταιρείας P & L Photiou Enterprises Ltd, η οποία κατασκεύασε και τοποθέτησε κουφώματα - αλουμίνια στο διαμέρισμα των εναγομένων ανέφερε, στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης του, ότι είχε συνεργαστεί και στο παρελθόν με τον ενάγοντα
  20. Η εταιρεία του, αφού του ζητήθηκε τούτο, ετοίμασε προσφορά(Τεκμήριο 55) για την κατασκευή αλουμινίων, και πορτοπαράθυρων που θα τοποθετούνταν στο διαμέρισμα των εναγομένων. Επιβεβαίωσε το γεγονός ότι η εν λόγω προσφορά δόθηκε στους εναγόμενους. Επιβεβαίωσε ότι για τις εκτελεσθείσες εργασίες εξέδωσε σχετικό τιμολόγιο (Τεκμήριο 56), το οποίο εξοφλήθηκε πλήρως από την ενάγουσα
  21. Αντεξεταζόμενος ο εν λόγω μάρτυρας από τον ευπαίδευτο συνήγορο του εναγόμενου αποδέχθηκε ότι εκ παραδρομής ανέφερε ότι το τιμολόγιο και την σχετική προσφορά τα παρέδωσε στον εναγόμενο
  22. Τα πιο πάνω, ήταν η τελική του θέση, δόθηκαν στον ενάγοντα
  23. Ο Μ.Ε.8, διευθυντής της Λεκτον Συμβουλευτικής Λτδ και ειδικός σύμβουλος μηχανικός, υιοθέτησε, στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης του, γραπτή του δήλωση (Τεκμήριο 72). Σύμφωνα με το περιεχόμενο αυτής, το διαμέρισμα των εναγόμενων αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα στην υδραυλική του εγκατάσταση. Τον Οκτώβριο του 2009 συναντήθηκε με τους εναγόμενους με σκοπό να τους εξηγήσει τα διάφορα διαδικαστικά σχετικά με το θέμα των τροποποιήσεων της υφιστάμενης πολεοδομικής άδειας λόγω των προβλημάτων που είχε δημιουργήσει η διαχειριστική επιτροπή ότι δηλαδή, τα υπό ανακαίνιση έργα στο διαμέρισμα των εναγομένων αλλοίωναν την εξωτερική όψη της πολυκατοικίας. Στη συνάντηση αυτή αναφέρθηκαν οι προσπάθειες όπως πεισθεί η διαχειριστική επιτροπή για τοποθέτηση ηλιακού στο διαμέρισμα των εναγόμενων πλην όμως η διαχειριστική επιτροπή ήταν ανένδοτη. Ακολούθως σε νέα συνάντηση αποφασίστηκε να σταλεί επιστολή εκ μέρους των εναγόμενων σε όλους τους ιδιοκτήτες των διαμερισμάτων για να εξασφαλιστεί η άδεια αυτών και να γίνουν οι απαραίτητες τροποποιήσεις της πολεοδομικής άδειας. Ακολούθως δόθηκαν οδηγίες από τον ενάγοντα 1 όπως τις εν λόγω επιστολές ετοιμάσει και αποστείλει το γραφείο του. Προκειμένου να επιτευχθεί αυτό, είχε σειρά τηλεφωνικών επικοινωνιών με τους εναγόμενους. Στις 10/06/10 το γραφείο του απέστειλε στην ενάγουσα 3 την σχετική του χρέωση (Τεκμήριο 34) η οποία καταβλήθηκε εξ ολοκλήρου από αυτήν. Σε διευκρινιστικές ερωτήσεις ανέφερε ότι ουδέποτε δόθηκε οποιαδήποτε προμήθεια στην ενάγουσα 3 και το γεγονός αυτό εξάλλου έρχεται σε αντίθεση με την πολιτική της εταιρείας του. Αντεξεταζόμενος ο εν λόγω μάρτυρας, ανέφερε ότι ήταν γνώστης των προβλημάτων που οι εναγόμενοι αντιμετώπιζαν με την διαχειριστική επιτροπή της πολυκατοικίας αλλά και των προβλημάτων που αντιμετώπιζαν με τις υδραυλικές του εγκαταστάσεις, μετά από σχετική ενημέρωση που έλαβε από τον αρχιτέκτονα του έργου καθώς και από τον ενάγοντα
  24. Επιβεβαίωσε το γεγονός ότι το γραφείο του συμβούλεψε τον αρχιτέκτονα να ληφθεί η συγκατάθεση της διαχειριστικής επιτροπής ώστε να ξεπεραστούν όλα τα σχετικά προβλήματα. Επιβεβαίωσε επίσης, ερωτηθείς σχετικά, ότι ο ίδιος είχε πολλές τηλεφωνικές επικοινωνίες με τους εναγόμενους και συναντήσεις με τον αρχιτέκτονα, τον ενάγοντα 1 αλλά και την ενάγουσα 2 για το πως θα ξεπεραστεί το πρόβλημα που είχε δημιουργηθεί με την διαχειριστική επιτροπή. Ο Μ.Ε.9 ο οποίος, κατά τον ουσιώδη χρόνο, εργοδοτείτο στην εταιρεία XXXXX Κορομίας Λτδ ανέφερε, στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης του, ότι γνωρίζει τον ενάγοντα 1 εφόσον είναι διακοσμητής και η εταιρεία στην οποία εργοδοτείται είχε συνεργαστεί μαζί του ξανά στο παρελθόν. Επιβεβαίωσε ότι ουδέποτε του ζήτησε ο ενάγοντας 1 οποιαδήποτε προμήθεια για την αγορά των μαρμάρων που τοποθετήθηκαν στο διαμέρισμα των εναγομένων και ότι είναι πολιτική της εταιρείας να μην δίνεται οποιαδήποτε προμήθεια σε τρίτα πρόσωπα. Επιβεβαίωσε επίσης ότι ο ίδιος επισκέφθηκε προσωπικά το διαμέρισμα των εναγομένων και ότι τα μάρμαρα που τοποθετήθηκαν σε αυτό ήταν πρώτης ποιότητας και ήταν ότι καλύτερο υπήρχε στην αγορά τον ουσιώδη χρόνο. Κατέθεσε προς τούτο σχετική κατάσταση λογαριασμού που διατηρεί η εταιρεία (Τεκμήριο 73) σε σχέση με την παράδοση και τοποθέτηση των εν λόγω μαρμάρων. Επιβεβαίωσε τέλος ότι το κόστος της αγοράς των μαρμάρων εξοφλήθηκε πλήρως από την ενάγουσα
  25. Αντεξεταζόμενος ο εν λόγω μάρτυρας από τον συνήγορο των εναγόμενων επιβεβαίωσε ότι οι προσφορές αναφέρονταν στο όνομα των εναγόμενων και ότι το τιμολόγιο παραδόθηκε στην ενάγουσα
  26. Αποδέχθηκε επίσης το γεγονός ότι το δελτίο αποστολής (Τεκμήριο 74) αναφέρει ως πελάτη την ενάγουσα 3 σε αντίθεση με τα Τεκμήρια 38 έως 40, τα οποία αναφέρουν ως πελάτη τους ίδιους τους εναγόμενους. Ανάφερε περαιτέρω ότι δόθηκε από την ενάγουσα 3 εντολή στην εταιρεία όπως τα εν λόγω μάρμαρα τοποθετηθούν στο διαμέρισμα των εναγόμενων, αφού προηγουμένως ενημερώθηκαν ότι αυτά, τελικά, δεν θα τοποθετηθούν στο διαμέρισμα της ενάγουσας
  27. Αυτός είναι και ο λόγος, ως υποστήριξε, που υπήρχαν διαφορές στα ονόματα των δελτίων παράδοσης και τιμολογίων. Αρνήθηκε σχετική υποβολή ότι η εταιρεία τροποποίησε μονομερώς τα τιμολόγια και τα δελτία παράδοσης και πρόσθεσε ότι τα μάρμαρα έχουν τοποθετηθεί στο διαμέρισμα των εναγόμενων, αφού αρχικά παραδόθηκαν στο ισόγειο χώρο της πολυκατοικίας με σκοπό να τοποθετηθούν στο διαμέρισμα της εναγομένης
  28. Επανέλαβε ότι το εν λόγω μάρμαρο είναι άριστης ποιότητας και λόγω των ειδικών διαστάσεων του, «κόπηκε» σε εργοστάσιο στα Σκόπια και ακολούθως μεταφέρθηκε στην Κύπρο. Αρνήθηκε σχετική υποβολή ότι το ίδιο μάρμαρο που πουλήθηκε στους εναγόμενους μπορούσε να αγοραστεί κάλλιστα και από την Κύπρο με μάλιστα πολύ πιο μειωμένη τιμή (€120 m2), προσθέτοντας ότι υπάρχουν πολλές διαφορές του εν λόγω μαρμάρου από το μάρμαρο που βρίσκεται στην Κύπρο. Επανέλαβε τέλος το γεγονός ότι δεν δόθηκε οποιαδήποτε προμήθεια στους ενάγοντες, παρά μόνο έγινε έκπτωση στο τελικό κόστος αγοράς. Ο Μ.Υ.1 υιοθέτησε, στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης του, επίσης γραπτή πολυσέλιδη δήλωση (Τεκμήριο 75). Σύμφωνα με το περιεχόμενο αυτής, η ενάγουσα 2 τους πρότεινε τον ενάγοντα 1, ως το κατάλληλο άτομο για την ανακαίνιση του διαμερίσματος τους. Ο Μ.Ε.1 αφού επισκέφθηκε το διαμέρισμα τους εκδήλωσε έντονο ενδιαφέρον για την ανάληψη της πλήρους ανακαίνισης του, στη παρουσία μάλιστα και του αρχιτέκτονα. Το διαμέρισμα γενικά ήταν σε καλή κατάσταση και ούτε τους αναφέρθη ότι αντιμετώπιζε οποιοδήποτε πρόβλημα. Εν πάση περιπτώσει το διαμέρισμα τους δεν είχε παρουσιάσει το οποιοδήποτε πρόβλημα, παρά μόνο υπήρξε παλιά λίγη υγρασία στο μπάνιο η οποία διορθώθηκε. Κατά τη συνάντηση τους έδωσαν να καταλάβουν πως ο Μ.Ε.1 και ο αρχιτέκτονας εργάζονταν ως ομάδα με όλους τους υπεργολάβους τους. Ουδέποτε ο Μ.Ε.1 και ο αρχιτέκτονας τους ανάφεραν ότι δεν είναι εργοληπτική εταιρεία. Ο Μ.Ε. 1 τους πρότεινε ότι για να πετύχουν το επιθυμητό αποτέλεσμα θα έπρεπε να προβούν σε μια γενική ανακαίνιση. Επίσης ο αρχιτέκτονας τους ανέφερε, κατά τη συνάντηση εκείνη, ότι το κόστος για πλήρη ανακαίνιση του διαμερίσματος θα ανέρχονταν σε €600 -€800 ανά τετραγωνικό μέτρο. Κατά την επόμενη συνάντηση τους στο κατάστημα που διατηρεί ο ενάγοντας 1 στην Λευκωσία, στην παρουσία και του αρχιτέκτονα, του ανέφεραν ότι ήθελαν το συνολικό κόστος της ανακαίνισης του διαμερίσματος να κυμαίνεται γύρω στις €40.
  29. Ο Μ.Ε1 τους ανέφερε ότι με μία τέτοια τιμή αποκλείεται να μπορέσει να αναλάβει την ανακαίνιση του διαμερίσματος εφόσον η δουλειά του είναι πρώτης ποιότητας και το υπολογιζόμενο από αυτόν κόστος, με βάση τους δικούς του υπολογισμούς, ήταν €70.000 - €80.
  30. Παρά το γεγονός ότι το ποσό που τους πρότεινε ήταν υψηλότερο από αυτό που ίδιοι επιθυμούσαν, εντούτοις πείστηκαν να το διαθέσουν εφόσον στο εν λόγω ποσό θα συμπεριλαμβάνονταν τα πάντα. Επομένως, κατά την πιο πάνω συνάντηση συμφώνησαν όπως ο Μ.Ε.1 αναλάβει, αντί του πιο πάνω ποσού, όλη την ανακαίνιση. Ουδέποτε δηλαδή συμφώνησαν όπως ο Μ.Ε.1 μεσολαβήσει για την ανακαίνιση του διαμερίσματος ως είναι η θέση του. Οι εναγόμενοι τόνισαν στον Μ.Ε.1 να διατηρήσει το κόστος όσο το δυνατόν πιο κοντά στις €70.
  31. Συμφώνησαν επίσης ότι οι υπηρεσίες του Μ.Ε.1 θα περιλάμβαναν το σχεδιασμό και την υποβολή όλων των απαραίτητων εγγράφων για την εξασφάλιση όλων των απαιτούμενων αδειών. Επίσης η ανακαίνιση θα περιλάμβανε μεταξύ άλλων την προσθήκη κλιματισμού, τοποθέτηση υποδαπέδιας θέρμανσης, νέα παραθυρόφυλα και την εκτέλεση ηλεκτρολογικών και υδραυλικών εργασιών την πλήρη επίπλωση του διαμερίσματος και την αγορά ηλεκτρικών ειδών συσκευών. Επίσης συμφωνήθηκε ότι ο Μ.Ε.1 θα επέλεγε, με βάση τη δική του κρίση, τα υλικά, τις συσκευές και τα αντικείμενα που θα χρησιμοποιούνταν ενώ οι ίδιοι θα ενέκριναν τις επιλογές αυτές. Επίσης ο Μ.Ε.1 θα ήταν το αρμόδιο και υπεύθυνο άτομο για την επίβλεψη και οργάνωση της εκτέλεσης του έργου συνολικά. Οι ίδιοι λόγω της απουσίας τους στο Λονδίνο δεν επέβλεπαν τις εργασίες που εκτελούνταν στο διαμέρισμα. Οι εργασίες ανακαίνισης ξεκίνησαν περί τον Ιανουάριο του
  32. Περαιτέρω ο Μ.Ε.1 τους διαβεβαίωσε ότι δεν θα δημιουργηθεί οποιοδήποτε πρόβλημα με την ανακαίνιση του διαμερίσματος από τη διαχειριστική επιτροπή. Με την έναρξη των εργασιών έλαβαν επιστολή (Τεκμήριο 76) από την διαχειριστική επιτροπή η οποία διαμαρτυρόταν για τις εργασίες που γίνονταν. Αμέσως ο ίδιος επικοινώνησε με τον Μ.Ε.1 ο οποίος τους υποσχέθηκε ότι θα διευθετήσει το όλο ζήτημα, πλην όμως αυτό δεν επιλύθηκε εφόσον οι ίδιοι συνέχισαν να λαμβάνουν σχετικές επιστολές διαμαρτυρίας από τη διαχειριστική επιτροπή (Τεκμήριο 77). Παρά τις διαβεβαιώσεις του Μ.Ε.1 ότι τα προβλήματα θα επιλύοντο, η διαχειριστική επιτροπή καταχώρησε εναντίον της ενάγουσας 3 και των ιδίων σχετική αγωγή. Ο Μ.Ε.1 τους υποσχέθηκε ότι θα επιλύσει το όλο ζήτημα και ότι θα διορίσει δικηγόρο να τους εκπροσωπήσει προς τον σκοπό αυτό και ο ίδιος θα κάλυπτε τα έξοδα τα οποία θα δημιουργούνταν. Το όλο ζήτημα επιλύθηκε περί το 2010 κατόπιν συμφωνίας των μερών. Οι ίδιοι τελικά αναγκάστηκαν να πληρώσουν δικηγορικά έξοδα (Τεκμήριο 79) σε σχέση με την πιο πάνω δικαστική διαδικασία, με αποτέλεσμα να υποστεί ζημιά, λόγω των αντισυμβατικών ενεργειών των εναγόντων. Είναι η θέση του περαιτέρω ότι σε αντίθεση με τα συμφωνηθέντα, ο Μ.Ε.1 ζητούσε την έγκριση τους για την αγορά υλικών μεμονωμένα και δεν τους ενημέρωνε για το οτιδήποτε αναφορικά με τις επιλογές του. Ούτε οι ίδιοι ενέκριναν οποιαδήποτε αρχιτεκτονικά σχέδια. Αναφορικά με τις συσκευές τα έπιπλα και τα εξαρτήματα ο Μ.Ε.1 τους παρέπεμψε να επισκεφθούν συγκεκριμένα καταστήματα και να εγκρίνουν τις επιλογές του, ζητώντας τους να μην συζητήσουν το κόστος αγοράς τους εφόσον το χειριζόταν ο ίδιος. Οι ίδιοι ουδέποτε συμφώνησαν να αποπληρώσουν τον Μ.Ε.1 με οποιοδήποτε επιπρόσθετο ποσό πέρα του συμφωνημένου προϋπολογισμού. Κατά τη διάρκεια εκτέλεσης των εργασιών σε κανένα στάδιο δεν τους δόθηκε οποιαδήποτε αναφορά σχετικά με το κόστος των εργασιών. Επίσης, κατά τη διάρκεια των εργασιών, ο ίδιος διαπίστωσε ότι πολλές εργασίες παρέμειναν επιτελείς καθώς και ήταν ελαττωματικές. Περαιτέρω όταν ο ίδιος προέβη σε έλεγχο των τιμών διαπίστωσε ότι αρκετές τιμές ήταν παραφουσκωμένες όπως για παράδειγμα η προσφορά από την Georgios Galides Innovation Ltd (Τεκμήρια 83 και 84) όπου φαίνεται ξεκάθαρα ότι το ποσό που πληρώθηκε είναι κατά πολύ μεγαλύτερο από την προσφορά που δόθηκε. Επίσης όπως αποδεικνύεται και από την επιστολή του Μ.Υ.2 (Τεκμήριο 85) ο ίδιος ο Μ.Ε.1 ζήτησε να λάβει προμήθεια από την εν λόγω εταιρεία. Σε σχέση με τα μάρμαρα που τοποθετήθηκαν ο ίδιος δεν γνώριζε την τιμή τους, ήταν όμως της αρέσκειας του. Όπως εκ των υστέρων διαπίστωσε αυτά ήταν μέσης ποιότητας, τα οποία θα μπορούσε να προμηθευτεί κάποιος με μειωμένη τιμή από άλλο κατάστημα. Λόγω του ότι οι εργασίες ανακαίνισης σταμάτησαν οι ίδιοι αναγκάστηκαν να διορίσουν και να πληρώσουν υπεργολάβους ώστε να ολοκληρωθεί η ανακαίνιση του διαμερίσματος. Λόγω των λανθασμένων ενεργειών και παραλείψεων των εναγόντων αναγκάστηκαν να καταβάλουν το συνολικό ποσό των €33.188 (Τεκμήριο 88). Το ποσό αυτό αφορούσε όλη την εκτέλεση του έργου, τα οποία θα έπρεπε να επιβαρυνθεί ο Μ.Ε.1 Ως έχει αναφερθεί κατέβαλαν στην ενάγουσα 2 το συνολικό ποσό των €60.000 ενώ το υπόλοιπο ποσό ανέμεναν να το καταβάλουν με την ολοκλήρωση της ανακαίνισης. Τα ποσά αυτά βρισκόντουσαν κατατεθειμένα σε τραπεζικό λογαριασμό στην Κύπρο (Τεκμήριο 87) και δεν μεταφέρθηκαν από οποιοδήποτε πιστωτικό ίδρυμα του Λονδίνου, ούτε και ζήτησαν από τον Μ.,Ε.1 ή την ενάγουσα 3 να πληρωθεί οποιοδήποτε ποσό εκ μέρους τους. Αυτό ήταν εντελώς παράλογο. Ο ίδιος απέστειλε επιστολή, ημερομηνίας 2/8/10, στον Μ.Ε.1 όπου τον ενημέρωνε ότι πολλοί από τους υπεργολάβους ζητούσαν πληρωμές. Είναι η θέση του ότι ουδέποτε οι ενάγοντες τον ενημέρωσαν ότι εκκρεμούσαν διάφορες πληρωμές σε σχέση με την ανακαίνιση του διαμερίσματος τους. Για πρώτη φορά έλαβαν γνώση των εκκρεμούντων τιμολογίων όταν τους αποστάληκε σχετική επιστολή (Τεκμήριο 60). Αντεξεταζόμενος ο Μ.Υ.1, από τον ευπαίδευτο συνήγορο του ενάγοντα, επανέλαβε το γεγονός ότι η μεταξύ των διαδίκων συμφωνία ήταν όπως ο ενάγοντας 1 αναλάβει την εξ ολοκλήρου ανακαίνιση του διαμερίσματος τους και ως αντάλλαγμα θα λάμβανε το ποσό των €70,000-€80,
  33. Επανέλαβε τη θέση του ότι ο ενάγοντας 1 δεν ολοκλήρωσε, ως όφειλε, τις εργασίες ανακαίνισης του διαμερίσματος με αποτέλεσμα ο ίδιος να τις ολοκληρώσει με δικά του έξοδα. Ανάφερε ότι το διαμέρισμα τους ήταν σε πολύ καλή κατάσταση και ότι ο ενάγοντας 1 ήταν που αποφάσισε και επέλεξε να το ανακαινίσει πλήρως. Ερωτηθείς σχετικά, γιατί ενώ στη γραπτή του δήλωση υποστηρίζει ότι το κόστος της ανακαίνισης (€600.00 με €800.00 ανά τετραγωνικό μέτρο) του το ανέφερε ο αρχιτέκτονας ενώ στη γραπτή του δήλωση υποστηρίζει ότι είναι ο ενάγοντας 1 που το ανάφερε, ο εν λόγω μάρτυρας υποστήριξε ότι στην συνάντηση που έλαβε χώρα ήταν παρόντες και τα δύο πιο πάνω πρόσωπα και τα όσα ανάφερε δεν είναι προϊόν της φαντασίας του. Διευκρίνισε επίσης ότι ήταν με τον ενάγοντα 1 που συμφώνησαν την ανακαίνιση του διαμερίσματος και όχι με τον αρχιτέκτονα. Διευκρίνισε περαιτέρω ότι συμφώνησε με τον ενάγοντα 1 να ανακαινισθεί όλο το διαμέρισμα με μέγιστο ποσό ανακαίνισης το ποσό των €80.
  34. Το εν λόγω ποσό αντιστοιχεί σε €1.200 ανά τετραγωνικό μέτρο, κόστος το οποίο ήταν διπλάσιο από αυτό το οποίο ήταν πρόθυμοι να καταβάλουν αρχικά, γεγονός το οποίο όμως οι ίδιοι αποδέχθηκαν. Ανάφερε επίσης ότι συμφωνήθηκε με τον ενάγοντα 1 να τους παραδώσει ένα καινούργιο, ολοκληρωμένο και επιπλωμένο διαμέρισμα προσθέτοντας ότι ο ενάγοντας 1 τους ανέφερε ότι θα έκανε ο ίδιος όλη την εργασία και ότι οι ίδιοι απλά θα τον πλήρωναν. Ο λόγος, όπως εξήγησε, που δεν έγινε οποιαδήποτε γραπτή συμφωνία ήταν γιατί οι ίδιοι είχαν απόλυτη εμπιστοσύνη τόσο στην ενάγουσα 2 όσο και στον ενάγοντα
  35. Αρνήθηκε σχετική υποβολή ότι ο λόγος που τόσο η ενάγουσα 2 όσο και οι εναγόμενοι επιθυμούσαν διακαώς την ανακαίνιση του διαμερίσματος τους ήταν λόγω των προβλημάτων υγρασίας και οξειδώσεων στα διαμερίσματα τους. Ερωτηθείς κατά πόσο οι ίδιοι πλήρωναν τον ενάγοντα 1 για τις εργασίες του διαμερίσματος, ο εν λόγω μάρτυρας ανέφερε ότι πλήρωναν τον ενάγοντα 1 όταν ο ίδιος τους ζητούσε να του καταβάλουν χρήματα. Στα πλαίσια αυτά ο ενάγοντας 1 τους ζήτησε τρεις φορές καταβολή χρημάτων τα οποία και του κατέβαλαν. Επιβεβαίωσε επίσης το γεγονός ότι ο ενάγοντας 1 τους ζήτησε όπως τα χρήματα που θα κατέβαλλαν οι ίδιοι να αποστέλλοντο στην ενάγουσα
  36. Ερωτηθείς σχετικά ανέφερε ότι ο ενάγοντας 1 μέχρι και τον Αύγουστο του 2010 δεν τους προσκόμισε οποιαδήποτε αποδεικτικά στοιχεία για τις εργασίες και τα ποσά που είχαν χρεωθεί. Ερωτηθείς σχετικά πώς ο ίδιος ισχυρίζεται ότι ο ενάγοντας 1 θα λάμβανε προμήθεια ύψους €150.00 από την εταιρεία του Μ.Υ 2, από τη στιγμή που η ενάγουσα 3 θα εξοφλούσε το τιμολόγιο, ο εν λόγω μάρτυρας ανέφερε ότι μπορεί να του έκανε έκπτωση ο Μ.Υ 2 στην επόμενη δουλειά στην οποία θα συνεργάζονταν. Αρνήθηκε σχετική υποβολή ότι η εν λόγω επιστολή (Τεκμήριο 85) ετοιμάσθηκε καθ' υπόδειξη του, λόγω των σχέσεων που είχε ο ίδιος με τον αδελφό του Μ.Υ
  37. Ανάφερε περαιτέρω ότι οι χρεώσεις σε σχέση με την αξία των υλικών και των υπηρεσιών που προσφέρθηκαν ήταν πάρα πολύ παραφουσκωμένες. Αποδέχθηκε ότι οι ίδιοι γνώριζαν για το κόστος των υλικών μόνο σε σχέση με το κόστος αγοράς της κουζίνας. Αρνήθηκε περαιτέρω σχετική υποβολή ότι ο ίδιος δεν προέβη σε οποιαδήποτε συμφωνία με τον ενάγοντα, προσθέτοντας ότι είναι εντελώς παράλογο να μην υπήρξε, μεταξύ τους, συμφωνία, γιατί ουδέποτε ο ίδιος θα έδινε «λευκή επιταγή» στον οποιοδήποτε και ουδέποτε ο ίδιος θα συναινούσε να κοστίσει η ανακαίνιση του διαμερίσματος του, (με εμβαδό 68m2), €180.000, όπως και τελικά κόστισε. Αρνήθηκε ότι ο λόγος που αυξήθηκε το κόστος ήταν γιατί οι ίδιοι επέλεξαν ακριβά υλικά προσθέτοντας ότι οι ίδιοι δεν γνώριζαν τις τιμές των προϊόντων που τοποθετήθηκαν στο διαμέρισμα. Πρόσθεσε περαιτέρω ότι πάντοτε εφιστούσαν την προσοχή στον ενάγοντα 1 να μην υπερβεί το συμφωνηθέν κόστος και ο ίδιος πάντοτε τους ανέφερε να μην ανησυχούν. Ανάφερε ότι ο λόγος που οι ίδιοι δεν αποδέχτηκαν τα έπιπλα ήταν γιατί όταν τους παραδόθηκαν διαπίστωσαν ότι το κόστος τους ήταν πού ακριβό. Ο ίδιος αποτάθηκε πολλές φορές στον ενάγοντα όπως του ετοιμάσει καταστάσεις λογαριασμού, αναφορικά με το κόστος εργασιών, και ο ίδιος αρνιόταν και λέγοντας τους συνεχώς να μην έχουν οποιαδήποτε έννοια. Ερωτηθείς τότε για ποιο λόγο ζήτησε τέτοια κατάσταση από τη στιγμή που είχαν συμφωνήσει ήδη εξ αρχής το κόστος ανακαίνισης, ο εν λόγω μάρτυρας ανέφερε ότι ήταν για να βεβαιωθεί ότι έχουν τηρηθεί τα συμφωνηθέντα. Επανέλαβε ότι οι ίδιοι δεν θα είχαν κανένα απολύτως πρόβλημα αν τοποθετούνταν φθηνά υλικά. Η μόνη του έγνοια ήταν η ανακαίνιση να μην ξεπεράσει την συμφωνηθείσα δαπάνη των €70.000 με €80.
  38. Ως προς την αμοιβή του ενάγοντα 1, επανέλαβε ότι αυτή συμπεριλαμβανόταν στο πιο πάνω ποσό. Ο Μ.Υ.2 ανέφερε στα πλαίσια της κυρίως εξέτασής του ότι είναι μέτοχος και διευθυντής της εταιρείας Giorgos Galides Innovations Ltd, η οποία ασχολείται, μεταξύ άλλων, με την τοποθέτηση κεντρικής θέρμανσης. Η εταιρεία του, όπως ο ίδιος επιβεβαίωσε, τοποθέτησε την κεντρική θέρμανση στο διαμέρισμα των εναγόμενων, τους οποίους γνώρισε, μέσω του αδελφού του, Υιοθετεί και επαναλαμβάνει το περιεχόμενο της επιστολής (Τεκμήριο 85) που συνέταξε ο ίδιος μετά από απαίτηση του Μ.Υ 1, με σκοπό να ξεκαθαρίσει τη δική του ανάμειξη στην ανακαίνιση του διαμερίσματος. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι τους εναγόμενους τους γνώρισε στην οικία του αδελφού του, όπου του ζήτησαν να τους υποβάλει προσφορά για την τοποθέτηση θέρμανσης στο υπό ανακαίνιση διαμέρισμά τους. Ο λόγος που ο εναγόμενος 1 του ζήτησε να συντάξει την επιστολή (Τεκμήριο 85) είναι γιατί, όπως του ανέφερε, είχε οικονομικές διαφορές με τον ενάγοντα
  39. Επιβεβαίωσε ότι η πληρωμή του τιμολογίου που εξέδωσε η εταιρεία του (Τεκμήριο 84) έγινε με επιταγή της ενάγουσας 3, την οποία και παρέλαβε από το κατάστημα του ενάγοντα
  40. Αρνήθηκε σχετική υποβολή ότι ο ίδιος ουδέποτε συναντήθηκε με τον ενάγοντα 1, αναφέροντας ότι ο τελευταίος ήταν ο διευθυντής του έργου και έπρεπε να συναντηθεί προηγουμένως μαζί του, πριν ξεκινήσει τις οποιεσδήποτε εργασίες του σε αυτό. Αρνήθηκε σχετική υποβολή ότι είναι ο ίδιος ο εναγόμενος που συνέταξε την επιστολή (Τεκμήριο 85) και το γεγονός ότι αυτό αποδεικνύεται από το ότι αυτή συντάχθηκε στην Αγγλική γλώσσα. Την εν λόγω επιστολή επιβεβαίωσε ότι την απέστειλε και στον ενάγοντα 1, κατόπιν επιθυμίας του τελευταίου. Επανέλαβε ότι του έδωσε οδηγίες ο ενάγοντας 1 να προσθέσει στο δικό του τιμολόγιο και το ποσό των €150.00 πλέον Φ.Π.Α., για να καλύψει τα έξοδα της ενάγουσας
  41. Ερωτηθείς αφού πληρώθηκε ολόκληρο το ποσό από την ενάγουσα 3, με ποιο τρόπο η τελευταία θα λάμβανε το ποσό των €150.00 πλέον Φ.Π.Α., ο εν λόγω μάρτυρας ανέφερε ότι η συνήθης πρακτική που γίνεται σε τέτοιες περιπτώσεις, είναι ο αρχιτέκτονας να εκδίδει τιμολόγιο για να πληρωθεί από την εταιρεία που είχε εισπράξει το ποσό. Επιβεβαίωσε όμως ότι μέχρι και σήμερα η ενάγουσα 3 δεν εξέδωσε οποιοδήποτε τιμολόγιο. Ερωτηθείς σχετικά, ανέφερε ότι οι οδηγίες που έλαβε από τον εναγόμενο 1, ήταν να πληρωθεί για τις εργασίες που θα επιτελούσε από τον ενάγοντα
  42. Αρνήθηκε σχετική υποβολή ότι ο λόγος που προσήλθε στο Δικαστήριο είναι για να βοηθήσει τους εναγόμενους, αναφέροντας ότι προσήλθε για να αναφέρει την αλήθεια και τίποτε άλλο. Ο Μ.Υ.3, ηλεκτρολόγος στο επάγγελμα, ανέφερε στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης του ότι μετέβη στο διαμέρισμα των εναγόμενων με σκοπό να εκτιμήσει το κόστος της ηλεκτρικής εγκατάστασης που τοποθετήθηκε σε αυτό. Είχε στην κατοχή του, κατά την επίσκεψη του, τα τιμολόγια (Τεκμήρια 51-54) που εξέδωσε η εταιρεία Kyrenia Electric Co Ltd. Από τη μελέτη αυτών κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι χρεώσεις του ηλεκτρολόγου που ανέλαβε το υπό ανακαίνιση διαμέρισμα, ήταν υπερβολικές ενώ κάποιες χρεώσεις ήταν και οι διπλάσιες από τις τρέχουσες τιμές της αγοράς. Αντεξεταζόμενος και ερωτηθείς σχετικά κατά πόσο ο ίδιος είναι εκτιμητής, ο εν λόγω μάρτυρας ανέφερε ότι από την πείρα του στο χώρο μπορεί να αξιολογήσει και να υποβάλει προσφορά. Επιβεβαίωσε ότι ο ίδιος δεν κατέχει οποιοδήποτε πτυχίο και ούτε συνέταξε οποιαδήποτε γραπτή έκθεση αναφορικά με το ακριβές κόστος των ηλεκτρολογικών εργασιών. Διευκρίνισε ότι αρκέστηκε απλά να αναγράψει στα εν λόγω Τιμολόγια τις δικές του σημειώσεις. Αρνήθηκε ότι δεν είναι σε θέση να εκτιμήσει το κόστος των ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων, προσθέτοντας ότι ο ίδιος είναι επαγγελματίας ηλεκτρολόγος. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΡΗΜΑΤΑ Η αξιολόγηση της μαρτυρίας από το Δικαστήριο είναι επιβεβλημένη για την εξαγωγή των απαραίτητων συμπερασμάτων. Όπως έχει αναφερθεί στην υπόθεση P. & Chr. Seafood Express Ltd κ.α. ν. Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου, ECLI:CY:AD:2014:A661, Πολιτική Έφεση αρ. 277/2009, ημερομηνίας 10/9/2014: «Είναι καθιερωμένη και αδιαμφισβήτητη η νομολογία που θέλει κριτή της μαρτυρίας να είναι κατ' εξοχήν το Δικαστήριο ενώπιον του οποίου διεξάγεται η δίκη (Σταύρου ν. Χαραλάμπους
(2011)1 Α.Α.Δ. 193). Και αυτό βέβαια για καλό λόγο. Το Δικαστήριο μπορεί να αποτιμήσει την αξιοπιστία των μαρτύρων υπό το φως της ενώπιον του ακροαματικής διαδικασίας στη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης με όλες τις εκφάνσεις και παραμέτρους της. Ο Δικαστής ο οποίος έχει το ευεργέτημα αυτής της θεώρησης πραγμάτων καλείται κατ' αντικειμενικό τρόπο να κρίνει τους συνανθρώπους του αποστασιοποιημένος βέβαια από την υπόθεση και ενσωματώνοντας το μέτρο εκείνο της αμερόληπτης και λογικής κρίσης που διέρχεται ολόκληρη την κοινωνία με πρόσθετη βέβαια τη νομική κατάρτιση του Δικαστή (BaloiseInsuranceCo. Ltdv. Κατωμονιάτη κ.ά.
(2008)1 Α.Α.Δ. 1275)». Κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας είχα την ευκαιρία, μέσα από τη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης, να παρακολουθήσω με ιδιαίτερη προσοχή όλους τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου και είμαι σε θέση να αξιολογήσω όλη την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Η αξιολόγησή τους θα κριθεί με βάση τις σχετικές παραμέτρους που έχει καθορίσει η πλούσια για το ζήτημα αυτό νομολογία (Ζαβρούv. Χαραλάμπους
(1996)1 Α.Α.Δ. 447, Καρεκλά v. Κλεάνθους
(1997)1 Α.Α.Δ. σελ. 1119, Αθανασίου και άλλος v. Κουνούνη
(1997)1 Α.Α.Δ. σελ. 614, νομικό σύγγραμμα 'Το Δίκαιο της Απόδειξης'του Τάκη Ηλιάδη σελίδες 24 και 215, Bauer v. Ηροδότου & Υιοί Λτδ
(1994)1 Α.Α.Δ. 325, Λάρκου v. Παναγή
(1996)1(Α) Α.Α.Δ. 80, Ζαμπάςv. A&G Tsiarkezos Constructions Ltd
(1998)1 Α.Α.Δ. 820, C&Α Pelekanos Associates Limited v. Πελεκάνου
(1999)1 Α.Α.Δ. 1273 και Χριστοφή ν. Ζαχαριάδη
(2002)1 Α.Α.Δ. 401). Για παράδειγμα, ως συνάγεται από τις πιο πάνω αποφάσεις, σημασία στην αξιολόγηση του κάθε μάρτυρα έχουν, μεταξύ άλλων, τα λεγόμενά του, η εκφορά του λόγου του, ο δισταγμός ή η αμεσότητα των απαντήσεων του, η φυσικότητα και η εν γένει συμπεριφορά του στο εδώλιο, η πηγή των γνώσεων του στο βαθμό που αυτές αφορούσαν τα επίδικα γεγονότα, η σαφήνεια των απαντήσεων του και η αληθοφάνεια της εκδοχής του, η ειλικρίνεια του και η ύπαρξη υπερβολών ή ουσιαστικών εγγενών αντιφάσεων στα όσα κατάθεσε. Επίσης αξίζει να αναφερθεί ότι μικρές αντιφάσεις σε ασήμαντες λεπτομέρειες ή ελαχίστου σημασίας ανακρίβειες δεν καταστρέφουν την αξιοπιστία των μαρτύρων (Κουδουνάρης v. Αστυνομίας
(1991)2 Α.Α.Δ. 320). Αποτελεί επίσης βασικό κανόνα ότι μια υπόθεση πρέπει να εκδικάζεται στα αυστηρά πλαίσια των δικογράφων (Cheeseline Ltd v Ανθούλης Θωμά & Υιοί Λτδ, ECLI:CY:AD:2014:A319, Πολιτική Έφεση 45/2009, ημερομηνίας 14.5.2014). Για τον ίδιο λόγο η αξιολόγηση της μαρτυρίας γίνεται υπό το πρίσμα και της συνοχής της εν σχέση προς τη δικογραφηθείσα εκδοχή της κάθε πλευράς. Με γνώμονα τις πιο πάνω αρχές που έχω παραθέσει ανωτέρω προχωρώ με την αξιολόγηση της προσκομισθείσας μαρτυρίας. Ο Μ.Ε.1, ο οποίος ήταν ο βασικότερος μάρτυρας που κατέθεσε στο Δικαστήριο προς απόδειξη της υπόθεσης των εναγόντων, δεν μου άφησε καθόλου θετικές εντυπώσεις και δεν έχω τον παραμικρό ενδοιασμό από το να μην αποδεχθώ τη μαρτυρία του, επί των βασικών πτυχών της, πλην των σημείων για τα οποία κάνω ξεχωριστή αναφορά κατωτέρω. Ο εν λόγω μάρτυρας ήταν πολυλογάς, εριστικός και είρωνας τόσο προς τους ίδιους τους εναγόμενους, οι οποίοι ήσαν παρόντες στην αίθουσα του Δικαστηρίου, κατά την παράθεση της μαρτυρίας του, όσο και προς τον ευπαίδευτο συνήγορο τους. Σε κρίσιμα δε ερωτήματα που του τέθηκαν απέφυγε να απαντήσει με ευθύτητα προσπαθώντας να υπεκφέυγει. Κυρίως δεν έχω πεισθεί για τη βασική του εκδοχή που παρουσίασε στο Δικαστήριο ότι δηλαδή, η ενάγουσα 3 συμφώνησε, προς εξυπηρέτηση των εναγομένων, να τους συστήσει διάφορους συνεργάτες της για να προβούν στην ανακαίνιση του διαμερίσματος τους αλλά και ότι συμφωνήθηκε, μεταξύ των μερών, ότι επειδή οι εναγόμενοι βρίσκονταν στο εξωτερικό, οποιαδήποτε έξοδα της ανακαίνισης του διαμερίσματος θα τα κατέβαλλε η ενάγουσα 3 και ακολούθως οι εναγόμενοι σε σύντομο χρονικό διάστημα θα κατέβαλλαν τα αντίστοιχα ποσά στην ενάγουσα
  1. Ο ίδιος επίσης υποστήριξε στο Δικαστήριο, με έντονο μάλιστα τρόπο, ότι ο ίδιος δεν θα λάμβανε οποιοδήποτε χρηματικό αντάλλαγμα. Δηλαδή ήταν η θέση του ο ίδιος θα συμβούλευε, θα βοηθούσε και θα είχε εμπλοκή, έστω και με τον τρόπο που ο ίδιος περιγράφει, και μάλιστα θα πλήρωνε, μέσω της εταιρείας του, χωρίς να λάβει έστω και την παραμικρή αμοιβή. Στην προσπάθεια του αυτή ο Μ.Ε 1 να πείσει το Δικαστήριο προωθώντας τη δική του εκδοχή και αφετέρου να αντικρούσει την εκδοχή των εναγόμενων, δεν απέφυγε τις αντιφάσεις και τις υπερβολές ενώ κάποιες θέσεις του αντιστρατεύονται την κοινή λογική. Περαιτέρω δε, κάποια κατατεθειμένα Τεκμήρια (για τα οποία κάνω ειδική αναφορά κατωτέρω) διαψεύδουν τους ισχυρισμούς του. Ξεδιπλώνω ευθύς αμέσως το σκεπτικό του Δικαστηρίου. Καταρχάς συγκρούεται με την κοινή λογική και με την γενική εμπορική πρακτική η θέση του εν λόγω μάρτυρα ότι ο ίδιος δεν θα αποκόμιζε οποιοδήποτε οικονομικό όφελος μέσα από την προσωπική εμπλοκή του, από την ανακαίνιση του διαμερίσματος των εναγομένων. Αποτελεί αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι η εμπλοκή του εν λόγω μάρτυρα στην ανακαίνιση του διαμερίσματος, όπως ο ίδιος διατείνει, ήταν σημαντική, ουσιώδης και χρονοβόρα, εφόσον ο ίδιος σπατάλησε πάρα πολλές ώρες από το χρόνο του, επιλέγοντας αφενός υλικά που θα τοποθετούνταν στο διαμέρισμα και αφετέρου επιλέγοντας πρόσωπα και εταιρείες που θα παρείχαν διάφορες υπηρεσίες. Μέσα στα πλαίσια αυτά ο ίδιος αναγκάσθηκε να αντιπαρατεθεί και να συγκρουσθεί με την διαχειριστική επιτροπή της πολυκατοικίας, μετέβηκε σε διάφορα εμπορικά καταστήματα ώστε να επιλέξει υλικά και προϊόντα που θα τοποθετούνταν στο υπό ανακαίνιση διαμέρισμα των εναγόμενων, είχε διάφορες συναντήσεις με τους υποεργολάβους καθώς και μετέβη ο ίδιος αρκετές φορές προσωπικά στο διαμέρισμα των εναγόμενων. Και σύμφωνα με τον ίδιο προέβη στις εν λόγω πράξεις αποκλειστικά και μόνο για να βοηθήσει τους εναγομένους, τους οποίους ειρρήσθω εν παρόδω, δεν γνώριζε προηγουμένως και επομένως ο ίδιος δεν είχε οποιαδήποτε προσωπική σχέση μαζί τους, αλλά και για να αντιμετωπίσει, όπως ο ίδιος ανάφερε, την πρόκληση της διαχειριστικής επιτροπής. Ουδόλως πείθουν το Δικαστήριο οι θέσεις του αυτές οι οποίες έρχονται σε σύγκρουση με την κοινή λογική. Πέραν τούτου, ο εν λόγω μάρτυρας, μέσα από τη γενική εικόνα του, δεν με έπεισε ότι είναι ένα πρόσωπο τον οποίο αφήνουν παντελώς αδιάφορο τα χρήματα. Αντίθετα το γεγονός και μόνο ότι αξιώνει όλα τα ποσά που η ενάγουσα 3 κατέβαλε (και χωρίς κάποια εξ αυτών να τα κατέβαλε η ενάγουσα 3 ώστε να νομιμοποιείται να τα αξιώνει) αποδεικνύουν ακριβώς το αντίθετο. Περαιτέρω δεν παραγνωρίζω επίσης τη θέση του Μ.Υ.2 (του οποίου την μαρτυρία κάνω αποδεκτή για τους λόγους που αναφέρω κατωτέρω) ότι ο ίδιος ο Μ.Ε.1 του ζήτησε να αυξήσει το ποσό της χρέωσης του με σκοπό η ενάγουσα 3 να προσπορισθεί οικονομικό όφελος. Περαιτέρω αντιφατική είναι και η θέση του, ως καταγράφεται στη γραπτή του ένορκη δήλωση ότι, σε σχέση με το κόστος των αγορών των προϊόντων και των υλικών που θα τοποθετούσαν στο διαμέρισμα των εναγομένων, ήταν ξεκάθαρη η θέση του εξ αρχής ότι ο ίδιος και η ενάγουσα 3 δεν θα εμπλέκονταν στο οικονομικό κομμάτι της ανακαίνισης. Για τον λόγο αυτό οι εναγόμενοι απέστειλαν τα χρήματα στην ενάγουσα
  2. Αποτελεί άξιον απορίας και διαψεύδεται από τα ίδια τα γεγονότα η αναφορά του αυτή. Και τούτο γιατί η ενάγουσα 3 ήταν η μόνη, η οποία είχε την απόλυτη εμπλοκή στο οικονομικό κομμάτι της ανακαίνισης, εφόσον μόνο στο όνομα αυτής εκδίδονταν τα σχετικά τιμολόγια που αφορούσαν την ανακαίνιση του διαμερίσματος των εναγομένων και ακολούθως αυτή και μόνο εξοφλούσε, με δικά της αποκλειστικά χρήματα, τα εν λόγω τιμολόγια. Επομένως η πιο πάνω προβαλλόμενη θέση του έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με τα γεγονότα που έχουν μεσολαβήσει κατά τον επίδικο χρόνο. Αντιφατική επίσης είναι η θέση του, σε συσχετισμό με τα πιο πάνω, ότι ο ίδιος δεν επιθυμούσε να κατατίθενται ξανά χρήματα στην εταιρεία του, εννοώντας την ενάγουσα
  3. Με βάση όμως την μαρτυρία που παρατέθηκε στο Δικαστήριο, και που ο ίδιος αποδέχεται, τα χρήματα που κατέβαλαν οι εναγόμενοι, αρχικά δόθηκαν με επιταγή που εκδόθηκε στο όνομα της ενάγουσας
  4. Προφανώς για να αποδέχεται η ενάγουσα 3 το γεγονός ότι οι εναγόμενοι κατέβαλαν το συνολικό ποσό των €60.000 και το οποίο η τελευταία δεν αξιώνει, προκύπτει το λογικό συμπέρασμα ότι αυτά δόθηκαν από την ενάγουσα 2 στην ενάγουσα
  5. Στερείται επίσης λογικής η θέση του, ως αυτή καταγράφεται στο στάδιο της αντεξέτασης μετά από ερώτηση του ευπαίδευτου συνηγόρου για τους εναγόμενους, ότι ο λόγος που η ενάγουσα 3 δεν καταχώρησε τις οικονομικές της καταστάσεις, αφού αυτές ζητήθηκαν από τον ευπαίδευτο συνήγορο των εναγομένων να προσκομιστούν στο Δικαστήριο, είναι επειδή οι εναγόμενοι της οφείλουν χρήματα. Η θέση του αυτή ουδόλως πείθει και αποτελεί εκ των υστέρων δικαιολογίες και σκέψεις. Δεν μπορώ να αντιληφθώ και δεν βλέπω το λόγο γιατί να μην μπορούν να ετοιμασθούν σχετικές οικονομικές καταστάσεις με σκοπό να κατατεθούν στον Έφορο Εταιρειών, ως η κείμενη νομοθεσία προνοεί, στις οποίες να γίνεται αναφορά ότι η ενάγουσα 3 έχει να λαμβάνει ποσά από τους εναγόμενους. Αποδοχή αυτή της θέσης του εν λόγω μάρτυρα θα ισοδυναμούσε με το παράλογο γεγονός ότι οποιαδήποτε εταιρεία έχει πιστωτές, δεν θα είναι σε θέση να καταθέσει οικονομικές καταστάσεις. Η θέση του αυτή είναι αντινομική και δεν μπορεί να γίνει αποδεχτή. Πλείστες εταιρείες, στα πλαίσια των οικονομικών τους συναλλαγών, έχουν πιστωτές. Με τη λογική του εν λόγω μάρτυρα καμία εταιρεία δεν θα κατέθετε οικονομικές καταστάσεις με αποτέλεσμα να επικρατεί ανομία. Θεωρώ ότι ο εν λόγω μάρτυρας δεν ήθελε να καταθέσει τις οικονομικές καταστάσεις της ενάγουσας 3 για λόγους που αφορούν αποκλειστικά τον ίδιο και όχι το Δικαστήριο. Στερείται λογικής και διαψεύδεται περαιτέρω, από τα ενώπιον του Δικαστηρίου κατατεθειμένα τεκμήρια, η βασική του θέση ότι συμφώνησε με τους εναγόμενους, επειδή οι τελευταίοι είχαν τα χρήματα τους στο εξωτερικό και ήταν δύσκολο γι' αυτούς να αποστέλλουν χρήματα για κάθε αγορά, να καταβάλλει η ενάγουσα 3 όλα τα σχετικά έξοδα της ανακαίνισης και ακολούθως η τελευταία να τα ζητούσε από τους εναγομένους, οι οποίοι όφειλαν να τα καταβάλλουν πίσω σε σύντομο χρονικό διάστημα στην ενάγουσα
  6. Όπως όμως φαίνεται μέσα από την κατάθεση των επιταγών που εξέδωσαν οι εναγόμενοι, με δικαιούχο την ενάγουσα 2 για το συνολικό ποσό των €60.000 (Τεκμήρια 87), προκύπτει ότι αυτές εκδόθηκαν από λογαριασμό των εναγομένων που διατηρούσαν στην τότε Κυπριακή Τράπεζα, Marfin Laiki Popular Bank. Συνάγεται επομένως το συμπέρασμα ότι τα εν λόγω ποσά βρισκόντουσαν κατατεθειμένα σε Κυπριακό τραπεζικό λογαριασμό. Επομένως καταρρίπτεται και αυτός ο ισχυρισμός του εν λόγω μάρτυρα, ότι δηλαδή οι εναγόμενοι του ανάφεραν ότι δεν ήταν σε θέση να τον αποπληρώνουν άμεσα εφόσον τα χρήματα τους δεν βρισκόντουσαν στην Κύπρο και ως εκ τούτου αναγκάσθηκε η ενάγουσα 3 να πληρώνει με δικά της χρήματα όλα τα έξοδα ανακαίνισης. Και αν ο εν λόγω μάρτυρας θεωρεί ότι οι εναγόμενοι τον ξεγέλασαν, σε σχέση δηλαδή με την ικανότητα τους να αποπληρώνουν άμεσα τα έξοδα της ανακαίνισης, αποτελεί άξιον απορίας γιατί μόλις έλαβε γνώση για το γεγονός αυτό, δηλαδή της ύπαρξης χρημάτων των εναγομένων στην Κύπρο από τις δοθείσες επιταγές στην ενάγουσα 2, δεν αντέδρασε και δεν ζήτησε όπως οι εναγόμενοι καταβάλουν απευθείας τα έξοδα της ανακαίνισης; Το ερώτημα αυτό παρέμεινε αναπάντητο. Επίσης διαψεύδεται περαιτέρω και πάλι από τα ενώπιον του Δικαστηρίου γεγονότα αλλά και από τα κατατεθειμένα Τεκμήρια, ότι τα μέρη συμφώνησαν όπως η ενάγουσα 3 θα κατέβαλλε όλα τα σχετικά έξοδα της ανακαίνισης και οι εναγόμενοι ακολούθως θα της κατέβαλλαν μόλις γινόταν οποιαδήποτε πληρωμή το αντίστοιχο ποσό σε χρήματα, κατόπιν σχετικής ειδοποίησης. Καταρχάς είναι αποδεκτό και εξάλλου δεν αμφισβητείται ότι οι εναγόμενοι κατέβαλαν το ποσό των €60.000 (μέχρι τις 10/04/09 κατατέθηκε το ποσό των €40.000 και μέχρι τις 24/09/09 κατατέθηκε το ποσό των €20.000). Ως προκύπτει από τα ενώπιον του Δικαστηρίου γεγονότα αλλά και από τα ενώπιον του Δικαστηρίου Τεκμήρια, τα έργα ανακαίνισης του διαμερίσματος ξεκίνησαν τον Ιανουάριο του
  7. Μέχρι τον Απρίλιο του ίδιου έτους, διάστημα το οποίο οι εναγόμενοι κατέβαλαν το συνολικό ποσό των €40,000, το κόστος ανακαίνισης, μέχρι τον ουσιώδη χρόνο, δεν αντιστοιχούσε στο πιο πάνω ποσό. Αυτό καταμαρτυρούν και τα σχετικά εκδοθέντα τιμολόγια που έχουν κατατεθεί από τον εν λόγω μάρτυρα (βλέπε Τεκμήρια 35, 36, 37 και 69). Οι απαντήσεις που ο εν λόγω μάρτυρας έδωσε στο Δικαστήριο, ερωτηθείς σχετικά επί του συγκεκριμένου ζητήματος, ήταν αόριστες και γενικές εφόσον προέβαλε τη θέση ότι η ενάγουσα 3 κατέβαλε και πολλές προκαταβολές. Το γεγονός αυτό όμως δεν τεκμηριώθηκε και απλώς παρέμεινε ένας αόριστος και γενικός ισχυρισμός. Αποτελεί θέση του Δικαστηρίου ότι οι ισχυρισμοί του αυτοί αποτελούν εκ των υστέρων σκέψεις με σκοπό να δικαιολογήσει τις προβαλλόμενες θέσεις, του οι οποίες ως συνάγονται μέσα από τα γεγονότα είναι ανυπόστατες. Αυτό είναι ένα ακόμη στοιχείο που οδηγεί το Δικαστήριο στο συμπέρασμα ότι τα μέρη δεν συμφώνησαν αυτά τα οποίο ο εν λόγω μάρτυρας ισχυρίζεται. Περαιτέρω δεν μπορεί να γίνει ούτε αποδεκτή η θέση του ότι μόλις η ενάγουσα 3 εξοφλούσε σχετικό τιμολόγιο που αφορούσε την ανακαίνιση, αυτή θα ζητούσε το αντίστοιχο ποσό από τους εναγομένους οι οποίοι θα ήταν υποχρεωμένοι να το καταβάλουν σε σύντομο χρονικό διάστημα. Η θέση του αυτή πέραν του γεγονότος ότι συγκρούεται με την κοινή λογική, δεν βρίσκει έρεισμα πουθενά, δεν τεκμηριώθηκε και παρέμεινε ένας γενικός και αόριστος ισχυρισμός. Δεν υπάρχει οτιδήποτε, μέσα από την σωρεία εγγράφων που κατατέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, που να επιβεβαιώνει το γεγονός ότι η ενάγουσα 3 μόλις κατέβαλλε οποιοδήποτε ποσό επικοινωνούσε είτε γραπτώς είτε προφορικώς με τους εναγόμενους, αξιώνοντας το αντίστοιχο ποσό. Ούτε εξάλλου ο εν λόγω μάρτυρας ανάφερε πότε, πώς και με ποιο τρόπο η ενάγουσα 3 ζήτησε την πληρωμή των εν λόγω ποσών. Το μόνο καταγεγραμμένο γεγονός βάσει του οποίου η ενάγουσα 3 φέρεται να αξίωσε οποιοδήποτε ποσό από τους εναγομένους ήταν με την επιστολή που απέστειλε ο τότε δικηγόρος της (Τεκμήριο 60), αφού προηγήθηκε, προηγουμένως, σχετική επιστολή των εναγόμενων ότι δεν θα καταβάλλουν οποιοδήποτε ποσό στην ενάγουσα 3, για τους λόγους που καταγράφονται σε αυτή. Είναι προφανές ότι η θέση του Μ.Ε.1 δεν είναι αληθής και προβλήθηκε με σκοπό να καταρρίψει τον ισχυρισμό των εναγόμενων, ότι δεν υπήρχε οποιαδήποτε συμφωνία για προκαθορισθέν συμφωνημένο κόστος ανακαίνισης. Το γεγονός αυτό είτε μεμονωμένα είτε σωρευτικά με την υπόλοιπη μαρτυρία, οδηγεί το Δικαστήριο στο συμπέρασμα ότι άλλη ήταν η συμφωνία που οι εναγόμενοι κατάρτισαν με τον ενάγοντα 1 και ειδικότερα αυτή που οι ίδιοι επικαλούνται και όχι αυτή την οποία ο εν λόγω μάρτυρας υποστηρίζει. Επίσης δεν μπορώ να αποδεχθώ και δεν με πείθει η θέση του εν λόγω μάρτυρα ότι οι εναγόμενοι ήταν πλήρως ενήμεροι για την αξία και το κόστος των υλικών και των προϊόντων που τοποθετήθηκαν στο υπό ανακαίνιση διαμέρισμα τους. Δεν υπάρχει οτιδήποτε που να επιβεβαιώνει ότι ο Μ.Ε.1 ενημέρωνε πλήρως και με κάθε λεπτομέρεια για την αξία των υλικών και των παρασχεθέντων υπηρεσιών. Όλοι οι μάρτυρες που κατέθεσαν εκ μέρους των εναγόντων επιβεβαιώνουν το γεγονός ότι τόσο οι προσφορές όσο και τα τιμολόγια δίδοντο στον Μ.Ε.1 και ουδέποτε απεστάλησαν στους εναγόμενους. Δεν παραγνωρίζω την ύπαρξη του Τεκμήριο 71 με το οποίο επιβεβαιώνεται το γεγονός ότι οι εναγόμενοι γνώριζαν για το κόστος της κουζίνας. Δεν σημαίνει όμως αυτομάτως και χωρίς άλλο ότι οι εναγόμενοι ήσαν πλήρως ενήμεροι σε σχέση με τις τιμές και τις αγορές των υπολοίπων προϊόντων και υλικών. Αν όντως ήταν ενήμεροι, δεν θα κατατίθεντο από τον Μ.Ε.1 και άλλα τεκμήρια, παρόμοια με το Τεκμήριο 71, που να επιβεβαιώνει τους ισχυρισμούς του περί πλήρης γνώσης των εναγομένων; Επομένως στην απουσία οποιονδήποτε στοιχείων δεν μπορώ να καταλήξω σε ασφαλή συμπεράσματα και σε ανάλογο εύρημα ότι οι εναγόμενοι ήταν πλήρως ενήμεροι για το κόστος αγοράς των υλικών. Ενδεικτικό παράδειγμα που ενισχύει την πιο πάνω θέση του Δικαστηρίου αποτελεί και το αναντίλεκτο γεγονός της παράδοσης των επίπλων, όπου ο εναγόμενος δεν τα αποδέχθηκε εξαιτίας του ψηλού κόστους τους. Και μάλιστα η ενάγουσα 3 αναγκάσθηκε να καταβάλει το κόστος τους και αποδέχθη όπως ο ενάγοντας 1 τα επιστρέψει, με αποτέλεσμα να υποστεί ζημιά. Αποτελεί άξιον απορίας γιατί ο ενάγοντας 1 αποδέχθη την επιστροφή τους αφού οι εναγόμενοι ήταν πλήρως ενήμεροι για το κόστος και ότι η συμφωνία των μερών ήταν αυτή που ο ίδιος περιέγραψε; Το ερώτημα αυτό και πάλι παρέμεινε αναπάντητο. Δεν θεωρώ ότι χρειάζεται να παραθέσω άλλες αντιφάσεις, που όντως παρουσιάζει η μαρτυρία του Μ.Ε 1, για να δικαιολογήσω του λόγου το αληθές της πιο πάνω κρίσης μου ως προς την ποιότητα της μαρτυρίας του. Η εκδοχή των εναγόντων, όπως την παρουσίασε ο εν λόγω μάρτυρας έχει εγγενής αδυναμίες και κενά που δεν μπορούν να παραβλεφθούν από το Δικαστήριο. Ούτε επίσης μπορεί να αγνοηθεί το γεγονός, χωρίς μάλιστα να παρατεθεί οποιοσδήποτε ικανός λόγος, γιατί η πλευρά των εναγόντων δεν κάλεσε τον αρχιτέκτονα να καταθέσει ως μάρτυρας ώστε να επιβεβαιώσει την εκδοχή των εναγόντων. Ούτε επίσης η πλευρά των εναγόντων κάλεσε την ενάγουσα 2 ώστε και εκείνη με την σειρά της να παραθέσει και να επιβεβαιώσει τους ισχυρισμούς του. Κατά συνέπεια, η μαρτυρία του, στον βαθμό που συγκρούεται με την υπόλοιπη αποδεχτή μαρτυρία, ως καταγράφεται κατωτέρω, απορρίπτεται. Από την άλλη αποδέχομαι, γεγονός που εξάλλου οι εναγόμενοι δεν αμφισβητούν, ότι η ενάγουσα 3 κατέβαλε σε διάφορα τρίτα πρόσωπα χρηματικά ποσά και εξοφλώντας τιμολόγια σε σχέση με την αγορά και τοποθέτηση προϊόντων και υλικών καθώς και ότι τον εργολάβο και διάφρους υπεργολάβους (υδραυλικούς και ηλεκτρολόγους). Επίσης αποδέχομαι ως αληθές το γεγονός ότι οι εναγόμενοι έλαβαν γνώση και εν πάση περιπτώσει ουδέποτε διαμαρτυρήθηκαν για τον διορισμό του εργολάβου και των διάφορων υπεργολάβων. Από την άλλη αποδέχομαι τη μαρτυρία του Μ.Ε.2 στην ολότητα της. Ο εν λόγω μάρτυρας ήταν αντικειμενικός και δεν είχε οποιοδήποτε προσωπικό συμφέρον από την έκβαση της υπόθεσης. Προσήλθε στο Δικαστήριο να αναφέρει την αλήθεια και αυτό έπραξε. Περιέγραψε στο δικαστήριο με ειλικρίνεια την εμπλοκή του στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης. Αποδέχομαι κυρίως τη θέση του ότι διαπίστωσε, μετά από την προσωπική επίσκεψη του στο διαμέρισμα των εναγόμενων, ότι αυτό παρουσίαζε υγρασία λόγω διαρροής των υδραυλικών εγκαταστάσεων, όχι όμως στο βαθμό που ο Μ.Ε.1 υπερέβαλε. Ήταν ξεκάθαρος ως προς το γιατί η πιο πάνω διαπίστωση του δεν καταγράφηκε στην επιστολή που είχε ετοιμάσει (Τεκμήριο 17). Η Μ.Ε.3 μου άφησε επίσης θετικές εντυπώσεις και συνεπώς αποδέχομαι τη μαρτυρία της. Προσήλθε στο Δικαστήριο να αναφέρει τα όσα η ίδια προσωπικά γνωρίζει κατά την ενάσκηση των καθηκόντων της. Ήταν αντικειμενική και με έπεισε για την ειλικρίνεια της και την αληθοφάνεια των αναφορών της. Επί της ουσίας η μαρτυρία της παρέμεινε αναντίλεκτη. Επιβεβαίωσε επί της ουσίας το γεγονός ότι οι εναγόμενοι προσήλθαν στο κατάστημα της εταιρείας, όπου η ίδια εργαζόταν, με σκοπό την αγορά επίπλων για το υπό ανακαίνιση διαμέρισμα τους. Αφού είδαν τις εισηγήσεις του Μ.Ε. 1 ακολούθως οι ίδιοι προχώρησαν με την παραγγελία τους. Επιβεβαίωσε επίσης το γεγονός ότι η ίδια σημείωσε ιδιοχείρως τις τιμές των επίπλων στον κατάλογο (Τεκμήριο 82) της εταιρείας ο οποίος και παραδόθηκε στους εναγομένους και ότι τα έπιπλα που οι εναγόμενοι παράγγειλαν τους παραδόθηκαν, πλην όμως ο εναγόμενος, αφού διαπίστωσε την αξία τους, ζήτησε την επιστροφή τους, γεγονός το οποίο ο ίδιος ο ενάγοντας 1 αποδέχθη. O Μ.Ε.4 σε γενικές γραμμές δεν μου άφησε θετικές εντυπώσεις και δεν αποδέχομαι την μαρτυρία του, πλην των σημείων για τα οποία κάνω ξεχωριστή αναφορά. Ο εν λόγω μάρτυρας δεν ήταν καθόλου υποβοηθητικός απέναντι στο Δικαστήριο, δεν απαντούσε με ευθύτητα και αμεσότητα στις διάφορες ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν ενώ κάποιες από τις απαντήσεις του ήταν αλληλοσυγκρουόμενες και η μια αυτοαναιρούσε την άλλη. Εξηγώ ακριβώς το σκεπτικό του Δικαστηρίου. Ο εν λόγω μάρτυρας, καταρχάς, δεν προσκόμισε οποιεσδήποτε αποδείξεις πληρωμής του σχετικού τιμολογίου (Τεκμήριο 42) που εξέδωσε αναφορικά με τις εργασίες που εκτέλεσε, παρά το γεγονός ότι του ζητήθηκε κάτι τέτοιο από την υπεράσπιση, χωρίς μάλιστα να δώσει οποιαδήποτε ικανοποιητική αιτιολογία για την παράλειψη του αυτή. Περαιτέρω, ερωτηθείς σχετικά, ανέφερε, αρχικά, ότι αφενός η εταιρεία του ως εργολάβος οικοδομών δεν κατάρτισε οποιοδήποτε γραπτό συμβόλαιο με τους εναγόμενους και αφετέρου ότι δεν είχε υποχρέωση με βάση το νόμο να το καταθέσει, λόγω του ότι η αξία των οικοδομικών εργασιών που εκτέλεσε ήταν μικρότερης κλίμακας από το ελάχιστο ποσό των €17.000, για το οποίο ο Νόμος απαιτεί την κατάρτιση γραπτής συμφωνίας. Το πιο πάνω ποσό ξεκαθάρισε αφορά μόνο τις οικοδομικές εργασίες και όχι το κόστος ολόκληρου του έργου. Ακολούθως σε άλλο σημείο της μαρτυρίας του παραδέχθηκε ότι ίσως θα ήταν καλύτερα, υπό τις περιστάσεις, η εταιρεία του να κατάρτιζε γραπτή συμφωνία με τους εναγομένους και ότι θα ήταν ορθότερο να το καταθέσει στο Συμβούλιο Εγγραφής Εργοληπτών. Σε άλλο σημείο της μαρτυρίας του ανάφερε, σε αντίθεση με την αρχική του θέση, ότι το εν λόγω ποσό αφορά ολόκληρο το κόστος του έργου. Για τους λόγους αυτούς δεν μπορώ να αποδεχθώ τη μαρτυρία του. Από την άλλη αποδέχομαι, γεγονός το οποίο ουδόλως αμφισβητούν οι εναγόμενοι, ότι η εταιρεία του εκτέλεσε οικοδομικές εργασίες στο διαμέρισμα των εναγομένων, συνολικού ύψους €14.490 συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α. για το οποίο εξέδωσε σχετικό τιμολόγιο, το οποίο και εξοφλήθηκε από την ενάγουσα
  8. Αποδέχομαι επίσης την μαρτυρία του Μ.Ε.5 ως αληθή, παρά το γεγονός ότι αυτή είναι επουσιώδης ως προς τα επίδικα θέματα. Και τούτο γιατί οι ηλεκτρολογικές εργασίες που η εταιρεία του εν λόγω μάρτυρα βάσει των οποίων εξέδωσε και σχετικό τιμολόγιο, ως αναφέρθη, μετά από σχετική δήλωση του ευπαίδευτου συνηγόρου των εναγόντων, δεν αξιώνεται για το λόγο ότι η ενάγουσα 3 δεν το εξόφλησε, παρά το γεγονός ότι αυτό εκδόθηκε στο όνομα της. Εν πάση περιπτώσει, αποδέχομαι ως αληθή, γεγονός το οποίο ουδόλως αμφισβητείται από τους εναγομένους, ότι υπήρξε πλήρης ανακαίνιση του διαμερίσματος των εναγομένων σε σχέση με τις ηλεκτρολογικές εργασίες και εγκαταστάθηκαν σε αυτό εξ ολοκλήρου νέες ηλεκτρολογικές συσκευές για τις οποίες οι εναγόμενοι ήταν πλήρως ενήμεροι, επιλέγοντας μάλιστα και φωτιστικά της αρεσκείας τους. Επίσης αποδέχομαι τη θέση του ότι ο ίδιος ζήτησε από τον εναγόμενο 1 όπως εξοφλήσει τα εκδοθέντα τιμολόγια πλην όμως ο εναγόμενος 1 τον παρέπεμψε στον Μ.Ε.
  9. Αποδεκτή επίσης στην ολότητα της γίνεται και η μαρτυρία της Μ.Ε.6, η οποία προσήλθε στο Δικαστήριο να αναφέρει την αλήθεια και αυτό έπραξε. Ανέφερε στο Δικαστήριο με αντικειμενικό τρόπο τα όσα η ίδια γνωρίζει σε σχέση με τα επίδικα θέματα της αγωγής. Απαντούσε με αμεσότητα και ευθύτητα, χωρίς ίχνος υπερβολής και δεν έχω εντοπίσει το οτιδήποτε το οποίο θα ήταν ικανό να κλονίσει τη μαρτυρία της. Το περιεχόμενο της μαρτυρίας της μάλιστα επιβεβαιώνεται και από τα σχετικά τεκμήρια που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο. Η μαρτυρία της έχει παραμείνει επί της ουσίας αναντίλεκτη. Αποδεκτή επίσης γίνεται και η μαρτυρία του Μ.Ε.
  10. Ο εν λόγω μάρτυρας θεωρώ ότι ανάφερε την αλήθεια στο Δικαστήριο με αντικειμενικό τρόπο. Ο εν λόγω μάρτυρας θεωρώ ότι ήταν απόλυτα ειλικρινής ως προς τα λεγόμενα του. Δείγμα της ειλικρίνειας του αποτελεί το γεγονός ότι ενώ στην κυρίως εξέταση του ανέφερε ότι το τιμολόγιο και την προσφορά που εξέδωσε τα παρέδωσε στον εναγόμενο 1 εντούτοις κατά την αντεξέταση του, αποδέχθηκε ερωτηθείς σχετικά, το γεγονός ότι τα πιο πάνω έγγραφα δεν τα παρέδωσε στον εναγόμενο 1 αλλά στον Μ.Ε.
  11. και ότι πρόκειται περί λάθους οι προηγούμενες του αναφορές. Αποδέχομαι επίσης, κάτι το οποίο εξάλλου δεν αμφισβητείται, ότι η εταιρεία του κατασκεύασε και τοποθέτησε αλουμίνια στο διαμέρισμα των εναγομένων και ότι προς το σκοπό αυτό εξέδωσε σχετικό τιμολόγιο (Τεκμήριο 55) το οποίο εξοφλήθηκε πλήρως, από την ενάγουσα
  12. Αποδεκτή γίνεται στην ολότητα της και η μαρτυρία του Μ.Ε.
  13. Ο εν λόγω μάρτυρας ήταν απόλυτα κατατοπιστικός ως προς τις θέσεις του σε σχέση με την εμπλοκή του στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης. Ήταν ευθύς και άμεσος στις απαντήσεις του και δεν έχω εντοπίσει το παραμικρό το οποίο θα ήταν ικανό να αμφισβητήσει τις οποιεσδήποτε αναφορές του. Αποδέχομαι ως πραγματικά και αληθή τα γεγονότα ότι το υπό ανέγερση διαμέρισμα των εναγόμενων αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα στις υδραυλικές εγκαταστάσεις. Αποδέχομαι το γεγονός ότι οι εναγόμενοι ήταν πλήρως ενήμεροι για τις ενέργειες του, όπως επιβεβαιώνεται και από σχετική επιστολή (Τεκμήριο 21). Τέλος, αποδεκτή επίσης γίνεται και η μαρτυρία του Μ.Ε.9, ο οποίος σε γενικές γραμμές άφησε θετικές εντυπώσεις στο Δικαστήριο. Θεωρώ ότι ήταν ειλικρινής στο δικαστήριο και δεν έχω εντοπίσει το οτιδήποτε το οποίο θα ήταν ικανό να κλονίσει τις οποιεσδήποτε αναφορές του. Επιβεβαίωσε καταρχάς το γεγονός, κάτι το οποίο ουδόλως αμφισβητείται, ότι τα εν λόγω μάρμαρα αρχικά θα τοποθετούνταν στο διαμέρισμα της ενάγουσας 2, όμως κατόπιν επιθυμίας του εναγόμενου 1 και μετά από οδηγίες που η εταιρεία του έλαβε από τον Μ.Ε 1 αυτά τοποθετήθηκαν εν τέλει στο διαμέρισμα των εναγόμενων. Εξήγησε στο Δικαστήριο ότι αυτός είναι και ο λόγος που υπήρχαν διαφορές στα ονόματα των δελτίων παράδοσης και τιμολογίων. Αποδέχομαι επίσης ότι το μάρμαρο το οποίο τοποθετήθηκε στο διαμέρισμα των εναγομένων ήταν άριστης ποιότητας, είχε ειδικές διαστάσεις και η εταιρεία αναγκάσθηκε για το σκοπό αυτό να το «κόψει» στο εργοστάσιο κατασκευής τους στο εξωτερικό. Στρεφόμενος στη μαρτυρία που προσκόμισε η υπεράσπιση και ξεκινώντας την αξιολόγηση από την μαρτυρία του Μ.Υ.1, αναφέρω ρητά και ξεκάθαρα ότι ο εν λόγω μάρτυρας μου άφησε θετικές εντυπώσεις και σε γενικές γραμμές αποδέχομαι τις βασικές του θέσεις και την δική του εκδοχή ως προς τη συμφωνία που καταρτίσθηκε με τον ενάγοντα
  14. Με τη μαρτυρία του, η οποία σημειώνεται ότι ήταν αρκούντως κατατοπιστική, έδωσε στο Δικαστήριο όλα εκείνα τα απαραίτητα εχέγγυα ώστε να μπορεί, ως ανεξάρτητος κριτής, αντικειμενικά, να εξετάσει την ορθότητα των ισχυρισμών του. Παρακολουθώντας τον από το εδώλιο του μάρτυρα να καταθέτει με έπεισε ότι ήταν ειλικρινής και μάρτυρας της αλήθειας. Ήταν άμεσος και ευθύς ως προς τις θέσεις του. Η δε εκδοχή του είναι αληθοφανής και λογική σε αντίθεση με την εκδοχή του Μ.Ε 1., ως αναφέρω ανωτέρω. Παράθεσε με ήρεμο και απλοϊκό τρόπο τα γεγονότα ως εκτυλίχθηκαν. Η μαρτυρία του κατά την αντεξέταση του παρέμεινε σταθερή και θεωρώ ότι στα βασικά της σημεία δεν κλονίσθηκε σε κανένα σημείο. Δεν έχω εντοπίσει το οτιδήποτε το οποίο θα με οδηγούσε στο συμπέρασμα να μην την αποδεχθώ. Η δε μαρτυρία του υποστηρίζεται και τεκμηριώνεται σε μεγάλο βαθμό από την πραγματική μαρτυρία και από τα ενώπιον του Δικαστηρίου κατατεθειμένα Τεκμήρια. Στην υπόθεση Α/φοι Παπαλαζάρου Λτδ v Σοφοκλή Μιχαήλ
(1997)1 Α.Α.Δ. λέχθηκε ότι η πραγματική μαρτυρία είναι ο γνώμονας με βάση τον οποίο δοκιμάζεται η αξιοπιστία της προφορικής μαρτυρίας. Κατ' αναλογία τα όσα αναφέρθηκαν στην εν λόγω υπόθεση εφαρμόζονται και στα γεγονότα της παρούσης υπόθεσης. Αποδέχομαι τη βασική του θέση ότι συμφώνησαν με τον Μ.Ε.1 όπως ο ίδιος αναλάβει την πλήρη ανακαίνιση του διαμερίσματος τους χωρίς οι ίδιοι μάλιστα να είχαν οποιαδήποτε εμπλοκή, παρά μόνο στην επιλογή των υλικών. Ο Μ.Ε 1 θα λάμβανε ως χρηματικό αντάλλαγμα, για τις υπηρεσίες του αυτές, το ποσό των €70.000 με μέγιστο ποσό των €80.
  1. Αυτό ήταν και το ποσό που συμφωνήθηκε μεταξύ των μερών ότι θα κόστιζαν οι εργασίες ανακαίνισης του διαμερίσματος. Στο πιο πάνω ποσό συμφωνήθηκε ότι θα συμπεριλαμβανόταν και η αμοιβή του Μ.Ε
  2. Η εκδοχή των εναγομένων επιβεβαιώνεται τόσο από τα ενώπιον του Δικαστηρίου τεθέντα γεγονότα όσο και από τα ενώπιον του Δικαστηρίου κατατεθειμένα Τεκμήρια. Ξεδιπλώνω ευθύς αμέσως το σκεπτικό του Δικαστηρίου. Το γεγονός ότι οι εναγόμενοι συμφώνησαν εξ αρχής προϋπολογισθέν κόστος ανακαίνισης συνάγεται εμμέσως από το γεγονός ότι οι εναγόμενοι κατέβαλαν, 3 μήνες μετά την έναρξη των εργασιών ανακαίνισης, στην ενάγουσα 2 το συνολικό ποσό των €40.000 (με δύο επιταγές έκαστη για το ποσό των €20,000). Ειδικότερα όπως προκύπτει από το Τεκμήριο 87 οι εναγόμενοι κατέβαλαν το πιο πάνω ποσό μέχρι και τις 10/4/
  3. Ανατρέχοντάς στα σχετικά τιμολόγια και κάποιες αποδείξεις που οι ενάγοντες κατάθεσαν το Δικαστήριο δεν μπορεί να διαπιστώσει ότι μέχρι τις 10/4/09 εκτελέσθηκαν και εξοφλήθηκαν εργασίες ανακαίνισης συνολικού ύψους €40.
  4. Με βάση τα κατατεθειμένα Τεκμήρια (βλέπε Τεκμήρια 35,36,37 και 69) εκτελέσθηκαν, σαφώς, εργασίες μικρότερης αξίας. Επίσης καταρρίπτεται, μέσα από την παράθεση των πιο πάνω, και η θέση του Μ.Ε 1 ότι με την εκτέλεση κάθε εργασίας συμφωνήθηκε ότι η ενάγουσα 3 θα κατέβαλλε το κόστος της και ακολούθως οι εναγόμενοι θα το κατέβαλλαν σε σύντομο χρονικό διάστημα. Περαιτέρω από τα ενώπιον του Δικαστηρίου Τεκμήρια ουδόλως επιβεβαιώνεται και από πουθενά δεν μπορεί να προκύψει ότι οι εναγόμενοι ενημερώθηκαν για το κόστος κάθε υλικού, προϊόντων και υπηρεσιών που παρασχέσθηκαν και τοποθετήθηκαν, αντιστοίχως, σε σχέση με το υπό ανακαίνιση διαμέρισμα τους, πλην βεβαίως για την αγορά της κουζίνας. Συνεπώς η μαρτυρία του Μ.Υ 1 σε σχέση με το ζήτημα αυτό δεν διαψεύδεται, αντίθετα θα έλεγα, με βάση τα ενώπιον του Δικαστηρίου γεγονότα, επιβεβαιώνεται. Δεν παραγνωρίζω το γεγονός όμως ότι οι εναγόμενοι ήταν ενήμεροι για την πρόοδο των εργασιών και έδιδαν μάλιστα κατά περιόδους και σχετικές οδηγίες. Η ύπαρξη όμως αυτού του γεγονότος από μόνο του και χωρίς οποιαδήποτε άλλη τεκμηρίωση, κάτι το οποίο εξάλλου οι εναγόμενοι δεν αμφισβητούν, δεν μπορεί να οδηγήσει αυτόματα το Δικαστήριο ότι οι εναγόμενοι ήταν γνώστες των τιμών και του κόστους των υλικών. Αν ο εναγόμενος γνώριζε για τις τιμές των υλικών τότε εύλογα εγείρεται το ερώτημα για ποιο λόγο ο ίδιος με την παράδοση των επίπλων ζήτησε να επιστραφούν πίσω, γεγονός το οποίο ο Μ. Ε 1 αποδέχθηκε, δίδοντας μάλιστα και σχετικές οδηγίες στην εταιρεία να το αποδεχθεί, καταβάλλοντας μάλιστα και την αξία τους; Η θέση αυτή των εναγομένων, ότι δεν ήταν γνώστης των τιμών, επιβεβαιώνεται και από το γεγονός ότι σε ανύποπτο χρόνο απέστειλαν επιστολή στον Μ.Ε.1 (Τεκμήριο 59), πριν μάλιστα ολοκληρωθεί η ανακαίνιση, στην οποία καταγράφονται οι πιο πάνω θέσεις του. Εις απάντηση του (Τεκμήριο 60) ο τότε δικηγόρος των εναγόντων αφενός δεν αναφέρει και δεν επιβεβαιώνει την εκδοχή του Μ.Ε.1, ως αυτή καταγράφεται στην ένορκη μαρτυρία του και στις δικογραφημένες θέσεις του. Περαιτέρω στην επιστολή Τεκμήριο 60 επιβεβαιώνεται η εκδοχή του εν λόγω μάρτυρα για το γεγονός ότι οι ίδιοι βρίσκονταν στο σκοτάδι. Και τούτο γιατί στην εν λόγω επιστολή υπάρχει ρητή αναφορά ότι έχει ετοιμασθεί φάκελος με λεπτομερή κατάσταση της διεξαχθείσας εργασίας και των υλικών που τοποθετήθηκαν μαζί με τα τιμολόγια και τις άλλες αποδείξεις. Αν όντως οι εναγόμενοι είχαν γνώση και κυρίως ο Μ.Ε.1 είχε ήδη προμηθεύσει τους εναγομένους με το πιο πάνω υλικό, θα υπήρχε λόγος να γινόταν τέτοια αναφορά; Επομένως η εκδοχή του εναγομένου 1επιβεβαιώνεται ενώ αντίθετα η εκδοχή του Μ.Ε 1 καταρρίπτεται. Περαιτέρω όλα τα τιμολόγια εκδόθηκαν στο όνομα της ενάγουσας 3, κάτι που εμμέσως επιβεβαιώνει τις θέσεις των εναγόμενων ότι οι ίδιοι δεν είχαν γνώση και ότι η συμφωνία που κατάρτισαν με τον Μ. Ε 1 ήταν αυτή που οι ίδιοι ισχυρίζονται. Περαιτέρω η θέση των εναγόμενων επιβεβαιώνεται και εμμέσως από το γεγονός ότι ο εναγόμενος 1, όταν αποτάθηκαν διάφοροι υπεργολάβοι για πληρωμή τους σε σχέση με τις εκτελεσθείσες εργασίες, τους παρέπεμψε στον Μ.Ε.
  5. Αυτό επιβεβαιώνει εμμέσως τις θέσεις του εναγόμενου 1 για το ποια ήταν η μεταξύ των μερών συμφωνία και όχι γιατί ο εναγόμενος 1 ήθελε να αποφύγει τις οποιεσδήποτε συμβατικές ευθύνες του και να ξεγελάσει τον οποιονδήποτε. Εξάλλου το γεγονός ότι ο ίδιος κατέβαλε απευθείας το ποσό των €40.000, πριν ξεκινήσουν ουσιαστικά οι εργασίες ανακαίνισης, αποτελεί, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, δείγμα για τον χαρακτήρα και την ποιότητα του εν λόγω μάρτυρα όπου δεν είναι προφανώς σκοπός του να ξεγελάσει τον οποιοδήποτε. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, αποδέχομαι τη μαρτυρία του η οποία σαφώς και είναι πιο αληθοφανής και λογική, σε αντίθεση με αυτή των εναγόντων. O M.Y 2 επίσης άφησε θετικές εντυπώσεις στο Δικαστήριο και αποδέχομαι πλήρως την μαρτυρία του. Παρακολουθώντας τον προσεκτικά από το εδώλιο του μάρτυρα, μου δημιούργησε την εικόνα ενός ειλικρινή ανθρώπου ο οποίος κατάθεσε με ευθύτητα, αμεσότητα, απλότητα και πειστικότητα σε σχέση με τα όσα περιήλθαν προσωπικά στην αντίληψη του κατά την ανάκτηση των επαγγελματικών του δραστηριοτήτων. Το μεγαλύτερο μέρος της μαρτυρίας του είναι αποδεκτό από τους ενάγοντες. Δεν αμφισβητήθηκε το γεγονός ότι η εταιρεία του τοποθέτησε την ηλεκτρική θέρμανση στο διαμέρισμα των εναγομένων. Ούτε αμφισβητείται το γεγονός ότι το τιμολόγιο που εξέδωσε σε σχέση με την πιο πάνω εκτελεσθείσα εργασία καταβλήθηκε από την ενάγουσα
  6. Αυτό για το οποίο ουσιαστικά κλήθηκε να καταθέσει στο Δικαστήριο ο εν λόγω μάρτυρας ήταν για να επιβεβαιώσει το γεγονός ότι ο Μ.Ε 1 του ζήτησε να προσθέσει στο εκδοθέν τιμολόγιο, επιπλέον το ποσό των €150, πλέον Φ.Π.Α αναφορικά με τα έξοδα της ενάγουσας 3, κατόπιν επιθυμίας της ίδιας. Το γεγονός αυτό ο εν λόγω μάρτυρας το επιβεβαιώνει με την σχετική του επιστολή (Τεκμήριο 85) που ετοίμασε, το περιεχόμενο της οποίας υιοθέτησε στο Δικαστήριο. Δεν έχω εντοπίσει το οτιδήποτε το οποίο θα ήταν ικανό να αμφισβητήσει τις εν λόγω αναφορές του, οι οποίες ουδόλως κλονίστηκαν κατά το στάδιο της αντεξέτασης του. Για όλους τους πιο πάνω λόγους αποδέχομαι τη μαρτυρία του. Αντίθετα ο Μ.Υ 3 δεν με έπεισε για τα λεγόμενα του και ως εκ τούτου δεν αποδέχομαι τη μαρτυρία του. Η μαρτυρία του δεν ήταν καθόλου πειστική και κυρίως ήταν αόριστη και ασαφής. Ο εν λόγω μάρτυρας προσπάθησε να πείσει το Δικαστήριο ότι οι χρεώσεις του Μ.Ε 5, σε σχέση με τις ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις που έλαβαν χώρα στο υπό ανακαίνιση διαμέρισμα των εναγομένων ήταν υπερβολικές και σε κάποιο βαθμό διπλάσιες από τις κανονικές. Πέραν του γεγονότος ότι η μαρτυρία του ήταν επουσιώδης και αχρείαστη θα έλεγα, εφόσον όπως έγινε παραδεκτό από τον ευπαίδευτο συνήγορο των εναγόντων οι χρεώσεις του Μ.Ε 5 δεν αξιώνονται, ο εν λόγω μάρτυρας ο οποίος προσπάθησε να παρουσιάσει τον εαυτό του ως εμπειρογνώμονα, δεν ήταν απόλυτα κατατοπιστικός στο Δικαστήριο ως προς τις θέσεις του και θα πρόσθετα καθόλου επεξηγηματικός. Καταρχάς με τα όσα ανάφερε ο εν λόγω μάρτυρας δεν μπορώ να αποδεχθώ ότι το Δικαστήριο θα πρέπει να τον αντικρίσει ως ένα εμπειρογνώμονα εφόσον δεν ανάφερε ξεκάθαρα στο Δικαστήριο την εκαπίδευση που έτυχε, την πείρα του και τα προσόντα του και έχοντας κατά νου τις αρχές που καθορίζουν το πότε ένας μάρτυρας είναι εμπειρογνώμονας (Τσαγγαρίδης Βασίλης και Άλλη ν. Ανδρέα Αυγουστή
(2000)1 ΑΑΔ 528) αποτελεί κατάληξη του Δικαστηρίου ότι το εν λόγω πρόσωπο δεν μπορεί να αντικρισθεί ως τέτοιος. Έν πάση περιπτώσει οι αναφορές του ήταν πλήρως γενικές, αόριστες και ασαφείς και δεν μπορεί το Δικαστήριο να καταλήξει και να υιοθετήσει τα συμπεράσματα του. Τέλος ο εν λόγω μάρτυρας ανάφερε μεμονωμένα ποιες εργασίες για τον ίδιο έχουν υπερχρεωθεί χωρίς να καταλήξει ο ίδιος σε ένα τελικό συμπέρασμα για το πόσα θα χρέωνε ο ίδιος για την ακριβώς ίδια εργασία που εκτέλεσε ο Μ.Ε 5, αλλά ούτε και ο ίδιος ετοίμασε οποιαδήποτε εμπεριστατωμένη έκθεση που να εξηγεί με σαφήνεια και με επάρκεια τις θέσεις του. Για τους λόγους που έχω εξηγήσει δεν μπορώ να κάνω αποδεκτή την μαρτυρία του. Έχοντας αξιολογήσει την προσκομισθείσα μαρτυρία και αφού έλαβα υπόψη τα ενώπιον του Δικαστηρίου κατατεθειμένα Τεκμήρια μπορώ να καταλήξω με ασφάλεια στα πιο κάτω ευρήματα: Οι εναγόμενοι, μόνιμοι κάτοικοι Αγγλίας, και ιδιοκτήτες του διαμερίσματος το οποίο βρίσκεται στο 3ο όροφο της Πολυκατοικίας XXXXX Beach Block B, με αριθμό 32 επί της οδού XXXXX 43 στη Λάρνακα επιθυμούσαν την ανακαίνιση του, λόγω της πρόθεσης τους να επισκέπτονται την Κύπρο συχνότερα. Οι εναγόμενοι διατηρούσαν φιλικές σχέσεις με την ενάγουσα 2, η οποία επίσης τον ουσιώδη χρόνο προέβαινε σε έργα ανακαίνισης του δικού της διαμερίσματος, το οποίο βρίσκεται στο ισόγειο της ίδιας πολυκατοικίας με το διαμέρισμα των εναγομένων. Οι εργασίες ανακαίνισης του διαμερίσματος της ενάγουσας 2 αναστάληκαν λόγω προβλημάτων που είχε με την διαχειριστική επιτροπή της εν λόγω πολυκατοικίας. Οι εναγόμενοι λόγω του ότι διέμεναν στο εξωτερικό και δεν είχαν οποιεσδήποτε γνωριμίες στην Κύπρο ζήτησαν από την ενάγουσα 2 να τους συστήσει τα άτομα που ανέλαβαν την ανακαίνιση τους δικού της διαμερίσματος. Επίσης ήθελαν να αποφύγουν πιθανά προβλήματα που θα προκαλούσε η Διαχειριστική Επιτροπή της πολυκατοικίας σε σχέση με τις εργασίες ανακαίνισης. Η ενάγουσα 2 τους συνέστησε τον ενάγοντα 1 ως το κατάλληλο άτομο. Ακολούθησαν διάφορες συζητήσεις μεταξύ του ενάγοντα 1 και των εναγόμενων, στη παρουσία του αρχιτέκτονα. Σε μία από αυτές ο ενάγοντας 1 συμφώνησε με τους εναγόμενους όπως ο ίδιος αναλάβει πλήρως την ανακαίνιση του πιο πάνω διαμερίσματος και σε αντάλλαγμα οι εναγόμενοι θα του κατέβαλλαν το ποσό των €70.000 με €80.
  1. Το ποσό των €80.000 συμφωνήθηκε ότι θα ήταν το μέγιστο ποσό που θα κατέβαλλαν οι εναγόμενοι σε σχέση με το κόστος ανακαίνισης. Οι εναγόμενοι τόνισαν στον ενάγοντα να διατηρήσει το κόστος όσο το δυνατόν πιο κοντά στις €70.
  2. Περαιτέρω συμφωνήθηκε ότι στο εν λόγω ποσό θα συμπεριλαμβανόταν και η αμοιβή του ενάγοντα
  3. Ο ενάγοντας 1 θα ήταν το αρμόδιο και υπεύθυνο άτομο για την επίβλεψη και οργάνωση της εκτέλεσης του έργου συνολικά. Συμφωνήθηκε επίσης, μεταξύ των μερών, ότι οι υπηρεσίες του ενάγοντα 1 θα περιλάμβαναν το σχεδιασμό και την υποβολή όλων των απαραίτητων εγγράφων για την εξασφάλιση όλων των απαιτούμενων αδειών. Οι εργασίες ανακαίνισης επίσης θα περιλάμβαναν την προσθήκη κλιματισμού, την τοποθέτηση υποδαπέδιας θέρμανσης, την τοποθέτηση νέα παραθυρόφυλλων, την εκτέλεση ηλεκτρολογικών και υδραυλικών εργασιών, την αγορά επίπλων και ηλεκτρικών συσκευών, την κατασκευή γυψοσανίδων καθώς και μπογιάτισμα. Επίσης συμφωνήθηκε ότι ο Μ.Ε.1 θα επέλεγε με βάση τη δική του κρίση τα υλικά τις συσκευές και τα αντικείμενα που θα χρησιμοποιούνταν ενώ οι ίδιοι θα ενέκριναν τις επιλογές αυτές. Οι εργασίες ανακαίνισης ξεκίνησαν περί τον Ιανουάριο του 2009, αφού προηγουμένως ετοιμάσθηκαν αρχιτεκτονικά σχέδια. Κατά την έναρξη των εργασιών διαπιστώθηκε ότι οι υδραυλικές εγκαταστάσεις ήταν σε προχωρημένο στάδιο οξείδωσης και στο τέλος της υπηρεσιακής τους ζωής. Το ίδιο ίσχυε και για τις ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις καθώς είχαν εντοπίσει εστίες υγρασιών στο διαμέρισμα των εναγόμενων τόσο στο ταβάνι της κουζίνας καθώς και στο μπάνιο. Με εισήγηση των μηχανικών, του αρχιτέκτονα και αφού λήφθηκε η σύμφωνη γνώμη των εναγόμενων, αποφασίστηκε η ακύρωση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων και η τοποθέτηση νέων. Επίσης με επιθυμία των εναγόμενων αποφασίστηκε η εγκατάσταση ηλιακού συλλέκτη επί της οροφής. Οι εναγόμενοι κατέβαλαν, μέχρι και το τέλος Σεπτεμβρίου του 2009, στην ενάγουσα 2, το συνολικό ποσό των €60,000 στα πλαίσια της συμφωνίας τους με τον ενάγοντα
  4. Το υπόλοιπο ποσό, δηλαδή είτε το ποσό των €10,000 είτε το ποσό των €20,000, αναλόγως δηλαδή του τελικού κόστους, θα καταβαλόταν από τους εναγόμενους με την παράδοση του έργου. Κατά την έναρξη των εργασιών η διαχειριστική επιτροπή της πολυκατοικίας αντέδρασε έντονα στην έναρξη τους λόγω το ότι, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της τα έργα ανακαίνισης αλλοίωναν την εξωτερική όψη της πολυκατοικίας, με αποκορύφωμα τη λήψη δικαστικών μέτρων και την καταχώρηση της εναντίον τους και εναντίον της ενάγουσας 3 αγωγής με αριθμό 2442/
  5. Ακολούθησαν συζητήσεις μεταξύ συμβούλων που ο Μ.Ε 1 διόρισε και συμβούλων και δικηγόρων της Διαχειριστικής Επιτροπής. Κρίθηκε σκόπιμο όπως προς όφελος των εναγόμενων εκδοθεί πολεοδομική άδεια και άδεια οικοδομής από τις τεχνικές υπηρεσίες του Δήμου Λάρνακας. Τα μέρη κατέληξαν σε συμφωνία με αποτέλεσμα η αγωγή εναντίον των εναγόμενων να συμβιβασθεί. Ακολούθως συνεχίστηκαν κανονικά οι εργασίες ανακαίνισης. Οι εναγόμενοι ήταν γνώστες των εργασιών που επιτελούνταν σε μεγάλο βαθμό εφόσον επισκέπτονταν αρκετά συχνά το υπό ανακαίνιση διαμέρισμα. Στα πλαίσια της ανακαίνισης του Διαμερίσματος η ενάγουσα για την περίοδο Οκτωβρίου του 2008 μέχρι και Μάιο του 2010 εξόφλησε διάφορα τιμολόγια σε σχέση με την αγορά υλικών, προϊόντων, καθώς εξόφλησε και τα τιμολόγια διάφορων εργολάβων και υπεργολάβων σε σχέση με τις υπηρεσίες που προσέφεραν στο υπό ανακαίνιση διαμέρισμα. Όλα τα τιμολόγια σε σχέση με τις πιο πάνω εκτελεσθείσες εργασίες εκδόθηκαν στο όνομα της ενάγουσας
  6. Ο ενάγοντας 1 ζητούσε την έγκριση των εναγομένων για την αγορά υλικών μεμονωμένα και δεν τους ενημέρωνε για τις τιμές και το κόστος αγοράς τους. Κατά τη διάρκεια εκτέλεσης των εργασιών σε κανένα στάδιο δεν δόθηκε στους εναγόμενους οποιαδήποτε αναφορά σχετικά με το κόστος των εργασιών. Ο Ενάγοντας 1 ζήτησε από την εταιρεία Giorgos Galides Innovations Ltd να προσθέσει στο δικό της τιμολόγιο και το ποσό των €150.00 πλέον Φ.Π.Α. για να καλύψει τα έξοδα της ενάγουσας
  7. Μέχρι όμως και σήμερα η ενάγουσα 3 δεν εξέδωσε οποιοδήποτε τιμολόγιο. ΒΑΡΟΣ ΑΠΟΔΕΙΞΗΣ Σύμφωνα με την πάγια νομολογία, ο ενάγων (στην περίπτωση ανταπαίτησης ο εναγόμενος) έχει το γενικό βάρος να αποδείξει στο μέτρο του ισοζυγίου των πιθανοτήτων ότι η δική του εκδοχή γεγονότων είναι πιο πιθανή παρά να μην είναι, (Χρυσάνθη Χρύσανθου και Σταύρος Φραντζή ν Αντρέα Φραντζή
(2010)1Β Α.Α.Δ.1295, Μαρσέλ κ.ά ν. Λαϊκή Τράπεζα Λτδ
(2001)1(B) Α.Α.Δ) 1858). Προδικαστικές ενστάσεις εναγόμενων Προτού το Δικαστήριο εξετάσει την νομική πτυχή τόσο της αγωγής όσο και της ανταπαίτησης, θα εξετάσει κατά προτεραιότητα τις προδικαστικές ενστάσεις που οι εναγόμενοι έχουν εγείρει μέσω των δικογραφημένων θέσεων τους και που έχουν προωθήσει, μέσω της γραπτής αγόρευσης του ευπαίδευτου συνηγόρου τους. Καθίσταται πρόδηλο ότι σε περίπτωση που οι προδικαστικές ενστάσεις επιτύχουν, αναμφίβολα θα υπάρχουν καταλυτικές συνέπειες ως προς την τύχη της παρούσας αγωγής. Αποτελεί λοιπόν θέση των εναγόμενων ότι η εναντίον τους παρούσα αγωγή θα πρέπει να απορριφθεί λόγω του ότι η μεταξύ των διαδίκων συμφωνία είναι παράνομη και κατ' επέκταση άκυρη. Και τούτο γιατί οι ενάγοντες δεν δικαιούνταν να αναλάβουν και εκτελέσουν οικοδομικές εργασίες, όπως ήταν η ολοκληρωτική ανακαίνιση του διαμερίσματος των εναγόμενων, εφόσον οι ίδιοι κατά τον επίδικο χρόνο δεν ήσαν αδειούχοι εργολάβοι (1η προδικαστική ένσταση) κατά παράβαση προνοιών του περί Εγγραφής και Ελέγχου Εργοληπτών Οικοδομικών και Τεχνικών Έργων Νόμου 29(I)/2001 (στο εξής καλούμενος «ο Νόμος»). Περαιτέρω με την 2η και 3η προδικαστική ένσταση οι εναγόμενοι προβάλλουν τη θέση, και πάλι κατά παράβαση προνοιών του Νόμου, ότι η συμφωνία των μερών είναι άκυρη και παράνομη λόγω του ότι αφενός δεν καταρτίσθηκε οποιαδήποτε γραπτή συμφωνία εκτέλεσης οικοδομικού έργου και αφετέρου τέτοια συμφωνία δεν κατατέθηκε και δεν γνωστοποιήθηκε στο Συμβούλιο Εργοληπτών. Ο ευπαίδευτος συνήγορος των εναγομένων μέσω της γραπτής αγόρευσης του, επιχειρηματολόγησε εκτενώς ως προς τα πιο πάνω ζητήματα σε μία προσπάθεια να πείσει το Δικαστήριο ως προς την ορθότητα των θέσεων του. Από την άλλη ο ευπαίδευτος συνήγορος των εναγόντων δεν τοποθετήθηκε επί του ζητήματος αυτού στην γραπτή του αγόρευση. 1η Προδικαστική Ένσταση Το άρθρο 30
(1)του Νόμου διαλαμβάνει ότι: «30.—
(1)Με την επιφύλαξη των διατάξεων του εδαφίου
(2)κάθε συμφωνία, γραπτή ή προφορική, η οποία αφορά σε ανάθεση της εκτέλεσης οικοδομικού ή τεχνικού έργου σε μη εγγεγραμμένο εργολήπτη ή εγγεγραμμένο αλλά μη κάτοχο ισχύουσας ετήσιας άδειας ή εγγεγραμμένο αλλά μη κάτοχο ετήσιας άδειας αντίστοιχης της τάξης του τεχνικού ή οικοδομικού, ανάλογα με την περίπτωση, έργου είναι άκυρη». Σύμφωνα με τις ερμηνευτικές διατάξεις του εν λόγω Νόμου που εν προκειμένου ενδιαφέρουν: "εγγεγραμμένος εργολήπτης" σημαίνει πρόσωπο, φυσικό ή νομικό, το οποίο είναι κατά τον ουσιώδη χρόνο εγγεγραμμένος στο Μητρώο ως εργολήπτης δυνάμει των διατάξεων του παρόντος Νόμου· 'εργολήπτης" σημαίνει οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, το οποίο αναλαμβάνει κατ' επάγγελμα την εκτέλεση ή εκτελεί οικοδομικό ή τεχνικό έργο (περιλαμβανομένης της ανάληψης μόνο των εργατικών) έναντι καθορισμένου ποσού ή ποσοστιαίας αμοιβής ή έναντι οποιουδήποτε άλλου νόμιμου ανταλλάγματος πλην μισθού ή για δική του εκμετάλλευση ή για άλλης μορφής χρήση ή σκοπό· "οικοδομικό έργο" σημαίνει- (α) την κατασκευή, αναδόμηση, ανέγερση, επανέγερση, αναπαλαίωση οικοδομής, (β) οποιαδήποτε οικοδομική εργασία η οποία αποτελεί ή περιλαμβάνει κατασκευή, ανέγερση, μετατροπή, προσθήκη, διαρρύθμιση, επιδιόρθωση, βελτίωση ή κατεδάφιση οικοδομής ή μέρους αυτής, ή οποιαδήποτε εργασία επέκτασης, επιδιόρθωσης ή μετατροπής στο φέροντα οργανισμό ή η οποία επηρεάζει το φέροντα οργανισμό μιας οικοδομής ή κάθε άλλη οικοδομική εργασία η οποία επηρεάζει την ασφάλεια του κοινού, (γ) την επένδυση τοίχων, τις δαπεδοστρώσεις, την κατασκευή καλουπιών, τη στέγαση οικοδομής, και περιλαμβάνει τη θεμελίωση, όλα τα συναφή με την οικοδομή χωματουργικά έργα, τις κατασκευές τοίχων αντιστήριξης, τις περιφράξεις, και όλα τα παραρτήματα και βοηθητικές οικοδομές μιας οικοδομής, (δ) κάθε προκαταρκτική, ή προπαρασκευαστική εργασία περιλαμβανομένων των οικοδομικών ή κατασκευαστικών εργασιών για τις ηλεκτρολογικές, υδραυλικές εγκαταστάσεις, τον κλιματισμό, εξαερισμό, υδατοπρομήθεια, αποχετεύσεις ή άλλες συμπληρωματικές εργασίες μιας οικοδομής, και ο όρος "οικοδομικές εργασίες" θα ερμηνεύεται ανάλογα· "ολοκληρωμένο οικοδομικό έργο" σημαίνει οικοδομικό έργο για το οποίο έχει εκτελεστεί κάθε εργασία αναγκαία για την ολοκλήρωσή του, περιλαμβανομένης της οργάνωσης του εργοταξίου, της χάραξης, της σκελέτωσης, της τοιχοποιίας, των επενδύσεων, των δαπεδοστρώσεων, καθώς και οποιασδήποτε άλλης παρεμφερούς εργασίας· Σχετικό επίσης είναι και το άρθρο 5 του Νόμου το οποίο διαλαμβάνει τα ακόλουθα: «5
(1)Τηρουμένων των διατάξεων του παρόντος Νόμου, κανένας δεν μπορεί να ασκεί την εργασία του εργολήπτη ή να ανεγείρει ή να εκτελεί οικοδομικό ή τεχνικό έργο ή να ασκεί το επάγγελμα του εργολήπτη, αν δεν είναι εγγεγραμμένος εργολήπτης και κάτοχος πιστοποιητικού και ετήσιας άδειας σε ισχύ. (1Α) Κανένας δεν μπορεί να αναθέτει την εκτέλεση οικοδομικού ή τεχνικού έργου σε πρόσωπο που δεν είναι εγγεγραμμένος εργολήπτης και κάτοχος ετήσιας άδειας σε ισχύ της κατηγορίας στην οποία ανήκει το έργο. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
(4)Ουδείς μη εγγεγραμμένος και μη κάτοχος ετησίας αδείας εργολήπτης, δικαιούται να αξιώση δικαστικώς παρ΄οιουδήποτε προσώπου την είσπραξιν αμοιβής δι΄υπηρεσίας ή δαπάνας αφορώσας εις εργοληψίαν οικοδομικών ή άλλων τεχνικών έργων, εκτός δι΄υπηρεσίας ή δαπάνας προσφερθείσας ή γενομένας προ της ημερομηνίας ενάρξεως της ισχύος του παρόντος Νόμου ή εν σχέσει προς έργον αρξάμενον μεν προ της ημερομηνίας ενάρξεως της ισχύος του παρόντος Νόμου αλλά αποπερατωθέν μετά την έναρξιν τούτου.» Η ανακαίνιση κατοικίας αποτελεί, δυνάμει του Νόμου ως αυτός τροποποιήθηκε στη συνέχεια), «οικοδομικό έργο», (βλέπε παράγραφο β) για την εκτέλεση του οποίου καθορίζονται συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Συναφώς σημειώνεται πως ο σχετικός Νόμος, ως νομοθέτημα είναι πιο ειδικός εν σχέσει με τον περί Συμβάσεων Νόμο (Κεφ. 149). Την εφαρμογή, του Νόμου επιβάλλει το αξίωμα «lex specialis derogat legi generali» και επομένως οι ρυθμίσεις του, ως νόμου ειδικού, υπερισχύουν των ρυθμίσεων του Κεφ.
  1. Όπως προκύπτει με βάση την αναντίλεκτη μαρτυρία, ουδείς εκ των εναγόντων είναι εγγεγραμμένος εργολήπτης. Ούτε εξάλλου δικογραφείται τέτοιος ισχυρισμός. Μέσα από τα τελικά ευρήματα του Δικαστηρίου προκύπτει ότι οι εναγόμενοι συμφώνησαν με τον ενάγοντα 1 όπως ο τελευταίος, έναντι οικονομικού ανταλλάγματος, αναλάβει την πλήρη ανακαίνιση του διαμερίσματος τους. Οι εναγόμενοι, όπως συνάγεται από τα ενώπιον του Δικαστηρίου γεγονότα, δεν θα είχαν οποιαδήποτε ανάμειξη στην εκτέλεση του έργου αλλά ούτε και οι ίδιοι θα σύναπταν οποιαδήποτε συμφωνία είτε με οποιαδήποτε εργολάβο ή υπεργολάβο, ο οποίος θα εκτελούσε οποιοδήποτε έργο στο υπό ανακαίνιση διαμέρισμα τους. Οι ίδιοι απλά θα επέλεγαν τα υλικά της αρεσκείας τους, κατόπιν εισηγήσεων του ενάγοντα
  2. Εξάλλου ουδείς από τους μάρτυρες των εναγόντων ισχυρίσθηκε στο Δικαστήριο ότι κατάρτισε οποιανδήποτε συμφωνία, για την ανάθεση εκτέλεσης οποιουδήποτε έργου στο διαμέρισμα, με τους εναγομένους. Αντίθετα όπως προκύπτει από τη συντριπτική μαρτυρία και τη σωρεία των εγγράφων που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο, ο ενάγοντας 1, δια μέσου της ενάγουσας 3, είναι που συμβλήθηκε με τον αρχιτέκτονα, τον εργολάβο και τους διάφορους υπεργολάβους (π.χ τον ηλεκτρολόγο, τον υδραυλικό και τον κατασκευαστή αλουμινίου). Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι όλα τα τιμολόγια, τα οποία εκδόθηκαν από τους εργολάβους και τους υπεργολάβους, εκδόθηκαν στο όνομα της ενάγουσας
  3. Ούτε επίσης οι εναγόμενοι θα κατέβαλλαν οποιαδήποτε ποσά είτε στον εργολάβο είτε στον υπεργολάβο αλλά στον Μ.Ε
  4. Είναι άσχετο το γεγονός ότι οι εναγόμενοι επέβλεπαν τις εργασίες για κάποια χρονικά διαστήματα όταν ευρίσκοντο στην Κύπρο. Η ύπαρξη αυτού και μόνο του γεγονότος δεν μπορεί να στοιχειοθετήσει το γεγονός ότι οι εναγόμενοι συμβλήθηκαν με τον οποιοδήποτε. Η συμφωνία που οι εναγόμενοι κατάρτισαν με τον ενάγοντα 1 ήταν μία, ενιαία και όχι αποσπασματική. Ο ίδιος θα αναλάμβανε την ανακαίνιση του έργου και οι ίδιοι δεν είχαν λόγο και ρόλο για το ποιους ο ίδιος θα διόριζε για την εκτέλεση των οποιοδήποτε εργασιών. Οι όποιες συμφωνίες του ενάγοντα 1 με τον εργολάβο και τους διάφορους υπεργολάβους ήταν δικές τους και ασφαλώς το οποιοδήποτε κόστος αυτών δεν αφορούσε και πάλι τους εναγόμενους, εφόσον με τον ενάγοντα 1 συμφώνησαν προκαθορισμένο ποσό, στο οποίο συμπεριλαμβάνονταν οι πιο πάνω εργασίες. Ενισχυτικό της πιο πάνω θέσης, ότι δηλαδή ο ενάγοντας 1 ανέλαβε ο ίδιος την ανακαίνιση του διαμερίσματος των εναγομένων είναι και η ίδια η επιστολή του αρχιτέκτονα (Τεκμήριο 9) ο οποίος αναφέρει αυτολεξεί τα ακόλουθα: «.αναλάβαμε ως μελετητικό γραφείο σε συνεργασία με την Semelia Designs Ltd την ανακαίνιση του διαμερίσματος του εναγομένου 1.». Δεν είναι τυχαίο εξάλλου επίσης το γεγονός ότι σε επιστολή που απέστειλε η διαχειριστική επιτροπή της πολυκατοικίας στον εναγόμενο 1 (Τεκμήριο 77) περιγράφει τον ενάγοντα 1 ως το πρόσωπο το οποίο ήταν υπεύθυνο για την ανακαίνιση του διαμερίσματος των εναγομένων' (the person in charge of the renovations). Ούτε επίσης είναι τυχαίο το γεγονός ότι ο ενάγοντας 1 επενέβη στο να επιλύσει τα προβλήματα που προέκυψαν με την διαχειριστική επιτροπή της πολυκατοικίας (βλέπε παράγραφο 8 της Έκθεσης Απαιτήσεως των εναγόντων). Εύλογα εγείρεται το ερώτημα αν ο ρόλος του ενάγοντα 1 ήταν αποκλειστικά και μόνο να συστήσει τους συνεργάτες της ενάγουσας 3 στους εναγόμενους για ποιο λόγο ο ίδιος παρενέβη σε σχέση με το ζήτημα αυτό αναζητώντας λύσεις; Οι πράξεις του αυτές, σε συσχετισμό με τα πιο πάνω, οδηγούν το Δικαστήριο στο συμπέρασμα ότι ο ίδιος ανέλαβε την πλήρη ανακαίνιση του διαμερίσματος και θα παρέδιδε στους εναγόμενους ένα πλήρως και έτοιμο σε λειτουργία διαμέρισμα. Το αμέσως επόμενο κρίσιμο ζήτημα που θα πρέπει να εξετασθεί είναι κατά πόσο οι εργασίες που εκτελέσθηκαν στο διαμέρισμα των εναγομένων αποτελούν εν τη έννοια του Νόμου ΄οικοδομικές εργασίες'. Και τούτο για να τύχει εφαρμογής το άρθρο 30 απαραίτητο συστατικό στοιχείο του, είναι οι εργασίες ή μέρος των εργασιών να αποτελούν «οικοδομικές εργασίες» με την έννοια του Νόμου. Δεν αρκεί επομένως μόνο το γεγονός αν κάποιο πρόσωπο είναι ή όχι μόνο εγγεγραμμένος εργολήπτης. Από την ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία και τα σχετικά Τεκμήρια που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο, δεν χωρεί καμία αμφιβολία ότι οι εργασίες που εκτελέσθηκαν αποτελούν «οικοδομικές εργασίες». Αυτό προκύπτει από τις ίδιες της εκτελεσθείσες εργασίες τις οποίες ο ίδιος ο εργολάβος του έργου περιγράφει (βλέπε Τεκμήριο 69) και ο ίδιος ο ενάγοντας 1 (βλέπε Τεκμήριο 64). Οι εργασίες που εκτέλεσε ο εργολάβος και τις οποίες ο ίδιος περιέγραψε είναι, μεταξύ άλλων, προκαταρκτικές εργασίες, επενδύσεις-δαπεδοστρώσεις, σπάσιμο και αφαίρεση μωσαϊκών και νέα τοποθέτηση τους καθώς και σπάσιμο τοίχων. Οι εν λόγω εργασίες ανατρέχοντας στο λεκτικό των παραγράφων 2,3 και 4 του όρου 'οικοδομικών εργασιών' ασφαλώς και εμπίπτει σε αυτές,. Απόλυτα καθοδηγητική σε σχέση με το υπό εξέταση ζήτημα είναι τα όσα λέχθηκαν στην υπόθεση Λάμπρος Χριστοφή κ.α v Γιάννη Φετοκάκη
(2009)1 Α.Α.Δ 1208, στην οποία πολύ εύστοχα με έχει παραπέμψει ο ευπαίδευτος συνήγορος των εναγομένων. Στην εν λόγω υπόθεση οι εφεσείοντες καταχώρησαν αγωγή εναντίον του εφεσίβλητου αξιώνοντας αποζημίωση ύψους £282.300,00 σε σχέση με σύμβασή τους για την ανακαίνιση της συνιδιοκτήτης κατοικίας τους. Το πρωτόδικο Δικαστήριο υπολόγισε την αποζημίωση στην οποία θα δικαιούνταν στο ποσό των £186.021,55. Απέρριψε όμως την αγωγή επειδή, όπως έκρινε, η συμφωνία των διαδίκων ήταν παράνομη, αφού ο εφεσίβλητος δεν ήταν εγγεγραμμένος εργολήπτης του οικοδομικού έργου, όπως προνοούν οι σχετικές διατάξεις του Νόμου. Οι εφεσείοντες εφεσίβαλαν την απόφαση, αμφισβητώντας τη φύση της συμφωνίας που συνάφθηκε. Υποστήριξαν, όπως και πρωτοδίκως, ότι επρόκειτο περί συμφωνίας διαχείρισης (management) όπως ακριβώς τη χαρακτήρισαν και τα ίδια μέρη όταν προσυπέγραφαν επιστολή ημερομηνίας 17.6.02, σε σχέση με τη συνέχιση της διαχείρισης του έργου. Το Δικαστήριο απέρριψε την έφεση με το εξής σκεπτικό, το οποίο και παραθέτω αυτούσιο: «.Η παρανομία συνίστατο στο γεγονός ότι ο εφεσίβλητος δεν ήταν εγγεγραμμένος εργολήπτης. Αφού δε η συμφωνία των μερών, στην αληθινή της φύση, συνιστούσε ανάθεση εκτέλεσης οικοδομικού ή τεχνικού έργου, ήταν άκυρη. Όπως αυτό ακριβώς προκύπτει από τις συνδυασμένες διατάξεις του περί Εγγραφής και Ελέγχου Εργοληπτών Οικοδομικών και Τεχνικών Έργων Νόμου του 2001 (Ν. 29(Ι)/2001)όπως τροποποιήθηκε. Ειδικά, από τις ερμηνευτικές διατάξεις σε σχέση με την έννοια του εργολήπτη, του οικοδομικού έργου και τις συνέπειες όπως τις καθορίζει το Αρθρο 30
(1)του Νόμου, σε σχέση με τις οποίες το πρωτόδικο Δικαστήριο παρέπεμψε και στη νομολογία και βιβλιογραφία: St John Shipping Corporation v. Joseph Rank Ltd [1957] 1 Q.B. 267, Αγαθοκλέους κ.ά. v. Λάππα
(1998)1 Α.Α.Δ. 2202, Flecha Contracting Ltd v. M.C. Michael Dev.
(2003)1 A.A.Δ. 263, Χαραλάμπους v. Daccache
(1989)1(E) A.A.Δ.269, Τreitel - The Law of Contract, 8η Εκδ. σελ.
  1. Οι εφεσείοντες δεν αμφισβητούν πως ο εφεσίβλητος, όπως ήταν άλλωστε παραδεκτό, δεν ήταν εγγεγραμμένος εργολήπτης. Ούτε πως το επίδικο οικοδομικό έργο ήταν τέτοιας φύσης και μεγέθους ώστε να εφαρμόζονται ως προς αυτό οι πρόνοιες του Νόμου αναφορικά με την ανάθεση της εκτέλεσης τους σε εγγεγραμμένο εργολήπτη. Ό,τι αμφισβητείται αφορά στη φύση της συμφωνίας που συνάφθηκε. Επαναφέρουν δε συναφώς όσα και πρωτοδίκως υποστήριξαν. Βρίσκεται, όπως είδαμε, στον πυρήνα των επιχειρημάτων των εφεσειόντων η άποψη πως, με την επίδικη συμφωνία, δεν ανέλαβε ο εφεσίβλητος εκτέλεση του έργου. Ανέλαβε τη διαχείρισή του και το περιεχόμενο αυτού του όρου εξειδικεύθηκε στην επιστολή της 17.6.
  2. Έργο του ήταν «να οργανώσει όλο το φάσμα εργασιών με εργολάβους υπεργολάβους, προμηθευτές, μηχανολόγους, ηλεκτρολόγους κ.λπ.». Αν ο εφεσίβλητος διόριζε «προσοντούχο εργολάβο» δεν θα υπήρχε πρόβλημα. Το αν ενήργησε αντισυμβατικά δεν επηρέαζε το κύρος της συμφωνίας όπως αυτή συνάφθηκε. Αντίθετη προσέγγιση θα σήμαινε το παράλογο πως «ένας κάτοικος εξωτερικού δεν μπορεί να εξουσιοδοτήσει ένα άτομο να εξεύρει κατάλληλους και αδειούχους εργολάβους και να αναλάβει τη διαχείριση του έργου κάνοντας πληρωμές κ.λπ.». Ενώ το ορθό ήταν πως δημιουργήθηκε σχέση αντιπροσώπου και αντιπροσωπευομένου, παρόμοια με τη δημιουργηθείσα στην Μυλωνά v. Μεσαρίτη (ανωτέρω) που τελούσε υπό το νομικό δεδομένο πως ο εφεσίβλητος, ως αντιπρόσωπος, θα λειτουργούσε νόμιμα. Σε συμφωνία με τις αντίθετες εισηγήσεις του εφεσίβλητου καταλήγουμε πως η προσέγγιση του πρωτόδικου Δικαστηρίου ήταν απολύτως ορθή. Η επιστολή της 17.6.02 δεν αποδίδει ολοκληρωμένα, ούτε καν την ουσία της συμφωνίας των μερών, στη βάση της προφορικής, όπως την εξήγησε ο ίδιος ο εφεσείων
  3. Οι εφεσείοντες θα κατέβαλλαν στον εφεσίβλητο ορισμένο ποσό. Αυτό ανερχόταν αρχικά στις £400.000 αλλά στη συνέχεια αυξήθηκε. Έναντι αυτού του ποσού ο εφεσίβλητος θα παρέδιδε στους εφεσείοντες την οικία με πλήρως συμπληρωμένα τα οικοδομικά έργα, όπως αυτά είχαν συμφωνηθεί. Οι εφεσείοντες, ενόψει της συμφωνίας, δεν θα είχαν καμιά ανάμειξη στην εκτέλεση του έργου ούτε, βεβαίως, και θα συνήπταν οποιαδήποτε συμφωνία με εγγεγραμμένο εργολήπτη ή οποιονδήποτε άλλο. Οι όποιες συμφωνίες θα συνάπτονταν από τον εφεσίβλητο, θα ήταν δικές του και, περαιτέρω, δεν τους αφορούσε το ποσό που πράγματι θα εδαπανάτο από τον εφεσίβλητο, οπότε δεν ετίθετο και θέμα απόδοσης από αυτόν οποιουδήποτε λογαριασμού. Συναφώς, δεν είχε συμφωνηθεί να του καταβληθεί κάποιο ποσό για υπηρεσία που θα πρόσφερε. Θα του καταβαλλόταν το συγκεκριμένο ποσό που συμφωνήθηκε και αυτό θα κάλυπτε και ό,τι θα προέκυπτε ως κέρδος του εφεσίβλητου, ως είδος εσωτερικού θέματος των δικών του υπολογισμών. Θεωρούμε πως ορθά, ενόψει των δεδομένων, το πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε πως, εν προκειμένω, έχουμε ανάθεση της εκτέλεσης του οικοδομικού έργου στον εφεσίβλητο, που ήταν ο μόνος που θα γνώριζαν οι εφεσείοντες. Το κατά πόσο ο εφεσίβλητος διόρισε εγγεγραμμένο εργολήπτη στη συνέχεια, που και αυτό, εν πάση περιπτώσει, δεν αποδείχθηκε όπως ορθά εξήγησε το πρωτόδικο Δικαστήριο, δεν θα διαφοροποιούσε την ουσία του πράγματος. Υπό συζήτηση ήταν η ανάθεση που έγινε και ανάθεση με τέτοιο περιεχόμενο ασφαλώς καλυπτόταν από το Νόμο, ως αφορώσα στην εκτέλεση οικοδομικού έργου για το οποίο χρειαζόταν εγγεγραμμένος εργολήπτης που δεν ήταν ο εφεσίβλητος, ο οποίος την ανέλαβε.» Αυτό ακριβώς συμβαίνει και στην προκειμένη περίπτωση. Η συμφωνία μεταξύ του ενάγοντα 1 και των εναγόμενων, στην αληθινή της φύση, ήταν συμφωνία ανάθεσης εκτέλεσης οικοδομικού έργου. Για την ανάθεση αυτή ο ενάγοντας 1 θα λάμβανε το ποσό των €70.000 - €80.
  4. Όπως προκύπτει ούτε ο ενάγοντας 1 ή ενάγουσα 2 ή και η ενάγουσα 3 ήταν κατά τον ουσιώδη χρόνο εγγεγραμμένοι εργολάβοι. Επίσης προκύπτει πως το επίδικο οικοδομικό έργο ήταν τέτοιας φύσης ώστε να εφαρμόζονται ως προς αυτό οι πρόνοιες του Νόμου αναφορικά με την ανάθεση της εκτέλεσης τους σε εγγεγραμμένο εργολήπτη. Οι εναγόμενοι, ενόψει της συμφωνίας με τον ενάγοντα 1, δεν θα είχαν καμιά ανάμειξη στην εκτέλεση του έργου ούτε, βεβαίως, και θα συνήπταν οποιαδήποτε συμφωνία με εγγεγραμμένο εργολήπτη ή οποιονδήποτε άλλο. Οι όποιες συμφωνίες θα συνάπτονταν από τον ενάγοντα 1, θα ήταν δικές του και, περαιτέρω, δεν τους αφορούσε το κόστος που θα δαπανείτο. Θα του καταβαλλόταν το συγκεκριμένο ποσό που συμφωνήθηκε. Η αποδεκτή μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου είναι επαρκής και ξεκάθαρη για τη φύση της συμφωνίας που ο ενάγοντας 1 συμφώνησε με τους εναγομένους που δεν ήταν άλλη από το γεγονός ότι ο ενάγοντας 1 ανέλαβε την πλήρη ανακαίνιση του διαμερίσματος των εναγόμενων, με συμφωνηθείσα τιμή το ποσό των €70,000 με €80,
  5. Δεν αφορά την παρούσα υπόθεση και είναι άσχετο το γεγονός ότι δεν είναι ο ενάγοντας 1 που εκτέλεσε τα έργα αλλά αδειούχος εργολάβος τον οποίο ο ίδιος διόρισε και με τον οποίο ο ίδιος συμφώνησε για τους όρους εργοδότησης του. Αυτές οι αυστηρές νομοθετικές επιταγές, πως, κατά πάντα ουσιώδη χρόνο, οι ενάγοντες δεν ήσαν εγγεγραμμένοι εργολήπτες, καθιστούν την μεταξύ των μερών συμφωνία κατ΄αρχήν άκυρη και ανεφάρμοστη. Με βάση τα άρθρα 2, 25 και 30 του Νόμου η συμφωνία είανι παράνομη και έχει ως κατ' αρχήν αποτέλεσμα αυτή να μην μπορεί να στοιχειοθετήσει αγώγιμο δικαίωμα. Σε περίπτωση παράνομης συμφωνίας τα μέρη δεν νομιμοποιούνται να διεκδικήσουν, διά της δικαστικής οδού, θεραπείες βασιζόμενα σε αυτήν (Ευχρίσω Εργοληπτική Εταιρεία Λτδ ν. Θεμιστοκλέους
(2008)1 (Α) Α.Α.Δ. 456 και Chr. Mavrikios Constructions Ltd ν. Χατζηκωσταντά
(2009)1 (Β) Α.Α.Δ. 1093) Επομένως στη βάση των πιο πάνω και τα όσα το άρθρο 30 του Νόμου ορίζει η συμφωνία που ο ενάγοντας 1 και/ή η ενάγουσα 3 και/ή η ενάγουσα 2 κατάρτισε με τους εναγόμενους είναι άκυρη και δεν επιφέρει οποιαδήποτε έννομα αποτελέσματα. Ούτε κανείς εκ των εναγόντων στη βάση του άρθρου 5 του Νόμου δικαιούται να αξιώνει οποιαδήποτε ποσά από τους εναγομένους στη βάση της πιο πάνω κατάληξης του Δικαστηρίου. Θα πρόσθετα επίσης, υπό εντελώς θεωρητικής άποψης και μόνο, ότι η απόφαση του Δικαστηρίου θα ήταν ή ίδια ακόμη και που στην περίπτωση το Δικαστήριο κατέληγε σε τελικό εύρημα ότι οι εναγόμενοι συμφώνησαν με τον αρχιτέκτονα του έργου την πλήρη ανακαίνιση του, (ως είναι η θέση του ενάγοντα 1) κάτι που δεν επεσυνέβη με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου, εφόσον ούτε ο αρχιτέκτονάς είναι εγγεγραμμένος εργολάβος με βάση τις πρόνοιες του Νόμου. Συνεπώς η 1η προδικαστική ένσταση των εναγομένων επιτυγχάνει. Συνεπακόλουθα η αγωγή των εναγόντων δεν μπορεί να επιτύχει και απορρίπτεται εφόσον η συμφωνία μεταξύ των διαδίκων είναι άκυρη και δεν επιφέρει οποιαδήποτε αποτελέσματα. Ανεξαρτήτως της πιο πάνω κατάληξης που προδιαγράφει το αποτέλεσμα της παρούσας αγωγής, που δεν είναι άλλη από την απόρριψη της, θα προχωρήσω να εξετάσω και τις υπόλοιπες προδικαστικές ενστάσεις σε περίπτωση που η κατάληξη του Δικαστηρίου ανατραπεί σε δεύτερο βαθμό, εκφράζοντας την παρεμφερή μου γνώμη. Με την 2η και 3η προδικαστική ένσταση, οι οποίες θα εξετασθούν από κοινού εφόσον και οι δύο αφορούν στην ουσία τα ίδια ζητήματα, οι εναγόμενοι προβάλλουν τη θέση ότι η παρούσα αγωγή θα πρέπει να απορριφθεί αφενός γιατί η εταιρεία Οικοδομές (ΜΙΑΜΙ) Ltd, η οποία εκτέλεσε οικοδομικές εργασίες για την ανακαίνιση του υπό ανέγερση διαμερίσματος των εναγόμενων, δεν υπέγραψε οποιαδήποτε γραπτή σύμβαση με τους εναγόμενους και αφετέρου αυτή δεν γνωστοποιήθηκε στο Συμβούλιο Εργοληπτών κατά παράβαση προνοιών του Νόμου. Σχετική επί του προκειμένου είναι η Διάταξη 38 του Νόμου, η οποία διαλαμβάνει τα ακόλουθα: «38.—
(1)Κάθε σύμβαση βάση της οποίας εγγεγραμμένος εργολήπτης αναλαμβάνει από μόνος του ή μαζί με άλλους να εκτελέσει οικοδομικό ή τεχνικό έργο αξίας μεγαλύτερης των δέκα χιλιάδων λιρών Κύπρου δε θα είναι έγκυρη και νομικά εκτελεστή εναντίον του αντισυμβαλλομένου για λογαριασμό του οποίου θα εκτελεστεί το έργο εκτός αν η σύμβαση- (α) Είναι γραπτή και υπογεγραμμένη τόσο από αυτόν που θα εκτελέσει το έργο όσο και από τον αντισυμβαλλόμενο για τον οποίο το έργο θα εκτελεσ

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.