ΧΡΙΣΤΟΦΗ ν. ΛΑΜΠΡΟΣ & ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΑΝΤΑΡΑΣ ΦΡΟΥΤΑΡΙΑ ΛΤΔ, Αρ. Αγωγής: 879/17, 18/3/2019

(2011)2 Α.Α.Δ. 547, Frederickou Schools Co Ltd v. Acuac Inc

(2002)1(Γ) A.A.Δ.1527, Αdidas v. Jonitexo Ltd

(1987)1 C.L.R. 383) και ΛΕΟΝΤΙΟΥ ΚΩΣΤΡΙΚΗ ν. 4 ΜΟΤΙΟN AUTOMOTIVES LTD κ.α., Ποινική Έφεση Αρ. 226/2014, 10/7/2015). Ν' αναφέρω επίσης εδώ, πριν προχωρήσω στην αξιολόγηση των εκδοχών των δύο πλευρών, ότι η επιχειρηματολογία των ευπαίδευτων συνηγόρων εμπεριέχεται στις γραπτές αγορεύσεις που αυτοί παρέδωσαν στο Δικαστήριο και τις οποίες είχα την ευκαιρία να μελετήσω. Δεν θεωρώ σκόπιμο σημειώνω να παραθέσω ότι οι συνήγοροι αναφέρουν στις αγορεύσεις τους και θα αναφερθώ σε συγκεκριμένα σημεία των αγορεύσεων κατωτέρω εφόσον τούτο κριθεί αναγκαίο. Στρέφομαι τώρα στις εκατέρωθεν προβληθείσες εκδοχές. Σύμφωνα με τον ενάγοντα, κατά το έτος 2015, μπορεί και λίγο πιο πριν, συμφώνησαν με τους εναγόμενους όπως τους παραδίδει ποσότητες πατατών που παρήγαγε ως γεωργός έναντι ποσού €0,50 ανά κιλό. Αναφέρει δε ότι τους παρέδωσε 517 κιλά πατάτες στις 22/04/15, 515 κιλά στις 24/04/15 και 515 κιλά στις 27/04/15, ενώ επισυνάπτει 3 χειρόγραφες σημειώσεις του για τις παραδόσεις που όπως ισχυρίζεται έκανε τις συγκεκριμένες μέρες (τεκμ.2-4). Αφού ολοκλήρωσε την παράδοση εξέδωσε το τιμολόγιο τεκμήριο 5. Δυνάμει της συμφωνίας τους για τιμή €0,50 ανά κιλό και στη βάση της συνολικής ποσότητας των 1547 κιλών που παρέδωσε, οι εναγόμενοι όφειλαν να του καταβάλουν το ποσό των €773,54.-. Παρά την παράδοση του τιμολογίου στους εναγόμενους και την απαίτηση του να πληρωθεί, τις οχλήσεις του προς τους εναγόμενους και το γεγονός ότι οι τελευταίοι δεν αρνούνταν το χρέος τους δεν τον έχουν πληρώσει. Ο Θεοδώρου αναφέρει ότι οι εναγόμενοι ουδέποτε συνεργάστηκαν με τον ενάγοντα και ουδέποτε συμφώνησαν μαζί του να τους παραδώσει οποιαδήποτε ποσότητα πατατών ή παρέλαβαν οποιαδήποτε ποσότητα πατατών από τον ενάγοντα. Τα τεκμήρια 2, 3 και 4 δε, δηλ. οι αναφερόμενες από τον ενάγοντα χειρόγραφες σημειώσεις του είναι ψευδή και έχουν δημιουργηθεί από τον ενάγοντα εκ των υστέρων για να υποστηρίξει την ανυπόστατη απαίτηση του. Αυτό φαίνεται και από το τεκμ.5, το οποίο ουδέποτε παραδόθηκε στους εναγόμενους και το οποίο δεν αποτελεί τιμολόγιο και είναι ψευδές, δεν αφορά τους εναγόμενους και είναι ακατανόητο, ενώ το εν λόγω τιμολόγιο δεν δικογραφείται. Υπενθυμίζω εδώ την πάγια νομολογιακή αρχή ότι εφόσον πρόκειται για αστική υπόθεση, ο ενάγων έχει γενικό βάρος απόδειξης (burden of proof) της υπόθεσής του στη βάση του κριτηρίου του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Αν το έχει καταφέρει αυτό ο ενάγοντας, τότε το ερώτημα είναι αν ο εναγόμενος, ο οποίος έχει ειδικό βάρος απόδειξης (evidential burden), παρουσίασε με τη σειρά του, τέτοια ικανοποιητική μαρτυρία προς υποστήριξη των θεμάτων που κατέστησε επίδικα με τη δική του εκδοχή, ώστε το βάρος να μετατοπιστεί πίσω στον ενάγοντα να απαντήσει ικανοποιητικά και να αποσείσει το εκ πρώτης όψεως, περί αντιθέτου συμπέρασμα που δημιουργήθηκε από τον εναγόμενο (βλ. μεταξύ άλλων Σοφοκλέους Κυριάκος ν. Γιώτας Κυριάκου,

(2010)1 Α.Α.Δ. 665). Το κριτήριο του ισοζυγίου των πιθανοτήτων δεν είναι αν η θέση ή η εκδοχή του διάδικου που φέρει το βάρος της απόδειξης (onus of proof) είναι "πιο πιθανή παρά ή αντίθετη", εκείνης, δηλαδή, του αντιδίκου του. Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση ή εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not). Αν απέτυχε να αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο (standard of proof), ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης δεν θεωρείται ότι το απέσεισε, έστω και αν η θέση ή η εκδοχή του είναι "πιο πιθανή παρά ή αντίθετη", εκείνης, δηλαδή, του αντιδίκου του (βλ Κυριάκου ανωτέρω). Ομολογουμένως η μαρτυρία του ενάγοντα, έχοντας υπόψη και την όλη αμφισβήτηση των εναγομένων, παρουσιάζει σοβαρά κενά και δεν πείθει. Εξηγώ. - Κατ' αρχήν, εφόσον βασίζει ως προκύπτει από την έκθεση απαίτησης του όλη την υπόθεση του στην ισχυριζόμενη συμφωνία με τους εναγόμενους, αναμενόταν λογικά από τον ενάγοντα να δώσει πειστικές λεπτομέρειες εν σχέση με αυτήν ήτοι πότε έγινε η συμφωνία αυτή, που και υπό ποιες συνθήκες, αλλά και ποιος έκανε την συμφωνία για λογαριασμό των εναγομένων. Ο ενάγοντας αρκείται σε μια γενική αναφορά σε συμφωνία, χωρίς άλλο. - Παραπέμπει προς υποστήριξη της θέσης του ότι παρέδωσε τις ισχυριζόμενες ποσότητες πατατών στα τεκμ.2, 3 και 4, που αποτελούν ως ισχυρίζεται χειρόγραφες σημειώσεις του. Τίποτε άλλο δεν αναφέρει, ούτε επεξηγεί τις σημειώσεις αυτές. Εν πάση περιπτώσει να σημειωθεί ότι το τεκμ.2, που με βάση τον ενάγοντα αφορά την παράδοση 22/04/15, στο πάνω μέρος αναγράφει «22/4/4», χωρίς καμία εξήγηση για τούτο, ενώ στο τεκμ.4 ο δεύτερος αριθμός μετά τον αριθμό «2» είναι ακατανόητος, χωρίς πάλιν κάποια εξήγηση, αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι ουδεμία μαρτυρία υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου για την τήρηση των συγκεκριμένων σημειώσεων, από πού ακριβώς προέρχονται ή και αν αποτελούν μέρος βιβλίου με σημειώσεις του ενάγοντα και ούτε γιατί παρουσιάζονται φωτοτυπίες και όχι τα πρωτότυπα ή όλο το βιβλίο του οποίου είναι μέρος. Μελετώντας δε αυτά τα έγγραφα το Δικαστήριο εις ουδέν συμπέρασμα μπορεί να καταλήξει, ούτε θεωρώ υπό τις περιστάσεις, σε συνάρτηση με την λοιπή μαρτυρία, μπορούν να στηρίξουν τους ισχυρισμούς του ενάγοντα. - Εν σχέση με το ισχυριζόμενο τιμολόγιο τεκμ.5 αναφέρεται πως δεν έχει δικογραφηθεί οτιδήποτε περί τιμολογίου, ούτε και η αξίωση του ενάγοντα στηρίζεται ως προκύπτει από την έκθεση απαίτησης σε τιμολόγιο. Άρα η σχετική μαρτυρία του ενάγοντα δεν θα μπορούσε ούτως ή άλλως να ληφθεί υπόψη. Ανεξάρτητα όμως τούτου, θα πω εδώ πως το συγκεκριμένο έγγραφο πόρρω απέχει από του να χαρακτηριστεί τιμολόγιο (μάλλον χειρόγραφες σημειώσεις του ενάγοντα είναι, χωρίς ημερομηνία ή υπογραφή, χωρίς τη συμπλήρωση του κανονικά με το ολικό ποσό, το ΦΠΑ και το Γενικό Σύνολο, αλλά και με ένα όνομα στο πάνω μέρος «Καντάρας Λ. Λεονίδας»), αλλά σίγουρα δεν φαίνεται να αφορά τους εναγόμενους. - Και αυτά σε συνάρτηση με το γεγονός ότι καμία συγκεκριμένη μαρτυρία δεν υπάρχει ούτε για τις παραδόσεις των πατατών. Τίποτε δεν αναφέρεται για τις συνθήκες και τόπο παράδοσης ή τη συγκεκριμένη διαδικασία που ακολουθείτο, αλλά και σε ποιόν εκ μέρους των εναγομένων έγινε η παράδοση σε κάθε μια εκ των 3 περιπτώσεων. Το ερώτημα επομένως στην παρούσα υπόθεση, το οποίο συνιστά και τη βάση για την υπόθεση του ενάγοντα, είναι αν προσκομίστηκε τέτοια αποδεκτή μαρτυρία, που στη βάση της απλής πιθανολόγησης, αρκεί για να αποσείσει το γενικό βάρος απόδειξης (burden of proof) ότι η άλλη πλευρά οφείλει το αξιούμενο ποσό. Στη βάση της πιο πάνω αξιολόγησης της μαρτυρίας και για τους λόγους που έχω εξηγήσει ανωτέρω, βρίσκω ότι ο ενάγοντας απέτυχε να αποσείσει το βάρος απόδειξης ότι παρέδωσε στους εναγόμενους τις ποσότητες πατατών που ισχυρίζεται στη μαρτυρία του, στην αξία που εκεί αναφέρεται και ότι οι εναγόμενοι του οφείλουν το αξιούμενο ποσό προς εξόφληση των εν λόγω προϊόντων. Κρίνω συνεπώς ότι ο ενάγοντας απέτυχε να αποδείξει στον απαιτούμενο βαθμό την αγωγή του, η οποία αποτυγχάνει. Συναφώς η αγωγή απορρίπτεται, με έξοδα υπέρ των εναγομένων και εναντίον του ενάγοντα ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ). ........... M. Παπαθανασίου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο