← Κύπρος

Καραολής ν. Αργυρού, Αρ. Αγωγής: 403/2014, 30/8/2019

Καραολής ν. Αργυρού, Αρ. Αγωγής: 403/2014, 30/8/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2019:A42 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ Ενώπιον: Γ. Κ. Βλάμη, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 403/2014 Μεταξύ: ΧΧΧ Καραολής από την Πάφο Αιτητής και

  1. ΧΧΧ Αργυρού από την Λεμεσό
  2. ΧΧΧ Κύπρου Λτδ από τη Λευκωσία Καθ' ων η αίτηση Αίτηση ημερομηνίας 08.02.19 Ημερομηνία: 30.09.19 Εμφανίσεις: Για Αιτήτρια: κος Α. Νικολάου για κα Α. Μιχαήλ (η κα Κλ. Νικολάου για ν' ακούσει απόφαση) Για Καθ' ων η αίτηση 1 & 2: κα Α. Κακογιάννη (η κα Α. Μιχαήλ για ν' ακούσει απόφαση) ΑΠΟΦΑΣΗ Με δια κλήσεως αίτηση ημερομηνίας 08.02.19 ο Αιτητής αιτείται τροποποίηση της έκθεσης απαίτησης. Να σημειωθεί ότι η ακροαματική διαδικασία της πιο πάνω αγωγής δεν έχει ακόμη ξεκινήσει. Θεωρώ σκόπιμο να παραθέσω αυτούσιο το λεκτικό των επιδιωκόμενων τροποποιήσεων: «
  3. Διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να τροποποιείται η έκθεση απαίτησης ήτοι να προστεθεί η παράγραφος 6 (Β) στην οποία θα αναγράφονται τα ακόλουθα:
  4. (Β) Ο Ενάγοντας μετά το ατύχημα παρακολουθείτο από διάφορους ιατρούς και υποβλήθηκε σε διάφορες εξετάσεις καθώς και σε μαγνητικές τομογραφίες. Οι ιατροί που τον εξέτασαν και τον παρακολουθούσαν εκτός Γενικού Νοσοκομείου ήταν και εξωτερικοί ιατροί. Ειδικότερα παρακολουθείτο από τον Δρ. ΧΧΧ Θεοδοσίου Ορθοπεδικό Ιατρό της Κλινικής ΧΧΧ και από τον Δρ. ΧΧΧ Ιωάννου Νευροχειρούργο ο οποίος συνεχίζει να τον παρακολουθεί μέχρι και σήμερα λόγο του πιο πάνω τραυματισμού (περαιτέρω και καλύτερες λεπτομέρειες θα δοθούν κατά τη δικάσιμο). Ο Δρ. ΧΧΧ Ιωάννου ο οποίος εξέτασε τον ενάγοντα μετά το ατύχημα καθώς και όλες τις ακτινογραφίες, μαγνητικές τομογραφίες και αξονικό διαπίστωσε τα ακόλουθα: Κάκωση της Αυχενικής Μοίρας Σπονδυλικής Στήλης. Διάστρεμμα Αυχενικής Μοίρας Σπονδυλικής Στήλης (Wiplash Injurie). Αυχεναλγία, βραχιαλγία άμφω, αιμωδίες άνω άκρων, άλγος μυών της ωμικής ζώνης και ζάλη που επιτείνεται με τις κινήσεις της κεφαλής και δει την περιστροφή αυτής. Εμμένουσα υπινιακή κεφαλαλγία. Κάταγμα Α2 σπονδύλου. Κάκωση οσφυϊκής μοίρας σπονδυλικής στήλης. Έντονο άλγος παρασπονδυλικών μυών Οσφυϊκής Μοίρας της Σπονδυλικής Στήλης. Εκ της ψηλαφήσεως διαπιστώνεται σύσπαση των παρασπονδυλικών οσφυϊκών μυών, κάταγμα Ο4 σπονδύλου. (περαιτέρω και καλύτερες λεπτομέρειες θα δοθούν κατά τη δικάσιμο).
  5. Διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να τροποποιείται η έκθεση απαίτησης ήτοι να αντικατασταθεί το ποσό στην παράγρ. 8 (β) των λεπτομερειών ειδικών ζημιών που αναγράφει ως (β) ιατρικά έξοδα, πιστοποιητικά, φάρμακα από €160 να γίνει €1.190 καθώς επίσης να αντικατασταθεί και το Σύνολο από €5.143,95 σε €6.333,
  6. Τα έξοδα.
  7. Οποιαδήποτε άλλη θεραπεία ήθελε κρίνει δίκαια το Δικαστήριο.» Η υπό κρίση αίτηση εδράζεται στη Δ.25 Θ.1 και Δ.48 Θ.2 των Διαδικαστικών Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Τα δε γεγονότα, πάνω στα οποία στηρίζεται η αίτηση αυτή και που σύμφωνα με τον Αιτητή δικαιολογούν την επιτυχία της, περιέχονται σε ένορκη δήλωση του ιδίου. Αυτό που συνοπτικά καταγράφεται στην ένορκη δήλωση είναι ότι από λάθος του Αιτητή δεν ενημερώθηκε η δικηγόρος του ότι επισκεπτόταν εξωτερικούς ιατρούς και δεν της παραδόθηκε παρά μόνο πρόσφατα ιατρικό πιστοποιητικό που τελευταίως είχε ετοιμαστεί όταν ο θεράπων ιατρός του διαπίστωσε ότι οι βλάβες που υπέστη δεν θα αποθεραπευτούν αλλά θα παραμείνουν μόνιμες. Επίσης ο Αιτητής δηλώνει πως δεν ήταν εις γνώση της δικηγόρου του ιατρικά έξοδα €370 του νευροχειρούργου Δρ. Ιωάννου, το κόστος €100 για αγορά αυχενικού κολάρου και ζώνης οσφύος, έξοδα €80 για ακτινολογικό έλεγχο στο ιδιωτικό ιατρικό κέντρο 'Ίασις', έξοδα €400 για μαγνητικό έλεγχο αυχενικής μοίρας σπονδυλικής στήλης και έξοδα €240 φυσιοθεραπείας, μερικά από τα οποία προέκυψαν μετά την καταχώρηση της αγωγής. Όπως ο Αιτητής αναφέρει, το σύνολο των πιο πάνω ιατρικών εξόδων που δεν δικογραφήθηκαν ανέρχεται στα €1.
  8. Περαιτέρω ο Αιτητής αναφέρει ότι τελικά το σύνολο των πραγματικών εξόδων του ανέρχεται στα €6.333,95 και όχι στα €5.143,95 που καταγράφεται στην έκθεση απαίτησης αφού σ' αυτό δεν περιλαμβάνεται το κόστος που προέκυψε μετά την καταχώρηση της αγωγής. Στις 13.03.19 οι Καθ' ων η αίτηση 1 και 2 καταχώρησαν ειδοποίηση περί πρόθεσης ένστασης επί 15 λόγων που καταγράφονται στο σώμα της αίτησης, οι οποίοι αφού ομαδοποιηθούν εμπίπτουν στις ακόλουθες κατηγορίες:

(1)Ο Αιτητής δεν προσέρχεται με καθαρά χέρια καθώς αποκρύπτει ουσιώδη στοιχεία και/ή επιδιώκει να παραπλανήσει το Δικαστήριο.
(2)Η αίτηση είναι αντινομική, γίνεται κατά παράβαση των Διαδικαστικών Κανονισμών και δεν πληροί τις προϋποθέσεις.
(3)Η καταχώρηση της αίτησης προσλαμβάνει τη μορφή περιφρόνησης του Δικαστηρίου και αποτελεί έκδηλη κατάχρηση της διαδικασίας.
(4)Η αιτούμενη τροποποίηση δεν δικαιολογείται υπό τις περιστάσεις αφού όλα τα επίδικα θέματα που εγείρονται είναι ήδη ενώπιον του Δικαστηρίου με τα καταχωρημένα δικόγραφα.
(5)Επιχειρείται επαναπροσδιορισμός όλων των υφιστάμενων ισχυρισμών του Ενάγοντα/Αιτητή, ως είχαν τεθεί στην έκθεση απαίτησης.
(6)Με την αίτηση ζητείται ουσιαστική τροποποίηση υφιστάμενου δικογράφου με νέο δικόγραφο.
(7)Η αίτηση καταχωρήθηκε με υπέρμετρη και/ή αδικαιολόγητη καθυστέρηση.
(8)Η αίτηση προωθείται κακόπιστα.
(9)Δεν έχουν αποκαλυφθεί λόγοι που να καταδεικνύουν τη χρησιμότητα και/ή αναγκαιότητα τροποποίησης. Η ειδοποίηση περί πρόθεσης ένστασης των Καθ' ων η αίτηση στηρίζεται στη Δ.19, Δ.25 Θ.1-6, Δ.46 Θ.1-4, 8 και 9 και στη Δ.64 των Διαδικαστικών Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, στο άρθρο 30
(2)του Συντάγματος, στη νομολογία, στην πρακτική και συμφυή εξουσία του Δικαστηρίου. Η ένσταση συνοδεύεται από ένορκη δήλωση του κυρίου ΧΧΧ Στεφάνου, υπεύθυνου απαιτήσεων στην υπηρεσία της Καθ' ης η αίτησης 2, στην οποία περιέχονται γεγονότα που κατά τη γνώμη του τεκμηριώνουν τους λόγους ένστασης και κατ' επέκταση δικαιολογούν την απόρριψη της αίτησης. Στην ένσταση ουσιαστικά επαναλαμβάνονται οι λόγοι επί τους οποίους αυτή εδράζεται. Πέραν αυτού σημειώνεται η αναφορά ότι μετά πάροδο πέντε ετών και αφού ο Αιτητής είχε αρκετό χρονικό διάστημα για να προετοιμαστεί μαζί με το δικηγόρο του για την υπόθεση ζητεί τροποποίηση της έκθεσης απαίτησης αναφορικά με ιατρικό πιστοποιητικό που παρέλειψε να διαβιβάσει στη νομικό του σύμβουλο χωρίς να το επισυνάπτει στην ένορκη δήλωση του. Κατά την ενόρκως δηλούσα της ένστασης ο εν λόγω ισχυρισμός του Αιτητή είναι αντιφατικός επειδή ενώ από τη μία επικαλείται ότι παρέλειψε να διαβιβάσει το έγγραφο στη δικηγόρο του από την άλλη λέει ότι δεν το έπραξε λόγω του ότι ο ιατρός δεν είχε ολοκληρώσει την ετοιμασία του. Σύμφωνα ακόμη με τον ενόρκως δηλούσα, ο Αιτητής προσπαθεί να διογκώσει τις ειδικές ζημιές και σωματικές βλάβες που ισχυρίζεται ότι υπέστη, καθιστώντας έτσι την αίτηση του κακόπιστη. Όπως ακόμη αναφέρεται, αν επιτραπεί η αιτούμενη τροποποίηση θα προκληθεί αδικία στους Καθ' ων η αίτηση, τους οποίους θα θέσει σε δυσμενέστερη θέση, στοιχεία που δεν μπορούν να αποκατασταθούν με την επιδίκαση εξόδων. Κατά την ακρόαση της υπό κρίσης αίτησης αμφότεροι ευπαίδευτοι συνήγοροι με παραπομπή σε νομολογία υποστήριξαν τις εκατέρωθεν θέσεις και ισχυρισμούς τους περιοριζόμενοι σε αγορεύσεις, το περιεχόμενο των οποίων είναι καταγραμμένο στα πρακτικά και δεν χρειάζεται να επαναδιατυπωθεί καθότι δεν εξυπηρετεί οποιοδήποτε σκοπό. Η εξουσία του Δικαστηρίου για τροποποίηση δικογράφου διέπεται δικονομικά από τη Διάταξη 25 Κανονισμό 1 των Διαδικαστικών Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Η εν λόγω διάταξη έτυχε εκ βάθρου τροποποίησης με τον Περί Πολιτικής Δικονομίας (Τροποποιητικό) (Αρ.2) Διαδικαστικό Κανονισμό του 2015, ο οποίος όμως ουδεμία σχέση έχει με υποθέσεις που καταχωρήθηκαν πριν από την 01.01.15. Εφόσον η παρούσα υπόθεση καταχωρήθηκε στις 21.02.14 το καθεστώς που διέπει την εξέταση τροποποίησης της έκθεσης απαίτησης είναι αυτό που ισχύει πριν από τη θέσπιση του προαναφερομένου τροποποιητικού διαδικαστικού κανονισμού. Σύμφωνα με τον πιο πάνω κανονισμό, ο οποίος ας σημειωθεί ότι έτυχε εκτενής ανάλυσης και βαθιάς ερμηνείας μέσα από σωρεία κυπριακών αποφάσεων: "The court or a judge may, at any stage of the proceedings allow either party to alter or amend his indorsement or pleadings, in such manner and on such terms as may be necessary for the purpose of determining the real questions in controversy between the parties." Στην Ετήσια Δικονομική Πρακτική 1958 (The Annual Practice 1958) και ειδικότερα στη σελίδα 622 αναφέρονται, ανάμεσα σ' άλλα, τα εξής: "An amendment ought to be allowed if thereby the real substantial question can be raised between the parties and multiplicity of legal proceedings avoided." Στο δε αγγλικό νομικό σύγγραμμα Halsbury's The Laws of England, 3η έκδοση, Τόμος 3 στην παράγραφο 73 της σελίδας 35 αναγράφονται τ' ακόλουθα υπό τον τίτλο 'Time for making amendment': "An amendment may be allowed at any stage of the proceedings, even after trial." (Wyatt v Rosherville Gardens Co.
(1886)2 T.L.R.282, Loufti v C. Czarnikow Ltd [1953] 2 Lloyd's Rep.213, C.A) Η εξουσία του Δικαστηρίου για τροποποίηση δικογράφου έχει διακριτικό χαρακτήρα, η οποία ασκείται φιλελεύθερα και χωρίς να διέπεται από άκαμπτους κανόνες αλλά από διάφορους παράγοντες, η βαρύτητα των οποίων ποικίλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. Αυτό εξάλλου συνάγεται από ερμηνεία των προνοιών του Κανονισμού 1 της Διάταξης 25 και μέσα από υποδείξεις της νομολογίας (Preece κ.α. v. Ρωσσίδου
(2011)1 Α.Α.Δ. 2138 και Παπαχρυσοστόμου v. Κώστα Γρηγοριάδη & Συνεταίροι κ.α.
(2012)1 Α.Α.Δ. 817). Διαχρονικά η νομολογία έχει καθορίσει διάφορες νομικές αρχές και παραμέτρους, στο πλαίσιο των οποίων είναι δυνατή η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου: 1. Η τροποποίηση δικογράφου επιτρέπεται σε οποιονδήποτε στάδιο της διαδικασίας περιλαμβανομένου και του σταδίου αμέσως πριν ή ακόμη και μετά της έναρξης της ακροαματικής συνεδρίασης δεδομένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης και με τέτοιο τρόπο και κάτω από τέτοιους όρους που κριθούν αναγκαίοι από το Δικαστήριο (αγγλικό νομικό σύγγραμμα Halsbury's The Laws of England, 3η έκδοση, Τόμος 3, παράγραφος 73, σελίδας 35, Στέλιος Φοινιώτης v Greenmar Navigation Ltd κ.α.
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 33 και Kayat Trading Limited v. Genzyme Corporation Πολιτική Έφεση Αρ. 58/2012 ημερ. 04.03.13). 2. Η τροποποίηση δικογράφου πρέπει κατά κανόνα να εγκρίνεται για να δίδεται η δυνατότητα σε κάθε διάδικο να θέτει ενώπιον του Δικαστηρίου το σύνολο των πραγματικών διαφορών του με την άλλη πλευρά μέσω καλύτερης, πληρέστερης ή ακριβέστερης διατύπωσης των εκατέρωθεν θέσεων τους έτσι ώστε τα επίδικα θέματα και η ουσία αυτών να προσδιορίζονται, να παρουσιάζονται και να επιλύονται διεξοδικά δια της ίδιας νομικής διαδικασίας στην πραγματική και νομική διάσταση τους αποφεύγοντας την πολλαπλότητα δικαστικών διαμαχών (Ετήσια Δικονομική Πρακτική 1958 (The Annual Practice 1958) σελίδα 622, Geto v M/V Vladimir Waslyayer (αρ.4)
(1993)1 Α.Α.Δ. 714 και Συμβούλιο Βελτιώσεως Αγλαντζιάς v Χαρικλείδη
(2001)1 Α.Α.Δ. 1608). 3. Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη της τροποποίησης. Στο στάδιο αυτό όμως η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ, λαμβάνοντας υπόψη τον εκτροχιασμό της δίκης από την προσδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου (Στέλιος Φοινιώτης v Greenmar Navigation Ltd κ.α.
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 33 και Khan και άλλη v. Δημοκρατίας του Πακιστάν, Πολιτική Έφεση Αρ. 295/2010, ημερομηνίας 11.07.11). 4. Κατά την άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη του παράγοντες με ποικίλλουσα βαρύτητα ανάλογα με τα περιστατικά που περιβάλλουν την υπόθεση και γενικά συνυπολογίζει όλα τα σχετικά στο πλαίσιο των ιδιαιτεροτήτων της κάθε υπόθεσης (Αθηνόδωρος Βασιλειάδης κ.α. v. Πετρολίνα Λτδ
(1994)1 Α.Α.Δ. 16 και Astor Manufacturing & Exporting Co κ.α. v. A.G. Lenentis & Company (Nigeria) Ltd και άλλου
(1993)1 Α.Α.Δ. 726). 5. Κυρίαρχος παράγοντας που λαμβάνεται υπόψη είναι το συμφέρον της δικαιοσύνης, το οποίο αποτιμάται ύστερα από συνεκτίμηση όλων των παραγόντων της κάθε υπόθεσης, συμπεριλαμβανομένων και των επιπτώσεων που ενδεχομένως θα προκληθούν στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου (Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. κ.α. ν. Βιομ. Χαρ. Αλωνεύτης Λτδ κα
(2002)1(Α) ΑΑΔ 237). Ανάμεσα στις παραμέτρους που συνυπολογίζονται είναι η πρόκληση ζημιάς στον αντίδικο που δεν θεραπεύεται με την επιδίκαση εξόδων καθώς και η ύπαρξη κακοπιστίας (Kallice Holding Co Ltd v MTR Metals (Overseas) Ltd, Αγωγή Ναυτοδικείου 40/93 ημερ. 14.02.1996, Fereos Christopoulos v The Attorney-General of the Republic
(1988)1 Α.Α.Δ. 79, Νικολάου v. Μιλτιάδους και άλλης
(2007)1Β Α.Α.Δ. 1005, Ετήσια Δικονομική Πρακτική 1958 (The Annual Practice 1958) σελίδα 624, Mogridge v. Clapp
(1892)3 Ch.D. 382 και Περικτιόνη Χρίστου v Ανδρέα Στυλιανού Αζά
(1992)1(Α) Α.Α.Δ. 704). Εκεί όπου υπάρχει βάσιμη πεποίθηση ότι η αίτηση δεν διαπνέεται από καλή πίστη, εγείρεται δυσχέρεια στην έγκριση αιτήματος τροποποίησης δικογράφου. Το βάρος απόδειξης ότι το αίτημα τροποποίησης δικογράφου χαρακτηρίζεται από κακοπιστία φέρει ο διάδικος που το ισχυρίζεται. 6. Ένας άλλος από τους πολλούς παράγοντες που προσμετρά στην κρίση του Δικαστηρίου κατά την άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας είναι η τυχόν καθυστέρηση που προκύπτει από την υποβολή αιτήματος τροποποίησης δικογράφου. Η καθυστέρηση αποκτά την έννοια όχι αφεαυτής της μακράς εκκρεμότητας της αγωγής αλλά της αργοπορίας στην εκδήλωση διαβήματος για άδεια τροποποίησης, εκεί όπου προϋποτίθεται η δυνατότητα έγκαιρης ενέργειας και συνεκτιμάται ως λογική απόρροια των διατάξεων του άρθρου 30.2 του Συντάγματος, χωρίς όμως ο παράγοντας αυτός, αν και σχετικός, να είναι εκ προοιμίου και απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας (Παπαχρυσοστόμου v. Κώστα Γρηγοριάδη & Συνεταίροι κ.α.
(2012)1 Α.Α.Δ. 817, C & A Pelekanos Associates Ltd v Ανδρέα
(2001)1 Α.Α.Δ. 2075, Saba & Co (T.M.P.) v T.M.P. Agents
(1994)1 Α.Α.Δ. 426, Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Λτδ κ.α. v Βιομηχανία Χαρίλαος Αλωνεύτης Λτδ
(2002)1 Α.Α.Δ. 237, Ταξί Κυριάκος Λτδ v Ανδρέα Παύλου
(1995)1 Α.Α.Δ. 560, Federal Bank of Lebanon v. Σιακόλας
(2002)1Α Α.Α.Δ. 223 και Preece κ.α. v. Ρωσσίδου
(2011)1 Α.Α.Δ. 2138). Στην περίπτωση όπου υπάρχει παράλειψη ή αργοπορία στην υποβολή σχετικού αιτήματος τροποποίησης δικογράφου θα πρέπει να παρέχεται ικανοποιητική εξήγηση αλλά όπως τονίστηκε στην υπόθεση Νικολάου ν. Μιλτιάδους και άλλης
(2007)1Β Α.Α.Δ. 1005 στην περίπτωση όπου δεν προκαλείται ζημιά που δεν θεραπεύεται με την επιδίκαση εξόδων, η μη πλήρως αιτιολογημένη καθυστέρηση δεν θα πρέπει να στερεί από τον διάδικο του δικαιώματος του να αποφασίζονται όλα τα επίδικα θέματα που εγείρει. Το ίδιο σκεπτικό εφαρμόστηκε στην μεταγενέστερη απόφαση Preece κ.α. v. Ρωσσίδου
(2011)1 Α.Α.Δ. 2138 όπου υποδείχτηκε ότι η μερική αδυναμία από τη μη δικαιολόγηση με απόλυτη πειστικότητα της καθυστέρησης που παρατηρήθηκε στην προώθηση του δικονομικού διαβήματος, δεν οδηγεί σε απόρριψη της αίτησης εφόσον το πλέον ουσιώδες κριτήριο είναι η στάθμιση των παραγόντων που αποτελούν το εχέγγυο για την ορθή απονομή της δικαιοσύνης. Θα πρέπει ακόμη να λεχθεί ότι το γεγονός της καθυστέρησης δεν εξισώνονται κατ' ανάγκη με κακοπιστία (Παπαχρυσοστόμου v. Κώστα Γρηγοριάδη & Συνεταίροι κ.α.
(2012)1 Α.Α.Δ. 817). Μέσα από τη νομολογία έχει ακόμη τονιστεί ότι όταν η καθυστέρηση οφείλεται σε σφάλμα του αιτητή, η δικαιολόγηση της και η σημασία της ποικίλει ανάλογα με τα περιστατικά κάθε υπόθεσης, κυρίως σε συσχετισμό με τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης. Όπως λέχθηκε η όποια καθυστέρηση δεν πρέπει να εξετάζεται μεμονωμένα από απόψεως μόνο χρονικής διάστασης, αλλά θα πρέπει να συναρτάται με άλλους παράγοντες, όπως για παράδειγμα την ανυπαρξία καλής πίστης (Ikos Cif Ltd v. Martin Coward κ.α, Πολιτικές Εφέσεις Αρ. 137/2013 και 138/2013, ημερ. 20.03.14). 7. Η σύγχρονη τάση της νομολογίας είναι το Δικαστήριο να επιτρέπει τροποποιήσεις δικογράφων στις κατάλληλες υποθέσεις ακόμα και αν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης εφόσον δεν προκαλείται αδικία στην άλλη πλευρά που δεν μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα ή ο αιτητής βέβαια δεν ενεργεί κακόπιστα (Οργανισμός Χρηματοδοτήσεως Τραπέζης Κύπρου Λτδ v. Χαρίδη
(2011)1 Α.Α.Δ. 825 και Federal Bank of Lebanon (S.A.L.) v. Νίκου Κ. Σιακόλα
(1999)1 Α.Α.Δ. 825). 8. Αίτηση τροποποίησης δεν είναι δυνατό να επιτύχει αν το υλικό, το οποίο σκοπείται να εισαχθεί, ήταν σε γνώση του αιτητή ή μπορούσε με εύλογη επιμέλεια να εντοπιστεί έγκαιρα. Η δε αλλαγή δικηγόρου διαδίκου δεν μπορεί να θεωρηθεί ως δικαιολογία για παρατηρούμενη καθυστέρηση που οδηγεί σε εκτροχιασμό της δίκης και δεν παρέχει, αφ' εαυτής, λόγο για την τροποποίηση της δικογραφίας. (Ikos Cif Ltd v. Martin Coward κ.α, Πολιτικές Εφέσεις Αρ. 137/2013 και 138/2013, ημερ. 20.03.14, Γραμμές Στριντζή Αιγαίου Ναυτική Εταιρεία v. Always Travel Holidays Ltd
(1995)1 Α.Α.Δ. και United Sea Transport Ltd v. Zakou
(1980)1 A.Α.Δ. 501). Η γραμμή αυτή της νομολογίας συναρτάται απόλυτα με την φειδώ με την οποία το Δικαστήριο θα πρέπει να ασκεί τη διακριτική του ευχέρεια, ιδίως στις περιπτώσεις όπου η όποια καθυστέρηση ενέχει καταλυτικές επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου.
  1. Προσθήκη νέας βάσης αγωγής δεν καταδικάζει την αίτηση τροποποίησης σε αποτυχία αλλά εξετάζεται και συνεκτιμάται υπό το πρίσμα του συνόλου των στοιχείων της δεδομένης περίπτωσης (Ikos Cif Ltd v. Martin Coward κ.α, Πολιτικές Εφέσεις Αρ. 137/2013 και 138/2013, ημερ. 20.03.14). Όπως υποδείχτηκε στην υπόθεση Kayat Trading Limited v. Genzyme Corporation Πολιτική Έφεση Αρ. 58/2012 ημερ. 04.03.13 η εισαγωγή ενός νέου θέματος δεν συνεπάγεται κατ' ανάγκη και την απόρριψη της αίτησης τροποποίησης, νοουμένου όμως ότι δεν έχει καταλυτικές συνέπειες για την αντίδικη πλευρά.
  2. Παρόλο που κάθε υπόθεση κρίνεται με βάση τα δικά της περιστατικά, εντούτοις παράγοντες όπως 'το συμφέρον της δικαιοσύνης', 'η πρόκληση βλάβης ή ζημιάς στην άλλη πλευρά που δεν αποζημιώνεται με χρήμα', 'ο προσδιορισμός των επίδικων θεμάτων', 'η διατύπωση των θέσεων των διαδίκων' και 'η αποφυγή πολλαπλότητας διαδικασιών' είναι μείζονος σημασίας κατά την συνεκτίμηση των δεδομένων μιας υπόθεσης και ασφαλώς υπερισχύουν, πάντοτε συγκριτικά, του παράγοντα 'καθυστέρηση' που απλώς συνεκτιμάται ανάλογα με άλλους σχετικούς παράγοντες που προσμετρούν στην κρίση του Δικαστηρίου όπως με την αναγκαιότητα ή το βαθμό χρησιμότητας της τροποποίησης ή την ανυπαρξία κακοπιστίας (Νικολάου v. Μιλτιάδους και άλλης
(2007)1Β Α.Α.Δ. 1005). Καθοδηγούμενος από το πιο πάνω νομικό πλαίσιο στρέφομαι ευθύς να εξετάσω την παρούσα αίτηση υπό το φως των λόγων ένστασης. Με τον πρώτο λόγο ένστασης οι Καθ' ων η αίτηση παραπονιούνται ότι ο Αιτητής δεν προσέρχεται με καθαρά χέρια καθώς αποκρύπτει ουσιώδη στοιχεία και/ή επιδιώκει να παραπλανήσει το Δικαστήριο. Θα πρέπει να λεχθεί ότι για να έχει αντικείμενο εξέτασης ο συγκεκριμένος λόγος ένστασης θα έπρεπε η παρούσα αίτηση να είχε καταχωρηθεί μονομερώς. Η υποχρέωση για πλήρη αποκάλυψη ουσιωδών γεγονότων που δύναται να επηρεάσουν την κρίση του Δικαστηρίου αφορά μονομερείς αιτήσεις, οι οποίες εξετάζονται με σκοπό τη χορήγηση θεραπείας στην απουσία του άλλου διαδίκου κατά παρέκκλιση των αρχών φυσικής δικαιοσύνης (Γρηγορίου v. Χριστοφόρου
(1995)1 Α.Α.Δ. 248, The Timberland of USA v. Evans & Sons Ltd κ.α.
(1998)1 Α.Α.Δ. 1179, Demstar Ltd v. Zim Israel Navigation Co Limited
(1996)1 Α.Α.Δ. 597 και Δήμος Πάφου v. Βοσκού
(2001)1(Β) Α.Α.Δ. 1168). Ωστόσο στην προκειμένη περίπτωση η υπό κρίση αίτηση καταχωρήθηκε και προωθήθηκε δια κλήσεως. Αυτό σημαίνει ότι η υπό κρίση αίτηση επιδόθηκε στους Καθ' ων η αίτηση, οι οποίοι από την αρχή έλαβαν γνώση της αίτησης αυτής και του περιεχομένου της ένορκης δήλωσης που τη συνοδεύει. Με αυτόν τον τρόπο οι Καθ' ων η αίτηση αμέσως συμμετείχαν στην παρούσα διαδικασία και προωθώντας την ένσταση τους παρουσίασαν τις δικές τους θέσεις προτού το Δικαστήριο αποφασίσει για την τύχη της παρούσας αίτηση. Με βάση το δεδομένο αυτό δεν υφίσταται υποχρέωση αποκάλυψης όλων των ουσιωδών γεγονότων και δεν τίθεται ζήτημα απόκρυψης στοιχείων επειδή οι Καθ' ων η αίτηση προστατεύονται από τέτοια παραπλάνηση με την παράθεση των δικών τους θέσεων, γεγονότων και στοιχείων στο Δικαστήριο. Κατά συνέπεια ο λόγος αυτός ένστασης δεν ευσταθεί και ως εκ τούτου απορρίπτεται. Με το δεύτερο λόγο ένστασης τους οι Καθ' ων η αίτηση ισχυρίζονται ότι η αίτηση είναι αντινομική, γίνεται κατά παράβαση των Διαδικαστικών Κανονισμών και δεν πληροί τις προϋποθέσεις. Παρόλα αυτά τόσο μέσα από την ένορκη δήλωση που υποστηρίζει την ένσταση όσο και μέσα από τη νομική επιχειρηματολογία της ευπαιδεύτου συνηγόρου του δεν αναφέρεται οτιδήποτε σχετικό που να εξηγεί γιατί η πλευρά των Καθ' ων η αίτηση θεωρεί ότι η υπό κρίση αίτηση πάσχει νομικά και προωθείται κατά παράβαση των Διαδικαστικών Κανονισμών. Οι όποιες αναφορές εντοπίστηκαν στη γραπτή αγόρευση της συνηγόρου των Καθ' ων η αίτηση κάθε άλλο παρά σχετίζονται με το εγειρόμενο νομικό ζήτημα αφού επικαλούνται προσπάθεια εισαγωγής γενικών και αόριστων ισχυρισμών σε δικόγραφο υπεράσπισης από εναγομένους-αιτητές, πράγμα εξόφθαλμο ότι δεν αφορά τη συγκεκριμένη περίπτωση που πρόκειται για ένα ενάγοντα-αιτητή που επιχειρεί τροποποίηση της έκθεσης απαίτησης του. Σε ότι αφορά το μέρος κατά πόσο πληρούνται οι προϋποθέσεις, αυτό θα εξεταστεί στη συνέχεια όπου και θα διαφανεί. Συνεπώς ο λόγος αυτός ένστασης, στο βαθμό και την έκταση που έχει τώρα εξεταστεί, απορρίπτεται ως ανεδαφικός. Με τον τρίτο λόγο ένστασης οι Καθ' ων η αίτηση ισχυρίζονται ότι η καταχώρηση της αίτησης προσλαμβάνει τη μορφή περιφρόνησης του Δικαστηρίου και αποτελεί έκδηλη κατάχρηση της διαδικασίας. Εξ' όσον μπορεί να γίνει αντιληπτό οι Καθ' ων η αίτηση συνδέουν το ζήτημα της κατάχρησης με κατασπατάληση δικαστικού χρόνου που θεωρούν ότι θα επέλθει σε περίπτωση που εγκριθούν οι αιτούμενες τροποποιήσεις. Δεν συμμερίζομαι τη θέση αυτή. Η ακρόαση της αγωγής δεν έχει ακόμη ξεκινήσει. Εάν οι αιτούμενες τροποποιήσεις αποσκοπούν στο να τεθούν ενώπιον του Δικαστηρίου τα κατ' ισχυρισμό γεγονότα της εκδοχής του Αιτητή στην ολοκληρωμένη τους διάσταση, τότε η προώθηση της παρούσας αίτησης είναι η μοναδική οδός. Παράλληλα εάν εγκριθούν οι αιτούμενες τροποποιήσεις τότε οι Καθ' ων η αίτηση θα αποζημιωθούν με την επιδίκαση εξόδων για το μικρό χρονικό διάστημα που θα μεσολαβήσει μέχρι την έναρξη της εκδίκασης της υπόθεσης τους. Υπό αυτές τις συνθήκες δεν δικαιολογείται ανησυχία για μορφή περιφρόνησης του Δικαστηρίου αλλά ούτε και για κατάχρηση της διαδικασίας. Έχοντας υπόψη μου τα πιο πάνω, ο λόγος αυτός ένστασης απορρίπτεται ως αβάσιμος στην ολότητα του. Με τον τέταρτο λόγο ένστασης οι Καθ' ων η αίτηση ισχυρίζονται ότι οι αιτούμενες τροποποιήσεις δεν δικαιολογούνται υπό τις περιστάσεις αφού όλα τα επίδικα θέματα που εγείρονται είναι ήδη ενώπιον του Δικαστηρίου με τα καταχωρημένα δικόγραφα. Κατ' αρχήν θα πρέπει να λεχθεί ότι ο εν λόγω ισχυρισμός των Καθ' ων η αίτηση έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τον πέμπτο και έκτο λόγο ένστασης, στους οποίους προβάλλεται η θέση ότι ουσιαστικά επέρχεται ριζική αλλαγή του περιεχομένου της έκθεσης απαίτησης σε βαθμό που να θεωρείται αντικατάσταση της με νέο δικόγραφο. Είναι αυτονόητο ότι επί του σημείου αυτού δεν θα μπορούσαν να ισχύουν αμφότερες εκδοχές. Εν πάση περιπτώσει αυτό που διαπιστώνεται μέσα από μελέτη του περιεχομένου των αιτούμενων τροποποιήσεων είναι η προσπάθεια του Αιτητή να συμπεριλάβει στην έκθεση απαίτησης του σωματικές βλάβες που ισχυρίζεται ότι υπέστη και δεν διευκρινίζονται ευθέως, ως προέκταση αυτών που ήδη αναφέρονται στο δικόγραφο. Επίσης επιχειρείται η καταγραφή επιπρόσθετων ειδικών αποζημιώσεων που ο Αιτητής σκοπεύει να διεκδικήσει και κατά τον ίδιο δεν έχουν δικογραφηθεί. Δεν θεωρώ ότι αυτά που ο Αιτητής επιθυμεί να δικογραφήσει καλύπτονται πλήρως και με απόλυτο τρόπο από το υφιστάμενο δικόγραφο του. Με τις αιτούμενες τροποποιήσεις αναμένεται να εκτεθούν πλήρως, με ακρίβεια και στην ολοκληρωμένη τους διάσταση το πλαίσιο των τραυμάτων, εξόδων και ζημιών που ο Αιτητής ισχυρίζεται ότι υπέστηκε. Με βάση το πιο πάνω σκεπτικό ο πιο πάνω λόγος ένστασης απορρίπτεται ως ανυπόστατος. Σχετικά με τον πέμπτο και έκτο λόγο ένστασης, οι Καθ' ων η αίτηση ισχυρίζονται ότι επιχειρείται επαναπροσδιορισμός όλων των υφιστάμενων ισχυρισμών του Αιτητή, πράγμα που ουσιαστικά οδηγεί σε αντικατάσταση του υφιστάμενου δικογράφου με νέο. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι αμφότεροι έχουν εξεταστεί κατά την ενασχόληση μου με τον τέταρτο λόγο ένστασης, χωρίς έτσι να χρειάζεται να λεχθούν πολλά. Σε αντίθεση με τη θέση των Καθ' ων η αίτηση, οι αιτούμενες τροποποιήσεις δεν προκαλούν ριζικές αλλαγές στο δικόγραφο έτσι ώστε να θεωρείται ότι πρόκειται για νέα έκθεση απαίτησης, ούτε διαφοροποιούν τον πυρήνα του δικογράφου και ούτε τροποποιείται η βάση της αγωγής. Όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, με τις αιτούμενες τροποποιήσεις αναμένεται να διατυπωθούν καλύτερα, πληρέστερα και ακριβέστερα οι θέσεις και ισχυρισμοί του Αιτητή επί των σωματικών βλαβών, απωλειών, εξόδων και ζημιών που επικαλείται ότι υπέστηκε προκειμένου όλα τα επίδικα θέματα να προσδιοριστούν και αφού παρουσιαστούν, να εξεταστούν και να αποφασιστούν μέσα από την ίδια νομική διαδικασία στην ολοκληρωμένη τους πραγματική και νομική διάσταση. Είναι προφανές ότι στη βάση του ιδίου ως πιο πάνω σκεπτικού, αμφότεροι λόγοι ένστασης απορρίπτονται ως αβάσιμοι. Θα εξετάσω μαζί τον έβδομο και όγδοο λόγο ένστασης. Είναι η θέση των Καθ' ων η αίτηση ότι η υπό κρίση καταχωρήθηκε με υπέρμετρη και/ή αδικαιολόγητη καθυστέρηση και ότι αυτή προωθείται κακόπιστα. Μελετώντας την ένορκη δήλωση του Αιτητή που συνοδεύει την παρούσα αίτηση γίνεται αντιληπτό ότι αποτελεί θέση του πως ενώ παρακολουθείτο από ιδιώτες ιατρούς κατά το χρόνο της καταχώρησης της αγωγής μόλις πρόσφατα το έθεσε ως γεγονός εις γνώση της δικηγόρου του. Κατονομάζει ως τέτοιους ιατρούς τον ορθοπεδικό Δρ. XXXXX Θεοδοσίου και τον νευροχειρούργο Δρ. XXXXX Ιωάννου. Παρόλο ότι ο Αιτητής στην ένορκη δήλωση του δεν προσδιορίζει χρονικά το 'πρόσφατα', εντούτοις λογικά θα πρέπει να είναι πλησίον της ημερομηνίας 08.02.19 που είναι ο χρόνος που καταχωρήθηκε η υπό κρίση αίτηση. Επομένως αυτό που ο Αιτητής ισχυρίζεται είναι ότι πρόσφατα της ημερομηνίας 08.02.19 πληροφόρησε για πρώτη φορά τη δικηγόρο του ότι παρακολουθείτο από τους πιο πάνω ιατρούς. Επίσης αυτό που συνάγεται από την ένορκη δήλωση του Αιτητή είναι ότι δεν κατέστη δυνατό να παραδώσει στη δικηγόρο του τα ιατρικά πιστοποιητικά των πιο πάνω ιατρών, πράγμα που έπραξε όταν αυτά ετοιμάστηκαν που εξ' όσον μπορεί να γίνει κατανοητό πρέπει να ήταν την ίδια περίοδο που την είχε ενημερώσει για πρώτη φορά ότι την παρακολουθούσαν, δηλαδή πρόσφατα της ημερομηνίας 08.02.19. Περαιτέρω ο Αιτητής ισχυρίζεται ότι δεν ήταν εις γνώση της δικηγόρου του τα ιατρικά έξοδα του Δρ. Ιωάννου καθώς και όλα τα υπόλοιπα έξοδα που καταγράφει στην παράγραφο 2 της ένορκης δήλωσης του, χωρίς όμως παράλληλα να προσδιορίζει ή τουλάχιστο να δίδει κάποια πρόχειρη ένδειξη πότε και πως αυτά τα έξοδα που επιθυμεί να δικογραφήσει περιήλθαν εις γνώση της δικηγόρου του. Στα πλαίσια εξέτασης των ισχυρισμών του Αιτητή έχω ανατρέξει στο δικαστηριακό φάκελο της υπόθεσης. Κατά τη μελέτη του φακέλου έχω διαπιστώσει ότι στις 04.05.18 ο Αιτητής προέβηκε σε ένορκη δήλωση αποκάλυψης εγγράφων που ήταν συμπληρωματική αυτής της δικηγόρου του που είχε γίνει στις 22.12.15. Μέσα από τη συμπληρωματική ένορκη δήλωση του, η οποία προφανώς έγινε κατόπιν συμβουλής που έτυχε από τη δικηγόρο του, αποκαλύπτει συγκεκριμένα έγγραφα που καταγράφει, τα οποία, όπως είπε, κατάφερε να εντοπίσει μετά από έρευνα στην οικία του δύο ημέρες προηγουμένως. Ανάμεσα σ' αυτά που αποκαλύπτει ότι είχε στην κατοχή του είναι έγγραφα που ετοιμάστηκαν από τους δύο προαναφερόμενους ιατρούς. Συνεπώς η δήλωση του Αιτητή ότι μόλις πρόσφατα ενημέρωσε τη δικηγόρο του για πρώτη φορά ότι παρακολουθείτο από τους δύο συγκεκριμένους ιατρούς δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Όπως προκύπτει από τα πιο πάνω, η δικηγόρος του γνώριζε για το θέμα αυτό τουλάχιστο από τις 04.05.18. Αξίζει δε να αναφερθεί ότι ένα από τα έγγραφα που αποκαλύπτονται στη συμπληρωματική ένορκη δήλωση του Αιτητή είναι το ιατρικό πιστοποιητικό του Δρ. Ιωάννου. Επομένως, σε αντίθεση με το τι ο Αιτητής αφήνει να εννοηθεί στην ένορκη δήλωση του που συνοδεύει την παρούσα αίτηση, τόσο ο ίδιος όσο και η δικηγόρος του ήταν ενήμεροι του περιεχομένου του ιατρικού πιστοποιητικού του Δρ. Ιωάννου τουλάχιστο από τις 04.05.18. Επομένως η εντύπωση που ο Αιτητής δίδει ότι είχε παραδώσει στη δικηγόρο του το εν λόγω ιατρικό πιστοποιητικό πρόσφατα της ημερομηνίας 08.02.19 είναι παραπλανητική. Επιπλέον αξίζει να λεχθεί ότι μεταξύ των εγγράφων που έχουν αποκαλυφθεί στη συμπληρωματική ένορκη δήλωση του Αιτητή είναι το τιμολόγιο του Δρ. Ιωάννου καθώς και όλα τα υπόλοιπα έγγραφα που με την παράγραφο 2 της ένορκης δήλωσης που συνοδεύει την υπό κρίση αίτηση στην οποίαν καταγράφονται ζητούνται να δικογραφηθούν. Κατά συνέπεια η δήλωση του Αιτητή ότι τα εν λόγω έγγραφα δεν ήταν εις γνώση της δικηγόρου του δεν είναι αληθής αφού η τελευταία γνώριζε για τα έγγραφα αυτά τουλάχιστο από τις 04.05.18. Τα προαναφερόμενα δεδομένα συνηγορούν ότι το υλικό, το οποίο σκοπείται να εισαχθεί, ήταν σε γνώση του Αιτητή και της δικηγόρου του τουλάχιστο από τις 04.05.18 και έτσι η αίτηση τροποποίησης θα μπορούσε να είχε καταχωρηθεί από τότε αλλά για λόγους που μόνο η πλευρά του Αιτητή γνωρίζει και που δεν έχουν αποκαλυφθεί, επιλέγηκε να μην ληφθεί το εν λόγω δικονομικό διάβημα. Από τα πιο πάνω είναι προφανές ότι η αίτηση τροποποίησης επινοήθηκε για λόγους άλλους από αυτούς που ο Αιτητής επικαλείται στην ένορκη δήλωση του, τους οποίους μόνο αυτός γνωρίζει. Οι πραγματικοί λόγοι που οδήγησαν στην καταχώρηση της παρούσας αίτησης δεν αποκαλύφτηκαν από τον Αιτητή. Έχοντας υπόψη μου τα πιο πάνω δεδομένα, διαπιστώνω καθυστέρηση περίπου εννέα μηνών από τότε που ήταν εις γνώση του Αιτητή και της δικηγόρου του τα επίμαχα θέματα που επιθυμεί να δικογραφήσει μέχρι την καταχώρηση της υπό κρίση αίτησης (περίοδος από 04.05.18 μέχρι 08.02.19), για την οποίαν καθυστέρηση όχι μόνο ουδεμία ικανοποιητική εξήγηση παρέχεται αλλά συναρτάται με την ανυπαρξία καλής πίστης. Οι πιο πάνω δηλώσεις του Αιτητή που έχουν διαφανεί ότι δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα καταδεικνύουν ότι η υπό κρίση αίτηση δεν διαπνέεται από καλή πίστη. Μπροστά σ' αυτά τα στοιχεία, ο έβδομος και ο όγδοος λόγος επιτυγχάνουν. Η επιτυχία του έβδομου και όγδοου λόγου ένστασης σφραγίζει τη μοίρα αυτής της αίτησης. Ως εκ τούτου, παρέλκει η εξέταση του ένατου λόγου ένστασης. Υπό το φως των πιο πάνω και για τους λόγους που έχω εξηγήσει, με γνώμονα το συμφέρον της ορθής απονομής της δικαιοσύνης, κρίνω ότι θα πρέπει να ασκήσω να ασκήσω τη διακριτική μου ευχέρεια εναντίον της έγκρισης των αιτουμένων τροποποιήσεων. Συνακόλουθα η αίτηση απορρίπτεται. Σε ότι αφορά τα έξοδα δεν βλέπω λόγο να παρεκκλίνω από τον κανόνα που διέπει την επιδίκαση τους. Κατά συνέπεια, τα έξοδα της παρούσας αίτησης όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο επιδικάζονται υπέρ των Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2 και εναντίον του Αιτητή και θα είναι εισπρακτέα στο τέλος της διαδικασίας στην πιο πάνω αγωγή. (Υπ.) ................................. Γ. Κ. Βλάμης, Ε.Δ Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Civil/Other/Interim (Αναφορά: Πολιτική Δικονομία/Αίτηση για τροποποίηση έκθεσης απαίτησης/Διαταγή 25/ Ενδιάμεση Απόφαση) cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.