ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΥΠΡΟΥ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ ν. S. RAFTIS COMPANY LTD κ.α., Αρ. Αγωγής: 2546/10, 15/11/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup
- on)- Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2019:A90 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Δ. Σωκράτους, Π.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 2546/10 Μεταξύ: ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΥΠΡΟΥ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ, εκ Πάφου Ενάγουσας και S. RAFTIS COMPANY LTD (A.E.010040), εκ Πάφου ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ ΗΡΑ ΛΤΔ (Α.Ε.008122), εκ Πάφου PAPHOS SANDY HILL ESTATES LTD (A.E.007759), εκ Πάφου ΗΧΩ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ (Α.Ε.140106), εκ Πάφου «PROKRIS» DEVELOPING LTD (A.E.140109), εκ Πάφου «EPECTASIS» CONSTRUCTION LTD (A.E.140240), εκ Πάφου Ράφτης XXXXX (Α.Τ XXXXX7992), εκ Πάφου «ORITIS» DEVELOPING LTD (A.E.151518) εκ Πάφου «SYNTHESIS» DEVELOPING LTD (A.E.151646), εκ Πάφου 10.S. RAFTIS HOTELS HOLDING LTD (A.E.014678), εκ Πάφου 11. «NIMFI» TOYRIST ENTERPRISES LTD (A.E.140107), εκ Πάφου 12. TIETHEKNOT HOLDINGS LTD (A.E.135836), εκ Πάφου 13. CH. G. "ALONI" DEVELOPMENT LTD (A.E.157538), εκ Πάφου 14.CH. G. (VRYSADHIA) DEVELOPMENT LTD (A.E.163930), εκ Πάφου 15. R.S. HOLDING LIMITED (A.E.014675), εκ Πάφου 16. S.S.R. DEVELOPMENTS LIMITED (A.E.014677), εκ Πάφου 17. R.S. TOURIST ENTERPRISES LTD (A.E.014676), εκ Πάφου 18. VOURNA LIMITED (A.E.205509), εκ. Πάφου 19. KREOPAS DEVELOPING LTD (A.E.167352), εκ Πάφου 20. «RAFSA» LIMITED (A.E.184649), εκ Πάφου 21. RAFTIS & RAFTIS LIMITED (A.E.173047), εκ Πάφου Εναγομένων ------------------- Ημερομηνία: 15.11.2019 Για την Ενάγουσα: κα Β. Αδαμίδου με κα Παπή για Νίκος Χρ. Αναστασιάδης & Συνεταίροι Για τους Εναγόμενους-Καθ΄ ων η αίτηση: κ. Α. Δημητριάδης για Ανδρέας Χρ. Δημητριάδης ΔΕΠΕ Α Π Ο Φ Α Σ Η Με την κρινόμενη αγωγή η Ενάγουσα Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ (εν τοις εφεξής Τράπεζα Κύπρου) αξιώνει εναντίον των Εναγομένων την καταβολή σημαντικών ποσών τα οποία παρεχώρησεν ως πιστωτική διευκόλυνση στην Εναγόμενη 1 στις 28.9.2004 υπό τύπο δανείου σε ξένο νόμισμα και συγκεκριμένα σε ελβετικά φράγκα (CHF) με πολυνομισματική επιλογή (multicurrency option) για το ισόποσο των €3.588.063,00 (Λ.Κ. 2.100.000). Οι λοιποί Εναγόμενοι εγγυήθηκαν την πληρωμή του ανωτέρου ποσού είτε με προσωπικές εγγυήσεις είτε παραχωρώντας ενυπόθηκες εξασφαλίσεις εγγράφοντας προς όφελος της Τράπεζας υποθήκες επί ακινήτων τους. Συνεπεία όπως ισχυρίζεται, του γεγονότος ότι οι εξασφαλίσεις που δόθηκαν από τους Εναγόμενους μειώθηκαν ουσιωδώς και κατά τέτοιο τρόπο ώστε να μην εξασφαλίζεται η πιστωτική διευκόλυνση του δανείου, η Ενάγουσα περί την 22.7.2009 απέστειλε επιστολή προς την Εναγόμενη 1 με την οποία τερμάτιζε τη λειτουργία του λογαριασμού δυνάμει της παραγράφου 12 της συμφωνίας δανείου και κατέστησεν απαιτητό ολόκληρο το υπόλοιπο ποσό το οποίο ανερχόταν σε AU3.516.606,00, πλέον τόκους. Ο ρηθείς λογαριασμός των Εναγομένων ο οποίος έφερε τον αρ. 0681-82-000187-24 και τώρα αρ. 0690-13-004773, παρουσίαζε χρεωστικό υπόλοιπο στις 22.9.2009 ύψους €2.054.738,30, πλέον τόκους 9,741% επί ποσού €2.023.528,91 από 22.9.2009 το οποίο και αξιώνει και ζητά την πληρωμή του από όλους τους Εναγόμενους. Επιπρόσθετα, ζητά την εκποίηση των 34 υποθηκών οι οποίες έχουν παραχωρηθεί. Με την Έκθεση Υπεράσπισης τους οι Εναγόμενοι ισχυρίζονται πως οι συμφωνίες που αναφέρονται στην Έκθεση Απαίτησης, ήτοι δάνειο, υποθήκες, εγγυήσεις, δεσμεύσεις και ομόλογα, οι συναλλαγές αλλά και οι όροι τους οι οποίοι αναφέρονται σε μονομερή τερματισμό ή σε μονομερείς αποφάσεις της Ενάγουσας και σε ζητήματα που αποφασίζονται κατά την απόλυτο και μονομερή της κρίση, παραβιάζουν τις διατάξεις του περί Προστασίας του Ανταγωνισμού Νόμου του 2008 (άρθρο 6) του περί Ελευθεροποίησης του Επιτοκίου και άλλων Συναφών Θεμάτων Νόμου του 1999 (άρθρο 3) και εν πάση περιπτώσει είναι καταχρηστικές, επαχθείς, παράλογες, ετεροβαρείς και άδικες (unfair terms) συναλλαγές. Αρνούνται τις γενόμενες χρεώσεις και οφειλές και ισχυρίζονται ότι εγένετο υπερχρέωση του λογαριασμού. Αρνούνται ότι μειώθηκαν οι εξασφαλίσεις και ισχυρίζονται ότι έχουν πληρώσει ποσόν πέραν των υποχρεώσεων τους, με αποτέλεσμα οι οφειλές να μειωθούν και συνεπώς η αξία των εξασφαλίσεων αυξήθηκε. Ισχυρίζονται επίσης ότι οι επιστολές τερματισμού τις οποίες η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι απέστειλε, αυτές απεστάλησαν σε μεταγενέστερες ημερομηνίες. Αρνούνται επίσης τα αναφερόμενα ως αξιούμενα ποσά και τόκους. Υπόθεση Ενάγουσας: Η υπόθεση της Ενάγουσας προσφέρθηκε με δύο μάρτυρες, τον κ. Μ. Αδάμου (Μ.Ε.1) και την κα XXXXX Βρυωνίδου (Μ.Ε.2) η μαρτυρία των οποίων καταγράφεται σφαιρικά ιδωμένη, ώστε να αποφευχθούν αχρείαστες επαναλήψεις. Ο Μ.Ε.1 από το 1989 μέχρι και την 28.3.2013 ήταν υπάλληλος στην Υπηρεσία Είσπραξης Χρεών της Cyprus Popular Bank Public Co Limited και από την 29.3.2013 μέχρι σήμερα εργάζεται στην Υπηρεσία Είσπραξης Χρεών στο αντίστοιχο τμήμα της Ενάγουσας και ασκεί τα καθήκοντα του Λειτουργού Είσπραξης Χρεών. Μέρος των καθηκόντων του είναι ο έλεγχος και η παρακολούθηση των προβληματικών λογαριασμών αφού μετά τον τερματισμό ενός λογαριασμού, ο σχετικός φάκελος διαβιβάζεται στο τμήμα του στην Υπηρεσία Διακανονισμού Χρεών (Recoveries) για να ληφθούν τα δέοντα δικαστικά μέτρα. Μετά από αίτημα της Εναγομένης 1 ημερ. 12.8.2004, η Ενάγουσα Τράπεζα, με απόφαση της αρ. 2767 (Τεκμήριο 3), ημερομηνίας 22.9.2004, ενέκρινε τη χορήγηση σε αυτή δανείου σε ξένο νόμισμα (CHF) με multicurrency option, για το ισόποσο των Λ.Κ.2.146.000, το οποίο αντιστοιχούσε σε CHF5.806.500. Μετά ταύτα υπεγράφη μεταξύ Ενάγουσας και Εναγομένης 1 (δια του Διευθυντή της Εναγόμενου 7) η συμφωνία δανείου ημερ. 28.9.2004 (Τεκμήριο 5). Μεταξύ άλλων όρων περιλαμβάνοντο οι ακόλουθοι: (α) Το προϊόν του δανείου σε ξένο νόμισμα να χρησιμοποιηθεί για την εξόφληση των υφιστάμενων υποχρεώσεων της Εναγόμενης 1 προς στην Ενάγουσα. (β) Η αποπληρωμή του δανείου να πραγματοποιηθεί σε περίοδο 18 μηνών με 180 ίσες μηνιαίες δόσεις κεφαλαίου, πλέον τόκοι με έναρξη την 30η Οκτωβρίου 2004 μέχρι την 30η Οκτωβρίου 2019. (γ) Οι δόσεις του επίδικου δανείου να μεταφέρονται ανελλιπώς με χρέωση των τρεχούμενων λογαριασμών όψεως που θα ανοιχθούν ή που ήδη υπάρχουν κατόπιν γραπτών ανέκκλητων οδηγιών της Εναγόμενης 1. (δ) Το επιτόκιο του επίδικου δανείου θα είναι libor πλέον 2,5% περιθώριο. Με την παραχώρηση του δανείου ανοίχθηκε λογαριασμός με αρ. XXXXX87-24. Κατά την 30.9.2004, η Ενάγουσα εκταμίευσε προς όφελος της Εναγομένης 1 το ποσό σε ξένο νόμισμα CHF5.806,500,00 (ισάξιο σε Λ.Κ.2.146.082) σύμφωνα με την ειδοποίηση ανάληψης και ένταλμα πληρωμής σε ξένο νόμισμα (Τεκμήριο 6). Μετά από αίτημα της Εναγομένης 1, ημερ. 30.1.2006, η Ενάγουσα με την κοινοποίηση/απόφαση της με αρ. 523 (Τεκμήριο 7) ημερ. 8.3.2006, η οποία υπεγράφη από τους διαδίκους, ενέκρινε την τροποποίηση των εξασφαλίσεων οι οποίες εξασφάλιζαν το επίδικο δάνειο. Η τροποποίηση των εξασφαλίσεων είχε εγκριθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο της Εναγομένης 1 με σχετική απόφαση του, ημερ. 8.3.2006 (Τεκμήριο 8). Ακολούθησε και περαιτέρω τροποποίηση των εξασφαλίσεων του επίδικου δανείου στις 31.5.2006, μετά από αίτημα της Εναγομένης 1 και έγκριση της από την Ενάγουσα με απόφαση αρ. 552 (Τεκμήρια 9 και 10). Ακολούθως, μετά από αίτηση της Εναγόμενης 1 η οποία εγκρίθηκε από την Ενάγουσα με απόφαση της αρ. 689 (Τεκμήριο 11) και υπεγράφη από αμφότερους τους διαδίκους (Ενάγουσα και Εναγόμενη 1) τροποποιήθηκε ο τρόπος πληρωμής και επήλθε μείωση της μηνιαίας δόσεως από 31.1.2007. Μετά από αίτηση της Εναγομένης 1 ημερ. 6.2.2008, η Ενάγουσα με την κοινοποίηση/απόφαση της αρ. 18166 (Τεκμήριο 13) ενέκρινε την αλλαγή των νομισμάτων του επίδικου δανείου. Στην ανωτέρω απόφαση 18166, η οποία υπεγράφη από την Ενάγουσα και την Εναγόμενη 1, υπήρχε μεταξύ άλλων πρόνοια ότι: (
- i)σε περίπτωση κατά την οποία το ποσοστό των εξασφαλίσεων μειωθεί κάτω από το 112% σε σχέση με τις υποχρεώσεις θα πρέπει η Εναγόμενη 1 είτε να αυξήσει τις καταθέσεις/εξασφαλίσεις ή να μειώσει τις υποχρεώσεις της, και (
- ii)η Εναγόμενη 1 θα έχει δικαίωμα αλλαγής του νομίσματος της δεσμευμένης κατάθεσης στα νομίσματα YEN, AUD, GBP και USD. Επήλθε νέα τροποποίηση της επίδικης συμφωνίας δανείου στις 23.4.2008 με την οποίαν τροποποιείτο ο αριθμός των νομισμάτων που θα μπορούσε να επιλέξει η Εναγόμενη 1 για το παρόν δάνειο. Συγκεκριμένα, με την εν λόγω τροποποιητική συμφωνία δίνετο το δικαίωμα στην Εναγόμενη 1 να επιλέξει μέχρι τέσσερα
(4)νομίσματα αντί τριών
(3)ως ήταν η αρχική (Τεκμήριο 15). Μετά από αίτηση της Εναγομένης 1, ημερ. 18.3.2009, η Ενάγουσα με απόφαση της με αρ. 1436, ημερ. 20.3.2009 (Τεκμήριο 16) η οποία υπεγράφη από τους διαδίκους στις 23.3.2009, ενέκρινε την τροποποίηση των εξασφαλίσεων του επίδικου δανείου. Προς εξασφάλιση του επίδικου δανείου έχουν παραχωρηθεί προς όφελος της Τράπεζας 34 υποθήκες εκ μέρους των Εναγομένων 4, 5, 6, 1, 2, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 19 και 21 επί διαφόρων ακινήτων ιδιοκτησίας τους με αρ. υποθηκών ΥXXXX/06, ΥXXXX/06, ΥXXXX/06, ΥXXXX/06, ΥXXXX/06, ΥXXXX/06, ΥXXXX/06, ΥXXXX/06, ΥXXXX/06, ΥXXXX/06, ΥXXXX/06, ΥXXXX/06, ΥXXXX/06, ΥXXXX/06, ΥXXXX/06, ΥXXXX/06, ΥXXXX/06, ΥXXXX/06, ΥXXXX/09, ΥXXX/09, ΥXXXX/09, ΥXXX/09, ΥXXXX/09, ΥXXXX/09, ΥXXX/09, ΥXXXX/09, ΥXXXX/09, ΥXXXX/09, ΥXXXX/09, ΥXXXX/09, ΥXXXX/09, ΥXXXX/09, ΥXXXX/09 και ΥXXXX/
- Προς εξασφάλιση του επίδικου δανείου υπέγραψαν στις 8.3.2006 εγγυήσεις οι κάτωθι: Ο Εναγόμενος 7 για ποσό Λ.Κ.3.600.000 (Τεκμήριο 36). Η Εναγόμενη 4 για ποσό Λ.Κ.1.440.000 (Τεκμήριο 37). Η Εναγόμενη 5 για ποσό Λ.Κ.3.00.000 (Τεκμήριο 38). Η Εναγόμενη 6 για ποσό Λ.Κ.540.000 (Τεκμήριο 39). Οι Εναγόμενες 2, 8, 9, 11, 12, 13 και 14 υπέγραψαν στις 31.5.2006 εγγύηση για ποσό Λ.Κ.1.320.000 (Τεκμήριο 40). Οι Εναγόμενες 4, 5, 6, 10, 15, 16 και 17 υπέγραψαν στις 31.5.2006 εγγύηση για ποσό Λ.Κ.1.320.000 (Τεκμήριο 41). Επίσης οι Εναγόμενες 2, 3, 6, 8, 13, 16, 17, 18 και 19 υπέγραψαν στις 23.3.2009 εγγύηση για ποσό €3.000.000 (Τεκμήριο 42). Οι Εναγόμενες 9, 10, 11, 12, 14, 15 και 20 υπέγραψαν στις 23.3.2009 εγγύηση για ποσό €3.000.000 (Τεκμήριο 43). Η Εναγόμενη 21 υπέγραψε στις 23.3.2009 εγγύηση για ποσό €1.250.000 (Τεκμήριο 44). Προς περαιτέρω εξασφάλιση του επίδικου δανείου, υπέγραψαν στις 8.3.2006 ομόλογα επιβάρυνσης προς όφελος της Ενάγουσας για εξόφληση των υποχρεώσεων της Εναγόμενης 1, ολόκληρη την επιχείρηση και περιουσία τη για ποσό Λ.Κ.100.000, οι Εναγόμενες 4, 5 και 6 (Τεκμήρια 45, 46 και 47 αντίστοιχα). Κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του επίδικου λογαριασμού έγιναν μετατροπές νομισμάτων (όπως παρουσιάζονται στον πίνακα Τεκμήριο 48) μετά από σχετικές οδηγίες και εντολές της Εναγόμενης 1 προς την Ενάγουσα. Συγκεκριμένα. Από την 30.9.2004 μέχρι και την 17.5.2007 ο λογαριασμός της Εναγομένης 1 αρ. XXXXX87-24 λειτουργούσε σε Ελβετικά φράγκα, όπως οι οδηγίες της Εναγομένης 1 που δόθηκαν με την ειδοποίηση ανάληψης. Από 17.5.2007 σύμφωνα με οδηγίες της Εναγομένης 1 (Τεκμήρια 49(α) και 49(β) χρωστικό, πιστωτικό φύλλο) μετατράπηκε σε Ιαπωνικά Γιέν. Με οδηγίες της Εναγομένης 1 ημερομηνίας 27.7.2008 (Τεκμήρια 50(α) και 50(β)) ο λογαριασμός μετατράπηκε από ευρώ σε Ιαπωνικά Γιέν. Αργότερα, πάλιν με οδηγίες της Εναγομένης 1 ημερομηνίας 12.11.2007 (Τεκμήρια 52(α) και 52(β) μετατράπηκε από Ιαπωνικά Γιέν σε Αυστραλιανά Δολάρια. Ακολούθως, με νέες οδηγίες της Εναγομένης 1, ημερ. 23.1.2008 (Τεκμήρια 53(α) και 53(β)) ο λογαριασμός μετατράπηκε από Δολάρια Αυστραλίας σε Ιαπωνικά Γιέν. Στις 31.3.2008 η Εναγόμενη 1 έδωσε νέες οδηγίες (Τεκμήρια 54(α), 54(β) και 54(γ), και ο λογαριασμός μετατράπηκε από Ιαπωνικά Γιέν σε Αυστραλιανά Δολάρια. Ακολούθησαν και άλλες μετατροπές του λογαριασμού από Αυστραλιανά Δολάρια σε Ιαπωνικό Γιέν (Τεκμήριο 55(α) επιστολή ημερομηνίας 12.9.2008) από Ιαπωνικά Γιεν σε Δολάρια Αμερικής (Τεκμήρια 56(α), (β) και (γ) επιστολή ημερομηνίας 18.9.2008) από δολάρια Αμερικής σε Ιαπωνικά Γιέν (Τεκμήρια 57 (α), (β) και (γ) επιστολή ημερ. 23.9.2008) και εν τέλει με επιστολή της Εναγόμενης 1 ημερομηνίας 6.10.2008 (Τεκμήρια 58 (α) και (β)) ο λογαριασμός μετατράπηκε από Ιαπωνικά Γιεν σε Δολάρια Αυστραλίας. Ήταν η θέση του Μ.Ε.1 πως συνεπεία της μη ομαλής λειτουργίας του επίδικου λογαριασμού και επειδή οι εξασφαλίσεις που παραχωρήθηκαν μειώθηκαν κάτω του 112%, η Ενάγουσα απέστειλε επιστολή ημερομηνίας 5.5.2009 (Τεκμήριο 86) για τη μείωση του ποσοστού των εξασφαλίσεων. Ακολούθησε αποστολή νέας επιστολής ημερομηνίας 3.6.2009 (Τεκμήριο 87) με την οποία καλούσαν την Εναγόμενη 1 να διευθετήσει τη διαφορά αυτή. Με νέα επιστολή της ημερομηνίας 22.7.2009 (Τεκμήριο 59) η Ενάγουσα τερμάτισε τη λειτουργία του επίδικου λογαριασμού επικαλούμενη τις πρόνοιες της παραγράφου 12 της συμφωνίας δανείου και κατέστησε ολόκληρο το ποσό το οποίο κατ΄ εκείνη την ημερομηνία ανερχόταν στο ποσό των AUD3.516.606,00 απαιτητό και την κάλεσαν να το εξοφλήσει, πλέον τους τόκους. Επιστολές τερματισμού αποστάληκαν και στους Εναγόμενους 2-21 στην τελευταία γνωστή τους διεύθυνση. Περαιτέρω, την επέδωσαν και στον Π. Τσαγγάρη, γραμματέα των Εναγομένων εταιρειών (Τεκμήριο 60 δέσμη επιστολών). Με επιστολή της ημερομηνίας 17.3.2019 προς τους Εναγόμενους 1-6, 8-17, 19 και 21 υπό την ιδιότητα τους ως ενυπόθηκους οφειλέτες (Τεκμήριο 62) τους ενημέρωνε ότι ο τερματισμός του λογαριασμού εδραζόταν διαζευκτικά και στον όρο 6 της συμφωνίας. Η Ενάγουσα στις 22.7.2009 μετέτρεψε το νόμισμα του λογαριασμού δανείου από Αυστραλιανά Δολάρια σε Ευρώ και άνοιξε το λογαριασμό δανείου με αρ. XXXXX4773 (Τεκμήριο 61(α) χρεωστικό φύλλο και Τεκμήριο 61(β) πιστωτική σημείωση). Είναι η θέση του μάρτυρα της Ενάγουσας ότι η αξία των εξασφαλίσεων που παρεχώρησε η Ενάγουσα μειώθηκε στο 93% αντί να βρίσκεται στο 112% και η αξία όλων των ενυπόθηκων ακινήτων ανερχόταν, σύμφωνα με εκτιμήσεις που έκανε, στο συνολικό ποσό των €12.300.
- Κατατέθηκαν επίσης καταστάσεις λογαριασμού του επίδικου δανείου ως Τεκμήριο 88 καθώς και αναδομημένες ως Τεκμήριο
- Αναφέρθηκαν επίσης οι μετατροπές των νομισμάτων και ο αριθμός ο οποίος διδόταν κάθε φορά στο λογαριασμό (Μ.Ε.2). Υπόθεση Εναγομένων: Μαρτυρία προσφέρθηκε από τρεις μάρτυρες. Τους XXXXX Μιχαηλίδη (Μ.Υ.1), XXXXX Δημόπουλο (Μ.Υ.2) και τον Εναγόμενο 7 XXXXX Ράφτη (Μ.Υ.3), ο οποίος κατέθεσε για τα γεγονότα που συνθέτουν την υπόθεση των Εναγομένων. Η μαρτυρία του Μ.Υ.1 περιεστράφη γύρω από τα επιβληθέντα και επιβλητέα σύμφωνα με τη συμφωνία δανείου επιτόκια καθώς και τις δόσεις που έπρεπε να είχαν καταβληθεί και όσες καταβλήθηκαν μέχρι τον τερματισμό. Ο Μ.Υ.2 κατέθεσε για την αξία των ακινήτων που προσφέρθηκαν ως εξασφαλίσεις του επίδικου δανείου Τεκμήριο
- Ουσιαστικά η μαρτυρία των Μ.Υ.1 και Μ.Υ.2 στόχευε να καταδείξει το αδικαιολόγητο και μη νόμιμο του τερματισμού του λογαριασμού εκ μέρους της Ενάγουσας. Ο Μ.Υ.3 XXXXX Ράφτης είναι ο Εναγόμενος 7 και διευθυντής της Εναγομένης 1 και το άτομο το οποίο ήταν εξουσιοδοτημένο για την υπογραφή των συμφωνιών εκ μέρους της Εναγομένης 1 αλλά και των υπόλοιπων Εναγομένων εταιρειών. Αναφέρεται στη σύναψη της συμφωνίας δανείου και στον τρόπο πληρωμής της δια 180 δόσεων ύψους €25.166 η κάθε μια συμπεριλαμβανομένων των τόκων μέχρι 30.9.
- Σημειώνει πως μέχρι τις 22.7.2009 θα έπρεπε να είχαν αποπληρώσει ποσό €1.434.511 και αντί αυτού πλήρωσαν €2.505.761, ήτοι αποπλήρωσαν €1.071.250 επιπλέον. Υπογραμμίζει πως εάν η Τράπεζα θεωρούσε ότι υπήρχε οφειλόμενο υπόλοιπο θα μπορούσε αυτό το ποσό να αποπληρωθεί από την κατάθεση που υπήρχε στον καταθετικό λογαριασμό που είχε η εταιρεία S. Raftis Co Ltd, ύψους XXXXX4928, δηλαδή €1.542.748, όπως τους είχαν εξουσιοδοτήσει με την επιστολή τους ημερομηνίας 18.6.
- Συνεπώς θεωρεί ότι δεν υπήρχε οφειλόμενο ποσό. Η Τράπεζα μέσω του Γενικού Διευθυντή της ζητούσε πρόσθετες υποθήκες. Παρόλο που πίστευε ότι δεν χρειάζονταν άλλες εξασφαλίσεις, ωστόσο σε ένδειξη καλής θέλησης αποδέκτηκαν το περιεχόμενο της συμπληρωματικής συμφωνίας ημερομηνίας 23.3.2009 (Τεκμήριο 16) και ενέγραψαν νέες υποθήκες τα Τεκμήριο 69-84, συνολικού ποσού €3.239.
- Επομένως η Τράπεζα ήταν πλήρως εξασφαλισμένη με τις πρόσθετες αυτές εξασφαλίσεις. Αρνείται ότι έλαβε την επιστολή ημερομηνίας 5.5.2009 (Τεκμήριο 86) την οποίαν η Τράπεζα ισχυρίζεται ότι απέστειλε και μιλούσε για τις εξασφαλίσεις και διατυπώνει την άποψη πως η Τράπεζα κατά την 23.3.2009 θεωρούσε ικανοποιητικό το ποσοστό των εξασφαλίσεων του δανείου και μέσα στο χρονικό διάστημα των 43 ημερών δεν είχαν συμβεί οποιαδήποτε έκτακτα ή ασυνήθιστα γεγονότα που να δικαιολογούσαν την παροχή προειδοποίησης για τερματισμό της δανειακής σύμβασης. Έλαβαν την επιστολή ημερομηνίας 3.6.2009 (Τεκμήριο 87) με την οποίαν η Τράπεζα ισχυριζόταν ότι μειώθηκε το ποσοστό των εξασφαλίσεων και τους καλούσε να διευθετήσουν το πρόβλημα εντός 10 ημερών άλλως θα προχωρούσαν σε τερματισμό της συμφωνίας. Πλην όμως δεν τους γνωστοποιήθηκε καμιά εκτίμηση για να μπορούν να την αντικρούσουν και ο ισχυρισμός της ήταν εντελώς αστήρικτος. Στις 18.6.2009 απέστειλαν επιστολή (Τεκμήριο 101) με την οποία εξουσιοδοτούσαν την Τράπεζα να προβαίνει στις αναγκαίες πληρωμές των δόσεων του υπολοίπου του επίδικου δανείου από τον καταθετικό λογαριασμό της εταιρείας S. Raftis Co Ltd στον οποίον, όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, υπήρχαν στις 18.6.2009 καταθέσεις ύψους XXXXX4.928 ήτοι €1.542.748 όπως φαίνεται από την κατάσταση του καταθετικού λογαριασμού για το μήνα Ιούνιο του 2009 και την κατάσταση συναλλαγματικών ισοτιμιών της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Επειδή δεν έλαβαν καμία απάντηση από την Τράπεζα στις επιστολές τους, στις 20.7.2009 έστειλαν νέα επιστολή στην Τράπεζα με την οποία τους ενημέρωναν ότι σε καμία περίπτωση δεν αποδέχονται να προβεί η Τράπεζα σε οποιεσδήποτε αλλαγές ή και τροποποιήσεις στα δάνεια και τις καταθέσεις που διατηρούσαν και προειδοποιούσαν ότι θα διεκδικούσαν μέσω Δικαστηρίου αποζημιώσεις για τη ζημιά που θα τους προκαλούσε η Τράπεζα (Τεκμήριο 102). Παρά ταύτα η Τράπεζα τους απέστειλε την επιστολή Τεκμήριο 59, ημερομηνίας 22.7.2009 με την οποίο τους πληροφορούσε ότι τερμάτισε το λογαριασμό και σε αυτήν απάντησαν με επιστολή ημερομηνίας 30.7.2009 (Τεκμήριο 103) θεωρώντας το αδικαιολόγητο και παράνομο. Αρνείται ότι η Τράπεζα είχε καταστήσει ληξιπρόθεσμο και απαιτητό οποιοδήποτε ισχυριζόμενο οφειλόμενο ποσό και ότι ζήτησε νομότυπα την εξόφληση του, τερματίζοντας τη συμφωνία Τεκμήριο 5 επικαλούμενη το άρθρο 12 και προσθέτοντας μετά τον τερματισμό νέα αιτιολογία με την επιστολή της Τεκμήριο
- Υποστηρίζει δε ότι η παρούσα αγωγή εναντίον των Εναγομένων για την εξόφληση των επίδικων χρεών ήταν πρόωρη και αδικαιολόγητη και ότι ο τερματισμός του επίδικου δανείου είναι αυθαίρετος και παράτυπος και παραθέτει τους λόγους που ανωτέρω καταγράφηκαν και οι οποίοι σχολιάζονται στη συνέχεια. Ο κ. XXXXX Μιχαηλίδης είναι αδειοδοτημένος σύμβουλος αφερεγγυότητας με αρ. μητρώου ΣΑXXXX2/ΥΑ2015 και επίσης είναι εγγεγραμμένος διαμεσολαβητής για εμπορικές διαφορές με βάση το Νόμο 159(Ι)/
- Κατέχει πανεπιστημιακό δίπλωμα master από το Πανεπιστήμιο της Λυών στη Γαλλία, στις οικονομικές και κοινωνικές επιστήμες με ειδικότητα στη χρηματοοικονομική και λογιστική. Έχει τραπεζική πείρα 27 χρόνων στη Λαϊκή Τράπεζα και Τράπεζα Κύπρου εκ των οποίων τα τελευταία 18 χρόνια στο Τμήμα Δανείων. Δηλώνει ότι του ζητήθηκε από τους Εναγόμενους να γνωματεύσει κατά πόσον τα Τεκμήρια 92 και 93 έχουν ετοιμαστεί δυνάμει της αρχικής συμφωνίας Τεκμήριο 5 και των τροποποιήσεων της και επίσης να γνωματεύσει κατά πόσο κατά την ημέρα τερματισμού υπήρχαν καθυστερημένες δόσεις (Τεκμήρια 59, 60, 62, 63, 86 και 87). Αφού εξέτασε τις καταστάσεις λογαριασμού σε σχέση με τη συμφωνία δανείου, διαπίστωσε ότι από την καταχώριση του λογαριασμού Τεκμήριο 92, οι δανειολήπτες από την αρχή του δανείου μέχρι και την ημέρα του τερματισμού του έχουν αποπληρώσει σε δόσεις συνολικό ποσό ισάξιο σε €2.505.761, περίπου. Ενώ με βάση την αρχική συμφωνία δανείου ημερομηνίας 28.9.2004 οι δανειολήπτες έπρεπε, μέχρι την ημερομηνία τερματισμού να πληρώσουν 57 ισόποσες δόσεις από €25.166, δηλαδή συνολικό ποσό ύψους €1.434.511 περίπου. Δηλαδή, συμπεραίνει ότι οι χρεώστες δεν είχαν καθυστερημένες δόσεις στην αποπληρωμή του δανείου κατά την ημερομηνία τερματισμού αλλά αντίθετα έχουν αποπληρώσει μεγαλύτερο ποσό κατά €1.071.250 περίπου (όπως φαίνεται στην αναλυτική κατάσταση πληρωμών δόσεων, την οποία επισύναψε). Παρατηρεί επίσης από την καταχώριση λογαριασμού (Τεκμήριο 92) ότι η Ενάγουσα από την αρχή του δανείου μέχρι τον τερματισμό 22.7.2009, χρησιμοποιεί επιτόκιο το οποίο είναι σύμφωνο με την αρχική συμφωνία δανείου, δηλαδή το εκάστοτε ενός μηνός libor προσαυξανόμενο κατά 2,50%. Όμως από την ημερομηνία τερματισμού και μετά, η Τράπεζα δεν ακολουθεί τη συμφωνία δανείου που προνοεί κυμαινόμενο επιτόκιο που αποτελείται από το εκάστοτε βασικό επιτόκιο που είναι το ενός μηνός libor, προσαυξανόμενο κατά 2,50%. Αντίθετα η Τράπεζα χρησιμοποιεί σταθερό επιτόκιο ύψους 4,5580% το οποίο προέκυψε από το βασικό επιτόκιο ενός μηνός libor που όπως ισχυρίζεται η Ενάγουσα, ίσχυε την ημέρα του τερματισμού δηλαδή 0,5580 το οποίο προσαυξήθηκε κατά 2,50% όσο προνοεί η συμφωνία δανείου. Στο πιο πάνω ποσοστό έχει προστεθεί ένα επιπλέον ποσοστό 1,50%, το οποίο παρουσιάζεται σαν τόκος υπερημερίας. Είναι η θέση του μάρτυρα πως δεν ευσταθεί η θέση της Τράπεζας ότι η τιμή του βασικού επιτοκίου 0,5580 είναι το ενός μηνός libor. Αυτό είναι το ενός μηνός euribor που ίσχυε στις 23.7.
- To libor που ίσχυε την ίδια ημερομηνία 23.7.2009 ήταν 0,51875 και όχι 0,
- Επίσης στο Τεκμήριο 93 οι τιμές επιτοκίων που παρουσιάζονται σαν τιμές libor δεν είναι οι τιμές libor για ευρώ αλλά είναι ταυτόσημες με τιμές του euribor, δύο εργάσιμες μέρες πριν από την ημερομηνία που αναφέρεται στο Τεκμήριο
- Από τα πιο πάνω προκύπτει ότι η Τράπεζα χρησιμοποιεί τις τιμές euribor τις οποίες λανθασμένα παρουσιάζει σαν τιμές libor. Οι δύο αυτοί δείκτες αφορούν και οι δύο επιτόκια για νόμισμα σε ευρώ, όμως δεν είναι ταυτόσημες και διαφέρουν μεταξύ τους γιατί διαπραγματεύονται σε δύο διαφορετικές αγορές χρήματος και από διαφορετικές εμπλεκόμενες τράπεζες. Εξηγεί συνεχίζοντας ο μάρτυρας τη διαφορά libor με euribor ως εξής: Το επιτόκιο libor (για ευρώ) είναι το μέσο διατραπεζικό επιτόκιο στο οποίο ένας μεγάλος αριθμός τραπεζών στη χρηματαγορά του Λονδίνου είναι διατεθειμένοι να δανείζουν αμοιβαία μη εξασφαλισμένα κεφάλαια σε ευρώ. Το επιτόκιο euro libor διατίθεται σε 7 διαφορετικές διάρκειες (7 διαφορετικές τιμές), από τη μία μέρα έως 12 μήνες (1 μέρα, 1 εβδομάδα, 1 μήνα, 2 μήνες, 3 μήνες, 6 μήνες, 12 μήνες). Το euribor (ευρωπαϊκό διατραπεζικό επιτόκιο) είναι το μέσο επιτόκιο που χρεώνουν οι ευρωπαϊκές εμπορικές τράπεζες όταν δανείζουν χρήματα μεταξύ τους. Την 1η Ιανουαρίου 1999, το euribor εισήχθη ως το νέο ευρωπαϊκό επιτόκιο αναφοράς. Αντικαθιστά τα εθνικά επιτόκια αναφοράς όλων των χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (π.χ. το libor στη Γερμανία), με εξαίρεση το euro-libor του Λονδίνου. To euribor υπολογίζεται καθημερινά στις 11:00π.μ. από την Telerate στις Βρυξέλλες με βάση τα μεμονωμένα επιτόκια επιλεγμένων ευρωπαϊκών τραπεζών. Συμπεραίνει συνεπώς πως οι χρεώσεις της Ενάγουσας για τους τόκους έχουν υπερβεί τα συμφωνηθέντα. Μια άλλη παρατήρηση στην οποία προέβη ο μάρτυρας είναι πως ο τόκος υπολογίζεται επί των εκάστοτε χρεωστικών υπολοίπων, και χρησιμοποιείται ως διαιρέτης το έτος με 360 μέρες αντί 365 που έχει ο χρόνος. Από την πρακτική αυτή της Τράπεζας ο υπολογισμός του τόκου είναι αυξημένος σε βάρος του δανειολήπτη. Ο κ. XXXXX Δημόπουλος (Μ.Υ.2) δηλώνει εκτιμητής ακινήτων. Αναφέρει ότι διατελεί Πρόεδρος του Rics Κύπρου (Royal Institute of Chartered Surveyors δηλαδή Βασιλικό Ινστιτούτο Ορκωτών Πραγματογνωμόνων). Είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Νεάπολις στο Τμήμα Μηχανικών και Τοπογράφων και εργάζεται ως εκτιμητής τα τελευταία 13 χρόνια, είναι εγγεγραμμένος στο ΕΤΕΚ από το 2006 στον Κλάδο Εκτίμησης και Επιμέτρησης Γης και στον Κλάδο Αγροτικής Τοπογραφικής Μηχανικής, στο ΤΕΕ (Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος στο Rics) (Τεκμήριο 98 φωτοαντίγραφο βιογραφικού σημειώματος). Κατά τη διάρκεια της καριέρας του, ανέφερε ότι έχει διεξαγάγει χιλιάδες εκτιμήσεις. Ερωτηθείς εάν την περίοδο μεταξύ 23.3.2009 μέχρι 5.5.2009, υπήρξαν ουσιαστικές διαφοροποιήσεις στην αξία της γης, απάντησε πως: «δεν θεωρώ ότι υπήρχε κάτι που επηρέασε την αξία της γης σε παγκύπριο επίπεδο» και ειδικότερα για την Πάφο και Λεμεσό. Εξήγησε ότι: «Δεν υπάρχει κάτι ούτε επιμέρους σε κάθε πόλη, ούτε γενικά στην κτηματαγορά για το χρονικό διάστημα των δύο αυτών μηνών ότι προκάλεσε κάτι πτώση ή αύξηση. Ένα τέτοιο γεγονός, ένα παρόμοιο γεγονός που μπορεί να επηρεάσει την κτηματαγορά είναι το κούρεμα ας πούμε που υπήρχε σε ένα διάστημα στην ημερομηνία του κουρέματος, πριν και μετά υπήρχε μεγάλη επίδραση στις αξίες των ακινήτων, για το διάστημα που μου αναφέρετε δεν υπάρχει κάτι που να. μικρές αυξομειώσεις ανεπαίσθητες.» Δέχτηκε ότι δεν γνωρίζει τα επίδικα ακίνητα και ότι η γνώμη του είναι γενική για την εκτίμηση. Αντεξεταζόμενος εξήγησε ότι η προσωπική του αυτή άποψη τεκμηριώνεται από τους δείκτες του Rics και της Κεντρικής Τράπεζας οι οποίοι βέβαια δείκτες εκδόθηκαν το 2010 και αφορούσαν το τελευταίο τρίμηνο του
- Συμφώνησε ότι υπάρχουν εκατοντάδες λόγοι οι οποίοι μπορεί να μεταβάλουν την αξία ενός ακινήτου. Όμως ένα χωράφι ή ένα οικόπεδο δεν αλλάζει τοποθεσία. Το μόνο που θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά την αξία, για το διάστημα το επίμαχο, είναι αν άλλαξαν οι πολεοδομικές ζώνες. Το κύριο επίμαχο θέμα που αναδεικνύεται από την Έκθεση Υπεράσπισης αλλά και κυριάρχησε κατά την ακροαματική διαδικασία είναι το δικαίωμα της Ενάγουσας να προβεί στον τερματισμό της δανειακής σύμβασης Τεκμήριο
- Παρά την έντονη αντεξέταση του Μ.Ε.1 για τις εντολές και οδηγίες που έδιδε με τα Τεκμήρια 49(α)-58(α+β) για την αλλαγή του νομίσματος, ωστόσο, ο ίδιος ο Μ.Υ.3, στη μαρτυρία του, δεν το αρνήθηκε, δεν την αμφισβήτησε και επικεντρώθηκε στην αξία των εξασφαλίσεων και στο εύλογο των ενεργειών της Τράπεζας Κύπρου να προβεί σε τερματισμό των συμφωνιών. Η αξιολόγηση των μαρτύρων και των εκατέρωθεν θέσεων τους αποτελεί, πράγματι ένα λεπτό έργο και συνάμα σημαντικό για ανεύρεση της αλήθειας και των πραγματικών γεγονότων. Στην κρινόμενη όμως περίπτωση, όπου οι διαφορές συνίσταντο κυρίως στην εφαρμογή των όρων και ερμηνεία των εγγράφων όπως και στην εφαρμογή εκτιμήσεων και ισοτιμίας νομισμάτων, δεν υπάρχει σύγκρουση εκδοχών επί γεγονότων. Αποδεκτή είναι η μαρτυρία του Μ.Υ.3 ο οποίος σαφώς και ξεκάθαρα έθεσε την εκδοχή του, και εξέφρασε την άποψη του. Χωρίς αμφιταλαντεύσεις και περιστροφές, αποδεχόμενος την υπογραφή όλων των συμφωνιών. Αποδέχομαι και τη μαρτυρία του Μ.Υ.2 ο οποίος ουσιαστικά δεν αμφισβητήθηκε και δεν δίστασε να αποδεχτεί ότι υφίστανται παράγοντες οι οποίοι δυνητικά επηρεάζουν την αξία των ακινήτων. Ο Μ.Υ.1 δέχθηκε ότι έκανε κάποιες μεταφορές ποσών λανθασμένα πλην όμως η μαρτυρία του αναφορικά με τη δόση που έπρεπε να καταβάλλεται είναι λογική. Δεν μπορεί να εξηγηθεί διαφορετικά ούτε η Τράπεζα εξήγησε τον όρο για την πληρωμή των δόσεων σε 180 ισόποσες δόσεις καθορίζοντας την έναρξη και τη λήξη πληρωμής τους. Με την αντεξέταση του Μ.Υ.1 αμφισβητήθηκε η θέση του για τον υπολογισμό του ποσού της δόσης, χωρίς όπως ανωτέρω αναφέρθηκε, να καθοριστεί οποτεδήποτε από την Ενάγουσα Τράπεζα συγκεκριμένο ποσό. Ο Μ.Ε.1 προσπάθησε έχοντας στην κατοχή του τα διάφορα έγγραφα της Τράπεζας, να ερμηνεύσει αυτά, όμως ανεπιτυχώς σε διάφορα σημεία, όπως για τον τρόπο συμφωνίας στο επιτόκιο του ενός μηνός libor. Αφ΄ ενός έλεγε ότι αυτό εισηγήθηκε ο πελάτης και αφετέρου συμπεραίνοντας ότι έτσι έγινε, αφού συμφωνήθηκε μηνιαία δόση. Ενώ εάν συμφωνείτο τριών μηνών libor, η δόση θα ήταν τριμηνιαία. Πλην όμως και παρά ταύτα η υπογραφή των συμφωνιών δανείου, καθώς και των τροποποιητικών αυτών συμφωνιών εγγυήσεων και υποθηκών, είναι αποδεκτές. Παρά τον ισχυρισμό όπως προβάλλεται με την παράγραφο 1 της Έκθεσης Υπεράσπισης ότι οι συμφωνίες είναι άκυρες, τέτοια θέση δεν προωθήθηκε αλλά αντίθετα ο Μ.Υ.3 το αποδέχτηκε με τη μαρτυρία του, χωρίς να παρουσιάσει ή προτείνει οποιοδήποτε λόγο ο οποίος να δικαιολογεί ακύρωση τους. Για τούτο η μαρτυρία των μαρτύρων της Ενάγουσας γίνεται αποδεκτή, στο μέτρο και βαθμό που κατέθεσαν για όσα περιήλθαν σε γνώση τους κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους και η καταγραφείσα ως υπόθεση της Ενάγουσας αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου με την επιφύλαξη βέβαια της ερμηνείας που εδίδετο στους όρους των εγγράφων κυρίως του Τεκμηρίου 5 και των επιστολών τερματισμού. Τερματισμός συμβάσεων δανείου και λογαριασμού και απαίτηση πληρωμής ποσών Για να καταστεί ένα ποσό απαιτητό και να είναι κατορθωτή ή επιτρεπτή η διεκδίκηση του θα πρέπει να προηγηθεί τερματισμός της σχετικής συμφωνίας ή λογαριασμού (Lombard Natwest v. Λαζαρίδη
(1999)1 Α.Α.Δ. 1466 και M.I.T. Global Data Solutions Ltd κ.α. v. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Λτδ, ECLI:CY:AD:2015:A815, Πολ. Έφεση 21/2011, ημερ. 4.12.2015). Η προϋπόθεση όμως αυτή δεν είναι ασύνδετη αλλά απόλυτα σχετική με τους όρους των συμφωνιών που διέπουν τις μεταξύ των μερών σχέσεις. Σημαντικό επίσης ρόλο διαδραματίζουν τα δικόγραφα και όπως μέσω αυτών οι θέσεις των μερών επί των επιδίκων θεμάτων προωθούνται και παρουσιάζονται. Υπενθυμίζεται συναφώς, η καλά καθιερωμένη αρχή ότι η μαρτυρία πρέπει να συνάδει με τους δικογραφημένους ισχυρισμούς, οι οποίοι, αν δεν υποστηριχθούν από μαρτυρία πρέπει να αγνοούνται και δέον επίσης να αγνοείται η δοθείσα εκτός των δικογράφων μαρτυρία (Μελάς v. Κυριάκου
(2003)1 Α.Α.Δ. 826, Παπαγεωργίου v. Κλάππα
(1991)1 Α.Α.Δ. 24, Α. Βαριάνου v. Δρ. Α. Βορκά,
(2010)1 Α.Α.Δ. 1541). Κατά συνέπεια μη δικογραφημένοι ισχυρισμοί, αυστηρά ομιλούντες, δεν θα πρέπει να απασχολούν το Δικαστήριο (M.I.T. Global Data Solutions Ltd (ανωτέρω). Θα πρέπει να σημειωθεί πως δεν αμφισβητήθηκε η λήψη της επιστολής τερματισμού ημερ. 22.7.
- Αμφισβήτησης έτυχε η λήψη της επιστολής 5.5.2009 (η οποία δεν αποτελεί επιστολή τερματισμού), την οποίαν ο Μ.Υ.3 ανέφερε ότι ποτέ δεν παρέλαβε και σχετική υποβολή της θέσης αυτής έγινε προς το Μ.Ε.
- Η συνήγορος της Ενάγουσας παραπέμποντας σε νομολογία, υπέδειξε πως η ταχυδρόμηση επιστολής με σύνηθες ταχυδρομείο στη διεύθυνση του Εναγόμενου, η οποία δεν επεστράφη, θεωρείται εκ πρώτης όψεως απόδειξη παράδοσης της στο πρόσωπο το οποίο απευθύνεται. Συμφωνώ με τη θέση αυτή όπως ερμηνεύεται στη νομολογία Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα Λτδ v. Λάμπρου Χαριλάου Λτδ
(2009)1 Α.Α.Δ.
- Πλην όμως εκεί αναφέρεται πως «επιστολή η οποία έχει αποδειχθεί ότι έχει ταχυδρομηθεί.» Στην κρινόμενη περίπτωση πέραν του γεγονότος ότι αντίγραφο της επιστολής βρισκόταν στην κατοχή του Μ.Ε.1 ως μέρος των εγγράφων της Τράπεζας δεν δόθηκε μαρτυρία για τον τρόπο αποστολής ή ταχυδρόμησης της. Συνεπώς κρίνεται πως δεν έχει αποδειχθεί η αποστολή της και συνάμα η παραλαβή της όπως επιμένει ο Μ.Υ.
- Σχετική για το θέμα του τερματισμού είναι η παρ. 19 της Έκθεσης Απαίτησης η οποία αναφέρει τα ακόλουθα: «Ένεκα του ότι οι ληφθείσες εξασφαλίσεις οι οποίες δόθηκαν από τους Εναγομένους για την εξασφάλιση του επίδικου Δανείου μειώθηκαν ουσιωδώς και κατά τέτοιο τρόπο ώστε η επίδικη πιστωτική διευκόλυνση υπό τύπου Δανείου να μην εξασφαλίζεται πλήρως και οι Ενάγοντες να κινδυνεύουν να μην εισπράξουν το λαβείν τους και να υποστούν ζημιά, οι Ενάγοντες περί την 22.07.2009 απέστειλαν προς τους Εναγομένους 1 επιστολή δια της οποίας ενημέρωναν μεταξύ άλλων αυτούς ότι τερμάτιζαν σύμφωνα με τις πρόνοιες της παραγράφου 12 τη Συμφωνία Δανείου ημερ. 28.09.2004 την Λειτουργία του Λογαριασμού Δανείου των Εναγομένων 1 με αρχικό αριθμό XXXXX87-24 και νυν αριθμό XXXXX4773.» Η επιστολή ημερομηνίας 22.7.2009 είναι το Τεκμήριο 59 στην οποίαν επίσης γίνεται πρόνοια της παραγράφου 12 της συμφωνίας δανείου, δηλαδή του Τεκμηρίου
- Ο όρος 12 του Τεκμηρίου 5 στον οποίο παραπέμπει η επιστολή τερματισμού Τεκμήριο 59 προνοεί: "If there shall occur an event of an extraordinary nature (including without affecting the generality of this clause the free convertibility of the currency in which the loan is outstanding), which would materially or adversely affect the ability of the Lender to perform its obligations hereunder and/or to continue offering the facility, the Lender may by giving written notice to the Borrower, cancel the agreement and/or demand immediate repayment of the whole outstanding balance of the Loan and all accrued interest and all costs and expenses and any other moneys due hereunder ant the lender may exercise its rights under any security which it holds." Έγινε ιδιαίτερη ενασχόληση και έντονη και επίμονη αντεξέταση του Μ.Ε.1 από το συνήγορο των Εναγομένων για τον όρο αυτό. Ο Μ.Ε.1 επέμενε πως ο λόγος τερματισμού ήταν η μείωση των εξασφαλίσεων που εδόθηκαν οι οποίες μειώθηκαν στο ποσοστό 93% αντί 112% που έπρεπε να ήταν. Στο μάρτυρα αυτό υπεβλήθη πως «κατά παράβαση της δικής σας σύμβασης η Ενάγουσα τερμάτισε την επίδικη συμφωνία», η οποία όμως κρίθηκε με ενδιάμεση απόφαση του Δικαστηρίου ως μη δικογραφηθείσα θέση. Πλην όμως, η Ενάγουσα φέρει το βάρος απόδειξης του ισχυρισμού της περί μείωσης της αξίας των δοθεισών εξασφαλίσεων αφού οι Εναγόμενοι με την Έκθεση Υπεράσπισης τους αρνούνται τη θέση αυτή της Τράπεζας και ισχυρίζονται ότι είχαν καταβάλει πολύ μεγαλύτερο ποσό απ΄ όσο θα έπρεπε να είχαν καταβάλει με συνέπεια οι εξασφαλίσεις να καλύπτουν το δάνειο και το υπόλοιπο αυτού που ενυπάρχει κατά την ημερομηνία τερματισμού. Όπως το θέτουν με την παράγραφο 4 της Έκθεσης Υπεράσπισης αρνούνται ότι «οι εξασφαλίσεις μειώθηκαν και ισχυρίζονται ότι οι ίδιοι είχαν πληρώσει πέραν των υποχρεώσεων τους με αποτέλεσμα οι οφειλές τους να μειωθούν και ισχυρίζονται ότι η αξία των εξασφαλίσεων αυξήθηκε.» Επικαλούνται επίσης με την Έκθεση Υπεράσπισης τους το περιεχόμενο των επιστολών που απέστειλαν στην Ενάγουσα ημερ. 18.6.2009, 20.7.2009 και 30.7.
- Με την επιστολή ημερ. 30.7.2009 (Τεκμήριο 103) στο περιεχόμενο της οποίας παραπέμπουν με την Έκθεση Υπεράσπισης τους διαμαρτύρονται για τον τερματισμό του λογαριασμού χαρακτηρίζοντας τον αδικαιολόγητο και παράνομο. Επίσης, με την παράγραφο 3 της Έκθεσης Υπεράσπισης τους προβάλλουν τη θέση ότι η παρούσα αγωγή δεν ήταν λογικά αναγκαία για την εξόφληση των επίδικων χρεών. Προς απόδειξη της θέσης της Ενάγουσας ότι οι εξασφαλίσεις μειώθηκαν δεν προσφέρθηκε ικανοποιητική μαρτυρία. Ο Μ.Ε.1 με την κυρίως εξέταση του Ένδειξη Α απλά επανέλαβε τη θέση αυτή της Ενάγουσας και στην παράγραφο 42 της δήλωσης του, αναφέρει πως: «Προς απόδειξη της μείωσης των εξασφαλίσεων του επίδικου δανείου καταθέτω ως Τεκμήριο εσωτερικό σημείωμα που ετοιμάσθηκε από τους Ενάγοντες ημερομηνίας 16/07/2009 το οποίο παρουσιάζει τις διευκολύνσεις του πελάτη την συγκεκριμένη ημερομηνία και τις εξασφαλίσεις του. Σύμφωνα με το εν λόγω σημείωμα το ποσοστό των συνολικών εξασφαλίσεων του πελάτη έναντι των συνολικών διευκολύνσεων του μειώθηκε στο 93% περίπου αντί του 112% που ο πελάτης συμφώνησε να διατηρεί ως εξασφάλιση την 14/4/2008 (Κοινοποίηση Εναγόντων 18166). Το εσωτερικό αυτό σημείωμα ετοιμάσθηκε από το Business Center Κεντρικό Γραφείο Πάφου 0690 και αποστάληκε μέσω τηλεομοιότυπου στην ανώτατη διεύθυνση και συγκεκριμένα στον κ. XXXXX Σιαρλή και τον κ. XXXXX Καρυδά επίσης γενικό διευθυντή. Για την ετοιμασία του εν λόγω σημειώματος βασίστηκαν στα εκάστοτε υπόλοιπα όλων των τραπεζικών διευκολύνσεων των Εταιρειών του Raftis Group (S. Raftis Company Ltd (Εναγόμενος 1), Vourna Limited και Κτηνοτροφία ΗΡΑ.» Τέτοιο τεκμήριο δεν επιτράπηκε να κατατεθεί και καμιά μαρτυρία εκτιμητή ή άλλως πως προσφέρθηκε στο Δικαστήριο εκ μέρους της Ενάγουσας. Είναι αναντίλεκτο πως μετά από συμφωνία 23.3.2009, απόφαση 1436 (Τεκμήριο 16) ζητήθηκε και δόθηκαν από τους Εναγόμενους πρόσθετες εξασφαλίσεις με υποθήκες αξίας περίπου €3.000.000 οι οποίες φέρεται να ικανοποιούσαν την απαίτηση της Ενάγουσας. Όπως δε το έθεσε ο Μ.Ε.1, η Ενάγουσα κατείχε εξασφαλίσεις ύψους €12.000.000 περίπου. Μετά πάροδο 43 ημερών η Ενάγουσα με επιστολή της, 5.5.2009 (Τεκμήριο 86) (ήταν η πρώτη φορά που ανακίνησε το θέμα), έθιξε την αξία της μείωσης. Γι΄ ανάδειξη του αντιθέτου, ότι οι τιμές των ακινήτων δεν μειώθηκαν από τις 23.3.2009 μέχρι και τον Ιούλιο και Μαϊο 2009 πρόσφερε τη θέση του ο Μ.Υ.2 Δημόπουλος (και όχι Γ. Μπίτρος όπως αναφέρει ο Μ.Υ.3). Η μαρτυρία του ήταν σαφής και ουσιαστικά αναντίλεκτη. Η μόνη μείωση που θα επιδεχόταν ένα ακίνητο την περίοδο εκείνη θα ήταν η αλλαγή στην πολεοδομική ζώνη στην οποία ενέπιπτε. Κάτι τέτοιο δεν επήλθε. Βέβαια, η ευπαίδευτη συνήγορος της Ενάγουσας, με την αντεξέταση της προς το Μ.Υ.3 και Μ.Υ.1 προσπάθησε να υποβάλει και υπέβαλε, πως οι αλλαγές στην ισοτιμία νομισμάτων επέφεραν ουσιαστικά διαφοροποίηση στο υπόλοιπο του λογαριασμού καθώς και στον καταθετικό λογαριασμό των Εναγομένων, ο οποίος παρέμεινε δεσμευμένος ως εξασφάλιση, ως μέρος των εξασφαλίσεων. Όμως: Ακόμη και έτσι να παρουσιαζόταν η κατάσταση, δεν δόθηκε επαρκής προς τούτο μαρτυρία η οποία να αποδεικνύει την ακριβή αξία των εξασφαλίσεων σε σχέση με το υπάρχον υπόλοιπο του λογαριασμού. Ο πίνακας ισοτιμίας νομισμάτων Τεκμήριο 48 χρησιμοποιήθηκε για να δείξει την ισοτιμία των νομισμάτων της εκάστοτε χρονικής στιγμής κατά την οποίαν ο λογαριασμός μετατρεπόταν από ένα νόμισμα σε άλλο. Περαιτέρω, θα πρέπει να σημειωθεί πως ο όρος 12 του Τεκμηρίου 5 ομιλεί για Material Adverse Change. Εάν ερμηνευθεί όπως η Ενάγουσα το παρουσιάζει ότι η μείωση της αξίας των εξασφαλίσεων αποτελεί extraordinary nature δυνάμει του οποίου which would materially or adversely affect the ability of the Lender to perform its obligations hereunder and/or to continue offering the facility, the Lender may by giving written notice to the Borrower, cancel the agreement and/or demand immediate repayment of the whole outstanding balance of the Loan and all accrued interest and all costs and expenses and any other moneys due hereunder ant the lender may exercise its rights under any security which it holds." τότε η Ενάγουσα θα έπρεπε να υποδείξει ότι αδυνατεί να συνεχίσει να προσφέρει πιστωτικές διευκολύνσεις, ενόψει της μείωσης στην αξία των εξασφαλίσεων σε σχέση πάντοτε με την αξία του νομίσματος. Αν και η πρόνοια αυτή ομιλεί για αδυναμία της Τράπεζας (lender) να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της και όχι αδυναμία του δανειολήπτη (borrower). Επίσης το Τεκμήριο 13, συμφωνία αρ. 18166 προνοεί πως: «Σε περίπτωση που το ποσοστό των δεσμευμένων καταθέσεων μειωθεί κάτω του 112% σε σχέση με τις υποχρεώσεις θα πρέπει είτε να αυξήσετε τις καταθέσεις/εξασφαλίσεις ή/και να μειώστε τις υποχρεώσεις της εταιρείας σας.» Χωρίς να προβλέπει οτιδήποτε για τερματισμό της συμφωνίας δανείου αλλά να δίδει τις ανωτέρω επιλογές. Με τις οποίες, οι Εναγόμενοι συμμορφώθηκαν τόσο στις 23.3.2009 αλλά και προγενέστερα, όπως ανωτέρω αναφέρθηκε στη μαρτυρία του ιδίου του Μ.Ε.
- Αναφορικά με τη μείωση της αξίας στην ισοτιμία του νομίσματος δεν δόθηκε ικανή προς τούτο μαρτυρία αφού ο μεν Μ.Ε.1 παραδέχθηκε ότι δεν ασχολήθηκε και δεν έχει σχέση με το θέμα, η δε Μ.Ε.2 η οποία αναφέρθηκε στις ισοτιμίες, δήλωσε ότι οι αξίες στις οποίες παρέπεμψε της εδίδοντο από άλλο τμήμα της Τράπεζας, το dealing room, το οποίο ασχολείται ειδικά με τα ζητήματα αυτά, χωρίς η ίδια να έχει ειδική και ιδιαίτερη γνώση. Κατά την ακροαματική διαδικασία αναφέρθηκε εκ μέρους των μαρτύρων των Εναγόντων ότι ο τερματισμός της επίδικης συμφωνίας δανείου εδραζόταν και στον όρο 6 αυτής. Προς τούτο επικαλέστηκαν την επιστολή ημερομηνίας 17.3.2010 (Τεκμήριο 62). Η πρώτη παράγραφος της εν λόγω επιστολής πληροφορεί τους Εναγόμενους 1-21 προς τους οποίους αποστάληκε ότι ο τερματισμός εδράζεται διαζευκτικά και στον όρο
- Η θέση όμως αυτή της Ενάγουσας και δη ότι ο τερματισμός βασίζεται διαζευκτικά στον όρο 6 δεν δικογραφείται. Η δικογράφηση και η αναφορά της επιστολής αυτής περιλαμβάνεται στην παράγραφο 21 της Εκθέσεως Απαιτήσεως χωρίς να γίνεται αναφορά σε διαζευκτική βάση τερματισμού αλλά με τρόπο ούτως ώστε ο τερματισμός να θεωρείται δεδομένος με την επιστολή ημερ. 22.7.2009 (Τεκμήριο 59) και ότι σκοπός της αποστολής της επιστολής αυτής (Τεκμήριο 62) ήταν να ενημερώσει τους Εναγόμενους 1-21 υπό την ιδιότητα τους ως ενυπόθηκους οφειλέτες αναφορικά με τον τερματισμό της λειτουργίας του λογαριασμού και να τους καλέσει να εξοφλήσουν άμεσα το χρεωστικό υπόλοιπο. Συνεπώς, όπως ανωτέρω αναφέρθηκε με την παράθεση της σχετικής νομολογίας η θέση αυτή της Ενάγουσας δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Όπως λέχθηκε στην Federal Bank of Lebanon (SAL) v. Ν. Σιακόλα
(2001)1 Α.Α.Δ. 1422, αν και δεν είναι απαραίτητο να παρατεθεί στο δικόγραφο το περιεχόμενο ενός εγγράφου, όμως θα πρέπει να καταγράφονται οι ακριβείς λέξεις και το κείμενο του το οποίο είναι ουσιώδες. Εδώ, το ουσιώδες ήταν η διαζευκτική βάση επί της οποίαν ο τερματισμός εδραζόταν η οποία δεν δικογραφήθηκε. Αλλά παρά ταύτα, δικογραφήθηκε το υπόλοιπο μέρος του συγκεκριμένου εγγράφου/τεκμηρίου. Έχω ήδη αποδεχθεί ότι η Ενάγουσα δεν έχει αποδείξει το λόγο τον οποίο επικαλείται για τερματισμό της συμφωνίας. Δεν έχει αποδείξει ότι ίσχυε αυτός ο λόγος. Οι Εναγόμενοι έχουν ιδιαίτερα αναφέρει με την αγόρευση του συνηγόρου τους ότι η Ενάγουσα δεν είχε δικαίωμα τερματισμού της επίδικης συμφωνίας. Έχει και σε ανωτέρω σημείο της απόφασης καταγραφεί ότι οι Εναγόμενοι δεν έχουν δικογραφήσει με αρκετή σαφήνεια τη θέση ότι η Ενάγουσα δεν είχε δικαίωμα τερματισμού των συμφωνιών ή ότι προέβη σε τερματισμό κατά παράβαση της μεταξύ τους συμφωνίας. Πλην όμως έχουν οι Εναγόμενοι προβεί σε δικογράφηση θέσης με την οποίαν αρνούνται ότι η Ενάγουσα ορθά θεώρησε τις πιστωτικές εξασφαλίσεις ότι δεν εκάλυπταν τις πιστωτικές διευκολύνσεις και ότι μάλιστα είχαν πληρώσει μεγαλύτερο ποσό από εκείνο το οποίο έπρεπε και αρνούνταν τους ισχυρισμούς της Ενάγουσας περί του τερματισμού. Υπάρχει επίσης γενική δικογράφηση ότι οι συμφωνίες περιείχαν καταχρηστικούς όρους και όρους που αντίκειντο στον περί Ανταγωνισμού Νόμο και στον περί Τόκου Νόμο. Με την αγόρευση του ο συνήγορος των Εναγομένων εισηγείται ότι ο όρος ο οποίος έδιδε μονομερή δικαίωμα στην Τράπεζα να τερματίσει τη συμφωνία, δηλαδή ο όρος 6 τον οποίο επικαλείται η Ενάγουσα, αντίκειται στο Νόμο περί Καταχρηστικών Ρητρών. Παρά το ότι έχει αποφασισθεί ενωρίτερα ότι το Δικαστήριο δεν ασχολείται με τη θέση αυτή της Ενάγουσας αφού δεν δικογραφείται θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο περί Καταχρηστικών Ρητρών σε Καταναλωτικές Συμβάσεις Νόμος του 1996 (93(Ι)/96) εφαρμόζεται σε συμβάσεις καταναλωτών και καταναλωτής σύμφωνα με το άρθρο 2 του Νόμου σημαίνει κάθε φυσικό πρόσωπο. Συνεπώς η Εναγόμενη 1 η οποία είναι νομικό πρόσωπο δεν εμπίπτει στην προστασία του Νόμου αυτού. Έχει ανωτέρω καταγραφεί ότι δεν έχει αμφισβητηθεί η υπογραφή της συμφωνίας δανείου, δεν έχουν αμφισβητηθεί οι συμφωνίες εγγυήσεως και έχει αποδειχθεί, πράγμα το οποίο επίσης έγινε παραδεκτό από το Μ.Υ.3, ότι το ποσό του δανείου έχει εκταμιευθεί και πληρωθεί προς τους Εναγόμενους με την εντολή πληρωμής Τεκμήριο 6. Ότι οι τελευταίοι έχουν καταβάλει τα ποσά τα οποία εμφαίνονται στις καταστάσεις λογαριασμού Τεκμήρια 88 και 92. Έχοντας όμως αποφασίσει ότι η Ενάγουσα δεν έχει αποδείξει το γεγονός το οποίο επικαλείται στην επιστολή τερματισμού και στην Έκθεση Απαιτήσεως της, και ότι δεν θα έπρεπε να είχε τερματίσει γι΄ αυτό το λόγο, η αγωγή απορρίπτεται ως πρόωρη. Επιδικάζονται έξοδα υπέρ των Εναγομένων και σε βάρος της Ενάγουσας όπως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ............... Δ. Σωκράτους, Π.Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΑΜ Subject: Civil /Final Αναφορά: (πιστωτική διευκόλυνση - τερματισμός) cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο