ΜΙΛΤΙΑΔΟΥΣ κ.α. ν. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΩΝ «SEAVIEW COMPLEX» κ.α., Αρ. Αγωγής: 570/17, 5/12/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2019:A107 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χρ. Χατζηγεωργίου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 570/17 Μεταξύ:
- XXXXX ΜΙΛΤΙΑΔΟΥΣ
- A.G.M. RESTAURANTS LTD Ενάγοντες -και-
- ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΩΝ «XXXXX SEAVIEW COMPLEX»
- ΧΧΧΧΧ ΑΓΡΟΤΗΣ Εναγόμενοι ---------------------------------------- Ημερομηνία: 5 Δεκεμβρίου 2019 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντες: κα. Χ. Παναγιώτου για Μιχαλάκης Κυπριανού & Σια Δ.Ε.Π.Ε. (Θυρίδα 104) Για Εναγομένους: κα. Λάμπρου για Τηλέμαχος & Μιλτιάδης Γεωργιάδης Δ.Ε.Π.Ε. (Θυρίδα 103) ---------------------------------------- Α Π Ο Φ Α Σ Η Σύμφωνα με την έκθεση απαίτησης, ο ενάγοντας 1 είναι ιδιοκτήτης των καταστημάτων υπ' αριθμούς 41 και 42 τα οποία βρίσκονται στο ισόγειο της κοινόκτητης οικοδομής με την ονομασία "XXXXX Seaview Complex" και η ενάγουσα 2 μισθώνει τα καταστήματα με διακριτικούς αριθμούς XX,XX,XX και XX στο ως άνω συγκρότημα. Η εναγόμενη 1 είναι η διαχειριστική επιτροπή του ως άνω συγκροτήματος και ο εναγόμενος 2 ενάγεται υπό την ιδιότητα του ως πρόεδρος της εναγομένης 1 και ως ιδιοκτήτης των περισσοτέρων καταστημάτων και διαμερισμάτων επί του συγκροτήματος. Οι ενάγοντες προβάλλουν τον ισχυρισμό ότι οι εναγόμενοι κατά ή περί τον Μάϊο 2017, παράνομα και αυθαίρετα προέβηκαν σε κατασκευή δύο υπερυψωμένων ανθώνων επί του κοινόχρηστου χώρου του συγκροτήματος μπροστά από τα καταστήματα των εναγόντων, χωρίς τη συγκατάθεση των ιδιοκτητών και ενοικιαστών με αποτέλεσμα να επεμβαίνουν παράνομα στον κοινόχρηστο χώρο του συγκροτήματος. Ισχυρίζονται επίσης ότι ο εναγόμενος 2 ως ιδιοκτήτης των περισσοτέρων καταστημάτων στο συγκρότημα, πέραν των ως άνω κατασκευών, προέβηκε σε αυθαίρετη προέκταση των βεραντών των καταστημάτων του, η οποία κάλυψε μέρος του κοινόχρηστού χώρου. Επί τη βάση των πιο πάνω, οι ενάγοντες ισχυρίζονται ότι αποστερούνται του δικαιώματος χρήσης του κοινόχρηστου χώρου και προκαλείται σε αυτούς ζημιά. Με την υπεράσπιση τους οι εναγόμενοι προβάλλουν προδικαστικά ότι δεν αποκαλύπτεται αιτία αγωγής εναντίον τους. Ανεξαρτήτως τούτου, ισχυρίζονται ότι ο εναγόμενος 2 δεν είναι ιδιοκτήτης ακινήτων στο συγκρότημα και λανθασμένα ενάγεται προσωπικά. Ισχυρίζονται περαιτέρω ότι μόνο η εναγόμενη 1 έχει δικαίωμα να αποφασίζει ζητήματα που αφορούν τους κοινόκτητους χώρους, χωρίς οι ενάγοντες να έχουν λόγο επί των αποφάσεων αυτών, οι ανθώνες ανακατασκευάστηκαν κατά τον ουσιώδη χρόνο και προβλέπονταν εις τα αρχιτεκτονικά σχέδια. Κατά τα λοιπά αρνούνται ότι υφίσταται οποιαδήποτε παράνομη επέμβαση υποστηρίζοντας ότι οι ενέργειες της εναγομένης 1 δεν είναι παράνομες ούτε παραβλάπτουν τα δικαιώματα άλλων ενοίκων του συγκροτήματος. Με την απάντηση στην υπεράσπιση, οι ενάγοντες επαναλαμβάνουν τους ισχυρισμούς τους και απορρίπτουν τις θέσεις των εναγομένων. Η ακροαματική διαδικασία διεξήχθη σύμφωνα με τις πρόνοιες της Δ.30 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, ως αυτή έχει τροποποιηθεί. Η Αγωγή εμπίπτει στην κατηγορία της ταχείας εκδίκασης και προς τούτο κατατέθηκαν ένορκες δηλώσεις των μαρτύρων που παρουσίασε η κάθε πλευρά. Αμφότερες πλευρές κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου τελικές αγορεύσεις με τις οποίες υποστήριξαν τις εκατέρωθεν θέσεις τους. Με την τελική αγόρευση τους οι ενάγοντες περιόρισαν την απαίτηση τους στην έκδοση Διαταγμάτων ως τα παρακλητικά Β, Γ, Ε, Ζ, με τα οποία ζητούν ουσιαστικά την κατεδάφιση των παράνομων κατασκευών, πλέον νόμιμους τόκους ως το παρακλητικό Ι, πλέον έξοδα ως το παρακλητικό ΙΑ. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας έγινε σύμφωνα με τις καλά καθιερωμένες αρχές της νομολογίας. Η μαρτυρία εκάστου μάρτυρα τέθηκε σε αντιπαραβολή με την υπόλοιπη μαρτυρία και συνεκτιμήθηκε υπό το φως του περιεχομένου των τεκμηρίων. Ακολούθως θα αναφερθώ συνοπτικά στα όσα κατέγραψε ο κάθε μάρτυρας στην ένορκο του δήλωση ενώ για σκοπούς αξιολόγησης λήφθηκε υπόψη το σύνολο των όσων ανέφερε ο κάθε μάρτυρας. Ο ενάγοντας 1 με την ένορκη του δήλωση υποστηρίζει και αυτό δεν αμφισβητείται, ότι είναι ο εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης των ακινήτων με αρ. εγγραφής 0/XXXX και 0/XXXX τα οποία αποτελούν μέρος της κοινόκτητης οικοδομής XXXXX Seaview Complex, με διακριτικούς αριθμούς XX και XX (τεκμήριο Β). Η ενάγουσα 2 μισθώνει τα καταστήματα με διακριτικούς αριθμούς XX, XX και XX στο ως άνω συγκρότημα (τεκμήριο Δ) και είναι ιδιοκτήτρια του καταστήματος με αρ. εγγραφής 0/XXXX και διακριτικό αριθμό 40 (τεκμήριο Ε). Αποτελεί θέση του ενάγοντα 1 ότι ο εναγόμενος 2 είναι ιδιοκτήτης της πλειοψηφίας των καταστημάτων της ως άνω οικοδομής και «ετσιθελικά» επεμβαίνει στους κοινόχρηστους χώρους, χωρίς την προηγούμενη συγκατάθεση των ενοίκων ή ιδιοκτητών. Κατά ή περί τον Μάιο του 2017, οι εναγόμενοι παράνομα και αυθαίρετα προέβηκαν στην κατασκευή δύο υπερυψωμένων ανθώνων επεμβαίνοντας επί του κοινόχρηστου χώρου έμπροσθεν των καταστημάτων των εναγόντων χωρίς την εξασφάλιση συγκατάθεσης από τους ιδιοκτήτες ή τους ενοικιαστές και καταθέτει προς τούτο σχετική φωτογραφία του κοινόχρηστού χώρου ως τεκμήριο Στ. Αποτελεί επίσης θέση του ενάγοντα 1, ότι ο εναγόμενος 2, προέβηκε σε αυθαίρετη επέκταση των βεραντών των καταστημάτων του κατασκευάζοντας εξέδρα με σκοπό να εξυπηρετήσει τα δικά του συμφέροντα, επεμβαίνοντας επί του κοινόχρηστου χώρου της οικοδομής εμποδίζοντας τους υπόλοιπους ενοίκους και χωρίς ο εναγόμενος 2 να έχει εξασφαλίσει τις απαιτούμενες άδειες για επέκταση των βεραντών από τις αρμόδιες αρχές (τεκμήριο Ζ). Ο ενάγοντας 1, υποστηρίζει ότι λόγω των αυθαίρετων αυτών ανεγέρσεων, εμποδίζονται οι ενάγοντες και άλλα άτομα από το να διέρχονται ανεμπόδιστα στον κοινόχρηστο χώρο, στον οποίο ασκούν τις εμπορικές τους δραστηριότητες, με αποτέλεσμα να μειωθεί ο κύκλος εργασιών των εναγόντων. Καταθέτει επίσης ως τεκμήριο Η το εγκεκριμένο αρχιτεκτονικό σχέδιο του συγκροτήματος, δυνάμει του οποίου εκδόθηκε η πολεοδομική άδεια και είναι κατατεθειμένο στο κτηματολόγιο, υποστηρίζοντας ότι οι εν λόγω ανεγέρσεις δεν αναφέρονται στο εν λόγω σχέδιο και ότι αυτές βρίσκονται έξω από τα καταστήματα τα οποία κατέχουν οι ενάγοντες και έχουν άμεση επίδραση σε αυτά. Υποστηρίζει επίσης ότι, οι ενάγοντες ζήτησαν από την πυροσβεστική υπηρεσία να μάθουν κατά πόσο λήφθηκε γνωμάτευση της υπηρεσίας αυτής, χωρίς να ληφθεί απάντηση (τεκμήριο Θ). Κατέθεσε επίσης ως τεκμήριο Ι, επίσημο κτηματικό σχέδιο εις το οποίο ως υποστηρίζει δεν αναφέρονται οι εν λόγω κατασκευές και οι οποίες δεν φαίνονται σε κανένα από τα σχέδια τα οποία κατέθεσε η πλευρά των εναγόντων. Προς υποστήριξη της υπόθεσης των εναγόντων, κατατέθηκε επίσης η ένορκη δήλωση του Δ Χριστοδούλου, ο οποίος είναι πολιτικός μηχανικός. Σύμφωνα με τον μάρτυρα αυτό, στις 11.5.17 ετοίμασε σχετική έκθεση αναφορικά με την κατασκευή των ανθώνων και δεξαμενής στο επίδικο συγκρότημα την οποία κατέθεσε ως τεκμήριο Α. Σύμφωνα με την ως άνω έκθεση του, ο μάρτυρας αναφέρει ότι κατά την επιθεώρηση του χώρου, παρατήρησε μια μικρή δεξαμενή, άδεια από νερό αλλά επενδυμένη με κεραμικά πλακάκια διαστάσεων 4μ Χ 4μ Χ 0,60μ ύψος. Ένα ανθώνα (Α1) διαστάσεων 7,30μ μήκος Χ 4,50μ πλάτος Χ 0,60μ ύψος, πρόσφατης κατασκευής, με κατασκευή τοίχου από οπλισμένο σκυρόδεμα πάχους 15 εκ και γεμάτο με φυτόχωμα και ένα δεύτερο ανθώνα (Α2) διαστάσεων 15,60μ μήκος Χ 5μ πλάτος Χ 0,60μ ύψος, ο οποίος βρισκόταν υπό κατασκευή. Ως προς τις κατασκευές αυτές, σχολιάζει ότι στο χωροταξικό σχέδιο φαίνεται η δεξαμενή αλλά δεν υπάρχουν τα αντίστοιχα κατασκευαστικά σχέδια. Στη θέση του ανθώνα Α1 φαίνεται χώρος πρασίνου διαστάσεων 13μ μήκος Χ 5μ πλάτος. Δεν υπάρχουν κατασκευαστικά σχέδια λεπτομερειών και συγκεκριμένα δεν αναφέρεται πουθενά στο σχέδιο ότι ο ανθώνας θα είναι κατασκευασμένος από οπλισμένο σκυρόδεμα ύψους 60εκ. Στη θέση του ανθώνα Α2 φαίνεται χώρος πρασίνου διαστάσεων 10,50μ Χ 5μ πλάτος, για τον οποίο δεν υπάρχουν κατασκευαστικά σχέδια. Τελειώνοντας την έκθεση του ο μάρτυρας, καταλήγει ότι οι ανθώνες δεν φαίνονται στο εγκεκριμένο με άδεια οικοδομής αρχιτεκτονικό σχέδιο κάτοψης, η δεξαμενή αναφέρεται στο αρχιτεκτονικό σχέδιο και οι ως άνω κατασκευές δεν φαίνονται στο επίσημο τοπογραφικό σχέδιο του κτηματολογίου και ως εκ τούτου δεν έχουν εγκριθεί από την αρμόδια αρχή, δηλαδή το Κτηματολόγιο. Στην έκθεση του επισυνάπτει δύο τοπογραφικά σχέδια και οκτώ φωτογραφίες από τον κοινόχρηστο χώρο του επίδικου συγκροτήματος. Από πλευράς εναγομένων, κατατέθηκε η ένορκος δήλωση του εναγομένου 2, στην οποία αναφέρει ότι είναι ο πρόεδρος της εναγομένης 1 ο οποίος είναι το μόνο αρμόδιο πρόσωπο που μπορεί να ελέγχει, λειτουργεί, διαχειρίζεται και διευθύνει την κοινόκτητη ιδιοκτησία του συγκροτήματος και καταθέτει προς τούτο πρακτικά των δύο τελευταίων γενικών συνελεύσεων ως τεκμήριο Α. Υποστηρίζει ότι ο ίδιος προσωπικά, δεν είναι ιδιοκτήτης οποιουδήποτε ακινήτου στο συγκρότημα, ενώ είναι ένας εκ των μετόχων της εταιρείας A.S.K & D. Agrotis Property & Investment Holdings Public Limited, στην οποία ανήκει η πλειοψηφία των μονάδων (69 στον αριθμό) του συγκροτήματος και μέτοχος στην εταιρεία Andrian Holdings Ltd στην οποία ανήκουν 4 μονάδες του συγκροτήματος και επισυνάπτει ως τεκμήρια Β και Γ πιστοποιητικά έρευνας του Κτηματολογίου Πάφου αναφορικά με την περιουσία η οποία είναι εγγεγραμμένη εις το όνομα του και αναφορικά με τους κυρίους των μονάδων του επίδικου συγκροτήματος. Κατέθεσε επίσης ως τεκμήριο Δ τα επίσημα, εγκεκριμένα και σφραγισμένα αρχιτεκτονικά σχέδια κάτοψης του ισογείου του συγκροτήματος βάσει των οποίων εκδοθήκαν οι άδειες οικοδομής του συγκροτήματος. Επί τη βάση των σχεδίων αυτών, υποστηρίζει ότι κατά την ανέγερση του συγκροτήματος υπήρχαν κατά μήκος της πλατείας του κοινόκτητου χώρου δύο κτιστοί ανθώνες οι οποίοι χρησιμοποιούνταν ως χώροι πρασίνου. Λίγα χρόνια αργότερα, η εναγόμενη 1 αποφάσισε την κατάργηση τους και γύρω στο Μάιο του 2017 η εναγόμενη 1 αποφάσισε την επαναφορά των ανθώνων βάσει των αδειών οικοδομής, χωρίς να χρειάζεται οποιαδήποτε άδεια ή η συγκατάθεση των κυρίων των μονάδων εφόσον η ανακατασκευή των ανθώνων γινόταν βάση των σχεδίων. Οι ανθώνες κατασκευαστήκαν σύμφωνα με τα σχέδια με μικρές διαφορές ως προς το σχήμα και το μέγεθος, όπου ο βόρειος ανθώνας είναι μικρότερος στο μάκρος από αυτόν του σχεδίου. Επικαλούμενος τη μαρτυρία του κου Κουτσόλαμπρου, ο εναγόμενος 2 υποστηρίζει ότι, οι διαφορές αυτές είναι επουσιώδεις και δεν εγέρθηκε οποιοδήποτε ζήτημα από το Δήμο Πάφου ή άλλη αρμόδια αρχή. Ως προς την προέκταση της βεράντας των καταστημάτων 30-37, αναφέρει ότι πριν πολλά χρόνια η ενοικιάστρια εταιρεία των καταστημάτων αυτών κατασκεύασε μια ξύλινη προέκταση ύψους 0,60εκ μπροστά από τις βεράντες τους, η οποία επεμβαίνει εν μέρει πάνω στον κοινόχρηστο χώρο της πλατείας. Η εναγόμενη 1 ανέχτηκε την εν λόγω προέκταση καθώς ήταν νόμιμη και δεν επηρέαζε την εύλογη χρήση των άλλων καταστημάτων και των κοινόχρηστων χώρων. Αρνείται επίσης ότι ο ίδιος του ή η εναγόμενη 1 κατασκεύασαν την εν λόγω προέκταση. Τέλος, αρνείται ότι οι ενάγοντες επηρεάστηκαν από την κατασκευή των ανθώνων εφόσον αυτοί βρίσκονται μακριά από τα καταστήματα των εναγόντων και τα δέντρα και φυτά τα οποία βρίσκονταν στην πλατεία είναι τα ίδια τα οποία σήμερα βρίσκονται στους ανθώνες. Πέραν τούτων, τα καταστήματα των εναγόντων δεν βρίσκονται εντός της πλατείας, τα οποία λειτουργούν ως καφεστιατόριο καθώς επίσης τα καταστήματα με αρ. θύρας 45 και 40, ανέκαθεν χρησιμοποιούνταν από τους ενάγοντες σαν αποθήκη ή γραφείο ή βοηθητικό χώρο κουζίνας. Τα καταστήματα με αρ. θύρας 41 και 42, οι ενάγοντες ουδέποτε τα εκμεταλλευτήκαν. Κατατέθηκαν επίσης ένορκες δηλώσεις από τον κο Ιακωβίδη, τοπογράφο μηχανικό και τον κο Κουτσόλαμπρο, αρχιτέκτονα, στη μαρτυρία των οποίων θα αναφερθώ εκτενέστερα πιο κάτω, κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας. Θέση του κου Ιακωβίδη, αποτέλεσε ότι, εις τα αρχικά αρχιτεκτονικά σχέδια επί τη βάση των οποίων εκδοθήκαν οι σχετικές άδειες, οι ανθώνες υπήρχαν και περιέγραψε τον τρόπο με τον οποίο κατέληξε στα συμπεράσματα του. Ο κος Κουτσόλαμπρος, υποστήριξε επίσης ότι, οι ανθώνες προβλέπονταν εις τα αρχικά σχέδια όπως επίσης εξήγησε ότι η κίτρινη γραμμή όπως φαίνεται στα σχέδια τεκμήριο Α υποδηλούν περιτοίχισμα περιμετρικά των ανθώνων. Υποστήριξε επίσης ότι αν και ο ένας ανθώνας κατασκευάστηκε με μεγαλύτερο μέγεθος από τον αρχικά προβλεπόμενο, η διαφορά είναι επουσιώδης, παραπέμποντας προς τούτο στο τεκμήριο Β, την εντολή του Υπουργού Εσωτερικών. Ξεκινώντας την αξιολόγηση της μαρτυρίας από αυτήν του ενάγοντα 1, σημειώνω αρχικά, ότι δεν αμφισβητείται η ιδιοκτησία και κατοχή των καταστημάτων από τους ενάγοντες, ως αυτή περιγράφεται από τον ίδιο. Ως προς τα αμφισβητούμενα όμως γεγονότα, ο ενάγοντας 1, για τους λόγους τους οποίους θα εξηγήσω πιο κάτω, δεν παρέθεσε οποιοδήποτε πειστικό στοιχείο το οποίο θα μπορούσε να υποστηρίξει την εκδοχή του. Κατά πρώτο, ενώ καταλογίζει στον εναγόμενο 2 μια «ετσιθελική» συμπεριφορά λόγω του ότι είναι ιδιοκτήτης της πλειοψηφίας των καταστημάτων, ο ισχυρισμός του αυτός καταρρίπτεται από τα τεκμήρια Β και Γ τα οποία κατέθεσε ο εναγόμενος 2 από τα οποία προκύπτει ότι ο ίδιος προσωπικά δεν είναι ιδιοκτήτης οποιασδήποτε μονάδας επί του συγκροτήματος, παρά μόνο ένας εκ των μετόχων εταιρειών ιδιοκτητών μονάδων. Το ότι ο εναγόμενος 2 είναι μέτοχος σε δυο εταιρείες, ιδιοκτητών 73 μονάδων, δεν τεκμηριώνει τη θέση του ενάγοντα 1, ότι ο εναγόμενος 2 είναι προσωπικά ιδιοκτήτης των μονάδων αυτών, ούτε και παρέθεσε στοιχεία ότι οι μονάδες αυτές κατέχονται ή τυγχάνουν διαχείρισης από τον εναγόμενο 2, υπό την προσωπική του ιδιότητα. Κατά δεύτερο, η θέση του ότι οι εναγόμενοι παράνομα και αυθαίρετα προέβησαν στην κατασκευή δυο υπερυψωμένων ανθώνων χωρίς τη συγκατάθεση των ιδιοκτητών και ενοικιαστών, έρχεται σε αντίθεση με το περιεχόμενο των σχεδίων τεκμήριο Η, το οποίο κατέθεσε ο ίδιος. Εις το σχέδιο αυτό, φαίνεται ότι στο χώρο της πλατείας ήδη περιλαμβάνονται δύο ανθώνες και το σιντριβάνι μεταξύ των δύο ανθώνων. Το γεγονός αυτό, δεν αμφισβητείται ούτε από το μάρτυρα των εναγόντων κο Χριστοδούλου, ο οποίος όμως σχολιάζει ότι δεν υπάρχουν κατασκευαστικά σχέδια για τους ανθώνες ή το σιντριβάνι. Στη μαρτυρία του κου Χριστοδούλου θα αναφερθώ πιο κάτω, θα πρέπει όμως στo σημείο αυτό να πω ότι ο κος Χριστοδούλου, δεν εξήγησε για ποιο λόγο ήταν απαραίτητη η ύπαρξη κατασκευαστικών σχεδίων. Συνεπώς, ο χώρος πρασίνου και το σιντριβάνι, υφίσταντο και στα αρχικά σχέδια και δεν φαίνεται ότι οι ανθώνες είχαν κατασκευαστεί λόγω της αποδιδόμενης ετσιθελικής συμπεριφοράς του εναγομένου
- Κατά τρίτο, ως προς την αποδιδόμενη κατασκευή επέκτασης της βεράντας των καταστημάτων στον ίδιο τον εναγόμενο 2, ο ενάγοντας 1 δεν παρουσίασε οποιοδήποτε στοιχείο, το οποίο θα μπορούσε να καταδείξει τη σχέση του εναγομένου 2 με τα εν λόγω καταστήματα, ούτε και παρουσίασε οποιοδήποτε γεγονός το οποίο θα μπορούσε να συνδέσει τον εναγόμενο 2 με τις εν λόγω κατασκευές. Ο εναγόμενος 2 παραδέχεται ότι έγινε κάποια προέκταση της βεράντας στο παρελθόν η οποία επεμβαίνει εν μέρει σtον κοινόχρηστo χώρο, από ενοικιαστές των καταστημάτων αυτών. Από πλευράς όμως εναγόντων, δεν παρουσιάστηκε οποιαδήποτε αντίθετη μαρτυρία η οποία θα μπορούσε να υποστηρίξει τη δική τους εκδοχή, ότι ο εναγόμενος 2 προέβηκε στην επέκταση αυτή ή με ποιο τρόπο σχετίζεται με την κατασκευή αυτήν. Τέλος, ο ενάγοντας 1, δεν παρουσίασε οποιοδήποτε στοιχείο το οποίο θα μπορούσε να υποστηρίξει τον ισχυριζόμενο επηρεασμό των εναγόντων ή την πρόκληση σ' αυτούς ζημιάς, από την κατασκευή των ανθώνων ή την επέκταση της βεράντας. Ενόψει της ως άνω αξιολόγησης της μαρτυρίας του ενάγοντα 1, η μαρτυρία του δεν μπορεί να κριθεί πειστική και τεκμηριωμένη, εις ότι αφορά τα αμφισβητούμενα επίδικα γεγονότα και η μαρτυρία του δεν γίνεται αποδεκτή, εκτός των όσων δεν αμφισβητούνται από πλευράς εναγομένων. Ο κος Δ. Χριστοδούλου, πολιτικός μηχανικός, παρουσιάστηκε ως εμπειρογνώμονας προς υποστήριξη της εκδοχής των εναγόντων. Σύμφωνα με τη νομολογία, μάρτυρας ο οποίος εκφέρει τη γνώμη του επί επιδίκων ζητημάτων και παρουσιάζεται ως εμπειρογνώμονας, θα πρέπει πρώτα να παρουσιάσει στο Δικαστήριο τα προσόντα του επί των θεμάτων για τα οποία εκφέρει τη γνώμη του καθώς και να εξηγήσει και τεκμηριώσει τη γνώμη του αυτή, κατά τρόπο που το Δικαστήριο θα μπορούσε να ελέγξει την ορθότητα των συμπερασμάτων του, τα οποία θα βοηθήσουν το Δικαστήριο να καταλήξει στα δικά του ευρήματα. Στην υπόθεση Φίλιππου ν. Οδυσσέως
(1989)1 Α.Α.Δ. 1 λέχθηκαν τα εξής ως προς την προσέγγιση της μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων: «Στα Δικαστήρια συνήθως, καλούνται από τους διάδικους προς υποστήριξη των αντίστοιχων ισχυρισμών τους, εμπειρογνώμονες μάρτυρες για να καταθέσουν πάνω σε τεχνικά ζητήματα. Το καθήκον τους είναι να εφοδιάσουν τον δικαστή με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για έλεγχο της ακρίβειας των συμπερασμάτων τους έτσι ώστε να καταστεί ικανός ο Δικαστής να σχηματιστεί τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή των κριτηρίων στα γεγονότα που έχουν αποδειχθεί με τη μαρτυρία (Αναστασιάδης ν. Δημοκρατίας
(1997)2 Α.Α.Δ. 97, Κουππής ν. Δημοκρατίας
(1977)2 Α.Α.Δ 361). «Είναι νομολογημένο ότι η μαρτυρία του εμπειρογνώμονα εισάγεται υπό την αίρεση της απόδειξης του πραγματικού της υπόβαθρου με τον τρόπο που αποδεικνύεται κάθε άλλο γεγονός και ότι η αποτυχία απόδειξης αυτού του υπόβαθρου με αποδεκτή μαρτυρία θα αφήσει τη γνώμη του εμπειρογνώμονα μετέωρη και χωρίς αξία». Εκείνο που είναι ιδιαίτερα σημαντικό, είναι ότι ο εμπειρογνώμονας μάρτυρας δεν πρέπει να αρκείται στην παρουσίαση της άποψης του με γυμνές δηλώσεις, οι οποίες δεν παρέχουν στο Δικαστήριο δυνατότητα ελέγχου της επιστημονικής άποψης του (βλ. Δημοκρατία ν. Ηροδότου Αγιώτου
(2000)1 (Β) Α.Α.Δ. 1020, SΥΝCON LTD v. Ανδρέα Χρίστου
(2002)1 (Β) Α.Α.Δ. 1314). Στην προκειμένη περίπτωση, ο κος Χριστοδούλου, δεν αναφέρει τα ακαδημαϊκά του προσόντα, ούτε πόσα χρόνια εργάζεται, ούτε όμως κατά πόσο είναι εγγεγραμμένος εις το μητρώο του Ε.Τ.Ε.Κ., εν αντιθέσει με τους μάρτυρες των εναγομένων, κ.κ. Ιακωβίδη και Κουτσόλαμπρο, οι οποίοι παρέθεσαν τα ακαδημαϊκά τους προσόντα, τα χρόνια εμπειρίας τους και τον αριθμό εγγραφή τους στο μητρώο του Ε.Τ.Ε.Κ. Ενόψει τούτου, δεν έχω καν ικανοποιηθεί ότι ο κος Χριστοδούλου κατέχει τέτοια προσόντα τα οποία τον καθιστούν εμπειρογνώμονα, κατά τρόπο που θα του επέτρεπε να εκφράσει τη γνώμη του. Ανεξαρτήτως των πιο πάνω, τα συμπεράσματα του κου Χριστοδούλου, κρίνονται αυθαίρετα και χωρίς να στηρίζονται στην απαιτούμενη εξειδικευμένη αιτιολόγηση, κυρίως λόγω του ότι δεν στηρίζει τα συμπεράσματα του επί των εγκεκριμένων σχεδίων, επί των οποίων εκδοθήκαν οι σχετικές άδειες, αλλά στηρίζει την άποψη του στο τοπογραφικό σχέδιο το οποίο κατέθεσε, χωρίς να σχολιάζει ή να εξέτασε τα αρχιτεκτονικά σχέδια τα οποία κατέθεσε ο ενάγοντας 1 και εις τα οποία περιλαμβάνονται δύο χώροι πρασίνου και το σιντριβάνι. Η δε θέση του ότι, για τις κατασκευές αυτές δεν υπάρχουν κατασκευαστικές προδιαγραφές, παρέμεινε μετέωρη και κενή, εφόσον δεν εξήγησε για ποιο λόγο αυτές ήταν απαραίτητες ή πως επηρεάζουν τη νομιμότητα της κατασκευής των ανθώνων και του σιντριβανιού, κατά τον τρόπο που το ζήτημα αυτό τίθεται από πλευράς εναγόντων. Ο μάρτυρας αυτός, δεν φαίνεται επίσης να διερεύνησε τα γεγονότα επί τη βάση της πολεοδομικής άδειας και άδειας οικοδομής και σε ποια σχέδια αυτές βασιστήκαν. Αντιθέτως, τα συμπεράσματα του φαίνεται να στηρίζονται μόνο στο τοπογραφικό σχέδιο του Κτηματολογίου, το οποίο δεν αποτελεί καν την αρμόδια πολεοδομική αρχή για την έγκριση σχεδίων και έκδοση της σχετικής πολεοδομικής άδειας. Θα πρέπει τέλος να αναφέρω ότι, η απόρριψη της μαρτυρίας του κου Χριστοδούλου αποτελεί πρόσθετο λόγο για τον οποίο δεν μπορεί να κριθεί πειστική η μαρτυρία του ενάγοντα 1, εφόσον η εκδοχή των εναγόντων δεν τεκμηριώθηκε από τη μαρτυρία του μάρτυρα αυτού, ο οποίος κλήθηκε ουσιαστικά για να υποστηρίξει ότι η κατασκευή των ανθώνων και σιντριβανιού ήταν παράνομη και εκτός των σχεδίων επί των οποίων εκδοθήκαν οι σχετικές άδειες. Για τους πιο πάνω λόγους, η μαρτυρία του κου Χριστοδούλου δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί ως μαρτυρία προερχόμενη από εμπειρογνώμονα, με αποτέλεσμα να μην δύναται το Δικαστήριο να στηριχθεί στη μαρτυρία του, για να καταλήξει σε ασφαλή συμπεράσματα και η μαρτυρία του απορρίπτεται. Η πλευρά των εναγομένων, πέραν της μαρτυρίας του εναγομένου 2, παρουσίασε τη μαρτυρία του κου Ιακωβίδη, ο οποίος είναι τοπογράφος μηχανικός, εγγεγραμμένος στο Ε.Τ.Ε.Κ. με άδεια μητρώου XXXXX93, φοίτησε στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και εξασκεί το επάγγελμα του στην Κύπρο από το 1988 και του κου Κουτσόλαμπρου, αρχιτέκτονα, εγγεγραμμένου στο Ε.Τ.Ε.Κ., με άδεια μητρώου XXXXX75, φοίτησε στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και εξασκεί το επάγγελμα του στην Κύπρο από το
- Από τα πιο πάνω ακαδημαϊκά προσόντα και εμπειρία των ως άνω μαρτύρων, είμαι πεπεισμένη κατ' αρχάς, ότι τα πρόσωπα αυτά, κατέθεσαν ως εμπειρογνώμονες και εξέφρασαν τη γνώμη τους αναφορικά με τα εξειδικευμένα ζητήματα για τα οποία κλήθηκαν να καταθέσουν και περιγράφουν στις ένορκες δηλώσεις τους. Ο κος Ιακωβίδης, στήριξε την έρευνα και συμπεράσματα του εις τα εγκεκριμένα σχέδια της κάτοψης του ισογείου του συγκροτήματος, επί τη βάση των οποίων εκδοθήκαν οι σχετικές άδειες και κατέθεσε ως τεκμήριο Α τις ψηφιακές σμικρύνσεις του πρωτότυπου σφραγισμένου σχεδίου. Καθώς επίσης για να καταλήξει στα συμπεράσματα του, μελέτησε τα σχέδια τα οποία ο ενάγοντας 1 επισύναψε ως τεκμήριο Η, βάσει των οποίων εκδοθήκαν οι άδειες οικοδομής και πολεοδομίας. Στα σχέδια, ως υποστηρίζει, υπάρχουν δύο ανθώνες κατά μήκος της πλατείας στις ίδιες θέσεις με τους υφιστάμενους ανθώνες, τους οποίους χρωμάτισε με κίτρινο χρώμα. Οι διαστάσεις των ανθώνων αυτών είναι, ο βόρειος 5,1μ πλάτος και 16,1μ μήκος και ο νότιος 5,1μ πλάτος και 14,90μ μήκος. Θέση του αποτέλεσε ότι η κίτρινη γραμμή περιμετρικά των ανθώνων, είναι ενδεικτικό ότι οι ανθώνες είχαν περιμετρικό τοίχο, το ύψος των οποίων δεν καθορίζεται στα σχέδια. Επί τη βάση των ως άνω στοιχείων, ο μάρτυρας προέβηκε σε αποτύπωση του χώρου ανάπτυξης της πλατείας και ετοίμασε τοπογραφικό σχέδιο το οποίο κατέθεσε ως τεκμήριο Β, καταλήγοντας ότι οι ανθώνες οι οποίοι έχουν κατασκευαστεί, είναι σύμφωνα με τα σχέδια, ενώ οι διαφορές μεταξύ τους είναι ασήμαντες. Σχολιάζει επίσης την έκθεση του κου Χριστοδούλου, αναφέροντας ότι σύμφωνα με τα σχέδια είναι καθαρό ότι υπάρχουν σε αυτά δύο ανθώνες, οι οποίοι είναι λογικό να μην φαίνονται στο τοπογραφικό σχέδιο του Κτηματολογίου καθώς τέτοια σχέδια δεν αποτυπώνουν επουσιώδεις κατασκευές κοινόκτητων χώρων είτε οι εν λόγω κατασκευές δεν υπήρχαν κατά την έκδοση του τελικού πιστοποιητικού έγκρισης, συμπληρώνοντας ότι το τοπογραφικό σχέδιο του Κτηματολογίου δεν μπορεί να είναι διαφωτιστικό για τα υπό εξέταση ζητήματα. Τέλος, υποστηρίζει ότι οι διαστάσεις των ανθώνων όπως αναφέρονται από τον κο Χριστοδούλου, είναι λανθασμένες και οι ορθές είναι αυτές οι οποίες φαίνονται στο τοπογραφικό το οποίο ετοίμασε. Ο μάρτυρας παρέθεσε στο Δικαστήριο τα στοιχεία τα οποία έλαβε υπόψην του κατά την έρευνα, στην οποία προέβηκε και τα οποία χρησιμοποίησε για να καταλήξει στα συμπεράσματα του. Φαίνεται ότι χρησιμοποίησε και έλαβε υπόψη του τα εγκεκριμένα σχέδια επί των οποίων εκδοθήκαν οι σχετικές άδειες. Το δε σχέδιο το οποίο χρησιμοποίησε για να προβεί σε μετρήσεις και να ετοιμάσει το τοπογραφικό του σχέδιο τεκμήριο Β, είναι αυτό το οποίο κατέθεσε ο ενάγοντας 1 ως τεκμήριο Η. Το σχέδιο όμως αυτό, δεν αποτέλεσε τη βάση επί του οποίου ο κος Χριστοδούλου στήριξε την έρευνα και συμπεράσματα του, ενώ το τοπογραφικό σχέδιο του Κτηματολογίου, σύμφωνα με τον μάρτυρα, δεν μπορεί να είναι βοηθητικό υπό τις περιστάσεις. Ο μάρτυρας εξήγησε τη διαδικασία την οποία ακολούθησε για να καταλήξει στα συμπεράσματα του και τεκμηρίωσε τη θέση του, ως προς τις διαστάσεις των ανθώνων, τόσο των υφιστάμενων όσο και αυτών οι οποίοι αναφέρονται στα εγκεκριμένα σχέδια. Ακόμα δε ποιο σημαντικό, ο μάρτυρας εξήγησε και τεκμηρίωσε ότι η διπλή κίτρινη γραμμή η οποία φαίνεται στο τεκμήριο Α είναι ενδεικτική πως οι ανθώνες είχαν περιμετρικό τοίχο. Η θέση του αυτή, ως θα διαφανεί πιο κάτω, υποστηρίζεται επίσης και από τη μαρτυρία του κου Κουτσόλαμπρου ο οποίος υποστήριξε ότι εάν η περιμετρική γραμμή ήταν μονή, θα μπορούσε να σημαίνει αλλαγή επιπέδου προς τα πάνω ή κάτω. Η μαρτυρία του κου Ιακωβίδη κρίνεται επιστημονικά τεκμηριωμένη και τα συμπεράσματα του ελέγχονται ως ορθά εφόσον στηρίζονται στα σχέδια τα οποία κατέθεσε και επεξήγησε. Συνεπώς η μαρτυρία του γίνεται αποδεκτή κατά τρόπο που μπορώ να στηριχτώ σε αυτήν για να καταλήξω σε ασφαλή ευρήματα. Προς υποστήριξη της εκδοχής τους, οι εναγόμενοι παρουσίασαν επίσης τη μαρτυρία του κου Κουτσόλαμπρου, ο οποίος με την ένορκο του δήλωση, υποστηρίζει ότι το συγκρότημα καλύπτεται από άδειες οικοδομής και πιστοποιητικά τελικής έγκρισης και έχουν εκδοθεί τίτλοι οριζόντιας ιδιοκτησίας. Στις 3.9.18 μετέβηκε στην πλατεία και προέβηκε σε επιτόπια εξέταση, σημειώνοντας ότι υπάρχουν δύο ανθώνες, ο βόρειος διαστάσεων 4,55μ πλάτος, 7,33μ μήκος και 0,60μ ύψος και ο νότιος 4,5μ. πλάτος, 15,54μ μήκος και 0,60μ ύψος. Μελέτησε όπως αναφέρει τα εγκεκριμένα αρχιτεκτονικά σχέδια της κάτοψης του ισογείου, επί τη βάση των οποίων εκδοθήκαν οι σχετικές άδειες, οι ψηφιακές σμικρύνσεις του οποίου κατέθεσε ως τεκμήριο Α. Μελέτησε επίσης όπως είπε, τα σχέδια τα οποία κατέθεσε ο ενάγοντας 1, ως τεκμήριο Η, τα οποία ως υποστήριξε, αφορούν σχέδια βάσει των οποίων εκδοθήκαν άδειες για τροποποιήσεις στο συγκρότημα και δεν έχουν σχέση με την κατασκευή των ανθώνων. Εξέτασε επίσης το τοπογραφικό σχέδιο, το οποίο ετοίμασε ο κος Ιακωβίδης. Στα σχέδια αναφέρει ότι υπάρχουν δύο ανθώνες, τους οποίους χρωμάτισε περιμετρικά με κίτρινο χρώμα στο τεκμήριο Α. Επί τη βάση των ως άνω στοιχείων, τα οποία μελέτησε και έλαβε υπόψη, καταλήγει στα ακόλουθα συμπεράσματα, περί του ότι οι υφιστάμενοι ανθώνες κατασκευάστηκαν με βάση τα σχέδια και είναι νόμιμοι, τα οποία παραθέτω αυτούσια: «(α) Κατασκευάστηκαν στις ίδιες θέσεις με τους ανθώνες των σχεδίων με μικρές όμως διαφορές. Μικρές διαφορές υπάρχουν και στο σχήμα και στις διαστάσεις τους. Επίσης ο βόρειος ανθώνας είναι μικρότερος στο μάκρος από αυτόν των σχεδίων. Οι εν λόγω διαφορές είναι ασήμαντες. Σύμφωνα με την πείρα μου, η Αρμόδια Αρχή ουδέποτε θα ήγειρε το οποιοδήποτε ζήτημα αλλά αντίθετα θα αποδεχόταν πως οι υφιστάμενοι ανθώνες έγιναν σύμφωνα με τα εγκριμένα και κατατεθειμένα σχέδια. Επιπρόσθετα, σε αιτήσεις έκδοσης πιστοποιητικών τελικής έγκρισης όπου εξετάζεται κατά πόσο οι κατασκευές κάποιου κτιρίου έγιναν σύμφωνα με τις άδειες οικοδομής του, η Αρμόδια Αρχή δεν θεωρεί τέτοιου είδους διαφορές ως λόγο απόρριψης των εν λόγω αιτήσεων. (β) Η αποτύπωση διπλής γραμμής στον περίγυρο των ανθώνων, όπως φαίνεται στα σχέδια και χρωματίζεται με κίτρινο χρώμα, υποδηλώνει τοίχο. Αν η γραμμή ήταν μονή θα μπορούσε να σημαίνει αλλαγή επιπέδου προς τα πάνω ή κάτω. (γ) Το ύψος του τοίχου των ανθώνων δεν διευκρινίζεται. Δε υπάρχουν άλλα σχέδια ή κατόψεις που να διευκρινίζουν το ζήτημα αυτό. Στην απουσία της ένδειξης ύψους στα σχέδια, το ύψος θα μπορούσε να είναι μέχρι 1.50 μέτρων κατά την εφαρμογή της άδειας οποτεδήποτε αυτή εκτελέστηκε. Το ύψος 1.20 - 1.50 μέτρα αναφέρεται σε πολλά σημεία της νομοθεσίας ως το μέγιστο ύψος περιτοιχισμάτων και λοιπών χαμηλών κατασκευών που δεν αλλοιώνει τους συντελεστές ανάπτυξης, δόμησης και κάλυψης. Υπό αυτήν την έννοια θα μπορούσε ο ιδιοκτήτης, εκτελώντας την κάτοψη της άδειας, να χτίσει τοίχους ως και 1.50 μέτρα ύψος.» Προς περαιτέρω υποστήριξη των θέσεων του, κατέθεσε ως τεκμήριο Β την εντολή του Υπουργού Εσωτερικών 1/2017, παραπέμποντας στην πρόνοια 3.2 Τέλος, προβαίνει σε σχολιασμό της έκθεσης του κου Χριστοδούλου, επαναλαμβάνοντας τα σχόλια προς τούτο του κου Ιακωβίδη. Ο μάρτυρας αυτός, ως εμπειρογνώμονας, έθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου όλα τα στοιχεία τα οποία έλαβε υπόψη του κατά την έρευνα του και εξήγησε τον τρόπο με τον οποίο κατέληξε στα συμπεράσματα του. Στηρίχθηκε σε σχέδια τα οποία δείχνουν τους δύο ανθώνες στην πλατεία του συγκροτήματος και εξήγησε ότι η διπλή κίτρινη γραμμή στο τεκμήριο Α, υποδηλώνει τοίχο προσθέτοντας ότι εάν η γραμμή ήταν μονή, θα μπορούσε να σημαίνει αλλαγή επιπέδου προς τα πάνω ή κάτω. Τεκμηριωμένη επίσης κρίνεται η θέση του ότι, η διαφοροποίηση του μεγέθους ενός εκ των ανθώνων κρίνεται επουσιώδης, εφόσον παρουσίασε το τεκμήριο Β το οποίο υποστηρίζει τη θέση του αναφορικά με τον υπολογισμό συντελεστή δόμησης. Η εντολή αυτή του Υπουργού Εσωτερικών στην πρόνοια 3.2, στην οποία παραπέμπει ο μάρτυρας, προβλέπει ότι το εμβαδόν των αστέγαστων βεράντων ισογείου ή επιχωματώσεων, με ύψος μεγαλύτερο από 1,50μ, θα λογίζεται ως ποσοστό κάλυψης. Στην προκειμένη περίπτωση εφόσον το ύψος των ανθώνων είναι 0,60μ και δεν ξεπερνά το 1,50μ, τότε ορθά συμπεραίνει ο μάρτυρας ότι οι διαφοροποιήσεις στις διαστάσεις των ανθώνων δεν θα μπορούσαν να αλλοιώσουν τους συντελεστές δόμησης. Ενόψει των πιο πάνω και τα όσα εξήγησε και τεκμηρίωσε ο μάρτυρας, αποδέχομαι τη μαρτυρία του εφόσον τα συμπεράσματα του έχουν τεκμηριωθεί επιστημονικά σε συνάρτηση με τα σχέδια τα οποία αφορούν το επίδικο συγκρότημα. Με τα όσα παρέθεσε επίσης ενώπιον του Δικαστηρίου και τα στοιχεία τα οποία παρουσίασε και εξήγησε, ως προς τη διαδικασία την οποία ακολούθησε κατά την έρευνα του, δόθηκε η δυνατότητα στο Δικαστήριο να ελέγξει των ορθότητα των συμπερασμάτων του. Συνεπώς, η μαρτυρία του κρίνεται αποδεκτή και μπορώ να στηριχθώ σ' αυτήν, για να καταλήξω σε σχετικά ευρήματα με ασφάλεια. Τέλος, η μαρτυρία του εναγομένου 2, κρίνεται επίσης πειστική αλλά και τεκμηριωμένη. Η μαρτυρία του υποστηρίζεται από τα τεκμήρια τα οποία κατέθεσε στο Δικαστήριο, όπως για παράδειγμα η θέση του ότι δεν είναι ιδιοκτήτης μονάδων στο επίδικο συγκρότημα, όπως προκύπτει από τα τεκμήρια Β και Γ, αλλά και το ότι οι ανθώνες βρίσκονταν εξ αρχής στα εγκεκριμένα σχέδια του συγκροτήματος, επί των οποίων εκδοθήκαν οι σχετικές άδειες, θέση η οποία επιβεβαιώθηκε από τους μάρτυρες τους οποίους παρουσίασε η πλευρά των εναγομένων. Ειλικρινής επίσης κρίνεται ως προς τη θέση του ότι ο ίδιος δεν έχει οποιαδήποτε σχέση με την επέκταση της βεράντας των καταστημάτων με αρ. 30-37 όπως αυτά αποτυπώνονται στο τοπογραφικό σχέδιο του κου Ιακωβίδη. Άλλωστε προς τούτο, δεν παρουσιάστηκε οποιαδήποτε μαρτυρία από πλευράς εναγόντων που θα μπορούσε να καταδείξει τέτοια σχέση ή ενέργεια του εναγομένου
- Η αξιοπιστία του εναγομένου 2, υποστηρίζεται επίσης και από το γεγονός ότι, ο ίδιος του αποδέχεται ότι η επέκταση της βεράντας εν μέρει επεμβαίνει επί της κοινόκτητης οικοδομής, αλλά για τους λόγους που εξηγεί, η επέμβαση αυτή έγινε ανεκτή από τη εναγόμενη 1, λόγω του ότι δεν προκαλεί προβλήματα στους ιδιοκτήτες και κατόχους του συγκροτήματος. Συνεπώς, η μαρτυρία του εναγομένου 2 κρίνεται αξιόπιστη, επιβεβαιώνεται και από την επιστημονική μαρτυρία την οποία παρουσίασαν οι εναγόμενοι και την αποδέχομαι. Ενόψει της ως άνω αξιολόγησης της μαρτυρίας, καταλήγω στα ακόλουθα ευρήματα: Ο ενάγοντας 1, είναι ιδιοκτήτης καταστημάτων τα οποία βρίσκονται στο συγκρότημα XXXXX Seaview Complex και η ενάγουσα 2, είναι ιδιοκτήτρια ενός καταστήματος και μισθώνει άλλα τρία καταστήματα εις το εν λόγω συγκρότημα. Η εναγόμενη 1, είναι η διαχειριστική επιτροπή του ως άνω συγκροτήματος και ο εναγόμενος 2 ο πρόεδρος αυτής. Ο εναγόμενος 2, δεν είναι ιδιοκτήτης οποιουδήποτε ακινήτου εις το ως άνω συγκρότημα. Τα εγκεκριμένα αρχιτεκτονικά σχέδια του ως άνω συγκροτήματος, επί τη βάση των οποίων εκδοθήκαν οι σχετικές άδειες, προέβλεπαν την κατασκευή εις τον κοινόχρηστο χώρο της πλατείας δύο ανθώνων διαστάσεων ο βόρειος 5,1μ πλάτος και 16,81μ μήκος και ο νότιος 5,1μ πλάτος και 14,90μ μήκος. Σύμφωνα με το εν λόγω σχέδιο, προβλεπόταν περιμετρικά των ανθώνων η κατασκευή περιτοιχίσματος. Αρχικά, οι ανθώνες δεν είχαν κατασκευαστεί σύμφωνα με τα σχέδια, παρά μόνο ο χώρος αυτός χρησιμοποιείτο ως χώρος πρασίνου, ο οποίος στη συνέχεια καταργήθηκε και περί τον Μάιο του 2017, η εναγόμενη 1, αποφάσισε την ανακατασκευή των ανθώνων αυτών. Το σιντριβάνι επίσης προβλεπόταν εις τα αρχικά σχέδια. Οι ανθώνες οι οποίοι κατασκευαστήκαν το 2017, έχουν διαστάσεις ο βόρειος 4,55μ πλάτος, 7,33μ μήκος και 0,60μ ύψος και ο νότιος 4,5μ πλάτος, 15,54μ μήκος και 0,60μ ύψος. Σύμφωνα με την εντολή του Υπουργού Εσωτερικών 1/2017 και στην απουσία ένδειξης ύψους στα σχέδια, αναφορικά με το περιτοίχισμα των ανθώνων, το ύψος θα μπορούσε να είναι μέχρι 1.50 μέτρων κατά την εφαρμογή της άδειας. Σε άγνωστο χρόνο, κατασκευάστηκε από τους ενοικιαστές των καταστημάτων με αρ. θύρας 30 - 37 (όπως φαίνονται στο τοπογραφικό σχέδιο του κου Ιακωβίδη), ξύλινη προέκταση ύψους 0,60μ μπροστά από τις βεράντες των καταστημάτων αυτών, η οποία επεμβαίνει εν μέρει στον κοινόκτητο χώρο της πλατείας. Η επέκταση αυτή έγινε ανεκτή από την εναγόμενη 1, λόγω του ότι δεν χρειαζόταν άδεια από την αρμόδια αρχή και δεν επηρέαζε με οποιοδήποτε τρόπο την εύλογη χρήση των άλλων καταστημάτων και των κοινόχρηστων χώρων. Το βάρος απόδειξης της απαίτησης των εναγόντων στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων, βρίσκεται στους ώμους τους. Οι ενάγοντες με την τελική αγόρευση τους, υποστηρίζουν ότι η κατασκευή των ανθώνων, έγινε κατά παράβαση του Νόμου περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών, Κεφ. 96 και παράνομα αυτοί έχουν κατασκευαστεί. Σύμφωνα όμως με τα όσα παρέθεσε η πλευρά των εναγομένων, φαίνεται ότι οι ανθώνες και το σιντριβάνι, περιλαμβάνονταν στα σχέδια τα οποία εγκριθήκαν από τις αρμόδιες αρχές. Οι διαφορές στις διαστάσεις των ανθώνων που έχουν κατασκευαστεί από αυτές που προβλέπονταν στα σχέδια, σύμφωνα με τον κο Κουτσόλαμπρο, συνιστούν επουσιώδεις διαφορές και είναι επιτρεπτές σύμφωνα και με την εντολή του Υπουργού Εσωτερικών 1/
- Αυτό το οποίο έχει σημασία στην προκειμένη περίπτωση και για σκοπούς της παρούσας υπόθεσης, είναι ότι σύμφωνα με τη μαρτυρία η οποία παρουσιάστηκε από πλευράς εναγομένων και έγινε αποδεκτή, οι ανθώνες και το σιντριβάνι περιλαμβάνονταν εις τα σχέδια επί των οποίων εκδοθήκαν οι σχετικές άδειες που αφορούν το συγκρότημα. Επικαλείται επίσης η πλευρά των εναγόντων το άρθρο 38Δ του Κεφ. 224, το οποίο προβλέπει τα ακόλουθα: «Δικαιώματα των κυρίων των μονάδων για μετατροπές κτλ. 38Δ. Τηρουμένων των διατάξεων του Μέρους αυτού, ο κύριος κάθε μονάδας μπορεί να προβεί σε μετατροπές, προσθήκες ή επιδιορθώσεις στη μονάδα του, νοουμένου ότι- (α) Δεν παραβλάπτουν τα δικαιώματα του κυρίου οποιασδήποτε άλλης μονάδας ούτε παρεμβαίνουν στην κάρπωση της από τον κύριο της· ή (β) δεν επηρεάζουν με οποιοδήποτε τρόπο την κοινόκτητη ιδιοκτησία, την ομαλή λειτουργικότητα ή την κάρπωση της· ή (γ) δεν επηρεάζουν με οποιοδήποτε τρόπο τους τοίχους που υποστηρίζουν την κοινόκτητη οικοδομή, τους εξωτερικούς τοίχους της κοινόκτητης οικοδομής ή οποιοδήποτε τμήμα του σκελετού της κονόκτητης οικοδομής ή δεν θέτουν με οποιοδήποτε τρόπο σε κίνδυνο την ασφάλεια ή δεν αλλοιώνουν την εξωτερική εμφάνιση της κοινόκτητης οικοδομής σύμφωνα με τα όσα προβλέπονται στους Κανονισμούς.» Το ως άνω άρθρο, κατ' αρχάς, δεν μπορεί να τύχει εφαρμογής στην προκειμένη περίπτωση, εφόσον η κατασκευή των ανθώνων δεν έγινε από κύριο μονάδων αλλά από τη διαχειριστική επιτροπή σύμφωνα και με τα καθήκοντα της τα οποία προβλέπονται από το άρθρο 38ΚΖ του Κεφ.
- Ως προς το ότι δεν δόθηκε η συγκατάθεση των ιδιοκτητών ή ενοίκων για την εν λόγω κατασκευή των ανθώνων, δεν έχει καταδειχθεί ότι αυτή ήταν απαραίτητη, λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με τα ως άνω ευρήματα του Δικαστηρίου, οι ανθώνες προβλέπονταν εις τα σχέδια επί των οποίων εκδοθήκαν οι σχετικές άδειες. Εις ότι αφορά την επέκταση της βεράντας των καταστημάτων 30-37, δεν έχει καταδειχθεί από ποιον έγινε και ειδικότερα δεν έχει τεκμηριωθεί ότι έγινε από τον εναγόμενο 2, ο οποίος δεν είναι καν ο κύριος των μονάδων αυτών, ούτε και έχει διαφανεί ότι σχετίζεται με την επέκταση της βεράντας υπό την προσωπική του ιδιότητα. Σύμφωνα με την υπόθεση ISTHMOS TRADING LTD κ.α. ν. ΒΑΡΔΑΡΗΣ ΣΝΑΚ ΛΙΜΙΤΕΔ, ECLI:CY:AD:2019:A403, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΦΕΣΗ ΑΡ. 506/2012, 30/9/2019, φαίνεται να αναγνωρίζεται η έγερση αγωγής από τον ένα συνιδιοκτήτη εναντίον του άλλου και νοουμένου ότι υφίσταται πλήρης αποκλεισμός από την κατοχή της περιουσίας του, σύμφωνα με το ακόλουθο σκεπτικό: «Δεν μας βρίσκει σύμφωνους, επίσης, το εύρημα του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι με βάση τις πρόνοιες του άρθρου 38ΣΤ του Νόμου, η περιουσία για την οποία οι εφεσείουσες παραπονιούνταν ανήκε στη διαχειριστική επιτροπή. Αυτό δεν υποστηρίζεται από το γράμμα του εν λόγω άρθρο, ούτε μπορεί να συναχθεί από τις πρόνοιες του ως λογική ερμηνεία. Σημειώνουμε ιδιαίτερα ότι κατά το εδάφιο 1 του άρθρου 38ΣΤ, η κοινόκτητη ιδιοκτησία «θα ανήκει, κατέχεται και τυγχάνει κάρπωσης από όλους τους κυρίους των μονάδων» σύμφωνα με την αναλογία που καθορίζεται στο άρθρο 38Θ Εύστοχη δε είναι η παρατήρηση των εφεσειουσών, ότι σε κανένα σημείο του άρθρου 38ΣΤ δεν γίνεται αναφορά σε «διαχειριστική επιτροπή». Ως έχει αναφερθεί, ο 5ος λόγος έφεσης αιτιολογείται, επίσης, στη βάση του πλήρους αποκλεισμού των εφεσειουσών από κοινόκτητη ιδιοκτησία. Δεδομένου ότι οι εφεσείουσες και η εφεσίβλητη ήταν κύριοι μονάδων στην πολυκατοικία, αναδύεται το ερώτημα κατά πόσο χωρεί αγωγή για επέμβαση μεταξύ συνιδιοκτητών κοινόκτητης ιδιοκτησίας. Η νομολογία αναγνωρίζει ότι «αγωγή για επέμβαση χωρεί μόνο από τον ένα συνιδιοκτήτη εναντίον του άλλου εάν ο πρώτος εξεδιώχθη από την περιουσία ή του αφαιρεθεί το δικαίωμα κατοχής», (Γρηγορίου ν Γαβριήλ κ.ά
(2011)1 ΑΑΔ 2263). Το ειδικότερο θέμα της κοινόκτητης ιδιοκτησίας δεν φαίνεται να απασχόλησε την κυπριακή νομολογία. Σύμφωνα με αγγλική νομολογία, ο πλήρης αποκλεισμός από συνιδιόκτητο τοίχο μπορεί να παρέχει έρεισμα για αγωγή για παράνομη επέμβαση (Stedman et al v Smith 120 E.R. 1). Στην προκειμένη περίπτωση, βέβαια, η τοποθέτηση του φουγάρου στον εξωτερικό τοίχο της πολυκατοικίας, κατά παράβαση - όπως διαπίστωσε το πρωτόδικο Δικαστήριο - των όρων της πολεοδομικής άδειας, δεν «απέκλεισε» τις εφεσείουσες από την κοινόκτητη περιουσία, δεν «εξεδιώχθησαν» από αυτή και δεν τους αφαιρέθηκε η κατοχή, ούτε συζητήθηκε πρωτόδικα πάνω σε αυτή τη βάση η συγκεκριμένη επέμβαση, ώστε να δικαιολογείται περαιτέρω συζήτηση του θέματος κατ΄ έφεση. Επρόκειτο για πολεοδομική παράβαση.» Από την ως άνω υπόθεση, προκύπτει κατ' αρχάς ότι, μια διαχειριστική επιτροπή, δεν είναι ιδιοκτήτρια της κοινόκτητης οικοδομής, η οποία κατέχεται από κάθε κύριο μονάδας. Στην προκειμένη περίπτωση, οι ενάγοντες φαίνεται να κίνησαν την Αγωγή εναντίον της διαχειριστικής επιτροπής, για την οικοδόμηση των ανθώνων και σιντριβανιού. Πέραν του ότι όπως έχω πει φαίνεται οι κατασκευές αυτές να έγιναν επί τη βάση των εγκεκριμένων σχεδίων, δεν έχει καταδειχθεί ότι οι ενάγοντες εκδιώχθηκαν από τη χρήση και κατοχή της κοινόκτητης οικοδομής, έχοντας υπόψη ότι ήδη και προηγουμένως σύμφωνα με τον εναγόμενο 2, οι εν λόγω χώροι χρησιμοποιούνταν ως χώροι πρασίνου. Αν και στην ως άνω υπόθεση αναφέρεται ότι το ειδικότερο θέμα της έγερσης αγωγής εναντίον συνιδιοκτήτη για επέμβαση κοινόκτητης ιδιοκτησίας, δεν φαίνεται να απασχόλησε την Κυπριακή νομολογία, στην προκειμένη περίπτωση η Αγωγή δεν στρέφεται εναντίον συνιδιοκτήτη, εφόσον ο εναγόμενος 2 δεν είναι ιδιοκτήτης οποιασδήποτε μονάδας, ενώ η Διαχειριστική επιτροπή εναγόμενη 1 δεν είναι ιδιοκτήτης της κοινόκτητης οικοδομής. Επαναλαμβάνω ότι, η εναγόμενη 1, φαίνεται να κατασκεύασε τους ανθώνες σύμφωνα με τα σχέδια αλλά και τις εξουσίες της για τη διαχείριση των κοινόκτητων χώρων. Ούτε και έχει διαφανεί από πλευράς εναγόντων, ότι η κατασκευή των ανθώνων με επουσιώδεις διαφορές από τα αρχικά σχέδια επηρέασαν καθ' οιονδήποτε τρόπο τα δικαιώματα των εναγόντων επί του κοινόχρηστου χώρου, ως διατείνονται στη σελ. 12 της αγόρευσης τους. Οι ενάγοντες στηρίζουν επίσης την Αγωγή τους και τις αιτούμενες θεραπείες στο αστικό αδίκημα της παράνομης επέμβασης, το οποίο προβλέπεται από το άρθρο 43
(1)του Κεφ.
- Οι ενάγοντες ήγειραν την παρούσα Αγωγή εναντίον της διαχειριστικής επιτροπής και εναντίον του εναγομένου 2, τόσο υπό την ιδιότητα του ως προέδρου της διαχειριστικής επιτροπής, όσο και υπό την ιδιότητα του ως ιδιοκτήτης μονάδων εις το συγκρότημα. Σύμφωνα όμως με την ως άνω υπόθεση, δικαίωμα έγερσης αγωγής, υφίσταται εναντίον συνιδιοκτήτη. Στην προκειμένη περίπτωση, η διαχειριστική επιτροπή δεν είναι συνιδιοκτήτης, ούτε όμως φαίνεται να ενήργησε αυθαίρετα και παράνομα για την κατασκευή των ανθώνων οι οποίοι προβλέπονταν εις τα αρχικά σχέδια, ούτε όμως ο εναγόμενος 2 δύναται να έχει οποιαδήποτε προσωπική ευθύνη, εφόσον δεν είναι ιδιοκτήτης των κοινόχρηστων χώρων, ούτε όμως ως πρόεδρος της επιτροπής δύναται να εναχθεί για αποφάσεις οι οποίες λαμβάνονται από τη διαχειριστική επιτροπή της οποίας προεδρεύει. Ούτε και έχει διαφανεί ότι ο εναγόμενος 2, υπό την προσωπική του ιδιότητα, προέβηκε σε οποιαδήποτε παράνομη επέμβαση, ούτε και έχει διαφανεί με αξιόπιστη μαρτυρία ότι συνδέεται καθ' οιονδήποτε τρόπο με την επέκταση της βεράντας των καταστημάτων μα αρ. 30-
- Ως προς την επέκταση της βεράντας, ενδεχομένως οι ενάγοντες να έχουν δικαίωμα αξίωσης εναντίον των κυρίων ή κατόχων των μονάδων αυτών. Ως προς το βάρος απόδειξης, το οποίο φέρουν οι ενάγοντες και πως αυτό ικανοποιείται, σχετική είναι η υπόθεση Thesis Trading Co Ltd v. Δήμου Λάρνακας, ECLI:CY:AD:2016:A299, Πολ. Έφ. 388/2010, ημερ. 23/6/2016 στην οποία αναφέρθησαν τα εξής: «το κριτήριο όπως ξεκάθαρα πλέον ορίζεται στην Μαρσέλ κ.α. (ανωτέρω), σ. 1868, δεν είναι αν η θέση ή η εκδοχή του διαδίκου που φέρει το βάρος της απόδειξης (onus of proof) είναι «πιο πιθανή παρά η αντίθετη», εκείνη, δηλαδή, του αντιδίκου του. Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο, με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not). Αν απέτυχε να αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο (standard of proof), ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης δεν θεωρείται ότι το απέσεισε, έστω και αν η θέση ή η εκδοχή του είναι «πιο πιθανή παρά η αντίθετη», εκείνη, δηλαδή, του αντιδίκου του. (Βλέπε, μεταξύ άλλων, Phipson on Evidence, 14th Edition, para 4 - 8 και Αθανασίου κ.ά. ν. Κουνούνη
(1997)1(Β) Α.Α.Δ. 614, όπου γίνεται και εκτενής ανασκόπηση της νομολογίας).» Υπό το φως της ως άνω νομολογίας και της μαρτυρίας η οποία έγινε αποδεκτή, αλλά και το γεγονός ότι η μαρτυρία των εναγόντων δεν έγινε αποδεκτή, καταλήγω ότι οι ενάγοντες απέτυχαν να αποδείξουν την υπόθεση τους εναντίον των εναγομένων εις το ισοζύγιο των πιθανοτήτων. Συνεπώς, η Αγωγή απορρίπτεται με έξοδα υπέρ των εναγομένων και εναντίον των εναγόντων, ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Ένα σετ εξόδων να υποβληθεί ενόψει της κοινής εκπροσώπησης των εναγομένων. (Υπ.) ............... Χρ. Χατζηγεωργίου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Civil Jurisdiction/Actions/Final Αναφορά: παράνομη επέμβαση - κοινόχρηστοι χώροι cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο