← Κύπρος

ΑΣΠΡΟΥ ν. ΛΟΙΖΟΥ, Αρ. Αγωγής: 443/13, 8/10/2019

ΑΣΠΡΟΥ ν. ΛΟΙΖΟΥ, Αρ. Αγωγής: 443/13, 8/10/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDAMM:2019:A93 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 443/13 Μεταξύ: .......... ΑΣΠΡΟΥ Ενάγουσας Και ......... ΛΟΙΖΟΥ Εναγόμενου Ημερομηνία: 08/10/2019 Εμφανίσεις: Για την Ενάγουσα: κ. A. Μυλωνάς (για ν' ακούσει απόφαση ο κ. Κ. Κουτσόφτας) Για τον Εναγόμενο: κ. Α. Λάντος (για ν' ακούσει απόφαση η κα. Β. Λάντου) ΑΠΟΦΑΣΗ Τα δικόγραφα Η ενάγουσα αξιώνει με την παρούσα εναντίον του εναγομένου διατάγματα για άρση της παράνομης επέμβασης που ισχυρίζεται ότι ο εναγόμενος κάνει στο τεμάχιο της, καθώς επίσης €10.000.- ευρώ ως ειδικές αποζημιώσεις για το κόστος αποκατάστασης και/ή επαναφοράς του κτήματος στην προτέρα κατάσταση του, €200 μηνιαίως που ισούται με την ενοικιαστική αξία του κτήματος, ως αποζημίωση για τη ζημιά που η ενάγουσα ισχυρίζεται ότι υφίσταμαι από την στέρηση της κατοχής και/ή εκμετάλλευσης του κτήματος της για το διάστημα από 11/12/09 μέχρι την ημερομηνία άρσης της επέμβασης, καθώς επίσης αξιώνει γενικές αποζημιώσεις για παράνομη επέμβαση. Σύμφωνα με την έκθεση απαίτησης της η ενάγουσα ήταν και είναι ιδιοκτήτρια του ½ μεριδίου του κτήματος με αρ. εγγραφής 0/XXXX, Φ/Σχ.2-294-377, τμήμα 15, τεμάχιο XXX, στην τοποθεσία Δαμνοί, στο Παραλίμνι (στο εξής το τεμάχιο 185 ή το κτήμα της ενάγουσας), ενώ το άλλο ½ είναι εγγεγραμμένο επ΄ ονόματι της αποβιώσασας αδερφής της Ευτυχίας. Ο εναγόμενος δε κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν και εξακολουθεί να είναι εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης του ακινήτου με αρ. εγγραφής 0/XXXX, Φ/Σχ.2-294-377, τμήμα 15, τεμάχιο XXX, στο Παραλίμνι (στο εξής το τεμάχιο XXX ή το ακίνητο του εναγόμενου), το οποίο συνορεύει με το κτήμα της. Ακολούθως η Ενάγουσα αναφέρει ότι κατά ή περί το 2009 ο εναγόμενος αυθαίρετα και/ή παράνομα και/ή αδικαιολόγητα και/ή χωρίς κανένα δικαίωμα και ή άδεια και ή συγκατάθεση της ενάγουσας επενέβη στο κτήμα της και/ή κατασκεύασε πλάκα από σκυρόδεμα επί της οποίας τοποθέτησε λυόμενο κτήριο και/ή κατασκευή και/ή ένωσε τις αποχετεύσεις του λυόμενου κτηρίου και/ή της κατασκευής με αυθαίρετο και/ή παράνομο απορροφητικό λάκκο αποχέτευσης εντός του κτήματος της ενάγουσας και/ή κατασκεύασε παράνομη δίοδο επικοινωνίας μεταξύ του κτήματος της ενάγουσας και του δικού του ακινήτου. Η ενάγουσα δε αναφέρει ότι ο εναγόμενος κλήθηκε επανειλημμένως να παύσει να επεμβαίνει στο κτήμα της και/ή να επαναφέρει το κτήμα στην προτέρα κατάσταση του. Στα πλαίσια δε αυτά αναφέρεται στην αποστολή δύο επιστολών ημερομηνίας 11/12/09 και 18/01/10 προς τον Εναγόμενο μέσω του πληρεξουσίου αντιπροσώπου της. Ο εναγόμενος όμως παρά τις επανειλημμένες εκκλήσεις της εξακολουθεί να αρνείται να συμμορφωθεί, ενώ αναφέρει ότι μετά την καταχώρηση της αγωγής ο εναγόμενος μετακίνησε το λυόμενο κτήριο και ή κατασκευή πλην όμως παρέμειναν η πλάκα από σκυρόδεμα και ή ο παράνομος απορροφητικός λάκκος αποχέτευσης. Τέλος αναφέρει ότι σαν αποτέλεσμα της πιο πάνω παράνομης επέμβασης αυτή αποστερήθηκε και ή αποστερείται την κατοχή και ή χρήση και ή εκμετάλλευση του κτήματος της και ή το κτήμα έχει ζημιωθεί και ή έχει επηρεαστεί δυσμενώς και η ενάγουσα έχει υποστεί και υφίσταται ζημιά και απώλεια. Ως λεπτομέρειες απώλειας και ή ζημιών δε παραθέτει τα ποσά που αναφέρθηκαν αρχικά στις αξιώσεις της. Ο εναγόμενος στην υπεράσπιση και ανταπαίτηση του κατ΄ αρχήν ισχυρίζεται ότι η αγωγή θα έπρεπε να καταχωρηθεί επ΄ ονόματι και των δύο ιδιοκτητών και όχι μόνο από τον ένα συνιδιοκτήτη. Περαιτέρω παραδέχεται ότι ήταν ιδιοκτήτης του ακινήτου που αναφέρει η ενάγουσα ως επίσης παραδέχεται την κατασκευή του λυόμενου κτηρίου πλην όμως αναφέρει ότι ήταν για μία περίοδο δύο μηνών και αυτό έγινε με τη συγκατάθεση του υιού της XXXXX Χρυσάφη Νικολαΐδη και με αντάλλαγμα τις προσφερόμενες υπηρεσίες του εναγόμενου για καθάρισμα του κτήματος από τα χόρτα. Ο εναγόμενος αρνείται τους ισχυρισμούς της ενάγουσας περί οχλήσεων του και για μη συμμόρφωση του. Ισχυρίζεται δε ότι είχε μετακινήσει όλα τα αντικείμενα πριν την ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής. Αναφέρει ακόμα ότι τα αντικείμενα μετακινήθηκαν κατόπιν άδειας του υιού της αδερφής της ενάγουσας, τα οποία εν πάση περιπτώσει είχαν τοποθετηθεί στο μέρος του κτήματος της αδερφής της και όχι στο δικό της. Επιπλέον αναφέρει ότι το κόστος μετακίνησης και επαναφοράς του κτήματος που αναφέρει η ενάγουσα είναι εξωπραγματικό και ψηλό και δεν αποδέχεται τη θέση της για μείωση της ενοικιαστικής αξίας του κτήματος. Ο εναγόμενος, τέλος, ζητά την απόρριψη των αξιώσεων της ενάγουσας και ισχυριζόμενος περαιτέρω ότι από το 2004 και μέχρι την έγερση της αγωγής ψέκαζε κάθε χρόνο τα χόρτα ώστε το κτήμα της ενάγουσας να διατηρείται καθαρό, κάτι το οποίο θα έπρεπε η ενάγουσα και η αδερφή της να κάμνουν, αξιώνει ανταπαιτητικά εναντίον της ποσό €1.000 που αναλογεί στο ½ του ποσού για τα εν λόγω ψεκάσματα που αναλογεί στην ενάγουσα, πλέον νόμιμο τόκο. Η ενάγουσα καταχώρισε απάντηση στην υπεράσπιση και υπεράσπιση στην ανταπαίτηση και αναφέρει κατ' αρχήν ότι ορθώς καταχωρήθηκε η αγωγή μόνο από μέρους της. Περαιτέρω ισχυρίζεται ότι ουδεμία άδεια ή συγκατάθεση είχε λάβει ο εναγόμενος για κατασκευή του λυόμενου, ενώ ο αναφερόμενος XXXXX Χρυσάφη Νικολαΐδη δεν νομιμοποιείται να δώσει άδεια εκ μέρους της αποβιώσασας μητέρας του καθώς δεν είναι νόμιμος αντιπρόσωπος και ή διαχειριστής τη περιουσίας της. Ακόμη η ενάγουσα αναφέρει ότι ακόμη και αν είχε μετακινηθεί το λυόμενο πριν από την αγωγή, κατά τον ουσιώδη χρόνο το ακίνητο δεν ήταν καθαρό και σε καμία περίπτωση δεν βρισκόταν στην προτέρα του κατάσταση καθώς εξακολουθούσε να υπάρχει πλάκα από σκυρόδεμα και ή ακαθαρσίες που προέκυψαν από την αυθαίρετη δημιουργία του απορροφητικού λάκκου. Τέλος η ενάγουσα αρνείται γενικότερα τους ισχυρισμούς του εναγόμενου και επαναλαμβάνει τους ισχυρισμούς της έκθεσης απαίτησης της. Αξίωση ενάγουσας για έκδοση διαταγμάτων Στο σημείο αυτό αναφέρεται ότι με δεδομένο ότι η επέμβαση έχει αρθεί και αυτό είναι κοινώς παραδεκτό, η πλευρά της ενάγουσας δια της γραπτής της αγόρευσης (βλέπε την προτελευταία παράγραφο στη σελ. 7) αποσύρει τις αξιώσεις της και τα αιτούμενα διατάγματα, τα οποία και απορρίπτονται. H μαρτυρία Για την πλευρά της ενάγουσας κατέθεσαν τρεις μάρτυρες και συγκεκριμένα η ενάγουσα (ΜΕ1), ο XXXXX Χατζηγιάγκου (ΜΕ2) και η XXXXX Παπαπέτρου (ΜΕ3). Η πλευρά του εναγόμενου δεν παρουσίασε οποιοδήποτε μάρτυρα. Ενάγουσα (ΜΕ1) Η ενάγουσα κατά την έναρξη της κυρίως εξέτασης της κατέθεσε γραπτή δήλωση (τεκμήριο 1). Εις αυτήν αναφέρει ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν ιδιοκτήτρια του τεμαχίου XXX (βλ. τεκμήριο 2) και τον Ιανουάριο του 2017 το έχει μεταβιβάσει στα τέκνα της, έχοντας διατηρήσει δικαίωμα επικαρπίας εφ΄ όρου ζωής (βλ. τεκμήριο 3). Το άλλο ½ μερίδιο είναι εγγεγραμμένο επ΄ όνοματι αποβιώσασας αδερφής της Ευτυχίας και μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει διαχείριση της περιουσίας της. Αναφέρει δε ότι ο εναγόμενος είναι ιδιοκτήτης του συνορεύοντος με το πιο πάνω κτήμα της ακινήτου με αρ. τεμαχίου 186. Στη συνέχεια αναφέρει ότι ο εναγόμενος κατά ή περί το 2009 κατασκεύασε πλάκα από σκυρόδεμα, επί της οποίας τοποθέτησε λυόμενο κτήριο και κατασκευή και ένωσε τις αποχέτευσης του κτηρίου αυτού με αυθαίρετο και παράνομο απορροφητικό λάκκο αποχέτευσης εντός του κτήματος της και κατασκεύασε παράνομη δίοδο επικοινωνίας μεταξύ του κτήματος της και του δικού του. Κατέθεσε δε δέσμη με φωτογραφίες που έβγαλε η ίδια το καλοκαίρι του 2012 όταν επισκέφθηκε την Κύπρο και το κτήμα της (βλ. τεκμήριο 4

(1)- 4
(8)). Σε άλλο σημείο αναφέρεται στις οχλήσεις της προς τον εναγόμενο για άρση της επέμβασης και στις επιστολές που έχουν σταλεί ημερομηνίας 11/12/09 και 18/01/10 (βλ. τεκμήρια 5 και 6 αντίστοιχα). Αναφέρει επίσης ότι ο ισχυρισμός του εναγόμενου ότι είχε την έγκριση του υιού της αποβιωσάσης αδερφής της για την επέμβαση δεν ευσταθεί. Σε κάθε περίπτωση σημειώνει ότι η αδερφή της δεν έχει παιδί με το όνομα XXXXX Χρυσάφη Νικολαΐδη για τον οποίο γίνεται αναφορά στην έκθεση υπεράσπισης. Περαιτέρω η ενάγουσα αναφέρει ότι μετά την καταχώρηση της αγωγής και σε άγνωστη για την ίδια ημερομηνία ο εναγόμενος μετακίνησε το λυόμενο κτήριο αφήνοντας την πλάκα από σκυρόδεμα. Την διαπίστωση αυτή την έκαμε σε επίσκεψη της στο κτήμα το καλοκαίρι του
  1. Η πλάκα μετακινήθηκε σε μεταγενέστερο χρόνο σε άγνωστη για την ίδια ημερομηνία, όμως στο κτήμα παραμένει ο παράνομος απορροφητικός λάκκος αποχέτευσης που είναι καμουφλαρισμένος με χώμα. Εντός του κτήματος της παρέμειναν επίσης διάφορα άχρηστα υλικά που αφέθηκαν από τον εναγόμενο και για την αποκατάσταση του κτήματος της απαιτείται οικονομικό κόστος. Τέλος αναφέρεται στις οδηγίες της, αρχές του 2013, για ετοιμασία τεχνικής έκθεσης με σκοπό τη διαπίστωση επεμβάσεων στο κτήμα της και στην επιτόπια έρευνα που πραγματοποίησε ο τοπογράφος - μηχανικός XXXXX Στυλιανού στις 18/02/13 (βλ. τεκμήριο 7). Στο τέλος της κυρίως εξέτασης της δε αναφέρθηκε στις φωτογραφίες του τεκμηρίου 4 και επεξήγησε τι ακριβώς φαίνεται σε αυτές. Κατά την αντεξέταση της ανέφερε μεταξύ άλλων ότι το χωράφι όλα αυτά τα χρόνια δεν το ενοικίαζε και είπε ότι το επισκέφθηκε το 2012 και εν συνεχεία το καλοκαίρι του 2013, που αν θυμάται ήταν Αύγουστος. Το 2013 δεν έβγαλε φωτογραφίες και είπε ότι το σπίτι όταν πήγε δεν ήταν εκεί αλλά ήταν η πλάκα. Έχει ξαναπάει τελευταία φορά δύο μέρες πριν τη μαρτυρία της και έχει βγάλει φωτογραφίες τις οποίες όμως δεν έχει καθαρίσει, είπε όμως ότι μέχρι στιγμής το χωράφι της επηρεάζεται από κάποια λάστιχα που ο εναγόμενος διανέμει νερό για τα σπίτια του απέναντι. Επίσης υπάρχουν τα άχρηστα από τον κήπο του μέσα στο χωράφι και ένας ανεμόμυλος που έπεσε στο χωράφι. Εν συνεχεία έγιναν ερωτήσεις αναφορικά με τα χόρτα στο χωράφι και είπε ότι υπάρχουν χόρτα και πως η ίδια ουδέποτε τα καθάρισε. Ως προς την επίσκεψη αρχές του 2013 με τον τοπογράφο της και ερωτώμενη γιατί αυτός δεν έβαλε τα λάστιχα ενώ η ίδια μίλησε για λάστιχα, απάντησε πως αυτό έγινε ίσως επειδή τον πήραν για το σπιτάκι όμως σε μία από τις φωτογραφίες που παρουσίασε φαίνονται τα λάστιχα από το 2012 και τα λάστιχα αυτά είναι στο χωράφι. Ο τοπογράφος δεν τα αποτύπωσε γιατί δεν του είπαν. Ως προς την αξίωση €500 το χρόνο ως ενοικιαστική αξία ανέφερε ότι για το θέμα αυτό πήγε ειδικός και έτσι την ενημέρωσε. Σε άλλο σημείο είπε ότι η τοποθέτηση του σπιτιού από τον εναγόμενο την περίοδο που το έβαλε δεν της αποστέρησε εισοδήματα αλλά δεν μπορούσε να κτίσει. Σε υποβολή ότι με βάση τα €500 που ζητά από τον Δεκέμβριο 2009 μέχρι τον Αύγουστο του 2013 που λέει ότι πήγε, το ποσό που θα δικαιούτο θα ήταν €2000 δια δύο, δηλαδή €1000, είπε ότι υπάρχουν οι ειδικοί να μας τα εξηγήσουν. Αναφορικά με το λάκκο που ανέφερε ότι είναι καμουφλαρισμένος ερωτήθηκε αν είναι μολωμένος και απάντησε ότι δεν ξέρει και πρέπει να πάει εταιρεία για να της πει. Αυτό που είδε είναι χώματα από πάνω και ζητά να της αποδείξουν ότι έχουν φύγει τον λάκκο. Για να ξέρει πρέπει να πάρει εκσκαφέα. Στην υποβολή δε ότι την ημέρα που έφυγε η πλάκα μόλωσε ο λάκκος με χώματα εντελώς και σήμερα δεν υπάρχει τίποτε επί τόπου είπε ότι δεν είναι ειδική και το μόνο που δεν θέλει είναι όταν αρχίζει να κτίζει να βρει προβλήματα. Τέλος στην υποβολή ότι ο εναγόμενος μετά την καταχώρηση της αγωγής, δηλαδή το καλοκαίρι του 2013, μετακίνησε το σπίτι και όλα τα αντικείμενα στο χωράφι της είπε ότι η πλάκα συνέχιζε να είναι μέσα ενώ ως προς την μετακίνηση της πλάκας είπε ότι αυτή έγινε σε άγνωστη για την ίδια ημερομηνία γιατί δεν ήταν εδώ για να δει. Όμως επανέλαβε ότι το 2013 όταν ήρθε η πλάκα ήταν εκεί. XXXXX Χατζηγιάγκου (ΜΕ2) Κατά την κυρίως εξέταση του ανέφερε ότι είναι αγρονόμος, τοπογράφος μηχανικός και αναφέρθηκε στα προσόντα του. Παρεμβάλλω εδώ ότι η υπεράσπιση δήλωσε ότι δεν αμφισβητούνται τα προσόντα του μάρτυρα. Ο μάρτυρας δε υιοθέτησε το περιεχόμενο της τεχνικής έκθεσης τεκμήριο 7 και εξήγησε το σχέδιο που επισυνάπτεται σε αυτήν. Τα όρια του τεμαχίου XXX με το τεμάχιο XXX χαρακτηρίζονται με τη λέξη σύνορο και μέσα στο τεμάχιο XXX δεικνύεται με καφέ χρώμα ένα ορθογώνιο που αντιπροσωπεύει ένα λυόμενο κτήριο που αποτυπώθηκε τη συγκεκριμένη ημερομηνία. Περιμετρικά του λυόμενου και με κόκκινη γραμμή υπάρχει δεύτερο ορθογώνιο που χαρακτηρίζεται στο σχέδιο με όριο μπετόν και αυτή ήταν η βάση από μπετόν όπου ήταν τοποθετημένο το λυόμενο. Φαίνεται επίσης μία γραμμή που ξεκινά από το λυόμενο κτήριο και καταλήγει στο χώρο του τεμαχίου XXX και χαρακτηρίζεται ως σωλήνα αποχέτευσης που ουσιαστικά ήταν μία σωλήνα που κατέληγε σε ένα λάκκο που χρησιμοποιείτο προφανώς για τα λύματα που εξέρχονταν από το λυόμενο κτήριο. Τέλος αποτυπώθηκε μία μικρή σκάλα, βασικά σκαλιά, που οδηγούσαν στο τεμάχιο XXX. Αυτή η αποτύπωση έγινε 18/2/
  2. Εν συνεχεία ερωτήθηκε για το εμβαδόν που επηρεάζουν ή που επεμβαίνουν οι κατασκευές που ανέφερε στο τεμάχιο XXX. Είπε ότι το εμβαδόν της βάσης από μπετόν ήταν 35 τ.μ. Όπως ήταν τοποθετημένο αυτό το κτήριο δημιουργείται ένας επιπλέον χώρος 12 τ.μ. εμβαδού που είναι μεταξύ πεζοδρομίου και της βάσης από μπετόν ο οποίος ουσιαστικά ήταν άχρηστος για τους ιδιοκτήτες του XXX. Υπάρχει ακόμη μία λωρίδα γης που ουσιαστικά δημιουργούσε πρόβλημα στο XXX που είναι η λωρίδα που βρίσκεται η σωλήνα και ο λάκκος αποχέτευσης με εμβαδόν 8 τ.μ. Συνολικά υπήρχε επηρεασμός 55 τ.μ. Ερωτώμενος αν του ζητήθηκε να προβεί σε επανέλεγχο το 2017 απάντησε καταφατικά και είπε ότι πήγαν 10/01/17 και δεν υπήρχε τίποτε απολύτως από αυτά που έχει περιγράψει προηγουμένως. Κατά την αντεξέταση του ανέφερε ότι στις 18/02/13 που αναφέρει η έκθεση είχαν πάει σαν γραφείο επιτόπου αλλά ο ίδιος δεν πήγε. Αυτός που πήγε επί τόπου ήταν ο Νίκος Στυλιανού ο οποίος ετοίμασε και το σχέδιο και ο έλεγχος έγινε από τον ίδιο στη βάση και φωτογραφιών που πάρθηκαν την ημέρα της αποτύπωσης. Εν συνεχεία ανέφερε ότι στο σχέδιο δεν αναγράφονται εξ΄ αρχής τα εμβαδά επειδή του ζητήθηκε να κάμει μία αποτύπωση και όχι εμβαδά. Αυτό του ζητήθηκε τις προηγούμενες μέρες και εξήγησε πώς γίνεται ο υπολογισμός των εμβαδών στο γραφείο τους με τη χρήση λογισμικών που διαθέτουν. Ερωτώμενος για το μήκος και πλάτος του τετραγώνου που περικλείεται το όριο μπετόν είπε ότι αυτή τη στιγμή δεν μπορεί να πει ακριβώς εξηγώντας το λόγο. Ως προς τη μη τοποθέτηση του λάκκου είπε ότι δείχνει πού καταλήγει η σωλήνα και εκεί ήταν ο λάκκος. Δεν μπορεί επίσης να πει με ακρίβεια το μήκος της σωλήνας και το πλάτος διότι δεν έχει το σχέδιο ηλεκτρονικά ενώ ως προς τις διαστάσεις του λάκκου εξήγησε ότι είναι συνήθως τυποποιημένες 30 Χ 30 cm περίπου. Ως προς τα 12 τ.μ. που ανέφερε προηγουμένως συμφώνησε ότι δεν υπάρχει επέμβαση και είπε ότι δεν αποτυπώθηκε οτιδήποτε εντός των 12 τ.μ. Περαιτέρω είπε ότι σε ολόκληρο το τεμάχιο δεν υπήρχε καμία δραστηριότητα και απλά αν ήθελε να το καλλιεργήσει ή φυτέψει, αυτό το τμήμα των 12 τ.μ. θα ήταν άχρηστο. Τέλος είπε ότι από το 2013 μέχρι το 2017 που ξαναπήγαν, δεν πήγαν επιτόπου στο μεσοδιάστημα. Και ως προς τη μετακίνηση των όσων ανέφερε αυτό που ξέρει από δορυφορικές εικόνες από το google earth είναι πως σε μία συγκεκριμένη ημερομηνία λήψης αυτών των εικόνων δεν υπήρχε αυτή η κατασκευή. Η ημερομηνία της εικόνας ήταν συγκεκριμένα στις 21/05/13 (βλ. τεκμήριο 8). Στην επανεξέταση του ερωτώμενος αν μπορεί να πει με σιγουριά με βάση το τεκμήριο 8 ότι μετακινήθηκε το κουγκρί είπε ότι θεωρεί ότι η βάση πρέπει να μετακινήθηκε γιατί αυτό που δείχνει η δορυφορική εικόνα ήταν το έδαφος μετά που μετακινήθηκαν όλες οι κατασκευές. Το στηρίζει στο γεγονός ότι το σχήμα αυτό είναι κάπως ακανόνιστο συγκρίνοντας το με το σχήμα της εικόνας του 2011 (τεκμήριο 9) όπου εκεί φαίνονται ευθείες γραμμές οπότε θεωρεί ότι η βάση στη δορυφορική εικόνα δεν φαίνεται και εκείνο που φαίνεται είναι έδαφος και αυτό που μπορεί να υποθέσει είναι ότι η κατασκευή πρέπει να μετακινήθηκε σε μικρό χρονικό διάστημα πριν τη λήψη της δορυφορικής εικόνας. Αν μεσολαβούσε πολλής χρόνος θα φύτρωναν και χόρτα και σίγουρα δεν θα φαινόταν τίποτε. Οπότε καταλήγει ότι έγινε ήταν μεταξύ Φεβρουαρίου και Μαΐου του
  3. XXXXX Παπαπέτρου ΜΕ3 Ανέφερε κατ' αρχήν πως είναι εκτιμητής ακινήτων και μέλος του ΕΤΕΚ, εξήγησε δε τα προσόντα της (βλ. και την τελευταία σελίδα του τεκμ.10 - βιογραφικό). Παρεμβάλλω πως ο ευπαίδευτος συνήγορος της υπεράσπισης δήλωσε πως δεν αμφισβητούνται τα προσόντα της μάρτυρος. Κατέθεσε δε την έκθεση εκτίμησης που ετοίμασε για την ενάγουσα (τεκμ.10) και ανέφερε τι έλαβε υπόψη της. Η επιτόπια επίσκεψη της στο ακίνητο έγινε στις 07/05/18 αλλά δεν υπήρχε επέμβαση. Αυτό που είχε υπόψη της ήταν την τεχνική έκθεση του τοπογράφου και το ίδιο το ακίνητο που αποτελεί τουριστικό οικόπεδο σε μια πολύ καλή περιοχή του Δήμου Παραλιμνίου. Πρόσεξε ότι στο τεμάχιο 186 υπήρχε μια πολυτελή κατοικία, το τεμάχιο 185 ήταν κενό και βασικά της ζητήθηκε να υπολογίσει το αγοραίο ενοίκιο της συγκεκριμένης επέμβασης. Για σκοπούς της εκτίμησης της δε υπολόγισε εμβαδό 50 τ.μ. και το αποτέλεσμα είναι €
  4. Ο υπολογισμός έγινε για την περίοδο 2009-2014, μέσα στην οποία υπήρχαν αρκετές διαφοροποιήσεις / διακυμάνσεις και υιοθέτησε ένα μέσο όρο. Κατά την αντεξέταση της είπε ότι τα στοιχεία που περιγράφει στην έκθεση της τα πήρε από την πύλη του Κτηματολογίου. Ως προς την περιγραφή του κτήματος στις σελίδες 4 και 5 του τεκμ.10 (παράγραφοι 1.1.1 και 2.1.1), όπου περιγράφει το ακίνητο ως οικόπεδο, είπε ότι τη λέξη «οικόπεδο» τη βρήκε στην πύλη του Κτηματολογίου. Όταν όμως της υποδείχθηκε ο τίτλος ιδιοκτησίας που παρουσίασε η Ενάγουσα, Τεκμήριο 3, συμφώνησε ότι στην περιγραφή ακίνητης ιδιοκτησίας λέει ότι είναι χωράφι. Με αυτό υπόψη συνέχισε λέγοντας ότι η διαφορά του οικοπέδου με το χωράφι είναι ότι μπορεί να υπάρξει μείωση στην αγοραία αξία αν είναι χωράφι ή οικόπεδο. Εδώ βλέπει αν και δεν το έχει μελετήσει, ότι υπάρχει δικαίωμα διαβάσεως, το οποίο όμως έχει παραχωρηθεί διότι υπάρχει οδικό δίκτυο στην περιοχή. Άρα αυτό το αγνοεί επί του παρόντος διότι βλέπει ότι υπάρχει οδικό δίκτυο, άρα δεν υπάρχει πρόβλημα εκεί. Το δεύτερο, ο άλλος επηρεασμός όσον αφορά χωράφι με οικόπεδο, είναι οι χώροι πρασίνου που όμως πάλι δεν την επηρεάζουν διότι το εμβαδόν του τεμαχίου είναι πιο χαμηλό από 2000 τετραγωνικά μέτρα, άρα πιθανόν και κατά πάσα πιθανότητα δεν θα ζητηθούν χώροι πρασίνου, άρα δεν την επηρεάζει με κάποιον ουσιώδη τρόπο η περιγραφή εδώ στη συγκεκριμένη εκτίμηση. Δεν το είχε υπόψη της αυτό και όσα είπε τώρα δεν τα περιέλαβε στην έκθεση της αλλά τώρα που το έχει υπόψη της λέει ότι δεν θα την επηρέαζε με κάποιο τρόπο ουσιώδη τρόπο. Είναι η άποψη της όταν θα της είχε ζητηθεί, αν το είχε υπόψη της. Ανέφερε δε ότι δεν της δόθηκε ο τίτλος ιδιοκτησίας και πρόσθεσε ότι αν το συγκεκριμένο χωράφι για παράδειγμα ήταν πάνω από 6 ή 7 ή 10 χιλιάδες τετραγωνικά μέτρα, θα την επηρέαζε διότι θα έπρεπε να γίνουν μειώσεις για οδικό δίκτυο και για χώρους πρασίνου. Όσον αφορά τον δρόμο, που διαπίστωσε ότι υπάρχει, δεν γνωρίζει πότε ενεγράφη σαν επίσημος δρόμος αλλά δεν νομίζει ότι την επηρεάζει για κάποιο λόγο. Το θέμα είναι ότι υπήρχε δημόσιος δρόμος ασφαλτοστρωμένος με πεζοδρόμια. Για την αξία του ακινήτου συμφώνησε ότι το Κτηματολόγιο γράφει στον τίτλο (τεκμ.3) ότι την 1.1.2013 είναι €279.600, δηλ. €150.- το τετραγωνικό μέτρο. Για το 2009 έχει υπολογίσει την αξία του στις €419.000 (βλ. στη σελίδα 14 του τεκμ.10) και αυτή η εκτίμηση και το αποτέλεσμα συμφώνησε ότι είναι προϊόν καθορισμού αγοραίας αξίας με βάση το δεδομένο ότι ήταν οικόπεδο και τα συγκριτικά της όλα είναι σε οικόπεδο. Ανέφερε δε ότι και εκτίμηση για τραπεζικό οργανισμό να έκανε, πάλι θα χρησιμοποιούσε συγκριτικά στοιχεία για τους λόγους που έχει ήδη εξηγήσει. Όμως δεν μπορούμε να πάρουμε ένα ακίνητο απλώς διότι σε ένα χαρτί λέει χωράφι. Πρέπει να κοιτάξουμε τι θα πλήρωνε ένας προτιθέμενος αγοραστής για το συγκεκριμένο το ακίνητο και κανένας δεν θα το αγόραζε ως χωράφι. Θα το αγόραζε ως οικόπεδο διότι μπορεί άμεσα να αναπτυχθεί το 2009 χωρίς περαιτέρω έξοδα. Eν συνεχεία είπε ότι για τον υπολογισμό μιας αξίας ενοικιαστικής χρησιμοποιείται κυρίως η συγκριτική μέθοδος. Όταν της τέθηκε δε ότι στην προκειμένη περίπτωση θα ανέμενε κάποιος ότι θα έβρισκε χωράφια τα οποία έχουν ενοικιαστεί στην περιοχή και με τη συγκριτική μέθοδο θα καθορίζει την ενοικιαστική αξία του επίδικου ακίνητου και ότι παραβλέπει αυτήν τη μέθοδο και χρησιμοποιεί τη δεύτερη μέθοδο του καθορισμού της αγοραίας αξίας συγκρίνοντας το επίδικο ακίνητο με οικόπεδο, απάντησε ότι είναι η φύση του συγκεκριμένου ακίνητου, διότι είναι ένα τουριστικό ακίνητο εντός τουριστικής ζώνης. Δεν υπάρχουν συγκριτικά για ενοίκια ανά τετραγωνικό μέτρο. Διότι κανένας δεν πρόκειται να ενοικιάσει 50 τετραγωνικά μέτρα γης τουριστικού τεμαχίου, διότι δεν υπάρχει μέτρο σύγκρισης. Δεν υπάρχει έτσι αγορά. Έτσι ακολουθείς μια καθιερωμένη μέθοδο που είναι η μέθοδος αποκεφαλαιοποίησης για να φτάσεις στο ενοίκιο, για τον απλό λόγο ότι δεν υπάρχουν δυστυχώς. Είναι πάντα καλύτερα, συμφωνώντας με τη θέση που της τέθηκε, να χρησιμοποιείται η συγκριτική μέθοδος, νοουμένου όμως ότι υπάρχουν συγκριτικά στοιχεία. Δεν μπορεί να πάρει το συγκεκριμένο ακίνητο και να το συγκρίνει με ένα γεωργικό τεμάχιο. Υπάρχουν όντως ενοίκια για γεωργικά τεμάχια στην Ξυλοφάγου, στη Ξυλοτύμπου. Είναι σίγουρη πως και στο Παραλίμνι υπάρχει μελέτη για ενοικιαστική αξία αγροτικών τεμαχίων, όμως ξανατονίζει ότι αποτελεί τουριστικό τεμάχιο που είναι πολύ διαφορετικό. Κατά την επίσκεψη της στο επίδικο τεμάχιο στις 7.5.2018, πρόσεξε ότι απέναντι υπήρχε χωράφι που ήταν καλλιεργημένο και φυτεμένο με αγροτικές φυτείες, όπως επίσης κοντά στο επίδικο τεμάχιο υπήρχαν και κατοικίες. Είναι ανεπτυγμένη περιοχή. Ως προς τα συγκριτικά της είπε ότι τα έχει βάλει στις σελίδες 11 - 12, ενώ στην υποβολή ότι τα συγκριτικά που χρησιμοποίησε είναι σε απόσταση 4 χιλιομέτρων από το επίδικο ακίνητο είπε ότι έχει κάνει μια έρευνα στο Κτηματολόγιο και δυστυχώς για τη συγκεκριμένη περιοχή, και είναι ένα σύνηθες πρόβλημα που έχουν οι εκτιμητές όσον αφορά οικόπεδα, οι περισσότερες πωλήσεις γίνονται για πολύ μεγαλύτερα ακίνητα λόγω του ότι αγοράζονται από developers οι οποίοι τα αναπτύσσουν σε τουριστικά διαμερίσματα. Το 90% όλων των πωλήσεων σχεδόν αφορούσαν κατοικίες. Συμφωνεί ότι πριν πωληθούν οι κατοικίες, πωλούνται τα χωράφια για να αναπτυχθούν και υπάρχει μια τιμή ανά τετραγωνικό μέτρο και ότι θα ανέμενε κάποιος ότι θα έπαιρνε από την περιοχή αυτές τις τιμές και ανάλογα θα τις αναπροσάρμοζε για το επίδικο ακίνητο. Ως προς το ότι πήγε 4 χιλιόμετρα πιο μακριά και λέει ότι αυτά τα οικόπεδα έχουν τα ίδια χαρακτηριστικά με το επίδικο ακίνητο, απάντησε ότι έχουν γίνει αναπροσαρμογές πάνω στα συγκριτικά στοιχεία, για ν' αντανακλούν τα διαφορετικά χαρακτηριστικά. Δεν υπήρχαν κοντά και το αναφέρει στην εκτίμηση της. Δεν αποδέχτηκε την υποβολή ότι η εκτίμηση έγινε αποκλειστικά και μόνο για να βοηθήσει την ενάγουσα και δεν είναι δίκαια εκτίμηση και εξήγησε ότι εδώ έχουμε ένα τεμάχιο 1864 τετραγωνικά μέτρα, πάνω στο οποίο μπορείς να κτίσεις 2 ή 3 κατοικίες και μπορεί να αναπτυχθεί άμεσα και την ίδια στιγμή υπάρχει συγκρότημα δίπλα και οι κατοικίες εκεί πουλιούνται έναντι 350.000 έως 400.000 πάνω σε εμβαδόν γης 250 τετραγωνικών μέτρων. Είναι η άποψη της ότι είναι μια πολύ δίκαιη εκτίμηση. Η μάρτυρας απάντησε επίσης σε διάφορες άλλες ερωτήσεις και εξήγησε κάποια στοιχεία που καταγράφονται στα συγκριτικά τεμάχια της εκτίμησης της. Ανέφερε δε ως προς τις τιμές που έλαβε υπόψη της όταν προχώρησε εις τη σελίδα 14 και καθόρισε την αγοραία αξία του ακίνητου, ότι υιοθέτησε τον μέσο όρο των αναπροσαρμοσμένων αξιών της τιμής αποδοχής. Όχι της τιμής δήλωσης, που αν ίσχυε θα ήταν χαμηλότερη η τιμή. Διευκρίνισε όμως ότι δεν χρησιμοποιούν τις τιμές δήλωσης και εξήγησε το λόγο, αποδεκτό και από το Κτηματολόγιο. Θεωρεί ότι οι τιμές ήταν οι σωστές. Ακολούθως αναφέρθηκε στα στοιχεία που έλαβε από το Κτηματολόγιο και είπε ότι επέλεξε αυτά τα 4 συγκριτικά διότι δεν υπήρχαν άλλα οικόπεδα. Δεν υπήρχαν άλλες πωλήσεις ακίνητων. Έψαχνε πωλήσεις γης στην άμεση περιοχή του ακίνητου και όταν δεν βρήκε προχώρησε παρακάτω. Τέλος, έδωσε εξηγήσεις για κάποια στοιχεία που καταγράφονται στη σελ. 14 της έκθεσης της. Παραδεκτά γεγονότα Στο σημείο αυτό και πριν προχωρήσω περαιτέρω, έχει μεγάλη σημασία να αναφερθεί ότι ως προκύπτει εν μέρη από την υπεράσπιση αλλά και μέσα από τη μαρτυρία η παράνομη επέμβαση του εναγόμενου στο κτήμα της ενάγουσας είναι παραδεκτή (βλ. και την γραπτή αγόρευση του συνηγόρου του εναγόμενου της σελ. 5, υπό σημείο Γ 3). Εν πάση περιπτώσει η μαρτυρία της ενάγουσας και του ΜΕ2, που όπως φαίνεται πιο κάτω γίνεται αποδεκτή, συνδυαστικά με τα τεκμήρια 4 και 7, αλλά περαιτέρω και οι ερωτήσεις και υποβολές της υπεράσπισης προς τους μάρτυρες και η παραδοχή που συνάγεται μέσα από αυτές, επιβεβαιώνουν τη συντριπτική μαρτυρία υπέρ της τοποθέτησης από τον εναγόμενο στο κτήμα της ενάγουσας βάσης από μπετόν, λυόμενου κτηρίου, σωλήνας αποχέτευσης και μίας σκάλας που οδηγούσε στο δικό του τεμάχιο XXX. Η διαφωνία των δύο πλευρών παρεμβάλλω, ως διαφάνηκε, έγκειτο στην έκταση της παράνομης επέμβασης και τη διάρκεια της. Επίσης προκύπτει να είναι παραδεκτό, παρά την αρχική άρνηση στην υπεράσπιση με την παράγραφο 1, ότι η ενάγουσα ήταν ιδιοκτήτρια κατά τον ουσιώδη χρόνο του ½ μεριδίου του κτήματος με αρ. τεμαχίου XXX στο Παραλίμνι και το 2017 το έχει μεταβιβάσει στα παιδιά της και κράτησε την επικαρπία. Το άλλο ½ μερίδιο ανήκει στην αδερφή της XXXXX, η οποία έχει αποβιώσει. Και επίσης ότι ο εναγόμενος είναι ιδιοκτήτης του συνορεύοντος με το πιο πάνω ακινήτου με αρ. τεμαχίου XXX (βλ. και την γραπτή αγόρευση του συνηγόρου του Εναγόμενου σελ.5, υπό σημεία Γ 1 & 2). Αγορεύσεις των συνηγόρων / Επιχειρηματολογία των δύο πλευρών Οι θέσεις των συνηγόρων των δύο πλευρών περιλαμβάνονται σημειώνεται στις γραπτές αγορεύσεις που ετοίμασαν και παρέδωσαν στο Δικαστήριο. Οι αγορεύσεις των δύο πλευρών έχουν τύχει σημειώνεται ενδελεχούς μελέτης. Δεν κρίνεται όμως σκόπιμη η παράθεση των όσων οι συνήγοροι αναφέρουν στις αγορεύσεις τους και εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο θα παρατεθούν κατωτέρω συγκεκριμένα σημεία των αγορεύσεων. Αξιολόγηση Μαρτυρίας Η ΜΕ1 μου έχει κάνει καλή εντύπωση. Κατέθεσε ότι γνώριζε για την υπόθεση και δεν έχω καμία αμφιβολία ότι ήταν ειλικρινής. Αποδέχομαι τη μαρτυρία της με την εξής διευκρίνηση. Ως χρόνο πλήρους μετακίνησης της βάσης από μπετόν και των επίδικων γενικότερα αντικειμένων, έχοντας υπόψη και τη μαρτυρία του ΜΕ2, δέχομαι την 21/05/
  5. Εξάλλου αυτό είναι αποδεκτό και από την υπεράσπιση (βλ. σελ. 5 της γραπτής αγόρευσης του συνηγόρου του εναγόμενου, υπό τον τίτλο υπεράσπιση εναγόμενου, σημείο Γ 4). Δεν θεωρώ δε ότι η αναφορά της ΜΕ1 ότι όταν ήρθε το καλοκαίρι του 2013, που αν θυμάται ήταν Αύγουστος, η πλάκα ήταν εκεί, επηρεάζει την αξιοπιστία της. Κατ' αρχήν ήταν ξεκάθαρο ότι δεν θυμόταν ακριβώς πότε ήρθε και δεν αποκλείω τούτο να ήταν τον Μάιο. Εν πάση περιπτώσει με τις καιρικές συνθήκες της Κύπρου δεν θα ήταν απίθανό να είχε έρθει τον Μάιο ή ακόμα και τον προηγούμενο μήνα και ο καιρός να ήταν τέτοιος ώστε να θυμόταν ότι ήταν καλοκαίρι. Για τους ΜΕ2 και ΜΕ3 κατ' αρχήν θα πρέπει να λεχθεί ότι αυτοί αναμφίβολα κατέθεσαν ως εμπειρογνώμονες, ο καθένας στον τομέα του. Τούτο δεν αμφισβητείται από την Υπεράσπιση, ενώ σημειώνω τις σχετικές δηλώσεις του ευπαίδευτου συνηγόρου του εναγόμενου όταν αυτοί κατέθεσαν ότι δεν αμφισβητούνται τα προσόντα τους. Όσον αφορά δε τον ΜΕ2 θα πω ότι αποδέχομαι τη μαρτυρία του, πλην του σημείου που αναφέρω κατωτέρω. Έχει δε σημασία να λεχθεί πως η μαρτυρία του ουσιαστικά είναι αποδεκτή και από την υπεράσπιση. Τούτο επιβεβαιώνεται σημειώνω και από την αγόρευση του ευπαίδευτου συνηγόρου του εναγόμενου αφού για να υποστηρίξει συγκεκριμένες θέσεις ακριβώς υιοθετεί τη μαρτυρία του ΜΕ2 (βλ. για παράδειγμα στη σελ.2, υπό τον τίτλο χρόνος άσκησης της παράνομης επέμβασης, όπου υποστηρίζεται, με βάση πάντα τη μαρτυρία του ΜΕ2, ότι η άρση της παρανομίας έγινε 21/05/13, ενώ στη σελ. 3, υπό τον τίτλο υπεράσπιση εναγόμενου, ο συνήγορος προβάλλοντας ένα ισχυρισμό αναφέρει εν συνεχεία ότι «αυτό επιβεβαιώνεται από το τεκμήριο 8 και την μαρτυρία του κ. XXXXX Χατζηγιαννακού». Σημειώνεται δε ότι στα γεγονότα που ο συνήγορος καταγράφει στη σελ. 5 ότι αποδείχθηκαν εμπεριέχεται ακριβώς και η θέση του εν λόγω μάρτυρα ότι μέχρι 21/05/13 η επέμβαση είχε αρθεί). Δεν αποδέχομαι μόνον τη θέση του ότι ο επηρεασμός του κτήματος ήταν συνολικά 55 τ.μ. Είναι κατ' αρχήν θεωρώ σαφές με βάση τη μαρτυρία του ότι δεν υφίστατο κάποια επέμβαση στον επιπλέον χώρο 12 τ.μ. εμβαδού, που είναι μεταξύ πεζοδρομίου και της βάσης από μπετόν, στον οποίο αναφέρθηκε, ενώ περαιτέρω δεν θεωρώ πως εδόθη από πλευράς του επαρκής μαρτυρία που να δικαιολογεί την επέμβαση 8 τ.μ. της σωλήνας και του λάκκου αποχέτευσης. Παρεμβάλλω εδώ πως έχοντας υπόψη και την πραγματική μαρτυρία (βλ. τις φωτογραφίες τεκμ.4
(3)& 4
(4)) η αναφερόμενη σωλήνα φαίνεται, βγαίνοντας από το λυόμενο κτίριο, να εισέρχεται στο έδαφος σ' ένα σημείο μπροστά από τη βάση του μπετόν και εκ πρώτης, με βάση την εικόνα και τη λογική, να μην επηρεάζει το κτήμα της ενάγουσας σε εμβαδόν 8 τ.μ. Βρίσκω συνεπώς με βάση αυτό και αναφέρω ήδη στο σημείο αυτό πως ο συνολικός επηρεασμός ήταν 35 τ.μ., το εμβαδόν δηλαδή που καταλάμβανε η βάση από μπετόν (όπως είναι παραδεκτό σημειώνω και από την υπεράσπιση - βλ. και στη σελ.5 της γραπτής αγόρευσης του ευπαίδευτου συνηγόρου του εναγόμενου, σημείο Γ 3). Ερχόμενος στην ΜΕ3 αναφέρω πως έχω μελετήσει πολύ προσεκτικά και σφαιρικά τη μαρτυρία της και έχω καταλήξει να την κάνω αποδεκτή. Η συγκεκριμένη μάρτυρας μου φάνηκε να γνωρίζει καλά το αντικείμενο της και μου έκανε καλή εντύπωση σαν μάρτυρας. Στις ερωτήσεις δε που της υποβλήθηκαν απάντησε άμεσα και πειστικά, αιτιολογώντας τις απαντήσεις της. Γενικότερα θεωρώ πως ήταν ειλικρινής και τεκμηρίωσε επαρκώς και με πειστικότητα τα συμπεράσματα και ευρήματα της (Αυγουστή κ.α. v. Ιωάννου
(2005)1(Β) Α.Α.Δ. 1498). Ας σημειωθεί εδώ ότι η πλευρά του εναγόμενου δεν παρουσίασε μαρτυρία ή και δικό της εκτιμητή και συνεπώς οι θέσεις και υποβολές που τέθηκαν προς τη ΜΕ3 παρέμειναν χωρίς αντίκρισμα. Ευρήματα Έχοντας υπόψη την αξιολόγηση της μαρτυρίας και τα παραδεκτά γεγονότα πιο πάνω, τα ευρήματα του Δικαστηρίου είναι τα εξής:
  1. Η ενάγουσα κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν ιδιοκτήτρια του ½ μεριδίου του κτήματος με αρ εγγραφής XXXX, τεμάχιο XXX, στο Παραλίμνι και το 2017 το έχει μεταβιβάσει στα παιδιά της και κράτησε την επικαρπία. Το άλλο ½ μερίδιο ανήκει στην αδερφή της Ευτυχία, η οποία έχει αποβιώσει.
  2. Ο εναγόμενος είναι ιδιοκτήτης του συνορεύοντος με το πιο πάνω κτήμα ακινήτου με αρ. τεμαχίου XXX.
  3. Σε άγνωστη ημερομηνία το 2009, ο εναγόμενος κατασκεύασε εντός του τεμαχίου 185 πιο πάνω πλάκα από σκυρόδεμα, επί της οποίας τοποθέτησε λυόμενο κτήριο και ένωσε τις αποχετεύσεις του κτηρίου αυτού με αυθαίρετο και παράνομο απορροφητικό λάκκο αποχέτευσης εντός του κτήματος της ενάγουσας και κατασκεύασε παράνομη δίοδο επικοινωνίας μεταξύ του κτήματος της και του δικού του. Η ενάγουσα όχλησε επανειλημμένως τον εναγόμενο προκειμένου να άρει την εν λόγω επέμβαση στο κτήμα της. Τούτο έγινε και με επιστολές μέσω αντιπροσώπου της ημερ. 11/12/09 και 18/01/10 (βλέπε τεκμήρια 5 και 6 αντίστοιχα).
  4. Το εμβαδόν της βάσης από μπετόν, επί της οποίας τοποθετήθηκε το λυόμενο, ήταν 35 τετραγωνικά μέτρα.
  5. Ο εναγόμενος τελικά μετακίνησε όλες τις κατασκευές μέχρι την 21/05/
  7. Η ενοικιαστική αξία του επίδικου ακινήτου της ενάγουσας κατά τα έτη 2009-2014 ήταν €10.- ανά τετραγωνικό μέτρο ετησίως. Νομική Πτυχή Αναφορικά με το αστικό αδίκημα της παράνομης επέμβασης, το άρθρο 43 του Κεφ. 148 προβλέπει τα πιο κάτω: "43.-
(1)Παράνομη επέμβαση σε ακίνητη ιδιοκτησία συνίσταται σε παράνομη είσοδο ή σε παράνομη πρόκληση ζημιάς ή σε παράνομη παρέμβαση στην ιδιοκτησία αυτή από οποιονδήποτε πρόσωπο.
(2)Αν η πράξη για την οποία εγείρεται η αγωγή είναι επιτρεπτή κατά τοπικό έθιμο, αυτό αφού αποδειχθεί συνιστά υπεράσπιση αλλά σε αγωγή που εγείρεται για παράνομη επέμβαση σε ακίνητη ιδιοκτησία το βάρος της απόδειξης ότι η πράξη για την οποία εγείρεται η αγωγή δεν ήταν παράνομη φέρει ο Εναγόμενος". Στην υπόθεση Adrian Holdings Ltd v. Κυπριακή Δημοκρατία διά του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας
(1998)1 Α.Α.Δ. 1836, λέχθηκαν τα ακόλουθα στη σελίδα 1843: "Το αστικό αδίκημα της παράνομης επέμβασης σε ακίνητη ιδιοκτησία είναι αγώγιμο per se. Όπου όμως δεν αποδεικνύεται η ύπαρξη ζημιάς, μπορεί να επιδικαστούν μόνο ονομαστικές αποζημιώσεις και να μη δοθούν έξοδα ή ακόμη και να διαταχθεί ο Ενάγων να καταβάλει έξοδα στον Εναγόμενο. (Παπακόκκινου κ.ά. ν. Θεοδοσίου
(1991)1 Α.Α.Δ. 379, Kakoullou and another v. Kakoulli
(1985)1 C.L.R. 355, Ttanis v. Hadjimichael and Another
(1982)1 C.L.R. 301 και Ευθυβούλου κ.ά. ν. Συμβούλιο Βελτιώσεως Κισσόνεργας κ.ά., Πολιτική Έφεση 9712, ημερομηνίας 21.05.98). Όπου αποδεικνύεται παράνομη κατοχή ακινήτου το μέτρο αποζημιώσεων είναι η αγοραία ενοικιαστική αξία του ακινήτου και όχι το όφελος που προσπορίζεται ο παράνομος κάτοχος από την επέμβαση". Η παράνομη επέμβαση είναι αδίκημα εναντίον της κατοχής ακινήτου (Βλ. Γεώργιος Λάμπρου κ.ά. ν. Ελένη Κεφάλα κ.ά
(2000)1(Γ) Α.Α.Δ. 1516). Η απόδειξη ιδιοκτησίας αποτελεί εκ πρώτης όψεως απόδειξη κατοχής, εκτός εάν προκύπτει από μαρτυρία ότι την κατοχή την έχει κάποιος άλλος (βλ. σύγγραμμα Clerk & Lindsell on Torts, 16η έκδοση, παρ.23-08 και Γλυκής ν. Ιερά Μονή Μαχαιρά
(1999)1(Α) Α.Α.Δ. 654). Όσον αφορά δε το βάρος της απόδειξης της ισχυριζόμενης επέμβασης είναι προφανές ότι το φέρει ο Ενάγοντας, ωστόσο μετατίθεται στον Εναγόμενο το βάρος να αποδείξει ότι η επέμβαση δεν είναι παράνομη και αυτό προκύπτει από το άρθρο 43§2 του Κεφ. 148 και όπως έχει ερμηνευθεί στην υπόθεση Β. Παπακόκκινου ν. Σμυρλή
(2001)1 Α.Α.Δ. 1653. Επιπρόσθετα έχει καθιερωθεί μέσα από τη νομολογία, βλέπε υπόθεση Αγγελίδης ν. Φιλίππου και Κολοκασίδης Estates Ltd
(1991)1 Α.Α.Δ. σελ. 327, ότι σε περίπτωση απόδειξης παράνομης επέμβασης δικαιωματικά εκδίδεται διάταγμα για άρση της επέμβασης προκειμένου να τερματιστεί η παρανομία ή απαγόρευση για το μέλλον. Περαιτέρω έχει καθιερωθεί νομολογιακά (Andrian Holdings ανωτέρω) πως όπου αποδεικνύεται παράνομη κατοχή ακινήτου το μέτρο αποζημιώσεων είναι η αγοραία ενοικιαστική αξία του ακινήτου και όχι το όφελος που προσπορίζεται ο παράνομος κάτοχος από τη χρήση της γης ή η ακριβής απώλεια του ιδιοκτήτη. Το κριτήριο είναι αντικειμενικά αλληλένδετο με την ενοικιαστική αξία της περιουσίας (Ναυτικός Όμιλος Πάφου ν. Αρχής Λιμένων
(1992)1 Α.Α.Δ. 882). Η καταβολή αποζημιώσεων με βάση τις πιο πάνω αρχές επιβάλλεται έστω και αν ο ιδιοκτήτης δεν θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει ο ίδιος την περιουσία ή να την ενοικιάσει (βλέπε υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν.Bahchecioglou και άλλος, Πολιτική Έφεση 9562, ημερομηνίας 27.2.98 όπου γίνεται αναφορά σχετικά με το θέμα στην Strand Electric and Engineering Co. Ltd v. Brisford Ltd
(1952)1 All E.R. 796). Γενικά θα μπορούσε να ειπωθεί πως η επέμβαση συνίσταται στην παράνομη πράξη ή ενέργεια με την οποία τίθεται υπό αμφισβήτηση η κυριότητα ή η νόμιμη κατοχή περιουσίας από κάποιο πρόσωπο και προκαλείται ενόχληση χωρίς βέβαια τη συγκατάθεση του. Συμπεράσματα Η παράνομη επέμβαση επαναλαμβάνω είναι παραδεκτή από την υπεράσπιση. Με δεδομένο δε ότι το εμβαδόν της βάσης από μπετόν ήταν 35 τ.μ. και η ενοικιαστική αξία του επίδικου ακινήτου της ενάγουσας κατά τα έτη 2009-2014 ήταν €10.- ανά τετραγωνικό μέτρο ετησίως, συνεπάγεται πως η ενοικιαστική αξία του επηρεαζόμενου μέρους ήταν €350.- ετησίως ή €29,16 μηνιαίως. Η περίοδος που ενδιαφέρει για σκοπούς υπολογισμού των αποζημιώσεων που δικαιούται η ενάγουσα για το πιο πάνω θέμα είναι από 11/12/2009 μέχρι 21/05/13. Παρεμβάλλω πως η ημερομηνία 11/12/2009 είναι κοινώς αποδεκτή (βλ. αφενός την έκθεση απαίτησης, με βάση την οποία η ενάγουσα ζητά αποζημιώσεις για μηνιαία ενοικιαστική αξία από 11/12/2009, και αφετέρου την αποδοχή της από την υπεράσπιση ως προκύπτει και από την αγόρευση του συνηγόρου του εναγόμενου, σελ.5, σημείο Γ 4). Άρα η ενοικιαστική αξία της εν λόγω περιόδου ήτοι για 3 χρόνια, 5 μήνες και 10 μέρες και πιο συγκεκριμένα για 41 μήνες και 10 μέρες, είναι €1.205.-. Η ενάγουσα συνεπώς, ως ιδιοκτήτρια του ½ μεριδίου του επίδικου κτήματος, δικαιούται το ½ του εν λόγω ποσού δηλ. €602,50.-. Ως προς την αξίωση για το κόστος αποκατάστασης και ή επαναφοράς αυτή θεωρώ ότι έχει εγκαταλειφτεί. Τούτο επιβεβαιώνεται και από όσα αναφέρει ο ευπαίδευτος συνήγορος της ενάγουσας στην αγόρευση του ως προς τις τελικές αξιώσεις της ενάγουσας. Ερχόμενος τώρα στην αξίωση για γενικές και ή τιμωρητικές και ή παραδειγματικές αποζημιώσεις για παράνομη επέμβαση αναφέρω τα εξής. Είναι καλά γνωστό ότι δυνατότητα επιδίκασης τέτοιων αποζημιώσεων παρέχεται μόνον σε περιπτώσεις αστικών αδικημάτων (Γιαννάκη Ερωτοκρίτου v. Ειρήναρχου Θεοδώρου κ.α.
(1997)1 Α.Α.Δ. 1800 και Χλόη Λάρκου v. Άνθου Κλεάνθους
(1999)1 Α.Α.Δ. 1792). Στην απόφαση Γιαννάκη Ερωτοκρίτου v. Ειρήναρχου Θεοδώρου κ.α. ανωτέρω, το Εφετείο, απορρίπτοντας ως αβάσιμο τον λόγο έφεσης περί λάθους του Πρωτόδικου Δικαστηρίου ως προς την απόφαση του να μην επιδικάσει τιμωρητικές αποζημιώσεις, ανέφερε τα εξής : « Εξίσου αβάσιμη είναι η έφεση εναντίον του μέρους της πρωτόδικης απόφασης που αφορά την απόρριψη της αξίωσης του εφεσείοντα για τιμωρητικές αποζημιώσεις. Ούτε η Papakokkinou (ανωτέρω) ούτε η Constantinides (ανωτέρω), που επικαλέστηκε ο εφεσείων δεν προάγουν το αίτημά του για την καταδίκη των εφεσιβλήτων σε τιμωρητικές αποζημιώσεις. Ανεξάρτητα από οποιαδήποτε άλλη επιφύλαξη, καθίσταται σαφές, και στις δύο αποφάσεις, ότι η δυνατότητα επιδίκασης τιμωρητικών αποζημιώσεων περιορίζεται σε περιπτώσεις αστικών αδικημάτων. Οι περιπτώσεις, στις οποίες μπορεί να διαταχθούν τιμωρητικές αποζημιώσεις, σύμφωνα με τη θεμελιακή Αγγλική απόφαση Rookes v. Barnard [1964] 1 All E. R. 367, είναι οι ακόλουθες τρεις όπως διευκρινίζεται στηνPapakokkinou (σελ. 75). "(
  1. a)Civil wrongs resulting from the use of oppressive and unconstitutional conduct by servants of the Crown. (
  2. b)Civil wrongs committed in gross disregard to the rights of the injured party, perpetrated in circumstances calculated to yield profit to the perpetrator, and (
  3. c)where the statute expressly permits award of exemplary damages." (Eλληνική μετάφραση, ελεύθερη.) "(α) Αστικά αδικήματα τα οποία προκύπτουν από τη χρήση καταπιεστικής και αντισυνταγματικής συμπεριφοράς από λειτουργούς του Στέμματος (νοείται του δημοσίου). (β) Αστικά αδικήματα τα οποία διαπράττονται με πλήρη αδιαφορία για τα δικαιώματα του ζημιωθέντος μέρους και τα οποία διενεργούνται κάτω από συνθήκες που αποβλέπουν στον προσπορισμό κέρδους από τον αδικοπραγούντα. (γ) Όπου ο νόμος ρητά επιτρέπει την επιδίκαση παραδειγματικών αποζημιώσεων." Η ίδια προσέγγιση είχε υιοθετηθεί και στην Constantinides. Τόσο στην Papakokkinou, όσο και στην Constantinides, τιμωρητικές αποζημιώσεις επιδικάστηκαν για τη διάπραξη αστικών αδικημάτων, στην πρώτη για το αστικό αδίκημα της παράνομης επέμβασης σε ακίνητη ιδιοκτησία (Άρθρο 43 Κεφ. 148) και στη δεύτερη για το αστικό αδίκημα της παράνομης πρόκλησης διάρρηξης σύμβασης (Άρθρο 34
(1)Κεφ. 148). Πρέπει να επισημάνουμε ότι στην Constantinides δεν επιδικάστηκαν τιμωρητικές αποζημιώσεις για τη διάρρηξη της σύμβασης, από τον αντισυμβαλλόμενο, τον εναγόμενο 1. Διατάχθηκαν μόνο εναντίον του εναγομένου 2, ο οποίος δεν ήταν μέρος στη σύμβαση και ο οποίος κρίθηκε ένοχος για το αστικό αδίκημα το οποίο προβλέπεται στο άρθρο 34
(1)του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.
  1. Οι αρχές που διέπουν την επιδίκαση τιμωρητικών ή παραδειγματικών αποζημιώσεων (exemplary damages), αποσαφηνίστηκαν στην Rookes v. Barnard και επαναβεβαιώθηκαν στην Cassel & Co Ltd v. Broome [1972] 1 All E.R.
  2. Όπως εξηγείται στην απόφαση του Λόρδου Devlin στη Rookes (ανωτέρω), οι αποζημιώσεις σε αστικά αδικήματα δεν ήταν αυστηρά προκαθορισμένες. Τις διέκρινε πάντοτε στοιχείο ρευστότητας (at large). Εφόσον η αδικοπραγία ήταν ειδεχθής, στο βαθμό που να δικαιολογεί την τιμωρία του αδικοπραγούντος, μπορούσε να καταδικασθεί σε τιμωρητικές αποζημιώσεις. Δεν θα διαπραγματευθούμε τις προϋποθέσεις για την επιδίκαση τέτοιων αποζημιώσεων. Σημειώνουμε μόνο ότι εξαρχής η εξουσία για την επιδίκαση τιμωρητικών αποζημιώσεων είχε ταυτιστεί με τη διάπραξη αστικών αδικημάτων. (Βλ. Wilkes v. Wood [1763] Lofft.
  3. Huckle v. Moncy [1763] 2 Wils.
  4. Tullidge v. Wade[1769] 3 Wils.
  5. Leith v. Pope [1779] 2 Wm. Bl.
  6. Merest v. Harvey
(1814)5 Taunt.
  1. Sears v. Lyons [1818] 2 Stark.
  2. Williams v. Currie [1845] 1 C.B.
  3. Emblen v. Myers [1860] 6 H. & N. 54.) Δεν είναι άσκοπο να υπενθυμίσουμε ότι στα πρώτα χρόνια της εξέλιξης του κοινού δικαίου δεν υπήρχε διάκριση μεταξύ ποινικών και αστικών αδικημάτων. Η αυστηρή διάκριση μεταξύ ποινικών και αστικών αδικημάτων που αναγνωρίστηκε συν τω χρόνω δεν εξάλειψε ολοσχερώς τη δυνατότητα επιβολής χρηματικής τιμωρίας στον κατά το αστικό δίκαιο αδικοπραγούντα· περιορίστηκε όμως στις τρεις κατηγορίες που αναγνωρίστηκαν στη Rookes v. Barnard και επαναβεβαιώθηκαν στηνCassel & Co Ltd v. Broome και σειρά μεταγενέστερων αποφάσεων. (Βλ. μεταξύ άλλων Βlackshaw v. Lord [1983] 2 All E. R.
  4. AB v. South West Water Services Ltd [1993] 1 All E.R.
  5. John v. MGN Ltd [1996] 2 All E.R. 35.) » Στην Πολιτική Έφεση Αρ. 98/2007, ΑΝΤΩΝΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ, v. ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΠΑΡΑΛΗΠΤΗ, ΩΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΤΩΧΕΥΣΑΝΤΟΣ ΛΟΥΗ ΑΙΜΙΛΙΟΥ,
(2009)1 Α.Α.Δ. 1339, αναφέρθηκαν τα εξής: « Οι παραδειγματικές ή τιμωρητικές αποζημιώσεις, αποσκοπούν στο να τιμωρήσουν τον εναγόμενο και να τον αποτρέψουν από παρόμοια συμπεριφορά στο μέλλον. Δεν αποσκοπούν στην αποκατάσταση του θύματος, όπως είναι οι συνήθεις αποζημιώσεις. Όμως, όπου οι περιστάσεις διάπραξης αστικού αδικήματος είναι τέτοιες, το Δικαστήριο έχει την ευχέρεια να επιδικάσει επαυξημένες (aggravated) αποζημιώσεις αν διαπιστώσει βλάβη στα αισθήματα αξιοπρέπειας του ενάγοντα**. Η διαφορά μεταξύ των δύο φαίνεται να είναι περισσότερο θεωρητική και όπως επισήμανε ο Λόρδος Devlin στη Rookes v. Barnard [1964] 1 All E.R. 367, οι επαυξημένες αποζημιώσεις μπορεί να καλύψουν όλες τις περιπτώσεις, εκτός από κάποιες σπάνιες περιστάσεις που ενδεχομένως να υπάρχουν ιδιάζοντα γεγονότα που να συνηγορούν υπέρ της κατ' εξαίρεση χορήγησης της θεραπείας των παραδειγματικών αποζημιώσεων (Βλ. Papakokkinou v. Kanther
(1982)1 Α.Α.Δ.65, στις σελ. 76-78). Στην προκειμένη περίπτωση, δεν παρίσταται ανάγκη να ασχοληθούμε περαιτέρω με τη διαφορά μεταξύ των δύο, γιατί οι περιστάσεις είναι τέτοιες που το πρωτόδικο δικαστήριο είχε την ευχέρεια να επιδικάσει παραδειγματικές αποζημιώσεις λόγω της απρόκλητης επίθεσης, της πλήρους αδιαφορίας για τα δικαιώματα του Εφεσίβλητου και της ύπαρξης οικονομικών διαφορών μεταξύ των διαδίκων. Το Δικαστήριο είχε βέβαια και τη διακριτική ευχέρεια να επιδικάσει επαυξημένες αποζημιώσεις, λόγω της διαπίστωσης βλάβης στα αισθήματα αξιοπρέπειας του Εφεσίβλητου. Έκρινε όμως ότι το απρόκλητο και η ένταση της επίθεσης για προώθηση οικονομικής φύσης διαφορών, δικαιολογούσαν παραδειγματικές αποζημιώσεις, περισσότερο για αποτροπή του εφεσείοντος. Δεν διαπιστώνουμε σφάλμα αρχής στον τρόπο που το δικαστήριο προσέγγισε το θέμα. » Οι παραδειγματικές ή τιμωρητικές αποζημιώσεις δεν έχουν σχέση με τη συνήθη αποζημίωση. Πριν την απόδοση τιμωρητικών αποζημιώσεων το Δικαστήριο πρέπει πρώτα να ικανοποιηθεί ότι εκείνος που διέπραξε αστικό αδίκημα δεν έχει τιμωρηθεί αρκετά από το ποσό των συνήθων αποζημιώσεων. Στην προκειμένη περίπτωση ο εναγόμενος κλήθηκε να άρει την παράνομη επέμβαση ήδη από τα τέλη του 2009. Δεν το έπραξε και συνέχισε να επεμβαίνει στο κτήμα της ενάγουσας, αδιαφορώντας για τα δικαιώματα της τελευταίας, για χρονική διάρκεια 3,5 χρόνων περίπου. Συνεπώς κατά την κρίση μου πρόκειται για κατάλληλη περίπτωση για την επιδίκαση τέτοιων αποζημιώσεων ενόψει της αξιόμεμπτης συμπεριφοράς του εναγόμενου, τις οποίες καθορίζω στο ποσό των €350.-. Η ανταπαίτηση δεν έχει υποστηριχθεί με μαρτυρία και θεωρείται εγκαταλειφθείσα. Τέλος, να λεχθεί πως δεν θεωρώ ότι η μη συνένωση στην αγωγή της ιδιοκτήτριας του υπόλοιπου ½ μεριδίου του κτήματος της ενάγουσας αποτελεί πρόβλημα για την αγωγή της ενάγουσας, η οποία ως συνιδιοκτήτρια και κάτοχος του ½ μεριδίου κινήθηκε για προστασία των δικαιωμάτων της. Εξάλλου με την άρση της επέμβασης από μέρους του εναγόμενου, ότι παρέμεινε να εξεταστεί είναι αν η ενάγουσα δικαιούται αποζημιώσεις. Όπως φαίνεται δε ανωτέρω της έχει επιδικαστεί ουσιαστικά η ενοικιαστική αξία για την περίοδο της επέμβασης, μειωμένη κατά το ½ ή και κατά το μερίδιο της άλλης ιδιοκτήτριας, η οποία επαναλαμβάνεται έχει αποβιώσει. Η απόφαση συνεπώς του Δικαστηρίου δεν επηρεάζει καθ' οιονδήποτε τρόπο τα δικαιώματα της αποβιώσασας ή της περιουσίας της ή τρίτων και κρίνω ότι ευρίσκονται ενώπιον του Δικαστηρίου οι αναγκαίοι διάδικοι και πως τα εγειρόμενα ζητήματα μπορούν να αποφασιστούν κατά τρόπο δίκαιο και αποτελεσματικό μεταξύ των ενδιαφερόμενων προσώπων. Κατάληξη Εκδίδω συνεπώς απόφαση υπέρ της ενάγουσας και εναντίον του εναγόμενου για ποσό €952,50.- πλέον νόμιμο τόκο. Η ανταπαίτηση απορρίπτεται. Τα έξοδα της αγωγής και της ανταπαίτησης επιδικάζονται υπέρ της ενάγουσας και εναντίον του εναγόμενου όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Νοείται ότι στο βαθμό που τα έξοδα της αγωγής και της ανταπαίτησης είναι κοινά, η ενάγουσα ένα σετ εξόδων θα δικαιούται. (Υπ.) ............. Μ. Παπαθανασίου, Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφον Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.