Σαββίδου ν. H. M. HOUSEMARKET CYPRUS LIMITED, Αρ. Αγωγής: 650/2019, 31/1/2020

(2)(β) του Κεφ.148, το οποίο, για ό,τι ενδιαφέρει, προνοεί πως ο κάτοχος ακίνητης ιδιοκτησίας υπέχει υποχρέωση όπως μη επιδεικνύει αμέλεια έναντι παντός προσώπου ευρισκομένου νόμιμα εντός αυτής. Βασικά η ίδια η κατοχή ακινήτου επιβάλλει καθήκον επιμέλειας για την προστασία από μη διακριτό κίνδυνο («κεκρυμμένον ή λανθάνοντα») κάθε προσώπου που ευρίσκεται στο ακίνητο είτε με πρόσκληση, είτε με συγκατάθεση του κατόχου (βλ. Παπασπύρου ν. Γαστρινάκη

(2001)1(Γ) Α.Α.Δ.1818). Όπως εξηγείται στον Νόμο ο κάτοχος υποχρεούται να προειδοποιήσει τον προσκεκλημένο για κίνδυνο τον οποίο ο κάτοχος γνωρίζει ή που πρέπει κατά τεκμήριο να θεωρηθεί ότι γνωρίζει. Το ότι η πιθανότητα εκδηλώσεως του κινδύνου είναι μικρή δεν απαλλάσσει τον κάτοχο από την υποχρέωση για λήψη προστατευτικών μέτρων εάν ο κίνδυνος αυτός είναι προβλεπτός (βλ. Φραγκεσκίδης & Σία Λτδ ν. Μάμα

(1989)1(Ε) Α.Α.Δ.70). Ο κάτοχος έχει καθήκον να επιδείξει εύλογη φροντίδα υπό τις περιστάσεις και να διασφαλίσει ότι ο νομίμως ευρισκόμενος θα είναι ευλόγως ασφαλής κατά τη χρήση των υποστατικών και για τους λόγους για τους οποίους ευρίσκεται εκεί (βλ. Μιχαήλ ν. Ττουνιά

(2005)1(Α) Α.Α.Δ.19). Αναμφίβολα στην παρούσα περίπτωση, εκ της φύσης της εργασίας της Εναγομένης, υπήρχε εξυπακουόμενη πρόσκληση και οι διάδικοι είχαν κοινό συμφέρον, χρηματικό και υλικό, από αγορές τις οποίες ενδεχομένως θα πραγματοποιούσε η Ενάγουσα στο κατάστημα. Παρέμεινε αναντίλεκτο πως η Ενάγουσα έχασε την ισορροπία της και έπεσε στη σκάλα λόγω του τραντάγματος και γενικά της κακής λειτουργίας της. Το γεγονός ότι αυτή η κατάσταση δεν ήταν αντιληπτή προτού χρησιμοποιήσει κάποιος τη σκάλα, σαφώς καθιστούσε τον κίνδυνο πτώσης σε αυτή και του συνακόλουθου τραυματισμού του χρήστη, ως ένα μη διακριτό κίνδυνο, τον οποίον ακόμα και εάν δεν γνώριζε η Εναγόμενη, τεκμαίρεται πως όφειλε να γνωρίζει και ασφαλώς να προειδοποιήσει τους νομίμως ευρισκομένους στον χώρο της και δη τους πελάτες της. Η παράλειψη της να το πράξει σαφώς συνδέεται αιτιωδώς με την πτώση και τον τραυματισμό της Ενάγουσας και στοιχειοθετεί την ευθύνη της Εναγομένης προς αποζημιώσεις. Από την ιατρική βεβαίωση του Δρος Χριστοδούλου (Τεκμήριο 3) συνάγεται ότι: - Κλινικά υπήρχε έντονο άλγος στην περιοχή αριστερού ώμου και της ακρωμιοκλειδικής άρθρωσης με εκχύμωση στο στήθος και στους τραπεζοειδείς μύες άμφω, καθώς και οίδημα στην περιοχή του αριστερού ώμου. - Ακτινολογικά υπήρχε ελαφρώς παρεκτοπισμένο κάταγμα άπω πέρατος της κλείδας στην περιοχή του αριστερού ώμου. Δόθηκε κρεμαστήρας («arm sling»), έγινε ακινητοποίηση του αριστερού άνω άκρου και αποφασίστηκε συντηρητική αγωγή. - Κατά την τελευταία επίσκεψη (16.5.18) στον ιατρό ο ακτινολογικός έλεγχος έδειξε προοδευτική πώρωση του κατάγματος στον αριστερό ώμο χωρίς πλήρη πώρωση ενώ η ασθενής είχε ικανοποιητικό εύρος κινήσεως αλλά με ελαφρύ άλγος και στην κάμψη πέραν των 130 μοιρών. Η εκτίμηση του ιατρού τότε ήταν ότι (α) υπήρχε σοβαρή πιθανότητα ψευδάρθρωσης στην περιοχή του κατάγματος και σε περίπτωση επιμενόντων συμπτωμάτων ή δυσκινησίας θα χρειαστεί επέμβαση με ανοικτή ανάταξη, εσωτερική οστεοσύνθεση και τοποθέτηση λαγόνιου αυτομοσχεύματος (από λεκάνη) με ολικό κόστος περί τα €7.000 και (β) υπάρχει σοβαρή πιθανότητα η Ενάγουσα να υποστεί σοβαρού βαθμού οστεοαρθρίτιδα στην περιοχή της ακρωμιοκλειδικής άρθρωσης ή στη γληνοβραχιόνια άρθρωση στον αριστερό ώμο, η οποία θα έχει ως επιπλοκή το άλγος, τη δυσκινησία και περιορισμό κινήσεων και (γ) θα υπάρχει άλγος κατά τις εναλλαγές των καιρικών συνθηκών. Από τη μαρτυρία της ίδιας της Ενάγουσας προκύπτει ότι για διάστημα περίπου ενός έτους δεν μπορούσε να οδηγήσει με ανάλογες συνέπειες στις καθημερινές δραστηριότητες της, χρησιμοποιεί συχνά παυσίπονα προς αντιμετώπιση πόνων στην αριστερή πλάτη και αριστερό χέρι και αναγκάζεται να περιορίζει τις καθημερινές εργασίες, όπως π.χ. μεταφορές αντικειμένων ή κάποιες δύσκολες οικιακές εργασίες κ.λ.π.. Τις θέσεις αυτές τις αποδέχομαι αφού συνάδουν με τον τραυματισμό και τα ιατρικά ευρήματα. Θεωρώ όμως υπερβολικές κάποιες αναφορές της Ενάγουσας οι οποίες δεν δικαιολογούνται ούτε και σχετίζονται με τον τραυματισμό στον ώμο κατά το επίδικο ατύχημα. Τέτοιες είναι οι αναφορές της ότι μόλις που μπορεί να σηκώσει μικρά αντικείμενα (π.χ. ένα ποτήρι νερό), ότι έχει καταρρακωθεί ψυχολογικά, ότι ταλαιπωρείται από φρικτούς πόνους καθημερινά, ότι «βγαίνουν έξω» τα πλευρά της, ότι τα πατάει για να επανέλθουν στη θέση τους, ότι υποφέρει όταν τρώει και ότι δυσκολεύεται να καθίσει. Είναι αυτονόητο και θέμα κοινής λογικής πως εάν υπήρχαν τέτοια ζητήματα αναμφίβολα θα αναζητούσε ιατρική συμβουλή και θεραπεία μετά τον Μάιο του 2018 που επισκέφθηκε για τελευταία φορά τον Δρα Χριστοδούλου, πράγμα για το οποίο δεν υπάρχει οποιαδήποτε συγκεκριμένη και πειστική αναφορά. Όσον αφορά τις γενικές αποζημιώσεις οι αρχές είναι πολύ καλά γνωστές και δεν χρειάζεται εκτενής αναφορά τους. Αρκεί να λεχθεί ότι ο σκοπός της επιδίκασης αποζημιώσεων είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και ζημιά χωρίς να τίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα (βλ. Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi

(1982)1 C.L.R.789). H νομολογία αποκαλύπτει σταθερή άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων, τάση που αντανακλά μεγαλύτερη ευαισθησία για τον ανθρώπινο πόνο, την αγωνία της αναπηρίας, και την ψυχική οδύνη από την περιθωριοποίηση του ανθρώπου (βλ. Μαυροπετρή ν. Γεωργίου

(1995)1 Α.Α.Δ.66). Προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο υπό την έννοια της αρχής του stare decisis αλλά παρέχουν καθοδήγηση. Είναι δεκτό, επίσης, πως πρέπει να λαμβάνεται υπόψιν η συνεχής μείωση της αξίας του χρήματος (βλ. Ιακώβου ν. Ι. Παπαδάκη κ.ά.

(2000)1 Α.Α.Δ.2079 και Karkallis v. Galatariotis & Sons

(1980)1 C.L.R.265). Αποτελεί επίσης σταθερή αρχή πως οι αποζημιώσεις πρέπει να είναι κοινωνικά παραδεκτές. Η αποζημίωση δεν έχει σκοπό την τιμωρία, αλλά την αποκατάσταση (βλ. Μαυροπετρή, ανωτέρω). Στην παρούσα περίπτωση ο βασικός τραυματισμός της Ενάγουσας ήταν το ελαφρώς παρεκτοπισμένο κάταγμα της κλείδας αριστερού ώμου. Δύο μήνες μετά (16.5.18) παρατηρείτο προοδευτική πώρωση του κατάγματος αν και όχι πλήρως. Ως αποτέλεσμα τούτου η Ενάγουσα υπέστη πόνο και ταλαιπωρία ενώ επηρεάζεται μερικώς σε καθημερινές δραστηριότητες της και θα έχει άλγος κατά τις εναλλαγές των καιρικών συνθηκών, ενώ υπάρχει πιθανότητα να απαιτηθεί επέμβαση κόστους €7.000 περίπου και να υποφέρει από οστεοαρθρίτιδα. Η μόνη υπόθεση η οποία φαίνεται να παρουσιάζει κάποιες ομοιότητες τουλάχιστον από πλευράς του βασικού τραυματισμού της παρούσας είναι η Σαρρής ν. Κατσετζίδη

(2010)1 Α.Α.Δ.2120, στην οποίαν επιδικάστηκαν Λ.Κ.15.000 ως γενικές αποζημιώσεις και Λ.Κ.7.500 για δύο μελλοντικές επεμβάσεις. Επισημαίνω όμως πως η πιο πάνω υπόθεση εμφανίζεται να είναι σοβαρότερη αφού εκτός του κατάγματος ακρωμίου, υπήρχε σοβαρού βαθμού θλάση γόνατος με αίμαρθρο, ψευδάρθρωση ώμου, ύδραθρα γόνατος κ.λ.π. ενώ απαιτούντο δύο επεμβάσεις. Συνεκτιμώντας όλα τα πιο πάνω σχετικά γεγονότα και ευρήματα, την ανάγκη για αποζημίωση της για τον πόνο, την ταλαιπωρία, την απώλεια ανέσεων και απολαύσεων, τη σοβαρότητα του τραύματος, τις συνέπειες και γενικά την όλη δυσχέρεια στην οποία περιήλθε, κρίνω πως το ποσό των €30.000 είναι ικανό να την αποζημιώσει συμπεριλαμβανομένου του ποσού των €7.000 το οποίο δυνατόν να απαιτηθεί για εγχείρηση. Σημειώνω πως η Ενάγουσα δεν έχει δικογραφήσει τις ειδικές αποζημιώσεις των €635 τις οποίες κατέγραψε στην ένορκη δήλωση (για αμοιβές για ιατρικές επισκέψεις ή τις φυσιοθεραπείες) και ως εκ τούτου δεν δικαιούται σε απόφαση για αυτές. Κατάληξη Στη βάση των πιο πάνω εκδίδεται απόφαση υπέρ της Ενάγουσας και εις βάρος της Εναγομένης για το ποσό των €30.000 με νόμιμο τόκο από 1.3.18. Επιδικάζονται €2.350 έξοδα με νόμιμο τόκο και Φ.Π.Α. υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον της Εναγομένης. (Υπ.) ............... Χ. Β. Χαραλάμπους, Α.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /Σ.Θ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο