D. DEOMIDOUS (DEVELOPERS) LTD ν. Χριστοδούλου, Αρ. Αγωγής: 5829/13, 20/1/2020 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2020:A36 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χ. Χαραλάμπους, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 5829/13 Μεταξύ: D. DEOMIDOUS (DEVELOPERS) LTD Ενάγοντες και *** Χριστοδούλου Εναγόμενη Αίτηση ημερ. 9.11.18 υπό Ενάγουσας για Προσθήκη Ενάγοντος-Τροποποίηση Ημερομηνία: 20 Ιανουαρίου 2020 Εμφανίσεις: Για Ενάγουσα: κ. Δ. Κούτρας για Δημήτρης Κούτρας & Σία Για Εναγόμενη: Κ. Ε. Χειμώνας για Ανδρέας Δανός & Σία Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η Με την αγωγή της, την οποία καταχώρισε στις 12.9.13, η Ενάγουσα αξίωσε διάταγμα επιστροφής της κατοχής ενός διαμερίσματος, το οποίο είχε πωλήσει και παραδώσει δυνάμει πωλητηρίου ημερ. 26.8.94 στην Εναγόμενη έναντι ποσού €34.
- Διαζευκτικά ζητά την επιστροφή ποσού €108.514 συν τόκους από 6.12.10, ημερομηνία κατά την οποία η Εναγόμενη εισέπραξε (κατ' ισχυρισμόν) το ποσόν ισόποσης εγγυητικής την οποία είχε παραχωρήσει η Ενάγουσα προς διασφάλιση της έκδοσης τίτλου, με αποτέλεσμα η Ενάγουσα να έχει τερματίσει το πωλητήριο και να έχει ζητήσει την επιστροφή της κατοχής με επιστολή της ημερ. 31.1.
- Η Εναγόμενη καταχώρισε εμφάνιση στις 29.1.14 και Υπεράσπιση στις 14.5.14 προβάλλοντας ότι ουδέποτε είχε εισπράξει την εγγυητική, ότι διέμενε νόμιμα στο διαμέρισμα και ότι ανέμενε ακόμα την έκδοση τίτλου και τη μεταβίβαση επ' ονόματι της. Στην Απάντηση της η Ενάγουσα ισχυρίστηκε ότι κατά την πώληση η ίδια εξέδωσε «χρηματική» εγγύηση για δάνειο το οποίο συνήψε η Εναγόμενη από Τράπεζα προκειμένου να αγοράσει το διαμέρισμα και ότι επειδή η τελευταία δεν πλήρωνε τις δόσεις της (και είχε πτωχεύσει) η Τράπεζα με τη συγκατάθεση της Εναγομένης εισέπραξε το ποσό των €108.514 (το οποίο χρεώθηκε η Ενάγουσα) προς εξόφληση του δανείου. Η αγωγή ορίστηκε για πρώτη φορά για οδηγίες στις 6.10.14 και στη συνέχεια άλλες τρεις φορές για οδηγίες και επτά φορές για ακρόαση με τελευταία στις 21.12.18 οπότε λίγο πριν καταχωρίστηκε η υπό κρίση αίτηση αφενός για προσθήκη του εγγεγραμμένου ιδιοκτήτη ως Ενάγοντος 2 και αφετέρου για κάποιες περαιτέρω τροποποιήσεις (στις αξιώσεις και σε μερικές παραγράφους της έκθεσης απαίτησης). Στη συνοδεύουσα την αίτηση ένορκη δήλωση του ο προτεινόμενος Ενάγων 2 εξηγεί ότι είναι διευθυντής της υφιστάμενης Ενάγουσας και ότι λίγες μέρες πριν την ακρόαση διαπίστωσαν την ανάγκη τροποποίησης. Επί λέξει αναφέρει στις §3 έως 5 τα εξής: «
- Η ανάγκη προέκυψε όταν με κάλεσαν οι δικηγόροι μου προ ολίγων ημερών να ετοιμάσουμε γραπτή κατάθεση καθ' ότι η Ακρόαση της υπόθεσης είχε προγραμματιστεί στις 21/12/
- Κατά την ετοιμασία της γραπτής κατάθεσης προέκυψε η ανάγκη τροποποίησης καθ' ότι το επίδικο διαμέρισμα από αβλεψία μας μεταβιβάσθη επ' ονόματι μου αντί στους ενάγοντες αρ.1 οι οποίοι ήσαν οι δικαιούχοι, προφανώς επειδή ήμουν ο Διευθυντής αυτών.
- Έτσι καθίσταται αναγκαίο όπως τροποποιηθεί η αγωγή ώστε να λάβει την μορφή διατυπώσεως ως εμφαίνεται στο ΤΕΚ. Α, ώστε να εμφαίνονται οι αναγκαίοι διάδικοι στην αγωγή». Ένσταση Στην ένσταση της η Εναγόμενη υποστηρίζει ότι η αίτηση υπεβλήθη καθυστερημένα, ότι τα γεγονότα ήταν γνωστά από πριν την καταχώριση της αγωγής, ότι το ακίνητο είχε μεταβιβαστεί από το 2008 και ότι στην ένορκη δήλωση της αίτησης δεν γίνεται καμία αναφορά για τις τροποποιήσεις στην έκθεση απαίτησης αλλά μόνο για το θέμα προσθήκης δεύτερου ενάγοντος. Οι πιο πάνω λόγοι επαναλαμβάνονται και αναπτύσσονται στην ένορκη δήλωση της Εναγομένης, η οποία συνοδεύει την ένσταση. Νομική Πτυχή Όσον αφορά τη δικαιοδοτική βάση προσθήκης Ενάγοντος σημειώνεται πως αυτή παρέχεται από τη Δ.9 θ.2 στις περιπτώσεις που διαπιστώνεται ότι η αγωγή έχει εγερθεί από λάθος καλή τη πίστει και ότι είναι αναγκαίο για τη διεκπεραίωση του πραγματικού ζητήματος να γίνει προσθήκη με όρους που θα διατάξει το δικαστήριο. Το θέμα καλύπτεται όμως και από τη Δ.9 θ.10 η οποία είναι γενικότερης εμβέλειας και επιτρέπει ακριβώς την προσθήκη οποιουδήποτε διαδίκου του οποίου η παρουσία στο δικαστήριο θα ήταν αναγκαία για να μπορέσει το δικαστήριο αποτελεσματικά και ολοκληρωτικά να αποφασίσει και να διακανονίσει όλα τα ερωτήματα που υπάρχουν στην υπόθεση (βλ. υπ. Λίζας Θεφάνους v. Λεωνίδα Γεωργίου κ.ά,
(2011)1(Β) Α.Α.Δ.991). Γενικά αναγνωρίζεται ότι το δικαστήριο ενεργώντας με βάση τη Δ.9 θ.10 διαθέτει ευρεία διακριτική ευχέρεια. Σχετικά με το θέμα αναφέρθηκαν στην υπ. Korkut v. Γεωργίου
(2007)1 Α.Α.Δ.1213 τα ακόλουθα: "Για να προστεθεί ένα πρόσωπο ως διάδικος δυνάμει της Δ.9 θ.10 των περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμών θα πρέπει να κριθεί ως αναγκαίος διάδικος. Βασικό κριτήριο για την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου για την προσθήκη διαδίκου, είναι κατά πόσο θα επηρεαστούν άμεσα τα νομικά δικαιώματα ή τα οικονομικά του συμφέροντα και ιδιαίτερα όταν υπάρχουν υπό αμφισβήτηση ή επηρεάζονται ιδιοκτησιακά δικαιώματα ή συμφέροντα σε περιουσία όπου οι νόμιμοι ιδιοκτήτες πρέπει να αντιπροσωπεύονται". Η υπ. Χριστάκης Σοφιανού v. Minas Makris Developers Ltd κ.ά,
(2011)1(Γ) Α.Α.Δ.1668 αφορούσε ακριβώς παρόμοια αιτήματα και μάλιστα και πάλιν εν σχέσει με ακίνητη ιδιοκτησία, αλλά για προσθήκη συνιδιοκτήτριας εταιρείας ως "συνεναγομένης". Αναφέρθηκαν τα εξής: "Η προσθήκη διαδίκου είναι ζήτημα αναγόμενο στη διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου. Το δικαστήριο έχει επί του προκειμένου ευρεία διακριτική εξουσία να επιφέρει αναγκαίες τροποποιήσεις σε σχέση με τους διαδίκους (διαγραφή, προσθήκη, αντικατάσταση) που στοχεύουν στο να καταστεί δυνατή η πλήρης και αποτελεσματική εκδίκαση όλων των επίδικων θεμάτων μεταξύ των αναγκαίων διαδίκων. Βλ. Mepa Manag. Ltd κ.ά. v. Αγροτικής Ετ. Γεν. Ασφαλ.
(1997)1(Β) Α.Α.Δ.772. Στην υπό εξέταση υπόθεση η αγωγή αφορά στη διεκδίκηση/κατοχύρωση δικαιώματος κατοχής επί ακίνητης περιουσίας, παράνομης επέμβασης και αξίωσης για αποζημιώσεις κατά εγγεγραμμένων ιδιοκτητών του επίδικου ακινήτου. Η επίλυση των επίδικων ζητημάτων θα καταστεί ευχερέστερη και ενδεχομένως πιο αποτελεσματική με τη συμμετοχή όλων των συνιδιοκτητών του επίδικου κτήματος ως αναγκαίων διαδίκων. Η προσθήκη της ................. ως φερόμενης συνιδιοκτήτριας του επίδικου κτήματος, αποτελεί υπό τις περιστάσεις απαραίτητη προϋπόθεση για την εξέταση και επίλυση των επίδικων ζητημάτων όπως αυτά εμφανίζονται στην όψη της αγωγής." Ανασκόπηση της σχετικής νομολογίας έγινε αργότερα στην Αλεξάνδρου v. Edward
(2013)1(Γ) Α.Α.Δ.2387 με ιδιαίτερη αναφορά στις Marcoullis v. Tsakistos
(1970)1 C.L.R.1, Chrysostomou v. Chalkousi & Sons
(1978)1 C.L.R.10, Πέτσα κ.ά. v. Πέτσα
(1996)1 Α.Α.Δ.
- Το Εφετείο κατέληξε ότι υπό τις περιστάσεις το πρωτόδικο δικαστήριο θα έπρεπε να είχε ασκήσει από μόνο του τη διακριτική εξουσία της Δ.9 κ.10 και θα έπρεπε να διατάξει την προσθήκη της συνιδιοκτήτριας ως συνεναγόμενης καθότι ήταν αδιαμφισβήτητα αναγκαίος διάδικος. Στην Πέτσα (ανωτέρω) είχε λεχθεί ότι η μη συνένωση διαδίκου δεν καταστρέφει την αιτία αγωγής αλλά αντιμετωπίζεται με κατάλληλη διαταγή, στο πλαίσιο της διακριτικής εξουσίας του δικαστηρίου δυνάμει της Δ.9 κ.10 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Στην παρούσα περίπτωση η Ενάγουσα αναφέρει ότι το επίδικο διαμέρισμα είναι εγγεγραμμένο επ' ονόματι άλλου προσώπου. Δεν αναφέρει στην ένορκη δήλωση της πότε έγινε αυτή η μεταβίβαση πλην όμως είναι δεκτό από την Εναγόμενη (στη δική της ένορκη δήλωση) ότι αυτή η μεταβίβαση έγινε το
- Είναι σαφές από το σύνολο των εγγράφων ότι η θέση της Ενάγουσας είναι πως παρότι η ίδια ήταν η δικαιούχος προς εγγραφή ως ιδιοκτήτρια του επίδικου διαμερίσματος εντούτοις κατά το 2007 αυτό ενεγράφη επ' ονόματι του διευθυντή της. Δηλαδή, το πώλησε η ίδια το 1994 και παρέδωσε την κατοχή του στην Εναγόμενη προς όφελος της οποίας παρείχαν τραπεζική εγγύηση οποία εισεπράχθη κατά το
- Η αγωγή ηγέρθη το 2013 και επειδή στο ενδιάμεσο κατέστη ιδιοκτήτης ο διευθυντής είναι απαραίτητο, κατά την ίδια, αυτός να προστεθεί ως συνενάγων. Δεν απαιτείται ιδιαίτερη ανάλυση για να λεχθεί ότι πράγματι πρόκειται για κλασική περίπτωση κατά την οποία ο εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης της ακίνητης ιδιοκτησίας είναι αναγκαίος διάδικος και πρέπει να προστεθεί στην αγωγή. Ακόμα και χωρίς άλλη τροποποίηση στην έκθεση απαίτησης, είναι προφανές ότι η αγωγή ενδιαφέρει άμεσα τον ιδιοκτήτη και ενδεχομένως να επηρεάσει τα δικαιώματα του. Αρκεί να λεχθεί πως στην έκθεση απαίτησης γίνεται αναφορά σε παράνομη κατοχή του και επέμβαση από την Εναγομένη σε αυτό και πως από την επίλυση των συμβατικών σχέσεων της εταιρείας με την Εναγομένη εξαρτάται ενδεχομένως η περαιτέρω κυριότητα του διαμερίσματος. Το διακύβευμα αυτό αφορά σίγουρα τον σημερινό ιδιοκτήτη ο οποίος δεν μπορεί να παραμείνει εκτός της αγωγής. Όσον αφορά τις τροποποιήσεις στην έκθεση απαίτησης είναι γεγονός πως ατυχώς η Ενάγουσα δεν κατέγραψε χωριστά τις αλλαγές τις οποίες επιθυμεί. Έχει επισυνάψει ως Τεκμήριο Α ολόκληρη την έκθεση απαίτησης, ενσωματώνοντας σε αυτή τις αλλαγές που επιθυμεί, την οποία κατέγραψε και στο αιτητικό της αίτησης. Υπέδειξε τις προτεινόμενες αλλαγές κατά την αγόρευση της. Η αλήθεια είναι πως αρκετές από τις τροποποιήσεις δεν διασυνδέονται με την προσθήκη ενάγοντος και πολύ περισσότερο για όλες αυτές (που δεν διασυνδέονται) δεν υπάρχει καμία αναφορά στην ένορκη δήλωση για το πώς προέκυψαν και τι είναι αυτό που τις δικαιολογεί. Βασικά δεν αναφέρεται καν στην ένορκη δήλωση κάτι για αυτές. Ειδικότερα και σε όποιο βαθμό δύναται να διαπιστωθεί: α) Η αξίωση υπό Α αναδιατυπώνεται ούτως ώστε να συνάδει με την προσθήκη ενάγοντος 2 και θεωρώ ότι δικαιολογείται. β) Η προσθήκη νέας αξίωσης υπό Β για απώλεια χρήσης από 26.8.94, δηλαδή από την ημερομηνία πώλησης, δεν γίνεται κατανοητή, δεν συνδέεται με την προσθήκη ενάγοντος, δεν επεξηγείται στην ένορκη δήλωση και δεν δύναται υπό αυτές τις περιστάσεις να εγκριθεί. γ) Η αναδιατύπωση της παλαιάς αξίωσης υπό Β σε Γ επίσης δεν εξηγείται και δεν δικαιολογείται, ιδιαίτερα ενόψει του ότι η παλαιά ήδη αναφέρεται σε «ενάγοντες» και στο ίδιο ποσό των €108.
- Στην ένορκη δήλωση και πάλι δεν εξηγείται για ποιο λόγο χρειάζεται αλλαγή. δ) Από τις προτεινόμενες αλλαγές στην έκθεση απαίτησης οι προτεινόμενες νέες παράγραφοι υπ' αρ. 2 και 8 είναι οι μόνες οι οποίες δικαιολογούνται βάσει της προσθήκης ενάγοντος και θα πρέπει να εγκριθούν αφού καλύπτονται και από την ένορκη δήλωση. ε) Οι υπόλοιπες προτεινόμενες αλλαγές, ήτοι στις προτεινόμενες νέες παραγράφους 3 έως 7 και 9 έως 12 ούτε επεξηγούνται στην ένορκη δήλωση ούτε και διασυνδέονται με την προσθήκη Ενάγοντος και δεν δικαιολογούνται, οπότε θα πρέπει να απορριφθούν. Κατάληξη Στη βάση όλων των ανωτέρω καταλήγω ότι δικαιολογείται πρώτον η προσθήκη ενάγοντος υπ' αρ. 2 ως η αίτηση, δεύτερον η τροποποίηση της αξίωσης υπό Α και τέλος η προσθήκη των προτεινόμενων παραγράφων 2 και 8 ως το δείγμα που έχει επισυναφθεί, με την κατάλληλη αρίθμηση. Ως εκ τούτου η αίτηση εγκρίνεται μερικώς ως εξής: Α. Διατάσσεται η προσθήκη του Διομήδη Διομήδους ως ενάγοντος αρ. 2 καθώς και η σχετική αρίθμηση της υφιστάμενης Ενάγουσας ως Ενάγουσας αρ.1, υπό τον όρο ότι ταυτόχρονα με την καταχώριση τροποποιημένου δικογράφου ως κατωτέρω θα καταχωριστεί και έντυπο διορισμού δικηγόρου από τον νέο διάδικο. Β. Διατάσσεται η αντικατάσταση της υφιστάμενης αξίωσης υπό Α με την προτεινόμενη στην αίτηση νέα αξίωση Α. Γ. Διατάσσεται η προσθήκη των προτεινόμενων στην αίτηση νέων παραγράφων υπ' αρ. 2 και 8 ως νέων παραγράφων 2Α και 3Α αντίστοιχα (ούτως ώστε να υπάρχει χρονολογική σειρά γεγονότων). Δ. Τροποποιημένο κλητήριο και έκθεση απαίτησης ως ανωτέρω να καταχωριστούν εντός 15 ημερών από της σύνταξης του παρόντος διατάγματος. Τροποποιημένη Υπεράσπιση να καταχωριστεί εντός περαιτέρω 15 ημερών από της παράδοσης του τροποποιημένου κλητηρίου ως ανωτέρω. Κατά τα λοιπά να ακολουθηθούν οι θεσμοί. Ε. Τα έξοδα της αίτησης και όσα τυχόν παραμερίζονται επιδικάζονται προς όφελος της Εναγομένης ως θα υπολογιστούν. ΣΤ. Η αγωγή ορίζεται για προγραμματισμό στις 28.2.20 και ώρα 9:00π.μ.. Η παλαιότερη δοθείσα ημερομηνία (31.1.20) ακυρώνεται. (Υπ.) ............. Χ. Χαραλάμπους, Α.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /Σ.Θ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο