Αστυνομικού Διευθυντή Λευκωσίας ν. Παναγιώτου κ.α., Αρ. Υπόθεσης 18445/2017, 5/2/2020

(1)του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου. Αντίθετη ήταν η εισήγηση της ευπαίδευτης συνηγόρου για την Κατηγορούσα Αρχή. Οι αρχές που διέπουν το θέμα της απόδειξης εκ πρώτης όψεως υπόθεσης έχουν καταστεί αντικείμενο ενδελεχούς νομολογιακής ανάλυσης. Θεμελιακές επί του εξεταζόμενου ζητήματος είναι οι αποφάσεις Azinas v. Police

(1981)2 CLR 9, In Re Kakos

(1985)1 CLR 250 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Χριστοδούλου

(1990)2 ΑΑΔ 133. Σύμφωνα με τις πιο πάνω αυθεντίες ο Κατηγορούμενος απαλλάσσεται από αυτό το στάδιο αυτό όταν: (α) Δεν στοιχειοθετείται εξ αντικειμένου η υπόθεση της κατηγορίας λόγω της απουσίας ενός ή περισσοτέρων των συστατικών στοιχείων του αδικήματος, και (β) Οποτεδήποτε η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας, σε βαθμό που κανένα λογικό δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασίσει σ' αυτή την καταδίκη του κατηγορούμενου. Επιπλέον, στην απόφαση Γενικός Εισαγγελέας ν. Ανδρέα Δράκου

(2012)2 Α.Α.Δ. 851, υποδείχθηκε εκ νέου ότι : « στο στάδιο αυτό δεν προβαίνει ο Δικαστής σε υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας. Το έργο αυτό επιτελείται κατά το τέλος της δίκης. Η απόφασή του περιορίζεται, όπως αναφέραμε, σε αντικειμενική θεώρηση της υπόθεσης. Η απόφαση για απαλλαγή και αθώωση σ' εκείνο το στάδιο της δίκης, πρέπει να έχει αντικειμενικό έρεισμα και να αντέχει στη βάσανο που θέτει η Πρακτική του 1962, δηλαδή, ότι κάθε λογικό δικαστήριο θα κατέληγε, ενόψει της αντικειμενικής υφής της μαρτυρίας, στο ίδιο συμπέρασμα.» Προκύπτει, συνεπώς, ότι στο στάδιο αυτό το Δικαστήριο δεν προβαίνει σε υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας, αλλά εξετάζει μόνο το κατά πόσο αντικειμενικά κρινόμενη η μαρτυρία δικαιολογεί την κλήση του κατηγορούμενου σε απολογία. Υπενθυμίζεται, παράλληλα, ότι στο παρόν στάδιο η μαρτυρία για την Κατηγορούσα Αρχή λαμβάνεται υπόψη στο απόγειό της. Σχετική είναι η απόφαση R. v. Galbraith

(1981)2 All ER 1060, 1062. Επιπρόσθετα, στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας v. Κουννίδη

(1993)2 ΑΑΔ 82, λέχθηκαν τα ακόλουθα ως προς το κριτήριο, το οποίο πρέπει να ικανοποιηθεί, ώστε ο Κατηγορούμενος να κληθεί σε απολογία : «Το ορθό κριτήριο σε τέτοιες περιπτώσεις δεν είναι αν αποδειχθεί η ενοχή ενός κατηγορουμένου εις το στάδιο που κλείει η υπόθεση της Κατηγορούσας Αρχής, αλλά κατά πόσο σε περίπτωση που ο κατηγορούμενος δεν δώσει ικανοποιητική εξήγηση, το Δικαστήριο θα μπορούσε λογικά να τον βρει ένοχο της κατηγορίας». Σε αντίθετη περίπτωση ο Κατηγορούμενος θα κληθεί όχι για να υπερασπιστεί τον εαυτό του, αλλά για να διορθώσει τις ατέλειες που υπάρχουν στη μαρτυρία της Κατηγορούσας αρχής, πράγμα ανεπίτρεπτο. Σχετική είναι η απόφαση Police v. Kallenos

(1980)JSC 145. Οι σχετικές αρχές έχουν συνοψισθεί στην πρόσφατη απόφαση στην υπόθεση E.C. Fresh Meat Ltd ν Γεωργίου, ECLI:CY:AD:2018:B524, Π.Ε. 43/2017, ημερομηνίας 5.12.2018, όπου αναφέρθηκαν τα ακόλουθα : «Το εκ πρώτης όψεως στάδιο σε ποινική υπόθεση παραμένει ένα θεμελιακό στάδιο της ποινικής δίκης που προστατεύει στην ουσία τον κατηγορούμενο από τον εξαναγκασμό του να δώσει μαρτυρία για λόγους που δεν άπτονται στην έννοια της καλώς νοούμενης απονομής της δικαιοσύνης. Με δεδομένο ότι η κατηγορούσα αρχή έχει ήδη αποκαλύψει και παρουσιάσει όλη τη μαρτυρία που είχε στη διάθεση της, το Δικαστήριο δεν πρέπει να προχωρήσει την υπόθεση εάν η μαρτυρία είναι θνησιγενώς ελαττωματική κατά νόμο οπότε και ο κατηγορούμενος δικαιούται απαλλαγής από το στάδιο αυτό. Η κατηγορούσα αρχή δεν μπορεί να τίθεται σε καλύτερη μοίρα από απόψεως στοιχειοθέτησης της υπόθεσης ή αποτίμησης της μαρτυρίας εάν ο κατηγορούμενος καταθέσει προς υπεράσπιση του. Δεν πρέπει συναφώς να διαφεύγει της προσοχής ότι είναι η κατηγορούσα αρχή που οφείλει να αποδείξει την κατηγορία και κάθε συστατικό στοιχείο αυτής, με, εκ πρώτης όψεως, βάρος κατά το κλείσιμο της υπόθεσης της, που μετατρέπεται σε αποδεικτικό βάρος απόδειξης πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας στο τελικό στάδιο.» Στην υπό κρίση υπόθεση ο συνήγορος των Κατηγορουμένων εισηγήθηκε ότι οι Κατηγορούμενοι πρέπει να απαλλαγούν απ το στάδιο αυτό, επειδή η μαρτυρία της Κατηγορούσας Αρχής είναι αντινομική. Ο κ. Παρασκευά εισηγήθηκε ότι η ΜΚ2 είχε ίδιο συμφέρον και αλλότριο κίνητρο να υποβάλει την επίδικη καταγγελία. Το πιο πάνω καθιστά τη μαρτυρία της, σύμφωνα με την Υπεράσπιση, αντινομική. Σχετικά ο ευπαίδευτος συνήγορος παρέπεμψε στα όσα αναφέρθηκαν στην απόφαση Κοσουλίδης ν. Αστυνομίας Ποινική Έφεση 10/2018, ημερομηνίας 9.11.2018, σε σχέση αξιολόγηση μαρτύρων που διαπιστώνεται ότι έχουν ίδιο συμφέρον ή που η μαρτυρία τους διακατέχεται από ιδιοτελή ή αλλότρια κίνητρα. Εν πρώτοις σημειώνεται ότι τα όσα αναφέρθηκαν στην απόφαση Κοσουλίδης (ανωτέρω) αφορούν την αξιολόγηση της μαρτυρίας. Στο στάδιο αυτό, όμως, το Δικαστήριο εξετάζει τη μαρτυρία αντικειμενικά χωρίς να υπεισέρχεται σε οποιαδήποτε μορφή αξιολόγησης. Εφόσον, λοιπόν, το Δικαστήριο δεν μπορεί να εξετάσει ζητήματα που απαιτούν αξιολόγηση και στάθμιση της μαρτυρίας, οι σχετικές εισηγήσεις του συνηγόρου των Κατηγορουμένων δεν μπορούν να κριθούν στο παρόν στάδιο. Περαιτέρω, ακόμα και εάν γίνει δεκτή η εισήγηση περί ύπαρξης ίδιου συμφέροντος ή κίνητρου σε κάποιο μάρτυρα, δεν καθιστά τη μαρτυρία του, άνευ ετέρου, αντινομική, αλλά επιβάλλει όπως αυτή προσεγγισθεί, κατά το στάδιο της αξιολόγησης της μαρτυρίας, με τον τρόπο που υποδεικνύει η απόφαση Κοσουλίδης (ανωτέρω). Επιπρόσθετα, μέσα από το σύνολο της ενώπιόν μου μαρτυρίας, χωρίς να υπεισέρχομαι σε αξιολόγηση αυτής, προκύπτει ότι υφίστανται τέτοια στοιχεία μαρτυρίας, ώστε οι Κατηγορούμενοι να κληθούν σε απολογία σε σχέση με τις κατηγορίες που αντιμετωπίζουν. Υπό το φως των πιο πάνω οι Κατηγορούμενοι καλούνται σε απολογία. [Υπ.] .................... Μ. Χριστοδούλου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο