ΜΑΡΤΟΥΔΗ ν. ΝΕΜΕΣΙΣ ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ, Αρ. Αγωγής: 3860/12, 28/2/2020 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2020:A113 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Λ. Πασχαλίδη, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 3860/12 Μεταξύ: XXXXX ΜΑΡΤΟΥΔΗ Ενάγοντας και ΝΕΜΕΣΙΣ ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ Εναγόμενοι ----------------- Ημερομηνία: 28 Φεβρουαρίου 2020 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για Ενάγοντα: κ. Σ.Φλουρέντζου για Κ. Π. Δημητριαδης ΔΕΠΕ Για Εναγόμενους: κ. Κ. Στυλιανού για Τ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΔΕΠΕ ΑΠΟΦΑΣΗ Με την παρούσα αγωγή ο ενάγοντας αξιώνει γενικές και ειδικές αποζημιώσεις από τους εναγόμενους, στους οποίους κατά τον ουσιώδη χρόνο είχε ανατεθεί από το Δήμο Λευκωσίας η εκτέλεση εργασιών ανάπλασης δρόμων σε συγκεκριμένη περιοχή της Λευκωσίας. Η δικογραφημένη εκδοχή του ενάγοντα, την οποία προώθησε ο ίδιος κατά την ακρόαση ως ΜΕ2, με την ουσία της κυρίως εξέτασης του να λαμβάνει τη μορφή γραπτής δήλωσης (Έγγραφο Β), είναι ότι αυτός τραυματίστηκε κατά ή περί το μεσημέρι της 26/01/11, όταν επιχείρησε να εισέλθει στην πολυκατοικία του πατώντας πάνω σε πρόχειρη ξύλινη ράμπα που είχαν τοποθετήσει για σκοπούς πρόσβασης των ενοίκων στην πολυκατοικία οι εναγόμενοι πάνω από σκάμμα (λάκκο) που είχαν δημιουργήσει κατά τις κατασκευαστικές εργασίες αποκατάστασης των πεζοδρομίων και ασφαλτόστρωσης των δρόμων που έκαμναν μπροστά από την πολυκατοικία και στην γενικότερη περιοχή. Ειδικότερα, ισχυρίζεται ο ενάγοντας, «το ξύλο έσπασε και/ή υποχώρησε μόλις ο ενάγοντας πάτησε πάνω σε αυτό και/ή ο ενάγοντας έχασε την ισορροπία του και έπεσε μέσα στο σκάμμα που υπήρχε από κάτω .» με αποτέλεσμα να υποστεί θλάση γαστροκνημίου αριστερά, ρήξη της έσω κεφαλής του γαστροκνημίου μυός περιφερικά με δημιουργία αιματώματος και να κοπούν οι τένοντες του αριστερού ποδιού καθιστώντας έτσι τις κινήσεις της αριστερής κνήμης επώδυνες, να βαδίζει με χωλότητα και να παρουσιάζει άλγος στο γόνατο και μέχρι σήμερα να εξακολουθεί να έχει πόνους και ταλαιπωρία και να αποστερείται των απολαύσεων της ζωής και δη των απολαύσεων που είχε πριν το δυστύχημα. Σύμφωνα με τον ενάγοντα, αν και κατά την ημέρα του επίδικου περιστατικού δεν υπήρχε κάποιο άλλο πρόσωπο εκεί για να δει τί είχε γίνει, εντούτοις τις αμέσως επόμενες ημέρες η θυγατέρα του έλαβε στην παρουσία του αριθμό βίντεο της σκηνής, πέντε στο σύνολο, τα οποία κατατέθηκαν στην ακρόαση ως Τεκ.
- Σημειώνω εδώ ότι σύμφωνα με τον ίδιο τον ενάγοντα, μόνο το βίντεο υπ' αριθμό 0005 δείχνει το σημείο όπου κατ' εκείνον έγινε το ατύχημα αφού τα υπόλοιπα βίντεο δείχνουν απλά το γενικότερο χώρο όπου εκτελούσαν εργασίες οι εναγόμενοι. Στο εν λόγω βίντεο, ισχυρίζεται ο ενάγοντας, φαίνεται μια πιο στιβαρή και σταθερή ξύλινη ράμπα στο σημείο που έπεσε, την οποία ράμπα ισχυρίστηκε ότι την τοποθέτησαν οι εναγόμενοι μετά την καταγγελία του. Ισχυρίστηκε επίσης ο ενάγοντας ότι τα εν λόγω βίντεο δεν κατέστη δυνατό να τα αποκαλύψει πριν την ακρόαση που άρχισε το 2019 διότι ξέχασε ότι υπήρχαν, όμως κατά την προετοιμασία του για την ακρόαση, η θυγατέρα του έψαξε στα αρχεία της, βρήκε τα βίντεο και του τα έδωσε για να τα παρουσιάσει στην ακρόαση. Προς επίρρωση των ισχυρισμών του αναφορικά με τους τραυματισμούς του, ο ενάγοντας κατέθεσε ως Τεκ. 3Ζ το ιατρικό πιστοποιητικό της κυβερνητικής γιατρού των Α. Βοηθειών του Γ. Ν. Λευκωσίας που τον εξέτασε την ίδια μέρα και περί ώρα 18:26 και το οποίο πιστοποιητικό δηλώθηκε από αμφότερους τους συνηγόρους να συνιστά παραδεκτό έγγραφο και ως προς στην αλήθεια του περιεχομένου του, το ιατρικό πιστοποιητικό που συνέταξε στις 27/10/11 ο κυβερνητικός ορθοπεδικός Δρ. Αντωνίου (ΜΕ3) ως Τεκ. 3Η και δέσμη άλλων ιατρικών αποδείξεων και βεβαιώσεων ως Τεκ. 3Α, 3Β, 3Γ, 3Δ, 3Ε, 3Στ, 3Θ, 3Ι, 3ΙΑ, 3ΙΒ. Ισχυρίζεται επίσης ο ενάγοντας ότι πέραν του τραυματισμού του έχει υποστεί και ειδικές ζημιές συνολικού ύψους €168.79 - ως το ποσό περιορίστηκε κατά την μαρτυρία του - ήτοι €18.79 για εξασφάλιση των ιατρικών πιστοποιητικών (Τεκ.4) και €150 για διενέργεια αναλύσεων σε ιδιωτικό χημείο στις 04/02/11 (Τεκ. 5). Στην αντίπερα όχθη οι εναγόμενοι με την υπεράσπιση τους αρνούνται τους ισχυρισμούς του ενάγοντα καθώς και ότι φέρουν οποιαδήποτε ευθύνη ως τους αποδίδει ο τελευταίος. Ειδικότερα, η υπεράσπιση των εναγομένων περιστρέφεται επί των ακόλουθων θέσεων. «(α) Κατά τον ουσιώδη χρόνο η Εναγόμενη δεν εκτελούσε οποιαδήποτε εργασία στον χώρο τον οποίο υπέδειξε ο Ενάγοντας ότι επεσυνέβη το επίδικο ατύχημα. (β) Στο χώρο που ισχυρίζεται ο Ενάγοντας ότι επεσυνέβη το επίδικο ατύχημα δεν υπήρχε λάκκος ο οποίος να δημιουργήθηκε από την Εναγόμενη ή/και εγκαταλειμμένα υλικά εργοταξίου όπως ξύλα ή/και καρφιά ή/και απορρίμματα που να εμποδίζουν την είσοδο ή/και έξοδο. (γ) Οι δηλώσεις του ενάγοντα προς την εναγόμενη αναφορικά με τις συνθήκες του ατυχήματος ήταν αντιφατικές και παρουσίαζαν κενά.» Ως προς τις κατ' ισχυρισμό ζημιές του ενάγοντα οι εναγόμενοι προβάλλουν και τη θέση ότι οι εν λόγω ζημιές είναι υπερβολικές και εξογκωμένες. Κατά την ακρόαση, πρόσθετα του ενάγοντα κατέθεσαν εκ μέρους της πλευράς του τελευταίου ακόμη τρεις μάρτυρες, ήτοι η λειτουργός του Γραφείου Επιθεώρησης Εργασίας Ε. Λοϊζΐδου (ΜΕ1), ο κυβερνητικός ορθοπεδικός Δρ. Αντωνίου (ΜΕ3) και ο Σ. Στέλιου, ένοικος στην πολυκατοικία του ενάγοντα (ΜΕ4), ενώ εκ μέρους των εναγομένων κατέθεσαν ο λειτουργός της ασφαλιστικής εταιρείας των τελευταίων Χ. Αθανασίου (ΜΥ1) και η λειτουργός ασφάλειας και υγείας των εναγομένων Μ. Ρούβαλη (ΜΥ2). Εφόσον κατέστη παραδεκτό το γεγονός ότι το απόγευμα της επίδικης ημερομηνίας, ήτοι στις 26/01/11, ο ενάγοντας διαπιστώθηκε από γιατρό των Α. Βοηθειών να έχει όντως υποστεί τραυματισμό στο αριστερό πόδι ως ισχυρίζεται, το ουσιαστικό σημείο της διαφωνίας των δύο πλευρών κατέληξε να είναι το πώς και το πού τραυματίστηκε ο τελευταίος. Υπενθυμίζω ότι η εκδοχή του ενάγοντα ήταν ότι τραυματίστηκε όταν επιχείρησε να πατήσει πάνω σε πρόχειρο ξύλο που είχαν τοποθετήσει οι εναγόμενοι «στην είσοδο της πολυκατοικίας . ούτως ώστε να μπορούν οι ένοικοι της πολυκατοικίας να εισέρχονται σε αυτή .» οπόταν και «. το ξύλο έσπασε μόλις πάτησα πάνω . (και) έχασα την ισορροπία μου και έπεσα μέσα στο σκάμμα που υπήρχε από κάτω και τραυματίστηκα» και ότι η δικογραφημένη υπεράσπιση των εναγομένων ήταν ότι στο σημείο που υπέδειξε ο ενάγοντας ότι τραυματίστηκε δεν υπήρχε σκάμμα ούτε και εκτελούνταν εργασίες από τους εναγόμενους καθώς και ότι οι ισχυρισμοί που ο τελευταίος πρόβαλε προς την εναγόμενη αναφορικά με τις συνθήκες του ατυχήματος ήταν αντιφατικές και παρουσίαζαν κενά. Προτού συνοψίσω την προσκομισθείσα μαρτυρία που αφορά στα πιο πάνω θέματα κρίνω σκόπιμο όπως παραθέσω πρώτα τα όσα γεγονότα κατέληξαν, είτε συνεπεία των δηλώσεων αμφότερων των συνηγόρων, είτε συνεπεία των παραδοχών που έγιναν από τους μάρτυρες κατά την ακρόαση, είτε συνεπεία υποβολών που τέθηκαν κατά την αντεξέταση των τελευταίων, να συνιστούν παραδεκτό ή κοινό και μη αμφισβητούμενο έδαφος μεταξύ των μερών. Κατά τον ουσιώδη χρόνο είχε ανατεθεί στους εναγόμενους από το Δήμο Λευκωσίας η εκτέλεση εργασιών ανάπλασης δρόμων σε συγκεκριμένη περιοχή της Λευκωσίας περιλαμβανομένης και της οδού όπου βρίσκεται η πολυκατοικία στην οποία διέμενε και εξακολουθεί να διαμένει ο ενάγοντας (Τεκ.2). Στις 26/01/11, μπροστά από την πολυκατοικία του ενάγοντα και κατά μήκος του δρόμου υπήρχε ενεργό εργοτάξιο των εναγομένων στο οποίο γίνονταν οι υπό αναφορά εργασίες ανάπλασης των δρόμων και των πεζοδρομίων. Το απόγευμα της ίδιας ημέρας και περί ώρα 18:26 ο ενάγοντας μετέβηκε στο Τμήμα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας όπου η επί καθήκοντι γιατρός, αφού τον εξέτασε διαπίστωσε ότι «. Μετά από απότομη κίνηση αιτιάται άλγος αριστερής κνήμης. Έτυχε ορθοπεδικής εκτίμησης. Διάγνωση: Θλάση γαστροκνημίου αριστερά. Δόθηκε φαρμακευτική αγωγή, ραντεβού για την κλινική καταγμάτων και απελύθη με οδηγίες». Στις 27/01/11, την επόμενη μέρα δηλαδή, ο ενάγοντας επικοινώνησε με την υπεύθυνη μηχανικό του Δήμου Λευκωσίας Ρ. Ιβάνοφ και κατήγγειλε ότι είχε τραυματιστεί περί το μεσημέρι της προηγούμενης ημέρας πέφτοντας σε λάκκο σε κάποιο σημείο στο χώρο που βρίσκεται η πολυκατοικία του και που γίνονταν εργασίες ανάπλασης του δρόμου. Την καταγγελία αυτή του ενάγοντα η Ιβάνοφ την μεταβίβασε στους εναγόμενους, υπάλληλοι των οποίων επικοινώνησαν με τον ενάγοντα για σκοπούς διευκρινήσεων. Συγκεκριμένα, με τον ενάγοντα επικοινώνησαν η Μ. Δουκανάρη πολιτικός μηχανικός των εναγομένων και η Μ. Ρούβαλη. λειτουργός ασφάλειας των εναγομένων (βλ. Τεκ.1 και υποβολές και παραδοχές που έγιναν κατά τη μαρτυρία των ΜΕ2 και ΜΥ2 αντίστοιχα). Στις 11/02/11, η ΜΥ2 έστειλε εκ μέρους των εναγομένων γραπτή επιστολή στο Επαρχιακό Γραφείο Επιθεώρησης Εργασίας Λευκωσίας και συγκεκριμένα στην επιθεωρήτρια εργασίας ΜΕ1, ενημερώνοντας την για τους ισχυρισμούς του ενάγοντα (Τεκ. 1). Η ΜΕ1 τότε ενεπλάκηκε στην υπόθεση υπό την ιδιότητα του διερευνόντα λειτουργού και κατόπιν της έρευνας που έκαμε, στα πλαίσια της οποίας έλαβε καταθέσεις και πληροφορίες από τον ενάγοντα, την ΜΥ2, τη Ρ. Ιβάνοφ και την Μ. Δουκανάρη, συνέταξε σχετική έκθεση με τις διαπιστώσεις της(Έγγραφο Α). Όταν ο ενάγοντας προσήλθε στο γραφείο της ΜΕ1 στις 23/02/11 για να δώσει κατάθεση κούτσαινε και χρησιμοποιούσε πατερίτσες για να περπατήσει. Από την έρευνα της ΜΕ1 δεν κατέστη δυνατό να εξαχθούν με βεβαιότητα οποιαδήποτε συμπεράσματα και δεν ασκήθηκε οποιαδήποτε ποινική δίωξη εναντίον οποιουδήποτε προσώπου από το Τμήμα Εργασίας επειδή διαπιστώθηκε ότι ο καθένας εκ των ενάγοντα, ΜΥ2, Ιβάνοφ και Δουκανάρη προέβαλλαν διαφορετικούς ισχυρισμούς για το περιστατικό και επειδή δεν κατεστη δυνατό να γίνει επί τόπου διερεύνηση «λόγω του μεγάλου χρονικού διαστήματος που μεσολάβησε από την ημέρα του ατυχήματος μέχρι αυτό να έλθει σε γνώση μας, η σκηνή του ατυχήματος αλλοιώθηκε.». Αν και σε κάποιο μεταγενέστερο στάδιο διευθετήθηκε συνάντηση μεταξύ του ενάγοντα και των ΜΥ1 και ΜΥ2 για να υποδειχθεί από τον πρώτο το ακριβές σημείο όπου έγινε το κατ' ισχυρισμό ατύχημα, η συνάντηση τελικά δεν έγινε για λόγους που τελούν υπό αμφισβήτηση. Αργότερα ο ενάγοντας ανέφερε στους εναγόμενους ότι η οποιαδήποτε περαιτέρω συζήτηση για το όλο θέμα θα γινόταν πλέον μόνο με τον δικηγόρο του. Σύμφωνα με τα ιατρικά πιστοποιητικά που έχουν παρουσιαστεί και τα οποία δεν έχουν αμφισβητηθεί, ο ενάγοντας επισκεπτόταν τις ιατρικές υπηρεσίες του Γ. Ν. Λευκωσίας για σκοπούς επανεξέτασης και φυσιοθεραπειών τραυματισμού φύσης θλάσης γαστροκνημίου μέχρι και τις 05/04/11 και ειδικότερα υπεβλήθη σε τέσσερεις φυσιοθεραπείες μεταξύ 17/03/11 και 05/04/
- Για όλα τα πιο πάνω κάμω ανάλογα ευρήματα. Ενόψει του περιορισμού των επίδικων θεμάτων που γίνεται στη βάση των πιο πάνω, προχωρώ να συνοψίσω την προσκομισθείσα μαρτυρία σε σχέση με τα θέματα που παραμένουν να τελούν υπό αμφισβήτηση (βλ. ΙΩΑΝΝΟΥ κ.α. ν. ΑΛΗΦΑΝΤΗ κ.α., Ποινικές Εφέσεις Αρ. 163 /2017, 164/2017, 165/2017, 7/10/2019). Η ουσία της γραμμής που ακολούθησε η υπεράσπιση κατά την αντεξέταση του ενάγοντα ήταν ότι ο τελευταίος ήταν από την αρχή σε τέτοιο βαθμό ασαφής, αόριστος και αντιφατικός ως προς το πού κατ' εκείνον έγινε το περιστατικό ώστε να μην μπορεί να θεωρηθεί ότι λέει την αλήθεια. Υποδείχθηκαν συναφώς στον ενάγοντα δύο φωτογραφίες - Τεκ. 7 και Τεκ. 8 - οι οποίες δείχνουν δύο σημεία μπροστά από την πολυκατοικία του τελευταίου τα οποία σημεία, σύμφωνα με την υπεράσπιση, ήταν τα σημεία που οι εναγόμενοι αντιλήφθηκαν από τα όσα είχε ισχυριστεί ο ενάγοντας στα διάφορα πρόσωπα με τα οποία συνομίλησε, να συνιστούν τα πιθανά σημεία που τραυματίστηκε ως ισχυρίστηκε. Το ένα σημείο, αυτό που φαίνεται στη φωτογραφία Τεκ. 7, είναι ακριβώς μπροστά από την κύρια είσοδο της πολυκατοικίας του ενάγοντα και για το σημείο αυτό υπεβλήθη στον τελευταίο ότι οι εναγόμενοι καμία ευθύνη έχουν για ότι τυχόν έγινε σε εκείνο το σημείο αφού ουδέποτε εκτέλεσαν εργασίες εκεί και ουδέποτε το εν λόγω σημείο ήταν υπό τον έλεγχο ή την κατοχή τους. Ο ενάγοντας απέρριψε την υποβολή, ισχυριζόμενος ότι το ατύχημα έγινε στο σημείο του Τεκ. 8 και συγκεκριμένα στο σημείο όπου η πλαϊνή είσοδος της πολυκατοικίας ενώνεται με το πεζοδρόμιο και το διπλανό άδειο οικόπεδο που χρησιμοποιείτο τότε ως χώρος στάθμευσης, όπως ήταν πάντοτε, ως ισχυρίστηκε, η θέση του. Αυτό είναι το σημείο, ισχυρίστηκε περαιτέρω ο ενάγοντας, που φαίνεται και στο βίντεο 0005 όπου επίσης φαίνονται ξεκάθαρα να εργάζονται υπάλληλοι των εναγομένων και να υπάρχουν μηχανήματα και κατασκευαστικά υλικά των τελευταίων. Αντεξεταζόμενος ως προς το περιεχόμενο του βίντεο 0005, ρωτήθηκε ο ενάγοντας για ποιο λόγο, ενώ αποφάσισε να βιντεογραφήσει το σημείο όπου κατ' εκείνον έγινε το επίδικο περιστατικό και ενώ καθ' όλο το βίντεο ακούγεται να παραπονείται για την ταλαιπωρία που προκαλούσε το εργοτάξιο, όχι μόνο δεν αναφέρει σε κανένα σημείο ότι είναι εκεί που έπεσε και χτύπησε αλλά μάλιστα ακούγεται να λέει και ότι προηγουμένως δεν υπήρχε καν ξύλο εκεί για σκοπούς διέλευσης. Θέση του ενάγοντα ήταν ότι η απόφαση να βιντεογραφήσουν το συγκεκριμένο σημείο λήφθηκε αυθόρμητα όταν αυτός και η θυγατέρα του διαπίστωσαν ότι οι εναγόμενοι επίσπευσαν τις εργασίες αμέσως μετά την καταγγελία του ώστε να αλλοιώσουν, ως θεώρησαν, την άσχημη κατάσταση που επικρατούσε τότε και ότι είναι γι' αυτό το λόγο που δεν βιντεογράφησε μόνο το συγκεκριμένο σημείο αλλά και τις υπόλοιπες εργασίες που γίνονταν εξ' ου και σε όλα τα βίντεο ακούγεται να εκφράζεται έντονα για τις ενέργειες που άρχισαν να κάνουν οι εναγόμενοι μετά την καταγγελία του. Αυτό δε που εννοούσε με την αναφορά του ότι προηγουμένως δεν υπήρχε ξύλο, ήταν, ως ισχυρίστηκε, ότι δεν υπήρχε προηγουμένως η σταθερή ξύλινη πλατφόρμα που φαίνεται στο βίντεο να τοποθετήθηκε μετά την καταγγελία του. Υπεβλήθη στο μάρτυρα ότι ο πραγματικός λόγος που έκαμε καταγγελία και καταχώρησε την παρούσα αγωγή δεν ήταν διότι όντως τραυματίστηκε σε χώρο που εκτελούσαν εργασίες οι εναγόμενοι αλλά διότι τον ενοχλούσε η ταλαιπωρία που προκαλείτο από το εργοτάξιο και τις εργασίες που γίνονταν. Δέχτηκε ο ενάγοντας ότι όντως ταλαιπωρείτο από τις εργασίες και ειδικότερα την προχειρότητα και επιπολαιότητα αυτών, ισχυρίστηκε όμως ότι δεν είχε κανένα λόγο να τραυματίσει τον εαυτό του απλά και μόνο για να δημιουργήσει πρόβλημα στους εναγόμενους. Υπεβλήθη επίσης στον ενάγοντα ότι ενδεικτικό της ασάφειας και αοριστίας των ισχυρισμών του ήταν όχι μόνο το ότι πρόβαλε διαφορετικούς ισχυρισμούς ως προς το πού και πώς είναι που χτύπησε, ήτοι ότι είπε στο Δήμο ότι έπεσε σε λάκκο, στην ΜΥ2 ότι χτύπησε σε σιδερένια σχάρα και στη Δουκανάρη ότι χτύπησε μπροστά από την είσοδο της πολυκατοικίας του αλλά και το ότι αρνήθηκε να συναντηθεί με τον ΜΥ1 και τη ΜΥ2 για να τους υποδείξει το ακριβές σημείο που ισχυρίστηκε ότι χτύπησε, δήθεν επικαλούμενος τον τραυματισμό του και την εμπλοκή του δικηγόρου του. Ο ενάγοντας απέρριψε τις υποβολές ισχυριζόμενος ότι ήταν από πάντα ξεκάθαρος για το τί είχε γίνει και ότι είναι η αρνητική στάση και συμπεριφορά των εναγομένων που οδήγησε στο να μην γίνει η διευθετηθείσα συνάντηση αλλά και στην σημερινή εξέλιξη της υπόθεσης. Υπεδείχθη τέλος, στον ενάγοντα αφ' ενός ότι στο πιστοποιητικό των Α. Βοηθειών (Τεκ. 3Ζ) γίνεται αναφορά σε τραυματισμό από απότομη κίνηση και όχι σε πτώση και αφ' ετέρου ότι η απόδειξη του ιδιωτικού χημείου που προσκόμισε ως Τεκ. 5 αφορά σε γενικές αναλύσεις που έγιναν πριν τις 04/02/11 και δεν συνδέεται με οποιοδήποτε παραπεμπτικό που να αφορά στους επίδικους τραυματισμούς. Θέση του ενάγοντα ήταν ότι δεν μπορεί ο ίδιος να γνωρίζει αν με την αναφορά της σε «απότομη κίνηση» η γιατρός των Α. Βοηθειών εννοούσε αυτό που ο ίδιος της είχε πει τότε, ήτοι ότι «πάτησε και έππεσε», ενώ όσον αφορά την απόδειξη του ιδιωτικού χημείου, ο ενάγοντας ισχυρίστηκε ότι αν και δεν είναι σίγουρος αν οι εν λόγω αναλύσεις σχετίζονται με τον τραυματισμό, υποθέτει ότι ίσως κάποιος γιατρός να τον παρέπεμψε να κάνει αυτές τις γενικές αναλύσεις λόγω των φαρμάκων που του είχαν χορηγηθεί. Τον ισχυρισμό του ενάγοντα ότι στο σημείο του Τεκ. 8 και του βίντεο 0005 υπήρχε αρχικά μία πρόχειρη ξύλινη ράμπα που είχαν τοποθετήσει οι εναγόμενοι για να μπορούν να εισέρχονται στην πολυκατοικία του ενάγοντα οι ένοικοι, κλήθηκε να τον επιβεβαιώσει ένας άλλος ένοικος της πολυκατοικίας, ο Σ. Στέλιου (ΜΕ4) (Τεκ.9), η ουσία της κυρίως εξέτασης του οποίου έλαβε τη μορφή γραπτής δήλωσης (Έγγραφο Γ). Η μαρτυρία του εν λόγω μάρτυρα, του οποίου τα κίνητρα επίσης αμφισβητήθηκαν από την υπεράσπιση στη βάση αφ' ενός του ότι αυτός επιχειρούσε απλά να βοηθήσει τον ενάγοντα φίλο του και αφ' ετέρου να εκδικηθεί τους εναγόμενους για την ταλαιπωρία που προκάλεσαν οι κατασκευαστικές εργασίες, δύναται να συνοψισθεί στο εξής αυτούσιο απόσπασμα από την μαρτυρία του - «. η αρχική είσοδος στην πολυκατοικία μας ήταν ένας πόντος που χρησιμοποιούν οι καλουψίες τζιαί περπατούσαμε πάνω σχετικά με κάποιαν ισορροπία για να μπούμε στην πολυκατοικία τζιαί μετά, αμέσως μετά το ατύχημα αντικαταστάθηκε ο πόντος με ένα πιο πλατύ τζιαί ασφαλές ξύλο για να εισέρχονται οι κάτοικοι στην πολυκατοικία. Εγώ τούτο ήθελα να πω μόνον, τίποτε άλλο.». Όσον αφορά τους τραυματισμούς του ενάγοντα και την εξέλιξη της υγείας του κλήθηκε ως μάρτυρας ο κυβερνητικός ορθοπεδικός Δρ. Κωνσταντίνου, ο οποίος υιοθέτησε σχετικό πιστοποιητικό που συνέταξε στις 27/10/11, για το οποίο, ως ανέφερε, χρησιμοποίησε τόσο το περιεχόμενο του νοσοκομειακού φακέλου του ενάγοντα όσο και τα όσα ο τελευταίος του ανέφερε κατά την τελευταία επανεξέταση στις 20/09/11 (Τεκ. 3Η). Σύμφωνα με τον μάρτυρα και το πιστοποιητικό του, «. προκύπτει ότι (ο ενάγοντας) έχει υποστεί τραυματισμό τον Ιανουάριο του 2011 στην αριστερή γαστροκνήμια μετά από πτώση . διαπιστώθηκε εστιακή ρήξη της έσω κεφαλής του γαστροκνημίου μυός περιφερικά με δημιουργία αιματώματος . (τραυματισμό για τον οποίο) . ακολουθήθηκε συντηρητική αγωγή .» και ότι δεν υπήρξε σημαντική βελτίωση αφού εξακολουθούσε να νιώθει πόνο στην αριστερή κνήμη, κράμπες και άλγος στο γόνατο. Ισχυρίστηκε ο μάρτυρας ότι τα παράπονα που του εξέφρασε τότε ο ενάγοντας περί πόνου, αν και υποκειμενικά, ήταν εντούτοις ιατρικώς δικαιολογημένα ενόψει της φύσης του τραυματισμού και η ιατρική εκτίμηση του ήταν τότε ότι η κατάσταση του ενάγοντα θα βελτιωνόταν με την πάροδο του χρόνου. Τέλος, τα όσα σχετικά προκύπτουν από τη μαρτυρία της ΜΕ1, η αντεξέταση της οποίας ήταν απλά διευκρινιστικού χαρακτήρα, έχουν συνοψιστεί πιο πάνω στα κοινώς αποδεκτά και μη αμφισβητούμενα γεγονότα και δεν προτίθεμαι να τα επαναλάβω. Η μαρτυρία των δύο μαρτύρων που κατέθεσαν για τους εναγόμενους, ήτοι του λειτουργού της ασφάλειας των τελευταίων (ΜΥ1) και της Ρούβαλη (ΜΥ2) κύλησε ουσιαστικά πάνω στις ίδιες γραμμές, με την εμπλοκή του πρώτου να περιορίζεται ουσιαστικά στα όσα κατ' ισχυρισμό των εναγομένων έλαβαν χώρα την ημέρα που διευθετήθηκε η συνάντηση με τον ενάγοντα. Ήταν συναφώς η θέση του ΜΥ1 ότι ως λειτουργός της ασφαλιστικής εταιρείας που παρείχε κάλυψη στους εναγόμενους για περιπτώσεις όπως η παρούσα, αυτός αρχικά συνομίλησε με την ΜΥ2 ώστε να διευθετηθεί συνάντηση με τον ενάγοντα για να τους υποδείξει πού ακριβώς είναι που ισχυριζόταν ότι τραυματίστηκε. Ισχυρίστηκε ο μάρτυρας ότι μετά που διευθετήθηκε η συνάντηση, αν και μετέβηκε ο ίδιος στο χώρο και συνάντησε εκεί την ΜΥ2, εντούτοις, όταν μίλησε με τον ενάγοντα μέσω του τηλεφώνου της ΜΥ2, αυτός αρνήθηκε να τους συναντήσει ισχυριζόμενος ότι δεν μπορούσε να κατεβεί από το διαμέρισμα του λόγω των τραυματισμών του, ότι οι λειτουργοί των εναγομένων είχαν όλες τις αναγκαίες πληροφορίες και ότι για το θέμα αυτό από τούδε και στο εξής θα μιλούσε εκ μέρος του μόνο ο δικηγόρος του. Ως εκ τούτου, ισχυρίστηκε ο μάρτυρας, ζήτησε από την ΜΥ2 να του υποδείξει τα σημεία που εκείνη αντιλήφθηκε να είναι τα σημεία που ισχυρίστηκε ο ενάγοντας ότι είχε τραυματιστεί οπόταν και καθ' υπόδειξη της ΜΥ2, έλαβε τις φωτογραφίες Τεκ. 7 και Τεκ.
- Για τα όσα έλαβαν χώρα εκείνη την ημέρα ο μάρτυρας ισχυρίστηκε ότι συνέταξε σχετική έκθεση την οποία απέστειλε ηλεκτρονικά στον προϊστάμενο του (Τεκ. 10). Η ΜΥ2, η ουσία της κυρίως εξέτασης της οποίας επίσης έλαβε τη μορφή γραπτής δήλωσης (Έγγραφο Δ), ανέφερε ότι η ίδια ενεπλάκηκε στην υπόθεση ως λειτουργός ασφάλειας των εναγομένων μετά που την ενημέρωσε σχετικά η Δουκανάρη την οποία είχε ενημερώσει προηγουμένως η πολιτικός μηχανικός του Δήμου Λ/σιας που είχε λάβει πρώτη την καταγγελία του ενάγοντα. Η εκδοχή της μάρτυρος ήταν ότι από τις πληροφορίες που έλαβε από τα πρόσωπα με τα οποία είχε μιλήσει ο ενάγοντας αλλά και από τον ίδιο όταν αυτή μίλησε μαζί του, ήταν ότι δεν ήταν ξεκάθαρο σε ποιο σημείο τελικά αυτός ισχυριζόταν ότι είχε τραυματιστεί. Σύμφωνα με τη μάρτυρα, από τους διάφορους ισχυρισμούς του ενάγοντα προέκυπτε ότι αν αυτός τραυματίστηκε, αυτό έγινε είτε σε μια αδιευκρίνιστη σιδερένια σχάρα ως ανέφερε στην ίδια, είτε πέφτοντας σε λάκκο πλησίον του άδειου οικοπέδου που χρησιμοποιείτο ως πρόχειρος χώρος στάθμευσης είτε σε κάποιο σημείο στην είσοδο της πολυκατοικίας. Λόγω αυτής της ασάφειας των ισχυρισμών του ενάγοντα, η μάρτυρας ισχυρίστηκε ότι επισκέφθηκε η ίδια το χώρο και έλαβε φωτογραφίες από τα πιθανά σημεία που αντιλήφθηκε ότι θα εννοούσε ο ενάγοντας. Ένα από αυτά τα σημεία ήταν η κύρια είσοδος της πολυκατοικίας (Τεκ.8) ενώ άλλο σημείο ήταν εκεί όπου η πλαϊνή είσοδος του χώρου στάθμευσης της πολυκατοικίας ενώνεται με το πεζοδρόμιο και το διπλανό άδειο οικόπεδο που χρησιμοποιείτο τότε ως χώρος στάθμευσης. Σύμφωνα με τη μάρτυρα και τη σχετική φωτογραφία που η ίδια έλαβε του δεύτερου αυτού σημείου, Τεκ. 11, εκεί υπήρχε όντως σκάμμα (λάκκος) το οποίο είχε δημιουργηθεί από τους εναγόμενους κατά τις κατασκευαστικές εργασίες και πάνω από το οποίο οι τελευταίοι είχαν τοποθετήσει αρχικά μία ξύλινη ράμπα η οποία συνέδεε για σκοπούς πρόσβασης στο δρόμο το οικόπεδο-χώρο στάθμευσης με το πεζοδρόμιο. Την εν λόγω ράμπα, ανέφερε η μάρτυς, την χρησιμοποιούσαν και οι ένοικοι της πολυκατοικίας του ενάγοντα για να εισέλθουν στο πλαϊνό μέρος της πολυκατοικίας, όμως δεν ήταν εκείνο το σημείο που κατ' εκείνην ο ενάγοντας ισχυρίστηκε ότι τραυματίστηκε σε μία από τις εκδοχές του, ήτοι η κύρια πρόσβαση στην πολυκατοικία. Σε μεταγενέστερο στάδιο, ισχυρίστηκε η μάρτυς, οι εναγόμενοι αντικατέστησαν την εν λόγω ράμπα με μια πιο «γερή» ξύλινη ράμπα ως φαίνεται στο Τεκ. 11 και αναγνώρισε κατά την αντεξέταση της ότι το σχετικό σημείο που φαίνεται στο βίντεο 0005 είναι το ίδιο σημείο που απεικονίζει και η φωτογραφία Τεκ. 11, ήτοι το σημείο στο οποίο υπήρχε τότε σκάμμα και από πάνω ξύλινη ράμπα που είχε τοποθετηθεί από τους εναγόμενους και που στη συνέχεια αντικαταστάθηκε. Ισχυρίστηκε επίσης η μάρτυς ότι το σημείο του Τεκ. 11, όπως αυτό φαίνεται και στο βίντεο 0005, ήταν ένα από τα σημεία που η ίδια υπέδειξε στον Αθανασίου την ημέρα που είχε διευθετηθεί η συνάντηση και το οποίο ο τελευταίος φωτογράφισε, ως φαίνεται στο Τεκ. 8, αν και την ημέρα που λήφθηκε η φωτογραφία Τεκ.8 είχαν ολοκληρωθεί οι κατασκευαστικές εργασίες. Τέλος η μάρτυς, επικαλούμενη τις διάφορες εκδοχές που πρόβαλε τότε ο ενάγοντας ως προς το πού ακριβώς είναι που τραυματίστηκε καθώς επίσης και την άρνηση του να συνεργαστεί μαζί με τους εναγόμενους και την ασφαλιστική τους εταιρεία για να τους υποδείξει το ακριβές σημείο που δήθεν τραυματίστηκε, ισχυρίστηκε ότι δεν είχε άλλη επιλογή παρά να θεωρήσει και να εξακολουθεί να θεωρεί τους ισχυρισμούς του ενάγοντα ως ανυπόστατους και αναληθείς. Με την ολοκλήρωση της μαρτυρίας, οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των μερών προέβησαν σε εμπεριστατωμένες αγορεύσεις αναφορά στις οποίες κάνω στην απόφαση μου όπου κρίνεται αναγκαίο. Περιορίζομαι εδώ να αναφέρω ότι αμφότεροι οι συνήγοροι υποστήριξαν την αξιοπιστία των μαρτύρων της πλευράς τους έναντι των μαρτύρων της άλλης πλευράς και ως προς το θέμα των γενικών αποζημιώσεων, ο μεν κ. Φλουρέντζου υποστήριξε ότι με βάση τη προσκομισθείσα μαρτυρία δικαιολογείται ποσό €10.000 ενώ ο κ. Στυλιανού ότι δεν δικαιολογείται ποσό πέραν των €
- Εξέτασα με προσοχή τα όσα τέθηκαν ενώπιον μου, παρακολουθώντας παράλληλα τους μάρτυρες ενώ κατέθεταν, έχοντας κατά νου τις νομολογιακές αρχές που διέπουν την αξιολόγηση της μαρτυρίας ως επίσης και την δυνατότητα του Δικαστηρίου να αποδεχτεί ή να απορρίψει είτε όλη είτε μέρος της προσκομισθείσας μαρτυρίας (βλέπε Παύλου v. Αστυνομίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 68, Σάββα v. Αστυνομίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 391, Kades v. Nicolaou & Another
(1986)1 C.L.R. 212, Agapiou v. Panayiotou
(1988)1 C.L.R. 257 και Theomaria Estates Ltd v. Samuel Mason κ.α.
(2005)1 Α.Α.Δ. 256). Ως προς τον ΜΕ3 ο οποίος κλήθηκε να καταθέσει ως εμπειρογνώμονας ορθοπεδικός, χωρίς να παραγνωρίζω ότι η μαρτυρία του επεκτάθηκε και στα όσα γεγονότα ο ίδιος βίωσε στα πλαίσια της άσκησης της εμπειρογνωμοσύνης του, λαμβανομένου υπόψη ότι η εμπειρογνωμοσύνη του δεν έχει αμφισβητηθεί, τον αποδέχομαι ως τέτοιο ειδικό. Υπενθυμίζω συναφώς την πάγια αρχή ότι ως τέτοιος εμπειρογνώμονας μάρτυρας, υπείχε υποχρέωση να δώσει στο Δικαστήριο τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για να καθίσταται δυνατός ο έλεγχος της ακρίβειας των συμπερασμάτων του έτσι ώστε το Δικαστήριο να μπορεί να σχηματίζει τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή των κριτηρίων στα γεγονότα που αποδεικνύονται με μαρτυρία (βλ. Σπύρου ν Παπαδόπουλου, διαχειριστή της περιουσίας της αποβιωσάσης Μαρίας Βασιλείου, ECLI:CY:AD:2018:A144, Πολιτική Έφεση Αρ. 29/12, 2/4/2018, Cybarco Ltd ν. Silvias Kovascik
(2001)1 ΑΑΔ 2013, Χαραλάμπους ν. Αβραάμ κ.α.
(1999)1 Α.Α.Δ. 1441, Anastassiades v. Republic
(1977)2 C.L.R. 97, Kouppis v. Republic
(1977)2 C.L.R. 361, Philippou v. Odysseos
(1989)1 C.L.R. 1, 5 και Σπύρου ν. Χατζηχαραλάμπους
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 298, 308). Στο σημείο αυτό, κρίνω σκόπιμο να επισημάνω το εξής. Σύμφωνα με την Ε/Α η αξίωση του ενάγοντα εδράζεται στην κατ' ισχυρισμό αμέλεια που επέδειξαν οι εναγόμενοι ως «.κάτοχοι και/ή έχοντες των έλεγχο του χώρου εντός του οποίου προκλήθηκε το ατύχημα.» (βλ. παρ. 5 Ε/Α) εξ' ου και η ουσία της υπεράσπισης περιστράφηκε γύρω από το ακριβές σημείο όπου επήλθε, αν επήλθε, ο κατ' ισχυρισμό τραυματισμός του ενάγοντα εφόσον κατά τους εναγόμενους «.στον χώρο τον οποίο υπέδειξε ο Ενάγοντας ότι επεσυνέβη το επίδικο ατύχημα. η Εναγόμενη δεν εκτελούσε οποιαδήποτε εργασία . (και).δεν υπήρχε λάκκος ο οποίος να δημιουργήθηκε από την Εναγόμενη ή/και εγκαταλειμμένα υλικά εργοταξίου όπως ξύλα ή/και καρφιά ή/και απορρίμματα που να εμποδίζουν την είσοδο ή/και έξοδο». Παρά όμως το ότι η αγωγή και η υπεράσπιση είχαν ρητά τεθεί στη βάση της ευθύνης κατόχου ακίνητης ιδιοκτησίας, εντούτοις στις κατά τ' άλλα εμπεριστατωμένες αγορεύσεις των ευπαίδευτων συνηγόρων των μερών κανένας εξ αυτών δεν ασχολήθηκε με αυτό το θέμα και αμφότεροι περιορίστηκαν απλά στη γενική πτυχή του αστικού αδικήματος της αμέλειας χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει ότι η επιχειρηματολογία τους ήταν εντελώς άστοχη. Η εξειδικευμένη όμως νομική πτυχή που περιβάλλει την ευθύνη κατόχου ακίνητης ιδιοκτησίας, έχει, όπως θα διαφανεί πιο κάτω, σημαντικό ρόλο για τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης. Αυτή η συγκεκριμένη νομική πτυχή συνοψίζεται θεωρώ εύστοχα στη νομική ανάλυση που έγινε στις αποφάσεις που εκδόθηκαν στα πλαίσια της υπόθεση ΚΥΠΡΟΣ ΞΕΝΟΦΩΝΤΟΣ ν. KN ZOO BAR RESTAURANT LTD, ECLI:CY:AD:2016:A554, Πολιτική Έφεση Αρ. 447/2011, 15/12/2016, οι οποίες αποφάσεις, ως προς το θέμα αυτό των σχετικών νομικών αρχών είναι σε πλήρη συμφωνία. Παραθέτω πρώτα αυτούσιο το σχετικό απόσπασμα από την απόφαση του Παρπαρίνου Δ. «Οι προϋποθέσεις για την θεμελίωση καθήκοντος επιμέλειας αναφέρθηκαν στη Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ως εκπρόσωπος της Κυπριακής Δημοκρατίας και/ή του Υπουργείου Γεωργίας και Φυσικών Πόρων και/ή του Επαρχιακού Τμήματος Γεωργίας Λεμεσού και/ή των Φυτωρίων του Γεωργικού Τμήματος Λεμεσού ν. Pentaliotis & Papapetrou Estates Ltd
(1998)1 A.A.Δ. 1931 όπου υιοθετήθηκε η αγγλική απόφαση Caparo Industries Plc v. Dickman
(1990)1 All E.R. 568. Όπως εξηγήθηκε, το Αγγλικό Εφετείο στην Caparo Industries Plc v. Dickman
(1989)1 All E.R. 798 διά μέσου του όγκου της Αγγλικής Νομολογίας από την Donoghue v. Stevenson
(1932)All E.R. Rep.1 ως την Hedley Byrne & Co Ltd v. Heller & Partners
(1963)2 All E.R. 575 και Anns ν. London Borough of Merton
(1977)2 All E.R. 492 προσδιόρισε όσα περιεγράφησαν ως προϋποθέσεις για τη θεμελίωση καθηκόντως επιμέλειας. Αυτές είναι (α) η ύπαρξη δυνατότητας εύλογης πρόβλεψης (reasonable foreseeability) πως θα επέλθει ζημιά, (β) η εγγύτητα (proximity) στις σχέσεις των διαδίκων και (γ) η ικανοποίηση του Δικαστηρίου ότι είναι δίκαιο και εύλογο να επιβληθεί το συγκεκριμένο καθήκον επιμέλειας. Ακολούθως αναφέρει τ' ακόλουθα: «Η δικαστική επιτροπή της Βουλής των Λόρδων δεν συμμερίστηκε ό,τι θα μπορούσε να εμφανιστεί ως στεγανοποίηση των προϋποθέσεων. Όχι γιατί πίσω από την κάθε μια δεν βρίσκονταν θεμελιωμένες αρχές του δικαίου της αμέλειας. Σύμφωνα με το Lord Bridge δεν μπορεί να αναγνωριστεί μια γενική αρχή που θα μπορούσε να αποτελέσει πρακτικό κριτήριο που θα κάλυπτε κάθε περίπτωση προς προσδιορισμό του κατά πόσο οφείλεται καθήκον επιμέλειας και αν ναι την έκτασή του (scope). Έχοντας πάντα υπόψη πως δεν είναι ποτέ αρκετό να απαντηθεί αν κάποιος αφηρημένα οφείλει καθήκον επιμέλειας σε άλλο. Απαιτείται ταυτόχρονα να καθοριστεί η έκταση αυτού του καθήκοντος με αναφορά στο είδος της συγκεκριμένης ζημιάς την οποία ο πρώτος θα έπρεπε να προσέξει ώστε να μή υποστεί ο δεύτερος. Οι προϋποθέσεις που αναφέρθηκαν, χαρακτηρίστηκαν ως βολικές ετικέττες προσαρτημένες σε διαφορετικές ειδικές καταστάσεις οι οποίες, μετά από λεπτομερή εξέταση όλων των περιστατικών, ο νόμος αναγνωρίζει στην πράξη ως δημιουργούσες καθήκον επιμέλειας ορισμένης έκτασης. Ο δε Lord Oliver, συμφωνώντας όπως και τα άλλα μέλη του Δικαστηρίου, υπέδειξε πως θα μπορούσε να εξαχθεί το συμπέρασμα πως όσα προσεγγίστηκαν ως τρεις ξεχωριστές προϋποθέσεις συνιστούσαν στην πραγματικότητα, τουλάχιστον στις πλείστες περιπτώσεις, απλές όψεις του ίδιου πράγματος. Η υπόθεση Caparo ακολουθήθηκε έκτοτε κατ' επανάληψη και θα παραπέμπαμε στην εξήγηση της στις υποθέσεις Αncell v. Mc Dermott [1993] 4 All 355 και Μarc Rich & Co v. Bishop Rock Marine Co [1994] 3 All ER 686.» Στην Μάριος Ι. Κυριακίδης ν. Caro Tenekedzian
(1994)1 A.A.Δ. 504 αναλύθηκε το καθήκον που οφείλεται από τον κάτοχο ακινήτου έναντι όλων των προσώπων που νόμιμα ευρίσκονται σ΄ αυτό. «Η κατά το κοινοδίκαιο διαφοροποίηση ως προς το οφειλόμενο καθήκον ανάλογα με το αν ο ζημιούμενος είναι προσκεκλημένος ή απλός αδειούχος, άρθηκε με τον Οccupiers' Liability Act του 1957 που ουσιαστικά υπήγαγε και τους δυο στην κατηγορία των επισκεπτών (visitors) με την αναγνώριση έναντί τους του χαρακτηριζόμενου ως κοινού καθήκοντος επιμέλειας. Ενώ ο Occupiers' Liability Act του 1957 δεν μας αφορά, (όπως και ο ομώνυμος του 1984) ορθά σημείωσε το πρωτόδικο Δικαστήριο πως και κατά το κοινοδίκαιο οφειλόταν κοινό καθήκον επιμέλειας στους προσκεκλημένους και στους αδειούχους αδιακρίτως αναφορικά με δραστηριότητες του κατόχου στο ακίνητο (current operations - activity duty) σε αντιδιαστολή προς το πιό περιορισμένο καθήκον του αναφορικά με την στατική κατάσταση του ακινήτου (occupancy duty). [Βλ. την ανάλυση του θέματος στην Λ.Π. Φραγκεσκίδης Λτδ & Σία και Άλλος ν. Ιωάννης Μάμα
(1989)1 A.A.Δ. (E) 70]. Θα προσθέταμε πως αυτή η πτυχή του κοινοδικαίου βρήκε την έκφραση της στις ίδιες τις διατάξεις του άρθρου 51
(2)(β) του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148. Το άρθρο, ενώ θεσμοθετεί την ύπαρξη καθήκοντος επιμέλειας του κατόχου ακινήτου έναντι όλων των προσώπων που νόμιμα βρίσκονται σ' αυτό ή των οποίων η περιουσία βρίσκεται μέσα ή πάνω σ' αυτό ή τόσο πλησίον του ώστε, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, να επηρεάζονται από την αμέλεια, δεν αναγνωρίζει τέτοιο καθήκον σε σχέση με την κατάσταση, τη συντήρηση ή την επιδιόρθωση του ακινήτου έναντι απλού αδειούχου. Σ' αυτή την περίπτωση, αναγνωρίζει μόνο καθήκον προς προειδοποίηση του απλού αδειούχου για κάθε κρυμμένο ή λανθάνοντα κίνδυνο μέσα ή πάνω στο ακίνητο τον οποίο ο κάτοχος γνωρίζει ή πρέπει να θεωρηθεί ότι γνωρίζει. Στο πλαίσιο αυτό και για τους σκοπούς αυτής της ρύθμισης, το άρθρο παρέχει και τον ορισμό του απλού αδειούχου. Θα τον παραθέσουμε γιατί η απόδειξη τέτοιας ιδιότητας συνιστά ό,τι ελάχιστο μπορεί να γεννήσει το κοινό καθήκον επιμέλειας όταν μιλούμε για δραστηριότητες στο ακίνητο, έννοια που περιλαμβάνει και την οδήγηση αυτοκινήτου. Δεν αμφισβητείται πως αν ορθά θεωρήθηκε ο εφεσίβλητος ως αδειούχος, η έφεση πρέπει να απορριφθεί. Λέγει το άρθρο: "For the purposes of this section 'bare licensee' means any person who lawfully comes upon any immovable property otherwise than - (
- i)in connection with any business in which the occupier of the property is interested, or (
- ii)in the lawful performance of any public duty under the provisions of any enactment or otherwise, and includes the guests, not being guests for reward, and the servants of the occupier of any immovable property." Σε μετάφραση: "Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου 'απλός αδειούχος' σημαίνει οποιοδήποτε πρόσωπο που εισέρχεται νόμιμα σε ακίνητη ιδιοκτησία άλλως ή - (ι) συναφώς προς εργασία στην οποία έχει συμφέρον ο κάτοχος της ακίνητης ιδιοκτησίας· ή (ιι) κατά τη νόμιμη εκτέλεση δημόσιου καθήκοντος δυνάμει των διατάξεων οποιουδήποτε νομοθετήματος ή άλλως πως, και περιλαμβάνει τους προσκεκλημένους, που δεν είναι προσκεκλημένοι επ' αμοιβή, και τους υπηρέτες του κατόχου οποιασδήποτε ακίνητης ιδιοκτησίας". Η ιδιότητα του αδειούχου μπορεί να αποκτάται ως αποτέλεσμα ρητής άδειας ή να συνάγεται από τη συμπεριφορά του κατόχου στο πλαίσιο του συνόλου των περιστάσεων. (Βλ. Edwards v. Railway Executive [1952] 2 All E.R. 430.)» (βλ. επίσης Άθως Αγγελίδης ν. Κάτιας Α. Λούτσιου
(2010)1 Α.Α.Δ. 200)» Στη συνέχεια παραθέτω αυτούσιο το απόσπασμα από την απόφαση του Ναθαναήλ Δ. ,στην οποία ο έντιμος Δικαστής ασχολείται και με το επίπεδο απόδειξης του εν λόγω αστικού αδικήματος. «Η αμέλεια ως έννοια είναι νομικά πασίγνωστη και δεν χρειάζεται ιδιαίτερη ανάλυση. Χάριν υπενθύμισης και μόνο, να λεχθεί ότι στο Κυπριακό σύστημα δικαίου αυτή οριοθετείται από το άρθρο 51 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 149, όπως έχει βέβαια ερμηνευθεί καθοδηγητικά από τη νομολογία στη βάση της Αγγλικής προσέγγισης του κοινοδικαίου, (Κωνσταντίνου ν. Χατζηκυριάκου
(1993)1 Α.Α.Δ. 864 και Καλαθά ν. Πουλλίτα
(2006)1 Α.Α.Δ. 480). Το καθήκον επιμέλειας, η διάρρηξη του καθήκοντος αυτού και η επέλευση ζημιάς ως αποτέλεσμα αποτελούν τα τρία κλασσικά συστατικά ή παράγοντες που ο ενάγων πρέπει να αποδείξει για να στοιχειοθετήσει ισχυριζόμενη αμέλεια εκ μέρους του εναγομένου. Δεν είναι όμως η έλευση κάθε ζημιάς από τρίτο που καθιερώνει αξίωση αμέλειας. Κατά τη νομολογιακή προσέγγιση της έννοιας της αμέλειας είναι απαραίτητη πρωταρχικά η απόδειξη ότι το άτομο, φυσικό ή νομικό, που προκάλεσε τη ζημιά, όφειλε καθήκον επιμέλειας, έναντι του ζημιωθέντος («duty of care») που περικλείεται στη ρήση του Lord Atkin στην πασίγνωστη υπόθεση Donoghue v. Stevenson
(1932)AC 562, με τη χρήση της έννοιας ή κριτηρίου του γείτονα («neighbour principle»). Όπου πρόσωπο βρίσκεται σε τέτοια γειτνίαση με άλλο ώστε το τελευταίο να αντιλαμβάνεται ως θέμα εύλογης αποτίμησης των δεδομένων («reasonable foreseeability»), ότι πράξη ή παράλειψη του πιθανόν να επιφέρει στο πρώτο ζημιά, τότε αναδύεται καθήκον επιμέλειας. Οι κατηγορίες ή συνθήκες κάτω από τις οποίες μπορεί να εγερθεί τέτοιο καθήκον αναγνωρίστηκε ήδη από την Donoghue v. Stevenson, από τον Lord McMillan, ότι δεν είναι ποτέ στεγανοποιημένες. Η αμέλεια ως έννοια μπορεί να επιδεικνύεται σε μια μεγάλη κατηγορία συνθηκών. Δεν είναι αναγκαίο τα εξεταζόμενα γεγονότα να εντάσσονται σε υποθέσεις όπου και προηγουμένως είχε στοιχειοθετηθεί αμέλεια. Το θέμα εξετάζεται, σύμφωνα με την Anns ν. Merton London Borough Council
(1978)AC 728, σε δύο στάδια: Πρώτον, κατά πόσο υπάρχει η αναγκαία γειτνίαση ώστε να εγείρεται το ερώτημα ότι η έλλειψη φροντίδας δυνατόν να προκαλέσει ζημιά ως θέμα εύλογης πρόβλεψης. Δεύτερον, αν η απάντηση είναι καταφατική, κατά πόσον υπάρχουν δεδομένα που αδρανοποιούν ή περιορίζουν την έκταση αυτής της επιμέλειας. Η έννοια της επιμέλειας περιορίστηκε στο χρόνο ώστε να αναχαιτιστεί η ανεξέλεγκτη επέκταση και ένταξη των διαφόρων περιπτώσεων στην έννοια, ώστε με την έλευση και μόνο της ζημιάς να εγείρεται έστω εκ πρώτης όψεως αναζήτηση αποζημιώσεων από τρίτους, κυρίως ασφαλιστικές εταιρείες και κρατικές ή κοινωφελείς υπηρεσίες, (Stovin v.Wise
(1996)AC 923. Σήμερα, η έννοια της επιμέλειας οριοθετείται από το Caparo test, από την υπόθεση Caparo Industries plc v. Dickman
(1990)1 All E.R. 568 και τη σύγχρονη της, Marc Rich & Co. AG v. Bishop Rock Marine Co Ltd
(1996)1 AC 211, ώστε θα πρέπει:
(1)ο ενάγων να δείξει ότι εμπίπτει στα πρόσωπα που ευλόγως μπορούσαν να επηρεαστούν, ανάλογα με τη ζημιά που έγινε,
(2)ότι ενάγων και εναγόμενος βρίσκονται σε σχέση γειτνίασης («proximity») και
(3)να είναι δίκαιο, ορθό και εύλογο («fair, just and reasonable») να εναποτεθεί καθήκον επιμέλειας υπό τις περιστάσεις. Η δικογραφηθείσα εκ μέρους του εφεσείοντος αμέλεια . συνίστατο στην κατ΄ ισχυρισμόν παράλειψη διατήρησης του ανελκυστήρα σε ασφαλή λειτουργία, ενώ στη γνώση τους αυτός χρησιμοποιείτο σε αυξημένο βαθμό, παρατηρείτο συνωστισμός ή ανεξέλεγκτη είσοδος στον ανελκυστήρα, υπήρχε αυξημένος κίνδυνος υπερβολικής και ενίοτε κακής χρήσης λόγω του προχωρημένου της ώρας και της κατάστασης των ευρισκομένων ή αποχωρούντων από το κέντρο ατόμων, του ενδεχόμενου χρήσης βίας ήδη παρατηρούμενης από βουλώματα και κτυπήματα στις θύρες, ενώ γνώριζαν και το γεγονός ότι και στο παρελθόν υπήρξε πρόβλημα με το μάνταλο εσωτερικά της θύρας. Ως προς τους εφεσίβλητους 4, ο εφεσείων καταλόγισε επιπόλαιη και βεβιασμένη εγκατάσταση, ελλιπή συντήρηση, έλεγχο και επιδιόρθωση, ενώ γνώριζαν ότι και προηγουμένως παρουσιάστηκε πρόβλημα . παραλείποντας έκτοτε να ελέγξουν τους μηχανισμούς ή ελαττωματικότητα που ήταν η γενεσιουργός αιτία του ατυχήματος. Στην παρούσα υπόθεση μετά τη διαπίστωση από την εκ των υστέρων προκύψασα μαρτυρία του Υπουργείου Εργασίας ότι το μάνταλο της θύρας ήταν στραβωμένο και προβληματικό, αναμφίβολα το πρόβλημα εστιαζόταν στο μηχανισμό του ανελκυστήρα και τον τρόπο λειτουργίας του εκείνο το πρωϊνό εφόσον αυταπόδεικτο ήταν πλέον ότι η πτώση του εφεσείοντος οφειλόταν στη μη παρουσίαση του κλωβού στον τρίτο όροφο παρά το γεγονός ότι οι θύρες άνοιξαν. Οι λεπτομέρειες αμέλειας έδειχναν κατ΄ ελάχιστον το προβληματικό της λειτουργίας του ανελκυστήρα, ιδιαιτέρως σε ένα χώρο όπου υπήρχε πάντοτε, . συνωστισμός, άτομα που ενδεχομένως δεν συμπεριφέρονταν πάντοτε νηφάλια και συνετά και μάλιστα σε χώρο όπου ο ανελκυστήρας δεν ήταν διαχωρισμένος από το υπόλοιπο κέντρο, αλλά ήταν ενσωματωμένος στον ίδιο το χώρο διασκέδασης και αποτελούσε μέρος αυτού. Ο εφεσείων αναμφίβολα ως θαμώνας και επισκέπτης του χώρου τις πρωϊνές ώρες της 16.3.2003, θεωρείτο «γείτονας» εν τη εννοία της νομολογίας προς τον οποίο οι εφεσίβλητοι 1-3, αλλά και οι εφεσίβλητοι 4, είχαν καθήκον επιμέλειας. Το καθήκον αυτό ως θέμα γειτνίασης δεν αμφισβητείται άλλωστε από οποιονδήποτε από τους εφεσίβλητους. Επομένως το πρώτο συστατικό στοιχείο της αμέλειας είναι δεδομένο. Το δεύτερο στοιχείο, αυτό της διάρρηξης του καθήκοντος επιμέλειας είναι στην περίπτωση το ουσιαστικό ζητούμενο. Με τη μαρτυρία που προσήγαγε ο εφεσείων στοιχειοθετήθηκε ότι επεσυνέβη ατύχημα στο χώρο του ανελκυστήρα σε χρόνο και τόπο όπου για τη λειτουργία του ήταν υπεύθυνοι οι εφεσίβλητοι 1-4. Εκ πρώτης όψεως, σύμφωνα με τη μαρτυρία του εφεσείοντος, ο ίδιος δεν επενέβη είτε στη λειτουργία του ανοίγματος των θυρών ή του ανελκυστήρα ευρύτερα παρά μόνο πάτησε και αυτός, όπως και ο Κυριτσόπουλος, το κουμπί έλευσης του ανελκυστήρα. Εδώ είναι το κατάλληλο σημείο να επισημανθεί ένα από τα ουσιαστικά λάθη του πρωτόδικου Δικαστηρίου κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας. Έθεσε ιδιαίτερο βάρος στον εφεσείοντα παρερμηνεύοντας τη μαρτυρία που προσκόμισε ως ενάγων. Αντιπαράβαλε τη μαρτυρία του Σταύρου Λάμπρου, Μ.Ε.2, με τη μαρτυρία του ίδιου του εφεσείοντος και του Κυριτσόπουλου ως η μαρτυρία του Λάμπρου να είχε άμεση σχέση, και με το πώς ακριβώς συνέβη το ατύχημα, που δεν μπορούσε να είχε. . Εδώ πρέπει να επισημανθεί επίσης το ουσιώδες ότι ουδεμία απολύτως μαρτυρία προσφέρθηκε στο Δικαστήριο ότι ο εφεσείων . συμπεριφερόταν εκείνες τις πρωϊνές ώρες με οποιοδήποτε ανάρμοστο τρόπο. . Αντίθετα, πέραν της μαρτυρίας του ιδίου του εφεσείοντος και του Κυριτσόπουλου, ότι απλώς περίμεναν στην πόρτα του ανελκυστήρα χωρίς ιδιαίτερες κινήσεις ή χειρονομίες μη συνάδουσες με ευπρεπή συμπεριφορά, το γεγονός ότι ο εφεσείων δεν είχε παραβατική συμπεριφορά και δεν είχε καταναλώσει πέραν του ενός ποτού επιβεβαίωσε με τη μαρτυρία της . Μ.Ε.6.. Η μαρτυρία της Παπαθωμά έγινε δεκτή από το Δικαστήριο όσον αφορά τα ουσιώδη γεγονότα . Δεν της έδωσε όμως την αναγκαία σημασία ως προς ό,τι αναφέρθηκε προηγουμένως για τη συμπεριφορά του εφεσείοντος με αποτέλεσμα να καταλήξει στο εντελώς αυθαίρετο συμπέρασμα ότι ο εφεσείων . προκάλεσε με «ηθελημένη (και όχι αθέλητη) ενέργεια του (σπρώξιμο, πίεση, τράβηγμα) το άνοιγμα των θυρών». Και μάλιστα στη συνέχεια το Δικαστήριο επικρίνει τον εφεσείοντα ότι οι θύρες του ανελκυστήρα «Άνοιξαν με την παράλογη και άφρονα επέμβαση του ενάγοντα». Χωρίς όμως ίχνος μαρτυρίας προς τούτο. Περί πιθανολόγησης, όμως μίλησε το Δικαστήριο, αφού: «Οποιαδήποτε άλλη πιθανολόγηση δεν είναι ούτε επιτρεπτή ούτε λογική όπως προσπάθησα να εξηγήσω.». Όμως ένα Δικαστήριο δεν επιτρέπεται να πιθανολογεί, σε επίπεδο εικασιών. Αποφασίζει με βάση την προσκομισθείσα μαρτυρία, την ανάλυση επ΄ αυτής, την αξιολόγηση και τα τελικά ευρήματα του. Δεν εναπόκειται στο Δικαστήριο να εντοπίσει την κατά τη δική του άποψη γενεσιουργό αιτία του ατυχήματος έξω από οποιαδήποτε προς τούτο μαρτυρία. Το κριτήριο παραμένει κατά πόσο η εκδοχή του ενάγοντα προκύπτει ως πιο αληθής παρά όχι, ιδωμένη και εξεταζόμενη από μόνη της κατά ένα αντικειμενικό επίπεδο πιθανότητας και όχι κατά πόσο η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά του εναγομένου, (Baloise Insurance Co. Ltd v. Κατωμονιάτη - πιο πάνω -, Μπούλος Μαρσέλ ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Λτδ
(2001)1 Α.Α.Δ. 1858 και Murphy on Evidence 8η έκδ.
(2003)σελ. 81). Και ακριβώς εδώ εντοπίζεται και το έτερο σημαντικό λάθος του Δικαστηρίου. Παραγνώρισε την υπόλοιπη μαρτυρία που ήταν υπέρ του εφεσείοντος και αποτελούσε ασφαλές υπόβαθρο για θετική διαπίστωση στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων περί αμέλειας των εφεσιβλήτων.» Με γνώμονα τις πιο πάνω νομικές αρχές παρατηρώ τα εξής αναφορικά με την παρούσα υπόθεση. Ο ουσιαστικός άξονας του δικογράφου της υπεράσπισης και κατ' επέκταση το δικογραφικό πλαίσιο εντός του οποίου τέθηκε εν αμφιβόλω η όλη εκδοχή του ενάγοντα, περιστράφηκε γύρω από τους δικογραφημένους ισχυρισμούς των εναγομένων ως προς το «.χώρο τον οποίο υπέδειξε ο Ενάγοντας ότι επεσυνέβη το επίδικο ατύχημα.». Παρά ταύτα, σύμφωνα με τους ΜΥ1 και ΜΥ2, ο ενάγοντας ουδέποτε υπέδειξε οποιοδήποτε συγκεκριμένο σημείο ως το σημείο στο οποίο ισχυρίστηκε ότι τραυματίστηκε εκτός όταν υπέβαλε καταγγελία στο Δήμο Λευκωσίας την επόμενη μέρα του περιστατικού, στα πλαίσια της οποίας καταγγελίας αυτός όντως υπέδειξε κάποιο σημείο, υπό την έννοια ότι έδωσε μια συγκεκριμένη περιγραφή του συγκεκριμένου χώρου, ήτοι ότι έπεσε μέσα σε λάκκο πλησίον του άδειου οικοπέδου που χρησιμοποιείτο ως πρόχειρος χώρος στάθμευσης. Υπενθυμίζω εδώ ότι σύμφωνα με τη ΜΥ2, ούτε στην ίδια αλλά ούτε και στη Δουκανάρη ο ενάγοντας υπέδειξε συγκεκριμένο σημείο παρά μόνο αναφέρθηκε σε κάποιο σημείο που συνιστά «είσοδο της πολυκατοικίας» και σε μια αδιευκρίνιστη «σιδερένια σχάρα» και είναι ακριβώς στην άρνηση και απροθυμία του ενάγοντα να υποδείξει συγκεκριμένο σημείο στους ΜΥ1 και ΜΥ2 που οι τελευταίοι βασίστηκαν για να υποστηρίξουν το κατ' εκείνους αναξιόπιστο των ισχυρισμών του. Ακόμη όμως και μετά τις προαναφερόμενες αναφορές του ενάγοντα προς τη Δουκανάρη και τη ΜΥ2, η τελευταία δεν φάνηκε να είχε κανένα πρόβλημα όχι μόνο να αντιληφθεί αλλά και να εντοπίσει, όπως επιβεβαιώνεται και από τη φωτογραφία που αυτή έλαβε, ήτοι το Τεκ.11, συγκεκριμένο σημείο στο χώρο το οποίο ανταποκρινόταν πλήρως σε όλα τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που έδωσε ο ενάγοντας. Κατέστη δυνατό δηλαδή να εντοπιστεί συγκεκριμένο σημείο μεταξύ της πολυκατοικίας του ενάγοντα και του συνορεύοντος άδειου οικοπέδου που χρησιμοποιείτο ως πρόχειρος χώρος στάθμευσης, όπου εκεί υπήρχε ένας λάκκος που είχε δημιουργηθεί κατά τις κατασκευαστικές εργασίες των εναγομένων, πάνω στον οποίο οι τελευταίοι είχαν τοποθετήσει μία ξύλινη ράμπα ώστε άτομα όπως ο ενάγοντας να μπορούν να την χρησιμοποιούν για σκοπούς διέλευσης και πρόσβασης στο δρόμο και το πεζοδρόμιο. Το εν λόγω σημείο μάλιστα φάνηκε να ανταποκρίνεται και στην αναφορά του ενάγοντα σε είσοδο της πολυκατοικίας αφού όπως η ίδια η ΜΥ2 ανέφερε, το εν λόγω σημείο που αυτή εντόπισε και φωτογράφισε ως Τεκ.11, ήταν ένα πιθανό σημείο πρόσβασης στην πολυκατοικία από το πλάι έστω και αν αυτή θεωρούσε ότι δεν ήταν εκεί το «ορθόδοξο» σημείο πρόσβασης της πολυκατοικίας, ήτοι η κύρια είσοδος. Από το σύνολο δηλαδή της προσκομισθείσας μαρτυρίας προκύπτουν τα εξής: Α. Δεν αμφισβητείται και είναι παραδεκτό ότι το απόγευμα της επίδικης ημερομηνίας ο ενάγοντας διαπιστώθηκε από την επί καθήκοντι ιατρό των Α΄ Βοηθειών να έχει υποστεί θλάση της αριστερής γαστροκνημικής. Η αναφορά στο πιστοποιητικό της εν λόγω γιατρού σε τραυματισμό από «απότομη κίνηση» θα είχε κάποια αρνητική επίδραση στην εκδοχή του ενάγοντα ότι ο τραυματισμός του επήλθε από πτώση αν δεν προσκομίζετο η μαρτυρία του επίσης κυβερνητικού γιατρού ΜΕ3, ο οποίος δεν αμφισβητήθηκε ότι προτού συντάξει το δικό του πιστοποιητικό, έλαβε υπόψη του όλο το περιεχόμενο του νοσοκομειακού φακέλου του ενάγοντα, περιλαμβανομένου δηλαδή και του πιστοποιητικού της συναδέλφου του γιατρού των Α' Βοηθειών και κατέληξε στο ότι «σύμφωνα με τα τηρούμενα στοιχεία του φακέλου του.(ενάγοντα).προκύπτει ότι έχει υποστεί τραυματισμό τον Ιανουάριο του 2011 στην αριστερή γαστροκνημία μετά από πτώση.». Επισημαίνω εδώ ότι το επί του προκειμένου συμπέρασμα του ΜΕ3 δεν προέκυψε από τις όποιες υποκειμενικές αναφορές του ενάγοντα αλλά από το περιεχόμενο του νοσοκομειακού φακέλου, όπως άλλωστε ρητά αναφέρεται στο πιστοποιητικό και δεν υπήρξε αμφισβήτηση επί τούτου. Με άλλα λόγια, η θέση του ενάγοντα ότι με την αναφορά της σε «απότομη κίνηση», η γιατρός των Α' Βοηθειών ενδεχομένως να εννοούσε αυτό που και ο ενάγοντας ισχυρίστηκε ότι έγινε, ήτοι ότι «πάτησα και έππεσα», όχι μόνο προβάλλει λογική αλλά φαίνεται να επιβεβαιώνεται και από την αδιαμφισβήτητη μαρτυρία του ΜΕ
- Προκύπτει επομένως και καθίσταται περαιτέρω εύρημα μου ότι ο παραδεκτός τραυματισμός που υπέστη ο ενάγοντας στις 26/01/11, ήταν τραυματισμός στην αριστερή γαστροκνημία μετά από πτώση. Β. Είναι κοινώς αποδεκτό ότι την επόμενη της επίδικης ημέρας, δηλαδή στις 27/01/11, ο ενάγοντας επικοινώνησε με τον Δήμο Λευκωσίας και κατήγγειλε ότι έπεσε σε λάκκο που είχε ανοιχθεί μπροστά από την πολυκατοικία του στα πλαίσια των κατασκευαστικών έργων που έκαμαν οι εναγόμενοι και σύμφωνα με την ΜΥ2, όντως μπροστά από την πολυκατοικία του ενάγοντα υπήρχε ένας τέτοιος λάκκος που ανοίχτηκε κατά τις εργασίες των εναγομένων και όντως πάνω από αυτόν τον λάκκο οι τελευταίοι είχαν τοποθετήσει μία ξύλινη ράμπα η οποία συνέδεε το πεζοδρόμιο και το πλαϊνό οικόπεδο με την πλαϊνή είσοδο της πολυκατοικίας του ενάγοντα. Το γεγονός αυτό, όπως και το ότι οι εναγόμενοι όντως εκτελούσαν εργασίες στο σημείο όπου βρισκόταν ο λάκκος και η ράμπα, επιβεβαιώνεται και από τη φωτογραφία που η ΜΥ2 κατέθεσε ως Τεκ.11, η οποία φωτογραφία δείχνει ένα λάκκο που καλύπτεται με μία ξύλινη πλατφόρμα καθώς και με σιδερένια προστατευτικά κάγκελα που φέρουν το όνομα των εναγομένων. Προκύπτει δηλαδή ότι όχι μόνο ο ενάγοντας είχε άμεσα προβεί σε καταγγελία για το επίδικο περιστατικό αλλά και ότι η συγκεκριμένη περιγραφή του χώρου που έδωσε ανταποκρίνετο πλήρως στην τότε πραγματικότητα. Γ. Σύμφωνα και πάλι με την ΜΥ2, ο λόγος που οι εναγόμενοι τοποθέτησαν την προαναφερόμενη ράμπα στο συγκεκριμένο σημείο ήταν για σκοπούς διέλευσης του κοινού αλλά και των ενοίκων της πολυκατοικίας στην οποία διέμενε ο ενάγοντας και όντως αυτή η ράμπα χρησιμοποιείτο από τα εν λόγω πρόσωπα για το σκοπό αυτό εις γνώση των εναγομένων. Προκύπτει δηλαδή ότι ο ενάγοντας, ως μέρος του κοινού αλλά και ως ένοικος στην συγκεκριμένη πολυκατοικία, ήταν «γείτονας» των εναγομένων εν τη εννοία της ανωτέρω νομολογίας και δικαιούτο ως τέτοιος ένοικος να χρησιμοποιήσει και χρησιμοποιούσε τη ράμπα για το σκοπό που την εγκατέστησαν οι εναγόμενοι. Δ. Όπως ανέφερε περαιτέρω η ΜΥ2, η «γερή» ράμπα που φαίνεται στην φωτογραφία Τεκ. 11 δεν είναι η ράμπα που υπήρχε προηγουμένως αλλά αυτή που τοποθετήθηκε σε αντικατάσταση της αρχικής ξύλινης ράμπας. Λαμβανομένου δε υπόψη ότι η ΜΥ2 ισχυρίστηκε ότι τη φωτογραφία Τεκ.11 την έλαβε μετά την καταγγελία του ενάγοντα και δη την επόμενη μέρα που ειδοποιήθηκε για την καταγγελία, επιβεβαιώνεται και ο ισχυρισμός του ενάγοντα ότι το βίντεο 0005, στο οποίο η ΜΥ2 αναγνώρισε το σημείο της φωτογραφίας Τεκ.11, λήφθηκε κάποιες μέρες μετά το περιστατικό αλλά και ο ισχυρισμός του ότι προηγουμένως στο συγκεκριμένο σημείο υπήρχε άλλη ξύλινη ράμπα. Δεν ήταν δηλαδή οι υποδείξεις και οι ισχυρισμοί του ενάγοντα σε τέτοιο βαθμό συγχυσμένοι ώστε να δημιουργείται αμφιβολία ως προς το αξιόπιστο της εκδοχής του αφού ακόμη και μετά που οι εναγόμενοι έλαβαν τις διάφορες πληροφορίες που ως ισχυρίστηκαν, τους δημιούργησαν σύγχυση, μπόρεσαν να εντοπίσουν συγκεκριμένο σημείο στο χώρο το οποίο εκ πρώτης όψεως ανταποκρίνετο πλήρως στην περιγραφή του ενάγοντα, τουλάχιστον ως προς το πού πιθανόν αυτός να είχε τραυματιστεί. Αυτή η «επιβεβαίωση» της εκδοχής του ενάγοντα από τους ίδιους τους εναγόμενους, άπτεται άμεσα του αξιόπιστου της εκδοχής του πρώτου και δεν μπορεί να λεχθεί ότι η εκδοχή του ενάγοντα είναι αναξιόπιστη απλά και μόνο επειδή οι εναγόμενοι δεν κατάφεραν να επιβεβαιώσουν την εντύπωση που σχημάτισαν από τις διάφορες πληροφορίες που έλαβαν, ιδιαίτερα όταν η εκδοχή του ενάγοντα όντως φαίνεται να βρίσκει πραγματικό έρεισμα με βάση την έρευνα των ίδιων των εναγομένων. Ο ενάγοντας βεβαίως δεν βοήθησε στο να ξεκαθαρίσει από την αρχή και εύκολα το όλο θέμα αφού βρίσκω ότι αυτός όντως επέδειξε απροθυμία να συνεργαστεί με τους εναγόμενους και επί αυτού του θέματος δεν κρίνω πειστική τη θέση του ότι ήθελε να συνεργαστεί αλλά δεν μπορούσε. Αυτό κυρίως γιατί ο τραυματισμός που ισχυρίστηκε ο ενάγοντας ότι τον εμπόδισε από του να συναντήσει τους ΜΥ2 και ΜΥ1 και να τους υποδείξει το συγκεκριμένο σημείο όταν διευθετήθηκε μαζί του συνάντηση για το σκοπό αυτό, δεν φαίνεται να τον εμπόδισε καθόλου από του να αποφασίσει αμέσως μετά το περιστατικό να κατεβεί στο «βομβαρδισμένο τοπίο», ως ο ίδιος χαρακτήρισε το χώρο, και μάλιστα με τις πατερίτσες όπως φαίνεται στα βίντεο που παρουσίασε, για να βιντεογραφήσει το συγκεκριμένο σημείο. Το ίδιο ισχύει και σε σχέση με τον ισχυρισμό του ενάγοντα ότι για 9 σχεδόν χρόνια δεν έδωσε ποτέ στους εναγόμενους τα βίντεο που λήφθηκαν από το συγκεκριμένο χώρο γιατί τα είχε η κόρη του ως ισχυρίστηκε αλλά αυτός ξέχασε ότι υπήρχαν, ισχυρισμός ο οποίος δεν στέκει στη λογική ιδιαίτερα αν ληφθεί υπόψη ότι τα εν λόγω βίντεο ήταν και η μόνη μαρτυρία που παρουσίασε ο ενάγοντας κατά την ακρόαση για να υποδείξει πού ακριβώς είχε τραυματιστεί. Επισημαίνω εδώ ότι οι φωτογραφίες που επιβεβαίωσαν το βίντεο 0005 και τον ισχυρισμό του ενάγοντα ως προς το σημείο που αυτός τραυματίστηκε, ήτοι οι φωτογραφίες Τεκ.8 και Τεκ.11, είναι από την πλευρά των εναγομένων και όχι από τον ενάγοντα που παρουσιάστηκαν. Βεβαίως, όπως αναφέρθηκε από την υπεράσπιση όταν επιχειρήθηκαν να κατατεθούν τα εν λόγω βίντεο από τον ενάγοντα και προβλήθηκε ένσταση ότι αυτά δεν είχαν προηγουμένως αποκαλυφθεί, οι εναγόμενοι γνώριζαν από πριν την καταχώρηση της αγωγής ότι κάποια βίντεο υπήρχαν διότι ο δικηγόρος του ενάγοντα είχε από τότε αναφερθεί αόριστα σε επιστολή του στην ύπαρξη κάποιων βίντεο. Για άγνωστο λόγο βέβαια στη συνέχεια ούτε η πλευρά του ενάγοντα έδωσε και ούτε οι εναγόμενοι ζήτησαν να λάβουν οποιεσδήποτε περαιτέρω λεπτομέρειες αναφορικά με τα εν λόγω βίντεο. Αν και στη πορεία τελικά διαφάνηκε ότι μόνο το βίντεο 0005 ήταν άμεσα σχετικό με την υπόθεση και η ΜΥ2 επιβεβαίωσε την ακρίβεια του τουλάχιστο ως προς το σημείο που και η ίδια φωτογράφησε ως Τεκ.11, εντούτοις παραμένει ως γεγονός ότι ο ενάγοντας μπορούσε να διευκολύνει την όλη υπόθεση από την αρχή με το να συνεργαστεί με τους εναγόμενους, αν μη τη άλλο με τους δώσει απλά τα βίντεο ώστε να μπορέσουν να αποφασίσουν αν θα δέχονταν την ευθύνη που τους απέδιδε και παρά ταύτα επέλεξε να μην το πράξει. Των πιο πάνω λεχθέντων, δεν θεωρώ ότι η απροθυμία του ενάγοντα να συνεργαστεί με τους εναγόμενους οφείλετο στο ότι δεν έλεγε την αλήθεια αφού αν μη τι άλλο η περιγραφή που αυτός έδωσε άμεσα στο Δήμο ανταποκρινόταν σε υπαρκτό σημείο στο χώρο αλλά και οι εναγόμενοι όντως κατάφεραν να εντοπίσουν το εν λόγω σημείο μαζί με άλλα σημεία και ουσιαστικά ήθελαν απλά να διευκρινίσουν το θέμα μαζί του. Είναι θεωρώ προφανές, όπως άλλωστε ήταν και η θέση της υπεράσπισης, ότι ο ενάγοντας είχε αγανακτήσει με τους εναγόμενους, τους οποίους θεωρούσε υπεύθυνους για την ταλαιπωρία που του προκαλούσαν οι κατασκευαστικές εργασίες και αυτός είναι θεωρώ και ο λόγος που δεν ήθελε να συνεργαστεί και να έχει οποιαδήποτε επαφή μαζί τους μετά το ατύχημα. Αυτό επιβεβαιώνεται και από το ότι, ως ισχυρίστηκαν οι ΜΥ1 και ΜΥ2 και δέχτηκε και ο ενάγοντας, την τελευταία φορά που μίλησαν μεταξύ τους, ο τελευταίος προτίμησε να τους παραπέμψει στο δικηγόρο του χωρίς οτιδήποτε άλλο. Δέχομαι συνεπώς εδώ τη θέση του ενάγοντα ότι δεν θα τραυμάτιζε τον εαυτό του, με το γεγονός του τραυματισμού του να είναι παραδεκτό, απλά για να προκαλέσει «πρόβλημα» στους εναγόμενους, θέση η οποία προβάλλει και πειστική αλλά και λογική. Σίγουρα όμως, η απροθυμία του ενάγοντα να συνεργαστεί με τους εναγόμενους και να τους υποδείξει έστω και κατά τελευταία 8 χρόνια που εκκρεμεί η παρούσα αγωγή, ακριβώς πού είναι που τραυματίστηκε, όχι μόνο περιέπλεξε αχρείαστα την όλη υπόθεση αλλά προφανώς είναι και ένας από τους λόγους που τελικά η υπόθεση οδηγήθηκε σε πλήρη ακρόαση αφού οι εναγόμενοι καλύπτονταν πλήρως από ασφάλεια ατυχημάτων για περιπτώσεις όπως η παρούσα και η αποζημίωση του ενάγοντα, αν δικαιολογείτο, ήταν εφικτή. Στη βάση όλων των πιο πάνω συνεπώς και εν τη απουσία οποιασδήποτε μαρτυρίας που να υποδηλοί ότι ο ενάγοντας ενήργησε με οποιοδήποτε ανάρμοστο τρόπο κατά τη χρήση της ράμπας που είχαν τοποθετήσει οι εναγόμενοι, η εκδοχή του ενάγοντα ως προς τον τόπο και τρόπο του ατυχήματος, ιδωμένη και εξεταζόμενη υπό το φως του συνόλου της προσκομισθείσας μαρτυρίας καθώς και των κοινών και μη αμφισβητούμενων γεγονότων, κρίνεται, με βάση και τα όσα λέχθηκαν στην KN ZOO ανωτέρω, αξιόπιστη και στη βάση της προβαίνω σε ανάλογα ευρήματα. Λαμβανομένου δε υπόψη του περιορισμένου πεδίου εντός του οποίου κινήθηκε δικογραφικά η υπεράσπιση και με γνώμονα τις εφαρμοστέες νομικές αρχές που ανέφερα ανωτέρω, κρίνω ότι στη βάση της πιο πάνω αξιολόγησης της μαρτυρίας και των ευρημάτων μου παρέχεται ασφαλές υπόβαθρο για θετική διαπίστωση στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων περί επίδειξης αμέλειας από πλευράς των εναγομένων και πρόκλησης στον ενάγοντα ζημιών. Προχωρώ συνεπώς να εξετάσω το θέμα των ζημιών. Όσον αφορά τις ειδικές ζημίες που ο ενάγοντας ισχυρίστηκε ότι υπέστη, ήτοι €18.79 για εξασφάλιση των ιατρικών πιστοποιητικών και €150 για τις αναλύσεις σε ιδιωτικό χημείο, από τη μαρτυρία του ίδιου του ενάγοντα μόνο τα €18.79 κρίνονται ότι μπορούν να συνδεθούν με ασφάλεια και στο επίπεδο που απαιτεί η νομολογία σε σχέση με ειδικές ζημιές, με τον επίδικο τραυματισμό. Αυτό' γιατί ο ίδιος ο ενάγοντας έθεσε ουσιαστικά εν αμφιβόλω το κατά πόσο οι αναλύσεις του ιδιωτικού χημείου σχετίζονται με τον τραυματισμό του και καμία μαρτυρία προσκόμισε που να καταδεικνύει ότι όντως τα εν λόγω έξοδα, ως ειδική ζημιά σχετίζονται με τα επίδικα τραύματα. Αντιθέτως και παρά την εισήγηση της υπεράσπισης, η κυβερνητική απόδειξη πληρωμής των €18.79 στο Νοσοκομείο στις 23/02/12, κρίνεται ότι ικανοποιεί το απαιτούμενο επίπεδο απόδειξης ώστε ο ενάγοντας να δικαιούται στο ποσό αυτό από τους εναγόμενους. Αυτό όχι μόνο γιατί η επί του προκειμένου μαρτυρία του ενάγοντα, ήτοι ότι η εν λόγω απόδειξη αφορά σε διοικητικά τέλη για χορήγηση ιατρικού πιστοποιητικού δεν έχει αμφισβητηθεί αλλά και διότι αυτή η θέση του ενάγοντα προβάλλει λογική ενόψει του ότι όπως προκύπτει από το νοσοκομειακό πιστοποιητικό Τεκ. 3ΙΒ που φέρει ημερομηνία 17/10/12, η ημερομηνία έκδοσης της εν λόγω απόδειξης συνάδει χρονικά με την περίοδο εντός της οποίας ο ενάγοντας εξακολουθούσε να επισκέπτεται το νοσοκομείο συνεπεία των τραυματισμών του. Όσον αφορά τους τραυματισμούς του ενάγοντα, υπενθυμίζω ότι είναι παραδεκτό ότι αυτός υπέστη θλάση γαστροκνημίου αριστερά και ότι του δόθηκε φαρμακευτική αγωγή μέχρι να εξεταστεί από ειδικό ορθοπεδικό, ήτοι το ΜΕ
- Τα ιατρικά δε ευρήματα του τελευταίου, τα οποία δεν έχουν αμφισβητηθεί, φέρουν τον ενάγοντα να είχε υποστεί εστιακή ρήξη της έσω κεφαλής του γαστροκνημίου μυός περιφερικά με δημιουργία αιματώματος. Το επίσης κυβερνητικό ιατρικό πιστοποιητικό Τεκ. 3ΙΒ φέρει τον ενάγοντα να έχει υποβληθεί σε τέσσερεις φυσιοθεραπείες μεταξύ 17/03/11 και 05/04/11 για «ρήξη έσω κεφαλής γαστροκνημίου (Αρ)(αριστερά))», ήτοι για τον ίδιο τραυματισμό που διαπίστωσε ο ΜΕ
- Σύμφωνα τέλος με τον ΜΕ3, μέχρι και τις 20/09/11, ήτοι οχτώ μήνες μετά το ατύχημα, δεν διαπιστώθηκε σημαντική βελτίωση του τραυματισμού και η ιατρική εκτίμηση του μάρτυρα, η οποία επί τούτου δεν αντικρούστηκε επιστημονικά ή με άλλη αναλόγου βαρύτητας μαρτυρία, ήταν ότι ο επίδικος τραυματισμός δικαιολογούσε τον ενάγοντα να εξακολουθεί μέχρι τότε να νιώθει πόνο στις τραυματισμένες περιοχές και να δυσκολεύεται να περπατήσει. Σημειώνω εδώ ότι δεν έχει αμφισβητηθεί αλλά αντίθετα έχει επιβεβαιωθεί και από την ΜΕ1 ότι, κατά τα αρχικά τουλάχιστον στάδια της θεραπείας του, ο ενάγοντας χρησιμοποιούσε πατερίτσες για να μπορεί να περπατά. Από τις 20/09/11 όμως που ο ενάγοντας εξετάστηκε από τον ΜΕ3 και μέχρι σήμερα, καμία ιατρική μαρτυρία δεν υπάρχει που να επιβεβαιώνει τη θέση του ενάγοντα ότι οι πόνοι που ισχυρίζεται ότι εξακολουθεί να νιώθει όντως οφείλονται στον τραυματισμό που υπέστη πριν εννέα χρόνια και ούτε η σοβαρότητα του τραυματισμού αλλά και η ιατρική εκτίμηση στην οποία προέβη ο ΜΕ3 τον Οκτώβριο του 2011 (Τεκ. 3Η), καθιστούν λογικό και πειστικό ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Υπενθυμίζω ότι ο ΜΕ3 εκτίμησε τον Οκτώβριο του 2011 ότι με την πάροδο του χρόνου η κατάσταση του ενάγοντα θα βελτιώνετο και καμία μαρτυρία δεν έχει προσκομιστεί από πλευράς ενάγοντα που να αποδεικνύει τη θέση του ότι εννέα χρόνια μετά, η κατάσταση τελικά δεν έχει βελτιωθεί. Κρίνω συνεπώς ότι η προσκομισθείσα μαρτυρία δικαιολογεί αποζημιώσεις για τον τραυματισμό του ενάγοντα μόνο για όση ταλαιπωρία αυτός υπέστη από το επίδικο περιστατικό μέχρι και τις 20/09/11 που τον επανεξέτασε ο ΜΕ3, ήτοι για περίοδο εννέα μηνών. Σημειώνω ότι δεν έχω παραγνωρίσει ότι ο ενάγοντας ισχυρίστηκε στη μαρτυρία του ότι η μεγαλύτερη ταλαιπωρία που του προκλήθηκε ήταν κατά τους πρώτους πέντε μήνες του τραυματισμού. Αναφορικά λοιπόν με τις γενικές αποζημιώσεις που δικαιούται ο ενάγοντας σε σχέση με τα τραύματα, πόνο και ταλαιπωρία που υπέστη, ως αυτά καταγράφονται στα σχετικά ευρήματα μου ανωτέρω, έλαβα υπόψη μου τις σχετικές αρχές ως προς το σκοπό των γενικών αποζημιώσεων, το μέτρο υπολογισμού τους και το βοηθητικό αλλά όχι δεσμευτικό των ποσών που διαχρονικά επιδικάσθηκαν σε παρόμοιες υποθέσεις από τη νομολογία, ως οι εν λόγω αρχές διατυπώθηκαν μεταξύ άλλων στις Μαυροπετρή ν. Λουκά
(1995)1 Α.Α.Δ. 66, Ταμπούρας ν. Κολάνη
(2008)1(Α) Α.Α.Δ. 384, Σπύρου v. Χαραλάμπους
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 298 και Daria Novichkova ν. Θέμη Βλάβη,
(2012)1 Α.Α.Δ. 1111. Σε κάθε υπόθεση βέβαια, είναι ανάγκη να γίνονται οι αναγκαίες προσαρμογές έχοντας υπόψη τα ιδιαίτερα περιστατικά της υπόθεσης και να συνυπολογίζεται η μείωση, με την πάροδο του χρόνου, της αξίας του χρήματος (βλ. Φοινικαρίδης άλλη ν. Γεωργίου άλλων
(1991)1 ΑΑΔ 475) Αμφότεροι οι συνήγοροι με παρέπεμψαν για καθοδήγηση σε διάφορες υποθέσεις, ο καθένας βέβαια για να υποστηρίξει τη δική του επιχειρηματολογία, τις οποίες έλαβα υπόψη μου όπως έλαβα υπόψη και υποθέσεις στις οποίες υπήρχαν παρόμοιοι τραυματισμοί είτε σοβαρότερης ή ελαφρότερης μορφής (βλ. ΘΕΚΛΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ν. ΣΤΕΛΛΑΣ ΤΡΙΒΙΖΑΔΑΚΗ, ECLI:CY:AD:2016:A371, Πολιτική Έφεση Αρ. 183/2011, 19/7/2016, Tιτώνη Γεώργιος ν. Xαρ. Πηλακούτας Λτδ.
(2001)1 ΑΑΔ 479 , Kούρρης Bάσος A ν. Mαρίας Παπαδοπούλου κ.ά.
(1998)1 ΑΑΔ 1147, Georghios Petrou v Marios Socratous
(1988)1 CLR 595 και Σπύρος Μελής και Ελένη Λτδ ν Πολίτη
(2003)1 Α.Α.Δ. 590). Καθοδηγούμενος λοιπόν από τις πιο πάνω αποφάσεις και λαμβάνοντας περαιτέρω υπόψη μου τον επηρεασμό της αξίας του χρήματος αναλόγως του πότε αποφασίστηκαν οι εν λόγω υποθέσεις, κρίνω ως κατάλληλο ποσό γενικών αποζημιώσεων για τον εδώ ενάγοντα το ποσό των €5.000. Στη βάση όλων των πιο πάνω συνεπώς, η αγωγή επιτυγχάνει και εκδίδεται απόφαση υπέρ του ενάγοντα και εναντίον των εναγομένων για το ποσό των €18,79 ως ειδικές αποζημιώσεις και για το ποσό των €5.000 ως γενικές αποζημιώσεις. Όσον αφορά τον τόκο που δικαιούται ο ενάγοντας σε σχέση με τα πιο πάνω ποσά, σχετικές είναι οι πρόνοιες του αρ. 58Α του Κεφ. 148 και οι υποθέσεις Φοινικαρίδης κ.α. ν. Γεωργίου κ.α.
(1991)1 ΑΑΔ 475 και Καμπούρης ν. Εταιρείας Βιοχρώμ Λτδ
(2005)1 (Β) ΑΑΔ 1246. Δεν μπορεί όμως να παραγνωριστεί ότι η απροθυμία του ενάγοντα να συνεργαστεί με τους εναγόμενους, ως αυτή αναφέρεται ανωτέρω, όχι μόνο περιέπλεξε την όλη υπόθεση αλλά και συνέβαλε στο να οδηγηθεί η υπόθεση στη σημερινή της κατάσταση, ήτοι σε πλήρη ακρόαση και στην αποπεράτωση της μετά από οχτώ χρόνια. Αυτό γιατί μέχρι και την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας στις 11/09/19, ο ενάγοντας δεν απεκάλυψε ποτέ στους εναγόμενους τα βίντεο που είχε στην κατοχή του και που υποδείκνυαν το σημείο που οι τελευταίοι του ζητούσαν να υποδείξει από το 2011 ώστε αν μη τι άλλο να ξεκαθαρίσει από τότε αν τελικά θα υπήρχαν αμφισβητούμενα θέματα. Ο μόνος λόγος άλλωστε που οι εναγόμενοι αρνούνταν ευθύνη ήταν ουσιαστικά γιατί πλην της εκδοχής του ενάγοντα περί τραυματισμού του κάτω από συνθήκες που αυτοί ευθύνοντο, τίποτε άλλο δεν τέθηκε ενώπιον τους από πλευράς ενάγοντα ώστε να δικαιολογείται αποδοχή της αποδιδόμενης ευθύνης. Αυτή η στάση του ενάγοντα θεωρώ ότι θα πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά τον υπολογισμό του τόκου που αυτός θα δικαιούτο σε σχέση με τις αποζημιώσεις για την αποκατάσταση του και συνεπώς δεν έχω ικανοποιηθεί ότι δικαιολογείται να επιδικαστεί νόμιμος τόκος επί των πιο πάνω ποσών των γενικών και ειδικών αποζημιώσεων από την ημερομηνία του ατυχήματος ή της καταχώρισης της αγωγής αλλά από τις 11/09/19 που ξεκίνησε η ακροαματική διαδικασία και αποκαλύφθηκαν τα βίντεο για πρώτη φορά και ασκώντας τη διακριτική μου ευχέρεια επί του θέματος εκδίδω ανάλογη διαταγή. Όσον αφορά τα έξοδα της υπόθεσης, εκτός αν υπάρχει οποιαδήποτε πληρωμή στο Δικαστήριο, θέμα για το οποίο θα προχωρήσω να ακούσω τους συνηγόρους, αυτά επιδικάζονται υπέρ ενάγοντα και εναντίον εναγόμενου ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο στην κλίμακα των επιδικασθέντων ποσών πλέον νόμιμο τόκο από σήμερα και ΦΠΑ. (Υπ.) ................ Λ. Πασχαλίδης, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο