Τογκίδου ν. WVW RENAISSANCE CENTERS LIMITED κ.α., Αρ. Αγωγής: 2021/2017, 12/2/2020 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2020:A91 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Γ. Πετάση-Κορφιώτη, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 2021/2017 Μεταξύ: XXXXX Τογκίδου Ενάγουσας και-
- WVW RENAISSANCE CENTERS LIMITED
- WVW RENAISSANCE SUPPORT LIMITED Εναγομένων Ημερομηνία: 12 Φεβρουαρίου 2020 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την Ενάγουσα: κα Επιφανίου Για τους Εναγόμενους 1 και 2: Καμία Εμφάνιση ΑΠΟΦΑΣΗ Με την παρούσα αγωγή η Ενάγουσα αξιώνει από τους Εναγόμενους 1 και 2 γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες, πόνο, ταλαιπωρία και ζημιές που ισχυρίζεται ότι υπέστη συνεπεία αμέλειας και/η επαγγελματικής αμέλειας και/ή παράβασης θέσμιων και νομίμων καθηκόντων που επέδειξαν κατά την υποβολή κοσμητικής θεραπείας στο πρόσωπό της στο ινστιτούτο αισθητικής που διατηρούν. Να σημειωθεί ότι μετά την επίδοση του Κλητηρίου Εντάλματος στους Εναγόμενους 1 και 2, αυτοί καταχώρησαν Σημείωμα Εμφάνισης στις 6.6.2017 και 7.6.2017 αντίστοιχα. Ακολούθησε η καταχώρηση Έκθεσης Απαίτησης στις 11.10.2017, ενώ οι Εναγόμενοι 1 και 2 καταχώρησαν ξεχωριστές Εκθέσεις Υπεράσπισης στις 14.11.
- Αξίζει να σημειωθεί ότι στην Έκθεση Υπεράσπισης τους οι Εναγόμενοι 1 παραδέχονται ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο διατηρούσαν ινστιτούτο αισθητικής με επαγγελματικό προσωπικό και ότι η Ενάγουσα ήταν πελάτης τους, πλην, όμως, αρνούνται ότι η Ενάγουσα υπέστηκε οποιεσδήποτε σωματικές βλάβες συνεπεία της θεραπείας στην οποία υποβλήθηκε στο εν λόγω ινστιτούτο. Στην δική τους Έκθεση Υπεράσπισης οι Εναγόμενοι 2 εγείρουν προδικαστική ένσταση προβάλλοντας ότι ουδεμία σχέση έχουν με την λειτουργία και/ή ιδιοκτησία του ινστιτούτου αισθητικής που αναφέρεται στην Έκθεση Απαίτησης και ζητούν την απόρριψη της αγωγής εναντίον τους. Στα πλαίσια της κλήσης για οδηγίες που ακολούθησε, αμφότερες πλευρές προχώρησαν σε ένορκη αποκάλυψη εγγράφων και καταχώρηση καταλόγου μαρτύρων και σύνοψης μαρτυρίας. Στις 17.4.2019 οι συνήγοροι των Εναγομένων 1 και 2 ζήτησαν και έλαβαν την άδεια του Δικαστηρίου ώστε να αποσυρθούν από την εκπροσώπηση της υπεράσπισης. Λόγω της μη εμφάνισης των Εναγομένων 1 και 2 στην διαδικασία, η αγωγή ορίστηκε για Απόδειξη. Στα πλαίσια αυτά και για σκοπούς απόδειξης της απαίτησης της η Ενάγουσα κατέθεσε ένορκη δήλωσή της στην οποία επισυνάπτονται διάφορα τεκμήρια. Αξίζει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στην ένορκη δήλωση της Ενάγουσας, η αγωγή προωθείται μόνο εναντίον των Εναγομένων 1 αφού όπως διαφάνηκε από τις δικογραφημένες θέσεις στις Εκθέσεις Υπεράσπισης των Εναγομένων 1 και 2, οι Εναγόμενοι 2 δεν έχουν οποιαδήποτε εμπλοκή στην λειτουργία και διαχείριση του επίδικου ινστιτούτου αισθητικής. Η δε αγωγή στράφηκε αρχικά εναντίον των δυο εταιρειών καθότι η Ενάγουσα δεν γνώριζε ποια από αυτές είναι η ιδιοκτήτρια του ινστιτούτου. Συνοψίζοντας τη μαρτυρία της Ενάγουσας και ειδικότερα τα σημεία που κρίνω σημαντικά για την απόφαση μου επί των επίδικων θεμάτων σημειώνω τα εξής: Κατά τον ουσιώδη χρόνο η Ενάγουσα ήταν ηλικίας 49 ετών, καθόλα υγιής και δραστήρια και εργαζόταν στο τμήμα απαιτήσεων ιδιωτικής ασφαλιστικής εταιρείας στην Λευκωσία. Περί την 25.4.2016 και ώρα 9:30 π.μ, κατόπιν συμφωνίας με τους Εναγόμενους 1 υποβλήθηκε σε κοσμητική θεραπεία προσώπου στο χώρο του ινστιτούτου ομορφιάς που διατηρούν με τη χρήση ειδικού μηχανήματος, το οποίο χειριζόταν υπάλληλος των Εναγομένων
- Αυτή ήταν και η πρώτη φορά που ακολουθούσε την υπό κρίση θεραπεία. Τόσο πριν όσο και κατά την διάρκεια της θεραπείας ρώτησε την υπάλληλο που διενεργούσε την θεραπεία εάν υπήρχε κίνδυνος για πρόκληση εγκαυμάτων, με την τελευταία να την διαβεβαιώνει ότι τέτοιος κίνδυνος δεν υπήρχε. Ενώ η θεραπεία ήταν σε εξέλιξη, ενημέρωσε την υπάλληλο ότι ένιωθε έντονο πόνο και κάψιμο στο πρόσωπο, όμως αυτή (η υπάλληλος) την διαβεβαίωσε ξανά ότι δεν διέτρεχε οποιοδήποτε κίνδυνο και ότι η θεραπεία θα είναι επιτυχημένη, συνεχίζοντας την διενέργεια της θεραπείας. Με την πάροδο δυόμιση περίπου ωρών, η θεραπεία ολοκληρώθηκε και τότε η Ενάγουσα παρατήρησε ότι είχε πληγές από εγκαύματα στο πρόσωπο και ότι οι πληγές ήταν φουσκωμένες και έτρεχαν υγρά και από τις δύο πλευρές. Εξακολουθούσε, μάλιστα, να νιώθει έντονο πόνο. Όταν οι υπάλληλοι των Εναγομένων 1 είδαν τα εγκαύματα και τις πληγές στο πρόσωπο της Ενάγουσας και συνειδητοποίησαν τι είχε συμβεί, απολογήθηκαν και τοποθέτησαν στο πρόσωπό της μια καταπραϋντική κρέμα, ειδική για εγκαύματα, και στην συνέχεια την μετέφεραν οι ίδιοι στον Δρ. XXXXX Καμμίτση, πλαστικό χειρουργό με τον οποίο συνεργάζονταν. Ο Δρ. Καμμίτσης αφού εξέτασε τα εγκαύματά της, την ενημέρωσε ότι πρόκειται για εγκαύματα τρίτου βαθμού στα ζυγωματικά και δευτέρου βαθμού σε διάφορα σημεία του πρόσωπού της και ειδικότερα στο πιγούνι και στην περιοχή κάτω από τα μάτια. Της συνέστησε τη χρήση φαρμακευτικής καταπραϋντικής κρέμας επί καθημερινής βάσεως και τη λήψη αντιβιοτικών χαπιών για δύο βδομάδες. Ταυτόχρονα της συνέστησε να αποφεύγει οποιαδήποτε έκθεση στον ήλιο. Κατά την μεταφορά της Ενάγουσας στον Δρ. Καμμίτση, οι εκπρόσωποι των Εναγομένων 1 την διαβεβαίωσαν ότι θα καταβάλουν οποιαδήποτε έξοδα προκύψουν για την θεραπεία της, συμπεριλαμβανομένων των φαρμακευτικών σκευασμάτων και κρεμών που λάμβανε και των επισκέψεων της στον Δρ. Καμμίτση. Στα πλαίσια αυτά, η Ενάγουσα δεν κατέβαλε οποιοδήποτε ποσό στον Δρ. Καμμίτση και ο ίδιος δεν απαίτησε από αυτήν οποιοδήποτε ποσό. Από τις 25.4.2016 μέχρι το τέλος Μαίου του 2016 επισκεπτόταν καθημερινά τον Δρ. Καμμίτση για καθαρισμό και έλεγχο των εγκαυμάτων της, ενώ για τους επόμενους δύο μήνες περίπου τον επισκεπτόταν μέχρι και δύο φορές την εβδομάδα. Οι συχνές επισκέψεις στον Δρ. Καμμίτση συνεχίστηκαν μέχρι τον Οκτώβρη του
- Στα πλαίσια της μαρτυρίας της η Ενάγουσα παρέθεσε λεπτομέρειες των επισκέψεων της στον Δρ. Καμμίτση και των συστάσεων που κατά καιρούς της δίνονταν από αυτόν. Παρουσίασε δε ως Τεκμήριο 1 δέσμη φωτογραφιών στις οποίες φαίνεται η κατάσταση των εγκαυμάτων της κατά το διάστημα από 25.4.2016 μέχρι 29.4.2016 και ως Τεκμήριο 2 δέσμη φωτογραφιών για το διάστημα 1.5.2016 - 4.6.
- Ως, επίσης, ανέφερε στις 25.7.2016 επισκέφτηκε τον Δρ. XXXXX Μαντά, πλαστικό χειρουργό στο Απολλώνειο Ιδιωτικό Νοσοκομείο, προκειμένου να λάβει μια δεύτερη γνώμη για την κατάσταση των εγκαυμάτων της. Ο Δρ. Μαντάς διαπίστωσε δυο εξέρυθρες και υπερτροφικές ουλές στη ζυγωματική χώρα αμφώ, με μεγαλύτερη δεξιά, και της συνέστησε όπως πέραν την θεραπείας με την χρήση ενέσεων με κορτικοειδή, να ξεκινήσει συμπληρωματική θεραπευτική αγωγή με τοπική χρήση φύλλων σιλικόνης (strips scarfix). Επιπλέον, ο Δρ. Μαντάς την πληροφόρησε ότι οι ουλές αναμένεται να βελτιωθούν εντός των επόμενων δυο ετών, παρόλα αυτά θα παραμείνουν μόνιμες και θα είναι αντιληπτές λόγω της θέσης τους στο πρόσωπο. Σε μεταγενέστερη επίσκεψη στον Δρ. Μαντά την 17.10.2016 διαπιστώθηκε ότι παρά την μικρή υποχώρηση, εξακολουθούσε να υφίσταται τόσο η υπερτροφία όσο και η ερυθρότητα και συστάθηκε στην Ενάγουσα να συνεχίσει την θεραπευτική αγωγή με την χορήγηση ενέσεων με κορτικοειδή σε συνδυασμό με την χρήση των φύλλων σιλικόνης (strips scarfix). Παράλληλα ο Δρ. Μαντάς την ενημέρωσε ότι πιθανόν να απαιτηθεί διορθωτική επέμβαση είτε με χειρουργική εκτομή και συρραφή, είτε με laser resurfacing ή και συνδυασμό των δυο, τα έξοδα της οποίας ανέρχονταν κατά τον επίδικο χρόνο στο ύψος των €1,000, και η οποία θα μπορούσε να βελτιώσει τις ουλές χωρίς, όμως, να τις εξαφανίσει εντελώς (ιατρική γνωμάτευση του Δρος Μαντά ημερομηνίας 18.10.2016 παρουσιάστηκε ως Τεκμήριο 3). Μέχρι και τα τέλη Οκτωβρίου του 2016, επισκεπτόταν συχνά τον Δρ. Καμμίτση και ακολουθούσε θεραπευτική αγωγή με την χρήση ενέσεων με κορτικοειδή σε συνδυασμό με την χρήση φύλλων σιλικόνης (strips scarfix). Περί την 23.1.2018 επισκέφτηκε εκ νέου τον Δρ. Μαντά, ο οποίος αφού την εξέτασε διαπίστωσε ότι υπήρχε βελτίωση των ουλών αλλά παρέμεινε ερυθρότητα και μικρού βαθμού υπερτροφία και στιλπνότητα της ουλής. Περαιτέρω, ο Δρ. Μαντάς την ενημέρωσε ότι το Φθινόπωρο του 2018 θα μπορεί να υποβληθεί σε διορθωτική επέμβαση, η οποία θα βελτιώσει την ουλή χωρίς, όμως, να την εξαλείψει πλήρως (η ιατρική γνωμάτευση ημερομηνίας 15.2.2018 κατατέθηκε ως Τεκμήριο 4). Επιπρόσθετα, λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης της, η Ενάγουσα απουσίαζε από την εργασία της με άδεια ασθένειας από την 25.4.2016- 27.5.2016 καθ' ον χρόνο βρισκόταν περιορισμένη στο σπίτι λόγω της υπερευαισθησίας της στον ήλιο και των κινδύνων έκθεσης της σε αυτόν. Συνεπεία του τραυματισμού της η Ενάγουσα έχει υποστεί πόνο και ταλαιπωρία, ενώ κατά τη διάρκεια των θεραπειών που ακολούθησαν μετά τον τραυματισμό της και λόγω της χρονικής περιόδου που απαιτήθηκε για σκοπούς επούλωσης των τραυμάτων της, ήταν σε πολύ κακή ψυχολογική κατάσταση και παρουσίαζε συμπτώματα άγχους και μελαγχολίας. Σε σχέση με τον τραυματισμό της η Ενάγουσα αναφέρει ότι δεν μπορεί να γνωρίζει τις περιστάσεις που τον προκάλεσαν, ούτε το είδος και την ορθή χρήση του μηχανήματος που οι Εναγόμενοι 1 χρησιμοποίησαν για να διενεργήσουν την θεραπεία στο πρόσωπό της αφού τα γεγονότα αυτά ήταν κάτω από τον απόλυτο έλεγχο και εποπτεία των Εναγομένων
- Είναι, όμως, η θέση της Ενάγουσας ότι οι Εναγόμενοι 1 άσκησαν αμελώς τα καθήκοντά τους και τούτο προκύπτει από την πρόκληση των σωματικών βλαβών στο πρόσωπο της. Ειδικότερα, ως συμβουλεύεται από τους δικηγόρους της, οι Εναγόμενοι 1 είχαν καθήκον επιμέλειας απέναντι της και όφειλαν να καταβάλουν την εύλογη επιμέλεια που απαιτείται από επαγγελματίες του είδους τους και να μην την εκθέσουν σε οποιονδήποτε κίνδυνο βλάβης ή τραυματισμού, πράγμα το οποίο εκ των πραγμάτων φαίνεται ότι δεν έπραξαν. Οφείλουν, λοιπόν, να την αποζημιώσουν για τον πόνο και την ταλαιπωρία που υπέστηκε όπως και για τα έξοδα που επωμίστηκε συνεπεία του τραυματισμού της. Αναφορικά με την απαίτηση της για ειδικές αποζημιώσεις, η Ενάγουσα αξιώνει τα ακόλουθα (σχετικά τα Τεκμήρια 5 και 6): - Το ποσό των €200, το οποίο κατέβαλε για την ετοιμασία ιατρικής γνωμάτευσης από τον Δρ. XXXXX Μαντά ημερομηνίας 18.10.2016, και - To συνολικό ποσό των €155,28 που κατέβαλε σε διάφορες ημερομηνίες για φαρμακευτικά έξοδα. Επιπρόσθετα, η Ενάγουσα διεκδικεί το ποσό των €1,000 για μελλοντικά έξοδα και συγκεκριμένα αναφορικά με το κόστος μελλοντικής διορθωτικής επέμβασης καθώς σύμφωνα με τις ιατρικές γνωματεύσεις του Δρος Μαντά ημερομηνίας 18.10.2016 και 15.2.2018 (Τεκμήριο 3 και 4) είναι πιθανόν να απαιτηθεί διορθωτική επέμβαση είτε με χειρουργική εκτομή και συρραφή, είτε με Laser resurfacing ή και με συνδυασμό αυτών, τα έξοδα των οποίων ανέρχονται στο ποσό των €1,
- Έχω μελετήσει την ένορκη δήλωση της Ενάγουσας και παρατηρώ ότι το περιεχόμενό της γίνεται αποδεκτό ενόψει αφενός του ότι η μαρτυρία της παρέμεινε αναντίλεκτη, αφετέρου καθότι εξετάζοντάς την συνάδει απόλυτα με τις δικογραφημένες θέσεις της. Ως εκ τούτου, εξάγονται ευρήματα ανάλογα της μαρτυρίας της Ενάγουσας, τα οποία δεν κρίνω σκόπιμο να επαναλάβω ενόψει της σύνοψης της μαρτυρίας που παρατίθεται πιο πάνω. Δεδομένων των πιο πάνω ευρημάτων, απομένει να εξεταστεί κατά πόσον η Ενάγουσα έχει αποδείξει την υπόθεση της. Όπως είναι καλά γνωστό, στις πολιτικές υποθέσεις, η επιτυχία της αγωγής εξαρτάται από το εάν ο ενάγοντας θα παρουσιάσει επαρκή και αξιόπιστη μαρτυρία με την αναγκαία αποδεικτική βαρύτητα ώστε να ικανοποιήσει το βάρος απόδειξης, που είναι αυτό του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Το κριτήριο δεν είναι εάν η θέση ή εκδοχή του διαδίκου που φέρει το βάρος απόδειξης είναι η πιο πιθανή από εκείνη του αντιδίκου του αλλά κατά πόσον ο διάδικος που φέρει το βάρος απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία ότι η θέση ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι. Αν ο διάδικος που φέρει το βάρος απόδειξης αποτύχει να αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο, τότε θεωρείται ότι δεν το απέσεισε έστω και αν η θέση ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή από εκείνη του αντιδίκου του (βλέπε μεταξύ άλλων Σοφοκλέους ν Κυριάκου
(2010)1 Α.Α.Δ. 665 και Μαρσέλ και Άλλων ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Λτδ
(2001)1 A.A.A. 1858, Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος (Κύπρου) Λτδ ν. Παναγιώτου, ECLI:CY:AD:2018:A71, Πολιτική Έφεση 398/2011, απόφαση ημερομηνίας 12.2.2018 και Δίκαιο της Απόδειξης: Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές των Ηλιάδη και Σάντη στη σελίδα 196). Ως έχει ήδη σημειωθεί, η πλευρά της Ενάγουσας ισχυρίζεται ότι ευθύνη για τον τραυματισμό της έχουν οι Εναγόμενοι 1 οι οποίοι ήταν αμελείς με τον τρόπο που περιγράφεται στην παράγραφο 14 της Έκθεσης Απαίτησης. Μεταξύ άλλων προβάλλεται ότι οι Εναγόμενοι 1 διενήργησαν θεραπεία στο πρόσωπο της Ενάγουσας με τη χρήση ειδικού μηχανήματος χωρίς να έχουν το επίπεδο δεξιότητας που αναμενόταν υπό τις περιστάσεις και ότι απέτυχαν να επιδείξουν τη δέουσα προσοχή κατά την ενάσκηση των καθηκόντων τους. Αναφορικά με τους ισχυρισμούς για αμέλεια σημειώνονται τα εξής: Το αστικό αδίκημα της αμέλειας οριοθετείται στο κυπριακό σύστημα δικαίου από το άρθρο 51 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.148[1], το οποίο και κωδικοποίησε τις αρχές του κοινοδικαίου αναφορικά με την αμέλεια. Συγκεκριμένα, το άρθρο 51 καθορίζει την αμέλεια ως την τέλεση πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις δεν θα τελούσε λογικό πρόσωπο ή την παράλειψη τέλεσης πράξης την οποία τέτοιο πρόσωπο θα τελούσε. Αμέλεια ακόμη μπορεί να είναι η παράλειψη καταβολής τέτοιας δεξιότητας ή επιμέλειας για την άσκηση επαγγέλματος, επιτηδεύματος ή ασχολίας όπως ένα λογικό συνετό πρόσωπο που έχει τα προσόντα για την άσκηση του επαγγέλματος αυτού, επιτηδεύματος ή ασχολίας θα κατέβαλλε υπό τις περιστάσεις. Το εν λόγω άρθρο προνοεί για την καταβολή αποζημίωσης στην περίπτωση πρόκλησης ζημιάς ως αποτέλεσμα αμελούς πράξης ή παράλειψης στο πρόσωπο έναντι του οποίου ο υπαίτιος της αμέλειας υπείχε υποχρέωση, υπό τις περιστάσεις, να μην επιδείξει αμέλεια. Τα συστατικά στοιχεία που πρέπει να αποδειχθούν σε κάθε αγωγή αμέλειας είναι η ύπαρξη καθήκοντος επιμέλειας, η έλλειψη της προσήκουσας προσοχής (δηλαδή η τέλεση αμελούς πράξης ή παράλειψης) από μέρους ενός μέσου συνετού ανθρώπου, η πρόκληση ζημιάς ως αποτέλεσμα της τέλεσης αμελούς πράξης ή παράλειψης (αιτιώδης συνάφεια) και η δυνατότητα πρόβλεψης ότι η τέλεση της εν λόγω πράξης ή παράλειψης μπορεί να προκαλέσει το συγκεκριμένο ζημιογόνο αποτέλεσμα (βλέπε μεταξύ άλλων Παπακώστας ν. Κοινοτικό Συμβούλιο Χλώρακας, ECLI:CY:AD:2019:A238, Πολ. Εφ. 214/2013, απόφαση ημερομηνίας 24.6.2019 και Ξενοφώντος ν. Κ.Ν. Zoo Bar Restaurant Ltd, Πολιτική Έφεση αρ. 447/2011, απόφαση (πλειοψηφίας) ημερομηνίας 15.12.2016). Η υποχρέωση επιμέλειας επαγγελματιών καλύπτεται από το άρθρο 51
(2)(ε) του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, το οποίο προβλέπει ότι πρόσωπο που ασκεί με αμοιβή ή άλλως πως επάγγελμα, επιτήδευμα ή ασχολία ή παρέχει υπηρεσίες σε άλλο πρόσωπο υπέχει τέτοια υποχρέωση έναντι κάθε προσώπου, επί του οποίου ή επί της ιδιοκτησίας του οποίου ασκεί το επάγγελμα, επιτήδευμα ή ασχολία ή προς στον οποίο παρέχει την υπηρεσία. Το επίπεδο επιμέλειας επαγγελματιών καθορίζεται από το άρθρο 51
(1)(β). Σε γενικότερο πλαίσιο σημειώνεται ότι κάθε επαγγελματίας στη διαγωγή του κρίνεται με βάση το βαθμό επιμέλειας και δεξιότητας που αναμένεται από τον μέσο επαγγελματία της τάξης στην οποία ανήκει. Το επίπεδο αυτό είναι του συνήθους επιμελούς και ικανού επαγγελματία και όχι εκείνο του πολύ προσοντούχου αλλά ούτε και εκείνου που κατέχει τα ελάχιστα προσόντα (βλέπε Panayiotou v. Attorney General
(1972)6 JSC 706, Αθανασίου ν. Κουνούνης
(1997)1Α.Α.Δ. 614, Beaumont Muriel και Άλλος ν. Nίκου Παπακλεοβούλου
(2010)1 Α.Α.Δ. 525). Το ερώτημα του τι συνιστά, υπό τις περιστάσεις, εύλογη επαγγελματική επιμέλεια, αποφασίζεται από το Δικαστήριο και όχι από την εκάστοτε επαγγελματική ομάδα. Η κάθε περίπτωση κρίνεται με βάση τα δικά της περιστατικά. Παρά την παράθεση λεπτομερειών αμέλειας στην Έκθεση Απαίτησης, η Ενάγουσα επικαλείται και την εφαρμογή του δόγματος res ipsa loquitur το οποίο προβλέπεται στο άρθρο 55 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148[2]. Ο κανόνας αυτός εφαρμόζεται όπου σε αγωγή για ζημιά ο ενάγων στερείται γνώσης ή μέσων γνώσης των αιτιών που προκάλεσαν τη ζημιά και απαλλάσσεται του βάρους απόδειξης θεμελίωσης αμέλειας εναντίον του εναγομένου αφ' ης στιγμής τα αίτια πρόκλησης της ζημιάς βρίσκονταν υπό τον πλήρη έλεγχο του τελευταίου. Σε μια τέτοια περίπτωση ο εναγόμενος φέρει το βάρος απόδειξης παροχής λογικής εξήγησης για την πρόκληση του συμβάντος χωρίς υπαιτιότητα εκ μέρους του. Εφαρμόζεται, δηλαδή, στις περιπτώσεις όπου τα απαιτούμενα στοιχεία μαρτυρίας είναι στην αποκλειστική γνώση του εναγόμενου, με αποτέλεσμα ο ενάγων να αδυνατεί να αποδείξει αμέλεια εναντίον του εναγομένου (βλέπε Djemal v. Jim Israel Navigation Co Ltd and others
(1967)1 CLR 227 και Mahatton v. Viceroy Shipping Co Ltd and another
(1981)1 CLR 335). Σύμφωνα δε με καλά καθιερωμένες αρχές, η παράθεση λεπτομερειών αμέλειας στην Έκθεση Απαίτησης δεν αποτελεί κώλυμα στην εφαρμογή του κανόνα (βλέπε μεταξύ άλλων Κώστα κ.α. ν. Νίκης Δημητρίου και Ευρυπίδη Γεωργίου υπό την ιδιότητα τους ως διαχειριστές της περιουσίας του αποβιώσαντος Δημήτρη Δημητρίου
(2009)1 Α.Α.Δ. 1073). Κρίνω ότι στην προκειμένη περίπτωση το δόγμα res ipsa loquitur τυγχάνει εφαρμογής με τρόπο ώστε η Ενάγουσα να αποδεικνύει την υπόθεσή της. Συναφώς σημειώνεται ότι παρά την παράθεση λεπτομερειών στην Έκθεση Απαίτησης, η Ενάγουσα δεν προσκόμισε οποιαδήποτε μαρτυρία προκειμένου να καταδείξει την αμέλεια που επέδειξαν οι Εναγόμενοι 1 κατά την υποβολή της στη συγκεκριμένη θεραπεία. Η ίδια δεν γνωρίζει (ούτε θα μπορούσε να γνωρίζει) το είδος του μηχανήματος που χρησιμοποίησαν οι Εναγόμενοι 1 για την θεραπεία στην οποία την υπέβαλαν ούτε την ορθή χρήση αυτού. Τα στοιχεία αυτά ήταν κάτω από τον απόλυτο έλεγχο και εποπτεία των Εναγομένων 1 οι οποίοι και δεν προσκόμισαν οποιαδήποτε μαρτυρία. Δεδομένου ότι η Ενάγουσα υπέστηκε τα εγκαύματα και τις ουλές μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας στην οποία υποβλήθηκε στο ινστιτούτο αισθητικής των Εναγομένων 1 και στην απουσία μαρτυρίας από την υπεράσπιση που να επεξηγεί τις συνθήκες πρόκλησης των τραυμάτων της Ενάγουσας, κρίνω ότι η τελευταία έχει αποδείξει στον απαιτούμενο βαθμό ότι ευθύνη για τον τραυματισμό της φέρουν οι Εναγόμενοι 1. Δεδομένης της αμέσως πιο πάνω κατάληξης του Δικαστηρίου, απομένει να εξεταστεί το θέμα των αποζημιώσεων που θα αποδοθούν στην Ενάγουσα. Σύμφωνα με τη μαρτυρία της Ενάγουσας και τα συνακόλουθα ευρήματα του Δικαστηρίου, συνεπεία της θεραπείας στην οποία υποβλήθηκε, η Ενάγουσα υπέστηκε εγκαύματα δεύτερου και τρίτου βαθμού σε διάφορα σημεία του προσώπου και ειδικότερα στα ζυγωματικά και δύο εξέρρυθρες και υπερτροφικές ουλές στη ζυγωματική άμφω, με μεγαλύτερη αυτή στη δεξιά πλευρά. Σχετικά είναι επίσης τα ιατρικά πιστοποιητικά του Δρος Μαντά ημερομηνίας 18.10.2016 και 15.2.2018 τα οποία κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 3 και 4 αντίστοιχα. Αναφορικά με τις επιπτώσεις και συνέπειες του τραυματισμού της στην καθημερινότητα της και τις θεραπείες στις οποίες υποβλήθηκε, παραπέμπω στα όσα ανέφερε κατά τη μαρτυρία της στο Δικαστήριο η οποία έχει γίνει αποδεκτή και συνοψίζεται πιο πάνω. Οι αρχές που διέπουν τον προσδιορισμό του ύψους των αποζημιώσεων έχουν αποκρυσταλλωθεί μέσα από σειρά αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Οι αποζημιώσεις που επιδικάζονται από τα Δικαστήρια πρέπει να είναι δίκαιες και λογικές. Στόχος είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά χωρίς να τίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα (βλέπε Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi
(1982)1 C.L.R. 789). Για τον καθορισμό του ύψους των γενικών αποζημιώσεων οι προηγούμενες αποφάσεις για παρόμοια τραύματα δεν αποτελούν κατ' ανάγκη δεσμευτικό χαρακτήρα αλλά καθοδηγητικό (βλέπε G&L Calibers Ltd v. Λεμεσιανού
(2003)1 Α.Α.Δ. 948). Η επί μέρους νομολογία όμως είναι σημαντική ώστε να υπάρχει συνέπεια και βεβαιότητα (βλέπε Σπύρος Μελής και Ελένη Λτδ κ.α. v. Μαρίνου Σάββα Πολίτη
(2003)1 Α.Α.Δ. 590). Η δε απόδοση αποζημιώσεων πρέπει να αντανακλά και αντικατοπτρίζει την αγοραστική αξία του χρήματος σε δεδομένη στιγμή, ώστε με εύλογο τρόπο να προσεγγίζεται τουλάχιστο χρηματικά η αποκατάσταση της ζημιάς (βλέπε Γεώργιος Ταμπούρα v. Κυριακής Κολάνη άλλως Κίκας Κολάνη
(2008)1 A.A.Δ. 384 και Lankuttis v. Νικόλα
(2002)1 Α.Α.Δ. 1128). H νομολογία αποκαλύπτει μια αυξητική τάση στις αποζημιώσεις για τον ανθρώπινο πόνο και την ταλαιπωρία. Δεν πρέπει όμως οι αποζημιώσεις να υπερβαίνουν το μέτρο του κοινωνικά παραδεκτού ή να αφήνεται η ατέλεια του χρήματος ως μέσου για αποκατάσταση να επενεργεί προς επαύξηση των αποζημιώσεων (βλέπε Μαυροπετρή v. Λουκά
(1995)1 Α.Α.Δ. 66 και A. Panayides Contracting Ltd v. Χαραλάμπους
(2004)1 Α.Α.Δ. 416). Έχω λάβει, επομένως, υπόψη για σκοπούς καθοδήγησης, το ύψος των αποζημιώσεων που επιδικάστηκαν σε περιπτώσεις όπου η φύση και έκταση των τραυματισμών και μετα-τραυματική πορεία και τα κατάλοιπα των τραυμάτων ήταν αντίστοιχα ή προσομοίαζαν με την παρούσα υπόθεση (βλέπε ενδεικτικά Κυριάκος Μαυροπεττή ν Γεώργιου Λουκά
(1995)1 Α.Α.Δ.66, Ανδρέας Σπύρου ν. Άριστου Ανδρέου Χατζηχαραλάμπους
(1989)1 Α.Α.Δ. 298, Χρίστος Φωτίου ν Στέλιου Νεοφύτου κ.α.
(2005)1 Α.Α.Δ. 1511, Γεώργιος Ταμπούρας ν Κυριακής Κολάνη
(2008)1 Α.Α.Δ. 384, Βάσω Μιχαήλ Ανδρέας Ονουφρίου
(2002)1 Α.Α.Δ. 1349 και Muskita Hotels Ltd v. Σωτήρη Γαβριήλ
(2002)1 Α.Α.Δ. 1703). Αποφασίζοντας το ποσό που θα επιδικαστεί υπέρ της Ενάγουσας ως γενικές αποζημιώσεις για τα τραύματα που έχει υποστεί, λαμβάνω υπόψη την ηλικία της, το είδος και τη φύση των τραυμάτων που υπέστηκε, τη μονιμότητα των ουλών της, την ανάγκη για διορθωτική χειρουργική επέμβαση, η οποία θα βελτιώσει αλλά δεν θα εξαφανίσει τις ουλές, την ταλαιπωρία που υπέστηκε και δη ότι για διάστημα έξι μηνών υποβαλλόταν σε θεραπείες και λάμβανε φαρμακευτική αγωγή όπως περιέγραψε στη μαρτυρία της, το γεγονός ότι για ένα μήνα μετά το ατύχημα απουσίαζε από την εργασία της με άδεια ασθένειας και έφερε γάζα στο πρόσωπο, ότι για έξι συνεχόμενους μήνες βρισκόταν περιορισμένη σε κλειστούς και σκοτεινούς χώρους και υποχρεωνόταν κατά τις μετακινήσεις της να φοράει γυαλιά και να καλύπτει συνεχώς το πρόσωπο της λόγω της υπερευαισθησίας της στο φως και ότι μέχρι και τον Φεβρουάριο του 2018 εξακολουθούσε να παραμένει ερυθρότητα, μικρού βαθμού υπερτροφία και στιλπνότητα στην ουλή του προσώπου της. Συνυπολογίζοντας όλα τα πιο πάνω, κρίνω ότι ένα ποσό της τάξης των €18,000 (στο οποίο περιλαμβάνεται το ποσό των €1,000 για το κόστος της μελλοντικής διορθωτικής επέμβασης) θα αποτελούσε για την περίπτωση της Ενάγουσας δίκαιη και εύλογη αποζημίωση. Σε σχέση με την μελλοντική επέμβαση σημειώνω ότι η αναγκαιότητα και τα οφέλη αυτής προκύπτουν από τα ιατρικά πιστοποιητικά του Δρος Μαντά (Τεκμήρια 3 και 4). Σε σχέση με το συνολικό ποσό των €355,28 που αξιώνεται ως ειδικές ζημιές, δεδομένης της καταγραφής αυτού στην Έκθεση Απαίτησης και της προσκόμισης των σχετικών αποδείξεων (βλέπε Papakokkinou v. Kanther
(1982)1 Α.Α.Δ. 65, Kakoullou v. Kakoulli
(1985)1 Α.Α.Δ. 355 και Κούνουνα κ.ά. v. Κώστας Κυριάκου & Υιός Λτδ κ.ά.
(2001)1 Α.Α.Δ. 2126), κρίνω ότι η Ενάγουσα το δικαιούται. Αναφορικά με τον τόκο παρατηρώ τα εξής: Με βάση καλά καθιερωμένες αρχές, εκτός εάν διαπιστωθεί αδικαιολόγητη καθυστέρηση ή ολιγωρία εκ μέρους του ενάγοντα, επιδικάζεται νόμιμος τόκος από την ημέρα γένεσης του αγώγιμου δικαιώματος επί του ποσού των γενικών αποζημιώσεων καθώς και επί των ειδικών αποζημιώσεων, μειωμένος όμως κατά το ήμισυ έτσι ώστε να αντισταθμιστεί το ότι δεν προκύπτει όλη η ζημιά από την αρχή (βλέπε Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου
(1991)1 Α.Α.Δ. 475 και Θεοδούλου ν. A. Panayides Contracting Ltd
(1999)1 A.A.Δ. 2134). Σχετικό στα πλαίσια αυτά είναι το άρθρο 58Α του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.148, μετά των συναφών τροποποιήσεων το οποίο παρέχει τη δυνατότητα στο Δικαστήριο να επιδικάζει τόκο ίσο με το ύψος του τόκου που καθορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις των εδαφίων
(2),
(3)και
(4)του άρθρου 33 του περί Δικαστηρίων Νόμου Ν. 14/60μετά των συναφών τροποποιήσεων αναφορικά με ολόκληρο ή μέρος του ποσού των αποζημιώσεων που έχουν επιδικαστεί για σωματικές βλάβες ή θάνατο συνεπεία αστικού αδικήματος για ολόκληρη ή για μέρος της περιόδου μεταξύ της ημερομηνίας κατά την οποία γεννήθηκε το αγώγιμο δικαίωμα και της ημερομηνίας καταχώρησης της αγωγής. Ερχόμενη στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τραυματισμός της Ενάγουσας επεσυνέβη την 25.4.2016 και η αγωγή καταχωρήθηκε στις 8.5.2017 και η Έκθεση Απαίτησης καταχωρήθηκε στις 11.10.2017, όπως επίσης ότι η φύση των τραυμάτων της Ενάγουσας δικαιολογούσε ένα εύλογο χρονικό διάστημα ώστε να ληφθεί ιατρική μαρτυρία και να σχηματισθεί μια ολοκληρωμένη εικόνα αναφορικά με τα τραύματα της Ενάγουσας και την τελική τους εικόνα, θεωρώ ότι η καταχώρηση της αγωγής έντεκα μήνες μετά το ατύχημα είναι εύλογη (Βλ. Παύλος Ευαγγέλου ν. Άθως Δημητρίου (πιο πάνω)). Κρίνω, επομένως, ορθό όπως επί του ποσού των γενικών αποζημιώσεων εκ €17,000 (αφαιρουμένων των εξόδων της μελλοντικής διορθωτικής επέμβασης), επιδικαστεί νόμιμος τόκος από τη γένεση του αγώγιμου δικαιώματος, ήτοι την 25.4.2016 μέχρι εξοφλήσεως. Επί του ποσού των €1,000 θα επιδικαστεί νόμιμος τόκος από σήμερα μέχρι εξοφλήσεως. Επί των ειδικών αποζημιώσεων επίσης θα επιδικαστεί νόμιμος τόκος από την ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής μέχρι εξοφλήσεως. Στη βάση των όσων αναφέρονται πιο πάνω, η αγωγή επιτυγχάνει αναφορικά με τους Εναγόμενους 1 και εκδίδεται απόφαση υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον των Εναγομένων 1 για το ποσό των €18,000 ως γενικές αποζημιώσεις (στο οποίο περιλαμβάνεται το ποσό των €1,000 έξοδα μελλοντικής διορθωτικής επέμβασης) πλέον €355,28 ειδικές αποζημιώσεις. Επί του ποσού των €17,000 επιδικάζεται νόμιμος τόκος από 25.4.2016 μέχρι εξοφλήσεως. Επί του ποσού των €1,000 επιδικάζεται νόμιμος τόκος από σήμερα μέχρι εξοφλήσεως. Επί του ποσού των €355,28 επιδικάζεται νόμιμος τόκος από την ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής μέχρι εξοφλήσεως. Τα έξοδα της αγωγής όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο επίσης επιδικάζονται υπέρ της Ενάγουσας. Η αγωγή απορρίπτεται σε σχέση με τους Εναγόμενους
- Ενόψει της μη εμφάνισης τους στη διαδικασία, καμία διαταγή για έξοδα. (Υπ.) ................ Γ. Πετάση - Κορφιώτη, Α.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] «
- Αμέλεια συvίσταται- (α) στηv τέλεση πράξης τηv oπoία υπό τις περιστάσεις δεv θα τελoύσε λoγικό συvετό πρόσωπo ή στηv παράλειψη τέλεσης πράξης τηv oπoία υπό τις περιστάσεις τέτoιo πρόσωπo θα τελoύσε͘ ή (β) στηv παράλειψη καταβoλής τέτoιας δεξιότητας ή επιμέλειας για τηv άσκηση επαγγέλματoς, επιτηδεύματoς ή ασχoλίας όπως έvα λoγικό συvετό πρόσωπo, πoυ έχει τα πρoσόvτα για τηv άσκηση τoυ επαγγέλματoς αυτoύ, επιτηδεύματoς ή ασχoλίας θα κατέβαλλε υπό τις περιστάσεις, και στηv πρόκληση ζημιάς εξαιτίας αυτής: Νoείται ότι για αυτή δύvαται vα τύχει απoζημίωσης μόvo τo πρόσωπo έvαvτι τoυ oπoίoυ o υπαίτιoς της αμέλειας υπείχε υπoχρέωση, υπό τις περιστάσεις, vα μηv επιδείξει αμέλεια». [2] «
- Σε αγωγή πoυ εγείρεται σε σχέση με ζημιά, κατά τηv oπoία απoδεικvύεται- (α) Ότι o εvάγovτας στερείται γvώσης ή μέσωv γvώσης τωv πραγματικώv περιστατικώv, τα oπoία πρoκάλεσαv τo συμβάv τo oπoίo oδήγησε στη ζημιά, και (β) ότι η ζημιά πρoκλήθηκε από ιδιoκτησία, επί της oπoίας o εvαγόμεvoς είχε πλήρη έλεγχo, και κρίvεται από τo Δικαστήριo ότι η επέλευση τoυ συμβάvτoς πoυ πρoκάλεσε τη ζημιά συvδέεται περισσότερo με τo γεγovός ότι o εvαγόμεvoς παρέλειψε vα καταβάλει εύλoγη επιμέλεια παρά πρoς τηv καταβoλή τέτoιας επιμέλειας, o εvαγόμεvoς φέρει τo βάρoς της απόδειξης τoυ ότι δεv υφίστατo αμέλεια για τηv oπoία αυτός ευθύvεται σε σχέση με τo συμβάv τo oπoίo oδήγησε στη ζημιά.» cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο