P.A.S. TOYS LIMITED ν. ΔΡΟΥΣΙΩΤΗ, Αρ. Αίτησης: 4792/17, 6/3/2020

(1)του 1999 με τον οποίο τροποποιήθηκε το Κεφ. 6 περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου με την κατάργηση και αντικατάσταση των μέρων VIII και IX αυτού. Με βάση το νέο άρθρο 82 του Κεφ. 6 πιστωτής δύναται να αποτεθεί στο Δικαστήριο να εξεταστεί ο εξ' αποφάσεως οφειλέτης σε σχέση με την οικονομική του δυνατότητα να εξοφλήσει το εξ' αποφάσεως χρέος. Με βάση το άρθρο 87 Δικαστήριο έχει την εξουσία αφού επιληφθεί της αιτήσεως και αξιολογήσει την μαρτυρία να εκδώσει διάταγμα πληρωμής του χρέους ανάλογα με την οικονομική κατάσταση του οφειλέτη. Με βάση το άρθρο 87 δίδεται η εξουσία στο Δικαστήριο όπως εκδώσει διάταγμα με το οποίο να πληρώνεται το εξ' αποφάσεως χρέος. Ο σκοπός της παρούσας διαδικασίας όπως έχει λεχθεί στην απόφαση Φιλίππου ν Συνεργατικής Πιστωτικής Εταιρείας Παλλουριώτισσας [1] είναι ο " προσδιορισμός των μέσων του εξ' αποφάσεως χρεώστη με βάση το μέρος IX του Κεφ. 6 ..έχει εξεταστικό χαρακτήρα και εστιάζεται στην διαπίστωση των πόρων και μέσων του χρεώστη." Έχοντας υπόψη τα γεγονότα όπως έχουν εκτεθεί θα προχωρήσω να εξετάσω, με βάση τις καθιερωμένες αρχές, κατά πόσο το Δικαστήριο δύναται όπως εκδώσει διαταγή με την οποία να υποχρεώνει τον καθ' ου η αίτηση να πληρώσει το εξ' αποφάσεως χρέος. Η γενική αρχή που πρέπει να καθοδηγήσει το Δικαστήριο διά να ασκήσει την κρίση του ορθά είναι ότι θα πρέπει να επιτευχθεί με την διαταγή του Δικαστηρίου παράλληλα με την σταδιακή αποπληρωμή του χρέους από τον εξ' αποφάσεως χρεώστη, η διατήρηση αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωσης του ίδιου και της οικογένειας του.( βλ. Χριστάκη Παναγιώτου ν Μιχαήλ )[2]. Στόχος του Δικαστηρίου είναι να πετύχει μία ισορροπία μεταξύ της ανάγκης να εκτελεσθεί η Δικαστική απόφαση αφενός και της ανάγκης να μην στερηθεί ο εξ' αποφάσεως οφειλέτης από τα αναγκαία υλικά αγαθά για την διαβίωση του ιδίου και της οικογένειας του αφετέρου. Η ανάγκη για την αποτελεσματική εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων, και η σημασία που έχει για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης, έχει τονισθεί στη πρόσφατη απόφαση Εθνική Τράπεζα Ελλάδος ν Μαρία Κωνσταντίνου[3] όπου λέχθηκαν τα ακόλουθα: "Η εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων είναι στοιχείο που συνάπτεται άμεσα με το κύρος της δικαστικής διαδικασίας. Η αξιοπιστία της δικαιοσύνης εξαρτάται από την αποτελεσματικότητα της. Διαφορετικά δημιουργείται δυσπιστία για την αποστολή της με ανάλογες διαβρωτικές επιπτώσεις...τα προβλεπόμενα από το νόμο μέσα αναγκαστικής εκτέλεσης δεν πρέπει να καταντούν ατελέσφορα εκτός στις απόλυτα δικαιολογημένες περιπτώσεις. Πρέπει να εξισορροπείται η ανάγκη εκτέλεσης με την προοπτική αξιοπρεπείς διαβίωσης του ανθρώπου στο πλαίσιο κράτος δικαίου." Στην ποιο πάνω απόφαση επεξηγήθηκε ότι αφού το Δικαστήριο διαπιστώσει ποιο είναι το χρηματικό ποσό αναγκαίο για την διαβίωση του οφειλέτη και της οικογένειας του, και αφαιρεθεί αυτό το ποσό δια να εξασφαλισθούν τα πιο πάνω, τότε η οποιοδήποτε διαταγή για πληρωμή του χρέους με δόσεις επαφίεται στην διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Η νομολογία μας είναι πλούσια και κατατοπιστική για το τι εννοείται με την αξιοπρεπή διαβίωση του χρεώστη και της οικογένειας του. Στην υπόθεση Αντώνης Φλαγκοφάς ν Αταλέζα Λτδ. [4] λέχθηκε ότι η αξιοπρεπή διαβίωση του χρεώστη και της οικογένειας του, περιλαμβάνει τη στέγαση, τη διατροφή και την ιατρική περίθαλψη των μελών της οικογένειας του καθώς τη μόρφωση των παιδιών και κάποια ευχέρεια για την κοινωνική διακίνηση του χρεώστη. Όμως, σε σωρεία υποθέσεων έχει λεχθεί ότι ο χρεώστης δεν θα πρέπει να αφεθεί να δημιουργήσει υποχρεώσεις εκτός από τις απόλυτα αναγκαίες ως έχουν επεξηγηθεί πιο πάνω με αποτέλεσμα να αποφύγει την αποπληρωμή του εξ' αποφάσεως χρέος. (Βλ. Anestos Adamou v Xenophon Ioannides [5] ) Μάλιστα δε, στην υπόθεση Συνεργατική Πιστωτική Εταιρεία Αραδίππου ν Ιακώβου [6] αποφασίσθηκε ότι η οικονομική ικανότητα της οφειλέτιδας να πληρώνει χρέος το οποίο δεν ήταν αναγκαίο για την διαβίωση της και της οικογένειας της υποδηλούσε την ικανότητα της να πληρώνει το ισάξιο ποσό προς αποπληρωμή του εξ' αποφάσεως χρέους. " Δεν μπορεί να επιτραπεί σε οφειλέτη να δημιουργήσει υποχρεώσεις άλλες από τις απαραίτητες για την αντιμετωπίσει ουσιωδών αναγκών του ιδίου και της οικογένειας του και στη συνέχεια να τις προβάλλει ως δικαιολογία για την αδυναμία του να πληρώσει το εξ' αποφάσεως χρέος. Η εκούσια πληρωμή των ΛΚ 50.00 μηνιαίως ...εξυπακούει ικανότητα της να καταβάλλει αυτό το ποσό προς ικανοποίηση του χρέους της." Στην Αγγλική υπόθεση Mc Ewan v Mc Ewan[7] αποφασίσθηκε ότι η απόφαση του Δικαστηρίου σε σχέση με το ποσό που θα πληρώνει ο εξ' αποφάσεως χρεώστης δεν κρίνεται μόνο με αναφορά των υφισταμένων του εισοδημάτων αλλά και με βάση την δυνατότητα του να εξασφαλίσει επικερδές εργοδότηση εάν το επιθυμεί και καταβάλει προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση. Αυτή η αρχή υιοθετήθηκε και στην Κύπρο σε σχέση με την παρούσα διαδικασία. (βλ. Λέφος Σάββα ν Λαική Κυπριακή Τράπεζα (Χρηματοδοτήσεις) Λτδ [8]) Ο τρόπος με το οποίο εκτιμάται αυτό το κριτήριο επεξηγήθηκε στην απόφαση Παναγιώτου ν Μιχαήλ [9]. Σε εκείνη την απόφαση λέχθηκε ότι η δυνατότητα του ατόμου να βρει απασχόληση εξαρτάται τόσο από τον ίδιο, δηλαδή από την κατάσταση της υγείας του ως και επίσης από τα προσόντα του σε συνάρτηση με την οικονομικό κλίμα που επικρατεί για εξεύρεση εργασίας την δεδομένη περίοδο. " Το πρόβλημα της υγείας της εφεσείουσας, το οποίο θα μπορούσε και μπορεί να αντιμετωπιστεί , η αφοσίωση της προς το συμβίο της τον οποίο θέλει να φροντίζει και οι ευθύνες της προς το παιδί της που διαμένει μαζί τους δεν αποτελούν, ακόμα και σωρευτικά ιδωμένα, βάσιμες αιτίες για τη μη αναζήτηση εργασίας εκ μέρους της. Αλλά και το επίπεδο μόρφωσης και κατάρτισης της, δεν αποτελούν αφ' αυτών, στη σημερινή κυπριακή οικονομική πραγματικότητα εμπόδιο για την εξασφάλιση κάποιας εργασίας. Εκείνο που εν προκειμένω ελλείπει στην περίπτωση της εφεσείουσας είναι απλώς η αναγκαία βούληση..." Η άλλη σημαντική αρχή που πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι ότι ο καθ' ου η αίτηση έχει το βάρος να αποδείξει ότι αδυνατεί να πληρώσει το εξ αποφάσεως χρέος με στοιχεία που θα παραθέσει στο Δικαστήριο, με βάση τις πρόνοιες του Άρθρου 84 του Νόμου 134(Ι)/99 τα ακόλουθα: (βλ. Βασιλειάδη Γιαννάκης ν Χαράλαμπου Τσουρή,

(2007)1 Α.Α.Δ 43) «Ο σκοπός της πιο πάνω νομοθετικής πρόνοιας, η οποία απορρίπτει την εισήγηση του εφεσείοντος είναι πασιφανής. Ο εξ αποφάσεως πιστωτής δεν μπορεί να γνωρίζει ποια είναι τα περιουσιακά στοιχεία του εξ αποφάσεως οφειλέτη, τα οποία θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν την έκδοση διατάγματος καταβολής του εξ αποφάσεως χρέους δια μηνιαίων δόσεων. Έτσι το βάρος απόδειξης ότι ο εξ αποφάσεως οφειλέτης δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να εξοφλήσει το χρέος του, μετατοπίζεται στους ώμους του. Ο εξ αποφάσεως οφειλέτης υποχρεούται να προβαίνει ενόρκως σε πλήρη αποκάλυψη όλων των περιουσιακών του στοιχείων για να δείξει, αν έτσι ισχυρίζεται, πως δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να εξοφλήσει το χρέος του ή να καθορίσει το ποσό που προτείνει ότι είναι μέσα στην οικονομική δυνατότητα να εξοφλήσει το χρέος του ή να καθορίσει το ποσό που προτείνει ότι είναι μέσα στην οικονομική του δυνατότητα να πληρώνει μηνιαίως. Ο εξ αποφάσεως πιστωτής μπορεί επίσης να θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου οποιαδήποτε στοιχεία έχει που αφορούν την περιουσία του εξ αποφάσεως χρεώστη. Οι αποφάσεις του Δικαστηρίου θα πρέπει να εφαρμόζονται. Στις αστικές υποθέσεις η περιουσία του εξ αποφάσεως χρεώστη βαρύνεται με το ποσό που οφείλεται δυνάμει της δικαστικής απόφασης προς όφελος του εξ αποφάσεως πιστωτή. Θεωρείται δηλαδή στην πράξη πως μέρος της περιουσίας και των εισοδημάτων του εξ αποφάσεως χρεώστη ανήκουν στον εξ αποφάσεως πιστωτή, μέχρι την εξόφληση του εξ αποφάσεως χρέους.» Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν τεθεί ενώπιον μου ο Καθ' ου η αίτηση ζει με τη σύζυγο του και ζουν μαζί σ' ένα ιδιόκτητο διαμέρισμα στην Χλώρακα. Ιδιοκτήτρια της οικίας είναι η σύζυγος του. Μαζί έχουν αποκτήσει 3 παιδιά. Eίναι ενήλικες. Το ένα παιδί από τα 3, ηλικίας 21 ετών, εξακολουθεί να ζει μαζί τους γιατί δεν μπορεί να εργαστεί. Είναι εξαρτώμενος τους και έχει προβλήματα υγείας. Ο Καθ' ου η αίτηση είναι 58 ετών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν τεθεί ενώπιον μου δηλώνει άνεργος για μεγάλο χρονικό διάστημα. Είχε δηλώσει άνεργος για το έτος 2002 και μετά σταθερά έχει δηλώσει άνεργος από τον Νοέμβριο 2009 μέχρι τον Αύγουστο του

1. Σήμερα ενόρκως έχει αναφέρει ότι εξακολουθεί να είναι άνεργος. Για τις ανάγκες του ιδίου και της οικογένειας του λαμβάνει ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα ύψους €
2. Αναφορικά με την ικανότητα του να εργαστεί έχει επισυνάψει τεκμήρια στην ένορκη του δήλωση από τα οποία προκύπτει ότι στις 30/12/83 ήταν σε δυστύχημα. Σύμφωνα με το ιατρικό πιστοποιητικό που έχει τεθεί ενώπιον μου διαγνώστηκε τότε ότι έπασχε ως συνέπεια του δυστυχήματος από «Ανεπάρκεια του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου του δεξιού γονάτου με άλγος του δεξιού γόνατος και αστάθεια της άρθρωσης». Έχει προσκομίσει και πιο πρόσφατο ιατρικό πιστοποιητικό, του Δεκεμβρίου 2018, που δείχνει ότι εξακολουθεί να υποφέρει από άλγος των άκρων. Σήμερα ενόρκως ανέφερε ότι δεν μπορεί να στέκεται από τον πόνο. Ενόψει των εγγράφων που έχουν τεθεί ενώπιον μου δεν έχω κανένα λόγο να αμφισβητήσω αυτούς τους ισχυρισμούς. Επίσης έχει προσκομίσει άλλο ιατρικό πιστοποιητικό ημερ. 2/10/17 που πιστοποιεί ότι πάσχει από χρόνια αποφρακτέα πνευμοπάθεια μέτριου βαθμού. Συνεπώς εξαιτίας της ηλικίας του και των πιο πάνω ιατρικών προβλημάτων είναι εύρημα μου ότι υπάρχει περιορισμένη πιθανότητα να εργαστεί. Εκείνος και η σύζυγος του έχουν κάνει διάφορα δάνεια προς τρίτους τα οποία μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να είναι δικαστικά χρέη. Έχει αναφέρει ότι χρωστάει σε τρίτους το ποσό των €265.
3. Έχει επισυνάψει το τεκμήριο «Η» που αφορά χρηματικά ανοίγματα στην ΚΕΔΥΠΕΣ. Κατά τα έτη 2015-18 φαίνεται να αυξήθηκε το ύψος του ποσού των δανείων του προς τρίτους. Επίσης φαίνεται ότι έκανε χρέη για τα οποία έχουν εκδοθεί εντάλματα και του δόθηκε αναστολή των ενταλμάτων νοουμένου ότι κατέβαλλε το ποσό των €30 μηνιαίως. Επίσης έχει χρέη στην Τράπεζα Κύπρου σε τρεις λογαριασμούς και τα υπόλοιπα αυτά των χρεών φαίνεται να είναι €1932, €2275 και €
4. Τα χρέη προς τη Τράπεζα Κύπρου είναι προγενέστερα της δικαστικής απόφασης αλλά δεν είναι δικαστικά χρέη. Στην παράγραφο 13 της ένορκης του δήλωσης έχει καταγράψει και αριθμήσει διάφορα έξοδα που είναι σταθερά μηνιαία έξοδα. Ο κ. Ματθαίου τον έχει αντεξετάσει σε σχέση με το κατά πόσο αυτά τα έξοδα ήταν αναγκαία έξοδα διαβίωσης και θεωρώ ότι αυτά δεν μπορούν να κριθούν ότι είναι όλα αναγκαία έξοδα διαβίωσης λαμβανομένου υπόψιν ότι ο Καθ' ου η αίτηση είναι άνεργος και δεν έχει μεγάλη ανάγκη να κάνει πολλές διακινήσεις με το όχημα του ώστε να έχει έξοδα συντήρησης οχήματος €200 μηνιαίως. Έχει αναφερθεί σε έξοδα συντήρησης του οχήματος του €200 το μήνα χωρίς αυτό το ποσό να περιλαμβάνει τη βενζίνη. Επίσης ανέφερε ότι έχει έξοδα λογαριασμό κινητού τηλεφώνου €20 το μήνα. Κρίνω ότι μέρος αυτών των εξόδων δεν είναι αναγκαία ως έξοδα διαβίωσης του και της οικογένειας του. Επίσης ενώ δηλωνόταν από το 2009 ως άνεργος κατά την αντεξέταση παραδέχθηκε ότι σταμάτησε να εργάζεται και να ασχολείται με καζαντί πριν από 2 χρόνια. Όταν του υποδείχτηκε από τον κ. Ματθαίου ότι δήλωνε άνεργος για το ίδιο διάστημα ανέφερε ότι το καζαντί ήταν της συζύγου του, ήταν στην κατοχή της, και την αφορά εκείνη και όχι τον ίδιο. Όμως στη συνέχεια του υποδείχθηκε ότι για το συγκεκριμένο αντικείμενο ο ίδιος είχε εκδώσει επιταγές για να το αγοράσει. Παραδέχθηκε ότι λειτουργούσε το καζαντί και μετά προσπάθησε να αλλάξει την εκδοχή του όταν αντιλήφθηκε την σημασία της παραδοχής του. Θεωρώ ότι η αρχική του παραδοχή ήταν η αλήθεια. Επομένως είναι εύρημα μου ότι πριν από 2-3 χρόνια και ενώ δήλωνε άνεργος απασχολείτο με αυτή τη δραστηριότητα ο Καθ' ου η αίτηση. Κατά συνέπεια ο Καθ' ου η αίτηση είχε οικονομικούς πόρους από αδήλωτη εργασία. Είχε την υποχρέωση να θέσει αυτά τα στοιχεία ενώπιον του Δικαστηρίου. Άρνηση του να το κάνει αυτό υποδηλώνει ικανότητα να πληρώνει το εξ' αποφάσεως χρέος. Επίσης όπως προκύπτει από την παράγραφο 13 της ένορκης δήλωσης προς υποστήριξη της ένστασης έχει €1000 μηνιαία έξοδα. Όπως ανέφερα προηγουμένως δεν δικαιολογείται να κάνει περιττά έξοδα που δεν αφορούν τα έξοδα διαβίωσης του και μετά να επικαλείται αυτές τις δαπάνες για να αποφεύγει να πληρώνει το εξ' αποφάσεως χρέος του. Επίσης φαίνεται να έχει κάνει δάνεια προς τρίτους που δεν είναι δικαστικά χρέη. Δεν μπορεί να αφεθεί να δημιουργεί υποχρεώσεις σε τρίτους που δεν είναι δικαστικά χρέη και την ίδια ώρα να αποφεύγει την πληρωμή της δικαστικής απόφασης. Κατά συνέπεια κρίνω ότι είναι σε θέση ως συνέπεια όλων των στοιχείων, πιο πάνω, να πληρώνει μια μικρή μηνιαία δόση του εξ αποφάσεως χρέος του. Ως εκ τούτου εκδίδεται διάταγμα όπως πληρώνει το ποσό των €30 μηνιαίως από την 01/04/2020 με 7 μέρες χάρη. Τα έξοδα της αίτησης επιδικάζονται εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση όπως αυτά υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ............. Ν. Ταλαρίδου - Κοντοπούλου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΑΙ [1] Πολιτική Εφεση 9212 ημερ. 22.12.9π7 [2] Πολιτική Εφεση 9915 ημερ. 25.2.98 [3] Πολιτική Εφεση ημερ. 26.6.00 [4] 1 ΑΑΔ 686 [5]

(1963)2 CLR 488 [6] Πολιτική Εφεσή 10335 ημερ. 10.12.99 [7] [1972] 2All ER 708 [8] Πολιτική Εφεση 9542 ημερ. 20.6.97 [9] Πολιτική Εφεση 9915 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο