ΙΩΑΝΝΟΥ και ΓΕΩΡΓΙΟΥ ως διαχειριστές της περιουσίας του αποβιώσαντος D

ΙΩΑΝΝΟΥ και ΓΕΩΡΓΙΟΥ ως διαχειριστές της περιουσίας του αποβιώσαντος Dumitru ν. ΓΕΩΡΓΙΟΥ, Αρ. Αγωγής: 607/2011, 11/3/2020 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2020:A129 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Γ. Πετάση-Κορφιώτη, A.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 607/2011 Μεταξύ: XXXXX ΙΩΑΝΝΟΥ και XXXXX ΓΕΩΡΓΙΟΥ ως διαχειριστές της περιουσίας του αποβιώσαντος XXXXX Dumitru Ενάγουσες και XXXXX ΓΕΩΡΓΙΟΥ Εναγόμενου Ημερομηνία: 11 Μαρτίου 2020 Εμφανίσεις: Για τις Ενάγουσες: κ. Γ. Καζαντζής Για τον Εναγόμενο: κ. Θ. Ιωαννίδης ΑΠΟΦΑΣΗ Μη αμφισβητούμενα και παραδεκτά γεγονότα Ο XXXXX Dumitru (στο εξής ο «Αποβιώσας») τέως από τη Ρουμανία απεβίωσε την 30.1.2008 (το πιστοποιητικό θανάτου κατατέθηκε ως Τεκμήριο 1) σε σπίτι στον Φαρμακά το οποίο ενοικίασε λίγες ημέρες προηγουμένως ο Εναγόμενος. Κατά την εν λόγω ημερομηνία επικρατούσε ψύχος (θερμοκρασία υπό το μηδέν) και το χωριό ήταν χιονισμένο. Ο θάνατος του Αποβιώσαντα προήλθε από ασφυξία λόγω εισπνοής μονοξειδίου του άνθρακα. Στην εν λόγω οικία διέμενε ο Αποβιώσας μαζί με τον Ion Teodorescu. Η οικία όπου διέμενε ο Αποβιώσας ήταν παλαιά και υπήρχε ξεχωριστός χώρος (δωμάτιο) μπάνιου που βρισκόταν στην αυλή της οικίας σε απόσταση 5 - 6 μέτρα από την οικία. Η οικία δεν διέθετε σύστημα θέρμανσης του νερού. Ο Αποβιώσας είχε εργοδοτηθεί μερικές ημέρες προηγουμένως από τον Εναγόμενο. Ο XXXXX Teodorescu ήταν επίσης εργοδοτούμενος του Εναγόμενου. Η φύση της εργασίας του Αποβιώσαντα ήταν μονώσεις ταρατσών. Ο εβδομαδιαίος μισθός του Αποβιώσαντα ήταν £

Η εργοδότηση του Αποβιώσαντα δεν είχε δηλωθεί σε οποιοδήποτε αρμόδιο κυβερνητικό τμήμα ούτε ο Εναγόμενος συνήψε μαζί του οποιαδήποτε γραπτή συμφωνία εργοδότησης. Ο Εναγόμενος δεν προέβηκε στη σύναψη συμφωνίας για ασφαλιστική κάλυψη αναφορικά με την εργοδότηση του Αποβιώσαντα. Το ενοίκιο της κατοικίας ήταν £100 μηνιαίως το οποίο κατέβαλλε ο Εναγόμενος ως μέρος της μισθοδοσίας του Αποβιώσαντα και του XXXXX Teodorescu. Ο Αποβιώσας απεβίωσε εντός του δωματίου του μπάνιου όπου εντοπίστηκε γυμνός. Το δωμάτιο του μπάνιου είχε διαστάσεις περί τα 2,5 Χ 1,5 μέτρα και ύψος περί τα 2,20 μέτρα. Εντός του δωματίου του μπάνιου είχε τοποθετηθεί λίγες ημέρες προηγουμένως συσκευή θέρμανσης νερού/θερμολουτήρας (στο εξής ο «Θερμολουτήρας») που λειτουργούσε με υγραέριο. Ο κύλινδρος υγραερίου ήταν έξω από το δωμάτιο του μπάνιου ενώ δεν υπήρχε οποιοδήποτε φουγάρο συνδεδεμένο με το Θερμολουτήρα. Ο Θερμολουτήρας που τοποθετήθηκε στο δωμάτιο του μπάνιου είχε προηγουμένως αφαιρεθεί από τον Εναγόμενο από την οικία της γιαγιάς του όπου και χρησιμοποιείτο. Ο Θερμολουτήρας αποτυπώνεται στις φωτογραφίες υπ' αριθμό 4, 5 και 6 του Τεκμηρίου
Ο Εναγόμενος δεν είναι υδραυλικός και δεν έχει εξειδικευμένες γνώσεις αναφορικά με τοποθέτηση ή επιδιόρθωση τέτοιου είδους συσκευών. Την 30.1.2008 και περί ώρα 15:40 ο Αστ. XXXXX Α. Αγαθαγγέλου ο οποίος υπηρετούσε τότε στον Αστυνομικό Σταθμό Παλαιχωρίου ενημερώθηκε τηλεφωνικώς από τον Αξιωματικό Υπηρεσίας ότι λήφθηκε μήνυμα ότι νεαρός Ρουμάνος βρίσκεται αναίσθητος στο μπάνιο της οικίας όπου διαμένει στο Φαρμακά και έχει ειδοποιηθεί σχετικά ασθενοφόρο. Ο Αστ. XXXXX ενημέρωσε την ιατρό του Νοσοκομείου Παλαιχωρίου Δρ XXXXX Γεωργίου και ακολούθως μετέβηκε μαζί με την ιατρό, τον Λοχία 432 και την νοσοκόμα XXXXX Κουρουφέξη στο μέρος περί ώρα 16:
Η ιατρός παρείχε τις πρώτες βοήθειες στον νεαρό άντρα ο οποίος όμως ήταν ήδη νεκρός. Από εξετάσεις που διενεργήθηκαν διαπιστώθηκε ότι επρόκειτο για τον Αποβιώσαντα. Η σωρός δεν έφερε οποιεσδήποτε εξωτερικές κακώσεις ή τραύματα και δεν υπήρχε οποιαδήποτε υπόνοια για εγκληματική πράξη. Αυτοψία στη σκηνή διενήργησε στην παρουσία του Αστ. XXXXX ο ιατροδικαστής XXXXX Χαραλάμπους ο οποίος έφθασε στο μέρος περί ώρα 17:50 όπου και διαπίστωσε το θάνατο του Αποβιώσαντα και εξέδωσε πιστοποιητικό θανάτου. Η σκηνή φωτογραφήθηκε περί ώρα 18:00 της ίδιας ημέρας από τον Α/Αστ. XXXXX Κυριάκου (δέσμη φωτογραφιών κατατέθηκε ως Τεκμήριο 6). Η σωρός παραλήφθηκε περί ώρα 18:15 από τον Α/XXXXX και μεταφέρθηκε στο νεκροτομείο του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας. Την 31.1.2008 και περί ώρα 9:30 στο νεκροτομείο του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας ο Εναγόμενος αναγνώρισε στην παρουσία του Αστ. XXXXX τη σωρό του νεκρού ως τον Αποβιώσαντα. Ακολούθως, και μεταξύ των ωρών 09:30 και 11:30 στην παρουσία του Αστ. XXXXX ο Α/Αστ. XXXXX έλαβε αριθμό φωτογραφιών της σωρού του Αποβιώσαντα (μέρος του Τεκμηρίου 6) και ο ιατροδικαστής XXXXX Χαραλάμπους προέβηκε στην νενομισμένη νεκροψία επί αυτής. Κατά τη διενέργεια της νεκροψίας λήφθηκε αίμα σε κιτίο Biological specimen από τη σωρό του Αποβιώσαντα για τοξικολογικές εξετάσεις το οποίο παραδόθηκε από τον Αστ. XXXXX στην λειτουργό του κρατικού χημείου XXXXX Αυξεντίου. Από τις εξετάσεις που διενεργήθηκαν στο αίμα από την υπεύθυνο χημικό Μαρία Αυξεντίου διαπιστώθηκε ένδειξη ανθρακυλαιμοσφαιρίνης 70% στο αίμα του Αποβιώσαντα. Μετά τη διενέργεια της νεκροψίας ο ιατροδικαστής XXXXX Χαραλάμπους ετοίμασε ιατριδικαστική έκθεση (μέρος του Τεκμηρίου 5) σύμφωνα με την οποία ο θάνατος του Αποβιώσαντα οφείλεται σε ασφυξία συνεπεία εισπνοής μονοξειδίου του άνθρακα. Στις 31.1.2008 ο Αστ. 1 XXXXX 22 έλαβε κατάθεση από τον Εναγόμενο ενώ την 1.2.2008 ο Αστ. XXXXX έλαβε νέα κατάθεση από τον Εναγόμενο (και οι δυο καταθέσεις αποτελούν μέρος του Τεκμηρίου 5). Την ίδια μέρα στον Φαρμακά στην παρουσία του Αστ. 122 ο λειτουργός της Ηλεκτρομηχανολογικής Υπηρεσίας Λευκωσίας XXXXX Μουρούτης εξέτασε τον Θερμολουτήρα που βρισκόταν εντός του δωματίου του μπάνιου όπου εντοπίστηκε ο Αποβιώσας χωρίς να εντοπίσει οποιαδήποτε βλάβη σε αυτό. Αναφορικά με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες επεσυνέβηκε ο θάνατος του Αποβιώσαντα διενεργήθηκε θανατική ανάκριση στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας με αριθμό XXXXX/2008 (τα πρακτικά της διαδικασίας κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 4 και αντίγραφο του φακέλου της θανατικής ανάκρισης κατατέθηκε ως Τεκμήριο 5). Σύμφωνα με το πόρισμα της θανατικού ανακριτή ημερομηνίας 13.10.2009 (Τεκμήριο 3) ο θάνατος του Αποβιώσαντα οφείλεται σε ασφυξία συνεπεία εισπνοής μονοξειδίου του άνθρακα. Από τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον της θανατικού ανακριτή δεν αποκλείστηκε το ενδεχόμενο να ευθύνονται τρίτα πρόσωπα για το θάνατο του Αποβιώσαντα. Στις 29.11.2010 εκδόθηκε διάταγμα του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας στην Αίτηση αρ. XXXXX/2010 με το οποίο χορηγήθηκαν έγγραφα διαχείρισης της περιουσίας του Αποβιώσαντα στις XXXXX Ιωάννου και XXXXX Γεωργίου από τη Λευκωσία. Κατά την ημέρα του θανάτου του ο Αποβιώσας ήταν ηλικίας 24 ετών (ημερομηνία γέννησης 8.4.1983), έγγαμος με δύο παιδιά, τον XXXXX XXXXX Dumitru (ημερομηνία γέννησης 3.1.2002) και την XXXXX XXXXX Dumitru (ημερομηνία γέννησης 10.3.2005). Προ του θανάτου ο Αποβιώσας έχαιρε άκρας υγείας και ενεργητικότητας. Τα έξοδα διαχείρισης της περιουσίας του Αποβιώσαντα ανέρχονται στο ποσό των €1.
Ο Εναγόμενος ανέλαβε τα έξοδα κηδείας και μεταφοράς της σωρού του Αποβιώσαντα στη Ρουμανία. Όλα τα πιο πάνω αποτελούν μη αμφισβητούμενα γεγονότα και ως τέτοια καθίστανται ευρήματα του Δικαστηρίου. Η αξίωση των Εναγουσών Οι Ενάγουσες εγείρουν την παρούσα αγωγή υπό την ιδιότητά τους ως διαχειριστές της περιουσίας του Αποβιώσαντα προς όφελος των νομίμων κληρονόμων και εξαρτωμένων προσώπων αυτού. Σύμφωνα με τα όσα τυγχάνουν καταγραφής στην Έκθεση Απαίτησης στις 30.1.2008 ο Αποβιώσας εισήλθε στο δωμάτιο του μπάνιου για να κάνει μπάνιο και χρησιμοποίησε τον Θερμολουτήρα για να ζεστάνει το νερό. Με τη λειτουργία του και τις εκπομπές του εντός του μικρού δωματίου του μπάνιου ο Θερμολουτήρας παρήγαγε μονοξείδιο του άνθρακα το οποίο και διέφευγε στο δωμάτιο. Το μονοξείδιο του άνθρακα είναι δηλητηριώδες, άοσμο και άχρωμο αέριο και παράγεται με την κακή καύση του ατμοσφαιρικού αέρα και με την ακόρεστη ένωση του άνθρακα με το οξυγόνο. Ο Αποβιώσας εισέπνευσε το μονοξείδιο του άνθρακα το οποίο είναι πολύ τοξικό αέριο, με αποτέλεσμα να συγκεντρωθεί ανθρακυλαιμοσφαιρίνη στο αίμα του της τάξης των 70% και να προκληθεί σε αυτόν ασφυξία. Αποτελεί θέση των Εναγουσών ότι ο θάνατος του Αποβιώσαντα οφείλεται στην αποκλειστική και/ή συντρέχουσα αμέλεια και/ή παράβαση των νομίμων καθηκόντων και υποχρεώσεων του Εναγόμενου με τον τρόπο που αποδίδεται στην παράγραφο 16 της Έκθεσης Απαίτησης. Μεταξύ άλλων, οι Ενάγουσες ισχυρίζονται ότι ο Εναγόμενος εξέθεσε τον Αποβιώσαντα σε κινδύνους τους οποίους γνώριζε και παρέλειψε να λάβει τα δέοντα μέτρα έναντι αυτών. Ειδικότερα, ότι ο Εναγόμενος τοποθέτησε τον Θερμολουτήρα εντός του δωματίου του μπάνιου ενώ γνώριζε ότι τούτος θα έπρεπε να τοποθετείτο εκτός του δωματίου και παρέλειψε να τοποθετήσει σε αυτόν φουγάρο έτσι ώστε τα αέρια που εκπεμπόταν από τη χρήση του να διοχετεύονται εκτός του δωματίου και όχι εντός του. Περαιτέρω, ότι ενώ ήταν η πρώτη φορά που ασχολήθηκε με τοποθέτηση θερμολουτήρα απέφυγε να ζητήσει την βοήθεια ή την γνώμη ειδικού και να ελαχιστοποιήσει τους κινδύνους που υπήρχαν από τη χρήση του. Γενικότερα, ότι ο Εναγόμενος συμπεριφέρθηκε αλόγιστα, απερίσκεπτα και επικίνδυνα με πλήρη περιφρόνηση στη ζωή του Αποβιώσαντα. Οι Ενάγουσες ισχυρίζονται περαιτέρω ότι τα γεγονότα της υπόθεσης δικαιολογούν την εφαρμογή της αρχής του res ipsa loquitur καθότι οι ίδιες αδυνατούν να γνωρίζουν όλα τα γεγονότα αφού οι περιστάσεις που προκάλεσαν τον θάνατο του Αποβιώσαντα ήταν κάτω από τον απόλυτο έλεγχο, γνώση και εποπτεία του Εναγόμενου. Ως εκ των πιο πάνω οι Ενάγουσες αξιώνουν προς όφελος της περιουσίας του Αποβιώσαντα αποζημιώσεις λόγω απώλειας οικείου (bereavement) καθώς επίσης αποζημιώσεις για απώλεια εξαρτήσεως και/ή απώλεια προσδοκίας ζωής και/ή ελάττωση του χρόνου ζωής του Αποβιώσαντα. Περαιτέρω, προς όφελος της συζύγου και των παιδιών του Αποβιώσαντα οι οποίοι ήταν οι μοναδικοί εξαρτώμενοι και/ή κληρονόμοι αυτού, αξιώνονται αποζημιώσεις για χρηματικά οφέλη και/ή συνεισφορά. Τέλος, αξιώνεται ποσό €4,500 αναφορικά με έξοδα διαχείρισης της περιουσίας του Αποβιώσαντα. Η υπεράσπιση του Εναγόμενου Στην Έκθεση Υπεράσπισής του ο Εναγόμενος αρνείται τις λεπτομέρειες αμέλειας και παράβασης των νομίμων καθηκόντων και υποχρεώσεών του και ισχυρίζεται ότι ο Αποβιώσας φέρει αποκλειστική και/ή συντρέχουσα ευθύνη για τον θάνατό του λόγω δικής του αμέλειας. Ειδικότερα, ο Εναγόμενος ισχυρίζεται ότι εγκατέστησε τον Θερμολουτήρα στην οικία όπου διέμενε ο Αποβιώσας, ο οποίος (θερμολουτήρας) ήταν σε καλή και λειτουργήσιμη κατάσταση. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώθηκε και μετά τον θάνατο του Αποβιώσαντα από την ηλεκτρομηχανολογική υπηρεσία. Η εγκατάσταση του Θερμολουτήρα άρχισε ημέρα Σάββατο και οι εργασίες εγκατάστασής του θα αποπερατώνονταν την Δευτέρα που ήταν η αμέσως επόμενη εργάσιμη μέρα. Τόσο ο αποβιώσας όσο και ο συγκάτοικός του προειδοποιήθηκαν από τον Εναγόμενο να αποφύγουν τη χρήση του Θερμολουτήρα. Προς τούτο δε ο Εναγόμενος έδωσε ρητές και σαφής εντολές προς τον Αποβιώσαντα. Αντ΄ αυτού ο Αποβιώσας χρησιμοποίησε τον Θερμολουτήρα με αποτέλεσμα τον τραγικό θάνατό του. Είναι, λοιπόν, η θέση του Εναγόμενου ότι υπό τις περιστάσεις και ενόψει της παράλειψης του Αποβιώσαντα να αφήσει ανοικτή την πόρτα του μπάνιου ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος ασφυξίας, ο ίδιος ο Αποβιώσας έθεσε τον εαυτό του σε προβλεπτό κίνδυνο. Περαιτέρω, ο Εναγόμενος ισχυρίζεται ότι ο θάνατος του Αποβιώσαντα επήλθε σε χώρο ο οποίος δεν ελεγχόταν από τον ίδιο αλλά ελεγχόταν αποκλειστικά από τον Αποβιώσαντα και τον συγκάτοικό του. Ο Εναγόμενος έδωσε σαφείς εντολές ως περιγράφεται πιο πάνω και αποχώρησε από την οικία, με τρόπο ώστε να μην είχε οποιοδήποτε έλεγχο στις πράξεις και ενέργειες του Αποβιώσαντα στον χώρο όπου αυτός διέμενε. Επιπρόσθετα, ο Εναγόμενος ισχυρίζεται ότι ο θάνατος του Αποβιώσαντα δεν ήταν αποτέλεσμα της εργοδότησής του, ούτε και επήλθε κατά την διάρκεια της εργασίας του και ως εκ τούτου δεν υπάρχει οποιαδήποτε αιτιώδης συνάφεια μεταξύ του θανάτου του και του ίδιου προσωπικά ή της εργοδότησης του Αποβιώσαντα από τον ίδιο. Τέλος, ο Εναγόμενος αρνείται τις αξιώσεις των Εναγόντων και ισχυρίζεται ότι τα έξοδα κηδείας τα οποία ανέρχονταν σε €1.900 πληρώθηκαν από τον ίδιο χαριστικά σε ένδειξη καλής θέλησης. Περαιτέρω, ο Εναγόμενος για ένα χρόνο από το θάνατο του Αποβιώσαντα κατέβαλλε χαριστικά και χωρίς αναγνώριση οποιασδήποτε ευθύνης στην οικογένειά του το ποσό των €120 μηνιαίως. Προσκομισθείσα μαρτυρία Κατά την ακροαματική διαδικασία και προς απόδειξη της απαίτησης των Εναγουσών κατέθεσαν στο Δικαστήριο εννέα μάρτυρες, ενώ για την υπεράσπιση κατέθεσε μόνο ο Εναγόμενος. Αναφέρω επίσης ότι κατά την ακρόαση κατατέθηκε στο Δικαστήριο αριθμός εγγράφων ως τεκμήρια, το περιεχόμενο των οποίων έχω διεξέλθει και αναφορά σε κάποια από αυτά θα γίνει πιο κάτω στο βαθμό που θεωρείται αναγκαίο. Δεν κρίνω πρόσφορο να παραθέσω με λεπτομέρεια τα όσα ο κάθε μάρτυρας κατέθεσε στο Δικαστήριο. Εξάλλου, ολόκληρη η δια ζώσης μαρτυρία είναι καταγεγραμμένη στα πρακτικά της διαδικασίας. Τονίζω ότι έχω παρακολουθήσει με προσοχή όλους τους μάρτυρες που κατέθεσαν στο Δικαστήριο και για σκοπούς πληρότητας της απόφασής μου παραθέτω πιο κάτω σύνοψη των κυριοτέρων σημείων της μαρτυρίας του κάθε ενός από αυτούς. Ως Μ.Ε.1 κατέθεσε η κα XXXXX Χαννή, η οποία εργάζεται στο Πρωτοκολλητείο του Ποινικού Τμήματος του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας. Υπό αυτή της την ιδιότητα έχει στην κατοχή της το φάκελο της Θανατικής Ανάκρισης με αριθμό XXXXX/2008, το περιεχόμενο του οποίου κατέθεσε ως Τεκμήριο
Τα πρακτικά της διαδικασίας τα οποία αποτελούνται από 76 σελίδες κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 4 ενώ η δέσμη φωτογραφιών που κατατέθηκε στα πλαίσια της θανατικής ανάκρισης παρουσιάστηκε ως Τεκμήριο
Το πόρισμα της Θανατικού Ανακριτή κατατέθηκε ως Τεκμήριο
Η μάρτυρας δεν αντεξετάστηκε από τον κ. Ιωαννίδη. Ως Μ.Ε.2 κατέθεσε η κα XXXXX Γρηγορίου η οποία είναι ιατρός και κατά τον επίδικο χρόνο εργαζόταν ως έκτακτη ιατρική λειτουργός στο Αγροτικό Κέντρο Υγείας Παλαιχωρίου. Σήμερα εργάζεται στο παλαιό νοσοκομείο Λευκωσίας. Στα πλαίσια διερεύνησης των συνθηκών κάτω από τις οποίες επεσυνέβη ο θάνατος του Αποβιώσαντα έδωσε κατάθεση στην Αστυνομία (Τεκμήριο 7) το περιεχόμενο της οποίας υιοθέτησε για τους σκοπούς της παρούσας διαδικασίας. Σύμφωνα με αυτήν μετά από ειδοποίηση που έλαβε από την Αστυνομία Παλαιχωρίου μετέβηκε στο μέρος μαζί με μέλη της Αστυνομίας και έφθασαν εκεί στις 16:
Η μετάβασή τους ήταν δύσκολη αφού ο δρόμος ήταν ολισθηρός λόγω του κρύου και της χιονόπτωσης. Όπως ανέφερε, η ίδια μαζί με τη νοσηλεύτρια εισήλθαν στο χώρο του μπάνιου, και εκεί εντόπισαν τον Αποβιώσαντα ο οποίος δεν φορούσε μπλούζα, δεν είχε παλμό και δεν ανέπνεε. Η μάρτυρας αναγνώρισε το δωμάτιο του μπάνιου υποδεικνύοντας τις φωτογραφίες με αρ. 4, 5 και 6 του Τεκμηρίου
Έγινε προσπάθεια για ανάνηψη με καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση χρησιμοποιώντας ηλεκτρικό απινιδωτή και φορητό οξυγόνο. Μετά πάροδο 5 λεπτών κατέφθασε ασθενοφόρο από το Απολλώνειο Νοσοκομείο και ακολούθως άλλο ασθενοφόρο από το Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Αφού έγινε καρδιογράφημα διαπιστώθηκε ο θάνατός του. Ο Αποβιώσας είχε εντοπιστεί λιπόθυμος από τον συγκάτοικό του και δεν έφερε οποιεσδήποτε εξωτερικές κακώσεις ή τραύματα. Η μάρτυρας παρέμεινε στο μέρος μέχρις ότου έφτασε ο ιατροδικαστής XXXXX Χαραλάμπους. Η Μ.Ε.2 δεν αντεξετάστηκε από το συνήγορο υπεράσπισης. Ως Μ.Ε.3 κατέθεσε ο ιατροδικαστής XXXXX Χαραλάμπους ο οποίος για τους σκοπούς της μαρτυρίας του υιοθέτησε την έκθεσή του η οποία αποτελεί μέρος του Τεκμηρίου
Όπως ανέφερε, στις 30.1.2008 κλήθηκε από την Αστυνομία να διενεργήσει αυτοψία στο χωριό Φαρμακάς όπου ανευρέθηκε νεκρός ο Αποβιώσας. Από ότι είχε πληροφορηθεί ο Αποβιώσας εντοπίστηκε αναίσθητος μέσα σε δωμάτιο μπάνιου το οποίο ήταν εκτός της κύριας οικίας και ακολούθως μεταφέρθηκε από το χώρο αυτό στο κυρίως σπίτι. Μετέβηκε στη σκηνή, προέβηκε σε εξετάσεις και την επόμενη μέρα διενήργησε νεκροτομή στη σωρό. Με αναφορά στη δέσμη φωτογραφιών που κατατέθηκε ως Τεκμήριο 6 ο μάρτυρας ανέφερε ότι οι πρώτες τρεις φωτογραφίες αποτυπώνουν το χώρο όπου είχε τοποθετηθεί ο Αποβιώσας αφού ανευρέθηκε αναίσθητος στο μπάνιο, η φωτογραφία αρ. 4 αποτυπώνει το δωμάτιο του μπάνιου, οι φωτογραφίες 5 και 6 αποτυπώνουν τον Θερμολουτήρα που χρησιμοποιείτο προκειμένου να ζεσταθεί το νερό για μπάνιο, ενώ οι υπόλοιπες φωτογραφίες λήφθηκαν κατά τη διάρκεια της νεκροτομής. Όλες οι φωτογραφίες λήφθηκαν από τον Αστ. XXXXX καθ' υπόδειξη του τόσο στη σκηνή όσο και στη νεκροτομή. Όπως εξήγησε, κατά τη διενέργεια της νεκροτομής έλαβε δείγματα αίματος τα οποία είχε αποστείλει στο κρατικό χημείο. Παρόλα αυτά, προέβη και ο ίδιος σε προκαταρκτική εξέταση των δειγμάτων στη μονάδα εντατικής θεραπείας του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, η ποσότητα ανθρακυλαιμοσφαιρίνης στο αίμα του Αποβιώσαντα ήταν 68,3% ενώ ποσότητες άνω του 50% είναι θανατηφόρες. Στοιχείο που επίσης δεικνύει κατά την άποψή του ότι ο θάνατος του Αποβιώσαντα οφείλεται σε εισπνοή μονοξειδίου του άνθρακα αποτελεί το ροδόχρουν χρώμα που φαίνεται στις φωτογραφίες της νεκροτομής και είναι χαρακτηριστικό σε περίπτωση δηλητηρίασης με μονοξείδιο του άνθρακα. Κληθείς να εξηγήσει κάτω από ποιες συνθήκες κάποιο άτομο μπορεί να δηλητηριαστεί από μονοξείδιο του άνθρακα, ο μάρτυρας ανέφερε ότι τούτη μπορεί να προκληθεί για πολλούς λόγους. Στην προκειμένη, όμως, περίπτωση ο μοναδικός τρόπος με τον οποίο κάτι τέτοιο μπορούσε να συμβεί ήταν η χρήση του Θερμολουτήρα που βρισκόταν στο δωμάτιο του μπάνιου και λειτουργούσε με υγραέριο ώστε να ζεσταίνει το νερό του μπάνιου. Λόγω του ότι υπήρχε φλόγα στη συσκευή, η εξάτμιση γινόταν στο δωμάτιο του μπάνιου και το οξυγόνο μετατράπηκε σε μονοξείδιο του άνθρακα και ακολούθως επήλθε ο θάνατος. Ο μάρτυρας τόνισε ότι κατά την αυτοψία στο χώρο δεν εντόπισε οτιδήποτε άλλο πέραν του Θερμολουτήρα που θα μπορούσε να επιφέρει θάνατο συνεπεία δηλητηρίασης από μονοξείδιο του άνθρακα. Ο Δρ Χαραλάμπους εξήγησε επίσης ότι σε περίπτωση που κάποιος εκτεθεί σε χώρο όπου υπάρχει μονοξείδιο του άνθρακα χάνει τις αισθήσεις του και ακολούθως πεθαίνει. Βιβλιογραφία σχετική με την δηλητηρίαση προσώπου από μονοξείδιο του άνθρακα κατατέθηκε ως Τεκμήριο
Στα πλαίσια της μαρτυρίας του ο Μ.Ε.3 ανέφερε ότι δεν διαθέτει γνώσεις ηλεκτρομηχανολογίας και για το λόγο αυτό όταν μετέβηκε στη σκηνή δεν προέβηκε σε οποιαδήποτε εξέταση του Θερμολουτήρα, αλλά ζήτησε να επισκεφθεί το μέρος η Ηλεκτρομηχανολογική Υπηρεσία. Με αναφορά στη φωτογραφία αρ. 4 του Τεκμηρίου 6 ο μάρτυρας κατέθεσε ότι η πόρτα του μπάνιου δεν κλείνει εντελώς αφού υπάρχει κάποιο κενό από κάτω ενός εκατοστού περίπου ενώ ταυτόχρονα στο χώρο υπήρχε τρύπα από την οποία περνούσε το λάστιχο το οποίο συνέδεε τον Θερμολουτήρα με τον κύλινδρο υγραερίου. Η κα XXXXX Αυξεντίου η οποία είναι χημικός και κατά τον ουσιώδη χρόνο εργαζόταν στο Γενικό Χημείο του Κράτους στο τμήμα δικανικής χημείας και τοξικολογίας κατέθεσε ως Μ.Ε.
Η ίδια έλαβε δείγματα αίματος του Αποβιώσαντα και προέβηκε σε ανάλυση αυτών. Με βάση την έκθεση εξέτασης την οποία ετοίμασε (μέρος του Τεκμηρίου 5), στο αίμα του Αποβιώσαντα ανευρέθηκε ανθρακυλαιμοσφαιρίνη ύψους 70%. Όπως εξήγησε, συγκεντρώσεις πέραν του 50% μπορεί να προκαλέσουν το θάνατο ενώ για να υπάρξει ένδειξη πέραν του 30% στον οργανισμό φαίνεται ότι το άτομο είχε εισπνεύσει ποσότητα μονοξειδίου του άνθρακα και ότι βρισκόταν αρκετή ώρα σε περιβάλλον το οποίο είχε ψηλό ποσοστό μονοξειδίου του άνθρακα. Η Μ.Ε.4 εξήγησε ότι το μονοξείδιο του άνθρακα είναι αέριο ελαφρώς ελαφρύτερο του ατμοσφαιρικού αέρα και παράγεται όταν καίγεται κάποιο οργανικό στοιχείο που περιέχει άνθρακα ή σε περιπτώσεις όπου χρησιμοποιούνται συσκευές οι οποίες δεν είναι καλά συντηρημένες και λόγω μη επαρκούς οξυγόνου στο χώρο παράγεται μονοξείδιο του άνθρακα. Η ίδια δεν επισκέφθηκε το χώρο πλην, όμως, ερωτηθείσα από τον κ. Καζαντζή σχετικά με τα γεγονότα της υπόθεσης και με αναφορά στη φωτογραφία αρ. 4 του Τεκμηρίου 6, σημείωσε ότι αφ' ης στιγμής δεν υπήρχε φουγάρο συνδεδεμένο με τον Θερμολουτήρα τα προϊόντα της καύσης παρέμεναν στο χώρο, και με δεδομένο ότι ο χώρος ήταν μικρός και υπήρχε φλόγα, παρατηρείτο μείωση του οξυγόνου και επομένως ατελής καύση και παραγωγή μονοξειδίου του άνθρακα. Ως Μ.Ε.5 κατέθεσε ο κ. XXXXX Μουρούτης, τεχνικός σε θέματα ηλεκτρονικών και συντηρητής στην ηλεκτρομηχανολογική υπηρεσία από το
Σύμφωνα με τα όσα ανέφερε στην κατάθεσή του στην Αστυνομία (Τεκμήριο 12), στις 30.1.2008 επισκέφθηκε και επιθεώρησε το χώρο του ατυχήματος και κατά την επιθεώρηση ανευρέθηκε ο Θερμολουτήρας γκαζιού τον οποίο εξέτασε και διαπίστωσε ότι βρισκόταν σε καλή λειτουργική κατάσταση και δεν υπήρχε διαρροή γκαζιού. Όταν ο μάρτυρας έφτασε στη σκηνή ο Θερμολουτήρας δεν ήταν αναμμένος. Ως, όμως, ενημερώθηκε από τον Λοχία Χρ. Κιλίλη, όταν αυτός κατέφθασε στην σκηνή του ατυχήματος ο Θερμολουτήρας ήταν σε λειτουργία. Στα πλαίσια της μαρτυρίας του ο κ. Μουρούτης αναφέρθηκε στον τρόπο λειτουργίας του Θερμολουτήρα. Όπως εξήγησε, όταν κάποιος ανοίξει την παροχή του ζεστού νερού, εφόσον η βαλβίδα του γκαζιού είναι ανοιχτή, διοχετεύεται γκάζι προς την εστία και ανάβουν δυο φλόγες. Με τον τρόπο αυτό ζεσταίνεται το νερό και υπάρχει ζεστό νερό στη βρύση. Εξ' όσων διαπίστωσε, δεν είχε εγκατασταθεί φουγάρο στο δωμάτιο προκειμένου οι εκπομπές αερίων να διοχετεύονται έξω από αυτό. Και τούτο ενώ ο ίδιος γνωρίζει εκ πείρας ότι τέτοιοι θερμολουτήρες συστήνεται να τοποθετούνται σε εξωτερικό χώρο. Σε αντίθετη περίπτωση όπου τέτοιου είδους θερμολουτήρες τοποθετηθούν και χρησιμοποιηθούν σε κλειστό χώρο, η φωτιά η οποία ανάβει θα καίει το οξυγόνο. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας επανέλαβε ότι δεν εντόπισε οποιαδήποτε διαρροή γκαζιού και υπέδειξε σε μια τέτοια περίπτωση θα γινόταν έκρηξη. Κληθείς να περιγράψει το χώρο στον οποίο είχε τοποθετηθεί ο Θερμολουτήρας και κατά πόσον αυτός εξαεριζόταν, ο μάρτυρας ανέφερε ότι η πόρτα του δωματίου του μπάνιου ήταν παλιά και δεν έκλεινε εντελώς («δεν ήταν πόρτα η οποία να σφραγίζει») καθώς επίσης ότι στο πίσω μέρος του Θερμολουτήρα υπήρχε μια τρύπα στον τοίχο, όχι μεγάλη, από την οποία επίσης αεριζόταν το δωμάτιο. Περαιτέρω, πρόσθεσε ότι η καύση του οξυγόνου επισυμβαίνει από τη στιγμή που ανάβει η εστία, ανεξαρτήτως εάν ο Θερμολουτήρας είναι χαλασμένος ή όχι. Ως Μ.Ε.6 κατέθεσε ο κ. XXXXX Παπαπέτρου ο οποίος είναι τεχνικός υγραερίου. Έχει σπουδάσει στο British Gas του Λονδίνου και ασχολείται με το υγραέριο εδώ και 60 χρόνια. Είναι αντιπρόσωπος ενός από τα μεγαλύτερα εργοστάσια συσκευών υγραερίου, κεντρικής θέρμανσης και θέρμανσης νερού. Εκτός από πωλητής είναι και τεχνικός. Όπως ανέφερε, όσοι θερμολουτήρες υπήρχαν στην Κύπρο επισκευάζονταν από τον ίδιο. Ο μάρτυρας αναγνώρισε τον Θερμολουτήρα που του υποδείχθηκε στη φωτογραφία αρ. 4 του Τεκμηρίου 6 ως ταχυθερμαντήρα μάρκας Silver και ανέφερε ότι κατά καιρούς ασχολήθηκε με την επισκευή τέτοιων θερμολουτήρων, όχι, όμως, του συγκεκριμένου. Ο μάρτυρας επεξήγησε τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο Θερμολουτήρας και ανέφερε ότι με βάση την εμπειρία του στον συγκεκριμένο τομέα, οι οδηγίες των εργοστασίων που κατασκευάζουν τέτοιους θερμολουτήρες είναι όπως αυτοί τοποθετούνται εντός εσωτερικού χώρου υπό την προϋπόθεση να υπάρχει επαρκής αερισμός στο χώρο και όπως στην οροφή του θερμολουτήρα υπάρχει φουγάρο το οποίο να καθαρίζει το χώρο και να βγάζει έξω το καυσαέριο. Εξήγησε ότι σε περίπτωση που δεν τοποθετηθεί φουγάρο ο θερμολουτήρας θα συνεχίσει να δουλεύει και θα καίει το οξυγόνο με επικίνδυνες συνέπειες. Όσο πιο μικρός είναι ο χώρος, τόσο πιο λίγο χρόνο θα χρειαστεί για να καεί το οξυγόνο. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας διευκρίνισε ότι δεν είχε την ευκαιρία να δει τον Θερμολουτήρα ούτε να επιθεωρήσει το χώρο όπου είχε τοποθετηθεί και κατ' επέκταση δεν ήταν σε θέση να γνωρίζει κατά πόσον ο χώρος αεριζόταν επαρκώς. Τόνισε ωστόσο ότι σε περίπτωση που τέτοιος θερμολουτήρας τοποθετηθεί σε κλειστό χώρο ο οποίος δεν εξαερίζεται, όσο οξυγόνο και να υπάρχει σε κάποια στιγμή θα επέλθει καύση αυτού. Ο κ. XXXXX Χαραλάμπους ο οποίος κατάγεται από τον XXXXX και διαμένει μόνιμα εκεί κατέθεσε ως Μ.Ε.
Την 30.1.2008 και περί ώρα 15:00 ειδοποιήθηκε από συγγενικό του πρόσωπο να μεταβεί στην οικία όπου διέμεναν οι υπαλλήλοι του Εναγόμενου καθότι κάτι είχε συμβεί. Έφθασε στο μέρος μετά πάροδο 5 λεπτών και εντόπισε τον Αποβιώσαντα γυμνό, πεσμένο μέσα στο δωμάτιο του μπάνιου. Ο μάρτυρας έλεγξε κατά πόσον ο Αποβιώσας είχε σφυγμό και διαπίστωσε ότι ο τελευταίος δεν ανταποκρινόταν. Στη συνέχεια έφθασε στο μέρος και ο Εναγόμενος και ειδοποιήθηκε το ασθενοφόρο. Παρέμεινε στο χώρο μέχρις ότου έφθασε η Αστυνομία. Αναφερόμενος στο δωμάτιο του μπάνιου ο μάρτυρας υποστήριξε ότι υπήρχε σε αυτό μια ξύλινη πόρτα η οποία είχε απόσταση 10 εκατοστών από το πάτωμα και 20 εκατοστών από την οροφή. Πρόσθεσε ότι η θερμοκρασία ήταν πολύ χαμηλή, γύρω στους 10 βαθμούς υπό το μηδέν. Η σύζυγος του Αποβιώσαντα XXXXX Dumitru κατέθεσε ως Μ.Ε.
Όπως ανέφερε, κατά το χρόνο του θανάτου του Αποβιώσαντα η ίδια ζούσε με τα παιδιά της στη Ρουμανία και ο Αποβιώσας τους απέστελλε χρήματα όταν και εφόσον χρειάζονταν. Η ίδια είναι σήμερα ηλικίας 34 ετών και από το 2015 ζει στην Αγγλία όπου και εργάζεται λαμβάνοντας μισθό 279,80 στερλίνες εβδομαδιαίως. Καταβάλλει μηνιαίως ποσό 400 στερλίνων για ενοίκιο ενώ τα έξοδά της για γκάζι, σκύβαλα, ηλεκτρισμό και τηλέφωνο ανέρχονται σε 100 στερλίνες μηνιαίως. Δαπανεί 250 στερλίνες για τη διατροφή της καθώς επίσης συνολικό ποσό 220 στερλίνων για καύσιμα, συντήρηση και ασφάλεια του οχήματός της. Τα παιδιά της στο παρόν στάδιο διαμένουν στη Ρουμανία με τους παππούδες τους και η ίδια αποστέλλει χρήματα στο βαθμό που μπορεί κάθε μήνα για σκοπούς συντήρησης αυτών. Παλαιότερα και πιο συγκεκριμένα κατά το 2007 ζούσε και εργαζόταν μαζί με τον Αποβιώσαντα στην Κύπρο και τα παιδιά διέμεναν στην Ρουμανία. Ακολούθως, η ίδια επέστρεψε στη Ρουμανία και ο Αποβιώσας τους βοηθούσε οικονομικά αποστέλλοντας χρήματα όταν και εφόσον τούτο ήταν αναγκαίο. Κληθείσα να προσδιορίσει το ποσού που απόστελλε μηνιαίως, η μάρτυρας ανέφερε ότι δεν επρόκειτο για ένα σταθερό ποσό αλλά τούτο κυμαινόταν σε £100 με £
Τέλος, στα πλαίσια της μαρτυρίας της η Μ.Ε.8 ανέφερε ότι η ίδια ήταν παρούσα κατά τη διεξαγωγή της θανατικής ανάκρισης 11/2008 και στις 6.3.2009 συνάντησε τον Εναγόμενο στο χώρο του Δικαστηρίου ο οποίος κλαίγοντας απολογήθηκε για το θάνατο του Αποβιώσαντα και μεταξύ άλλων της ανέφερε ότι έκανε λάθος που τοποθέτησε τον Θερμολουτήρα μέσα στο μπάνιο. Η κα XXXXX Γεωργίου, μια εκ των διαχειριστών της περιουσίας του Αποβιώσαντα, κατέθεσε ως Μ.Ε.9 και στα πλαίσια της μαρτυρίας της αναφέρθηκε στον διορισμό της ως συνδιαχειρίστρια της περιουσίας του Αποβιώσαντα μαζί με τη Σι XXXXX μόνα Ιωάννου και παρουσίασε τα σχετικά έγγραφα. Ως έχει ήδη αναφερθεί, ο Εναγόμενος ήταν ο μοναδικός μάρτυρας υπεράσπισης. Για τους σκοπούς της κυρίως εξέτασής του υιοθέτησε το περιεχόμενο της γραπτής του δήλωσης (Έγγραφο Γ) όπως και το περιεχόμενο των καταθέσεων του στην Αστυνομία ημερομηνίας 31.1.2008 και 1.2.2008 (μέρος του Τεκμηρίου 5). Στα πλαίσια της μαρτυρίας του ο Εναγόμενος ανέφερε ότι είναι αυτοεργοδοτούμενος και ασχολείται με τις μονώσεις ταρατσών. Ο Αποβιώσας είχε εργαστεί στο παρελθόν μαζί του για μικρό χρονικό διάστημα και ακολούθως αποχώρησε. Δέκα ημέρες πριν από το ατύχημα συμφώνησαν να εργαστεί εκ νέου μαζί του με μισθό £150 την εβδομάδα. Δεν υπογράφτηκε μεταξύ τους οποιοδήποτε έγγραφο και/ή συμβόλαιο. Ο Αποβιώσας εγκαταστάθηκε σε σπίτι στον Φαρμακά στο οποίο διέμενε και ο XXXXX Teodorescu ο οποίος είχε εργοδοτηθεί από τον Εναγόμενο προηγουμένως. Από την ημέρα της εργοδότησής του ο Αποβιώσας δούλεψε μόνο μερικές μέρες διότι έβρεχε συνεχώς και στη συνέχεια χιόνιζε. Η ημέρα του ατυχήματος ήταν μια από τις πιο κρύες μέρες του χρόνου και για το λόγο αυτό δεν εργάστηκαν. Περί ώρα 8:30 το πρωί ενημέρωσε τον Αποβιώσαντα και τον Ion ότι λόγω καιρού ήταν αδύνατον να εργαστούν. Στα πλαίσια της εν λόγω τηλεφωνικής επικοινωνίας ο Αποβιώσας ρώτησε τον Εναγόμενο κατά πόσο μπορούσαν (μαζί με τον XXXXX) να μεταβούν στην οικία του για να πάρουν φλόγιστρο έτσι ώστε να μπορέσουν να ξεπαγώσουν τις σωλήνες του νερού και να κάνουν μπάνιο. Ο Εναγόμενος αρχικά τους απέτρεψε να μετακινηθούν λόγω των καιρικών συνθηκών πλην, όμως, τελικά ο Αποβιώσας και ο XXXXX μετέβηκαν στην οικία του όπου και παρέμειναν μέχρι το μεσημέρι. Ακολούθως, πήραν το φλόγιστρο και απεχώρησαν. Γύρω στις τρεις το απόγευμα δέχθηκε τηλεφώνημα από τον XXXXX ο οποίος του ανέφερε ότι υπήρχε πρόβλημα με τον Αποβιώσαντα. Μετέβηκε αμέσως στο μέρος όπου εντόπισε τον Αποβιώσαντα στο δάπεδο του δωματίου του μπάνιου αναίσθητο και γυμνό, με τον Ion να κάνει μαλάξεις στο σώμα του Αποβιώσαντα. Προσπάθησαν και οι δυο να τον συνεφέρουν ενώ ο Εναγόμενος κάλεσε το ασθενοφόρο το οποίο και προσήλθε στο μέρος αργότερα. Στη συνέχεια ενημερώθηκε από την ιατρό ότι ο Αποβιώσας ήταν νεκρός. Σύμφωνα με τον Εναγόμενο, ο ίδιος είχε τοποθετήσει τον Θερμολουτήρα στο δωμάτιο του μπάνιου. Όταν παραλήφθηκε το σπίτι δεν υπήρχε τοποθετημένος Θερμολουτήρας στο μπάνιο. Αρχικά τοποθετήθηκε ηλεκτρικός θερμολουτήρας ο οποίος όμως δεν μπορούσε να λειτουργήσει λόγω της ηλεκτρικής εγκατάστασης. Έτσι, ο Εναγόμενος αφαίρεσε τον ηλεκτρικό θερμολουτήρα και τον επέστρεψε στον προμηθευτή ο οποίος και του έδωσε το συγκεκριμένο τύπο θερμολουτήρα που λειτουργεί με γκάζι. Στη συνέχεια ο Εναγόμενος τοποθέτησε τον καινούργιο θερμολουτήρα στην οικία της γιαγιάς του από όπου αφαίρεσε τον ήδη εγκατεστημένο θερμολουτήρα ιδίου τύπου που εγκατέστησε το Σάββατο στο δωμάτιο του μπάνιου που χρησιμοποίησε ο Αποβιώσας. Η τοποθέτηση του Θερμολουτήρα και το όλο σύστημα ήταν ημιτελές καθότι τις επόμενες μέρες μετά το Σάββατο θα έπρεπε είτε να τοποθετηθεί φουγάρο είτε ο Θερμολουτήρας να μεταφερθεί έξω από το δωμάτιο. Τούτο, ωστόσο, δεν κατέστη εφικτό λόγω των καιρικών συνθηκών που επικρατούσαν τις επόμενες μέρες. Ο Εναγόμενος προειδοποίησε τόσο τον XXXXX όσο και τον Αποβιώσαντα ότι ο Θερμολουτήρας εγκυμονεί κινδύνους και ότι δεν θα έπρεπε να χρησιμοποιήσουν το μπάνιο με αναμμένο τον Θερμολουτήρα. Μάλιστα, τους πρότεινε να επισκέπτονται τη δική του οικία για αυτό το σκοπό ή στην περίπτωση που θα χρησιμοποιούσαν τον Θερμολουτήρα να έχουν τις πόρτες του μπάνιου ανοιχτές. Ο Θερμολουτήρας εργαζόταν κανονικά και δεν είχε οποιοδήποτε πρόβλημα ενώ ο κύλινδρος υγραερίου ήταν εκτός του δωματίου, στον εξωτερικό χώρο της αυλής. Η πόρτα του δωματίου του μπάνιου είχε άνοιγμα κάτω περί τα 25 εκατοστά και δεν κάλυπτε όλο το δωμάτιο. Όπως επίσης ανέφερε, ο Αποβιώσας είχε χρησιμοποιήσει ξανά το συγκεκριμένο δωμάτιο του μπάνιου ενώ ο ίδιος είχε ρωτήσει αρκετές φορές τον Ion κατά πόσον υπήρχε οποιοδήποτε πρόβλημα με τον Θερμολουτήρα με τον τελευταίο να απαντά αρνητικά. Ο ίδιος δεν είναι υδραυλικός πλην όμως γνωρίζει γενικά τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ένας τέτοιος θερμολουτήρας, όπως επίσης ότι κατά τη λειτουργία του εκπέμπει αέρια. Αξιολόγηση μαρτυρίας Κατά την ακροαματική διαδικασία παρακολούθησα με προσοχή όλους τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον του δικαστηρίου και εξέτασα τόσο τη στάση και τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα όσο και το περιεχόμενο της μαρτυρίας τους. Προσεγγίζω το καθήκον αξιολόγησης της μαρτυρίας με γνώμονα το ότι η μαρτυρία που παρουσιάζεται από τον κάθε μάρτυρα θα πρέπει να κρίνεται με βάση το συνολικό πλαίσιο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται κατά τη δίκη. Η αξιολόγηση του κάθε μάρτυρα αφορά βεβαίως τον ίδιο και γίνεται με βάση το περιεχόμενο της μαρτυρίας του, την ποιότητά της και την πειστικότητά της πλην όμως τα όσα αναφέρει ο κάθε μάρτυρας θα πρέπει να συναρτώνται, να αντιπαραβάλλονται και να συγκρίνονται με τα λεγόμενα των υπόλοιπων μαρτύρων προκειμένου να εξετάζεται η αντικειμενικότητα των εκατέρωθεν εκδοχών. Έχω επίσης κατά νου ότι τα ουσιώδη πραγματικά γεγονότα που περιβάλλουν τα επίδικα θέματα μπορούν να εξαχθούν από τη σύγκριση και αντιπαραβολή όλου του φάσματος της μαρτυρίας όπως αυτή έχει τεθεί ενώπιον του δικαστηρίου από τη σκοπιά που ο κάθε μάρτυρας έχει αντιληφθεί τα γεγονότα και στο βαθμό που εμπλέκεται σε αυτά (βλέπε μεταξύ άλλων Παύλου ν. Αστυνομίας

(1998)2 Α.Α.Δ. 68, Κουκούνη κ.α. ν. Α.Ν. Stasis Estates Co Ltd

(2006)1 Α.Α.Δ. 489 και Σοφοκλής ν. Τσεσμέλογλου

(2006)1 Α.Α.Δ. 1153). Είναι δε καλά γνωστό ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν γίνεται κατά τρόπο μικροσκοπικό (βλέπε Παρλάτα ν. Δημητρίου, ECLI:CY:AD:2014:A339, Πολιτική Έφεση αρ. 387/09, απόφαση ημερομηνίας 21.5.2014), ούτε και περιορίζεται στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα ξεχωριστά, αλλά συσχετίζεται, αντιπαραβάλλεται και διερευνάται με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων (βλέπε Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα

(1992)1 Α.Α.Δ. 1056) και στο σύνολο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται από τις δύο πλευρές (σύγγραμμα Ηλιάδη και Σάντη, Το Δίκαιο της Απόδειξης - Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές, στη σελίδα 135). Ως είναι προφανές από τα όσα παρατίθενται πιο πάνω τα πλείστα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης αποτελούν κοινό έδαφος μεταξύ των δυο πλευρών. Από την πλευρά της υπεράσπισης είναι παραδεκτό ότι το πρόσωπο που τοποθέτησε τον Θερμολουτήρα ήταν ο Εναγόμενος, ο τρόπος λειτουργίας του Θερμολουτήρα, ότι η εγκατάσταση του Θερμολουτήρα ήταν ημιτελής, ότι ο θάνατος του Αποβιώσαντα οφείλεται σε ασφυξία λόγω εισπνοής μονοξειδίου του άνθρακα και ότι στον χώρο του μπάνιου δεν υπήρχε οτιδήποτε άλλο το οποίο μπορούσε να προκαλέσει εκπομπή δηλητηριωδών αερίων. Η μαρτυρία των Μ.Ε.1, 2 και 9 δεν αμφισβητήθηκε με οποιοδήποτε τρόπο από την υπεράσπιση. Οι μάρτυρες δεν αντεξετάστηκαν και με δεδομένη την καλή εντύπωση που άφησαν στο Δικαστήριο τα όσα ανέφεραν γίνονται αποδεκτά. Οι Μ.Ε. 3, 4, 5 και 6 κλήθηκαν στο Δικαστήριο υπό την ιδιότητα του εμπειρογνώμονα λαμβάνοντας υπόψη τις γνώσεις αλλά και την εμπειρία τους στον τομέα που έκαστος εξ αυτών ειδικεύεται. Σύμφωνα με τη νομολογία, η αξιολόγηση μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων δεν διαφέρει από την αξιολόγηση της συνήθους μαρτυρίας, εκτός από το ότι η συμπεριφορά ενός εμπειρογνώμονα μάρτυρα στο εδώλιο δεν έχει τόση σπουδαιότητα για τη διαπίστωση της αξιοπιστίας του, παρόλο που παραμένει ένα από τα στοιχεία για να κριθεί η αξία της γνώμης του (βλέπε Vassiliko Cement Works Ltd v. Stavrou

(1978)1 C.L.R. 389, Νικολάου v. Σταύρου

(1992)1 Α.Α.Δ. 746, Star Fiber Glass Ltd v. Elneda Trading Ltd

(1992)1 Α.Α.Δ. 875 και Χαραλάμπους v. Αβραάμ κ.α.

(1999)1 Α.Α.Δ. 1441). Οι εμπειρογνώμονες οφείλουν να παρουσιάσουν στο Δικαστήριο όλα εκείνα τα επιστημονικά κριτήρια με βάση τα οποία κατέληξαν στα συμπεράσματα τους ώστε το Δικαστήριο να μπορέσει να ελέγξει την ορθότητα των ευρημάτων τους (βλέπε επίσης Σύγγραμμα Το Δίκαιο της Απόδειξης, Τάκης Ηλιάδης, 1994, σελίδες 138-146) και το Δίκαιο της Απόδειξης: Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές των Ηλιάδη και Σάντη στις σελίδες 580-586). Με βάση καλά καθιερωμένες αρχές, το Δικαστήριο θα πρέπει πρώτα να πεισθεί ότι ο μάρτυρας είναι εμπειρογνώμονας στον τομέα που καταθέτει. Στη συνέχεια εξετάζει εάν με τη μαρτυρία του έχει δώσει τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για τον έλεγχο της ακρίβειας των συμπερασμάτων του. Με τον τρόπο αυτό, το Δικαστήριο διαμορφώνει την δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή των κριτηρίων αυτών, πάνω στα γεγονότα που αποδεικνύει η μαρτυρία. Στην υπόθεση Θεοσκέπαστη Φαρμ. ν. Δημοκρατίας

(1990)1 Α.Α.Δ. 984, λέχθηκε ότι το κατά πόσον ένας μάρτυρας έχει τα απαιτούμενα προσόντα να κριθεί εμπειρογνώμονας, είναι ζήτημα που εμπίπτει στη σφαίρα της αρμοδιότητας του Δικαστηρίου. Το Δικαστήριο στα πλαίσια άσκησης της διακριτικής του ευχέρειας, εξετάζει τις γνώσεις και την εμπειρία του μάρτυρα, στα θέματα που καλείται να καταθέσει (βλέπε Σιακόλα ν. Αστυνομίας

(2013)2 Α.Α.Δ. 110). Έτσι κάποιος μπορεί να θεωρηθεί ως πραγματογνώμονας, όχι μόνο λόγω ακαδημαϊκών προσόντων αλλά λόγω απόκτησης της αναγκαίας πείρας από την εργασία του (σχετική η Κυριάκου ν. Γρίβα

(2002)1 Α.Α.Δ 825). Σημειώνω εξ αρχής ότι θεωρώ και τους τέσσερις μάρτυρες ειδικούς στον τομέα στον οποίο έκαστος εξ αυτών κατέθεσε στο Δικαστήριο. Το γεγονός αυτό δεν αμφισβητήθηκε από την υπεράσπιση, η οποία επίσης δεν αμφισβήτησε τις θέσεις που προώθησαν οι μάρτυρες στα πλαίσια αυτά. Ό,τι αμφισβητήθηκε ήταν κάποιες τοποθετήσεις των μαρτύρων σε θέματα που δεν ενέπιπταν στο πεδίο της εμπειρογνωμοσύνης τους. Εξετάζοντας τη μαρτυρία του Μ.Ε.3 κρίνω ότι αυτή θα πρέπει να γίνει αποδεκτή αναφορικά με τα ακόλουθα:

(1)Την αιτία θανάτου του Αποβιώσαντα.

(2)Τις διαπιστώσεις στις οποίες προέβηκε ο μάρτυρας στο χώρο όπου διενήργησε αυτοψία.

(3)Τις συνθήκες κάτω από τις οποίες ένα πρόσωπο μπορεί να δηλητηριαστεί από μονοξείδιο του άνθρακα.

(4)Τα αποτελέσματα των εξετάσεων στο αίμα του Αποβιώσαντα και την ποσότητα ανθρακυλαιμοσφαιρίνης που εντοπίστηκε σε αυτό.

(5)Ότι μοναδικό στοιχείο που μπορούσε να επιφέρει τον θάνατο από εκπομπές αερίων στο χώρο ήταν ο Θερμολουτήρας. Όλα τα πιο πάνω αποτελούν θέσεις του μάρτυρα οι οποίες δεν αμφισβητήθηκαν από την υπεράσπιση. Επιπρόσθετα, σημειώνω ότι αναφορικά με το στοιχείο υπό

(3)πιο πάνω, ο Μ.Ε.3 παρουσίασε σχετική βιβλιογραφία, ενώ σε σχέση με το στοιχείο υπό

(5)πιο πάνω η θέση του μάρτυρα δεν αμφισβητήθηκε κατά την αντεξέτασή του ενώ δεν αντικρούστηκε με οποιαδήποτε άλλη μαρτυρία. Έχοντας υπόψη ότι ο Μ.Ε.3 δεν κατέχει γνώσεις ηλεκτρολογίας ή μηχανικής τα όσα ανέφερε ως προς τον τρόπο λειτουργίας του Θερμολουτήρα δεν εμπίπτουν στο πεδίο των γνώσεων του και ως εκ τούτου δεν μπορούν να τύχουν της δέουσας αξιολόγησης και πολύ περισσότερο να γίνουν δεκτά. Τούτος, άλλωστε, ήταν ο λόγος που ζήτησε την συνδρομή της ηλεκτρομηχανολογικής υπηρεσίας για σκοπούς επιθεώρησης του Θερμολουτήρα. Αποδεκτή είναι και η μαρτυρία της Μ.Ε.4 σε ό,τι αφορά τα αποτελέσματα των εξετάσεων που διενεργήθηκαν στα δείγματα αίματος του Αποβιώσαντα, τα οποία επαναλαμβάνω ότι δεν αμφισβητήθηκαν από την υπεράσπιση. Οι γενικές θέσεις που προέβαλε η μάρτυρας αναφορικά με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες μπορεί να παραχθεί μονοξείδιο του άνθρακα γίνονται αποδεκτές ενόψει των γνώσεων που η μάρτυρας ανέφερε ότι κατέχει (και δεν αμφισβητήθηκαν). Παρόλα αυτά, τα όσα υποστήριξε σε σχέση με το δωμάτιο του μπάνιου δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτά καθότι ως, δέχθηκε, δεν επισκέφθηκε το χώρο και δεν έχει ολοκληρωμένη εικόνα αυτού. Η μαρτυρία του Μ.Ε.5 γίνεται αποδεκτή στην ολότητά της. Ο μάρτυρας έκανε θετική εντύπωση στο Δικαστήριο. Κατέθεσε με αντικειμενικότητα ενώ η αντεξέτασή του περιορίστηκε στην υποβολή διευκρινιστικών ερωτήσεων. Τα ίδια ισχύουν και σε σχέση με τη μαρτυρία του Μ.Ε.6 ο οποίος στην ουσία αναφέρθηκε στον ορθό τρόπο εγκατάστασης θερμολουτήρων του ίδιου τύπου ως ο επίδικος. Παρόλο που ο μάρτυρας δεν εξέτασε τον Θερμολουτήρα όπως ούτε και τον χώρο του μπάνιου που αυτός εγκαταστάθηκε, τα όσα υποστήριξε ως προς την αναγκαιότητα τοποθέτησης φουγάρου σε περίπτωση εγκατάστασης του θερμολουτήρα σε εσωτερικό χώρο ή σε αντίθετη περίπτωση την εξωτερική εγκατάσταση του Θερμολουτήρα, όχι μόνο δεν αμφισβητήθηκαν από την υπεράσπιση αλλά αντίθετα με αυτά συμφώνησε ο Εναγόμενος στα πλαίσια της δικής του μαρτυρίας. Η μαρτυρία του Μ.Ε.7 γίνεται επίσης αποδεκτή παρόλο που δεν προσθέτει κάτι στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης ούτε είναι βοηθητική με οποιοδήποτε τρόπο στην υπόθεση των Εναγόντων. Ό,τι αξίζει να σημειωθεί είναι ότι ο ίδιος εντόπισε τον Αποβιώσαντα αναίσθητο ενώ η πόρτα του μπάνιου ήταν ανοιχτή και όπως ανέφερε επρόκειτο για μια παγερή μέρα με θερμοκρασία υπό το μηδέν. Αναφορικά με τη θέση του Μ.Ε.7 για την ύπαρξη κενού πάνω και κάτω από την πόρτα του μπάνιου αποδέχομαι μόνο ότι η πόρτα δεν έκλεινε εντελώς (αεροστεγώς) και ότι κάτω από αυτήν υπήρχε κάποιο κενό ώστε να αερίζεται ο χώρος. Αυτή η θέση συνάδει απόλυτα με τη θέση που προώθησε ο Μ.Ε.5 και η οποία δεν αμφισβητήθηκε. Αδυνατώ, ωστόσο, να αποδεχθώ τη θέση του περί ύπαρξης κενού στο πάνω και στο κάτω μέρος της πόρτας στο βαθμό που περιέγραψε ο μάρτυρας ιδιαίτερα έχοντας υπόψη ότι ο ίδιος επισκέφθηκε τον χώρο την συγκεκριμένη ημέρα για κάποιο περιορισμένο χρονικό διάστημα ενώ από την πλευρά του δεν υποστηρίχθηκε ότι μετέβαινε εκεί συχνά. Η μαρτυρία της Μ.Ε.8 γίνεται αποδεκτή στην έκταση που αφορά την εργοδότησή της σε εργοστάσιο στην Αγγλία μετά το θάνατο του Αποβιώσαντα, τον μισθό που λαμβάνει και τα έξοδα που έχει. Σε σχέση με την υπό κρίση θέση της παρουσίασε έγγραφα που επιβεβαιώνουν αυτήν. Παρομοίως, γίνεται αποδεκτή η θέση της επί τω ότι η ίδια αποστέλλει χρήματα στη Ρουμανία για τη διατροφή των παιδιών της και για τα διάφορα έξοδά τους καθώς επίσης ότι ο Αποβιώσας απέστελλε στην οικογένειά του ένα ποσό της τάξης των £100 - £150 περίπου τον μήνα. Παρόλο που η μάρτυρας δεν παρουσίασε οποιαδήποτε υποστηρικτικά έγγραφα, η θέση της αυτή δεν αντικρούστηκε από οποιαδήποτε μαρτυρία και ως τέτοια γίνεται αποδεκτή. Δεν παραγνωρίζω ότι τα όσα ανέφερε η μάρτυρας σε σχέση με την ημερομηνία έναρξης της εργοδότησης του Αποβιώσαντα από τον Εναγόμενο δεν συνάδει με την υπόλοιπη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου. Το ζήτημα αυτό είναι δευτερεύον και ως εκ τούτου η ασάφεια που εντοπίζεται στο συγκεκριμένο μέρος της μαρτυρίας της δεν είναι ικανή να επηρεάσει την αξιοπιστία της ως προς τα ζητήματα που υποδεικνύονται πιο πάνω. Επισημαίνω περαιτέρω ότι η μαρτυρία της Μ.Ε.8 ως προς την κατ' ισχυρισμό συνομιλία της με τον Εναγόμενο δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Και τούτο γιατί παρέμεινε άγνωστο στο Δικαστήριο σε ποια γλώσσα έγινε η συνομιλία αυτή, στοιχείο που έχει ιδιαίτερη σημασία έχοντας υπόψη ότι στα πλαίσια της παρούσας διαδικασίας η Μ.Ε.8 κατέθεσε στο Δικαστήριο στη ρουμανική γλώσσα με τη βοήθεια διερμηνέα. Ενόψει δε του ότι οι κατ' ισχυρισμό δηλώσεις έγιναν προφορικά δεν μπορεί να διαπιστωθεί με ευκολία κατά πόσον οι δηλώσεις αυτές μεταφέρθηκαν επακριβώς και το πλαίσιο μέσα στο οποίο έγιναν. Τέλος, με δεδομένη την αξίωση της Μ.Ε. 8 στα πλαίσια της παρούσας αγωγής, δεν μπορεί να αποκλεισθεί η πιθανότητα η μάρτυρας να είχε κίνητρο να παραποιήσει τα γεγονότα. Επομένως, σε αυτή τη βάση δεν κρίνω ορθό να προσδώσω βαρύτητα στο μέρος αυτό της μαρτυρίας της Μ.Ε.

Ερχόμενη, τέλος, στη μαρτυρία του Εναγόμενου παρατηρώ ότι τα όσα ανέφερε αναφορικά με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες τοποθέτησε τον Θερμολουτήρα στο δωμάτιο του μπάνιου γίνονται αποδεκτά ως μη αμφισβητούμενα. Αποδέχομαι επίσης τη θέση του ότι ο ίδιος γνώριζε ότι η τοποθέτηση ήταν ημιτελής και ότι ως είχε τοποθετηθεί η συσκευή ήταν επικίνδυνη λόγω εκπομπής αερίων. Ειδικότερα, ότι γνώριζε πως ο Θερμολουτήρας θα έπρεπε είτε να τοποθετηθεί εξωτερικά του δωματίου είτε σε αντίθετη περίπτωση να τοποθετείτο φουγάρο προκειμένου τα αέρια που εκπέμπονταν να διοχετεύονται έξω από το δωμάτιο του μπάνιου καθότι σε αντίθετη περίπτωση η χρήση του Θερμολουτήρα καθίστατο επικίνδυνη για όσους βρίσκονταν στο δωμάτιο με τις πόρτες κλειστές. Απορρίπτω, ωστόσο, τη θέση του Εναγόμενου περί του ότι προειδοποίησε τον Αποβιώσαντα για τους κινδύνους που ενείχε η μέχρι στιγμής τοποθέτηση του Θερμολουτήρα και ότι του συνέστησε να μην τον χρησιμοποιήσει. Εν πρώτοις, σημειώνω ότι τέτοια θέση δεν προβάλλεται με οποιοδήποτε τρόπο στις δυο καταθέσεις που έδωσε στην Αστυνομία αμέσως μετά το θάνατο του Αποβιώσαντα. Αντίθετα, στην κατάθεσή του ημερομηνίας 1.2.2008 (μέρος του Τεκμηρίου 5) ο Εναγόμενος αναφέρει ότι την 31.1.2008 ο Αποβιώσας τον είχε επισκεφθεί προκειμένου να δανειστεί φλόγιστρο για να ξεπαγώσει τις σωλήνες του νερού. Επομένως, ο Εναγόμενος γνώριζε ότι ο Αποβιώσας επρόκειτο να χρησιμοποιήσει το μπάνιο και τον Θερμολουτήρα. Άρα φυσικό θα ήταν ένας τέτοιος ισχυρισμός να προωθείτο στην κατάθεσή του, ενώ κάτι τέτοιο δεν έγινε. Αντίθετα, στην κατάθεσή του ημερομηνίας 1.2.2008 ο Εναγόμενος αναφέρει πως «είχε ρωτήσει τον XXXXX εκατόν φορές εάν είχε πρόβλημα το θέρμιτρο όταν έκανε εκείνος μπάνιο και του είπε ότι δεν είχε κανένα πρόβλημα ούτε έχανε γκάζι». Περαιτέρω, τονίζει στην κατάθεσή του ότι ο Αποβιώσας είχε ξαναχρησιμοποιήσει τον χώρο του μπάνιου χωρίς πρόβλημα, θέση η οποία δεν συνάδει με τον ισχυρισμό που προώθησε κατά την ακροαματική διαδικασία περί προειδοποίησης του Αποβιώσαντα σε σχέση με τους κινδύνους που εγκυμονούσε η χρήση του Θερμολουτήρα. Παρομοίως, τέτοια θέση δεν προβλήθηκε ούτε κατά την κυρίως εξέταση του μάρτυρα ενώ το στοιχείο αυτό αποτελούσε την κυριότερη δικογραφημένη θέση της υπεράσπισης. Επιπρόσθετα, η μαρτυρία του Εναγόμενου επί του προκειμένου ήταν ασαφής και ερωτηθείς κατά την αντεξέταση πρόβαλλε γενικές και αόριστες θέσεις ως προς την προειδοποίηση που κατ' ισχυρισμό έδωσε στον Αποβιώσαντα. Σχετικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα: «Ε. Την ώρα που τον έβαλες εσύ κύριε, τον ημιτελή, είπες τους ότι μπορεί να είναι επικίνδυνος ή γνώριζες ότι μπορεί να ήταν επικίνδυνος; Α. Δεν ξεκίνησα για ημιτελή κατασκευή και προειδοποιήθηκαν οι ανθρώποι ότι ο θερμολουτήρας εγκυμονεί κινδύνους άμα είναι ημιτελής η κατασκευή η εγκατάσταση. Ε. Ποιος τους προειδοποίησε; Α. Εγώ. Ε. Άρα για να τους προειδοποιήσεις ότι ήταν επικίνδυνο σημαίνει κάτι γνώριζες, κάτι πίστευες περί κινδύνου, ποιος ήταν ο κίνδυνος, πες στο Δικαστήριο, που πιστεύεις ότι υπήρχε για να αναγκαστείς να τους προειδοποιήσεις; Α. Εγώ τους προειδοποίησα ότι δεν πρέπει να μπουν στο σπίτι και αν χρειάζονται κάτι να έρθουν στο σπίτι μου, είχαν πάντα το ελεύθερο και ο ίδιος ο Teodorescu ήταν την συγκεκριμένη ημέρα αλλά ενημερώθηκε και ο Costel μετά, είπε «μάστρε ξέρω, μάστρε ξέρω», πώς να το πω, δεν μπορούσα να βάλω έναν ενήλικα να κάνει αυτό που θέλω εγώ ή οποιονδήποτε ενήλικα άλλον, δεν μπορώ, δεν πίεσα ποτέ κάποιον άνθρωπο να κάμει αυτό που θέλω εγώ. Ε. Γιατί τους προειδοποίησες, αυτή είναι η ερώτηση; Α. Ότι είναι επικίνδυνο επειδή ήταν ημιτελής. Ε. Όταν λες ημιτελής τι εννοείς; Α. Ότι έλειπε το φουγάρο και μπορούσε να τοποθετηθεί, έλειπε μόνο μια λαμαρίνα. Ε. Γνώριζες από το Σάββατο, αφού δεν είχες τα απαραίτητα, εννοώ το φουγάρο έλειπε και δεν σκέφτηκες να πιάσεις ένα φουγάρο να φκάλεις μια τρύπα να βγαίνουν έξω οι εκπομπές, έρχεται η Δευτέρα, έρχεται και η Τρίτη και πάλι δεν το έκαμες, έρχεται και η Τετάρτη και δεν το κάμνεις και ώσπου επέθανε το απόγευμα, γιατί αυτές τις τρείς εργάσιμες ημέρες αφού είχες την έννοια δεν έκαμες κάτι ή να το βγάλεις έξω ή να βάλεις φουγάρο; Α. Ήδη ανάφερα είχα πιέσεις να κάνω πράγματα, την Τρίτη δεν φύγαμε από το χωριό γιατί οι καιρικές συνθήκες ήταν άσχημες και την Τετάρτη δεν μπορούσαμε να κυκλοφορήσουμε γιατί χιόνιζε. Ε. Είπες ότι τους προειδοποίησες για τους κινδύνους; Α. Ναι. Ε. Τι τους είπες; Α. Του XXXXX ότι πρέπει να τοποθετήσουμε το φουγάρο ή να τον βάλουμε έξω τον θερμολουτήρα, ότι σωστό είναι να μην κάνουν μπάνιο μέσα στο θερμολουτήρα. Ε. Του είπες αυτό το πράγμα; Α. Ναι. Ε. Του Costel του το είπες; Α. Ναι. ........................ Ε. Το Σάββατο που τοποθέτησες αυτόν τον θερμολουτήρα ήταν παρόντες, ήταν παρών ο Costel ή και ο XXXXX Teodorescu; Α. Ήταν παρών ο Teodorescu, ο Costel έλειπε. Ε. Εγώ σου λέω ότι κανένας δεν ήταν από τους δυο στο σπίτι. Α. Ήταν παρών ο Teodorescu, ο Teodorescu δεν είχε άλλο τόπο να μείνει, έμενε στο συγκεκριμένο σπίτι, ο Costel έλειπε, έμενε στην αδελφή του στη Λευκωσία, Ακρόπολη, Αρεταίειο περιοχή.» (υπογραμμίσεις του Δικαστηρίου) Σε σχέση με το θέμα της προειδοποίησης του Ion και του Αποβιώσαντα σχετικά είναι τα όσα ο Εναγόμενος υποστήριξε στην μαρτυρία του κατά την ακροαματική διαδικασία της Θανατικής Ανάκρισης. Παραθέτω κατωτέρω απόσπασμα από την αντεξέτασή του από τον κ. Καζαντζή ως δικηγόρο της οικογένειας του Αποβιώσαντα από όπου επιβεβαιώνεται η αντιφατικότητα στις διάφορες εκδοχές που προώθησε κατά καιρούς ο Εναγόμενος: «Ε: Θέλω σε παρακαλώ να δεις τη φωτογραφία 4, του Τεκμηρίου 8 το οποίο κατατέθηκε στο Δικαστήριο, δείτε τη φωτογραφία 4, και πείτε μου αν είναι αυτός ο θανών; Α: Ναι αυτός είναι. Ε: Γιατί τον τοποθέτησες μέσα στο μπάνιο και όχι έξω; Α: Στην αρχή τοποθετήθηκε άλλος θερμολουτήρας ήρθαν οι άνθρωποι και ο ίδιος και ο αδελφός του ήθελε να το φέρει μαζί του είχα πιέσεις ήθελαν να τους βρω ψυγείο, τηλεόραση ήθελαν να τους βρω πλυντήριο που δεν είναι υποχρέωση μου. Τοποθέτησα το θερμολουτήρα αγόρασα τον πιο καλό από τον Παπέτα. Απλώς επειδή ήταν καλός ήθελε περισσότερο ρεύμα και επειδή το ρεύμα δεν ήταν καινούργιο έπεφτε. Καλέσαμε τρεις φορές την ηλεκτρική να αλλάξουν ασφάλεια είχα τις πιέσεις για τηλεόραση, ψυγείο. Τους είπα αφού έπεφτε το ρεύμα κάνετε μπάνιο σπίτι μου αλλά προτιμούσαν να κάνουν με το κρύο. Αντικατέστησα το θερμολουτήρα πήγα στον Παπέτα έδωσα το θερμολουτήρα δέχτηκε και άλλαξε τον έδωσε μου ένα του γκαζιού για να μην έχουμε το πρόβλημα με το ρεύμα, περίπου ήταν στην ίδια τιμή. Το Σάββατο άλλαξα τον της γιαγιά μου και τοποθέτησα τον τούτο τον παλιό, που τον είχε η γιαγιά μου, απλώς επειδή είχα πιέσεις. Θ.Α.: Έπεφτε το ρεύμα; Α: Είχε η γιαγιά μου συσκευή, επειδή το άλλο το σπίτι μπορούσα να έφευγαν να μην μείνουν είπα να βάλω το καινούργιο της γιαγιάς μου και τον άλλο ήταν σε λειτουργήσιμη κατάσταση τον έβαλα αλλού. Είχα πιέσεις να τον βάλω έπρεπε να το έβαλλα έξω κανονικά. Θα τον έβαλαν με δική τους ευθύνη με σκοπό μετά να φέρουν την απαραίτητη λαμαρίνα διότι έβρεχε ήταν χειμώνας, να το τοποθετήσω έξω. Ε: Δηλαδή για να καταλάβω τοποθετήθηκε μέσα λόγω του ότι πιεζόσουν; Α: Όχι μόνο για το νερό, για τηλεόραση, ψυγείο, πλυντήριο που νομίζω δεν είχα την υποχρέωση. Εγώ πήγα να τους κάνω καλό να τους εξυπηρετήσω, είχα πιέσεις για πολλά πράγματα. Ε: Τι πιέσεις; Α: Ήθελαν νερό. Ε: Να έχουν τα απαραίτητα; Α: Έχω τα προβλήματα με το προηγούμενο. Ε: Τι πιέσεις. Είπες να φέρεις την απαραίτητη λαμαρίνα να το βάλεις έξω. Όταν το έβαλες μέσα το ήξερες ότι δεν ήταν σωστά τοποθετημένο; Α: Έχω ακόμα δύο θερμολουτήρες στο σπίτι της γιαγιά και στο εξοχικό στην Πάφο τα οποία ήταν μέσα και το δωμάτιο εκεί που ήταν στο μπάνιο είχε πάντα 30 εκατοστά άνοιγμα. Ήταν εις γνώση και των δύο, ήταν για λίγες ημέρες θα περάσουν μέχρι να το τοποθετήσω έξω. Επέμεναν ότι ήθελαν νερό, έπρεπε να κάνουν μπάνιο και τους είπα ελάτε σπίτι μου. Ε: Όπως τον τοποθέτησες λέω εγώ μέσα και δεν μπορούσες να το βάλεις έξω πιο ήταν το πρόβλημα, η λαμαρίνα έτσι είναι; Α: Εκτός του ότι χρειάζεται να έχει σκέπαστρο, δεύτερο χρειαζόταν να έχει τρύπες να προστεθούν λάστιχα εκείνη την ημέρα δεν μπορούσα να βρω έτσι πράγματα στο Φαρμακά. Ε: Χρειαζόταν τρύπες; Α: Να περάσουν λάστιχα από μέσα έξω να προστεθούν κάποια κομμάτια. Ε: Εκείνη την ημέρα που το έβαλες δεν μπορούσες να το κάνεις αυτό; Α: Όχι. Ε: Γιατί; Α: Δεν είχε κάποιο μέρος να προμηθευτώ τα κατάλληλα. ............... Ε: Όταν ενοικιάσατε εσείς αυτό το σπίτι έπρεπε να κάνατε αυτή την προσθήκη του θερμολουτήρα. Εγώ σου λέω ο θανών ουδέποτε συμφώνησε μαζί σου για να τον τρόπο τοποθέτησης αυτού του θερμοσύφωνα, να τον τοποθετήσεις μέσα. Σου είπε βάλε θερμοσύμφωνα αλλά δεν σου είπε βάλε τον μέσα; Α: Ο θερμοσύμφωνας σίγουρα είναι απαραίτητος. Ε: Άφησες να νοηθεί ότι ο θανών γνώριζε τους κινδύνους και συμφώνησε; Α: Μάλιστα. Ε: Έτσι σου είπε, συμφώνησε δηλαδή να ριψοκινδυνέψει να πεθάνει για να κάνει μπάνιο. Η κατάσταση δεν είναι όπως πρέπει και ότι θα μεταφέρονταν έξω. Δεν συμφώνησε να τον βάλετε μέσα να ριψοκινδυνέψει να πεθάνει για να κάνει μπάνιο. Α: Ο θανών γνώριζε ότι έπρεπε να πάει έξω, ότι θα έφευγε. Ε: Εσύ γνώριζες ότι ο θερμοσύμφωνας έπρεπε να μπει έξω; Α: Ναι το γνώριζα. Απλώς δεν είχα τα απαραίτητα. Ε: Είπες ότι ο θανών συμφώνησε να μπει τούτο το πράγμα μέσα. Θέλεις να πεις ότι γνώριζε τους κινδύνους, αυτό θέλεις να πεις; Α: Απουσίαζε όταν έβαλα το θερμοσύμφωνα. Αλλά ήρθε και ενημερώθηκε. Θ.Α.: Εσύ αντικατέστησες το θερμολουτήρα σε ώρα που ο θανών δεν ήταν παρών; Α: Μάλιστα. Ε: Μετά είπες ότι ήρθε ο θανών και τον ενημερώσετε; Α: Ήταν ενήμερος. Ε: Σε ποια γλώσσα μιλούσατε; Α: Λίγα ελληνικά. Ε: Μιλούσατε ελληνικά; Α: Ναι. Ε: Συνεννοούσασταν καλά; Α: Μπορώ να πω ναι. Ε: Τι τον ενημερώσατε; Α: Είπαμε ότι η εγκατάσταση πρέπει να είναι έξω και να είναι λίγο προσεκτικοί. Ε: Τι τους είπατε να κάνουν; Α: Όταν κάνετε μπάνιο να έχετε λίγο ανοικτή την πόρτα. Εγώ τους συνέστησα να έρθουν σπίτι μου να κάνουν μπάνιο δεν είχα κανένα πρόβλημα ούτε να φάνε ούτε για μπάνιο. Ε: Όταν τους είπες να είσαστε προσεκτικοί τι τους είπες, να αφήνετε την πόρτα ανοικτή, ποιοι ήταν αυτοί οι κίνδυνοι; Α: Κύριε Καζαντζή είπα τους αυτό το πράγμα πρέπει να είναι έξω, να είσαστε λίγο προσεκτικοί. Ε: Ποιοι είναι οι κίνδυνοι που τους είπες; Α: Να είναι προσεκτικοί. Ε: Για ποιο πράγμα; Α: Για να μην γίνει οποιοδήποτε ατύχημα. Ε: Τι ατύχημα, τι τους ανέφερες; Α: Είναι άνθρωποι καταλαβαίνουν όπως καταλαβαίνω και εγώ καταλάβουν και εκείνοι. Ε: Δεν τους εξήγησες; Α: Τους εξήγησα. Ε: Τι τους είπες, εμάς δεν μας εξήγησες; Α: Να έχουν την πόρτα λίγο ανοικτή. Ε: Για ποιο λόγο; Α: Γιατί εκείνο το πράγμα έχει καύσιμα. Ε: Τους είπες ότι έχει καύσιμα; Α: Το γνώριζαν. Ε: Το γνώρισαν ή τους το είπες; Α: Δεν θυμάμαι. .......................... Ε: Εγώ σου υποβάλω ότι με την εργασία σου αυτή να τοποθετήσεις αυτό το θερμολουτήρα μέσα σε αυτό το μικρό χώρο που ελέγετουν μπάνιο είχε ως αποτέλεσμα να δημιουργηθεί με τη χρήση, στην ατμόσφαιρα μονοξείδιο του άνθρακα το οποίο είναι άκρως δηλητηριώδες αέριο με αποτέλεσμα να το εισπνεύσει ο θανών να πεθάνει και γι' αυτό στο αίμα του βρέθηκε η ανθρακελοαιμοσφαιρίνη που ήταν η αιτία του θανάτου του Α: Προσπάθησα να βοηθήσω κάποιο και ενώ είχα πιέσεις για πολλά πράγματα που δεν ήμουν υπόχρεος. Ε: Επιμένεις ότι δεν φταις; Α: Δεν είχα υποχρέωση τούτα τα πράγματα. Αν φταίω εντάξει.» (υπογράμμιση του Δικαστηρίου) Κρίνω δε σκόπιμο να σημειώσω ότι από την πλευρά της υπεράσπισης δεν αμφισβητήθηκε ότι τα πρακτικά που κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 4 είναι τα ακριβή και πλήρη πρακτικά της διαδικασίας της θανατικής ανάκρισης και κατά την αντεξέταση των μαρτύρων των Εναγουσών αυτά χρησιμοποιήθηκαν από τον κ. Ιωαννίδη. Ευρήματα του Δικαστηρίου Το Δικαστήριο εξάγει ευρήματα ανάλογα με τη μη αμφισβητούμενη μαρτυρία και τη μαρτυρία που έγινε αποδεκτή ως περιγράφεται πιο πάνω. Ενδεικτικά και χωρίς περιορισμό αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι o Θερμολουτήρας λειτουργούσε με τον τρόπο που περιέγραψαν στο Δικαστήριο οι Μ.Ε. 5 και Μ.Ε.
Η τοποθέτηση του Θερμολουτήρα τέσσερις ημέρες πριν από το θάνατο του Αποβιώσαντα, ήτοι ημέρα Σάββατο, ήταν ημιτελής. Πρόθεση του Εναγόμενου ήταν να ολοκληρώσει την εγκατάσταση του Θερμολουτήρα από βδομάδας. Τούτο, όμως, δεν κατέστη δυνατόν λόγω των καιρικών συνθηκών που επικρατούσαν. Παρά το ότι η εγκατάσταση του Θερμολουτήρα δεν είχε ολοκληρωθεί, αυτός τοποθετήθηκε με σκοπό να χρησιμοποιηθεί από τον Αποβιώσαντα και τον συγκάτοικο του και τούτο παρά το ότι ο Εναγόμενος γνώριζε ότι η χρήση του υπό αυτές τις περιστάσεις ήταν επικίνδυνη. Η δε φράση «ήταν για λίγες μέρες να περάσουν» από το απόσπασμα της μαρτυρίας του Εναγομένου στα πλαίσια της θανατικής ανάκρισης (βλέπε 26 πιο πάνω) δεικνύει επακριβώς το στοιχείο αυτό. Ως είχε γίνει η τοποθέτηση του Θερμολουτήρα το Σάββατο η χρήση του εγκυμονούσε κινδύνους ενόψει της εκπομπής αερίων στο δωμάτιο του μπάνιου και της μη διοχέτευσης αυτών έξω από το δωμάτιο. Το γεγονός αυτό ήταν εις γνώση του Εναγόμενου ο οποίος δεν προειδοποίησε τον Αποβιώσαντα για τους κινδύνους αυτούς παρόλο που στις 31.1.2008 γνώριζε ότι ο Αποβιώσας επρόκειτο να θέσει σε λειτουργία τον Θερμολουτήρα και λόγω των καιρικών συνθηκών δεν ήταν δυνατόν η πόρτα του μπάνιου να παραμείνει ανοικτή. Αποτελεί επίσης εύρημα του Δικαστηρίου ότι η πόρτα του μπάνιου δεν έκλεινε εντελώς και στο κάτω μέρος αυτής υπήρχε κάποιο κενό που επέτρεπε τον εξαερισμό του χώρου, ενώ πίσω από τον Θερμολουτήρα υπήρχε μια τρύπα, όχι μεγάλη, από την οποία επίσης αεριζόταν το δωμάτιο. Σύμφωνα με τη μαρτυρία της Μ.Ε. 8, πριν από τον θάνατο του ο Αποβιώσας απέστελλε στην ίδια και τα παιδιά τους ένα ποσό της τάξης των £100-150 μηνιαίως περίπου. Μετά τον θάνατο του Αποβιώσαντα, και δη το 2015 η Μ.Ε.8 εργοδοτήθηκε σε εργοστάσιο στην Αγγλία. Από την εργασία της λαμβάνει μισθό 279,80 αγγλικές στερλίνες την εβδομάδα και έχει διάφορα έξοδα που ανέρχονται συνολικά στο ποσό των 870 αγγλικών στερλινών το μήνα. Τα παιδιά της διαμένουν με τους παππούδες τους στη Ρουμανία και η Μ.Ε. 8 αποστέλλει χρήματα κάθε μήνα για τη διατροφή τους και για διάφορα άλλα έξοδα. Συμπεράσματα του Δικαστηρίου Όπως είναι καλά γνωστό στις πολιτικές υποθέσεις, η επιτυχία της αγωγής εξαρτάται από το εάν ο Ενάγοντας θα παρουσιάσει επαρκή και αξιόπιστη μαρτυρία με την αναγκαία αποδεικτική βαρύτητα ώστε να ικανοποιήσει το βάρος απόδειξης, που είναι αυτό του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Το κριτήριο δεν είναι εάν η θέση ή εκδοχή του διαδίκου που φέρει το βάρος απόδειξης είναι η πιο πιθανή από εκείνη του αντιδίκου του αλλά κατά πόσον ο διάδικος που φέρει το βάρος απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία ότι η θέση ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι. Αν ο διάδικος που φέρει το βάρος απόδειξης αποτύχει να αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο, τότε θεωρείται ότι δεν το απέσεισε έστω και αν η θέση ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή από εκείνη του αντίδικού του (βλέπε μεταξύ άλλων Σοφοκλέους ν. Κυριάκου

(2010)1 Α.Α.Δ. 665 και Μαρσέλ και Άλλων ν. Λαϊκής Τράπεζας Λτδ

(2001)1 Α.Α.Δ. 1858, Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος (Κύπρου) Λτδ ν. Παναγιώτου, ECLI:CY:AD:2018:A71, Πολιτική Έφεση 398/2011, απόφαση ημερομηνίας 12.2.2018 και Δίκαιο της Απόδειξης: Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές των Ηλιάδη και Σάντη στη σελίδα 196). Το θέμα της ευθύνης για την πρόκληση του θανάτου του Αποβιώσαντα Όπως έχει ήδη σημειωθεί πιο πάνω, η βάση της αγωγής των Εναγουσών είναι η αμέλεια. Το αστικό αδίκημα της αμέλειας οριοθετείται στο Κυπριακό σύστημα δικαίου από το άρθρο 51 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.148[1], το οποίο και κωδικοποίησε τις αρχές του κοινοδικαίου αναφορικά με την αμέλεια. Συγκεκριμένα, το εν λόγω άρθρο καθορίζει την αμέλεια ως την τέλεση πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις δεν θα τελούσε λογικό πρόσωπο ή την παράλειψη τέλεσης πράξης την οποία τέτοιο πρόσωπο θα τελούσε. Αμέλεια ακόμη μπορεί να είναι η παράλειψη καταβολής τέτοιας δεξιότητας ή επιμέλειας, για την άσκηση επαγγέλματος, επιτηδεύματος ή ασχολίας, την οποία ένα λογικό συνετό πρόσωπο που έχει τα προσόντα για την άσκηση του επαγγέλματος αυτού, επιτηδεύματος ή ασχολίας θα κατέβαλλε υπό τις περιστάσεις. Το εν λόγω άρθρο προνοεί αποζημίωση για την πρόκληση ζημιάς ως αποτέλεσμα αμελούς πράξης ή παράλειψης μόνο στο πρόσωπο έναντι του οποίου ο υπαίτιος της αμέλειας υπείχε υποχρέωση, υπό τις περιστάσεις, να μην επιδείξει αμέλεια. Τα συστατικά στοιχεία που πρέπει να αποδειχθούν σε κάθε αγωγή αμέλειας είναι η ύπαρξη καθήκοντος επιμέλειας, η έλλειψη της προσήκουσας προσοχής (δηλαδή η τέλεση αμελούς πράξης ή παράλειψης), η πρόκληση ζημιάς ως αποτέλεσμα της τέλεσης αμελούς πράξης ή παράλειψης (αιτιώδης συνάφεια) και η δυνατότητα πρόβλεψης ότι η τέλεση της εν λόγω πράξης ή παράλειψης μπορεί να προκαλέσει το συγκεκριμένο ζημιογόνο αποτέλεσμα (βλέπε μεταξύ άλλων Παπακώστας ν. Κοινοτικό Συμβούλιο Χλώρακας, ECLI:CY:AD:2019:A238, Πολ. Εφ. 214/2013, απόφαση ημερομηνίας 24.6.2019 και Ξενοφώντος ν. Κ.Ν. Zoo Bar Restaurant Ltd, Πολιτική Έφεση αρ. 447/2011, απόφαση (πλειοψηφίας) ημερομηνίας 15.12.2016). Είναι πιστεύω στο στάδιο αυτό ορθό να λεχθεί ότι στην προκειμένη περίπτωση δεν τίθεται θέμα ευθύνης του Εναγόμενου για τον θάνατο του Αποβιώσαντα υπό την ιδιότητα ως εργοδότη αυτού. Δεν πρόκειται για ατύχημα που έλαβε χώρα κατά την εργοδότηση του ή στα πλαίσια των καθηκόντων του. Ούτε βέβαια ήταν σε τέτοια βάση που προωθήσαν την υπόθεση τους οι Ενάγουσες. Παρομοίως, δεν μπορεί να αποδοθεί ευθύνη στον Εναγόμενο ως κάτοχο του υποστατικού όπου επήλθε ο θάνατος αφού ο Εναγόμενος δεν είχε τον έλεγχο της οικίας όπου διέμενε ο Αποβιώσας και απλά κατέβαλλε το ποσό του ενοικίου. Παρατηρώ επίσης ότι με δεδομένη την προσκόμιση μαρτυρίας από την πλευρά των Εναγουσών ως προς τις συνθήκες κάτω από τις οποίες επεσυνέβηκε ο θάνατος του Αποβιώσαντα δεν τυγχάνει εφαρμογής ο κανόνας του res ipsa loquitur ως η δικογραφημένη θέση τους στην Έκθεση Απαίτησης (βλέπε Djemal v. Jim Israel Navigation Co Ltd and others

(1967)1 C.L.R. 227, Mahatton v. Viceroy Shipping Co Ltd and another

(1981)1 C.L.R. 335 και Κώστα κ.α. ν. Νίκης Δημητρίου και Ευρυπίδη Γεωργίου υπό την ιδιότητα τους ως διαχειριστές της περιουσίας του αποβιώσαντος Δημήτρη Δημητρίου

(2009)1 Α.Α.Δ. 1073). Παραμένει να εξεταστεί κατά πόσον ο Εναγόμενος ήταν αμελής εν τη εννοία του άρθρου 51 του Κεφ. 148. Αποτελεί κρίση μου ότι τα πιο κάτω γεγονότα καθιστούν τον Εναγόμενο υπεύθυνο για τον θάνατο του Αποβιώσαντα: ● Ο Εναγόμενος ήταν το πρόσωπο που τοποθέτησε τον Θερμολουτήρα. ● Ο Εναγόμενος δεν ασχολείτο επαγγελματικά με τοποθετήσεις τέτοιου είδους συσκευών. Γνώριζε, ωστόσο, τον τρόπο λειτουργίας τους και ειδικότερα ότι εκπέμπουν αέρια που μπορούν υπό περιστάσεις να καταστούν δηλητριώδη. ● Ο Εναγόμενος γνώριζε επίσης ότι ο ορθός τρόπος τοποθέτησης του Θερμολουτήρα ήταν είτε να εγκατασταθεί φουγάρο είτε ο Θερμολουτήρας να εγκατασταθεί σε χώρο εξωτερικά του μπάνιου. ● Όσο πιο μικρός ο χώρος όπου τοποθετείται είναι τέτοιος θερμολουτήρας χωρίς επαρκή εξαερισμό τόσο πιο γρήγορα καίγεται το οξυγόνο, το οποίο εκ των πραγμάτων είναι περιορισμένο. · Το δωμάτιο του μπάνιου όπου τοποθετήθηκε ο Θερμολουτήρας ήταν μικρό. · Η τοποθέτηση του Θερμολουτήρα σε σημείο εντός του χώρου του μπάνιου ήταν ημιτελής και ο Εναγόμενος γνώριζε το γεγονός αυτό όπως και ότι ως ήταν μέχρι στιγμής τοποθετημένος ο Θερμολουτήρας εγκυμονούσε κινδύνους ενόψει της εκπομπής αερίων τα οποία δεν διοχετεύονταν έξω από το δωμάτιο. Ειδικότερα, γνώριζε ότι η εισπνοή τέτοιων αερίων υπό τέτοιες συνθήκες περιορισμένου εξαερισμού και ανανέωσης του οξυγόνου ήταν επικίνδυνη για οποιονδήποτε χρήστη. · Με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου ο Εναγόμενος δεν προειδοποίησε τον Αποβιώσαντα για τους κινδύνους που ενείχε η χρήση του Θερμολουτήρα υπό τις περιστάσεις που είχε μέχρι στιγμής τοποθετηθεί. ● Κατά την επίδικη ημερομηνία ο Εναγόμενος γνώριζε ότι ο Αποβιώσας επρόκειτο να χρησιμοποιήσει το μπάνιο και ότι λόγω των καιρικών συνθηκών που επικρατούσαν δεν ήταν αναμενόμενο η πόρτα του μπάνιου να παραμείνει ανοικτή κατά τη διάρκεια χρήσης του Θερμολουτήρα. ● Ο θάνατος του Αποβιώσαντα προήλθε από δηλητηρίαση συνεπεία εισπνοής μονοξειδίου του άνθρακα και ο Θερμολουτήρας ήταν το μοναδικό αντικείμενο που θα μπορούσε να προκαλέσει εκπομπές τέτοιων αερίων στον χώρο, όπως και πράγματι προκάλεσε. ● Ο Θερμολουτήρας είχε τοποθετηθεί το Σάββατο και ο θάνατος του Αποβιώσαντα επήλθε την επόμενη Τετάρτη, χωρίς στο μεσοδιάστημα να τοποθετηθεί φουγάρο ή να μεταφερθεί σε σημείο εξωτερικά του δωματίου του μπάνιου. ● Όταν ο Αποβιώσας εντοπίστηκε νεκρός ο Θερμολουτήρας βρισκόταν σε λειτουργία και εξέπεμπε αέρια. Στη βάση των πιο πάνω γεγονότων κρίνεται ότι με την ενέργεια του να τοποθετήσει τον Θερμολουτήρα ο Εναγόμενος ανέλαβε την ευθύνη και κατ' επέκταση καθήκον επιμέλειας έναντι του Αποβιώσαντα προκειμένου να τον τοποθετήσει με τον ορθό και ενδεδειγμένο τρόπο ο οποίος και ήταν γνωστός στον ίδιο. Υπό τις περιστάσεις αυτές ο Αποβιώσας κατέστη πλησίον του Εναγομένου αφού ήταν πρόσωπο άμεσα επηρεαζόμενο από τις πράξεις του, δεδομένου ότι γνώριζε πως επρόκειτο να χρησιμοποιηθεί από αυτόν. Η παράλειψη του Εναγόμενου να τοποθετήσει τον Θερομολουτήρα με τον ενδεδειγμένο τρόπο ισοδυναμεί με έλλειψη της προσήκουσας προσοχής από μέρους του, ενώ από τα όσα παρατίθενται πιο πάνω είναι προφανές ότι ο θάνατος του Αποβιώσαντα ήταν το αποτέλεσμα της παράλειψης του Εναγόμενου να τοποθετήσει τον Θερμολουτήρα με τρόπο ώστε τα αέρια που εκπέμπει να διοχετεύονται έξω από το δωμάτιο του μπάνιου. Οι κίνδυνοι που ενείχε η χρήση του Θερμολουτήρα με τον τρόπο που είχε τοποθετηθεί ήταν γνωστοί στον Εναγόμενο, επομένως ήταν προβλεπτό ότι η λανθασμένη και ημιτελής τοποθέτησή του μπορούσε να προκαλέσει τον θάνατο. Από τα ευρήματα του Δικαστηρίου προκύπτει ότι υπό τις περιστάσεις ο Εναγόμενος οικειοθελώς ανέλαβε την ευθύνη και συνεπώς το καθήκον της ορθής τοποθέτησης του Θερμολουτήρα. Αντ' αυτού, τοποθέτησε τον Θερμολουτήρα ημιτελώς και δεν φρόντισε παράλληλα ώστε να μην μπορεί ή έστω να μην τεθεί σε λειτουργία παρότι είχε γνώση των κινδύνων που ενείχε η χρήση του και είναι εδώ ακριβώς που εστιάζεται η αμελής συμπεριφορά του προς τον Εναγόμενο πλησίον του. Με άλλα λόγια, δεν ήταν λελογισμένη η ενέργεια του να αφήσει τον Θερμολουτήρα στο δωμάτιο του μπάνιου με δυνατότητα χρήσης του υπό αυτές τις περιστάσεις. Ενόψει δε του ότι ο ίδιος γνώριζε ότι ο Αποβιώσας επρόκειτο να χρησιμοποιήσει τούτον (τον Θερμολουτήρα) υπό συνθήκες που ήταν επικίνδυνες για την υγεία του, γεγονός που επίσης γνώριζε, η παράλειψη του να ενεργήσει επιμελώς με αποτέλεσμα το θάνατο του Αποβιώσαντα τον καθιστά υπεύθυνο. Συνεπώς, στη βάση των πιο πάνω προκύπτει:

(1)η σχέση εγγύτητας μεταξύ των μερών και συνεπώς η ύπαρξη καθήκοντος επιμέλειας έναντι του Αποβιώσαντα,

(2)ότι η ζημιά, ήτοι ο θάνατος, ήταν εύλογα προβλεπτή,

(3)η παράβαση του καθήκοντος επιμέλειας,

(4)που είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο του Αποβιώσαντα. Σε σχέση με τις αρχές που διέπουν την απόδοση ευθύνης για αμέλεια στη βάση της εθελοντικής ανάληψης ευθύνης από τον εναγόμενο έναντι του ενάγοντα παραπέμπω στην υπόθεση Hedley Byrne & Co Ltd v. Heller Partners Ltd [1964] 1 A.C. 465 όπου λέχθηκαν τα εξής τα οποία βρίσκουν απόλυτη εφαρμογή στην υπό εξέταση υπόθεση: «Since the essence of the matter in the present case and in others of the same type is the acceptance of responsibility, I should like to guard against the imposition of restrictive terms notwithstanding that the essential condition is fulfilled. If a defendant says to a plaintiff: 'Let me do this for you; do not waste your money in employing a professional, I will do it for nothing and you can rely on me;' I do not think he could escape liability simply because he belonged to no profession or calling, had no qualifications or special skill and did not hold himself out as having any. The relevance of these factors is to show the unlikelihood of a defendant in such circumstances assuming a legal responsibility, and as such they may often be decisive. But they are not theoretically conclusive and so cannot be the subject of definition. It would be unfortunate if they were.» Αναφορικά με το θέμα της ευθύνης κρίνω ορθό να σημειώσω ότι κατά την αντεξέταση του Μ.Ε. 3 ο συνήγορος υπεράσπισης υπέβαλε ερωτήσεις αναφορικά με το φλόγιστρο το οποίο σύμφωνα με τη μαρτυρία του Εναγόμενου δανείστηκε από αυτόν ο Αποβιώσας προκειμένου να ξεπαγώσει τις σωλήνες του νερού και να κάνει μπάνιο. Το ζήτημα αυτό δεν κρίνεται σχετικό με τα επίδικα ζητήματα καθότι προωθήθηκε με γενικότητα και χωρίς να προβάλλεται ξεκάθαρη θέση από την υπεράσπιση επί τω ότι το μονοξείδιο του άνθρακα ενδεχόμενα να παράχθηκε από τη χρήση του φλόγιστρου. Ούτως ή αλλιώς, όμως, ουδεμία μαρτυρία τέθηκε αναφορικά με τις δυνατότητες, τη χρήση και τον τρόπο λειτουργίας του φλόγιστρου όπως επίσης για το ενδεχόμενο η χρήση του να προκαλεί εκπομπή αερίων, και ούτε τέθηκε οποιαδήποτε μαρτυρία περί το ότι το φλόγιστρο εντοπίστηκε στη σκηνή. Ερχόμενη στη θέση που προωθήθηκε από την υπεράσπιση ως προς την ύπαρξη κενού στην πόρτα του μπάνιου προκειμένου ο χώρος να εξαερίζεται παρατηρώ ότι τούτη (η θέση) έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την έτερη θέση που προώθησε ο Εναγόμενος επί τω ότι η χρήση του Θερμολουτήρα υπό τις περιστάσεις ήταν επικίνδυνη και ότι ο ίδιος προειδοποίησε σχετικά τον Αποβιώσαντα. Σε κάθε περίπτωση, εκ του αποτελέσματος διαφάνηκε ότι το κενό που υπήρχε στην πόρτα δεν καθιστούσε εφικτό τον επαρκή εξαερισμό του χώρου με αποτέλεσμα ο Αποβιώσας να χάσει τις αισθήσεις του και ακολούθως τη ζωή του. Παρατηρώ, τέλος, ότι με δεδομένο το εύρημα του Δικαστηρίου επί τω ότι ο Εναγόμενος δεν προειδοποίησε τον Αποβιώσαντα για τους κινδύνους που ενείχε η χρήση του Θερμολουτήρα ως είχε μέχρι στιγμής τοποθετηθεί και της κατάληξης του Δικαστηρίου ως πιο πάνω, δεν θα μπορούσε να αποδοθεί στον Αποβιώσαντα οποιαδήποτε ευθύνη υπό τις περιστάσεις. Από τα γεγονότα που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου στη βάση των ευρημάτων, ο Αποβιώσας δεν μπορεί να θεωρηθεί αμελής, ενώ στην απουσία γνώσης του κινδύνου και ειδικότερα πλήρους γνώσης της φύσης και της έκτασης του κινδύνου που ενείχε η χρήση του Θερμολουτήρα, δεν θα μπορούσε να επιτύχει η υπεράσπιση του volenti non fit injuria που προβάλλεται ακροθιγώς από την υπεράσπιση. Προκειμένου να αποδειχθεί η υπεράσπιση του volenti, ο εναγόμενος θα πρέπει να αποδείξει ότι ο ενάγοντας είχε πλήρη γνώση της φύσης και της έκτασης του κινδύνου που θεωρείται ότι αποδέχθηκε. Επί τούτου, δεν είναι αρκετό να αποδειχθεί ότι ο κίνδυνος ήταν εμφανής ή ότι σε γενικές γραμμές ο ενάγοντας ήταν γνώστης του κινδύνου (βλέπε Clerk & Lindsell (20η έκδοση, Sweet & Maxwell) στην παράγραφο 3-101). Κάτι τέτοιο δεν εντοπίζεται σύμφωνα με τα ευρήματα του Δικαστηρίου ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι οι όποιες πιέσεις ισχυρίζεται ο Εναγόμενος ότι δεχόταν από τον Αποβιώσαντα και τον Ion Teodoresku ώστε η οικία όπου διέμεναν να καταστεί κατοικήσιμη δεν τον απαλλάσσουν από την ευθύνη που ανέλαβε υπό τις περιστάσεις που περιγράφονται πιο πάνω. Αποζημιώσεις Δεδομένης της κατάληξης του Δικαστηρίου αναφορικά με την ευθύνη του Εναγόμενου για την πρόκληση του θανάτου του Αποβιώσαντα παραμένει να αποφασιστεί το ύψος των αποζημιώσεων που θα επιδικαστούν. Όπως προκύπτει από την αγόρευση του κ Καζαντζή (βλέπε σελίδα 37), οι Ενάγοντες αξιώνουν τις ακόλουθες αποζημιώσεις: (α) Αποζημιώσεις λόγω απώλειας οικείου ύψους €17.086 προς όφελος της συζύγου του Αποβιώσαντα και των δυο παιδιών του. (β) Έξοδα διαχείρισης ως ειδικές αποζημιώσεις ύψους €1.000. (γ) Αποζημιώσεις που αναλογούν προς τη ζημιά που προκύπτει από το θάνατο του Αποβιώσαντα στους εξαρτώμενους του, ήτοι την σύζυγο και τα δυο ανήλικα τέκνα του με βάση τις πρόνοιες του άρθρου 58

(15)του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148. Αποζημιώσεις λόγω απώλειας οικείου Οι αποζημιώσεις για απώλεια (bereavement) καθορίζονται στο άρθρο 58 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.148 στο ποσό των €17.085,90 (£10.000,00). Σύμφωνα με το άρθρο 58

(8)του Κεφ. 148, η αξίωση για αποζημιώσεις λόγω απώλειας θα είναι μόνο για όφελος— (α) της συζύγου του αποβιώσαντος ή του συζύγου της αποβιωσάσης και των τέκνων αυτού ή αυτής· (β) σε περίπτωση που δεν υπάρχει σύζυγος ή τέκνα του αποβιώσαντος— (

i)των γονέων του, εάν αυτός ήταν τέκνο που γεννήθηκε πριν ή κατά τη διάρκεια γάμου των γονέων του, (
ii)της μητέρας του, εάν αυτός ήταν τέκνο που γεννήθηκε χωρίς γάμο των γονέων του, (iii) του πατέρα του, αν αυτός το είχε αναγνωρίσει· Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 58

(11)του Κεφ. 148, η αγωγή για αποζημιώσεις λόγω απώλειας, εγείρεται από τον διαχειριστή της περιουσίας του αποβιώσαντος, προς όφελος των δικαιούχων που προβλέπονται στο άρθρο 58

(8)του Νόμου και το ποσό καταμερίζεται εξίσου μεταξύ τους. Στην παρούσα υπόθεση, το ποσό των €17.086 για αποζημίωση λόγω απώλειας, θα επιδικαστεί στις Ενάγουσες ως διαχειρίστριες της περιουσίας του Αποβιώσαντα προκειμένου να καταμεριστεί εξίσου μεταξύ των δικαιούχων που προβλέπει ο Νόμος, ήτοι στη σύζυγο και τα δυο ανήλικα παιδιά του, στα πλαίσια της εν λόγω διαχείρισης. Έξοδα Διαχείρισης Αποτελεί παραδεκτό γεγονός ότι τα έξοδα διαχείρισης της περιουσίας του Αποβιώσαντα ανήλθαν σε €1.000. Σύμφωνα με τα όσα υποδείχθηκαν στην υπόθεση Πελέτικο Πλάστερς Λτδ ν. Μουσκάλλη κ.ά.

(1998)1 Α.Α.Δ. 243, σε υποθέσεις θανατηφόρων ατυχημάτων τα έξοδα διαχείρισης επιδικάζονται ως φυσική απόρροια της ζημιάς που προκύπτει από τον θάνατο του αποβιώσαντος για την οποία φέρει ευθύνη ο εναγόμενος, νοουμένου, βέβαια, ότι θα κριθεί υπεύθυνος για την πρόκληση του θανάτου. Επομένως, οι Ενάγουσες δικαιούνται το ποσό των €1.000. Αποζημιώσεις προς όφελος των εξαρτωμένων Σύμφωνα με το άρθρο 58

(1)του Κεφ. 148 σε περίπτωση θαvάτωσης πρoσώπoυ συvεπεία αστικoύ αδικήματoς τo oπoίo αv δεv επακoλoυθoύσε o θάvατoς θα παρείχε στo πρόσωπo αυτό τo δικαίωμα vα εγείρει αγωγή και vα εισπράξει απoζημιώσεις εξαιτίας τoυ εv λόγω αστικoύ αδικήματoς, τo πρόσωπo τo oπoίo θα ευθυvόταv για τo αστικό αυτό αδίκημα αv δεv επακoλoυθoύσε o θάvατoς, θα είvαι, παρά τoν θάvατo υπόχρεo για τηv καταβoλή απoζημιώσεωv. Στο άρθρο 58

(15)του Κεφ. 148, καθορίζεται ότι μπορούν να ζητηθούν επιπλέον αποζημιώσεις από τους εξαρτωμένους για ζημιά άλλη από την απώλεια λόγω θανάτου. Πρόκειται στην ουσία για αποζημιώσεις που αναλογούν προς την πραγματική ζημιά, η οποία προκύπτει στους εξαρτώμενους από το θάνατο του αποβιώσαντα. Στο ίδιο το άρθρο 58

(15), αναφέρεται επίσης ότι οι εν λόγω αποζημιώσεις θα καταμερίζονται μεταξύ των εξαρτωμένων σε τέτοια μερίδια, σύμφωνα με τις οδηγίες του Δικαστηρίου. Στην υπόθεση Καζάκου ν. Αβρααμίδου

(2000)1 Α.Α.Δ. 1626, γίνεται εκτεταμένη ανάλυση της φύσης των αποζημιώσεων που μπορεί να διεκδικηθούν είτε για λογαριασμό της περιουσίας του αποβιώσαντος είτε των εξαρτωμένων του. Επεξηγούνται οι τρεις βάσεις, δυνάμει των οποίων μπορούν να διεκδικηθούν αποζημιώσεις από τους εξαρτωμένους, σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 58

(15)του Κεφ.148 ως ακολούθως:

Για κάθε κονδύλι ξεχωριστά όπου υπάρχει ακριβής μαρτυρία.
Δυνάμει του κερδαινόμενου εισοδήματος του αποβιώσαντα μείον τα προσωπικά του έξοδα όπου δεν υπάρχει ακριβής μαρτυρία της εξάρτησης και
Η κλασική ποσοστιαία προσέγγιση όπου δεν υπάρχει επαρκής μαρτυρία για το ποσόν της εξάρτησης ή των προσωπικών εξόδων του αποβιώσαντα. Στο άρθρο 53

(3)του Κεφ. 148 δεν υπάρχει νομική ερμηνεία του όρου «εξαρτώμενος». Ο όρος εξυπακούει κάποια εξάρτηση. Η εξάρτηση δεν προκύπτει απλά επειδή το συγκεκριμένο πρόσωπο που αξιώνει αποζημιώσεις ως εξαρτώμενος περιλαμβάνεται στο Νόμο. Θα πρέπει επίσης να αποδείξει ότι εάν δεν επερχόταν ο θάνατος, θα εξαρτάτο από τον αποβιώσαντα. Στην ουσία θα πρέπει να έχει λογική προσδοκία οφέλους από τον αποβιώσαντα. Εξαρτώμενοι θεωρούνται μεταξύ άλλων η σύζυγος του αποβιώσαντα και τα παιδιά του. Στα πλαίσια υπολογισμού του ποσού που θα επιδικαστεί, το Δικαστήριο θα πρέπει να υπολογίσει τον πολλαπλασιαστέο και τον συντελεστή. Όπως έχει υποδειχθεί στην υπόθεση Καζάκου (πιο πάνω), όπως και στην υπόθεση Κουτζιή ν. Κωνσταντίνου

(2010)1 Α.Α.Δ. 908, το έργο του καθορισμού των αποζημιώσεων που πηγάζουν από τον θάνατο κάποιου προσώπου δεν είναι εύκολο. Η ύπαρξη τόσων αβέβαιων και ανυπολόγιστων παραγόντων καθιστούν τη μαθηματική προσέγγιση δύσκολη. Εκείνο που αναμένεται από το Δικαστήριο είναι να προβεί στην καλύτερη δυνατή αξιολόγηση των στοιχείων που παρουσιάζονται για να καταλήξει σε ένα ορθό και δίκαιο υπολογισμό. Το πρώτο στάδιο του υπολογισμού της εξάρτησης είναι η επιβεβαίωση του ύψους του εισοδήματος που ο αποβιώσας συνεισέφερε στο νοικοκυριό και το οποίο αναμενόταν να συνέχιζε να συνεισφέρει αν δεν μεσολαβούσε ο θάνατος. Μετά τον υπολογισμό του πολλαπλασιαστέου (ως προς τον τρόπο υπολογισμού αυτού σχετικές είναι οι υποθέσεις Θεοδώρου Στέλιος ν. Ανδρέα Βασιλείου

(2007)1 Α.Α.Δ. 1192 και Κάσινος ν. Ευσταθίου

(1984)1 C.L.R. 77), ο αριθμός αυτός πολλαπλασιάζεται με τον συντελεστή ο οποίος αντιπροσωπεύει την περίοδο κατά την οποία ο αποβιώσας αναμενόταν ότι θα φρόντιζε τους εξαρτώμενους αν επιβίωνε. Η επιλογή του συντελεστή δεν πρέπει να βασίζεται σε άκαμπτους κανόνες και το θέμα θα πρέπει να προσεγγίζεται σφαιρικά και με την κοινή λογική (βλέπε Anastasiou v. Demetriou and another

(1981)1 C.L.R. 589). Ο δε συντελεστής είναι κατά πολύ μικρότερος του πραγματικού αριθμού των ετών της εξάρτησης γιατί το εισόδημα του αποβιώσαντος θα κερδαινόταν τμηματικά σε μεγάλη χρονική περίοδο ενώ η αποζημίωση λαμβάνεται από τους εξαρτώμενους δια μιας. Σε υποθέσεις θανατηφόρων ατυχημάτων ο συντελεστής στην ουσία αντικατοπτρίζει την προσδόκιμη διάρκεια ζωής του θύματος και συνεπώς λαμβάνεται υπόψη η ηλικία του, η κατάσταση της υγείας του πριν από το ατύχημα και το επάγγελμα του. Όσον αφορά τους εξαρτώμενους σημασία έχει η περίοδος της αναμενόμενης εξάρτησης. Στην περίπτωση ανήλικων εξαρτωμένων υπολογίζεται η ηλικία τους κατά τον χρόνο του θανάτου και το χρονικό διάστημα μέχρι την ενηλικίωση τους οπότε και συνήθως και ελλείψει ειδικών περιστάσεων θα έληγε η εξάρτηση (βλέπε σύγγραμμα Αποζημιώσεις για Σωματικές Βλάβες και Θανατηφόρα Ατυχήματα του Φρ. Νικολαϊδη

(2019)στη σελίδες 164 - 166). Αναφορικά τώρα με τον τόκο που πρέπει να επιδικάζεται επί των αποζημιώσεων που αποδίδονται στη βάση του άρθρου 58 του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148, αποφασίστηκε ότι, οι ρηθείσες αποζημιώσεις αποτελούν χρήματα που οι εξαρτώμενοι θα έπαιρναν άμεσα εάν ο Εναγόμενος τα κατέβαλλε έγκαιρα χωρίς να καθίσταται ανάγκη να εκδικαστεί η αγωγή, με αποτέλεσμα, εκεί που η αγωγή καταχωρείται χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση, η επιδίκαση του τόκου να γίνεται από την γένεση του αγώγιμου δικαιώματος. Στην αντίθετη περίπτωση, και δη εκεί που η αγωγή καταχωρείται αδικαιολογήτως καθυστερημένα, τότε η επιδίκαση του τόκου θα πρέπει να αρχίζει από την ημέρα καταχώρησης της αγωγής. Ο ορθός τόκος δε, είναι αυτός που προβλέπεται από τον περί Δικαστηρίων Νόμο. (βλέπε ΠΕΛΕΤΙΚΟ ΠΛΑΣΤΕΡ Λτδ ν. Γεώργιου Μουσκάλλη κ.α.

(1998)1 Α.Α.Δ. 243 και Φοινικαρίδης κ.α. ν. Γεωργίου κ.α.

(1991)1 Α.Α.Δ. 475). Σύμφωνα με τη μαρτυρία της Μ.Ε. 8 και τα συνακόλουθα ευρήματα του Δικαστηρίου, ο Αποβιώσας απέστελλε στην οικογένεια του (ήτοι τη σύζυγο και τα παιδιά του) ένα ποσό μεταξύ £100-150 τον μήνα. Ενώπιον του Δικαστηρίου δεν τέθηκε μαρτυρία για τα έξοδα του Αποβιώσαντα. Με δεδομένο, όμως, το πόσο που ο ίδιος απέστελλε στην οικογένεια του, το οποίο και κρίνεται λογικό υπό τις περιστάσεις, το ποσό της εξάρτησης καθορίζεται στον μέσο όρο των πιο πάνω ποσών, ήτοι £125 μηνιαίως, άρα £1,500 το χρόνο (το αντίστοιχο σε €2.562). Ερχόμενη στον υπολογισμό του συντελεστή και αντλώντας καθοδήγηση από τη σχετική επί του θέματος νομολογία (βλέπε, μεταξύ άλλων και την Κάσινος ν. Ευσταθίου (πιο πάνω), Κώστα κ.ά. ν. Δημητρίου κ.ά. ως Διαχειριστών της περιουσίας του αποβιώσαντος Δημήτρη Δημητρίου

(2009)1 Α.Α.Δ. 1073 Κουτζιή κ.α. ν. Κωνσταντίνου κ.α.

(2010)1 Α.Α.Δ. 908 και Ζαχαρία ν. Καραολή

(2004)1 Α.Α.Δ. 72) κρίνω δίκαιο υπό τις περιστάσεις τον πολλαπλασιαστή 14 τον οποίο και καθορίζω για σκοπούς αποζημίωσης προς τους εξαρτώμενους του Αποβιώσαντα. Και τούτο λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία του Αποβιώσαντα και ότι κατά τον χρόνο του θανάτου του έχαιρε άκρας υγείας, την ηλικία των δυο παιδιών του καθώς επίσης ότι ο γιος του ενηλικιώθηκε πρόσφατα. Σημειώνω ότι ουδεμία μαρτυρία τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου σε σχέση με τυχόν πρόθεση των παιδιών του να ακολουθήσουν σπουδές. Κρίνω, τέλος, σκόπιμο να σημειώσω ότι παρά την δικογραφημένη θέση του Εναγόμενου στην Έκθεση Υπεράσπισης επί τω ότι για ένα χρόνο από τον θάνατο του Αποβιώσαντα κατέβαλλε χαριστικά στην οικογένεια του το ποσό των €120 μηνιαίως, τέτοια μαρτυρία δεν προσκομίστηκε στο Δικαστήριο. Επομένως, οι αποζημιώσεις που θα επιδικαστούν επί τη βάσει των προνοιών του άρθρου 58

(15)του Κεφ. 148, ανέρχονται στο ποσό των €35.868. Εκδίδεται συνεπώς απόφαση υπέρ των Εναγόντων και εναντίον του Εναγόμενου ως ακολούθως: (α) €17.086 ως αποζημιώσεις λόγω απώλειας (bereavement), (β) €1.000 έξοδα διαχείρισης και (β) €35.868, δυνάμει του άρθρου 58

(15)του Κεφ.

Όλα τα πιο πάνω ποσά, θα φέρουν νόμιμο τόκο από την καταχώριση της αγωγής μέχρι εξοφλήσεως, μιας και δεν αιτιολογήθηκε, με οποιοδήποτε τρόπο, το γεγονός ότι, τούτη (η αγωγή), καταχωρήθηκε τρία χρόνια μετά την γένεση του αγώγιμου δικαιώματος. Ακολουθώντας το αποτέλεσμα της αγωγής, τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ των Εναγουσών και εναντίον του Εναγόμενου ως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Στα πλαίσια της υποχρέωσης του Δικαστηρίου να εκδώσει οδηγίες ως προς τον καταμερισμό των επιδικασθεισών αποζημιώσεων, το ποσό των €17.086 να διανεμηθεί στην σύζυγο του Αποβιώσαντα XXXXX Dumitru και τα παιδιά του XXXXX XXXXX Dumitru και την XXXXX XXXXX Dumitru, κατά ένα τρίτο μερίδιο έκαστος. Το δε ποσό των €35.868 να διανεμηθεί ως ακολούθως: (α) €7.173,60 (20%) στην σύζυγο του Αποβιώσαντα XXXXX Dumitru, (β) €14.347,20 (40%) στον XXXXX XXXXX Dumitru και (γ) €14.347,20 (40%) στην XXXXX XXXXX Dumitru. Για την τελευταία, μόλις πιο πάνω, κρίση του Δικαστηρίου, συνυπολογίστηκε το γεγονός ότι η σύζυγος του Αποβιώσαντα εργοδοτήθηκε κατά το 2015, σε αντίθεση με τα παιδιά τους που ήταν αποκλειστικά εξαρτώμενα. (Υπ.)............... Γ. Πετάση-Κορφιώτη, A.Ε.Δ Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] «
Αμέλεια συvίσταται- (α) στηv τέλεση πράξης τηv oπoία υπό τις περιστάσεις δεv θα τελoύσε λoγικό συvετό πρόσωπo ή στηv παράλειψη τέλεσης πράξης τηv oπoία υπό τις περιστάσεις τέτoιo πρόσωπo θα τελoύσε͘ ή (β) στηv παράλειψη καταβoλής τέτoιας δεξιότητας ή επιμέλειας για τηv άσκηση επαγγέλματoς, επιτηδεύματoς ή ασχoλίας όπως έvα λoγικό συvετό πρόσωπo, πoυ έχει τα πρoσόvτα για τηv άσκηση τoυ επαγγέλματoς αυτoύ, επιτηδεύματoς ή ασχoλίας θα κατέβαλλε υπό τις περιστάσεις, και στηv πρόκληση ζημιάς εξαιτίας αυτής: Νoείται ότι για αυτή δύvαται vα τύχει απoζημίωσης μόvo τo πρόσωπo έvαvτι τoυ oπoίoυ o υπαίτιoς της αμέλειας υπείχε υπoχρέωση, υπό τις περιστάσεις, vα μηv επιδείξει αμέλεια». cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.