MIRAZANASVILI ν. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΟΛΥΚΑΤΟΙΚΙΑΣ BRIDGEHOUSE, Αρ. Αγωγής: 2272/2012, 27/3/2020

(1)ο διακόπτης φωτισμού βρισκόταν σε δυσεύρετο σημείο μέσα στο δωμάτιο και όχι πλησίον της εισόδου,

(2)δεν τοποθετήθηκε οποιαδήποτε προειδοποιητική πινακίδα για το ενδεχόμενο ηλεκτροπληξίας,

(3)στο χώρο υπήρχαν εκτεθειμένα αχρείαστα αντικείμενα τα οποία καθιστούσαν το δωμάτιο ακόμα πιο δύσβατο,

(4)εντός του δωματίου είχαν εισχωρήσει νερά και

(5)οι μετρητές δεν ήταν ορθά ταξινομημένοι και/ή αριθμημένοι με αποτέλεσμα να ήταν δύσκολο για τον Ενάγοντα να εντοπίσει το δικό του μετρητή. Προσκομισθείσα μαρτυρία Στα πλαίσια της ακροαματικής διαδικασίας η πλευρά του Ενάγοντα κάλεσε δυο μάρτυρες ενώ για την υπεράσπιση κλήθηκαν τρεις μάρτυρες. Η μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου είναι καταγεγραμμένη στα πρακτικά και για το λόγο αυτό δεν κρίνω σκόπιμο να αναφερθώ με λεπτομέρεια σε αυτή. Παραθέτω, ωστόσο, σύνοψη των θέσεων που έκαστος εκ των μαρτύρων πρόεβαλε στο Δικαστήριο προκειμένου αυτές να γίνουν εύκολα αντιληπτές. Προτού προχωρήσω κρίνω ορθό να σημειώσω ότι στα πλαίσια της ακροαματικής διαδικασίας οι δυο πλευρές κατέθεσαν εκ συμφώνου ως παραδεκτό γεγονός το περιεχόμενο της έκθεσης νοσηλείας ημερομηνίας 28.11.2011 (Τεκμήριο 4). Από την έκθεση προκύπτει ότι ο Ενάγοντας υπέστηκε ηλεκτρικό έγκαυμα αριστερού άνω άκρου, έγινε χειρουργικός καθαρισμός και τοποθέτηση ολικού πάχους δερματικού μοσχεύματος. Νοσηλεύτηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας και εξήλθε με οδηγίες για αντιβιωτική αγωγή, ενώ προγραμματίστηκε ραντεβού στα εξωτερικά ιατρεία την 1.12.

1. Ως Μ.Ε.1 κατέθεσε ο Ενάγοντας XXXXX Mirazanasvili. Στα πλαίσια της μαρτυρίας του κατέθεσε ότι διαμένει στο διαμέρισμα 30 της Πολυκατοικίας από το
2. Το διαμέρισμα ανήκει στη μητέρα του XXXXX Μιραζανασβίλι (αντίγραφο του τίτλου ιδιοκτησίας κατατέθηκε ως Τεκμήριο 1). Την 25.11.2011 και περί ώρα 18:30, ενώ βρισκόταν εκτός της κατοικίας του, δέχθηκε τηλεφώνημα από τη μητέρα του η οποία του ανέφερε ότι υπήρξε διακοπή ηλεκτρικού ρεύματος στο διαμέρισμα. Ακολούθως, ο ίδιος επικοινώνησε με το τηλεφωνικό κέντρο της ΑΗΚ (Τμήμα Βλαβών) και ο λειτουργός της ΑΗΚ με τον οποίο συνομίλησε του συνέστησε να επισκεφθεί το δωμάτιο μετρητών της Πολυκατοικίας, προκειμένου να εντοπίσει τον μετρητή που αντιστοιχεί στο διαμέρισμά του. Ακολουθώντας την εισήγηση του λειτουργού, εισήλθε στο δωμάτιο όπου βρίσκονται όλοι οι μετρητές και γενικοί διακόπτες των μονάδων της Πολυκατοικίας. Στο χώρο δεν υπήρχε φωτισμός και έτσι άνοιξε το φανάρι του κινητού τηλεφώνου του ώστε να μπορέσει να εντοπίσει τον μετρητή του διαμερίσματος του. Λόγω του ότι οι αριθμοί των μετρητών δεν ήταν ευδιάκριτοι, ο Ενάγοντας δεν μπορούσε να εντοπίσει εύκολα τον μετρητή του διαμερίσματος του και προσπάθησε να αφαιρέσει τη σκόνη από τους μετρητές. Στην προσπάθειά του αυτή υπέστη ηλεκτροπληξία και τραυματίστηκε στο μεσαίο δάκτυλο του αριστερού του χεριού. Ο Μ.Ε.1 υποστήριξε ότι η πόρτα του δωματίου των μετρητών της ΑΗΚ ήταν ανοικτή (δεν ήταν κλειδωμένη και δεν είχε καν κλειδαριά) και δεν υπήρχε οποιαδήποτε προειδοποιητική πινακίδα ως προς τον κίνδυνο ηλεκτροπληξίας. Ο δε χώρος του δωματίου μετρητών αποτυπώνεται στην φωτογραφία Τεκμήριο 2Α που κατέθεσε ο Ενάγοντας και είχε ληφθεί από τον ίδιο κάποιες μέρες μετά το ατύχημα. Αμέσως μετά το περιστατικό μεταφέρθηκε από φιλικό του πρόσωπο στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας όπου υποβλήθηκε σε εγχείρηση και παρέμεινε για νοσηλεία για περίοδο τριών ημερών (φωτογραφίες που λήφθηκαν δεκαπέντε περίπου μέρες μετά την επέμβαση και αποτυπώνουν το αριστερό χέρι του Ενάγοντα και το σημείο από το οποίο λήφθηκε το μόσχευμα κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 3Α και 3Β αντίστοιχα). Αφού εξήλθε του νοσοκομείου είχε πόνο στο χέρι, το οποίο και επανήλθε πλήρως μετά πάροδο έξι με επτά μηνών. Μετά το ατύχημα ενημέρωσε την κα Κίκα εκ μέρους της Διαχειριστικής Επιτροπής αναφορικά με τον τραυματισμό του στην οποία και υπέδειξε το χέρι του. Όπως ισχυρίστηκε, η κα Κίκα αδιαφόρησε πλήρως για το ζήτημα και του ανέφερε πως ευθύνη για τον όποιο τραυματισμό του έχει ο ίδιος. Σε σχέση με τον τραυματισμό του, στις 5.11.2012 ο δικηγόρος του απέστειλε επιστολή προς την ΑΗΚ η οποία απάντησε με επιστολή της ημερομηνίας 3.12.2012 (Τεκμήριο 5). Αναφορά στο περιεχόμενο της εν λόγω επιστολής θα γίνει πιο κάτω. Ο κ. XXXXX Γεωργίου ο οποίος εργάζεται στην ΑΗΚ από το 1991 κατέθεσε ως Μ.Ε.
3. Από τον Νοέμβριο του 2011 κατέχει τη θέση του Ανώτερου Επιθεωρητή Εγκαταστάσεων. Στα πλαίσια των καθηκόντων του επιθεωρεί ηλεκτρικές εγκαταστάσεις και στις 21.11.2012 επισκέφθηκε την Πολυκατοικία προκειμένου να προβεί σε επιτόπια διερεύνηση του δωματίου μετρητών μετά από παραλαβή της επιστολής του δικηγόρου του Ενάγοντα ημερομηνίας 5.11.
4. Αναφερόμενος στην επιστολή της ΑΗΚ ημερομηνίας 3.12.2012 (Τεκμήριο 5), ο μάρτυρας κατέθεσε ότι μετά την επιτόπια διερεύνηση στο επίδικο δωμάτιο μετρητών διαπίστωσε τα ακόλουθα:
5. Κατά παράβαση των σχετικών κανονισμών υπήρχαν εκτεθειμένα διάφορα αντικείμενα στο χώρο. Επί τούτου, ο Μ.Ε. 2 επεσήμανε ότι η χρήση του χώρου ως αποθήκη εγκυμονούσε κινδύνους για πρόκληση ατυχημάτων.
6. Δεν υπήρχε κλειδαριά στην πόρτα εισόδου στο δωμάτιο.
7. Το κάλυμμα της ασφάλειας του γενικού διακόπτη για το διαμέρισμα με αρ. 18 απουσίαζε (ο μάρτυρας αναγνώρισε τον υπό κρίση διακόπτη ως αυτό που αποτυπώνεται στην φωτογραφία που κατατέθηκε από τον Μ.Ε. 1 ως Τεκμήριο 2Δ και επίσης λήφθηκε λίγες ημέρες μετά το ατύχημα).
8. Ο διακόπτης φωτισμού θα έπρεπε να μετακινηθεί σε θέση πλησίον της εισόδου αφού ήταν τοποθετημένος πάνω στο ταμπλώ όπου βρίσκονται οι αυτόματοι διακόπτες, ήτοι εντός του δωματίου. Σε σχέση με το θέμα αυτό, ο μάρτυρας διευκρίνισε ότι ο ο σχετικός κανονισμός δεν είναι ξεκάθαρος ως προς το σημείο στο οποίο θα πρέπει να βρίσκεται ο διακόπτης. Όπως εξήγησε, η επιστολή Τεκμήριο 5 υπογράφεται από τον τότε Διευθυντή Περιφέρειας, πλην, όμως, τα όσα τυγχάνουν καταγραφής σε αυτήν αποτελούν δικά του ευρήματα. Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι δεν μπορεί να γνωρίζει κατά πόσον τα όσα διατυπώνονται στην επιστολή παρατηρούνταν στον χώρο και κατά την 25.11.
9. Στα πλαίσια της μαρτυρίας του ο Μ.Ε.2 αναγνώρισε το δωμάτιο μετρητών στην φωτογραφία Τεκμήριο 2Α και κατέθεσε ως Τεκμήρια 7 και 8 τις φωτογραφίες που έλαβε ο ίδιος κατά την επιτόπια έρευνα από όπου προκύπτει μια ακάλυπτη ασφάλεια ρεύματος και ξένα αντικείμενα τα οποία δεν έπρεπε να βρίσκονταν στον συγκεκριμένο χώρο, στοιχεία που, όπως εξήγησε, εγκυμονούν κινδύνους. Περαιτέρω, ο Μ.Ε.2 ανέφερε ότι ο κίνδυνος ηλεκτροπληξίας σε ένα δωμάτιο μετρητών είναι μηδαμινός εκεί όπου το δωμάτιο πληροί τους κανόνες της ΑΗΚ, επισημαίνοντας την ίδια στιγμή ότι η ύπαρξη της ακάλυπτης ασφάλειας του διακόπτη του διαμερίσματος αρ. 18 ενείχε τέτοιο κίνδυνο. Όπως επίσης ανέφερε ο μάρτυρας, στις 3.12.2012 η ΑΗΚ ενημέρωσε την Εναγόμενη με επιστολή της (Τεκμήριο 8) αναφορικά με τα ευρήματά της ως η επιστολή Τεκμήριο 5, αντίγραφο της οποίας επίσης αποστάληκε, και κάλεσε την Εναγόμενη να προβεί στις ανάλογες διορθωτικές ενέργειες εντός δέκα εργάσιμων ημερών. Υποστήριξε περαιτέρω ότι στις 4.12.2012 η ΑΗΚ εξέδωσε εντολή διακοπής ρεύματος στον μετρητή του διαμερίσματος αρ. 18 και στις 5.12.2012 πράγματι προέβηκε σε διακοπή. Καταθέτοντας στο Δικαστήριο ο Μ.Ε. 2 δεν ήταν σε θέση να γνωρίζει κατά πόσον ο Ενάγοντας πράγματι αποτάθηκε στο Τμήμα Βλαβών της ΑΗΚ κατά την επίδικη ημερομηνία ούτε εάν υπήρχε καταγγελία εναντίον του για κλοπή ρεύματος. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας ανέφερε ότι σε περίπτωση που κάποιος καταναλωτής έχει πρόβλημα με διακοπή ρεύματος, θα πρέπει να επισκεφθεί τον γενικό διακόπτη προκειμένου να ελέγξει εάν αυτή είναι η αιτία της διακοπής και σε μια τέτοια περίπτωση να τον επαναφέρει. Πρόσθεσε ότι σε μια πολυκατοικία όλοι οι ένοικοι θα πρέπει να έχουν πρόσβαση στο δωμάτιο μετρητών. Κληθείς να τοποθετηθεί αναφορικά με την ύπαρξη νερών σε ένα τέτοιο χώρο, ο Μ.Ε. 2 ανέφερε ότι τα νερά δεν έχουν θέση σε ένα τέτοιο χώρο και τόνισε ότι το νερό θα ήταν καλός αγωγός μόνο στην περίπτωση που ο Ενάγοντας άγγιζε την ακάλυπτη ασφάλεια. Ως Μ.Υ.1 κατέθεσε ο κ. XXXXX Χατζηλούκας ο οποίος εργάζεται στην ΑΗΚ εδώ και 28 χρόνια, ενώ τα τελευταία εννέα χρόνια κατέχει τη θέση του Ανώτερου Τεχνικού Μηχανικού. Στα πλαίσια της μαρτυρίας του παρουσίασε κατάσταση που εξάχθηκε από το λογισμικό σύστημα της ΑΗΚ και αφορά την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος στο διαμέρισμα αρ. 30 της Πολυκατοικίας για την περίοδο από το 2010 μέχρι και σήμερα και κάποιες περιστασιακές διακοπές ρεύματος λόγω μη πληρωμής (Τεκμήριο 10). Με βάση το έγγραφο αυτό, στις 4.4.2011 υπήρξε διακοπή του ηλεκτρικού ρεύματος στο διαμέρισμα λόγω μη πληρωμής και επανασύνδεση την ίδια ημερομηνία. Έπειτα, στις 28.9.2011 εκδόθηκε εντολή για διερεύνηση οπότε και διαπιστώθηκε ότι υπήρχαν παραβιασμένες ή απουσίαζαν οι σφραγίδες του ασφαλειοφορεά του μετρητή του εν λόγω διαμερίσματος. Επί τούτου, ο μάρτυρας εξήγησε ότι ο εξοπλισμός της ΑΗΚ σε μετρητές ασφαλειοφορέων σφραγίζεται με ειδικές σφραγίδες. Στη συγκεκριμένη ημερομηνία, ήτοι στις 28.9.2011, διερευνήθηκε επί τόπου ο χώρος και όντως διαπιστώθηκε η απουσία της σφραγίδας, χωρίς, όμως, να εντοπιστεί οτιδήποτε το ύποπτο. Εξήγησε μάλιστα ότι ένα τέτοιο στοιχείο δεν μπορεί να συνδεθεί με οποιοδήποτε τρόπο με κλοπή ρεύματος ούτε διαπιστώθηκε οτιδήποτε το μεμπτό. Περαιτέρω, στις 21.5.2012 υπήρξε και πάλι διακοπή της σύνδεσης και επανασύνδεση την 1.6.2012 οπότε και πληρώθηκε ο λογαριασμός. Εκ νέου διακοπή ρεύματος παρατηρήθηκε και στις 17.9.2012 και επανασύνδεση στις 4.12.
10. Κατά την επίδικη ημερομηνία, ήτοι στις 25.11.2011, υπήρχε παροχή ηλεκτρικού ρεύματος στο διαμέρισμα. Αναφερόμενος στο Τεκμήριο 5 το οποίο του υποδείχθηκε κατά την αντεξέτασή του, ο μάρτυρας επεσήμανε ότι δεν επισκέφθηκε το μέρος. Με αναφορά, όμως, και στις φωτογραφίες που του υποδείχθηκαν (Τεκμήρια 2Α, 2Β, 2Γ και 2Δ), υπέδειξε ότι το μοναδικό στοιχείο επί της επιστολής το οποίο ενείχε κίνδυνο στο χώρο αφορούσε την απουσία καλύμματος στον αυτόματο διακόπτη του διαμερίσματος 18, χωρίς, όμως, να ήταν σε θέση να γνωρίζει κατά πόσον υπήρχε παροχή ηλεκτρικού ρεύματος σε αυτό κατά την επίδικη ημερομηνία. Πρόσθεσε περαιτέρω ότι σε ένα δωμάτιο μετρητών δεν θα πρέπει να τοποθετούνται οποιαδήποτε άλλα αντικείμενα. Αντεξεταζόμενος ο Μ.Υ.1 ανέφερε ότι από το Τεκμήριο 10 προκύπτει ότι στις 25.11.2011 υπήρχε ηλεκτροδότηση στο διαμέρισμα όπου διέμενε ο Ενάγοντας. Ως επίσης εξήγησε, η διακοπή ρεύματος μπορεί να παρατηρηθεί για πολλούς λόγους όπως καταιγίδα, βροχόπτωση κλπ. Σε μια τέτοια περίπτωση διακοπής ρεύματος ο ένοικος θα πρέπει να μεταβεί στο δωμάτιο μετρητών προκειμένου να μεταφέρει τον διακόπτη στη σωστή του θέση. Ο μάρτυρας ανέφερε επίσης ότι παρά τις έρευνες που είχε διενεργήσει, δεν διαπίστωσε την ύπαρξη οποιασδήποτε καταγγελίας στην ΑΗΚ κατά την επίδικη περίοδο για κλοπή ρεύματος από το συγκεκριμένο διαμέρισμα ενώ σε μια τέτοια περίπτωση θα γινόταν σχετική καταγραφή στο σύστημα. Ως Μ.Υ.2 κατέθεσε ο κ. XXXXX Γεωργίου ο οποίος είναι αυτοεργοδοτούμενος μηχανολόγος μηχανικός και ιδιοκτήτης του διαμερίσματος με αρ. XXXXX στην Πολυκατοικία. Τα τελευταία είκοσι χρόνια είναι μέλος της Διαχειριστικής Επιτροπής και κατέχει τη θέση του προέδρου. Όπως ανέφερε, ο Ενάγοντας διαμένει μόνιμα εδώ και πολλά χρόνια μαζί με τη μητέρα του στο διαμέρισμα αρ. XXXXX της Πολυκατοικίας. Σε σχέση με το επίδικο περιστατικό, ο μάρτυρας ανέφερε ότι περί τα τέλη Νοεμβρίου του 2011 έλαβε τηλεφώνημα από την κα XXXXX (που ακολούθως κατέθεσε ως Μ.Υ. 3) η οποία κατοικεί στην Πολυκατοικία και τα τελευταία χρόνια εργάζεται εκεί ως καθαρίστρια, η οποία του ανέφερε ότι συνάντησε τον Ενάγοντα στην Πολυκατοικία και πληροφορήθηκε ότι ενώ βρισκόταν στο δωμάτιο των μετρητών έπαθε ηλεκτροπληξία και τραυματίστηκε. Στα πλαίσια της συνομιλίας που είχαν, ο Ενάγοντας την παρακάλεσε όπως σε περίπτωση που χρειαστεί, η ίδια να δηλώσει ότι ήταν παρούσα κατά τον τραυματισμό του και ότι είδε το περιστατικό. Παρεμβάλλω στο σημείο αυτό για να σημειώσω ότι αποτελεί κοινό τόπο των δυο πλευρών ότι η είσοδος στο δωμάτιο των μετρητών είναι ελεύθερη. Μπαίνοντας, όμως, στο δωμάτιο υπάρχει ένας άλλος χώρος ο όποιος κλείνει με μια σιδερένια πόρτα και εκεί βρίσκονται οι συρματώσεις της ΑΗΚ. Ως προς τον διακόπτη του φωτισμού ο Μ.Υ. 2 σημείωσε ότι βρίσκεται εντός του δωματίου, στην αριστερή πλευρά και σε ύψος 80 εκατοστών από το έδαφος. Ως δε χαρακτηριστικά ανέφερε «δεν είναι και στην καλύτερη θέση». Αμέσως μετά την πληροφόρηση που έλαβε, ο Μ.Υ.2 επισκέφθηκε το δωμάτιο μετρητών της Πολυκατοικίας οπότε και διαπίστωσε ότι ο τοίχος στον οποίο εισέρχεται ο σύρτης της κλειδαριάς της σιδερένιας πόρτας είχε σπάσει με αποτέλεσμα ακόμα και εάν υπήρχε κλειδαριά σε αυτήν η πόρτα να μπορεί να ανοίγει. Η σιδερένια πόρτα οδηγεί στο πίσω μέρος των μετρητών όπου ο χώρος είναι γεμάτος από καλώδια και μόνο υπάλληλοι της ΑΗΚ έχουν το δικαίωμα να εισέρχονται εντός αυτού. Σύμφωνα με τον μάρτυρα, η ζημιά στην κλειδαριά είχε προκληθεί από πρόσφατη ενέργεια διότι εντός του μηνός Νοεμβρίου είχε επισκεφθεί το μέρος και δεν είχε διαπιστώσει κάτι τέτοιο. Ακολούθως, ο Μ.Υ.2 επικοινώνησε με τα μέλη της Διαχειριστικής Επιτροπής και τους πληροφόρησε σχετικά, ενώ παράλληλα τους παρακάλεσε να τον ενημερώσουν σε περίπτωση που ο Ενάγοντας επικοινωνήσει μαζί τους για το θέμα. Ο μάρτυρας επανέλαβε ότι η κα Μαρία ήταν το μοναδικό πρόσωπο που έλαβε γνώση για το κατ' ισχυρισμό περιστατικό του τραυματισμού του Ενάγοντα και τόνισε ότι μέχρι την καταχώρηση της αγωγής δεν είχε ληφθεί οποιοδήποτε παράπονο από την Διαχειριστική Επιτροπή. Ήταν δε η θέση του ότι αν ο Ενάγοντας πράγματι τραυματίστηκε στο δωμάτιο των μετρητών, τούτο ήταν αποτέλεσμα της παράνομης ενέργειάς του να κλέψει ρεύμα αφού η σιδερένια πόρτα που οδηγεί στο πίσω μέρος των μετρητών ήταν κατά κάποιο τρόπο παραβιασμένη και εντός του δωματίου δεν υπήρχε οτιδήποτε το οποίο να μπορούσε να προκαλέσει ηλεκτροπληξία. Ως Μ.Υ.3 κατέθεσε η κα Μα XXXXX ρία Ανδρέου η οποία διαμένει στην Πολυκατοικία εδώ και τριάντα χρόνια, ενώ τα τελευταία πέντε χρόνια εργάζεται ως καθαρίστρια της Πολυκατοικίας. Γνωρίζει τον Ενάγοντα και διατηρεί καλές σχέσεις μαζί του. Όπως είχε ενημερωθεί, ο Ενάγοντας καταχώρησε αγωγή εναντίον της Εναγόμενης ζητώντας αποζημιώσεις για κάποιο ατύχημα το οποίο υπέστηκε για το οποίο ενημερώθηκε κάποιες ημέρες αργότερα όταν συναντήθηκε τυχαία μαζί του στο χώρο στάθμευσης της Πολυκατοικίας. Ο Ενάγοντας της ανέφερε το περιστατικό του τραυματισμού του και της ζήτησε να πει πως και η ίδια ήταν παρούσα σε αυτό. Η ίδια δήλωσε απροθυμία να πράξει τούτο και ακολούθως ενημέρωσε τηλεφωνικά τον Μ.Υ.2 σε σχέση με τη συνομιλία της με τον Ενάγοντα. Για το όλο θέμα ενημέρωσε και την κα Κίκα, μέλος της Διαχειριστικής Επιτροπής, παρόλο που η τελευταία είχε ήδη συνομιλήσει με τον Μ.Υ.
11. Πρόσθεσε, τέλος, ότι ένα περίπου μήνα πριν από την κατάθεσή της στο Δικαστήριο συνάντησε εκ νέου τον Ενάγοντα ο οποίος της ανέφερε ότι στα πλαίσια της μαρτυρίας του στο Δικαστήριο κατέθεσε πως παρούσα στο περιστατικό ήταν και η ίδια, γεγονός που προκάλεσε τη δυσαρέσκειά της αφού κάτι τέτοιο δεν ήταν αληθές. Αξιολόγηση προσκομισθείσας μαρτυρίας Κατά την ακροαματική διαδικασία παρακολούθησα με προσοχή όλους τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου και εξέτασα τόσο τη στάση και τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα όσο και το περιεχόμενο της μαρτυρίας τους. Προσεγγίζω το καθήκον αξιολόγησης της μαρτυρίας με γνώμονα το ότι η μαρτυρία που παρουσιάζεται από τον κάθε μάρτυρα θα πρέπει να κρίνεται με βάση το συνολικό πλαίσιο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται κατά τη δίκη. Η αξιολόγηση του κάθε μάρτυρα αφορά βεβαίως τον ίδιο και γίνεται με βάση το περιεχόμενο της μαρτυρίας του, την ποιότητά της και την πειστικότητά της πλην όμως τα όσα αναφέρει ο κάθε μάρτυρας θα πρέπει να συναρτώνται, να αντιπαραβάλλονται και να συγκρίνονται με τα λεγόμενα των υπόλοιπων μαρτύρων προκειμένου να εξετάζεται η αντικειμενικότητα των εκατέρωθεν εκδοχών. Έχω επίσης κατά νου ότι τα ουσιώδη πραγματικά γεγονότα που περιβάλλουν τα επίδικα θέματα μπορούν να εξαχθούν από τη σύγκριση και αντιπαραβολή όλου του φάσματος της μαρτυρίας όπως αυτή έχει τεθεί ενώπιον του δικαστηρίου από τη σκοπιά που ο κάθε μάρτυρας έχει αντιληφθεί τα γεγονότα και στο βαθμό που εμπλέκεται σε αυτά (βλέπε μεταξύ άλλων Παύλου ν. Αστυνομίας

(1998)2 Α.Α.Δ. 68, Κουκούνη κ.α. ν. Α.Ν. Stasis Estates Co Ltd

(2006)1 Α.Α.Δ. 489 και Σοφοκλής ν. Τσεσμέλογλου

(2006)1 Α.Α.Δ. 1153). Είναι δε καλά γνωστό ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν γίνεται κατά τρόπο μικροσκοπικό (βλέπε Παρλάτα ν. Δημητρίου, ECLI:CY:AD:2014:A339, Πολιτική Έφεση αρ. 387/09, απόφαση ημερομηνίας 21.5.2014), ούτε και περιορίζεται στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα ξεχωριστά, αλλά συσχετίζεται, αντιπαραβάλλεται και διερευνάται με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων (βλέπε Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα

(1992)1 Α.Α.Δ. 1056) και στο σύνολο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται από τις δύο πλευρές (σύγγραμμα Ηλιάδη και Σάντη, Το Δίκαιο της Απόδειξης - Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές, στη σελίδα 135). Αναφορικά με τη μαρτυρία του Μ.Ε.1 παρατηρώ ότι αυτή γίνεται αποδεκτή ενόψει της σταθερότητας και σαφήνειας με την οποία αυτός κατέθετε στο Δικαστήριο. Πέραν τούτου, σκόπιμο είναι να τονίσω ότι στη βάση της αντεξέτασης στην οποία υποβλήθηκε ο Μ.Ε.1 και των μη αμφισβητούμενων γεγονότων, η πλευρά της υπεράσπισης δεν αμφισβητεί ότι ο Ενάγοντας υπέστη ηλεκτροπληξία στις 25.11.

1. Ό,τι προβάλλεται είναι ότι οι συνθήκες του τραυματισμού του δεν είναι ως αυτές περιγράφηκαν από τον ίδιο. Σε κάθε περίπτωση, η μαρτυρία του Μ.Ε. 1 σε σχέση με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες προκλήθηκε το επίδικο ατύχημα και ο τραυματισμός του παρέμεινε στην ουσία αναντίλεκτη ενόψει του ότι, ως θα εξηγηθεί και πιο κάτω, η μαρτυρία που παρουσίασε η υπεράσπιση σε σχέση με το ζήτημα περιορίστηκε σε εικασίες και υποθέσεις. Ο μάρτυρας περιέγραψε με λεπτομέρεια τις συνθήκες κάτω από τις οποίες επεσυνέβηκε ο τραυματισμός του και δεν υπέπεσε σε οποιαδήποτε αντίφαση επί τούτου, και ως εκ τούτου αποδέχομαι την μαρτυρία του. Κρίνω δε ορθό να επισημάνω ότι Ο μάρτυρας παρέμεινε σταθερός στη θέση του επί τω ότι κατά τον χρόνο του τραυματισμού δεν επιχείρησε να εισέλθει στο χώρο όπου βρίσκονται οι συρματώσεις της ΑΗΚ και στον οποίο δεν έχουν πρόσβαση οι ένοικοι της Πολυκατοικίας. Σχετικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από τη μαρτυρία του: «Ε Ο λόγος που επισκεφτήκατε το μηχανοστάσιο εκείνη τη μέρα ήταν για να παραβιάσετε το μετρητή για να μην καταγράφει την κατανάλωση του ρεύματος ή να καταγράφει μειωμένη κατανάλωση. Α Δεν μπορούσες να κάνεις τίποτε και είχε κοπεί το ρεύμα και τηλεφώνησα στην ΑΗΚ και μου είπαν τι να κάνω. Ε Σας υποβάλω ότι ποτέ δεν τηλεφωνήσατε στην ΑΗΚ γιατί σκοπός σας ήταν να παραβιάσετε το μετρητή. Α Όχι. Ε Σας υποβάλω ότι είχατε μπει από την πόρτα, ως το τεκμήριο 6, παραβιάσατε την κλειδαριά και μπήκατε από την πόρτα. Α Πίσω από την πόρτα δεν μπορείς να πεις, πρώτα απ' όλα είμαι πασιής δεν με φορεί να μπω μέσα και εσύ είπες ότι είχε κλειδωνιά εκεί, με κτύπησε το ρεύμα εκεί που σας είπα. ................................. Α Εκείνη η πόρτα είναι πάντα κλειστή και δεν είναι εκεί που με κτύπησε το ρεύμα, σας έδειξα που με κτύπησε το ρεύμα και δεν είναι έτσι όπως λέτε εσείς. Ε Σας υποβάλω ότι παράνομα μπήκατε από την πόρτα τη σιδερένια γιατί εκτός του ότι υπήρχε κλειδαριά μόνο ηλεκτρολόγος μπορούσε να μπει μέσα και μπήκατε μέσα. Α Και μόνο ηλεκτρολόγος μπαίνει μέσα σε αυτό. Ε Και ακριβώς επειδή το πράξατε 2 εβδομάδες μετά όταν κλέψατε ρεύμα από το μηχανοστάσιο του ανελκυστήρα τα ενώσατε, κάνατε επέκταση προς το σπίτι σας. Α Όχι αποκλείεται. Πρώτα απ' όλα δεν είχα κλέψει ρεύμα. Με είδαν ότι μπήκα και έκλεψα ρεύμα; Και αυτό που λέτε για το ανσανσέρ ήταν ρεύμα που έπιασε πριν απ΄3 - 4 χρόνια ο αδελφός μου. Ο αδελφός μου έπιασε ρεύμα και δεν ήμουν εγώ. Ε Σας υποβάλω ότι το περιστατικό αυτό έγινε 2 - 3 εβδομάδες μετά το ατύχημά σας. Α Ψέματα. Ε Και ότι ήσασταν εσείς που κλέψατε το ρεύμα. Α Ψέματα». Στα πλαίσια της αγόρευσής της η κα Μαζέρη αμφισβήτησε έντονα τη θέση του Ενάγοντα περί τραυματισμού του στο δωμάτιο των μετρητών. Ειδική αναφορά έκανε στο ότι υπό τις περιστάσεις ήταν αδύνατο για τον Ενάγοντα να είχε ακουμπήσει την ακάλυπτη ασφάλεια του διαμερίσματος αρ. XXXXX η οποία βρίσκεται σε ύψος 2 μέτρων δεδομένου ότι ο ίδιος έχει ύψος 1.69 μέτρα και της θέσης του περί ηλεκτροπληξίας όταν τέντωσε το χέρι του ευθεία και όχι με κίνηση προς τα πάνω. Δεν θα συμφωνήσω με τη συνήγορο υπεράσπισης. Ως έχω ήδη επισημάνει, ο Μ.Ε.1 περιέγραψε με πληρότητα τα όσα προηγήθηκαν του τραυματισμού του ενώ η πιο πάνω συλλογιστική δεν τέθηκε στον μάρτυρα προκειμένου να τοποθετηθεί (σημ: η μοναδική ερώτηση που υποβλήθηκε στον Μ.Ε.1 σε σχέση με το θέμα αυτό αφορούσε το ύψος του μάρτυρα, ενώ ουδεμία υποβολή τέθηκε σε αυτόν κατά την αντεξέταση ως προς το αδύνατο του πράγματος), αλλά αναδείχθηκε μέσω της αντεξέτασης του Μ.Ε.
2. Επομένως, σε αυτή τη βάση και με δεδομένη τη σχετική επί του θέματος νομολογία (βλέπε Μοσχάτου ν. Μοσχάτου

(1999)1 Α.Α.Δ. 785), κρίνω ότι το στοιχείο αυτό δεν είναι ικανό να επηρεάσει την κρίση μου περί της αξιοπιστίας του μάρτυρα. Σημειώνεται περαιτέρω ότι τα όσα κατέθεσε ο μάρτυρας σε σχέση με τις συνέπειες του τραυματισμού και τη διάρκεια του πόνου και της ταλαιπωρίας που υπέστηκε γίνονται επίσης αποδεκτά με εξαίρεση τη θέση του επί τω ότι για περίοδο έξι μηνών δεν μπορούσε να εργαστεί. Και τούτο γιατί κάτι τέτοιο δεν διαπιστώνεται από το ιατρικό πιστοποιητικό (Τεκμήριο 4) που έχει παρουσιάσει. Παρατηρώ, τέλος, ότι η θέση του Ενάγοντα επί τω ότι ενημέρωσε την κα Κίκα, μέλος της Διαχειριστικής Επιτροπής, αναφορικά με τον τραυματισμό του γίνεται αποδεκτή ως αναντίλεκτη εφόσον το πρόσωπο αυτό δεν κλήθηκε ως μάρτυρας στη διαδικασία. Η μαρτυρία του Μ.Ε.2 γίνεται αποδεκτή στην ολότητά της. Ο μάρτυρας κατέθεσε με ειλικρίνεια και αντικειμενικότητα αναφορικά με τις διαπιστώσεις στις οποίες κατέληξε στα πλαίσια της επιτόπιας διερεύνησης στην οποία προέβηκε μετά από το επίδικο περιστατικό. Ο Μ.Ε.2 περιέγραψε με λεπτομέρεια και επάρκεια την διαδικασία που συνήθως λαμβάνει χώρα σε περίπτωση που καταναλωτής της ΑΗΚ διαπιστώσει διακοπή του ηλεκτρικού ρεύματος στο υποστατικό του και ως ήταν φυσικό δεν ήταν σε θέση να γνωρίζει κατά πόσον κατά την επίδικη ημερομηνία ο Ενάγοντας επικοινώνησε με το Τμήμα Βλαβών της ΑΗΚ. Περαιτέρω, ο μάρτυρας περιέγραψε την κατάσταση η οποία επικρατούσε στο χώρο του δωματίου των μετρητών και εξήγησε με τρόπο που ικανοποιεί το Δικαστήριο τους κινδύνους που αυτή εγκυμονούσε, τονίζοντας, βέβαια, ότι δεν ήταν σε θέση να γνωρίζει αν αυτή ήταν η κατάσταση πραγμάτων κατά την επίδικη ημερομηνία. Σε ό,τι αφορά στο κατά πόσον η επιστολή της ΑΗΚ προς τη Διαχειριστική Επιτροπή ημερομηνίας 3.12.2012 (Τεκμήριο 8) πράγματι παραλήφθηκε από την Εναγόμενη σημειώνω ότι το ζήτημα δεν σχετίζεται με τα επίδικα θέματα καθότι αφορά γεγονότα που έλαβαν χώρα ένα χρόνο μετέπειτα. Η μαρτυρία του Μ.Υ.1 γίνεται αποδεκτή σε σχέση με τα όσα αποτυπώνονται στο έγγραφο το οποίο παρουσίασε και το οποίο εξάχθηκε από το λογισμικό της ΑΗΚ και αφορά στην παροχή ηλεκτρικού ρεύματος στο διαμέρισμα του Ενάγοντα (Τεκμήριο 10). Τα όσα περιέχονται στο έγγραφο δεν αμφισβητήθηκαν από την πλευρά του Ενάγοντα αν και θεωρώ πως αυτά όχι μόνο δεν ενισχύουν αλλά αντίθετα αναιρούν την εκδοχή της υπεράσπισης περί εισόδου του Ενάγοντα στο δωμάτιο με σκοπό την κλοπή ρεύματος και/ή την παραβίαση του μετρητή ώστε να καταγράφει μειωμένη κατανάλωση. Και τούτο γιατί ως προκύπτει από το Τεκμήριο 10, ο Ενάγοντας βρέθηκε αρκετές φορές στην ανάγκη να πράξει κατ' αυτό τον τρόπο και δεν το έπραξε. Αντίθετα, από το Τεκμήριο 10 παρατηρείται επανασύνδεση του διαμερίσματος με ηλεκτρικό ρεύμα με την πληρωμή όλων των οφειλόμενων ποσών. Ερχόμενη στη μαρτυρία του Μ.Υ.2 παρατηρώ ότι δεν έχει προσθέσει οτιδήποτε στην υπόθεση της υπεράσπισης. Η όλη τοποθέτησή του σε σχέση με το ζήτημα της πρόκλησης ζημιάς στον τοίχο όπου κλείνει η σιδερένια πόρτα που οδηγεί στο δωμάτιο με τις συρματώσεις της ΑΗΚ και την εμπλοκή του Ενάγοντα περιορίστηκε σε εικασίες και υποθέσεις και ως εκ τούτου δεν θα μπορούσε να ληφθεί υπόψη προκειμένου να καταρρίψει και/ή διαψεύσει την εκδοχή που προέβαλε ο Ενάγοντας στο Δικαστήριο. Ενδεικτικά είναι τα ακόλουθα αποσπάσματα από την αντεξέτασή του: «E. Κάνατε καταγγελία στην Αστυνομία; A. Δεν είχα κανένα παράπονο εγώ από κάτι. E. Κύριε μάρτυς μας λέτε ότι ο Ενάγοντας, συμπεράνατε ότι έκλεψε ρεύμα και όχι μόνο πήγε να κλέψει ρεύμα, ότι παραβίασε. Ισχυρίζεστε ότι παραβίασε το ρεύμα και ότι εσείς δεν κάνατε καταγγελία στην Αστυνομία ως Διαχειριστική Επιτροπή; A. Εγώ δεν είδα κάτι από αυτά. ................................. E. Δηλαδή ο Ενάγοντας παραβίασε την πόρτα ή δεν την παραβίασε; A. Υποθέτω, δεν ξέρω, δεν έχω κάτι, νοουμένου ότι είχα πρόσφατα επισκεφθεί με τον κύριο XXXXX Νεοφύτου το δωμάτιο των μετρητών και δεν είχα διαπιστώσει κάτι τέτοιο και αμέσως έγινε αυτό το πράγμα και ήταν παραβιασμένη η πόρτα.». Σημειώνω επίσης ότι οι όποιες αναφορές του μάρτυρα περί προσπάθειας του Ενάγοντα να κλέψει ρεύμα ή να επέμβει στους μετρητές ή να σπάσει τον τοίχο όπου κλείνει η σιδερένια πόρτα κινήθηκαν στη σφαίρα της αοριστίας χωρίς ίχνος υποστηρικτικής μαρτυρίας, ενώ παράλληλα τελούν σε πλήρη σύγκρουση με την κοινή λογική που θέλει ένοικο ενός διαμερίσματος στο οποίο υπάρχει παροχή ηλεκτρικού ρεύματος να μην επιδιώκει παράνομη σύνδεση του, πόσω μάλλον όταν τόσο πριν όσο και μετά το συμβάν υπήρχε διακοπή του ηλεκτρικού ρεύματος και επανασύνδεση του από την ΑΗΚ μετά την πληρωμή των οφειλομένων χωρίς οποιαδήποτε υπόνοια περί παράνομης επέμβασης ή ενέργειας από μέρους του Ενάγοντα. Ερχόμενη στην μαρτυρία της Μ.Υ. 3, αποδέχομαι ότι αυτή δεν ήταν παρούσα στο επίδικο περιστατικό. Αποδέχομαι επίσης ότι σε κάποιο στάδιο μετά το συμβάν η μάρτυρας είχε κάποια συνομιλία με τον Ενάγοντα σε σχέση με το κατά πόσον η ίδια ήταν παρούσα στο περιστατικό ή όχι. Δεν αποδέχομαι, ωστόσο, τη μαρτυρία της στο βαθμό που επιδιώκει να αποδώσει στον Ενάγοντα πρόθεση του να της ζητήσει να ψευδομαρτυρήσει. Και τούτο γιατί με δεδομένη τη θέση της ίδιας ότι ο Ενάγοντας μιλά «σπασμένα ελληνικά» και της πεποίθησης (και όχι βεβαιότητας) του Ενάγοντα (ως ο ίδιος κατέθεσε) ότι η Μ.Υ. 3 ενδεχομένως να είχε γνώση του περιστατικού, δεν μπορεί να αποκλειστεί ότι αυτό που στην ουσία συζητήθηκε μεταξύ τους ήταν η επιβεβαίωση του Ενάγοντα περί της παρουσίας της στο περιστατικό και όχι η προσπάθεια του να της ζητήσει να ψευδομαρτυρήσει. Ας μην λησμονείται, άλλωστε, ότι καμία σχετική προς τούτο ερώτηση ή υποβολή τέθηκε στον Μ.Ε. 1 περί προσπάθειας του να ζητήσει από την Μ.Υ. 3 να καταθέσει ψευδώς στο Δικαστήριο με αποτέλεσμα η δική του θέση να μην έχει τεθεί στο Δικαστήριο και η αντίστοιχη θέση της Μ.Υ. 3 να μην μπορεί να ληφθεί υπόψη (βλέπε Frederickou Schools Co. Ltd κ.ά. ν. Acuac Inc.

(2002)1 Α.Α.Δ. 1527). Επομένως, σε αυτή τη βάση η μαρτυρία της Μ.Υ. 3 δεν είναι βοηθητική για την υπόθεση της υπεράσπισης όπως ούτε ικανή να ανατρέψει την κατάληξη του Δικαστηρίου ως προς την ποιότητα της μαρτυρίας του Μ.Ε.

1. Ευρήματα του Δικαστηρίου Με βάση την ενώπιον του Δικαστηρίου αποδεκτή μαρτυρία και τα μη αμφισβητούμενα γεγονότα, διαπιστώνεται ότι τα ουσιώδη πραγματικά γεγονότα που συνθέτουν την παρούσα υπόθεση και τα οποία αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου έχουν ως ακολούθως: Ο Ενάγοντας διαμένει στο διαμέρισμα αρ. 30 στην Πολυκατοικία από το
2. Το διαμέρισμα ανήκει στη μητέρα του XXXXX Μιραζανασβίλι (Τεκμήριο 1). Η Πολυκατοικία είναι ενωμένη με έτερη πολυκατοικία σχηματίζοντας ένα «Γ». Η Πολυκατοικία βρίσκεται στο Block B. Στο πίσω μέρος του χώρου στάθμευσης του Block B βρίσκεται και το δωμάτιο των μετρητών. Πρόσβαση στο δωμάτιο των μετρητών έχουν όλοι οι ένοικοι της Πολυκατοικίας. Περαιτέρω, ουδεμία πινακίδα υπήρχε έξω από το δωμάτιο προειδοποιώντας με οποιοδήποτε τρόπο για την ύπαρξη τυχόν κινδύνου για όσους εισέλθουν σε αυτό. Μέσα στο δωμάτιο των μετρητών υπάρχει σιδερένια πόρτα η οποία οδηγεί στο δωμάτιο των συρματώσεων της ΑΗΚ όπου πρόσβαση έχουν μόνο οι λειτουργοί της ΑΗΚ. Το δωμάτιο των μετρητών αποτυπώνεται στις φωτογραφίες που κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 2Α και
3. Ως προκύπτει από τις φωτογραφίες, το δωμάτιο ήταν στενόμακρο και αριστερά και δεξιά υπήρχαν τοποθετημένοι διάφοροι μετρητές και γενικοί διακόπτες. Ο διακόπτης φωτισμού του δωματίου δεν ήταν δίπλα από την πόρτα εισόδου στο δωμάτιο. Ήταν τοποθετημένος στην αριστερή πλευρά του δωματίου, πάνω στο ταμπλό όπου βρίσκονται τοποθετημένοι οι αυτόματοι διακόπτες και σε ύψος 80 εκατοστών, ήτοι σε χώρο και σημείο όπου μόνο με αναζήτηση μπορεί να εντοπιστεί. Το κάθε διαμέρισμα έχει τον δικό του μετρητή και υπάρχει σχετική αρίθμηση. Στις 25.11.2011 περί ώρα 18:30 παρατηρήθηκε διακοπή του ηλεκτρικού ρεύματος στο διαμέρισμα όπου διαμένει ο Ενάγοντας. Κατόπιν τούτου ο Ενάγοντας επικοινώνησε με το τηλεφωνικό κέντρο της ΑΗΚ οπότε ο λειτουργός με τον οποίο συνομίλησε εισηγήθηκε όπως μεταβεί στο δωμάτιο των μετρητών προκειμένου να ελέγξει τον γενικό διακόπτη του διαμερίσματός του. Στο χώρο επικρατούσε σκοτάδι και ο Ενάγοντας δεν μπορούσε να εντοπίσει τον διακόπτη φωτισμού. Έτσι, ο Ενάγοντας χρησιμοποίησε το φανάρι του κινητού τηλεφώνου του προκειμένου να εντοπίσει τον γενικό διακόπτη του διαμερίσματός του. Στο πάτωμα του δωματίου των μετρητών υπήρχε νερό ύψους περίπου ενός εκατοστού ενώ στο χώρο βρίσκονταν διάφορες σφουγγαρίστρες και κουβάδες. Περαιτέρω, κατά την εν λόγω ημερομηνία το κάλυμμα της ασφάλειας του γενικού διακόπτη του διαμερίσματος αρ. 18 απουσίαζε με αποτέλεσμα να εκτίθεται ηλεκτρικός εξοπλισμός με συνεπαγόμενο μεταξύ άλλων κίνδυνο ηλεκτροπληξίας (βλέπε Τεκμήριο 2Δ). Ο εν λόγω διακόπτης βρισκόταν σε ύψος 2 περίπου μέτρων Κατά τον ίδιο χρόνο υπήρχε παροχή ηλεκτρικού ρεύματος στο διαμέρισμα αρ. 18 (σημ: το υπό κρίση εύρημα του Δικαστηρίου εξάγεται στη βάση της μαρτυρίας του Μ.Ε. 2 σύμφωνα με την οποία η παροχή ηλεκτρικού ρεύματος στο διακόπτη του διαμερίσματος αρ. 18 διακόπηκε στις 5.12.2012 και με βάση το τεκμήριο της κανονικότητας). Σύμφωνα με την μαρτυρία του Μ.Ε.2, νοουμένου ότι κάποιος άγγιζε τον διακόπτη του διαμερίσματος αρ. 18 τα νερά που βρίσκονταν στο δωμάτιο μετρητών κατέστησαν καλός αγωγός του ρεύματος. Λόγω του ότι η αρίθμηση των μετρητών δεν ήταν ευδιάκριτη, ο Ενάγοντας αναγκάστηκε να αγγίζει σε αυτούς προκειμένου να αφαιρέσει τη σκόνη και να εντοπίσει τον διακόπτη του διαμερίσματος του. Στην προσπάθειά του αυτή ο Ενάγοντας προέβαλε το χέρι του προς τους μετρητές των διαμερισμάτων και αφού σχεδόν άγγιξε τον γενικό διακόπτη του διαμερίσματος αρ. 18 υπέστηκε ηλεκτροπληξία. Ακολούθως, ο Ενάγοντας μεταφέρθηκε από φιλικό του πρόσωπο στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας όπου διαπιστώθηκε ηλεκτρικό έγκαυμα αριστερού άνω άκρου και έγινε χειρουργικός καθαρισμός και τοποθέτηση ολικού πάχους δερματικού μοσχεύματος. Ο Ενάγοντας νοσηλεύτηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας για περίοδο τριών ημερών και κατά την έξοδό του του δόθηκε σύσταση για αντιβιωτική αγωγή και προγραμματίστηκε επίσκεψη στα εξωτερικά ιατρεία την 1.12.2011 (βλέπε Τεκμήριο 4). Η εικόνα του αριστερού χεριού του Ενάγοντα μετά τον χειρουργικό καθαρισμό αποτυπώνεται στην φωτογραφία Τεκμήριο 3Α και το σημείο από το οποίο αφαιρέθηκε το δέρμα αποτυπώνεται στη φωτογραφία Τεκμήριο 3Β. Οι φωτογραφίες Τεκμήρια 3Α και 3Β λήφθηκαν κάποιες μέρες μετά από την έξοδο του Ενάγοντα από το νοσοκομείο. Ο Ενάγοντας υπέφερε από πόνο στο χέρι για περίοδο περίπου έξι μηνών. Συμπεράσματα του Δικαστηρίου Όπως είναι καλά γνωστό στις πολιτικές υποθέσεις, η επιτυχία της αγωγής εξαρτάται από το εάν ο Ενάγοντας θα παρουσιάσει επαρκή και αξιόπιστη μαρτυρία με την αναγκαία αποδεικτική βαρύτητα ώστε να ικανοποιήσει το βάρος απόδειξης, που είναι αυτό του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Το κριτήριο δεν είναι εάν η θέση ή εκδοχή του διαδίκου που φέρει το βάρος απόδειξης είναι η πιο πιθανή από εκείνη του αντιδίκου του αλλά κατά πόσον ο διάδικος που φέρει το βάρος απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία ότι η θέση ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι. Αν ο διάδικος που φέρει το βάρος απόδειξης αποτύχει να αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο, τότε θεωρείται ότι δεν το απέσεισε έστω και αν η θέση ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή από εκείνη του αντίδικού του (βλέπε μεταξύ άλλων Σοφοκλέους ν. Κυριάκου

(2010)1 Α.Α.Δ. 665 και Μαρσέλ και Άλλων ν. Λαϊκής Τράπεζας Λτδ

(2001)1 Α.Α.Δ. 1858, Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος (Κύπρου) Λτδ ν. Παναγιώτου, ECLI:CY:AD:2018:A71, Πολιτική Έφεση 398/2011, απόφαση ημερομηνίας 12.2.2018 και Δίκαιο της Απόδειξης: Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές των Ηλιάδη και Σάντη στη σελίδα 196). Το θέμα της ευθύνης πρόκλησης του ατυχήματος Όπως ήδη έχει σημειωθεί, η βάση της αγωγής του Ενάγοντα είναι η αμέλεια. Η σοβαρότητα και σημασία της υποχρέωσης ενός κατόχου ακίνητης ιδιοκτησίας να λαμβάνει μέτρα για την προστασία των προσώπων που βρίσκονται εντός αυτής προκύπτει από το άρθρο 51

(2)(β) του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, το οποίο κωδικοποιεί το αγγλικό κοινοδίκαιο επί τη βάση του οποίου και ερμηνεύεται. Η εν λόγω διάταξη έχει ως ακολούθως: «51

(2)Υποχρέωση, να μην επιδεικνύεται αμέλεια υφίσταται στις πιο κάτω περιπτώσεις, δηλαδή- (β) ο κάτοχος ακίνητης ιδιοκτησίας υπέχει τέτοια υποχρέωση έναντι κάθε προσώπου που τελεί νόμιμα, καθώς και έναντι του κυρίου οποιασδήποτε ιδιοκτησίας που αποκτήθηκε νόμιμα, εντός, επί ή τόσον πλησίον της ακίνητης αυτής ιδιοκτησίας ώστε κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων να επηρεάζεται από την αμέλεια: Νοείται ότι ο κύριος και ο κάτοχος ακίνητης ιδιοκτησίας υπέχουν από κοινού τέτοια υποχρέωση σε σχέση με τη συντήρηση και την επισκευή της ακίνητης αυτής ιδιοκτησίας, έναντι κάθε προσώπου που δεν βρίσκεται, καθώς και έναντι του κυρίου ιδιοκτησίας που δεν βρίσκεται εντός ή επί της ακίνητης αυτής ιδιοκτησίας ή εντός ή επί οποιασδήποτε ακίνητης ιδιοκτησίας η οποία συνέχεται και κατέχεται μαζί με την ακίνητη αυτή ιδιοκτησία από τον κύριο και τον κάτοχό της ή από τον καθένα από αυτούς: Νοείται περαιτέρω ότι ο κάτοχος ακίνητης ιδιοκτησίας δεν υπέχει τέτοια υποχρέωση σε σχέση με την κατάσταση ή τη συντήρηση ή την επισκευή της ακίνητης αυτής ιδιοκτησίας έναντι απλού αδειούχου (bare licensee) ο οποίος βρίσκεται ή η ιδιοκτησία του οποίου βρίσκεται, εντός ή επί της ακίνητης αυτής ιδιοκτησίας, παρά μόνο για προειδοποίηση αυτού, για οποιοδήποτε κρυμμένο ή απαραίτητο κίνδυνο εντός ή επί ακίνητης ιδιοκτησίας, τον οποίο ο κάτοχος γνωρίζει ή πρέπει κατά τεκμήριο να θεωρηθεί ότι γνωρίζει. Για τους σκοπούς του άρθρου αυτού «απλός αδειούχος» σημαίνει οποιοδήποτε πρόσωπο το οποίο εισέρχεται νόμιμα σε ακίνητη ιδιοκτησία άλλως παρά- (i) σε σχέση με εργασία στην οποία έχει συμφέρον ο κάτοχος της ακίνητης ιδιοκτησίας ή (ii)κατά τη νόμιμη εκτέλεση δημόσιου καθήκοντος βάσει των διατάξεων οποιουδήποτε νομοθετήματος ή άλλως πως, και περιλαμβάνει τους προσκαλεσμένους, εκτός αυτούς που είναι με αμοιβή, και τους υπηρέτες του κατόχου της ακίνητης ιδιοκτησίας». Ως έχει λεχθεί στην Λ. Π. Φραγκεσκίδης & Σια Λτδ ν. Μάμα

(1989)1 Α.Α.Δ 70 ο κάτοχος ακίνητης ιδιοκτησίας έχει τον έλεγχο και την άμεση επίβλεψη αυτής καθώς και την εξουσία να επιτρέπει ή να απαγορεύει την είσοδο σε αυτήν. Έτσι λοιπόν η ευθύνη βασίζεται στην κατοχή και τον έλεγχο και όχι στην ιδιοκτησία (βλέπε επίσης Αγγελίδης ν. Λούτσιου

(2010)1 Α.Α.Δ 200). Αφού εξακριβωθεί και επιλυθεί το ζήτημα της κατοχής της ακίνητης ιδιοκτησίας, το επόμενο ερώτημα το οποίο πρέπει να απαντηθεί είναι σε ποια πρόσωπα ή κατηγορίες προσώπων ο κάτοχος οφείλει καθήκον επιμέλειας και το εύρος αυτού. Σε σχέση με το θέμα αυτό απόλυτα διαφωτιστική είναι η πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Σχολική Εφορεία Στροβόλου ν. Μαρίνας Στεργίδου κ.ά, ECLI:CY:AD:2016:D143, Πολιτική Έφεση Αρ. 8/2011, απόφαση ημερομηνίας 4.3.2016, όπου λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Όπως εξηγήθηκε στην προαναφερθείσα υπόθεση Α.Π. Φραγκεσκίδης & Σία Λτδ, ο κάτοχος έχει δύο καθήκοντα: για τη στατική κατάσταση των πραγμάτων (κατάσταση, συντήρηση και επιδιόρθωση του ακινήτου) και για τη λειτουργία της δραστηριότητας ή επιχείρησής του. Η διαφοροποίηση αυτή έχει σημασία για τη ρύθμιση του κοινοδικαίου η οποία κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 51

(2)(β), με βάση την οποία, η ευθύνη του κατόχου διαφοροποιείται αναλόγως του κατά πόσο το πρόσωπο που βρίσκεται στο υποστατικό είναι «προσκεκλημένος» («invitee») ή «απλός δικαιούχος» («bare licensee»). «Προσκεκλημένος» είναι το πρόσωπο που βρίσκεται στη ιδιοκτησία με πρόσκληση του κατόχου, ρητή ή εξυπακουόμενη, για τους σκοπούς της επιχείρησης ή της δραστηριότητας του κατόχου, υπό την έννοια ότι ο κάτοχος έχει κάποιο χρηματικό ή υλικό συμφέρον, όπως συμφέρον έχει και ο προσκεκλημένος. Με άλλα λόγια, ο προσκεκλημένος είναι το πρόσωπο που εισέρχεται στην ιδιοκτησία με τη συγκατάθεση του κατόχου για σκοπούς κάποιας εργασίας αναφορικά με την οποία ο κάτοχος και ο προσκεκλημένος έχουν κοινό συμφέρον (βλ. Λέσχη Ιπποδρομιών Λευκωσίας ν. Νικήτα

(2000)1 ΑΑΔ 1712). «Απλός δικαιούχος» είναι το πρόσωπο που εισέρχεται στην ιδιοκτησία νόμιμα, όχι όμως σε σχέση με εργασία στην οποία έχει συμφέρον ο κάτοχος, ούτε κατά τη νόμιμη εκτέλεση δημοσίου καθήκοντος, όπως ρητώς εξηγείται στο άρθρο 51

(2)(β). Σε ότι αφορά τις «δραστηριότητες» στα υποστατικά του κατόχου, το καθήκον έναντι «προσκεκλημένου» και «απλού δικαιούχου» είναι ταυτόσημο και έγκειται σε υποχρέωση λήψης λογικών μέτρων ώστε το υποστατικό να είναι ασφαλές από κινδύνους την ύπαρξη των οποίων ο κάτοχος γνωρίζει ή θα όφειλε, ως λογικός άνθρωπος, να γνωρίζει. Σε ότι όμως αφορά την στατική κατάσταση του ακινήτου, το καθήκον επιμέλειας του κατόχου έναντι «απλού δικαιούχου» περιορίζεται σε προειδοποίηση για κρυμμένο ή λανθάνοντα κίνδυνο τον οποίο γνωρίζει ή πρέπει να θεωρηθεί ότι γνωρίζει (βλ. Α.Π. Φραγκεσκίδης & Σία Λτδ, ανωτέρω, Κυριακίδης ν. Tenekedzian

(1994)1 ΑΑΔ 504).» Εδώ να σημειωθεί ότι η νομική προσέγγιση είναι εντελώς διαφορετική για τους «παρανόμως επεμβαίνοντες» (trespassers) δηλαδή τα πρόσωπα τα οποία ούτε οποιοδήποτε δικαίωμα έχουν, ούτε εξασφάλισαν άδεια εισόδου στο υποστατικό, δεν έχουν πρόσκληση οποιασδήποτε χρήσης σε αυτό και η παρουσία τους είναι είτε άγνωστη στον κάτοχο ή αν είναι γνωστή ο τελευταίος έχει ένσταση σε αυτήν. Όσον αφορά την έννοια του «προσκεκλημένου» σύμφωνα με την απόφαση Φραγκεσκίδης (πιο πάνω) τέτοιο θεωρείται το πρόσωπο το οποίο εισέρχεται στο υποστατικό με πρόσκληση του κατόχου, από το οποίο ο κάτοχος έχει κάποιο χρηματικό ή υλικό συμφέρον. Οι πλείστες αυθεντίες μιλούν για κοινό συμφέρον του κατόχου και του προσκεκλημένου. Η πρόσκληση είναι παράκληση εισόδου στο υποστατικό για τους σκοπούς της επιχείρησης του κατόχου. Στην Λέσχη Ιπποδρομιών Λευκωσίας ν. Νικήτα

(2000)1 Α.Α.Δ 1712 αναφέρεται ότι σύμφωνα με το κοινοδίκαιο προσκεκλημένος είναι εκείνος που εισέρχεται στην περιουσία του κατόχου με τη συγκατάθεση αυτού για σκοπούς κάποιας εργασίας αναφορικά με την οποία ο κάτοχος και ο εισερχόμενος έχουν κοινό συμφέρον. Η πρόσκληση μπορεί να είναι γραπτή ή προφορική ή εξυπακουόμενη ή να συνάγεται ότι δόθηκε ή ότι υπάρχει λόγω συμπεριφοράς (βλέπε μεταξύ άλλων Pearson v. Lambeth Borough Council [1950] 1 All E.R. 688 και Fairman v. Perpetual Investment Building Society [1923] A.C. 74). Η δε ιδιότητα του αδειούχου μπορεί να αποκτάται ως αποτέλεσμα πρόσκλησης ή ρητής άδειας ή να συνάγεται από τη συμπεριφορά του κατόχου στο πλαίσιο του συνόλου των περιστάσεων. Στην υπόθεση Κυριακίδης v. Tenekedjian Α.Α.Δ. 504 κρίθηκε ότι άτομο το οποίο στάθμευσε το αυτοκίνητο του σε προαύλιο πολυκατοικίας στο οποίο διέμενε κάποια γνωστή του με σκοπό να την επισκεφθεί δεν ήταν παράνομος επεμβασίας αλλά αδειούχος και ότι υπήρχε εξυπακουόμενη συγκατάθεση του ιδιοκτήτη της πολυκατοικίας σε επισκέπτες ενοίκων του να σταθμεύουν εντός του προαυλίου, αφού το προαύλιο ήταν προσαρτημένο στην πολυκατοικία, ήταν διαμορφωμένο ως χώρος στάθμευσης και δεν υπήρχε πινακίδα η οποία να απαγορεύει την είσοδο και παραμονή στον χώρο (βλέπε επίσης Edwards v. Railway Executive [1952] 2 All E.R. 430). Η πρόσκληση ή άδεια που παρέχεται από τον κάτοχο σε άλλο πρόσωπο να εισέλθει ή να χρησιμοποιήσει τα υποστατικά του μπορεί να είναι ρητή ή εξυπακουόμενη. Άδεια μπορεί να θεωρηθεί ότι είναι εξυπακουόμενη όταν το κοινό κατά συνήθεια χρησιμοποιεί τα υποστατικά εν γνώσει του κατόχου και κανένα διάβημα δεν λαμβάνεται για να εμποδιστεί η χρήση. Αν, όμως, ο αδειούχος παρεκκλίνει από τη συνήθη πρόσβαση καθίσταται παρανόμως επεμβαίνων (βλέπε Λάζαρος Ππόλος & Υιοι Λτδ ν. Θεοφάνους κ.α.

(1997)1 Α.Α.Δ 673). Στις περιπτώσεις όπου η ζημιά προκαλείται στα πλαίσια της λειτουργίας της δραστηριότητας ή της επιχείρησης σε υποστατικά - ακίνητη ιδιοκτησία τότε ο κάτοχος υπέχει έναντι του επισκέπτη, είτε είναι προσκεκλημένος είτε αδειούχος, καθήκον όπως λάβει εύλογη φροντίδα και λογικά μέτρα ώστε το υποστατικό του να είναι ευλόγως ασφαλές και να μεριμνά για την αποτροπή ή την πρόληψη πρόκλησης ζημιάς από ασυνήθιστο κίνδυνο την ύπαρξη του οποίου γνωρίζει ή όφειλε να γνωρίζει ως ένας λογικός άνθρωπος. Το κατά πόσον ο κίνδυνος είναι ασυνήθιστος κρίνεται αντικειμενικά με βάση τα γεγονότα της υπόθεσης (βλέπε Λέσχη Ιπποδρομιών Λευκωσίας (πιο πάνω) και Indermaur v. Dames [1866] L.R. 1 C.P.274). Αναφορικά με την έννοια του ασυνήθιστου κινδύνου στην London Graving Dock Co. Ltd. v. Horton [1951] 2 All E.R. 1 λέχθηκε ότι ασυνήθιστος μπορεί να είναι κίνδυνος αν και είναι πλήρως αναγνωρίσιμος και ότι η λέξη ασυνήθιστος δεν πρέπει να ερμηνεύεται υποκειμενικά με την έννοια του απροσδόκητου αλλά αντικειμενικά ως κίνδυνος, ο οποίος δεν συναντάται συνήθως στα πλαίσια άσκησης της δραστηριότητας ή προς εκπλήρωση της ενέργειας του προσκεκλημένου αν και το τι συνιστά ασύνηθες διαφοροποιείται ανάλογα με τον λόγο για τον οποίο αυτός εισέρχεται στο υποστατικό. Περαιτέρω, όπως αναφέρεται στη σελίδα 650 του συγγράμματος Clerk & Lindsell, on the Law of Torts (10η έκδοση) με αναφορά στην υπόθεση Norman v. Great Western Ry. [1915] 1 Κ.Β. 584, το καθήκον έναντι ενός προσκεκλημένου είναι να ληφθεί εύλογη φροντίδα ώστε η εγκατάσταση να γίνει ασφαλής για πρόσωπα που τη χρησιμοποιούν κατά τον κανονικό και συνήθη τρόπο και με εύλογη φροντίδα. Δεν αποτελεί υπεράσπιση ότι ο κίνδυνος είναι εμφανής εάν η εγκατάσταση είναι εν πάση περιπτώσει επικίνδυνη. Ως λέχθηκε στην Μιχαήλ ν. Ττουνιά κ.ά.

(2005)1 Α.Α.Δ 19«ο κάτοχος του υποστατικού έχει, προς όλους τους νόμιμα ευρισκομένους στο υποστατικό του, το κοινό καθήκον φροντίδας το οποίο εξυπακούει ότι θα πρέπει να επιδεικνύει τέτοια φροντίδα όση υπό τις περιστάσεις της υπόθεσης είναι εύλογη, ώστε να διασφαλίζει ότι το οποιοδήποτε νόμιμα ευρισκόμενο στα υποστατικά πρόσωπο θα είναι εύλογα ασφαλές κατά τη χρήση των υποστατικών, για τους σκοπούς για τους οποίους ευρίσκεται νόμιμα στο χώρο». To ότι η πιθανότητα εκδήλωσης του κινδύνου είναι μικρή δεν απαλλάσσει τον κάτοχο από τη λήψη προστατευτικών μέτρων εφόσον ο κίνδυνος είναι προβλεπτός. Ο κάτοχος έχει υποχρέωση να γνωρίζει εκείνο που ένας λογικός άνθρωπος γνωρίζει ή θεωρείται ότι γνωρίζει (βλέπε Hawkins v. Goulsdon and Purley Urban District Council [1954] 1 All E.R. 97). Το τι αποτελεί λογικό μέτρο εξαρτάται από τα περιστατικά της κάθε περίπτωσης, όπως τη φύση της πρόσκλησης, τη φύση του κινδύνου, τη γνώση του προσκεκλημένου. Όσον αφορά την πρακτικότητα των μέτρων που πρέπει να λαμβάνονται για την εξάλειψη ή ελάττωση του κινδύνου, αυτή εξαρτάται από τα περιστατικά της κάθε περίπτωσης. Ως λέχθηκε στην Πολυμέταλ Λτδ Μεταλλικές Κατασκευές κ.ά. ν. Κωνσταντίνου

(1998)1 Α.Α.Δ 393, το καθήκον μέριμνας για την ασφάλεια του επισκέπτη περιλαμβάνει όλα εκείνα τα μέτρα που θα τον προστάτευαν από προβλεπτούς κινδύνους για την ασφάλειά του και η λήψη των οποίων ήταν ευχερής. Στην υπόθεση G.I.P. Constructions v. Neophytou and Another

(1983)1B C.L.R. 669 υποδεικνύεται με αναφορά στην Stone v. Taffe and another [1974] 3 All E.R. 1016 ότι ο κάτοχος ο οποίος επιθυμεί να περιορίσει τις κινήσεις των επισκεπτών μέσα στα υποστατικά, πρέπει να το πράξει ειδικά και ρητά. Εφόσον δεν γίνει κάτι τέτοιο στο μέτρο που η χρήση του υποστατικού από τον επισκέπτη είναι νόμιμη και λογική, ο κάτοχος παραμένει υπόλογος για οποιαδήποτε ζημιά ήθελε υποστεί από τις συνέπειες των κινδύνων που ήταν λογικά προβλεπτοί. Στο σύγγραμμα του Π. Γ. Πολυβίου Η Αμέλεια στο Κυπριακό Δίκαιο, υποδεικνύεται στις σελίδες 443 και 444 ότι σε γενικές γραμμές ένας κάτοχος θα πρέπει ενδεχομένως να δια­σφαλίζει ότι στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του, το ακίνητο διατη­ρείται σε καλή κατάσταση από άποψη καθαριότητας και ότι υπάρχει εύ­κολη πρόσβαση στο χώρο αλλά και δυνατότητα κίνησης εντός αυτού (εκτός και εάν επιθυμεί να περιορίσει τις κινήσεις των ευρισκομένων στο χώρο οπόταν θα πρέπει να λάβει μέτρα για τον περιορισμό των κι­νήσεων και της πρόσβασης στους συγκεκριμένους χώρους). Επίσης, θα πρέπει να μεριμνά για την τήρηση των κανόνων λειτουργίας και ασφά­λειας τυχόν μηχανημάτων που χρησιμοποιούνται και περαιτέρω να εξα­σφαλίσει ότι υπάρχει επαρκής και κατάλληλος φωτισμός, ότι παραχωρείται και να χρησιμοποιείται κατάλληλος προστατευτικός εξοπλισμός εάν οι δραστηριότητες εγκυμονούν κινδύνους (όπως για παράδειγμα σε εργοτάξια, καταστήματα ελαστικών, εάν υπάρχουν χημικά υλικά) και ότι λαμβάνονται τα αναγκαία μέτρα για περιορισμό αερίων ή άλλου είδους εκπομπών και ρύπων. Γενικά, ο κάτοχος θα πρέπει να προσπαθήσει να προβλέψει τυχόν ασυνήθιστους κινδύνους που ενδεχομένως θα προκύψουν και να διασφαλίσει ότι εάν εμφανισθεί κάποιος ασυ­νήθιστος κίνδυνος τότε δεν θα προκληθούν οποιεσδήποτε ζημιές σε πρόσωπο ή περιουσία εξαιτίας του. Όσον αφορά την στατική κατάσταση του ακινήτου και το καθήκον προ­ειδοποίησης των απλών αδειούχων για πραγματικούς ή λανθάνοντες κινδύνους τους οποίου γνωρίζει ή θα πρέπει να θεωρηθεί ότι γνωρίζει και πάλι δεν μπορεί να δοθεί μία εξαντλητική λίστα με καθήκοντα και υποχρεώσεις τις οποίες ο κάτοχος θα πρέπει να εκπληρώσει. Σε γενικές και πάλι γραμμές ο κάτοχος θα πρέπει κατ' αρχάς να γνωρίζει τα στατικά χαρακτηριστικά της ιδιοκτησίας του και αναλόγως αυ­τών να προειδοποιεί κατάλληλα τους αδειούχους τους, όπως για παρά­δειγμα εάν το πάτωμα είναι βρεγμένο ή ότι εκ της φύσεως του μπορεί κάποιος να γλιστρήσει σε αυτό, για την ύπαρξη τυχόν κενών μεταξύ της πλατφόρμας και του τρένου, εάν είναι επικίνδυνο να κολυμπήσει κά­ποιος σε συγκεκριμένη παραλία οπότε θα πρέπει να αναρτήσει προει­δοποιητικές πινακίδες, εάν υπάρχουν τρύπες στο δάπεδο οπότε θα πρέ­πει να λάβει μέτρα για να τις καλύψει, εάν υπάρχει κάποιο όριο βάρους το οποίο μπορεί να τοποθετηθεί σε συγκεκριμένο μέρος της ιδιοκτησίας οπότε θα πρέπει να δώσει την κατάλληλη προειδοποίηση, εάν υπάρχει κίνδυνος κατολίσθησης, εάν επί της περίφραξης υπάρχουν επικίνδυνα αντικείμενα, κλπ, οπότε και πάλι θα πρέπει να δώσει την κατάλληλη προειδοποίηση ή να λάβει τα αναγκαία και/ή εύλογα μέτρα για αποτρο­πή του κινδύνου. Δεν υπάρχει απόλυτος κανόνας. Όλα εξαρτώνται από τα ακριβή γεγονότα της κάθε περίπτωσης. Το καθήκον επιμέλειας καθορίζεται από το τι θεωρείται εύλογο, υπό το φως όλων των συνθηκών και περιστατικών της συγκεκριμένης υπόθεσης. Εξετάζοντας τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης υπό το φως των νομικών αρχών που παρατίθενται πιο πάνω σημειώνω τα εξής: Εν πρώτοις επισημαίνεται ότι στη βάση των μη αμφισβητούμενων γεγονότων, η Εναγόμενη Διαχειριστική Επιτροπή είχε την κατοχή και ευθύνη του δωματίου των μετρητών. Σύμφωνα και πάλι με τα ευρήματα του Δικαστηρίου, στο δωμάτιο των μετρητών είχαν (και έπρεπε να έχουν) πρόσβαση όλοι οι ένοικοι της Πολυκατοικίας, συνεπώς και ο Ενάγοντας. Με τούτο σαν δεδομένο, το κατά πόσον η πόρτα είχε κλειδί ή ήταν κλειδωμένη, δεν υπέχει οποιασδήποτε σημασίας. Ο Ενάγοντας εισήλθε στο δωμάτιο των μετρητών υπό την ιδιότητα του αδειούχου και όχι του προσκεκλημένου εφόσον η είσοδος στο χώρο δεν είχε να κάνει με τέλεση πράξης στην οποία είχε οποιοδήποτε συμφέρον η Διαχειριστική Επιτροπή. Κρίνω δε σκόπιμο να σημειώσω ότι η δικογραφημένη θέση της υπεράσπισης περί παράνομης εισόδου του Ενάγοντα στο δωμάτιο ώστε αυτός να προβεί σε παράνομες ενέργειες επί των καλωδίων και/ή των μετρητών δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή στη βάση της μαρτυρίας που προσκομίστηκε η οποία, επαναλαμβάνεται, ότι περιορίστηκε σε εικασίες και υποθέσεις. Ούτε η προσκόμιση του Τεκμηρίου 10 είναι ικανή να καταδείξει ότι ο Ενάγοντας εισήλθε στο δωμάτιο με σκοπό να προβεί σε κλοπή ρεύματος ή επέμβαση στον μετρητή προκειμένου να καταγράφει μειωμένη κατανάλωση. Στην προκειμένη περίπτωση δεν τίθεται θέμα τραυματισμού του Ενάγοντα λόγω της στατικής κατάστασης του δωματίου των μετρητών. Το ζήτημα που απαιτείται να εξεταστεί είναι κατά πόσον ο τραυματισμός του Ενάγοντα ήταν αποτέλεσμα της παράλειψης της Εναγόμενης να λάβει προστατευτικά μέτρα προς αποφυγή κινδύνου που ήταν ή θα έπρεπε να ήταν γνωστός σε αυτήν. Κατά την προώθηση της υπόθεσης του Ενάγοντα, η αμέλεια της Εναγομένης επικεντρώθηκε στα εξής: 1. Την τοποθέτηση του διακόπτη του φωτισμού σε μη ενδεδειγμένο μέρος. 2. Το ότι η αρίθμηση των μετρητών δεν ήταν εμφανής. 3. Την απουσία κάλυψης της ασφάλειας του γενικού διακόπτη του διαμερίσματος αρ. 18. 4. Την ύπαρξη νερών στο πάτωμα του δωματίου. 5. Την τοποθέτηση διαφόρων αντικειμένων όπως σκούπες και σφουγγαρίστρες στο δωμάτιο. Κρίνω ότι το υπ. αριθμό

(5)στοιχείο πιο πάνω δεν σχετίζεται με οποιοδήποτε τρόπο με τον τραυματισμό του Ενάγοντα. Και τούτο γιατί η τοποθέτηση των αντικειμένων αυτών στο χώρο δεν φάνηκε να διαδραμάτισε οποιοδήποτε ρόλο στα πλαίσια αυτά. Κρίνω, ωστόσο, ότι η ύπαρξη σκόνης στους μετρητές με τρόπο ώστε η αρίθμηση τους να μην είναι εμφανής και ο Ενάγοντας να πρέπει να αγγίζει σε αυτούς προκειμένου να εντοπίσει τον δικό του διακόπτη σε συνδυασμό με την έλλειψη ικανοποιητικού φωτισμού (αφού εκ της φύσεως του ο φωτισμός από το κινητό τηλέφωνο είναι συγκεντρωτικός και όχι καθολικός), την ακάλυπτη ασφάλεια του γενικού διακόπτη του διαμερίσματος αρ. 18 και της ύπαρξης νερού στο πάτωμα του δωματίου αποτελούν τους λόγους πρόκλησης του τραυματισμού του Ενάγοντα. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι η θέση του Ενάγοντα περί ύπαρξης νερού ύψους 1 εκατοστού στο δωμάτιο δεν αμφισβητήθηκε κατά την αντεξέτασή του. Επομένως, σε αντίθεση με τα όσα προωθούνται από την κα Μαζέρη στην γραπτή της αγόρευση (σελίδα 29), δεν ήταν αναγκαία η προσκόμιση μαρτυρίας περί εισχώρησης νερού από το ταβάνι. Ούτε, βέβαια, ήταν δυνατή η αναφορά του στοιχείου αυτού στο Τεκμήριο 5 ή στη μαρτυρία του Μ.Ε.2. Στα πλαίσια της καθόλα νόμιμης ενέργειας του Ενάγοντα να εντοπίσει τον διακόπτη του διαμερίσματός του και της αναγκαίας υπό τις περιστάσεις προσπάθειας του να αφαιρέσει τη σκόνη από τους διακόπτες ώστε να εντοπίσει αυτόν που αντιστοιχούσε στο δικό του διαμέρισμα, αυτός άγγιξε στο σημείο των μετρητών. Εκεί υπήρχε η ακάλυπτη ασφάλεια, ενώ στο δωμάτιο υπήρχαν νερά τα οποία σύμφωνα με την μαρτυρία του Μ.Ε.2 λειτούργησαν ως καλός αγωγός ρεύματος. Όλα αυτά κατέστησαν το δωμάτιο των μετρητών ανασφαλές προς χρήση από τον Ενάγοντα και είχαν ως αποτέλεσμα τον τραυματισμό του. Με τούτο ως δεδομένο, το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσον η Εναγόμενη γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει ότι υπό τις περιστάσεις υπήρχε κίνδυνος ηλεκτροπληξίας και εάν έλαβε μέτρα προς αποφυγή του κινδύνου. Η απουσία ασφάλειας στον γενικό διακόπτη και ο κίνδυνος που αυτή ενείχε ως περιγράφηκε από τον Μ.Ε.2 και του Μ.Υ.1 ήταν στοιχείο που η Εναγόμενη όφειλε να γνωρίζει και σχετιζόταν με τις δραστηριότητες της στο χώρο. Η δε μη λήψη μέτρων προς αποφυγή του κινδύνου προκύπτει εκ του αποτελέσματος. Επομένως, στη βάση των όσων παρατίθενται πιο πάνω κρίνω ότι ο Ενάγοντας έχει αποδείξει την υπόθεσή του στον απαιτούμενο βαθμό. Παρατηρώ, τέλος, ότι υπό τις περιστάσεις δεν θα μπορούσε να αποδοθεί οποιαδήποτε ευθύνη υπό τύπο συντρέχουσας αμέλειας του Ενάγοντα. Και τούτο γιατί από τα όσα έχουν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου ο ίδιος δεν είχε αντιληφθεί την ύπαρξη κινδύνου ούτε είχε γνώση των υπαρκτών δεδομένων στο χώρο ώστε να προκύπτει καθήκον από πλευράς του για αυτοπροστασία. Το ποσό των γενικών αποζημιώσεων Με δεδομένη την πιο πάνω κατάληξη του Δικαστηρίου, παραμένει να κριθεί το ύψος του ποσού που θα επιδικαστεί στον Ενάγοντα υπό μορφή αποζημιώσεων. Στα πλαίσια αυτά έχω κατά νου ότι ο σκοπός για τον οποίο επιδικάζονται γενικές αποζημιώσεις είναι η δίκαιη αποζημίωση του θύματος για τη ζημιά και τους τραυματισμούς που έχει υποστεί χωρίς όμως να εναποτίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα. Έχω επίσης κατά νου ότι το επιδικασθέν ποσό πρέπει να είναι εύλογο, «κοινωνικά αποδεκτό» και να αντανακλά την ευαισθησία για τον ανθρώπινο πόνο που υπέστη το αθώο μέρος. Επίσης, χωρίς όμως να πρόκειται για απόλυτο κανόνα, διαπιστώνεται μια γενικά αυξητική τάση στα ποσά που επιδικάζονται ως γενικές αποζημιώσεις (βλέπε Μαυροπετρή ν. Λουκά

(1995)1 Α.Α.Δ. 66, Φοινικαρίδης κ.α. ν Γεωργίου κ.α.

(1991)1 Α.Α.Δ. 475, Παναγή ν Θεοδώρου

(1992)1 Α.Α.Δ. 1303, Ανδρέας Καΐλας ν. Ανδρέα Παπαχαραλάμπους ως Διαχειριστή της περιουσίας του αποβιώσαντα Κώστα Σαϊττη, Πολιτική Έφεση αρ. 248/2006, απόφαση ημερομηνίας 29.5.2009, Γεώργιος Ταμπουράς v. Κυριακής Κολάνη

(2008)1 Α.Α.Δ. 384). Αναφορικά με το ύψος των αποζημιώσεων, οι προηγούμενες δικαστικές αποφάσεις δεν συνιστούν δεσμευτικό προηγούμενο. Το ποσό των γενικών αποζημιώσεων πρέπει να αποφασίζεται σε συνάρτηση με τα δεδομένα της κάθε υπόθεσης και δεν υπάρχει απόλυτη φόρμουλα ή κανόνας αποτίμησης του ανθρώπινου πόνου και ταλαιπωρίας. Νομολογία σε σχέση με ποσά που επιδικάστηκαν σε άλλες υποθέσεις για αντίστοιχους τραυματισμούς είναι ενδεικτική και καθοδηγητική, μέχρι ενός βαθμού, σε σχέση με τα πλαίσια στα οποία μπορεί να κυμαίνεται το επιδικασθέν ποσό. Στα πλαίσια προσδιορισμού του ποσού που θα αποδοθεί στον Ενάγοντα έχω λάβει υπόψη, για σκοπούς καθοδήγησης, το ύψος των αποζημιώσεων που επιδικάστηκαν σε περιπτώσεις όπου η φύση και έκταση των τραυματισμών και μετα-τραυματική πορεία και τα κατάλοιπα των τραυμάτων ήταν αντίστοιχα ή προσομοίαζαν με την παρούσα υπόθεση (βλέπε ιδιαίτερα Δέσπω Καλογήρου κ.ά. ν. Χριστίνα Αντωνιάδου δια του πατρός της Ανδρέα Αντωνίου

(1997)1 Α.Α.Δ. 1444). Αποφασίζοντας το ποσό που θα πρέπει να επιδικαστεί υπέρ του Ενάγοντα και λαμβάνοντας υπόψη τον πόνο και ταλαιπωρία που έχει υποστεί, την φύση και την έκταση του τραύματος του και το χρόνο κατά τον οποίο νοσηλεύτηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, κρίνω ως εύλογο και δίκαιο το ποσό των €5.000 ως γενικές αποζημιώσεις. Τελική Κατάληξη Συνακόλουθα, εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον της Εναγόμενης για το ποσό των €5.000 με νόμιμο τόκο επ' αυτού από 25.11.2011 (ημερομηνία του ατυχήματος μιας και η αγωγή καταχωρήθηκε χωρίς καμία καθυστέρηση) μέχρι εξοφλήσεως πλέον έξοδα όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ................. Γ. Πετάση-Κορφιώτη, Α.Ε.Δ Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο