Χαμάλη Αρέστη ν. Σιάμισιη κ.α., Αρ. Αγωγής: 3319/2010, 30/3/2020 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2020:A161 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Μ. Αμπίζα, A.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 3319/2010 Μεταξύ: XXXXX Χαμάλη Αρέστη Ενάγουσας και
- XXXXX Σιάμισιη
- Απολλώνειο Ιδιωτικό Νοσοκομείο Λτδ Εναγομένων ----------------------------- Αίτηση ημερομηνίας 15 Οκτωβρίου 2019 30 Μαρτίου 2020 Για την ενάγουσα-Αιτήτρια: κα Καλαϊντζάκη για Προύντζος & Προύντζος ΔΕΠΕ Για τον εναγόμενο 1-Καθ΄ ου η Αίτηση: κα Γεωργίου για Λεωνίδας Γ. Γεωργίου Για τους εναγόμενους 2-Καθ΄ ων η Αίτηση: κ. Κωνσταντίνου για Κούσιος Κορφιώτης Παπαχαραλάμπους ΔΕΠΕ Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η Από το οδοιπορικό της παρούσας αγωγής προκύπτει ότι το γενικά οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα καταχωρήθηκε στις 21.4.2010 και η έκθεση απαίτησης στις 28.12.
- Η έκθεση υπεράσπισης των εναγομένων 2 καταχωρήθηκε στις 16.3.2011 και του εναγόμενου 1 στις 6.5.
- Μετά από το στάδιο των οδηγιών, η υπόθεση ορίστηκε επανειλημμένως για ακρόαση, η οποία, για διάφορους λόγους, ακόμη δεν έχει ξεκινήσει. Κατά την 9.5.2019, κατόπιν αίτησης της ενάγουσας, εκδόθηκε διάταγμα τροποποίησης της έκθεσης απαίτησης. Η εν λόγω τροποποίηση αφορούσε ουσιαστικά τη συμπερίληψη στην αξίωση εξόδων για αγορά φαρμάκων και τη συνεπακόλουθη αύξηση του αξιούμενου ποσού των ειδικών αποζημιώσεων. Οι σχετικές οδηγίες του Δικαστηρίου ήταν όπως η τροποποιημένη έκθεση απαίτησης καταχωρηθεί εντός δέκα ημερών από τις 9.5.2019 και η έκθεση υπεράσπισης των εναγομένων 1 και 2 στην τροποποιημένη έκθεση απαίτησης εντός δέκα ημερών μετέπειτα. Ουδέποτε καταχωρήθηκε οποιοδήποτε τέτοιο δικόγραφο με αποτέλεσμα, ασφαλώς, το εκδοθέν διάταγμα να έχει καταστεί άκυρο. Στις 30.5.2019 το Δικαστήριο ενημερώθηκε από συνήγορο εκ μέρους της ενάγουσας ότι αυτή είχε ήδη αναλάβει το φάκελο της υπόθεσης με πρόθεση να διορίσει άλλο δικηγόρο. Αναλόγως, δόθηκε ενημέρωση και για την πρόθεση του εναγομένου 1 να αντικαταστήσει τους συνηγόρους του από άλλον. Στις 21.6.2019 καταχωρήθηκε ειδοποίηση αλλαγής συνηγόρου για την ενάγουσα. Στις 9.10.2019 καταχωρήθηκε ειδοποίηση αλλαγής συνηγόρου του εναγομένου
- Στις 15.10.2019 καταχωρήθηκε η παρούσα αίτηση. Με την παρούσα αγωγή της η ενάγουσα αξιώνει εναντίον των εναγομένων αλληλεγγύως και/ή κεχωρισμένως ως ακολούθως: « Α. Γενικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες και/ή ψυχική οδύνη και/ή άλλες συναφείς ζημιές και/ή απώλειες και/ή έξοδα και/ή διά μελλοντικές ζημιές τις οποίες υπέστη και/ή θα υποστεί η ενάγουσα συνεπεία πράξεων και/ή παραλείψεων των εναγομένων αμφότερων και/ή ενός εκάστου αξ αυτών και/ή λόγω παραβάσεως των νομίμων καθηκόντων των και/ή λόγω παραλείψεως και/ή ελλείψεως επιδείξεως της προσήκουσας επιμέλειας και/ή ιατρικού λάθους και/ή λόγω αμέλειας και/ή λόγω ιατρικής αμέλειας επιδειχθείσης υπό αμφοτέρων και/ή ενός εκάστου των εναγομένων και/ή ενός εκάστου εξ αυτών τη εγκρίσει και/ή συνδρομή του ετέρου που έλαβαν χώραν κατά το χρόνο που η ενάγουσα τελούσε υπό την φροντίδα των και/ή κατά τη νοσηλεία της και/ή κατά τις επισκέψεις της στον εναγόμενο 1 στο Ιατρικό Κέντρο και/ή στην Κλινική των εναγομένων 2 που βρίσκεται στη Λευκωσία Λευκοθέου 20 σε διάφορες ημερομηνίες μεταξύ 15.12.2007 και Οκτωβρίου
- Β. Ειδικές αποζημιώσεις εκ ποσού €135,513.72 ως λεπτομερώς αναφέρονται στην παράγραφο 13Β ανωτέρω. Γ. Νόμιμο τόκο Δ. Έξοδα πλέον ΦΠΑ» Με την παρούσα Αίτησή της, η ενάγουσα ζητά την έκδοση διατάγματος τροποποίησης της έκθεσης απαίτησης ως οι παράγραφοι Α - ΙΕ αυτής. Η νομική βάση της Αίτησης εδράζεται, μεταξύ άλλων, στους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας, Δ.25, ΘΘ 1-
- Το πραγματικό υπόβαθρο της Αίτησης αποτελεί η ένορκη δήλωση της ενάγουσας, ημερομηνίας 15.10.2019, στην οποία αναφέρεται στους λόγους για τους οποίους θα πρέπει, κατά την άποψή της, να επιτραπεί η αιτούμενη τροποποίηση. Όπως, μεταξύ άλλων, αναφέρει, οι προηγούμενοι δικηγόροι της δεν καταχώρησαν τροποποιημένη έκθεση απαίτησης εντός του χρόνου που όρισε το Δικαστήριο και η ίδια δεν γνώριζε ούτε έτυχε ενημέρωσης για την υποχρέωση αυτή και τις επιπτώσεις μη τήρησης της. Η ενόρκως δηλούσα αναφέρεται αρχικά στα όσα αφορούν τις δαπάνες που υπέστη μετά τη σύνταξη και καταχώρηση της έκθεσης απαίτησης και συνεχίζει εξηγώντας ότι μετά τον πρόσφατο διορισμό τους, οι δικηγόροι της την συμβούλευσαν να απευθυνθεί σε ιατρό - ειδικό νευρολόγο για να μελετήσει το σχετικό με την παρούσα υπόθεση υλικό και να εξετάσει την εξέλιξη της υγείας της από το πρώτο χειρουργείο της, δηλαδή την 15.12.2007 μέχρι σήμερα. Ο εν λόγω ιατρός κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ιατρική αμέλεια του εναγομένου 1, σε αντίθεση με τις ήδη δικογραφημένες θέσεις της, συνίσταται στην πρόκληση βλάβης στο νεύρο μετά το πρώτο χειρουργείο της την 15.12.2007 και στην παράλειψή του να διαγνώσει και ακολούθως να αποκαταστήσει τη βλάβη και τον τραυματισμό που είχε υποστεί στο δεξιό μέσο νεύρο. Από την καταχωρηθείσα έκθεση απαίτησης προκύπτει πως καμιά αναφορά δεν γίνεται σε βλάβη του μέσου νεύρου και στην ανάπτυξη συνδρόμου σύμπλοκου περιοχικού πόνου ως τα ευρήματα του εν λόγω ιατρού. Ως εκ τούτου, η αιτούμενη τροποποίηση ήταν απαραίτητη ώστε να δικογραφηθούν οι ορθές λεπτομέρειες αμέλειας και οι σωματικές βλάβες που έχει υποστεί συνεπεία των ενεργειών και παραλείψεων του εναγομένου
- Περαιτέρω, έχει εξασφαλίσει ιατρικά πιστοποιητικά σε σχέση με την κατάσταση της υγείας της όπως αυτή έχει εξελιχθεί με την πάροδο του χρόνου. Η τροποποίηση είναι αναγκαία ώστε να υπάρχει ξεκάθαρη εικόνα σε σχέση με τους τραυματισμούς και τις σωματικές βλάβες που έχει υποστεί συνεπεία των ενεργειών και παραλείψεων του εναγομένου 1 και να απεικονιστεί με ξεκάθαρο τρόπο η κατάσταση της υγείας της ως διαμορφώθηκε μετά το ατύχημα. Είναι επίσης αναγκαία με σκοπό τη συμπερίληψη των δαπανών που έχει υποστεί και θα συνεχίσει να υφίσταται μελλοντικά, ώστε να μην υποστεί περαιτέρω απώλεια, σε περίπτωση μη συμπερίληψής τους και να μην απωλέσει το δικαίωμά της να διεκδικήσει την πραγματική απώλεια που έχει υποστεί λόγω των ενεργειών και παραλείψεων του εναγομένου
- Ως περαιτέρω, μεταξύ άλλων, αναφέρει, η αιτούμενη τροποποίηση υποβάλλεται καλόπιστα και η καταχώρησή της έγινε ευθύς μόλις οι δικηγόροι της αντιλήφθηκαν ότι λανθασμένα δεν περιγράφηκαν οι ορθές λεπτομέρειες αμέλειας του εναγομένου 1, δεν επεξηγήθηκε λεπτομερώς η συμμετοχή της εναγομένης 2 στην παρούσα δικαστική διαδικασία, δεν έγινε αναφορά στη διευθέτηση της υπόθεσης σε σχέση με το τροχαίο ατύχημα, δεν συμπεριλήφθηκαν στην έκθεση απαίτησης τα ευρήματα των ιατρών της καθώς και οι απώλειες της, υφιστάμενες και μελλοντικές. Είναι απαραίτητη η τροποποίηση, εισηγείται, ώστε τα πραγματικά γεγονότα να συνάδουν με τη δικογραφία. Ο εναγόμενος 1 καταχώρησε ένσταση στην αιτούμενη τροποποίηση, επικαλούμενος τους δεκαοχτώ λόγους που αναφέρονται στο σώμα της ένστασης, τους οποίους αναλύει και υποστηρίζει ο ίδιος, με την ένορκή του δήλωση ημερομηνίας 13.11.
- Μεταξύ άλλων, ο εναγόμενος 1 επικαλείται την αλλαγή του είδους και φύσης της αιτίας της υποτιθέμενης ζημιάς ώστε αυτός να είναι αναγκασμένος να ζητήσει νέες ιατρικές εξετάσεις από άλλες ειδικότητες ώστε να μπορεί να αντικρούσει τους εναντίον του ισχυρισμούς. Αν δε, επιτραπεί η αιτούμενη τροποποίηση, θα είναι ως εάν η υπόθεση άρχιζε ξανά. Από την πλευρά τους, οι εναγόμενοι 2 καταχώρησαν, επίσης, ένσταση στην αιτούμενη τροποποίηση επικαλούμενοι τους δεκατρείς λόγους που αναφέρονται στο σώμα της ένστασης, τους οποίους αναλύει και υποστηρίζει ο XXXXX Κωνσταντίνου με την ένορκή του δήλωση, ημερομηνίας 21.11.
- Οι συνήγοροι της ενάγουσας και του εναγόμενου 1 αγόρευσαν προς υποστήριξη των θέσεων της κάθε πλευράς, παραπέμποντας και σε σχετική νομολογία ενώ ο συνήγορος των εναγομένων 2 υιοθέτησε την επιχειρηματολογία του εναγομένου
- Έχω με προσοχή μελετήσει την επιχειρηματολογία αμφοτέρων των συνηγόρων. Τα όσα τίθενται από αυτές εξετάζονται στο τι ακολουθεί στο σκεπτικό του Δικαστηρίου. Προτού προχωρήσω στην παράθεση σχετικής νομολογίας, θα πρέπει να λεχθεί ότι υπό εκδίκαση παραμένει το κατά πόσο είναι επιτρεπτή η αιτούμενη τροποποίηση και όχι η επάρκεια του τι ζητείται να επιτραπεί όπως προστεθεί στην Απαίτηση της ενάγουσας. Η δυνατότητα τροποποίησης τέθηκε στην υπόθεση Χριστοδούλου v. Χριστοδούλου
(1991)1 ΑΑΔ 934, ως εξής: «Αναμφίβολα η σύγχρονη τάση, όπως βγαίνει από τη σχετική νομολογία, είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποιήσεις στις κατάλληλες υποθέσεις, ακόμη και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης νοουμένου βέβαια ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά, που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα». Στην υπόθεση Περικτιόνη Χρίστου v. Ανδρέα Στυλιανού Αζά
(1992)1 ΑΑΔ 704, υποδεικνύεται ότι: «Η θεμελιακή αρχή που ξεπροβάλλει από τις αποφάσεις είναι πως η τροποποίηση δικογράφου είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις που η τροποποίηση δυνατό να επιφέρει στον αντίδικο αδικία, ή ακόμη εκεί που η κακή πίστη του Αιτητή είναι εμφανής». Στη Federal Bank of Lebanon (S.A.L.) v. Νίκου Κ. Σιακόλα, Πολιτική Έφεση 10341, ημερομηνίας 19.1.1999, γίνεται ανάλυση της σχετικής νομολογίας, τόσο κυπριακής όσο και αγγλικής, με παράθεση σχετικών αποσπασμάτων. Σχετική αναφορά γίνεται στις υποθέσεις Associated Leisure Ltd and others v. Associated Newspapers Ltd
(1970)2 All E.R. 754, Nicolaides v. Yerolemi
(1980)1 CLR 1, Easton v. Ford Motor Co Ltd
(1993)4 All E.R. 257, Cropper v. Smith
(1884)26 Ch. D. 700, Saba & Co (T.M.P.) v. T.M.P. Agents
(1994)1 ΑΑΔ 426. Εξετάζοντας το τι επιζητείται να προστεθεί στην αξίωση της ενάγουσας εναντίον των εναγομένων σε συσχέτιση με την όλη αξίωση, ως αποτυπώνεται στην έκθεση απαίτησης, εμφανώς προκύπτει ότι η αιτούμενη τροποποίηση δεν επιζητεί την προσθήκη νέας βάσης αγωγής που γεννήθηκε μετά την καταχώρηση του αρχικού κλητηρίου. Πρόκειται, σαφώς, είτε για μεταγενέστερα γεγονότα που σχετίζονται, κατ΄ ισχυρισμόν πάντοτε, με τον κεντρικό ισχυρισμό που προβλήθηκε εξ αρχής, ήτοι της ύπαρξης ζημιάς από αμέλεια ή παραλείψεις των εναγομένων, είτε για γεγονότα που διαπιστώθηκαν μεταγενέστερα, όταν υπήρξε αλλαγή συνηγόρου και εκ νέου ιατρική εξέταση της ενάγουσας. Τα όσα προέκυψαν έδωσαν έναυσμα στην προσπάθεια της ενάγουσας να ενσωματώσει στο δικόγραφό της τους ισχυρισμούς που επιθυμεί να προωθήσει, με τον τρόπο που επιθυμεί, αφαιρώντας κάποιους άλλους ισχυρισμούς, ώστε να συνάδει η μαρτυρία που προτίθεται να προσκομίσει με τις δικογραφημένες θέσεις της. Πρόκειται για κατ΄ ισχυρισμόν γεγονότα που ανάγονται στην πρωταρχική βάση αγωγής και την επεκτείνουν στο φάσμα των αιτουμένων θεραπειών (βλ. Branco Forcan v. Hemslade Trading Ltd κ.ά., ECLI:CY:AD:2018:A479, Πολιτική Έφεση Αρ. 43/2013, ημερομηνίας 6.11.2018). Είναι δε, με σαφή τρόπο που εξηγεί η ενάγουσα τους λόγους που οδήγησαν στην καθυστερημένη υποβολή της Αίτησης. Ως αναφέρεται στην αγγλική υπόθεση Cropper v. Smith (ανωτέρω): «. I know of no kind of error or mistake which, if not fraudulent or intended to overreach, the Court ought not to correct, if it can be done without injustice to the other party. Courts do not exist for the sake of discipline, but for the sake of deciding matters in controversy, and I do not regard such amendment as a matter of favor or grace . it seems to me that as soon as it appears that the way in which a party has framed his case will not lead to a decision of the real matter in controversy, it is as much a matter of right on his part to have it corrected, if it can be done without injustice, as anything else is a matter of right». Είμαι της άποψης ότι η εξέταση των επίδικων θεμάτων, στη βάση των όσων η ενάγουσα επιθυμεί να θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου με την παρούσα τροποποίηση, δεν θα προκαλούσε ουσιαστική εκτροπή στην παρούσα, ομολογουμένως ήδη ταλαιπωρημένη, διαδικασία. Δεν θεωρώ ότι η παροχή δυνατότητας τροποποίησης θα επιφέρει στους εναγόμενους 1 και 2 οποιαδήποτε αδικία ή ζημιά ή ταλαιπωρία η οποία να μην δύναται να αποζημιωθεί με έξοδα. Εξυπακούεται, ασφαλώς, ότι όχι μόνο οι εναγόμενοι θα μπορούν να αποζημιωθούν με έξοδα, αλλά τυχόν αναγκαιότητα παροχής ευχέρειας ώστε να ετοιμάσουν την υπεράσπισή τους, μπορεί να παρασχεθεί, ώστε η κάθε πλευρά να δικογραφήσει τους ισχυρισμούς της και να ακουστεί η υπόθεση στη βάση του τι η κάθε πλευρά θεωρεί ορθούς ισχυρισμούς. Παραμένει, τέλος, να εξεταστεί το ζήτημα της καθυστέρησης στην υποβολή της αίτησης. Δεδομένων των επανειλημμένων ορισμών για ακρόαση, διαφαίνεται όντως η ύπαρξη καθυστέρησης στην υποβολή της Αίτησης. Φυσικά, το τι προβάλλεται είναι η υποβολή του αιτήματος τροποποίησης ευθύς μόλις εντοπίστηκε η αναγκαιότητα για κάτι τέτοιο, όταν έγινε η νέα ιατρική εξέταση της ενάγουσας και εντοπίστηκαν τα όσα δίνουν βάση στους ισχυρισμούς της. Όπως αναφέρθηκε και στην υπόθεση Saba (ανωτέρω), η σημασία της καθυστέρησης ποικίλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης, κυρίως σε συσχετισμό προς τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης. Λέχθηκε δε η διαφωνία του Δικαστηρίου με το ότι καλόπιστη αίτηση για τροποποίηση προς κάλυψη πραγματικής και σημαντικής ανάγκης θα πρέπει να απορριφθεί επειδή, ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο, η καθυστέρηση δικαιολογήθηκε με αναφορά σε αβλεψία ή παραδρομή. Σχετική είναι επίσης η υπόθεση Federal Bank of Lebanon (S.A.L.) v. Νίκου Κ. Σιακόλα (ανωτέρω). Όπως εξάλλου αναφέρθηκε στην υπόθεση Clive Preece κ.ά. v. Ρωσσίδου, Πολιτική Έφεση 271/2008, ημερομηνίας 16.12.2011: «Οι εφεσίοντες μπορεί να μην κατάφεραν να δικαιολογήσουν με απόλυτη πειστικότητα την καθυστέρηση που παρατηρήθηκε στην προώθηση του δικονομικού διαβήματος. Ωστόσο, η μερική αυτή αδυναμία δεν έπρεπε να οδηγήσει στην απόρριψη της αίτησης εφόσον το πλέον ουσιώδες υπό τις περιστάσεις κριτήριο ήταν η στάθμιση των παραγόντων που θα αποτελούσαν το εχέγγυο για την ορθή απονομή της δικαιοσύνης». Ως εκ της ως άνω ανάλυσης, παρά την καθυστέρηση που παρατηρείται, η συνεκτίμηση όλων των στοιχείων και παραγόντων που λαμβάνονται υπόψη για σκοπούς εξέτασης του υπό κρίση ζητήματος, με αφήνει με βεβαιότητα ότι η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου θα πρέπει να ασκηθεί υπέρ της έκδοσης του αιτούμενου διατάγματος, αφού καταλήγω ότι δεν ευσταθεί οποιοσδήποτε λόγος ένστασης. Συνεπώς, η Αίτηση θα έχει επιτυχή κατάληξη. Συνακόλουθα, εκδίδεται διάταγμα τροποποίησης ως οι παράγραφοι Α - ΙΕ της Αίτησης. Τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης να καταχωρηθεί εντός δέκα ημερών από τη σύνταξη του διατάγματος και πιστό αντίγραφο να δοθεί στις αντίδικες πλευρές. Έκθεση Υπεράσπισης εναγομένων 1 και 2 στην Τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης να καταχωρηθεί εντός δεκαπέντε ημερών μετέπειτα. Οι προθεσμίες αυτές ασφαλώς θα ισχύουν τηρουμένων των εκτάκτων οδηγιών του Ανωτάτου Δικαστηρίου κατά την τρέχουσα περίοδο. Τα έξοδα της Αίτησης, καθώς επίσης όλα τα έξοδα τα οποία δημιουργούνται ή έχουν απωλεσθεί συνεπεία της τροποποίησης (costs thrown away), επιδικάζονται υπέρ των εναγομένων 1 και 2 - Καθ΄ ων η Αίτηση και εναντίον της ενάγουσας-Αιτήτριας, ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Να καταβληθούν στο τέλος της υπόθεσης. [Υπ.] .............. Μ. Αμπίζας, Α.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο