Σταύρου ν. ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ, Αρ. Αγωγής: 256/2010, 10/4/2020 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup
- on)- Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2020:A187 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χ. Β. Χαραλάμπους, Α.Ε.Δ. Κλίμακα €100.000 - €500.000 Αρ. Αγωγής: 256/2010 Μεταξύ: *** Σταύρου Ενάγοντος και ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ Εναγομένου Ημερομηνία: 10 Απριλίου 2020 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντα: κα Χ. Ερωτοκρίτου, για Ανδρέας Π. Ερωτοκρίτου & Σία Δ.Ε.Π.Ε. Για Εναγόμενο: κα Μ. Δρυμιώτου, για Γενικόν Εισαγγελέα Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο Ενάγων αρχιαστυφύλακας αξίωσε γενικές και ειδικές αποζημιώσεις από τη Δημοκρατία για την αμέλεια την οποία επέδειξε το ιατρικό και παραϊατρικό προσωπικό του Γ.Ν. Λεμεσού κατά την 7ήμερη παραμονή του ιδίου εκεί ως εσωτερικού ασθενούς, ήτοι κατά την περίοδο 23.3.09-30.3.09, μετά από τροχαίο ατύχημα. Μαρτυρία Ο Ενάγων κάλεσε πέντε μάρτυρες για την απόδειξη της υπόθεσης του. Τον ίδιο αριθμό μαρτύρων κάλεσε και ο Εναγόμενος προς υπεράσπιση του. Να σημειωθεί πως αμέσως μετά την έναρξη της ακρόασης δηλώθηκαν ως παραδεκτά τα θέματα της ευθύνης και της βλάβης. Στη βάση των πιο πάνω παραδεκτών κατατέθηκε εκ συμφώνου και η Έκθεση του Ιατροσυμβουλίου ημερ. 10.1.18 για την αξιολόγηση της αλήθειας του περιεχομένου της (Τεκμήριο 1). Ο Μ.Ε.1 Ενάγων, στη γραπτή δήλωση του, Έγγραφο Α, μεταξύ άλλων αναφέρθηκε στο τροχαίο ατύχημα ημερ. 23.3.09, στην υπηρεσία του ως αστυφύλακας, στην παλαιότερη κατάσταση της υγείας του, στον τραυματισμό του, στην αντιμετώπιση της οποίας έτυχε κατά την παραμονή του στο Γ.Ν. Λεμεσού, στις οδηγίες που είχε λάβει να κινείται, στην έξοδο του στις 30.3.09, στην άμεση εισαγωγή του στο ιατρικό κέντρο ΙΑΣΙΣ, στα όσα ακολούθησαν μέχρι την εγχείρηση λόγω του κατάγματος σπονδύλου στο επίπεδο Θ5, στη μετεγχειρητική του κατάσταση, στα προβλήματα που αντιμετωπίζει μέχρι σήμερα και τέλος στις ιατρικές και άλλες δαπάνες στις οποίες έχει υποβληθεί. Κατά την προφορική του μαρτυρία διευκρίνισε τα καθήκοντα του, την υπηρεσία του, τις ιδιαίτερες απαιτήσεις κάποιων περιστατικών, και τη διαφοροποίηση των καθηκόντων του μετά το συμβάν, λέγοντας ότι τώρα αυτά περιορίζονται σε παρακολούθηση υπόπτων. Στη συνέχεια εξήγησε τις συνέπειες στην υγεία του, τονίζοντας ότι η ζωή του έχει αλλάξει κατά πολύ εν σχέσει με το τι ήταν παλαιότερα. Στα πλαίσια της μαρτυρίας του κατατέθηκαν εκ συμφώνου διάφορα έγγραφα ιατρικής φύσης ως Τεκμήρια 2-7. Αντεξεταζόμενος επανέλαβε ότι το προσωπικό του Γ.Ν. Λεμεσού τον παρακινούσε να κινείται και αυτός ακολουθούσε τις οδηγίες, ότι αυτές δίδοντο καθόλη την παραμονή του εκεί και όχι μόνο την τελευταία ημέρα και ότι υπήρχε αφόρητος και συνεχόμενος πόνος λόγω της διακίνησης του. Στη συνέχεια απάντησε ερωτήσεις σχετικά με τα διαδραματισθέντα μετά την έξοδο του στις 30.3.09, με το ότι το ίδιο βράδυ παρέλυσαν τα πόδια του, συν το ότι ακολούθησε την επόμενη μέρα στη Λεμεσό η εγχείρηση και σχετικά με τις συνέπειες που έχει μέχρι σήμερα στην προσωπική και επαγγελματική του ζωή, διαφωνώντας ότι οι μόνες συνέπειες είναι οι δυσκολίες στην παρατεταμένη βάδιση και στην ορθοστασία, επικαλούμενος αξιολογήσεις των οποίων έτυχε από τον προϊστάμενο του και αρμόδιες υπηρεσιακές επιτροπές. Η Μ.Ε.2 κα Αγαθοκλέους, εν διαστάσει (από το 2010) σύζυγος του Ενάγοντος, αναφέρθηκε στα όσα αντιλήφθηκε κατά την παραμονή του συζύγου της στο Γ.Ν. Λεμεσού, στις συστάσεις των ιατρών να σηκώνεται και να περπατά, στο ότι ο Ενάγων γινόταν κάθε μέρα χειρότερα και στο ότι έλαβε εξιτήριο στις 30.3.09 οπότε τον μετέφεραν σε κλινική στην Πάφο και την επόμενη μέρα οδηγήθηκε πίσω στη Λεμεσό και εισήχθη εσπευσμένα σε χειρουργείο αφού μετά από MRI διαπιστώθηκε η ύπαρξη κατάγματος. Στη συνέχεια η μάρτυρας περιέγραψε την κατάσταση μετεγχειρητικά, όταν ο Ενάγων μεταφέρθηκε στο σπίτι, συγκρίνοντας τη με τη ζωή του πριν το ατύχημα. Αντεξεταζόμενη δέχθηκε ότι λόγω του ατυχήματος υπήρξαν και άλλα τραύματα όπως τα κατάγματα πλευρών, καθώς και τραύματα στον αυχένα και στο κεφάλι. Αρνήθηκε ότι ήταν μόνο κατά την τελευταία μέρα παραμονής του στο Γ.Ν. Λεμεσού που του έδωσαν οδηγίες να κινείται, επιμένοντας ότι είναι είτε την πρώτη μέρα είτε τη δεύτερη αλλά δέχθηκε ότι εν τέλει ο Ενάγων δεν κινείτο διότι δεν μπορούσε. Όπως είπε, υπήρχε πόνος στο πίσω μέρος της πλάτης του που δεν του επέτρεπε να κινηθεί, πράγμα για το οποίο η ίδια ενημέρωνε τους γιατρούς. Ο Μ.Ε.3 Δρ Σπύρου, νευροχειρουργός, υιοθέτησε το ιατρικό του πιστοποιητικό το οποίο είχε ετοιμάσει επτά μήνες μετά την εγχείρηση του Ενάγοντος στην Πολυκλινική Υγεία στις 31.3.09 για το κάταγμα θωρακικού σπονδύλου. Κατά την προφορική του μαρτυρία επεξήγησε το πιστοποιητικό του και την μετεγχειρητική κατάσταση του ασθενούς σε αντιπαραβολή και με πιστοποιητικό από το Γ.Ν. Λεμεσού (Τεκμήριο 6). Ήταν η άποψη του πως το κάταγμα σπονδύλου υπήρχε και έπρεπε να διαγνωστεί στο Νοσοκομείο. Περαιτέρω εξήγησε ότι η προκύψασα μυελοπάθεια δεν θεραπεύεται και είναι σοβαρός τραυματισμός ο οποίος αφήνει κατάλοιπα, όπως η αδυναμία στα κάτω άκρα. Αντεξεταζόμενος είπε πως ο Ενάγων μπορεί σήμερα να χρησιμοποιήσει τα πόδια του, (για περίπατο, εκδρομές κ.λ.π.) αλλά στην εργασία υπάρχει κάποιος περιορισμός. Δέχθηκε πως υπήρξε πολύ καλή βελτίωση μετά την εγχείρηση και ότι δεν υπάρχει περιορισμός για κολύμπι ή καταδύσεις. Ήταν η θέση του πως το γεγονός ότι επετράπη η έξοδος από το Γ.Ν. Λεμεσού, καθώς και η διακίνηση ήταν μεγάλο λάθος και προκάλεσαν περαιτέρω βλάβη, χωρίς να έχει σημασία πού ακριβώς διακινήθηκε. Διευκρίνισε ότι για τελευταία φορά τον εξέτασε εντός του 2018 και ότι ο Ενάγων δεν ευρίσκεται σε θεραπευτική αγωγή από τον ίδιο. Η κατάσταση του πλέον είναι σταθερή. Βασικά ήταν η θέση του πως η κατάσταση δεν διαφοροποιήθηκε από το 2009 που ετοίμασε το Τεκμήριο 8. Μετά το πέρας της μαρτυρίας του έγιναν παραδεκτά διάφορα ποσά εξόδων συμποσούμενα σε €24.273 (§22.1 έως §22.4, 22.6 και 10.5 της Ε/Α). Ο Μ.Ε.4 κ. Βορκάς, ειδικός ακτινοδιαγνώστης μέχρι το 2015 στο ΙΑΣΙΣ, υιοθέτησε τη γνωμάτευση του ημερ. 31.3.09, Έγγραφο Β, η οποία αφορούσε τη μαγνητική τομογραφία ίδιας ημερομηνίας, με την οποία διαπιστώθηκε το κάταγμα στον σπόνδυλο. Προφορικά υπέδειξε πως το πιο σημαντικό εύρημα είναι το οίδημα του νωτιαίου μυελού, (ο οποίος περιέχει τα κεντρικά νεύρα και αν νεκρωθεί, τότε ο ασθενής γίνεται παράλυτος). Ο μάρτυρας αυτός δεν αντεξετάστηκε. Ο Μ.Ε.5, Υπ/μος Οδυσσέως, είναι ο υπεύθυνος του Επαρχιακού Κλιμακίου την Υ.ΚΑ.Ν. Λεμεσού από τον Ιούλιο του 2013 και προϊστάμενος του Ενάγοντος κατά την περίοδο 18.11.13 έως 2.8.18. Κατά τη μαρτυρία του αναφέρθηκε στα καθήκοντα της Υ.ΚΑ.Ν., στην εκτέλεση αυτών και ιδιαίτερα των επιχειρησιακών και στην τήρηση ατομικών φακέλων για κάθε αστυφύλακα. Είπε πως ο Ενάγων κατά καιρούς είχε παραπονεθεί για πρόβλημα στον σπόνδυλο και τη μέση του αλλά όχι για να ζητήσει εξαίρεση από κάποιο καθήκον. Εξήγησε επίσης το σύστημα αξιολογήσεων για σκοπούς προαγωγών και αναφέρθηκε και στις προαγωγές του 2017 στις οποίες αξιολογήθηκε και ο Ενάγων, χωρίς να προαχθεί. Ο Μ.Υ.1 κ. Χριστοφόρου, αστυφύλακας επίσης στην Υ.ΚΑ.Ν. Λεμεσού, υπηρέτησε με τον Ενάγοντα κατά την περίοδο 2013 - 2018 σε επιχειρησιακά καθήκοντα. Είπε πως δεν περιήλθε στην αντίληψη του οποιαδήποτε ανεπάρκεια του Ενάγοντος αλλά συχνά πυκνά εκείνος παραπονείτο για πόνο στην πλάτη. Αναφέρθηκε σε σύλληψη υπόπτου, στην οποία προέβη ο Ενάγων. Αντεξεταζόμενος δέχθηκε ότι υπάρχει επικινδυνότητα στις επιχειρήσεις της Υ.ΚΑ.Ν., και ότι απαιτείται κάποια φυσική κατάσταση τόσο για παρακολουθήσεις όσο και για συλλήψεις, προσθέτοντας ότι αν είχαν κάποια σοβαρή επιχείρηση δεν θα λάμβανε μέρος ο Ενάγων όταν πονούσε τη μέση του. Η Μ.Υ.2, Λοχίας Παπαθεοδώρου, είναι υπεύθυνη του Αρχείου της Υ.ΚΑ.Ν.. Υιοθέτησε γραπτή δήλωση της (Έγγραφο Γ) στην οποία εξήγησε το σύστημα τήρησης φακέλου για τον κάθε αστυφύλακα και αναφέρθηκε σε καταγραφές στον φάκελο του Ενάγοντος (σχετιζόμενες με το ατύχημα), την άδεια ασθενείας, την επιστροφή του στην υπηρεσία το 2010, σε έγγραφα, σε επιστολές και τέλος στις αξιολογήσεις που υπήρχαν σε αυτόν. Τα σχετικά έγγραφα τα παρουσίασε ως Τεκμήρια 9-17, τα οποία και επεξήγησε, αναφερόμενη και στο ποιος τα είχε παραδώσει για σκοπούς αρχειοθέτησης στον φάκελο. Αντεξεταζόμενη αναφέρθηκε στις άδειες ασθενείας και παρουσίασε κάποια επιπλέον ιατρικά πιστοποιητικά (Τεκμήρια 18-21). Ο Μ.Υ.3, κ. Δημητρίου, Βοηθός Αρχηγός Εκπαίδευσης στην Αστυνομία, κατά το 2017 ήταν Πρόεδρος της Επιτροπής Αξιολόγησης και υπ' αυτή την ιδιότητα εξήγησε τη διαδικασία και τα διαδραματισθέντα, παρουσιάζοντας το έντυπο αξιολόγησης για τον Ενάγοντα ως Τεκμήριο 22 και το πρακτικό μαζί με σχετικά έγγραφα ως Τεκμήρια 23 και 24. Επεκτάθηκε σε ανάλυση των επιμέρους βαθμολογιών που έλαβε ο Ενάγων. Αντεξεταζόμενος σε σχέση με τις εσωτερικές αξιολογήσεις, Τεκμήριο 16, δεν γνώριζε για ποιο λόγο είχαν διαφοροποιηθεί κάποια σχόλια από το 2015, που μάλιστα ο Ενάγων απέκτησε και πανεπιστημιακό τίτλο αλλά τόνισε πως ο Ενάγων είχε λάβει το ανώτατο της βαθμολογίας από τον προϊστάμενο του. Δήλωσε πως η Επιτροπή του 2017 αγνοούσε το πρόβλημα υγείας του Ενάγοντος και τα μέλη της δεν έλαβαν υπόψιν τέτοιο ζήτημα κατά την αξιολόγηση. Ο Μ.Υ.4, Δρ Θρασυβούλου, υπήρξε μέλος της ομάδας ιατρών οι οποίοι επέβλεπαν τον Ενάγοντα κατά την παραμονή του στο Γ. Ν. Λεμεσού. Κατά τη μαρτυρία του εξήγησε το ιατρικό πιστοποιητικό του ημερ. 12.8.09 (Τεκμήριο 6), είπε ότι ακολουθήθηκε συντηρητική αγωγή και κατέληξε ότι η οδηγία για κινητοποίηση δόθηκε στον Ενάγοντα στις 30.3.09 δηλαδή κατά την έξοδο του. Αντεξεταζόμενος δέχθηκε πως χορηγείτο πεθιδίνη η οποία είναι ισχυρό αναλγητικό, δέχθηκε ότι από τις 24.3.09 ο Ενάγων άρχισε αναπνευστική φυσιοθεραπεία (ήτοι ασκήσεις στο πάνω μέρος του σώματος), καθώς και ότι ήταν ανησυχητικό να παίρνει πεθιδίνη για έξι μέρες. Ο Μ.Υ.5, Δρ Χαραλάμπους, γενικός χειρουργός, ήταν μέλος του Ιατροσυμβουλίου, το οποίο εξέτασε τον Ενάγοντα στις 10.1.18. Με αναφορά στην έκθεση τους (Τεκμήριο 1) είπε πως αυτό που έγραψαν εκεί είναι αυτό που τους είχε πει ο Ενάγων και συγκεκριμένα το ότι κουράζεται ευκολότερα και έχει αστάθεια στη βάδιση. Κατά τη δική τους κλινική εξέταση διαπίστωσαν αυξημένο μυϊκό τόνο, βλάβη στην πυραμιδική οδό (Babinski) και αυξημένα τενόντια αντανακλαστικά. Δεν είχαν εκφράσει άποψη για τη λειτουργικότητα αλλά δεν παρατήρησαν αστάθεια στη βάδιση ενώ για την εύκολη κόπωση παρέπεμψε σε στεφανιαία νόσο, διαπιστωθείσα το 2013 (Τεκμήριο 26). Αντεξεταζόμενος συμφώνησε ότι ο μυϊκός τόνος, τα τενόντια αντανακλαστικά και το σημείο Babinski κατά πάσαν πιθανότητα σχετίζονται με τη μυελοπάθεια, προσθέτοντας ότι όσον αφορά την εύκολη κόπωση αυτή είναι καθαρά υποκειμενικό και το νευρολογικό εξετάζεται τελευταίο ως αιτία της αφού πρώτα ελέγχεται η στεφανιαία νόσος (μυοπάθεια). Ήταν η θέση του πως τα τρία κλινικά ευρήματα τους συνδέονται με τη μυελοπάθεια σε αντίθεση με τα συμπτώματα που είχε περιγράψει ενώπιον τους ο Ενάγων, αλλά συμφώνησε ότι ένας νευροχειρουργός ευρίσκεται σε καλύτερη θέση να γνωμοδοτήσει για παθήσεις μυελοπάθειας, ως ειδικός. Παρουσίασε δεύτερο πιστοποιητικό του Δρος Σπύρου ως Τεκμήριο 27 για το οποίο και ανέφερε ότι δεν συνάδουν οι απόψεις τους διότι δεν είχαν διαπιστώσει μυϊκή αδυναμία αλλά σπαστικότητα, καθώς και ότι κάποια από τα αναφερόμενα δεν τεκμηριώνονται από τα MRI. Τα ευρήματα όμως της κάκωσης με αυτά της νευρολογικής εξέτασης ήταν συμβατά. Αξιολόγηση Μαρτυρίας-Ευρήματα Εισερχόμενος στην αξιολόγηση της μαρτυρίας προς εξαγωγή των αναγκαίων ευρημάτων και συμπερασμάτων κρίνω ότι ως πρώτο θα πρέπει να καταγραφεί το αναντίλεκτο γεγονός ότι ο Ενάγων στις 23.3.09 φεύγοντας από την υπηρεσία του παρεξέκλινε της πορείας του, ανατράπηκε σε χωράφι και ότι συνεπεία των τραυματισμών του εισήχθη στο Γ. Ν. Λεμεσού από το οποίο και εξήλθε στις 30.3.09. Οι διαπιστώσεις των νοσοκομειακών ιατρών, η αγωγή που ακολουθήθηκε και γενικά η πορεία του ασθενούς εμφαίνονται συνοπτικά στο Τεκμήριο 6 του Δρος Θρασυβούλου (Μ.Υ.4), στο οποίο καταγράφονται τα εξής: «Όπως φαίνεται στα τηρούμενα από εμάς αρχεία, ο XXXXX Σταύρου 34 χρονών, εισήχθη στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού μέσω ΤΑΕΠ στις 23/03/09 λόγω ήπιας κρανιοεγκεφαλικής κάκωσης και κάκωσης θώρακα, συνεπεία τροχαίου συμβάντος. Στο ΤΑΕΠ παραπονείτο για κεφαλαλγία, ζαλάδες, αυχεναλγία, πόνο στο θώρακα, στην οσφύ και στην αριστερή ποδοκνημική άρθρωση. Παρουσίαζε περιτραυματική αμνησία και έφερε μικρό θλαστικό τραύμα (συρραφέν στο ΤΕΠ) στην αριστερή βρεγματική χώρα και πολλαπλές εκδορές στην πλάτη. Λοιπή αντικειμενική εξέταση ήταν εντός φυσιολογικών ορίων. Έγιναν αναλύσεις αίματος, καρδιογράφημα και υπεβλήθη σε ακτινολογικό έλεγχο (απλές ακτινογραφίες θώρακα, θωρακικής και οσφυϊκής μοίρας σπονδυλικής στήλης και αξονική τομογραφία εγκεφάλου, αυχένα, θώρακα και κοιλίας) ο οποίος ανέδειξε κάταγμα 4ns πλευράς αριστερά με αμφοτερόπλευρη πλευριτική συλλογή. Στη ΜΕΘ παρέμεινε για ένα 24ωρο και ακολούθως μεταφέρθη στο χειρουργικό θάλαμο. Στις 26/03/09 υπεβλήθη σε επαναληπτικές ακτινογραφίες θωρακικής και οσφυϊκής μοίρας σπονδυλικής στήλης και αριστερού άκρου ποδός. Εξετάσθη από ορθοπαιδικό. Κατά την διάρκεια της νοσηλείας του έλαβε ενδοφλέβια υγρά και αναλγητικά. Η μετατραυματική του πορεία ήταν ικανοποιητική. Εξήλθε της χειρουργικής κλινικής στις 30/03/09 σε καλή γενική κατάσταση με οδηγίες για επανεξέταση του στα εξωτερικά ιατρεία στις 6/04/09 με αναλύσεις αίματος και νέα ακτινογραφία θώρακα.» Αυτό το οποίο δικογραφικά ισχυρίστηκε ο Ενάγων είναι πως το μόνο κάταγμα το οποίο εντόπισαν στο Γ. Ν. Λεμεσού ήταν αυτό στην τέταρτη πλευρά αριστερά, ότι τον παρακινούσαν να κινείται και ότι στις 30.3.09 και ενώ ευρίσκετο σε άθλια κατάσταση, τον απέλυσαν με αποτέλεσμα να προκαλέσουν: (α) περαιτέρω μετατόπιση του κατάγματος στον σπόνδυλο Θ5, (β) τραυματισμό-πίεση στον νωτιαίο μυελό και (γ) τις σωματικές βλάβες που αναφέρονται στην έκθεση του Ιατροσυμβουλίου ημερ. 10.1.18. (Τεκμήριο 1). Είναι αλήθεια πως και τα τρία πιο πάνω ζητήματα σχετίζονται με το δηλωθέν παραδεκτό γεγονός, το οποίο έχει ως εξής: «Προκύπτει ευθύνη του εναγομένου, δηλαδή του ιατρικού και παραϊατρικού προσωπικού του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού, το οποίο προσωπικό περιέθαλψε τον ενάγοντα από τις 23.3.09 μέχρι και την 30.3.09 και η οποία ευθύνη έγκειται στην παράλειψη διάγνωσης του κατάγματος του 5ου θωρακικού σπονδύλου, παράλειψη που οδήγησε σε εξιτήριο την 30.3.09 του ενάγοντα και συναφούς κινητοποίησης του που οδήγησε με τη σειρά της σε βλάβη λόγω της μετατόπισης και άσκησης πίεσης στο νωτιαίο μυελό οδηγώντας στην εγχείρηση η οποία ακολούθησε στις 31.3.09 καθώς και των καταλοίπων που εντοπίστηκαν μετέπειτα ως ευρήματα του ιατροσυμβουλίου ως εμφαίνεται από την εμπιστευτική έκθεση του ιατροσυμβουλίου ημ. 10.1.18, έγγραφο το οποίο κατατίθεται από κοινού για την αλήθεια του περιεχομένου του. Είναι δηλαδή παραδεκτή η ευθύνη του εναγομένου στη βάση των πιο πάνω δεδομένων.» Να σημειωθεί πως αμέσως μετά η έκθεση Ιατροσυμβουλίου σημειώθηκε ως Τεκμήριο 1 για την αξιολόγηση της αλήθειας του περιεχομένου της. Αξίζει να παρατεθεί (λόγω συντομίας) και το δικό της επίμαχο περιεχόμενο, που έχει ως εξής: «Κλινική εικόνα από νευρολογικής πλευράς: Παραπονείται για εύκολη κόπωση και αστάθεια στη βάδιση. Κλινικά παρουσιάζει αυξημένο μυϊκό τόνο (σπαστικότητα), αυξημένα τενόντια αντανακλαστικά και αριστερά Babinski που αποτελούν κατάλοιπα της μυελοπάθειας.» Ο λόγος που το Τεκμήριο 1 σημειώθηκε για την αξιολόγηση της αλήθειας του περιεχομένου του ήταν επειδή περιείχε αναφορά όχι μόνον για τα κατάλοιπα (που ήταν παραδεκτά), αλλά και για υποκειμενικά στοιχεία ήτοι την εύκολη κόπωση και την ασταθή βάδιση. Σε αυτά τα δύο ζητήματα είναι που εστιάστηκε η μαρτυρία την οποία επιπροσθέτως παρουσίασε ο Ενάγων σε συνδυασμό βέβαια πάντα και με τη βασική του θέση ότι όλα, δηλαδή και τα υποκειμενικά καθώς και τα κλινικά ευρήματα επηρέασαν την προσωπική του ζωή αλλά και την επαγγελματική σταδιοδρομία παρεμποδίζοντας την προαγωγή του. Σε καμιά όμως περίπτωση δεν τίθεται ζήτημα αναίρεσης του παραδεκτού γεγονότος ως προς την ευθύνη του νοσοκομείου για τις συνέπειες της παράλειψης και δη τα κλινικά ευρήματα. Δεν τίθεται δηλαδή θέμα απόφανσης στην παρούσα για το νομικό θέμα της ευθύνης αφού είναι παραδεκτό. Πολύ ορθά αναφέρει η συνήγορος του Εναγομένου πως «Πυρήνας της υπόθεσης δεν μπορεί παρά να είναι το παραδεκτό γεγονός της επίδειξής αμέλειας εκ μέρους του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού αναφορικά με την παράλειψη διάγνωσης κατάγματος σπονδύλου του Ενάγοντα, η οποία οδήγησε σε μετατόπιση του και στην επακολουθήσασα επέμβαση καθώς και στα κατάλοιπα που σημειώνονται στο Τεκμήριο 1». Βέβαια προσέθεσε παρακάτω στην αγόρευση της, ότι με το παραδεκτό γεγονός αποκρυσταλλώθηκε τόσο η αμέλεια όσο και η ζημιά, καθώς και η αιτιώδης συνάφεια, οπότε (κατά την εισήγηση), θα έπρεπε μόνο να προσδιοριστούν οι αποζημιώσεις αλλά αντικανονικά επιχειρήθηκε επέκταση της ζημιάς, πράγμα το οποίο (κατά την εισήγηση) δεν πρέπει να επιτραπεί από το Δικαστήριο. Από πλευράς Ενάγοντος δηλώθηκε στο στάδιο των αγορεύσεων πως το μοναδικό επίδικο θέμα είναι ο καθορισμός των γενικών και ειδικών ζημιών. Εστιάζει δε ο Ενάγων στο ότι η χρονική στιγμή της κινητοποίησης δεν έχει οποιαδήποτε σημασία αφού υπήρξε παραδοχή ως προς την ευθύνη ενώ οποιαδήποτε άλλα κατάλοιπα έχουν αποδειχθεί στον απαιτούμενο βαθμό. Έχω την άποψη πως το πιο πάνω παραδεκτό γεγονός είναι αρκούντως σαφές και επιλύει όντως αρκετά ουσιώδη ζητήματα της αγωγής. Μέσω αυτού ο Εναγόμενος παραδέχεται ότι το κρατικό νοσοκομείο ευθύνεται για την παράλειψη διάγνωσης του κατάγματος στον σπόνδυλο, η οποία οδήγησε στην έξοδο του από το νοσοκομείο, καθώς και σε συναφή κινητοποίηση η οποία οδήγησε με τη σειρά της σε βλάβη στον νωτιαίο μυελό η οποία (βλάβη) κατέστησε αναγκαία την εγχείρηση που ακολούθησε και επέφερε τα τρία κατάλοιπα που καταγράφονται στο Τεκμήριο 1. Σημειώνω επί τούτου την πρόσφατη αναφορά του Εφετείου στη Δημοκρατία v. Σταυρινού, Ποιν. Έφ. 266/18, ημερ. 8.4.20 ότι «η διαδικασία δήλωσης αποδεκτών γεγονότων, ήτοι αδιαμφισβήτητων τέτοιων, συνιστά μια μορφή επιμέρους παραδοχών». Ο Ενάγων έχει δίκαιο στο ότι εν τέλει δεν έχει σημασία αν τού έδωσαν ή όχι οδηγίες κινητοποίησης ενόσω ευρίσκετο στο νοσοκομείο αφού είναι παραδεκτό ότι η βλάβη επήλθε λόγω «συναφούς κινητοποίησης» του μετά την έξοδο του. Προσθέτω εδώ πως ούτως ή άλλως, καθόλη την ακροαματική διαδικασία, αυτή ήταν και η θέση του Εναγομένου, δηλαδή ότι είχαν δοθεί τέτοιες οδηγίες μόνο κατά την έξοδο του στις 30.3.09. Η διαφορά, μέσα από τις υποβολές, έγκειται στο ότι ο Εναγόμενος επέμενε πως μόνο κατά την έξοδο υπήρξαν οδηγίες κινητοποίησης και όχι προηγουμένως. Πέραν του ότι - επαναλαμβάνω - δεν έχει σημασία αν δόθηκαν ή όχι προηγουμένως, αξίζει να σημειωθεί πως δεν θα ήταν καθόλου παράξενο να είχαν δοθεί και πριν, δεδομένου ότι δεν είχε διαγνωστεί το κάταγμα στον σπόνδυλο και άρα δεν υπήρχε και λόγος για τους ιατρούς να δώσουν αντίθετες οδηγίες. Εν πάση περιπτώσει ήταν δεκτό από τον Δρα Θρασυβούλου (Μ.Υ.4) πως είχαν δοθεί οδηγίες για αναπνευστική φυσιοθεραπεία, οι οποίες ούτως ή άλλως περιλαμβάνουν κινητοποίηση. Για άλλου είδους ασκήσεις θα αρκούσε η αναφορά της συζύγου (Μ.Ε.2) πως υπήρξαν μεν οδηγίες για άσκηση πλην όμως ο ενάγων δεν μπορούσε λόγω της κατάστασης του να τις εκτελέσει. Ως προς τα υπόλοιπα θέματα δεν θα συμφωνήσω, αφενός με την κα Ερωτοκρίτου πως είχαν δηλωθεί ως παραδεκτά η εύκολη κόπωση και η αστάθεια στη βάδιση (τα υποκειμενικά στοιχεία) και αφετέρου με την κα Δρυμιώτου πως επειδή κάποια άλλα γεγονότα ή ζητήματα είχαν δηλωθεί ως παραδεκτά (π.χ. η μετατόπιση και τα κατάλοιπα) έπεται πως η άλλη πλευρά δεν μπορούσε να προσκομίσει μαρτυρία για να αποδείξει οτιδήποτε περαιτέρω στα πλαίσια πάντοτε των δικογραφημένων θέσεων. Έχω την άποψη πως τα αμφισβητούμενα γεγονότα, μετά τη δήλωση του παραδεκτού, αφορούν τα όσα προέκυψαν μετά τη χειρουργική επέμβαση και περιλαμβάνουν τις συνέπειες της αμέλειας στην προσωπική, οικογενειακή και επαγγελματική ζωή του Ενάγοντος, προς τον σκοπό καθορισμού των αποζημιώσεων που αυτός δικαιούται. Κάποια από αυτά ενδεχομένως να παρέμειναν αναντίλεκτα ή να μην αμφισβητήθηκαν αλλά αυτό είναι κάτι το οποίο θα διαφανεί στην αξιολόγηση που ακολουθεί. Αυτονόητο είναι πως η αξιολόγηση θα περιοριστεί σε γεγονότα τα οποία κρίνονται απαραίτητα για την επίλυση ζητημάτων της υπόθεσης και ότι θα αγνοηθεί αχρείαστη μαρτυρία την οποία ατυχώς και οι δύο πλευρές προσκόμισαν για διάφορα θέματα τα οποία αφορούν είτε το θέμα της ευθύνης είτε σε χρονικό διάστημα πριν τη δημιουργία της. Έχω παρακολουθήσει με κάθε δυνατή προσοχή όλους τους μάρτυρες με σκοπό την αξιολόγηση τους προς εξαγωγή των αναγκαίων ευρημάτων και συμπερασμάτων. Δεν θεωρώ ότι οποιοσδήποτε από αυτούς είχε πρόθεση να αλλοιώσει γεγονότα ή να παραπλανήσει το Δικαστήριο. Όλοι αναφέρθηκαν σε γεγονότα για τα οποία είχαν προσωπική γνώση και προσπάθησαν γνήσια και ειλικρινά να διαφωτίσουν με τις αναφορές τους σε ό,τι είχαν ερωτηθεί. Γενικά τους θεωρώ όλους αξιόπιστους και ειλικρινείς με εξαίρεση ένα κεφάλαιο το οποίο αφορά τον ίδιο τον Ενάγοντα και μια αναφορά του Δρος Σπύρου για την ικανότητα εργασίας. Έχω σχηματίσει την εντύπωση πως ο Ενάγων στην προσπάθεια του να στοιχειοθετήσει δικαίωμα για όσο το δυνατό ψηλότερες αποζημιώσεις υπερέβαλε εν τινί μέτρω όσον αφορά τις συνέπειες του κατάγματος σπονδύλου και της μυελοπάθειας στην υπηρεσιακή του ετοιμότητα, επάρκεια και ανέλιξη. Σε αυτό συμπεριλαμβάνεται και η άποψη την οποία έχει για τον λόγο που δεν προήχθη κατά τις προαγωγές του 2017. Όπως θα διαφανεί δεν συμφωνώ ότι επέδρασε στη διαδικασία εκείνη οποιοδήποτε θέμα υγείας του. Μικροαντιφάσεις γενικότερα υπήρξαν πλην όμως όχι τέτοιες που να επηρεάζουν τη γενικότερη καλή εικόνα οποιουδήποτε μάρτυρος. Μια τέτοια ήταν η θέση του Δρος Σπύρου (Μ.Ε.3) ότι δεν θα συνιστούσε την άσκηση της εργασίας αστυφύλακα ξεχνώντας ότι με τα δεδομένα που είχε τότε (το 2009) είχε εγκρίνει εγγράφως την ανάληψη εργασίας. Από πλευράς γεγονότων παραμένει αναντίλεκτο πως μετά τα όσα αναφέρονται στο προπαρατεθέν Τεκμήριο 6 ο Ενάγων έλαβε εξιτήριο (Τεκμήριο 4) με οδηγίες να επανέλθει στις 6.4.09 στα εξωτερικά ιατρεία έχοντας αναλύσεις και ακτινογραφίες προς αφαίρεση ραφών. Εξ ιδίας πρωτοβουλίας επισκέφθηκε ορθοπεδικό ιατρό στην κλινική ΙΑΣΙΣ στην Πάφο και εκεί κατόπιν περαιτέρω εξετάσεων (λόγω των πόνων που ένιωθε) διαπιστώθηκε το εκρηκτικό, ασταθές κάταγμα στον θωρακικό σπόνδυλο και η πίεση επί του νωτιαίου μυελού, τα οποία περιγράφει τόσον ο Δρ Σπύρου (Μ.Ε.3) στο Τεκμήριο 8 όσον και ο ακτινοδιαγνώστης Μ.Ε.4 στο Έγγραφο Β. Στη συνέχεια, κατόπιν επικοινωνίας με τον Δρα Σπύρου, μεταφέρθηκε την επόμενη μέρα, στις 31.3.09 στην πολυκλινική ΥΓΕΙΑ στη Λεμεσό όπου υπεβλήθη σε νευρολογική εξέταση και επανέλεγχο με μαγνητική τομογραφία, η οποία επιβεβαίωσε την ύπαρξη συμπιεστικού ασταθούς κατάγματος στον σπόνδυλο Θ5 με μετατόπιση και πίεση επί του νωτιαίου μυελού και ψηλό σήμα στον νωτιαίο μυελό, πράγμα που αποτελούσε ένδειξη για τραυματισμό του νωτιαίου μυελού (μυελοπάθεια). Είναι υπό αυτές τις περιστάσεις που αποφασίστηκε η άμεση χειρουργική επέμβαση, την οποίαν όντως διενήργησε αυθημερόν ο Δρ Σπύρου στην κλινική ΥΓΕΙΑ. Κατά τη διάρκεια της πολύωρης εγχείρησης έγινε αποσυμπίεση σπονδυλικού σωλήνα και νωτιαίου μυελού, ανάταξη του μετατοπισμένου σπονδύλου, αφαίρεση μικρών τεμαχίων οστού από τον σωλήνα, καθώς και σταθεροποίηση με διαυχενικές βίδες και διασπονδυλικές ράβδους. Όπως πειστικά εξήγησε ο Δρ Σπύρου, λόγω του ότι το κάταγμα σπονδύλου ήταν ασταθές («κομματάκια»), με τη διακίνηση του Ενάγοντος τα κομματάκια κινήθηκαν και προκάλεσαν τραυματισμό στον νωτιαίο μυελό, ο οποίος ευρίσκεται εντός του σπονδυλικού σωλήνα και ρυθμίζει τις κινήσεις χεριών, ποδιών, μυών, λεκάνης και συνήθως επηρεάζει τις λειτουργίες αφόδευσης, ούρησης και στύσης, αναλόγως και του επιπέδου στο οποίο υπήρξε τραυματισμός. Στην προκειμένη περίπτωση, επειδή ο τραυματισμός ήταν σε σπόνδυλο του θώρακα δεν είχαν επηρεαστεί τα χέρια αλλά μόνο τα κάτω άκρα λόγω της μυελοπάθειας στο κεντρικό νευρικό σύστημα (παραπάρεση). Ας σημειωθεί και η διευκρίνιση του (Δρος Σπύρου) για το αυτονόητο, ότι δηλαδή δεν πρόκειται για παραλυσία, αλλά για αδυναμία που προκαλείται στον επηρεαζόμενο. Βασικά πρόκειται για την αδυναμία την οποία κατέγραψε ο εν λόγω ιατρός και στο Τεκμήριο 8. Το πιστοποιητικό αυτό το συνέταξε στις 30.10.09, μετά την ανθημερόν εξέταση του Ενάγοντος. Βάσει αυτού παραμένει αναντίλεκτο πως μετά την επέμβαση ο Ενάγων ακολούθησε μετεγχειρητική αγωγή με βιταμίνες, στεροειδή, φυσιοθεραπεία και μετά από 6ήμερη παραμονή στην κλινική, επέστρεψε στο σπίτι του, συνεχίζοντας την ίδια θεραπεία. Σταδιακά η κατάσταση του βελτιώθηκε, πράγμα το οποίο διαπίστωσε ο Δρ Σπύρου στις 30.10.09 καταγράφοντας το. Ήταν η θέση του ιατρού τότε, το 2009, πως παρέμενε αδυναμία στα κάτω άκρα η οποία εκφραζόταν στο ότι ο Ενάγων δεν μπορούσε να τρέξει ή να σταθεί για μεγάλο διάστημα ενώ κάποιες φορές είχε διαταραχές στην ούρηση και στην αφόδευση. Η εκτίμηση του ιατρού κατά την ακρόαση ήταν πως ο τραυματισθείς νωτιαίος μυελός είναι δύσκολο να επανέλθει πλήρως, άποψη την οποία επίσης τεκμηρίωσε. Όπως το έθεσε και προφορικά, η μυελοπάθεια δεν θεραπεύεται πλήρως. Υπάρχει μια βελτίωση αλλά μέχρι ενός σημείου και για αυτό απαιτείται φυσιοθεραπεία, γυμναστική και προσοχή από πτώση (γλίστρημα). Είναι ακριβώς για αυτό που ο Δρ Σπύρου συμφώνησε απολύτως με τα τρία κλινικά ευρήματα του Ιατροσυμβουλίου όπως έχουν καταγραφεί στο Τεκμήριο 1 και αφορούν την πολύ μεταγενέστερη εξέταση στις 10.1.18. Πρόκειται για τον αυξημένο μυϊκό τόνο (σπαστικότητα), τα αυξημένα τενόντια αντανακλαστικά και αριστερά Babinski, τα οποία είναι παραδεκτό ότι συνιστούν από κλινικής πλευράς τα κατάλοιπα της μυελοπάθειας. Το άλλο ουσιώδες από τη μαρτυρία του Δρος Σπύρου είναι πως δεν χρειάστηκε να ετοιμάσει οποιοδήποτε νέο πιστοποιητικό ο ίδιος. Ούτε κατά την ακρόαση χρειάστηκε να αναφερθεί ειδικά σε κάποια από τις μεταγενέστερες φορές που είχε δει τον Ενάγοντα. Κατ' ακρίβειαν δεν αναφέρθηκε σε καμιά εξέταση για να πει κάτι συγκεκριμένο. Διευκρίνισε όμως κατά την αντεξέταση του κάποια ζητήματα τα οποία είναι επίσης δεκτά από το Δικαστήριο. Όπως είπα δεν θεωρώ ότι είχε οποιονδήποτε λόγο να αλλοιώσει την άποψη ή τις διαπιστώσεις του, προς όφελος του οποιουδήποτε. Όσον αφορά όμως την ικανότητα του Ενάγοντος να επιστρέψει στην εργασία θεωρώ ότι σφάλλει καλόπιστα λόγω του παρελθόντος χρόνου και αδυναμίας μνήμης, ως εξηγείται κατωτέρω. Η πραγματικότητα είναι πως στο Τεκμήριο 8 ο Δρ Σπύρου είχε προβλέψει πως θα επανέλθει η κατάσταση αλλά όχι πλήρως, υπό την έννοια ότι θα είχε αδυναμίες στα κάτω άκρα, δυσκολία στην ελεύθερη βάδιση, στο τρέξιμο και στις βαριές εργασίες. Ο Δρ Σπύρου προφορικά είπε πως γενικά δεν θα συνιστούσε εργασία που εξαρτάται από τα πόδια. Όμως στο πιστοποιητικό που εξέδωσε το 2009 όχι μόνον δεν προέβη σε κάποια σχετική σύσταση αλλά χορήγησε και σχετική βεβαίωση ότι ο Ενάγων ήταν ικανός να επιστρέψει στην εργασία του στις 18.12.09 (Τεκμήριο 14). Αυτό δεν είναι καθόλου άσχετο με το ότι αμέσως μετά ο Ενάγων επέστρεψε πράγματι στην εργασία του, χωρίς μάλιστα να θέσει οποιοδήποτε θέμα ή να παρουσιάσει οποιοδήποτε έγγραφο το οποίο να υποστηρίζει ότι δεν μπορεί να εργαστεί σε κάποιο καθήκον. Μάλιστα όταν κατά την ακρόαση ερωτήθηκε για το αποτέλεσμα του χειρουργείου ο Δρ Σπύρου το χαρακτήρισε ως «πολύ καλό» και για να το τεκμηριώσει χρησιμοποίησε ως επιχείρημα το γεγονός ότι κατάφεραν να επανέλθει ο Ενάγων στην εργασία του. Δεν θεωρώ, συνεπώς, ότι ο Δρ Σπύρου είχε οποτεδήποτε την πρόθεση να εφαρμόσει τη γενικότερη του άποψη στην ειδική αυτή περίπτωση. Πολύ έντιμα ο Δρ Σπύρου δέχθηκε ότι η μυελοπάθεια περιορίζει τον Ενάγοντα σε κάποιες δραστηριότητες, ήτοι μπορεί να περπατήσει και οδηγήσει αλλά του στερεί κάποια άλλα πράγματα που θα ήθελε ίσως να κάνει. Μπορεί π.χ. να πάει ένα περίπατο ή εκδρομές, καθώς και να κολυμπήσει ενώ για κυνήγι θα πρέπει να προσέχει να μην γλιστρήσει, ειδικά στα βουνά. Είναι εντός των ίδιων πλαισίων που επιβεβαίωσε πως η αδυναμία πιθανόν να εμφανιστεί μετά από κάποια περισσότερη κούραση οπότε και καθίσταται ανακουφιστική περιοδικά η φυσιοθεραπεία. Είναι αυτό που εννοεί και ο ίδιος ο Ενάγων, στη γραπτή δήλωση του (§17) πως μετά την επέμβαση δεν μπορούσε να περπατήσει κανονικά, ούτε να τρέξει, ούτε να σταθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, οπότε χρησιμοποιώντας τη φυσιοθεραπεία βοηθήθηκε πολύ και δεν έχει πλέον τόση δυσκολία. Το πρόβλημα του εντοπίζεται στην παρατεταμένη βάδιση ή διαρκή ορθοστασία, στο τρέξιμο και στις βαριές εργασίες. Δέχομαι τις αναφορές του αυτές, οι οποίες αναμφίβολα επηρεάζουν και τις αθλητικές του δραστηριότητες οι οποίες προϋποθέτουν τρέξιμο ή παρατεταμένη βάδιση όπως το ποδόσφαιρο και το κυνήγι. Αυτονόητο είναι πως δεν ισχύει για τις καταδύσεις, όπως ανεπιτυχώς προσπάθησε να πείσει το δικαστήριο. Σημειώνεται πως η κατάσταση του αμέσως μετά την επέμβαση επιβεβαιώνεται και από τη σύζυγο του (τη Μ.Ε.2). Δέχομαι από τη μαρτυρία της πως ο Ενάγων παρέμεινε επί τρίμηνο στο στρώμα, ότι άρχισε σταδιακά να κινείται, αρχικά με βοήθεια και ύστερα μόνος, χωρίς να μπορεί εξαρχής να αυτοεξυπηρετείται, ότι σιγά σιγά άρχισε φυσιοθεραπείες, ότι μετά από αυτά βελτιώθηκε η κατάσταση και τέλος ότι σήμερα έχει δυσκολία στο τρέξιμο, στην ανάβαση σκάλας, εξ ου και περιόρισε κάποιες από τις πολλές παλαιότερες ενασχολήσεις του. Όσον αφορά την υπηρεσιακή του κατάσταση, προκύπτει από τη Μ.Υ.2 ότι κατά τον χρόνο του τροχαίου ο Ενάγων υπηρετούσε στον Αστυνομικό Σταθμό Αγρού. Λόγω του τραυματισμού και της επέμβασης έλαβε άδεια ασθενείας και επέστρεψε στον ίδιο Σταθμό στις 18.12.09 (Τεκμήρια 13.1 έως 13.6). Εκείνο που έχει τη σπουδαιότερη σημασία είναι πως ο Ενάγων εξασφάλισε για τις ανάγκες της επιστροφής του και τη σχετική βεβαίωση του Δρος Σπύρου, με την οποία βεβαίωσε ότι ο Ενάγων ήταν ικανός να επιστρέψει στην εργασία του. Πέραν του ότι είναι λογικό πως ο ιατρός γνώριζε την εργασία του Ενάγοντος, σημειώνεται πως το στοιχείο αυτό καταγράφεται στην ίδια τη Βεβαίωση. Δεν μπορεί συνεπώς να ισχυριστεί ο Δρ Σπύρου πως δεν γνώριζε την εργασία του πελάτη του. Αντίστοιχα όμως έχει τη σημασία του και το ότι ο ίδιος ο Ενάγων όχι μόνον δεν ισχυρίστηκε ότι είχε κάποιο πρόβλημα και δεν παρουσίασε τέτοιο έγγραφο στην Υπηρεσία του ή στους προϊσταμένους του αλλά φρόντισε να εξασφαλίσει την πιο πάνω Βεβαίωση, Τεκμήριο 14, την οποία παρουσίασε για να αναλάβει καθήκοντα. Εξ ου και έχει απόλυτο δίκαιο στη θέση της η Μ.Υ.2 (§10) ότι η επανένταξη του στην υπηρεσία έγινε χωρίς οποιεσδήποτε προϋποθέσεις ή προφυλάξεις και τίποτα δεν υπάρχει στον υπηρεσιακό φάκελο (μέχρι και την ακρόαση της αγωγής) αναφορικά με ιατρικές επιστολές για τυχόν ελαφρύ καθήκον ή και απαλλαγή του από οποιαδήποτε δραστηριότητα στα πλαίσια επιχειρησιακών του καθηκόντων. Ήταν δε στη βάση του Τεκμηρίου 14 που ο Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού ενημέρωσε σχετικά με την επιστροφή του Ενάγοντος στις 12.2.10 τον Υπεύθυνο Προσωπικού στο Αρχηγείο (Τεκμήριο 15). Όπως είναι αναμφισβήτητο, ο Ενάγων τοποθετήθηκε μεν και πάλι στον Αστυνομικό Σταθμό Αγρού αλλά σύντομα αποσπάστηκε και εισήλθε στην Υ.ΚΑ.Ν. στις 16.4.10. Με δεδομένες τις αρμοδιότητες, τα καθήκοντα και τον περιγραφέντα από όλους τρόπο δράσης της, η μετακίνηση του Ενάγοντος σε αυτή την Υπηρεσία συνιστά ακόμα μια ισχυρή επιβεβαίωση ότι οι προϊστάμενοι του και γενικά η ηγεσία της Αστυνομίας δεν είχαν οποιαδήποτε ένδειξη περί αδυναμίας εκτέλεσης από τον Ενάγοντα των αναγκαίων καθηκόντων. Θα ήταν παράλογο να γνωρίζουν περί αδυναμίας εκτέλεσης καθηκόντων και να τον μετακινήσουν από Σταθμό στην Υ.ΚΑ.Ν., και μάλιστα σε κλιμάκιο το οποίο ως επί το πλείστο δραστηριοποιείται σε επιχειρήσεις παρακολουθήσεων και συλλήψεων, όπως όλοι εξήγησαν. Όσον αφορά την άσκηση των καθηκόντων του ο ίδιος ο Ενάγων ούτε στη γραπτή δήλωση του ούτε και στην προφορική του μαρτυρία είχε αναφερθεί τόσο πολύ στη συνολική διατρέξασα περίοδο μέχρι την εμφάνιση του στο δικαστήριο. Περιορίστηκε βασικά στην κάπως πιο πρόσφατη κατάσταση προωθώντας τη θέση που κατέγραψε (§18) ότι πλέον απέχει από σοβαρά επιχειρησιακά καθήκοντα λόγω της δυσκολίας στην παρατεταμένη βάδιση, ορθοστασία και τρέξιμο και ειδικότερα ότι περιορίζεται σε καθήκοντα παρακολουθήσεων εντός αυτοκινήτου και σε καθιστικά καθήκοντα. Εμμέσως όμως στη γραπτή δήλωση του αναφέρθηκε και σε συμπτώματα και πόνους που είχε από πιο παλιά, παραπέμποντας σε φυσιοθεραπείες τις οποίες έκανε μέχρι και το 2014 και λέγοντας ότι προσπαθεί πλέον να ασκείται από μόνος του προς αποφυγήν του κόστους φυσιοθεραπειών. Το ότι όμως αντιμετώπισε κάποιες δυσκολίες κατά τα προηγούμενα χρόνια ενισχύεται από το γεγονός ότι υπήρξαν περιπτώσεις που χρειάστηκε να λάβει άδειες ασθενείας για λόγους όχι ασύνδετους με το κάταγμα σπονδύλου και τη μυελοπάθεια. Αυτό δεν αφορά όλα τα έτη βέβαια αλλά μόνον τα έτη 2012, 2014 και 2016. Ειδικότερα όπως προκύπτει από τη Μ.Υ.2 αυτός έλαβε άδεια ασθενείας (
- i)31 ημερών για το 2012 λόγω πυελονεφρίτιδας, κυστίτιδας, επιδιδυμίτιδας και υδροκήλης (εγχείρηση) και (
- ii)εννέα ημερών για το 2014 για οξεία προστατίτιδα (Τεκμήρια 18-21). Διευκρινίζεται εδώ πως η άδεια που έλαβε κατά το 2016 για κάκωση οσφυϊκής μοίρας, γονάτων και αριστερής κνήμης δεν διασυνδέεται από ιατρικής πλευράς με τα κατάλοιπα της μυελοπάθειας, υπό την έννοια ότι οι πιο πάνω συνέπειες δεν ήταν άμεσο απότοκο αυτής. Εμμέσως όμως και αυτή η κάκωση συνδέεται αφού, ως προκύπτει από το Τεκμήριο 17 η κάκωση προέκυψε όταν κατά τη διάρκεια καταδίωξης ενός εμπόρου ναρκωτικών ο Ενάγων έχασε την ισορροπία του και έπεσε στο έδαφος με αποτέλεσμα να τραυματιστεί. Το εν λόγω περιστατικό αφ' εαυτού επιβεβαιώνει και το ότι ο Ενάγων λάμβανε κανονικά μέρος σε επιχειρήσεις καταδίωξης και σύλληψης και ότι ούτε ο ίδιος είχε περιοριστεί σε κάποια καθήκοντα ούτε και οι προϊστάμενοι του τον είχαν περιορίσει. Ειδικότερα επιβεβαιώνει τον Μ.Υ.1 που είπε πως ο Ενάγων απλά παραπονείτο για πόνο στην πλάτη χωρίς ποτέ αυτό να σημαίνει ανεπάρκεια στη διεκπεραίωση καθηκόντων και κυρίως επιβεβαιώνει τον άμεσα προϊστάμενο του, τον Μ.Υ.5, ο οποίος πειστικά εξήγησε πως παρότι ο Ενάγων σε συζητήσεις τους, είχε αναφέρει ότι πονούσε (τη μέση του και τον σπόνδυλο του) εντούτοις ποτέ δεν το έπραξε αυτό με προοπτική να ζητήσει εξαίρεση από κάποια καθήκοντα. Δεν είναι δε καθόλου τυχαίο που ο ίδιος ο Μ.Υ.5 δεν γνώριζε αν οποτεδήποτε ο Ενάγων είχε ενημερώσει επίσημα για πρόβλημα υγείας παραδίδοντας ιατρικά πιστοποιητικά. Ο λόγος ήταν ακριβώς το ότι δεν είχε εγείρει ποτέ ζήτημα ικανότητας ανταπόκρισης στα καθήκοντα του και ποτέ δεν παρέδωσε τέτοια έγγραφα με σκοπό να ζητήσει εξαίρεση ή περιορισμό καθηκόντων. Ο ίδιος ο Ενάγων ευθαρσώς παραδέχεται ότι παρότι είχε στη διάθεση του έγγραφο Ιατροσυμβουλίου περί ποσοστού αναπηρίας (30%) ποτέ δεν το χρησιμοποίησε για να ζητήσει μετάθεση σε γραφείο. Βέβαια, λέγοντας αυτό, αναφέρεται στο Τεκμήριο 7 στο οποίο το εν λόγω ποσοστό είχε αναγνωριστεί στα πλαίσια αίτησης για οικονομική βοήθεια για απόκτηση αναπηρικού οχήματος αλλά σημασία έχει πως ούτε ήθελε ούτε και το χρησιμοποίησε ποτέ οπουδήποτε, όπως εξήγησε. Τη συμμετοχή του Ενάγοντος σε κανονικές επιχειρήσεις έρευνας και σύλληψης επιβεβαιώνει και το άλλο περιστατικό το οποίο περιέγραψε ο Μ.Υ.1 και το οποίο αφορούσε έρευνα υποστατικού και οχήματος (και εντοπισμό ναρκωτικών). Το μόνο ασφαλές συμπέρασμα είναι πως αυτό για το οποίο παραπονείτο ο Ενάγων (και τούτο ανεπίσημα και φιλικά) στους συναδέλφους του ήταν για πόνο κάποτε στη μέση και όπως πολύ πειστικά εξήγησε ο Μ.Υ.1, σε τέτοιες περιπτώσεις σίγουρα δεν θα λάμβανε μέρος σε πιθανή σοβαρή επιχείρηση. Διαπιστώνετο πως κάτι τέτοιο επαφίετο καθόλη την υπηρεσία του στην Υ.Κ.Α.Ν. στον ίδιο τον Ενάγοντα. Εν κατακλείδι ως προς το θέμα αυτό δέχομαι πως τα βασικά προβλήματα που παραμένουν μέχρι σήμερα είναι το ότι δεν μπορεί να βαδίσει για πολλή ώρα σε ανώμαλα εδάφη, δεν μπορεί να τρέξει, καθυστερεί να αντιληφθεί ότι χρειάζεται αποχωρητήριο και πρέπει να αποφεύγει τις βαριές εργασίες. Στα πλαίσια αυτά έχει σταματήσει κάποιες δραστηριότητες που είχε παλιά όπως το κυνήγι, την εκτεταμένη γυμναστική, το ποδόσφαιρο και την εκτεταμένη πεζοπορία. Τονίζω εδώ πως όπως συνάγεται από τον Δρα Χαραλάμπους (Μ.Υ.5), ο οποίος υπήρξε μέλος του Ιατροσυμβουλίου (που τον εξέτασε στις 10.1.18), τα μέλη του συμβουλίου δεν τοποθετούνται σε σχέση με τη λειτουργικότητα (μη έχοντας παλαιότερα συγκρίσιμα στοιχεία ασθενούς) ούτε και εξέτασαν τη βάδιση του. Το κυριότερο όμως είναι πως ο Δρ Χαραλάμπους, ως χειρουργός ο ίδιος, αναγνώρισε εντίμως ότι ένας νευροχειρουργός, (όπως ήταν ο Δρ Σπύρου) ευρίσκεται σε πολύ καλύτερη θέση να γνωμοδοτήσει για θέματα νωτιαίου μυελού και μυελοπάθειας. Η προσπάθεια εισαγωγής μαρτυρίας ή καλύτερα απόψεων του Δρος Σπύρου μέσω του Μ.Υ.5 δεν είναι δυνατό να διαφοροποιήσει τα πιο πάνω συμπεράσματα. Αναφέρομαι στο πιστοποιητικό ημερ. 8.10.09, Τεκμήριο 27, του Δρος Σπύρου, για το οποίο ο ίδιος ούτε ερωτήθηκε ούτε παρουσίασε ούτε επεξήγησε ενόσω κατέθετε. Οι απόψεις του καταγράφηκαν στο αμέσως μεταγενέστερο πιστοποιητικό και επεξηγήθηκαν προφορικά (Τεκμήριο 8). Το συγκεκριμένο άλλωστε Τεκμήριο 27 ήταν μια πρόβλεψη της στιγμής και έχω εξηγήσει πως αργότερα ο ίδιος ιατρός έδωσε βεβαίωση ικανότητας προς εργασία. Όσον αφορά τις συνέπειες στην επαγγελματική ανέλιξη, ο Ενάγων προέβαλε τη θέση πως εντός του 2017 κατά την αξιολόγηση προαγωγής του στον βαθμό του λοχία, η βαθμολογία του μειώθηκε και τούτο, κατά την άποψη του, έγινε εξαιτίας της αποχής του από σοβαρά επιχειρησιακά καθήκοντα. Προσπάθησε να εξηγήσει προφορικά πως αυτό το οποίο καταλαβαίνει είναι ότι η βαθμολογία του κατά τη διαδικασία προαγωγών του 2017 μειώθηκε (και ως εκ τούτου δεν προήχθη) λόγω της αποχής του από τα επιχειρησιακά του καθήκοντα. Η άποψη του Ενάγοντος είναι εμφανώς εσφαλμένη για πολλούς και διάφορους λόγους, κάποιοι εκ των οποίων έχουν ήδη καταγραφεί πριν. Επισημαίνεται βέβαια πως η παρούσα δεν είναι κατάλληλη διαδικασία για να αμφισβητήσει κάποιος την εγκυρότητα ή τη νομιμότητα της διαδικασίας προαγωγών. Η όποια ενασχόληση με το θέμα γίνεται απλά για να καταδειχθεί το τι πραγματικά έγινε και το κατά πόσον ευσταθεί η θέση του Ενάγοντος. Αναμφίβολα καλύτερος γνώστης για τα όσα έγιναν και τα όσα λήφθηκαν υπόψιν, είναι ο Βοηθός Αρχηγός, Μ.Υ.3, ο οποίος ήταν μέλος της πενταμελούς Επιτροπής Αξιολόγησης. Δεν αμφισβητείται πως η Επιτροπή προτού αποφασίσει μελετά όλους τους προσωπικούς φακέλους, τα ατομικά δελτία, τις ετήσιες εκθέσεις αξιολόγησης των προηγηθέντων τεσσάρων ετών και προχωρεί σε αιτιολογημένες αξιολογήσεις βάσει των κριτηρίων αξίας για κάθε αξιολογούμενο. Πριν από την ενασχόληση όμως με την Επιτροπή απαιτείται αναφορά στην αξιολόγηση από τον άμεσα προϊστάμενο Υπεύθυνο Αξιωματικό, που για τον Ενάγοντα ήταν για τα έτη 2013-2018 ο Μ.Ε.5. Δέχομαι από τη μαρτυρία του πως κατά την πενταετία αυτή η μόνη διαδικασία προαγωγών ήταν αυτή του 2017 κατά την οποία προήχθησαν δύο αστυφύλακες σε λοχίες και ένας λοχίας σε υπαστυνόμο. Όπως χωρίς οποιαδήποτε αντίκρουση εξήγησε ο Μ.Ε.5, δεν υποβάλλεται αίτηση, απλά οι προσοντούχοι αξιολογούνται από την Επιτροπή Αξιολόγησης και αναλόγως βαθμολογίας οι καλύτεροι καλούνται στη συνέχεια στο Συμβούλιο Κρίσεων για συνέντευξη και ακολούθως με τον συμψηφισμό των δύο βαθμολογιών καταρτίζεται κατάλογος (επιτυχόντων), από τον οποίο και γίνονται αργότερα οι προαγωγές. Ό,τι απαιτείται άλλο να σημειωθεί από τη μαρτυρία του Μ.Ε.5 είναι πως ο ίδιος αξιολόγησε τον Ενάγοντα με "άριστα" (και στα εννέα κριτήρια) για όλα τα χρόνια και ότι αρχιαστυφύλακας γίνεται κάποιος που είναι προσοντούχος για προαγωγή νοουμένου ότι εκτελεί κάποια καθήκοντα, τα οποία σχετίζονται με τα επιχειρησιακά καθήκοντα. Το γεγονός ότι ο Ενάγων διορίστηκε αρχιαστυφύλακας καταδεικνύει ότι πληρούσε τα προσόντα και εκτελούσε καθήκοντα που σχετίζοντο με τα επιχειρησιακά ενώ το ότι ο Μ.Υ.5 τον αξιολογούσε σε όλα τα χρόνια με «άριστα» καταδεικνύει περίτρανα πως δεν υπήρξε σε οποιαδήποτε περίπτωση οποιοσδήποτε επηρεασμός λόγω ζητημάτων υγείας του Ενάγοντος. Επιστρέφοντας στη μαρτυρία του Μ.Υ.3 θα πρέπει να σημειωθεί πως ο Ενάγων όσον αφορά τα εννέα στοιχεία αξιολόγησης (για τα οποία αξιολογούνται οι αστυφύλακες) έλαβε και πάλι τη μέγιστη βαθμολογία, δηλαδή "εξαίρετα" σε όλα τα επιμέρους κριτήρια. Μεταξύ αυτών, για τη διεκπεραίωση καθηκόντων, την επαγγελματική κατάρτιση, την αφοσίωση, την πρωτοβουλία και τον επαγγελματισμό. Στην αιτιολόγηση καταγράφηκαν τα ακόλουθα από την Επιτροπή: "1. Ο αξιολογούμενος κατά την υπό κρίση περίοδο υπηρετούσε στην Υ.Κ.Α.Ν. Διαθέτει άριστη κρίση, ευθυκρισία και άποψη. Απόλυτα πειθαρχημένος διεκπεραιώνει τα καθήκοντα του με επάρκεια και αποτελεσματικότητα. Διακρίνεται για το ψηλό επίπεδο επικοινωνίας του με τους συναδέλφους του και το κοινό. Ηθικός, τίμιος, ειλικρινής και αντικειμενικός. Πλήρως επαγγελματικά καταρτισμένος προσαρμόζεται πάντοτε στις συνθήκες εργασίας του, επιλύοντας με μεθοδικότητα τα προβλήματα που εμφανίζονται. Η αφοσίωση του προς το καθήκον, η βούληση και η βαθειά πίστη του προς τους στόχους της υπηρεσίας είναι εμφανής. Αναπτύσσει πρωτοβουλίες όσον αφορά την εξιχνίαση των υποθέσεων, διεκπεραιώνει με αποτελεσματικότητα τα καθήκοντα του. Συμμετέχει ενεργά σε αστυνομικές επιχειρήσεις και αποστολές". Η ουσία είναι πως δεν υπήρξε οποιοδήποτε στοιχείο ή παράγοντας ο οποίος να επηρέασε τη βαθμολογία του στο κεφάλαιο διεκπεραίωση καθηκόντων και δέχομαι προς τούτο τη μαρτυρία του Μ.Υ.3. Η όποια μεταβολή σχολίων μετά το 2015 στις ετήσιες αξιολογήσεις δεν μπορεί να διασυνδεθεί με τη μη προαγωγή του δεδομένου ότι έλαβε τη μέγιστη βαθμολογία τόσο από τον προϊστάμενο του όσο και από την ίδια την Επιτροπή στα πιο πάνω κριτήρια. Άλλωστε τίποτε από αυτά δεν κατεδείκνυε διαφοροποίηση στην ικανότητα και επάρκεια του. Αντιθέτως, από το 2015 φαίνεται πως υπηρετούσε πλέον και ως Βοηθός Υπευθύνου Αλλαγής, καθήκοντα που δεν ασκούσε προηγουμένως και τα οποία επιβεβαιώνουν πως η πορεία του δεν είχε επηρεαστεί λόγω θεμάτων υγείας. Από το Μέρος ΙΙ έλαβε επίσης την ανώτατη βαθμολογία για τις γνώσεις και εμπειρίες - εκπαιδεύσεις αλλά έχασε κάποιους βαθμούς στο υποκεφάλαιο "ιδιαίτερες επιδεξιότητες και ικανότητες στην εκτέλεση των συνηθισμένων Αστυνομικών καθηκόντων κατά την εκτέλεση των οποίων επιδεικνύεται ιδιαίτερος ζήλος και ιδιαίτερη επιδεξιότητα". Δηλαδή έλαβε 2.20 (αντί το ολικό 3). Να σημειωθεί πως η Επιτροπή είχε καθορίσει κάποια κριτήρια για την αξιολόγηση του στοιχείου αυτού, όπως ο ιδιαίτερος ζήλος, η εργασία σε ελεύθερο χρόνο, η εθελοντική εργασία κ.λπ. και τα οποία πράγματι καταγράφονται στο σχετικό πρακτικό αξιολόγησης (Τεκμήριο 23). Το κάθε μέλος της Επιτροπής εξήγησε τον τρόπο και τους λόγους της βαθμολογίας που έδωσε για το στοιχείο αυτό (Τεκμήριο 24). Βασικά τρία μέλη του είχαν δώσει από 2 μονάδες και δύο μέλη από 2.5 μονάδες, εξ ου και ο μέσος όρος των 2.20 μονάδων. Το αξιοσημείωτο είναι πως κατά την κρίση της Επιτροπής ο Ενάγων σε σχέση με το πιο πάνω υποκεφάλαιο πληρούσε τα κριτήρια της μακράς πείρας σε ανακριτικά καθήκοντα και της κατοχής ιδιαίτερων επιδεξιοτήτων αλλά έχασε κάποιους βαθμούς μόνον από το ότι δεν είχε συμμετοχή σε ομάδες εργασίας, εθελοντική εργασία, διοργάνωση εκδηλώσεων κ.λ.π. Συνεπώς στα θέματα επιδεξιοτήτων όχι μόνον δεν είχε επηρεασμό αλλά ήταν αυτές βάσει των οποίων έλαβε τη βαθμολογία που έλαβε. Αυτά, σε αντίθεση με τους δύο προαχθέντες οι οποίοι είχαν εξασφαλίσει και σε αυτό το τμήμα τη μέγιστη βαθμολογία, ήτοι ψηλότερη από τον ίδιο. Περαιτέρω θα πρέπει και εδώ εν κατακλείδι να σημειωθεί πως δεν έχει καταδειχθεί και δεν έχω πειστεί ότι επίτηδες τα μέλη της Επιτροπής αφαίρεσαν βαθμούς από τον Ενάγοντα, έχοντας υπόψιν προβλήματα υγείας, με απώτερο στόχο να μην προαχθεί. Εννοείται βέβαια, πως σε καμία περίπτωση δεν δύναται να προσβληθεί η ίδια η διαδικασία ή η βαθμολογία (αξιολόγηση) ή οι αποφάσεις (προαγωγές) στην παρούσα αστική διαδικασία. Εξετάζεται απλά το κατά πόσον υπήρξε κάποια συνέπεια λόγω της μυελοπάθειας είτε στη βαθμολογία είτε στην προαγωγή και δεν συμφωνώ ότι έχει καταδειχθεί μέσα από τη μαρτυρία οτιδήποτε προς αυτή την κατεύθυνση. Όσον αφορά τις ειδικές αποζημιώσεις η πλευρά του Ενάγοντος κατέγραψε στην αγόρευση του το ποσόν των €25.143 συνυπολογίζοντας είτε ποσά που δεν είχαν δηλωθεί (π.χ. €70 για Δρα Παπαναστασίου) είτε μεγαλύτερα ποσά από αυτά που είχαν δηλωθεί (π.χ. €6.400 αντί €6.000 για φυσιοθεραπείες). Η δε πλευρά του Εναγομένου κατέγραψε το ποσό των €24.343 στην αγόρευση της, ως άθροισμα των παραδεκτών. Στην πραγματικότητα έχουν δηλωθεί ως παραδεκτά μόνον τα ποσά των § 22.1 έως 22.4 και της §22.6, καθώς και ακόμα ένα ποσόν των €375, τα οποία συμποσούνται σε €24.273, ως έχει προαναφερθεί. Δεν έχει αποδειχθεί οποιοδήποτε άλλο ποσό. Νομική Πτυχή Όσον αφορά τις γενικές αποζημιώσεις οι αρχές είναι πολύ καλά γνωστές και δεν χρειάζεται εκτενής αναφορά τους. Αρκεί να λεχθεί ότι ο σκοπός της επιδίκασης αποζημιώσεων είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και ζημιά χωρίς να τίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα (βλ. Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi
(1982)1 C.L.R.789). H νομολογία αποκαλύπτει σταθερή άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων, τάση που αντανακλά μεγαλύτερη ευαισθησία για τον ανθρώπινο πόνο, την αγωνία της αναπηρίας, και την ψυχική οδύνη από την περιθωριοποίηση του ανθρώπου (βλ. Μαυροπετρή ν. Γεωργίου
(1995)1 Α.Α.Δ.66). Προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο υπό την έννοια της αρχής του stare decisis αλλά παρέχουν καθοδήγηση. Είναι δεκτό, επίσης, πως πρέπει να λαμβάνεται υπόψιν η συνεχής μείωση της αξίας του χρήματος (βλ. Ιακώβου ν. Ι. Παπαδάκη κ.ά.
(2000)1 Α.Α.Δ.2079 και Karkallis v. Galatariotis & Sons
(1980)1 C.L.R.265). Αποτελεί επίσης σταθερή αρχή πως οι αποζημιώσεις πρέπει να είναι κοινωνικά παραδεκτές. Η αποζημίωση δεν έχει σκοπό την τιμωρία, αλλά την αποκατάσταση (βλ. Μαυροπετρή, ανωτέρω). Ειδικότερα όσον αφορά την παρούσα περίπτωση και στη βάση των προηγηθέντων ευρημάτων λαμβάνω υπόψιν μου τον πόνο, την ταλαιπωρία και την απώλεια των προσωπικών ανέσεων και απολαύσεων της ζωής τα οποία ήταν συνέπειες του κατάγματος σπονδύλου και τα οποία υπέστη ο Ενάγων. Συγκεκριμένα αυτός ταλαιπωρήθηκε από αφόρητους πόνους και αγωνία μέχρι τη διαπίστωση του πραγματικού προβλήματος, υπεβλήθη σε πολύωρη δύσκολη εγχείρηση και παρέμεινε κλινήρης επί τρίμηνο έχοντας ανάγκη τη βοήθεια άλλων σε βασικές σωματικές λειτουργίες. Χρειάστηκε στη συνέχεια αρκετούς μήνες μέχρι να βελτιωθεί η κατάσταση του και να μπορέσει να επιστρέψει στην εργασία του. Απαιτήθηκαν φυσιοθεραπείες μέχρι και το 2014, τις οποίες συνεχίζει και μεταγενέστερα, αναλόγως όμως της αναγκαιότητας αυτών. Δεν υπάρχει οποιαδήποτε αμφιβολία πως μέχρι σήμερα παραμένουν συνέπειες, ήτοι η εύκολη κόπωση από παρατεταμένη βάδιση ή ορθοστασία, η δυσκολία στο τρέξιμο και η αδυναμία εκτέλεσης βαρειών εργασιών, οι οποίες προφανώς και θα υπάρχουν και στο μέλλον. Αποτέλεσμα αυτών είναι ο περιορισμός κάποιων ανέσεων και απολαύσεων σε προσωπικό επίπεδο, όπως η ενασχόληση του με τη γυμναστική, το ποδόσφαιρο, το κυνήγι, την εκτεταμένη πεζοπορία κ.λ.π., όπως έχουν διαπιστωθεί κατά την αξιολόγηση. Η υπόθεση Αλέκου v. Γενικού Εισαγγελέα, Πολ. Εφ. 98/14 ημερ. 4.4.18 την οποία εισηγείται ο Ενάγων, διακρίνεται από την παρούσα τόσο από πλευράς σοβαρότητας όσο και επί τω ότι εδώ (στη βάση του παραδεκτού) επήλθε μεν η μετατόπιση και η βλάβη στον μυελό, η οποία αντιμετωπίστηκε όμως πολύ σύντομα και εν πολλοίς επιτυχώς, ενώ εκεί ο μη έγκαιρος εντοπισμός απέκλεισε συγκεκριμένη μέθοδο χειρουργικής επέμβασης. Επίσης, όντως εκεί δεν είχε αναπτυχθεί μυελοπάθεια ακόμα πλην όμως λόγω της σπονδυλοδεσίας υπήρξαν αρκετές άλλες σοβαρότερες συνέπειες (εκφυλιστικές αλλοιώσεις, κήλες δίσκων, στένωση του σπονδυλικού σωλήνα κ.λ.π.). Θα συμφωνήσω με τον Εναγόμενο ότι η παρούσα παρουσιάζει μεγαλύτερη εγγύτητα με τις σωματικές βλάβες και συνέπειες που υπήρχαν στην υπόθεση Αντωνίου v. Νικολάου
(2008)1 Α.Α.Δ.136 στην οποία υπήρξαν επίσης κάταγμα σπονδύλου, αδυναμία άκρων, μυελοπάθεια, περιορισμός κινήσεων και αδυναμία συσφιγκτικής δύναμης. Λόγω της σπαστικότητας στα άκρα ο εφεσείων στην εν λόγω υπόθεση είχε δυσκολία στο περπάτημα, στο τρέξιμο και στις λεπτές κινήσεις των χεριών, οι δε αποθεματικές ικανότητες του για βαριά εργασία είχαν μειωθεί ενώ η ικανότητα του για εργασία είχε επηρεαστεί μόνιμα και δεν είχε εργαστεί καθόλου από το ατύχημα μέχρι την ακρόαση, εξ ου και είχαν επιδικαστεί ειδικές αποζημιώσεις. Το δε Εφετείο αύξησε τις γενικές αποζημιώσεις από €25.625 (Λ.Κ. 15.000) σε €42.715 (Λ.Κ. 25.000) και υιοθετώντας τη μέθοδο πολλαπλασιαστή επιδίκασε ποσόν €73.299 (Λ.Κ. 42.900) ως αποζημίωση για τη μείωση της ικανότητας του για μελλοντική εργασία και εισοδήματα. Στην παρούσα περίπτωση δεν διεκδικείται και ούτε τίθεται ζήτημα επιδίκασης οποιασδήποτε αποζημίωσης είτε για παρελθόντα είτε για μέλλοντα εισοδήματα, πράγμα λογικό αφού ο Ενάγων επέστρεψε στην εργασία του ενώ είχε, έχει και αναμένεται να έχει τα εισοδήματα του. Περαιτέρω όμως η πλευρά του Ενάγοντος επικαλέστηκε την υπόθεση Ζένιου v. Γενικού Εισαγγελέα, Πολ. Έφ. 356/12, ημερ. 7.11.18, στην οποίαν ακριβώς αναγνωρίστηκε το δικαίωμα αποζημίωσης και για την επιβλαβή επίδραση στη σταδιοδρομία 34χρονου ταγματάρχη και συγκεκριμένα για την επίδραση στη δυνατότητα ανέλιξης του, αφού υποβαθμίστηκε από μάχιμος αξιωματικός σε αξιωματικό υπηρεσίας γραφείου. Στην υπόθεση υπήρξε παραπομπή στην παλαιότερη Σολωμού v. Γενικού Εισαγγελέα
(2009)1(Α) Α.Α.Δ.623, στην οποία είχε επίσης κριθεί πως η καθήλωση συνεπεία του τραυματισμού σε γραφειακά μόνο καθήκοντα, παρά τη μη απόδειξη απώλειας απολαβών, αποτελεί παράγοντα ο οποίος θα έπρεπε να προσμετρήσει κατά τον υπολογισμό του ύψους των γενικών αποζημιώσεων και ο παράγων αυτός αποτιμήθηκε από το Εφετείο σε ποσό Λ.Κ.8.000, το οποίο προστέθηκε στις γενικές αποζημιώσεις. Στην παρούσα περίπτωση μόνο ακροθιγώς έγινε αναφορά στα σημερινά καθήκοντα του Ενάγοντος στο Αεροδρόμιο Πάφου. Σε καμιά περίπτωση δεν προβλήθηκαν αυτά ως υποβάθμιση του Ενάγοντος, στοιχείο το οποίο υπήρχε στις πιο πάνω υποθέσεις με τον περιορισμό σε γραφειακά καθήκοντα. Βασικά εδώ ο Ενάγων απέναντι στην υπηρεσία του, παρουσίασε όλα τα χρόνια τον εαυτόν του ως πλήρως ικανό να εκτελέσει τα καθήκοντα του. Όπως είπε χαρακτηριστικά, δεν δήλωνε ότι έχει πρόβλημα με τα πόδια διότι δεν ήθελε να νιώθει «άχρηστος». Δεν έχει καταδειχθεί και δεν συμφωνώ ότι η τοποθέτηση του στο Αεροδρόμιο Πάφου το 2018 (και πριν τη μαρτυρία του) διασυνδέεται καθ' οιονδήποτε τρόπο με την κατάσταση της υγείας του. Το γεγονός όμως ότι δεν φάνηκε να είχε μέχρι σήμερα συνέπειες στη σταδιοδρομία του δεν αναιρεί από την άλλη το γεγονός ότι η διαπιστωθείσα αμέλεια και ο συνεπακόλουθος τραυματισμός επέφεραν συνέπειες οι οποίες επηρεάζουν την αποδοτικότητα του ή την ικανότητα του να εκτελεί σημαντικές πτυχές της εργασίας και υπηρεσίας που ο ίδιος θα επιθυμούσε και υπ' αυτή την έννοια δεν μπορεί να αποκλειστεί η μελλοντική επίδραση στη σταδιοδρομία του. Ιδιαίτερα μετά την εκδίκαση της παρούσας, τη δοθείσα μαρτυρία και τις διαπιστώσεις του Δικαστηρίου. Κρίνω πως ο παράγων αυτός θα πρέπει να προσμετρήσει κατά τον υπολογισμό με αποτίμηση ξεχωριστού ποσού ως μέρους πάντοτε των γενικών αποζημιώσεων. Στη βάση όλων των ανωτέρω θεωρώ ότι το ποσό των €50.000 είναι κατάλληλο να αποζημιώσει για τον τραυματισμό, τον πόνο και ταλαιπωρία και τις συνέπειες στην προσωπική, οικογενειακή και επαγγελματική ζωή του, καθώς και ότι το ποσό των €20.000 είναι κατάλληλο για να αποζημιώσει όσον αφορά τη δυσμενή επίδραση στην ικανότητα εκτέλεσης καθηκόντων τα οποία σχετίζονται και ως εκ της φύσης τους έχουν σημασία για την μελλοντική του σταδιοδρομία. Ως προς το θέμα των τόκων επί των ειδικών ζημιών λαμβανομένου υπόψιν ότι οι δαπάνες δεν έχουν προκύψει όλες ταυτόχρονα δικαιολογείται η επιδίκαση τόκου από την καταχώριση της αγωγής, που εν πάση περιπτώσει απέχει μόνο κάποιους μήνες από το γενεσιουργό της ζημιάς γεγονός. Κατάληξη Στη βάση όλων των πιο πάνω εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντος και εις βάρος του Εναγομένου για ποσόν €94.273 με νόμιμο τόκο α) Επί ποσού €50.000 από 30.3.09 μέχρι εξόφλησης β) Επί ποσού €20.000 από σήμερα μέχρι εξόφλησης γ) Επί ποσού €24.273 από την καταχώριση της αγωγής μέχρι εξόφλησης Επιδικάζονται επίσης έξοδα στην ανάλογη κλίμακα ως θα υπολογιστούν συν νόμιμο τόκο και Φ.Π.Α. υπέρ του Ενάγοντος και εναντίον του Εναγόμενου. (Υπ.) ............... Χ. Β. Χαραλάμπους, Α.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /Σ.Θ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο