GENI HOME DEVELOPERS LTD ν. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ κ.α., Αρ. Αγωγής: 2579/2013, 8/5/2020 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2020:A226 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Γ. Πετάση-Κορφιώτη, Α.Ε.Δ Αρ. Αγωγής: 2579/2013 Μεταξύ: GENI HOME DEVELOPERS LTD Εναγόντων και 1.XXXXX ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ 2.XXXXX ΑΚΟΝΑ Εναγομένων Ημερομηνία: 8 Μαΐου 2020 Εμφανίσεις: Για τους Ενάγοντες: κ. Z. Νικολάου Για την Εναγόμενη 2: κ. A. Ενταφιανός ΑΠΟΦΑΣΗ (σε σχέση με την Εναγόμενη 2) Η αξίωση των Εναγόντων Οι Ενάγοντες είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης εγγεγραμμένη σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία με έδρα τη Λευκωσία και ασχολούνται με την πώληση ακινήτων. Σύμφωνα με τους δικογραφημένους ισχυρισμούς των Εναγόντων, κατά ή περί την 18.10.2009 οι Εναγόμενοι συμφώνησαν να αγοράσουν από τους Ενάγοντες μια κατοικία στην περιοχή Δαλίου αξίας €250.
- Οι Ενάγοντες παρέδωσαν την κατοικία στους Εναγόμενους κατά ή περί την 1.5.2010 και με βάση τις πρόνοιες της συμφωνίας πώλησης οι Εναγόμενοι είχαν την υποχρέωση να εξοφλήσουν πλήρως το τίμημα αγοράς της κατοικίας με την παράδοση αυτής. Παρόλα αυτά, οι Εναγόμενοι αρνήθηκαν και/ή παρέλειψαν να εξοφλήσουν το τίμημα με αποτέλεσμα να παραμένει υπόλοιπο ύψους €32.
- Κατά ή περί την 28.2.2012 οι Ενάγοντες εξέδωσαν τιμολόγιο αναφορικά με το πιο πάνω ποσό καθώς επίσης άλλα δυο τιμολόγια σε σχέση με επιπρόσθετες εργασίες που έγιναν στην κατοικία συνολικού ποσού €34.
- Παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις των Εναγόντων οι Εναγόμενοι ουδέν ποσόν κατέβαλαν έναντι του συνολικού ποσού των €66.687 το οποίο και αξιώνουν με την παρούσα αγωγή. Να σημειωθεί ότι ο Εναγόμενος 1 δεν καταχώρησε Σημείωμα Εμφάνισης και στις 3.12.2013 εκδόθηκε απόφαση εναντίον του για το ποσό της απαίτησης των Εναγόντων πλέον τόκους και έξοδα. Η υπεράσπιση της Εναγόμενης 2 Στην Έκθεση Υπεράσπισης που καταχώρησε η Εναγόμενη 2 εγείρει κατ' αρχήν προδικαστική ένσταση και ισχυρίζεται ότι οι Ενάγοντες δεν νομιμοποιούνται στην έγερση της παρούσας αγωγής καθότι κατά τον ουσιώδη χρόνο και δη κατά τον χρόνο υπογραφής της μεταξύ των διαδίκων συμφωνίας δεν ήταν εγγεγραμμένοι εργολήπτες ούτε κατείχαν τη σχετική άδεια εργοληπτών οικοδόμων. Ως εκ τούτου, η επίδικη συμφωνία είναι παράνομη και εξ υπαρχής άκυρη, οι δε Ενάγοντες δεν δικαιούνται να αξιώνουν δικαστικά την είσπραξη αμοιβής ή δαπανών δυνάμει αυτής. Άνευ βλάβης της πιο πάνω προδικαστικής ένστασης, η Εναγόμενη 2 αρνείται κα απορρίπτει την αξίωση των Εναγόντων και ισχυρίζεται ότι το τίμημα αγοράς της επίδικης κατοικίας έχει εξοφληθεί μετά από σύναψη δανείου από την Τράπεζα Κύπρου. Περαιτέρω, η Εναγόμενη 2 ισχυρίζεται ότι η κατοικία παραδόθηκε τον Σεπτέμβριο του 2010 και ουδέποτε οι Ενάγοντες της επέδωσαν οποιοδήποτε κατάλογο και/ή της έδωσαν λεπτομέρειες των εκτελεσθείσων επιπρόσθετων εργασιών. Προβάλλεται περαιτέρω ότι ο ισχυρισμός των Εναγόντων περί επιπρόσθετων εργασιών είναι γενικός και αόριστος και τα όσα περιέχονται στην Έκθεση Απαίτησης δεν στοιχειοθετούν αγώγιμο δικαίωμα. Προσκομισθείσα μαρτυρία και αξιολόγηση αυτής Η ακροαματική διαδικασία ήταν πολύ σύντομη. Μοναδική μαρτυρία στα πλαίσια της υπόθεσης δόθηκε από τον διευθυντή και γραμματέα των Εναγόντων κ. XXXXX Χριστοφή. Η Εναγόμενη 2 δεν παρουσίασε οποιαδήποτε μαρτυρία. Η μαρτυρία του κ. Χριστοφή είναι καταγεγραμμένη στα πρακτικά και για το λόγο αυτό δεν θεωρώ σκόπιμο να παραθέσω σε έκταση το περιεχόμενό της. Συνοψίζω κατωτέρω τις θέσεις που προώθησε ο μάρτυρας προκειμένου αυτές να γίνουν εύκολα αντιληπτές. Στα πλαίσια της μαρτυρίας του ο κ. Χριστοφή ανέφερε ότι οι Ενάγοντες ασχολούνται με την ανάπτυξη γης και ειδικότερα με την πώληση κατοικιών για ιδιοκατοίκηση. Σε σχέση με τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, κατέθεσε ότι περί το 2009 οι Εναγόμενοι 1 και 2, οι οποίοι τότε ήταν σύζυγοι, αποτάθηκαν στους Ενάγοντες προκειμένου να αγοράσουν την κατοικία αρ.1 (στο εξής η «Κατοικία») σε συγκρότημα κατοικιών στο Δάλι που αποτελείτο από πέντε κατοικίες. Στα πλαίσια αυτά και αφού συμφώνησαν τις λεπτομέρειες, τα μέρη υπέγραψαν πωλητήριο έγγραφο στις 18.10.2019 (στο εξής το «το Πωλητήριο Έγγραφο» που κατατέθηκε ως Τεκμήριο 1). Με βάση το Πωλητήριο Έγγραφο το τίμημα αγοράς της Κατοικίας συμφωνήθηκε στο ποσό των €250.000 το οποίο θα πληρωνόταν ως ακολούθως: α. Ποσό €100.000 πλέον Φ.Π.Α με την υπογραφή του Πωλητηρίου Εγγράφου. β. Ποσό €30.000 πλέον Φ.Π.Α με την ολοκλήρωση των σουβάδων εσωτερικά. γ. Ποσό €30.000 πλέον Φ.Π.Α με την ολοκλήρωση των σουβάδων εξωτερικά. δ. Ποσό €30.000 πλέον Φ.Π.Α με την τοποθέτηση μέρους των πατωμάτων. στ. Ποσό €30.000 πλέον Φ.Π.Α με την τοποθέτηση αλουμινίων. ζ. Ποσό €30.000 πλέον Φ.Π.Α με την παράδοση της Κατοικίας στις 1.5.
- Σύμφωνα με τον όρο 6 του Πωλητηρίου Εγγράφου η οικοδόμηση της Κατοικίας θα γινόταν σύμφωνα με τα αρχιτεκτονικά σχέδια και τους τεχνικούς όρους που επισυνάπτονταν στο έγγραφο και αποτελούσαν αναπόσπαστο μέρος αυτής. Τα αρχιτεκτονικά σχέδια και οι τεχνικοί όροι θα μπορούσαν να τροποποιηθούν μεταξύ άλλων κατόπιν απαίτησης των αγοραστών και σε μια τέτοια περίπτωση το τίμημα αγοράς θα αναπροσαρμοζόταν με ανάλογη αύξηση ή μείωση. Οι Ενάγοντες παρέδωσαν στους Εναγόμενους την Κατοικία τον Οκτώβριο του
- Παρέμεινε, ωστόσο, υπόλοιπο προς πληρωμή ύψους €32.687, στο οποίο περιλαμβάνεται 15% Φ.Π.Α., το οποίο κατέβαλαν οι Ενάγοντες στην αρμόδια υπηρεσία. Περαιτέρω, σύμφωνα με τον κ. Χριστοφή, οι Εναγόμενοι οφείλουν στους Εναγόμενους το ποσό των €34.000, επίσης συμπεριλαμβανομένου 15% Φ.Π.Α., αναφορικά με υλικά τα οποία τοποθετήθηκαν στην Κατοικία κατ' εντολή των Εναγόντων και τα οποία ήταν μεγαλύτερης αξίας από τα υλικά τα οποία προβλέπονταν στους τεχνικούς όρους. Ο μάρτυρας ανέφερε ότι οι αλλαγές αφορούσαν τα κεραμικά του πατώματος και της τουαλέτας, τον γρανίτη της κουζίνας, τα πελεκανικά της κουζίνας, την εγκατάσταση κλιματιστικών και θέρμανσης και την τοποθέτηση μαρμάρου στην σκάλα που οδηγεί στη σοφίτα. Στις 28.2.2012 οι Ενάγοντες εξέδωσαν επ' ονόματι των Εναγομένων τρία τιμολόγια με αρ. 0040, 0041 και 0042 (Τεκμήρια 2, 3 και 4). Το μεν πρώτο αφορά στο ποσό των €32.687 για το υπόλοιπο του Πωλητηρίου Εγγράφου και τα άλλα δυο τιμολόγια το συνολικό ποσό των €34.000 για τις επιπρόσθετες εργασίες/την αξία των υλικών που προστέθηκαν. Στα προαναφερόμενα ποσά περιλαμβάνεται το Φ.Π.Α.. Όπως υπέδειξε ο μάρτυρας, όλα τα τιμολόγια παραδόθηκαν στην Εναγόμενη 2 η οποία συμφώνησε με τα ποσά που αναφέρονται σε αυτά και τα υπέγραψε. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας ανέφερε ότι οι Ενάγοντες δεν διαθέτουν ως εταιρεία άδεια εργολήπτη, πλην, όμως, διευκρίνισε ότι το αντικείμενο του Πωλητηρίου Εγγράφου ήταν η πώληση της Κατοικίας και όχι η ανέγερση αυτής. Αναφορικά με τις επιπρόσθετες εργασίες επανέλαβε ότι μετά από διάφορες συναντήσεις που είχε με την Εναγόμενη 2 συμφωνήθηκε το οφειλόμενο ποσό και εκδόθηκαν τα τρία τιμολόγια τα οποία και η Εναγόμενη 2 υπέγραψε χωρίς να αμφισβητήσει το ύψος της οφειλής της. Αξιολογώντας την μαρτυρία του κ. Χριστοφή με βάση τις αρχές που καθιερώθηκαν από τη νομολογία (βλέπε μεταξύ άλλων C & A Pelekanos Associates Limited ν. Πελεκάνου
(1999)1 Α.Α.Δ. 1273 και Ζαβρού ν. Χαραλάμπους
(1996)1 Α.Α.Δ. 1447) σημειώνω εξαρχής ότι ο μάρτυρας μου έκανε εξαιρετική εντύπωση. Κατέθετε με τρόπο άμεσο, συνεπή και σταθερό. Το περιεχόμενο της μαρτυρίας του ήταν πειστικό και λογικό. Δεν διέκρινα, ούτε κατά την κυρίως εξέτασή του ούτε και κατά την αντεξέτασή του, οποιαδήποτε διάθεση να παραπλανήσει το Δικαστήριο, να αποκρύψει ή να παραποιήσει γεγονότα. Αντίθετα, κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης παρέμεινε συνεπής στα γεγονότα που είχε καταθέσει, δεν περιέπεσε σε αντιφάσεις και δεν κλονίστηκε η αξιοπιστία του. Τα όσα δε ανέφερε αφορούν γεγονότα στα οποία είχε προσωπική ανάμειξη και συνάδουν και επιβεβαιώνονται από τα έγγραφα τα οποία παρουσίασε στο Δικαστήριο. Σε γενικότερο πλαίσιο παρατηρώ ότι η μαρτυρία του κ. Χριστοφή ήταν ειλικρινής και αληθινή στην ολότητά της και ως τέτοια γίνεται αποδεκτή. Ευρήματα του Δικαστηρίου Στη βάση της μαρτυρίας του κ. Χριστοφή η οποία έγινε αποδεκτή και παρέμεινε αναντίλεκτη εξάγονται ανάλογα ευρήματα τα οποία δεν χρήζουν λεπτομερούς καταγραφής ενόψει της σύνοψης της μαρτυρίας του που παρατίθεται πιο πάνω. Ειδικότερα, και χωρίς περιορισμό, αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι την 18.10.2009 οι Ενάγοντες συμφώνησαν να αγοράσουν την Κατοικία έναντι του συμφωνηθέντος ποσού των €250.000 πλέον Φ.Π.Α. Προς τούτο υπέγραψαν το Πωλητήριο Έγγραφο. Η Κατοικία ολοκληρώθηκε και παραδόθηκε στους Εναγόμενους περί τις αρχές Οκτωβρίου
- Σε διάφορες ημερομηνίες κατά την ανέγερση της Κατοικίας, οι Εναγόμενοι 1 και 2 ζήτησαν την τοποθέτηση υλικών μεγαλύτερης αξίας από αυτά που προβλέπονταν στους τεχνικούς όρους του Πωλητηρίου Εγγράφου. Μετά από την παράδοση της Κατοικίας παρέμεινε υπόλοιπο οφειλόμενο υπό των Εναγομένων 1 και
- Σε συναντήσεις που έγιναν μεταξύ του κ. XXXXX Χριστοφή εκ μέρους των Εναγόντων και της Εναγόμενης 2 συμφωνήθηκαν τα οφειλόμενα ποσά, ήτοι το ποσό των €32.687 ως υπόλοιπο του τιμήματος αγοράς και το συνολικό ποσό των €34.000 για την αξία των υλικών που τοποθετήθηκαν πέραν της αξίας αυτών που προβλέπονται με βάση με τους τεχνικούς όρους. Σε σχέση με τα πιο πάνω ποσά οι Ενάγοντες εξέδωσαν στις 28.2.2012 τρία τιμολόγια. Αφού συμφώνησε με τα ποσά που αναφέρονται στα τιμολόγια, η Εναγόμενη 2 τα υπέγραψε χωρίς να αμφισβητήσει την οφειλή της. Μέχρι σήμερα η Εναγόμενη 2 ουδέν ποσό κατέβαλε έναντι των πιο πάνω αναφερόμενων ποσών. Προδικαστική ένσταση της Εναγόμενης 2 περί παρανομίας και ακυρότητας του Πωλητηρίου Εγγράφου Όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω, η Εναγόμενη 2 εγείρει προδικαστική ένσταση επικαλούμενη ότι οι Ενάγοντες δεν νομιμοποιούνται στην έγερση της παρούσας αγωγής και στην διεκδίκηση των ποσών που αξιώνονται και/ή οποιωνδήποτε ποσών αφού κατά τον ουσιώδη χρόνο δεν ήταν εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Εργοληπτών Οικοδομικών και Τεχνικών Έργων. Κρίνω ότι το ζήτημα θα πρέπει να εξεταστεί προτού το Δικαστήριο ασχοληθεί με την ουσία της υπόθεσης. Η νομοθεσία που διέπει το ζήτημα είναι ο περί Εγγραφής και Ελέγχου Εργοληπτών Οικοδομικών και Τεχνικών Έργων Νόμος του 2001 Ν. 29(Ι)/
- Το ερμηνευτικό άρθρο 2 του Νόμου προνοεί ότι «εργολήπτης» σημαίνει «οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, το οποίο αναλαμβάνει κατ' επάγγελμα την εκτέλεση ή εκτελεί οικοδομικό ή τεχνικό έργο (περιλαμβανομένης της ανάληψης μόνο εργατικών) έναντι καθορισμένου ποσού ή ποσοστιαίας αμοιβής ή έναντι οποιουδήποτε άλλου ανταλλάγματος πλην μισθού ή για δική του εκμετάλλευση ή για άλλης μορφής χρήση ή σκοπό». Στο ίδιο άρθρο το «οικοδομικό έργο» καθορίζεται να σημαίνει: «(α) την κατασκευή, αναδόμηση, ανέγερση, επανέγερση, αναπαλαίωση οικοδομής, (β) οποιαδήποτε οικοδομική εργασία η οποία αποτελεί ή περιλαμβάνει κατασκευή, ανέγερση, μετατροπή, προσθήκη, διαρρύθμιση, επιδιόρθωση, βελτίωση ή κατεδάφιση οικοδομής ή μέρους αυτής, ή οποιαδήποτε εργασία επέκτασης, επιδιόρθωσης ή μετατροπής στο φέροντα οργανισμό ή η οποία επηρεάζει το φέροντα οργανισμό μιας οικοδομής ή κάθε άλλη οικοδομική εργασία η οποία επηρεάζει την ασφάλεια του κοινού, (γ) την επένδυση τοίχων, τις δαπεδοστρώσεις, την κατασκευή καλουπιών, τη στέγαση οικοδομής, και περιλαμβάνει τη θεμελίωση, όλα τα συναφή χωματουργικά έργα, τις κατασκευές τοίχων αντιστήριξης, τις περιφράξεις και όλα τα παραρτήματα και βοηθητικές οικοδομές μιας οικοδομής, (δ) κάθε προκαταρκτική, ή προπαρασκευαστική εργασία περιλαμβανομένων των οικοδομικών ή κατασκευαστικών εργασιών για τις ηλεκτρολογικές, υδραυλικές εγκαταστάσεις, τον κλιματισμό, εξαερισμό, υδατοπρομήθεια, αποχετεύσεις ή άλλες συμπληρωματικές εργασίες μιας οικοδομής, και ο όρος "οικοδομικές εργασίες" θα ερμηνεύεται ανάλογα.» Σχετικές με το υπό εξέταση ζήτημα είναι και οι πρόνοιες των άρθρων 24 και 25 του Νόμου όπου αναφέρονται τα ακόλουθα: «24.Τηρουμένων των διατάξεων του παρόντος Νόμου, απαγορεύεται σε οποιοδήποτε πρόσωπο που δεν είναι εγγεγραμμένος εργολήπτης σύμφωνα με τις πρόνοιες του παρόντος Νόμου- (α) Να φέρει ή χρησιμοποιεί είτε από μόνο του ή σε συνδυασμό με άλλο τίτλο, λέξη ή γράμμα οποιοδήποτε όνομα, τίτλο λέξη ή γράμμα που υπονοεί ή που είναι δυνατό να ερμηνευθεί ότι υπονοεί ότι είναι εγγεγραμμένος εργολήπτης· (β) με οποιοδήποτε τρόπο άμεσα ή έμμεσα, προφορικά ή γραπτά να παριστάνει ή παρουσιάζει προς το κοινό τον εαυτό του ως εγγεγραμμένο εργολήπτη ή να δίνει την εντύπωση ότι είναι εγγεγραμμένος εργολήπτης· (γ) να υποβάλλει προφορική ή γραπτή προσφορά για ανάληψη ή και εκτέλεση οικοδομικού ή τεχνικού έργου· (δ) να αναλαμβάνει ή να εκτελεί οικοδομικό ή τεχνικό έργο είτε για δικό του λογαριασμό ή για λογαριασμό άλλου· (ε) να συνάπτει προφορική ή γραπτή συμφωνία για να εκτελέσει οικοδομικό ή τεχνικό έργο για λογαριασμό άλλου προσώπου.
- Κανένας δεν μπορεί να αναθέτει ή να επιτρέπει την εκτέλεση οποιουδήποτε οικοδομικού ή και τεχνικού έργου από πρόσωπο που δεν είναι εγγεγραμμένος εργολήπτης ή και δεν κατέχει κατά τον ουσιώδη χρόνο ετήσια άδεια της τάξης και κατηγορίας στην οποία ανήκει το έργο». Να σημειωθεί ότι σύμφωνα με το εδάφιο
(1)του άρθρου 30 του Νόμου, «κάθε συμφωνία, γραπτή ή προφορική, η οποία αφορά σε ανάθεση της εκτέλεσης οικοδομικού ή τεχνικού έργου σε μη εγγεγραμμένο εργολήπτη ή εγγεγραμμένο αλλά μη κάτοχο ετήσιας άδειας αντίστοιχης της τάξης του τεχνικού ή οικοδομικού, ανάλογα με την περίπτωση, έργου είναι άκυρη». Είναι στη βάση των πιο πάνω που η πλευρά της υπεράσπισης εγείρει ζήτημα παρανομίας και κατ' επέκταση ακυρότητας του Πωλητηρίου Εγγράφου. Αποτελεί αρχή δικαίου, ότι η παρανομία της σύμβασης καθιστά τα συμφωνηθέντα ανεφάρμοστα (βλέπε άρθρο 23 του περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ. 149). Η δε παρανομία που δυνατόν να σχετίζεται είτε με τη συνομολόγηση της, είτε με την εκτέλεση της, θα πρέπει να αναδύεται κατ' αντικειμενικό τρόπο και ανεξάρτητα από την έκταση συμμετοχής εκάστου των συμβαλλομένων. Το δε Δικαστήριο οφείλει να αποστερήσει τον διάδικο που μετήλθε παράνομων ενεργειών από οποιαδήποτε θεραπεία (βλέπε Ελευθέριος Χαραλάμπους v. Fahim Nasri Daccache
(1989)1(E) A.A.Δ. 269, Χριστοδούλου κ.α. ν. Vraets
(2009)1 Α.Α.Δ. 802, Αρκαδίου ν. Porto Lara Estates Ltd
(2010)1 Α.Α.Δ. 2035, Εθνική Γενικών Ασφαλειών (Κύπρου) Λτδ ν. UIB Insurance Reinsurance & Consultant Brokers Ltd, ECLI:CY:AD:2017:A358, Πολιτική Έφεση αρ. 23/12, απόφαση ημερομηνίας 16.10.2017). Το ερώτημα, επομένως, που πρέπει να απαντηθεί είναι εάν με βάση τις πρόνοιες του Πωλητηρίου Εγγράφου, οι Ενάγοντες ανέλαβαν την ανέγερση της Κατοικίας ή την εκτέλεση οικοδομικού έργου ή την άσκηση του επαγγέλματος εργολήπτη. Σημαντικό κριτήριο για σκοπούς απόφανσης επί του εγερθέντος ζητήματος αποτελεί η αληθινή φύση της μεταξύ των διαδίκων συμφωνίας στη βάση του συνόλου των δεδομένων. Όπως, μάλιστα, υποδείχθηκε στην υπόθεση Αλεξάνδρου ν. Κωμοδρόμου
(1997)1 Α.Α.Δ. 576, το όνομα ή ο χαρακτηρισμός που δίδουν τα μέρη στη συναλλαγή δεν είναι στοιχείο άσχετο, από την άλλη, όμως, δεν έχει αποφασιστική σημασία και δεν δεσμεύει το Δικαστήριο. Η ερμηνεία της σύμβασης προς το σκοπό προσδιορισμού της φύσης της, ως θέμα νομικό, είναι έργο του Δικαστηρίου (βλέπε επίσης Θεοδούλου ν. Ασπίς Πρόνοιας Ασφαλιστική Εταιρεία Ζωής
(1997)1 ΑΑΔ 1551 και Μυλωνά ν. Μεσαρίτη
(2003)1 Α.Α.Δ. 700 και Χριστοφή κ.ά. ν. Φετοκάκη
(2009)1 Α.Α.Δ. 1208). Βασικό κριτήριο για την ερμηνεία του περιεχομένου μιας σύμβασης αποτελεί η συνήθης σημασία των λέξεων και των όρων της, το δε κείμενο της, πρέπει να ερμηνεύεται στο σύνολο της και όχι αποσπασματικά έτσι ώστε να αποφεύγονται ενδεχόμενοι κίνδυνοι από το νόημα που αποδίδεται στους όρους της και που δυνατόν να μην αντικατοπτρίζουν, αντικειμενικά ειδωμένοι, τον σκοπό της συναλλαγής και την πραγματική πρόθεση των μερών (βλέπε Ανόρθωση ν. Απόλλων
(2002)1 Α.Α.Δ. 518). Στην προκειμένη περίπτωση δεν έχω αμφιβολία ότι το Πωλητήριο Έγγραφο αφορά την πώληση της Κατοικίας και όχι την ανέγερσή της με τρόπο ώστε να μην συνδέεται με οποιοδήποτε τρόπο με την διεξαγωγή εργοληπτικών εργασιών. Τούτο προκύπτει και από το προοίμιο του Πωλητηρίου Εγγράφου σύμφωνα με το οποίο: «ΕΠΕΙΔΗ ο Πωλητής προβαίνει στην ανάπτυξη των κτημάτων με Αρ. Εγγραφής 0/XXXXX και Φ/Σχέδιο 30/40W2, Αρ. Τεμαχίου XXXXX, Τμήμα 12, Τοποθεσία Αετόμουττη στην Ενορία Αγίου Κωνσταντίνου και Ελένης, στον Δήμο Ιδαλίου, της απόλυτης ιδιοκτησίας του διά της ανεγέρσεως σ' αυτά πέντε κατοικιών οι οποίες αριθμούνται ως Κ1, Κ2, Κ3, Κ4 και Κ
- ΕΠΕΙΔΗ ο Αγοραστής επιθυμεί ν' αγοράσει από τον Πωλητή την μία εκ των πέντε κατοικιών ΚΑΙ ΕΠΕΙΔΗ ο Πωλητής συμφωνεί να πωλήσει στον Αγοραστή την μία των ανωτέρω κατοικιών». Στα πλαίσια της πιο πάνω κρίσης μου δεν παραγνωρίζω ότι με βάση τον όρο 6 του Πωλητηρίου Εγγράφου οι Ενάγοντες αναλάμβαναν όπως αποπερατώσουν την Κατοικία με βάση τα συμφωνηθέντα αρχιτεκτονικά σχέδια και τους τεχνικούς όρους μέχρι την 1.5.
- Παρόλα αυτά, από το περιεχόμενο του Πωλητηρίου Εγγράφου διαπιστώνεται ξεκάθαρα ότι πρόθεση των μερών ήταν η συνομολόγηση της εν λόγω συμφωνίας με σκοπό την αγοραπωλησία της Κατοικίας και όχι την ανέγερσή της. Υπό το φως των πιο πάνω λοιπόν, κρίνεται ότι το Πωλητήριο Έγγραφο δεν μολύνεται από παρανομία καθότι ουδεμία διάταξη της σχετικής νομοθεσίας φαίνεται να παραβιάζεται (σχετική και απόλυτα κατατοπιστική είναι η απόφαση ημερομηνίας 10.4.2019 στην Πολιτική Έφεση αρ. 457/2012, Βουζούνη κ.α. ν. Αποστόλου, όπου εξετάστηκαν ακριβώς τα ίδια ζητήματα). Σε ό,τι τώρα αφορά στις επιπρόσθετες εργασίες παρατηρώ ότι σύμφωνα με τη μαρτυρία του κ. Χριστοφή τούτες αφορούσαν σε αξία υλικών που χρησιμοποιήθηκαν και όχι σε εργασίες που εκτελέστηκαν από τους Ενάγοντες. Συνεπώς, η προδικαστική ένσταση δεν μπορεί να επιτύχει ούτε και σε σχέση με την αξίωση των Εναγόντων για επιπρόσθετες εργασίες. Ενόψει της πιο πάνω κατάληξής μου επί της προδικαστικής ένστασης προχωρώ να εξετάσω τις απαιτήσεις των Εναγόντων. Συμπεράσματα του Δικαστηρίου Όπως είναι καλά γνωστό, στις πολιτικές υποθέσεις, η επιτυχία της αγωγής εξαρτάται από το εάν ο ενάγοντας θα παρουσιάσει επαρκή και αξιόπιστη μαρτυρία με την αναγκαία αποδεικτική βαρύτητα ώστε να ικανοποιήσει το βάρος απόδειξης, που είναι αυτό του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Το κριτήριο δεν είναι εάν η θέση ή εκδοχή του διαδίκου που φέρει το βάρος απόδειξης είναι η πιο πιθανή από εκείνη του αντιδίκου του αλλά κατά πόσον ο διάδικος που φέρει το βάρος απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία ότι η θέση ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι. Αν ο διάδικος που φέρει το βάρος απόδειξης αποτύχει να αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο, τότε θεωρείται ότι δεν το απέσεισε έστω και αν η θέση ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή από εκείνη του αντίδικου του (βλέπε μεταξύ άλλων Σοφοκλέους ν Κυριάκου
(2010)1 Α.Α.Δ. 665 και Μαρσέλ και Άλλων ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Λτδ
(2001)1 A.A.A. 1858, Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος (Κύπρου) Λτδ ν. Παναγιώτου, ECLI:CY:AD:2018:A71, Πολιτική Έφεση 398/2011, απόφαση ημερομηνίας 12.2.2018 και Δίκαιο της Απόδειξης: Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές των Ηλιάδη και Σάντη στη σελίδα 196). Ως έχει ήδη σημειωθεί, η πλευρά της Εναγόμενης 2 δεν έχει προσκομίσει μαρτυρία. Σε περιπτώσεις όπου υπάρχει μόνο μια εκδοχή αναφορικά με τα γεγονότα, εκτός εάν υπάρχουν εγγενείς δυσκολίες σε σχέση με τη μαρτυρία και την αξιοπιστία της, αυτό το οποίο εξετάζεται είναι κατά πόσον τα γεγονότα για τα οποία υπάρχει μαρτυρία είναι αρκετά για να αποδείξουν την υπόθεση στο αναγκαίο επίπεδο (βλέπε Barry Wynne v. David Costaki Mavronicola ως διαχειριστή της περιουσίας του Κωστάκη Δαυίδ Μαυρονικόλα
(2009)1 Α.Α.Δ. 1138). Εξετάζοντας τα ευρήματα του Δικαστηρίου κρίνω ότι η αγωγή θα πρέπει να επιτύχει. Και τούτο γιατί σύμφωνα με την μαρτυρία του κ. XXXXX Χριστοφή, η οποία κρίθηκε αξιόπιστη και παρέμεινε αναντίλεκτη, ενώ η Κατοικία παραδόθηκε στους Εναγόμενους 1 και 2 τον Οκτώβριο του 2010, οι τελευταίοι δεν εκπλήρωσαν τις συμβατικές τους υποχρεώσεις και δεν εξόφλησαν τις οφειλές τους προς τους Ενάγοντες. Επαναλαμβάνεται ότι το πόσο των €32.687 αφορά το υπόλοιπο του τιμήματος αγοράς της Κατοικίας. Σε σχέση με το θέμα αυτό, η Εναγόμενη 2 ισχυρίστηκε στην Έκθεση Υπεράσπισης ότι το ποσό αυτό έχει εξοφληθεί. Παρόλα αυτά, η Εναγόμενη 2 δεν προσκόμισε μαρτυρία επί τούτου, ενώ κατά την αντεξέταση του κ. Χριστοφή δεν τέθηκε σε αυτόν οποιοδήποτε σχετικό ή υποστηρικτικό έγγραφο ούτε υποβλήθηκε θέση περί εξόφλησης του τιμήματος δυνάμει του Πωλητηρίου Εγγράφου. Το ποσό των €34.000 αφορά την αξία των υλικών που τοποθετήθηκαν πέραν της αξίας και των προδιαγραφών με βάση τους τεχνικούς όρους του Πωλητηρίου Εγγράφου. Ως προς τούτο, η Εναγόμενη 2 προβάλλει στην Έκθεση Υπεράσπισης ότι ουδέποτε της δόθηκε κατάσταση αυτών και ότι οι θέσεις των Εναγόντων περί επιπρόσθετων εργασιών είναι γενικές και αόριστες. Για τους λόγους που έχουν επεξηγηθεί, η μαρτυρία του κ Χριστοφή κρίθηκε ως πλήρως κατατοπιστική, ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι η από μέρους της Εναγόμενης 2 υπογραφή των τιμολογίων εξυπακούει και προϋποθέτει ότι η ίδια είχε δώσει στους Ενάγοντες τις σχετικές οδηγίες. Κατόπιν διαφόρων συναντήσεων μεταξύ τους, τον Φεβρουάριο του 2012 οι Ενάγοντες ανέλυσαν εκ νέου τις οφειλές των Εναγομένων και συμφώνησαν στα ποσά που οφείλονταν από αυτούς. Πιο συγκεκριμένα, ενάμιση χρόνο μετά την παράδοση της Κατοικίας η Εναγόμενη 2 συμφώνησε ότι το ποσό που όφειλε στους Ενάγοντες μαζί με τον Εναγόμενο 1 ανερχόταν στο συνολικό ποσό των €66.687. Για το λόγο αυτό υπέγραψε και τα τιμολόγια (Τεκμήρια 2 - 4) που εκδόθηκαν προς το σκοπό αυτό, ενώ ουδέποτε αμφισβήτησε τα ποσά που αναφέρονται σε αυτά. Σε αυτή τη βάση, κρίνεται ότι οι Ενάγοντες έχουν αποδείξει την απαίτησή τους και στη βάση του παραδεδεγμένου λογαριασμού (βλέπε Επίσημος Παραλήπτης υπό την ιδιότητα του ως Εκκαθαριστή της υπό διάλυση εταιρείας Loukos Trading Co Ltd κ.α. ν. Ρεινμπόου Πλήτσιηγκ και Ντάιγκο Κο. Λτδ
(2005)1 Α.Α.Δ. 610). Το δε γεγονός ότι στην Έκθεση Απαίτησης δεν γίνεται ρητή επίκληση και στήριξη της αξίωσης των Εναγόντων στη βάση του παραδεδεγμένου λογαριασμού δεν συνιστά κώλυμα για απόδοση θεραπείας η οποία δικαιολογείται από τα γεγονότα της Έκθεσης Απαίτησης και στοιχειοθετούν το αγώγιμο δικαίωμα της διάρρηξης συμφωνίας (βλέπε Kennedy Hotels v. Indjirdijian 91992) 1 A.A.Δ. 400, Πολυκάρπου ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Λτδ κ.α.
(2011)1 Α.Α.Δ. 324 και Μελίνα Αλκιβιάδη ν. The Philips College Ltd, ECLI:CY:AD:2017:A92, Πολ. Έφεση 310/2011, απόφαση ημερομηνίας 21.3.2017). Κρίνω, τέλος, σκόπιμο να σημειώσω, και τούτο σε απάντηση των όσων προβλήθηκαν από τον κ. Ενταφιανό στην γραπτή του αγόρευση, ότι η καταγραφή των αριθμών των τιμολογίων στην Έκθεση Απαίτησης δεν ήταν αναγκαία (σημ: πρόκειται για μαρτυρία η οποία δεν δικογραφείται). Παρομοίως, ούτε η εκπρόθεσμη καταχώρηση της Απάντησης στην Υπεράσπιση, ζήτημα που επίσης εγέρθηκε για πρώτη φορά στο στάδιο των αγορεύσεων, μπορεί να διαδραματίσει οποιοδήποτε ρόλο στην επιτυχία της αγωγής. Συνακόλουθα η αγωγή επιτυγχάνει και εκδίδεται απόφαση υπέρ των Εναγόντων και εναντίον της Εναγομένης 2 αλληλέγγυα και κεχωρισμένα με τον Εναγόμενο 1 για το ποσό των €66.687 με νόμιμο τόκο επ' αυτού από την ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής μέχρι εξοφλήσεως πλέον έξοδα όπως υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.)............... Γ. Πετάση-Κορφιώτη, Α.Ε.Δ Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο