ΜΑΚΡΟΜΑΛΛΗ ν. ΣΑΚΚΑ, Αρ. Αγ. 8851/2012, 1/6/2020

ΜΑΚΡΟΜΑΛΛΗ ν. ΣΑΚΚΑ, Αρ. Αγ. 8851/2012, 1/6/2020 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2020:A264 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Α. ΠΑΝΤΑΖΗ - ΛΑΜΠΡΟΥ, Ε.Δ Μεταξύ: Αρ. Αγ. 8851/2012 XXXXX ΜΑΚΡΟΜΑΛΛΗ ΕΝΑΓΟΝΤΟΣ -και- XXXXX ΣΑΚΚΑ ΕΝΑΓΟΜΕΝΟΥ Ημερομηνία꞉ 1.6.2020 Εμφανίσεις꞉ Για τον Ενάγοντα꞉ κ. Γ. Λουκαϊδης, για Δρ. Ανδρέας Π. Ποιητής & Σία Δ.Ε.Π.Ε. Για τον Εναγόμενο꞉ κ. Θεοφάνης Β. Παυλήμπεης Δ.Ε.Π.Ε. ΑΠΟΦΑΣΗ Με την υπό τον ως άνω τίτλο και αριθμό αγωγή ο Ενάγων αξιώνει να λάβει από τον Εναγόμενο γενικές ή και ειδικές αποζημιώσεις για ζημιές που υπέστη ο Ενάγων κατά ή περί την 23/10/2012, συνεπεία της αμελούς ή και κατά παράβαση νόμιμου καθήκοντος οδηγήσεως από τον Εναγόμενο, του αυτοκινήτου υπ' αριθμό εγγραφής XXXXX94, παρά τα φώτα στην οδό Κύκκου στην Έγκωμη, στη Λευκωσία, ενόσω ο Ενάγων οδηγούσε νόμιμα το όχημα με αριθμούς εγγραφής XXXXX36 επί της εν λόγω οδού. Περαιτέρω, ο Ενάγων αξιώνει νόμιμο τόκο επί των ποσών των αποζημιώσεων που θα επιδικαστούν, πλέον τα έξοδα δίκης, συν ΦΠΑ, συν έξοδα επίδοσης. Το κλητήριο της αγωγής ήταν γενικά οπισθογραφημένο, γι' αυτό και ο Ενάγων προχώρησε στην καταχώρηση έκθεσης απαίτησης την 01/03/2013, όπου δικογράφησε λεπτομερώς τη δική του εκδοχή όσον αφορά τις συνθήκες του τροχαίου δυστυχήματος και τις ζημιές που υπέστη κατ' ισχυρισμό συνεπεία αυτού. Δεν το θεωρώ σκόπιμο να παραθέσω τους ισχυρισμούς γεγονότων που αναφέρονται στις λεπτομέρειες αμέλειας ή και παράβασης νόμιμου καθήκοντος του Εναγόμενου, όπως τις περιέγραψε ο Ενάγων στην Έκθεση Απαίτησής του, καθ' ότι στις 11/09/2017 οι συνήγοροι των διαδίκων δήλωσαν στο Δικαστήριο, υπό άλλη σύνθεση που επιλαμβανόταν τότε της υπόθεσης, ότι ο Εναγόμενος αποδέχεται πλήρη ευθύνη για την πρόκληση του επίδικου ατυχήματος. Ως εκ τούτου, το μόνο που απέμεινε ως επίδικο είναι το ζήτημα των ζημιών και των αποζημιώσεων που δικαιούται να λάβει ο Ενάγων από τον Εναγόμενο. Αναφέρομαι, λοιπόν, πιο κάτω στις λεπτομέρειες ζημιών και σωματικών βλαβών που δικογράφησε ο Ενάγων. Συγκεκριμένα, στην παράγραφο 4 της Έκθεσης Απαίτησης ο Ενάγων δίδει τις εξής λεπτομέρειες σωματικών βλαβών: «α) Εγκεφαλική διάσειση. β) Πονοκέφαλοι, ζαλάδες, εμετοί. γ) Θλάση οσφύος. δ) Οσφυαλγία και αυχεναλγία εντονότερα στην αριστερή πλευρά. ε) Πόνος στη μέση και στον αυχένα. στ) Αγωνία. ζ) Ζάλη, εμβοές στα αυτιά και δυνατοί πόνοι στην αυχενική περιοχή. η) Πτώση της ακοής στις χαμηλές συχνότητες. θ) Σοβαρή πτώση της ακοής στις ψηλές συχνότητες. ι) Το αριστερό του αυτί δεν ακούει συχνότητες πάνω από 4ΚΗΖ. ια) Διάσειση του λαβύρινθου που χειροτερεύει.» Επισημαίνω ότι, όσον αφορά τις σωματικές βλάβες που περιέγραψε υπό τις παραγράφους α) β) και γ) ανωτέρω, ο Ενάγων συμπλήρωσε την εξής περιγραφή: «Τα πιο πάνω θεωρούνται μόνιμα». Σε σχέση δε με τη σωματική βλάβη της οσφυαλγίας και αυχεναλγίας που περιέγραψε στην παράγραφο δ), ο Ενάγων δικογράφησε ότι μετά το δυστύχημα μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο και εξετάστηκε ακτινολογικά και κατέγραψε στην Έκθεση Απαίτησής του περαιτέρω λεπτομέρειες για την οσφυαλγία και αυχεναλγία, υπό τα σημεία 1 έως 16 τα οποία παραθέτω: «1) Ίλιγγος σε στροφές της κεφαλής και σε αλλαγή στάσης του σώματος. 2) Πόνος στην αυχενική και άνω θωρακική μοίρα. 3) Αδυναμία των ποδιών στο βάδην. 4) Επώδυνη ελαττωματική κάμψη με οσφυϊκό Schober 10/12,5 εκ. 5) Λασέκ αμφοτερόπλευρα αρνητικό, αχίλλεια αντανακλαστικά απόντα. 6) Μυϊκός σπασμός μεταξύ αυχένος και ωμοπλατών με επώδυνα ελαττωμένη κάμψη, έκταση και στροφή του αυχένος. 7) Ευαισθησία των υποινιακών νεύρων αμφοτερόπλευρα σε δαχτυλική πίεση. 8) Σε κάμψη της κεφαλής αντανάκλαση πόνου προς τη θωρακική μοίρα αριστερά. 9) Σε επανειλημμένες στροφές της κεφαλής παρουσιάζεται περιστροφικός ίλιγγος χωρίς αναγούλα. 10) Στο τεστ Unterberger ελαφρά αστάθεια με παρουσία ιλίγγου. 11) Φαρμακευτική αγωγή. 12) Μαγνητική τομογραφία του αυχένος και της οσφυϊκής μοίρας. 13) Ελάττωση της φυσιολογικής λόρδωσης και εκφυλιστικές αλλαγές στη δισκοκήλη στο ύψος C6/

1. 14) Η εξάλειψη της φυσιολογικής λόρδωσης της αυχενικής μοίρας είναι αποτέλεσμα μυϊκού σπασμού. 15) Συνεστήθη εξέταση από ωτορινολαρυγγολόγο. 16) Κλειστό τραύμα αυχενικής και οσφυϊκής μοίρας υπερεκτατικού μηχανισμού.». Όσον αφορά τις ειδικές ζημιές, ο Ενάγων δικογράφησε στην παράγραφο 5 της Έκθεσης Απαίτησής του τα εξής: «α) Ιατρικά έξοδα, πιστοποιητικά και φάρμακα €1.
2. β) Απώλεια ημερομισθίων για 4 μήνες, €6.
3. γ) Ο Ενάγων είχε ασφαλισμένο το αυτοκίνητό του και η ασφαλιστική του εταιρεία Atlantic το επιδιόρθωσε.». Προστίθεται η εξής σημείωση από τον Ενάγοντα υπό τα πιο πάνω: «Παραταύτα, ο Ενάγων κατέβαλε τα πρώτα €175 που αποτελεί πρόσθετη ζημιά του, γι' αυτό και ο Ενάγων αξιοί €7.363 ως ειδικές αποζημιώσεις.». Ο Εναγόμενος καταχώρησε Έκθεση Υπεράσπισης στις 15/05/2013, όπου στην παράγραφο 4 κατέγραψε ότι αρνείται όλους τους ισχυρισμούς και/ή τα ισχυριζόμενα γεγονότα της παραγράφου 4 της Έκθεσης Απαίτησης και όλες τις λεπτομέρειες σωματικών βλαβών και άλλων γενικών ζημιών που ισχυρίζεται ο Ενάγων ότι υπέστη. Περαιτέρω, ο Εναγόμενος ισχυρίστηκε ότι οι λεπτομέρειες σωματικών βλαβών που περιέγραψε ο Ενάγων είναι υπερβολικές και/ή διογκωμένες και/ή δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Όσο αφορά τις ειδικές ζημιές που περιγράφονταν στην παράγραφο 5 της Έκθεσης Απαίτησης, ο Εναγόμενος, με τη δική του παράγραφο 5 της Έκθεσης Υπεράσπισης, τις αρνήθηκε και κάλεσε τον Ενάγοντα σε αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών του. Δεν καταχωρήθηκε Απάντηση. Σημειωτέον ότι στις 19/12/2017 ενώπιον του Δικαστηρίου, υπό άλλη σύνθεση που επιλαμβανόταν τότε της υπόθεσης, δηλώθηκε από κοινού από τους συνηγόρους των διαδίκων ως συμφωνηθείσα η αξία της ζημιάς που υπέστη το όχημα του Ενάγοντος, σε ποσό €1.971,11σ.. Οδηγήθηκε η υπόθεση σε ακρόαση για το ζήτημα των υπολοίπων ζημιών και των αντίστοιχων αποζημιώσεων. Για την υπόθεση του Ενάγοντος παρουσιάστηκαν στο Δικαστήριο τρεις μάρτυρες: · Ο ίδιος ο Ενάγων προσωπικά (στο εξής «ο ΜΕ1») ‑ βλέπε πρακτικά δικασίμου, ημερομηνίας 19/11/
4. · Ο Δρ. XXXXX Πηλαβάκης, Ωτορινολαρυγγολόγος (στο εξής «ο ΜΕ2») ‑ βλέπε πρακτικά δικασίμου, ημερομηνίας 04/12/
5. · Ο Δρ. XXXXX Περδίος, Νευροχειρουργός (στο εξής «ο ΜΕ3») ‑ βλέπε πρακτικά δικασίμου, ημερομηνίας 16/01/
6. Για την υπόθεση του Εναγόμενου προσήλθε ένας μάρτυρας, ο Δρ. XXXXX Γεωργίου, Ορθοπεδικός (στο εξής «ο ΜΥ1» ) ‑ βλέπε πρακτικά δικασίμου, ημερομηνίας 13/02/
7. Η μαρτυρία του ΜΕ1 - Ενάγοντος. Ο Ενάγων υιοθέτησε ως μέρος της κυρίως εξέτασής του το περιεχόμενο γραπτής δήλωσης που ο ίδιος κατάθεσε στο Δικαστήριο ως το Έγγραφο Α. Στο πλαίσιο της εν λόγω γραπτής δήλωσης αυτός δήλωσε ότι։ · Κατά τον χρόνο που έδιδε μαρτυρία στο Δικαστήριο ήταν ηλικίας 75 ετών. · Κατά την επίδικη ημερομηνία του δυστυχήματος, ήτοι στις 23/10/2012, αυτός διατηρούσε εργαστήριο χρυσοχοΐας και κατασκεύαζε κοσμήματα, τα οποία πωλούσε χονδρικώς σε όλη την Κύπρο, έχοντας κατά μέσο όρο εισοδήματα €1.500 μηνιαίως. · Κατά τον ίδιο ουσιώδη χρόνο ο Ενάγων ήταν ιδιοκτήτης του οχήματος υπ' αριθμούς εγγραφής XXXXX36, το οποίο ενεπλάκη στο δυστύχημα επί της οδού Κύκκου στην Έγκωμη όταν, ενόσω αυτός ήταν σταματημένος σε φώτα τροχαίας, επέπεσε στο πίσω μέρος του οχήματός του άλλο όχημα με αριθμούς εγγραφής XXXXX94, το οποίο οδηγούσε ο Εναγόμενος, ο οποίος και έχει προβεί σε αναγνώριση πλήρους ευθύνης για το ρηθέν ατύχημα. Από το εν λόγω ατύχημα το όχημα του Ενάγοντος υπέστη ζημιές ως το ήδη συμφωνηθέν και δηλωθέν ποσό των €1.971,11σ.. · Όσον αφορά τις σωματικές βλάβες που υπέστη, ο Ενάγων έδωσε λεπτομέρειες για τις ενέργειες στις οποίες αυτός προέβη, προκειμένου να τύχει ιατρικής διάγνωσης η περίπτωσή του. Συγκεκριμένα, παραθέτω αυτούσιες τις παραγράφους 4 έως 13 του Εγγράφου A, όπου επεξηγεί τη χρονική σειρά με την οποία αυτός έλαβε διάφορες ιατρικές γνωματεύσεις։ «4) Αμέσως μετά το ατύχημα μεταφέρθηκα στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας, όπου έτυχα των Πρώτων Βοηθειών. Μου έκαναν ακτινολογικές εξετάσεις και διαπιστώθηκε ότι είχα υποστεί οσφυαλγία και αυχεναλγία. Μου τοποθέτησαν αυχενικό κολάρο, μου δόθηκε φαρμακευτική αγωγή και απολύθηκα. 5) Λόγω σοβαρών ενοχλήσεων επισκέφθηκα την επομένη την κλινική Φανερωμένη όπου εξετάστηκα και διαπιστώθηκε από τον Δρ. Ταντελέ, ειδικό ορθοπεδικό, ότι υπέστη θλάση αυχένα, θλάση οσφύος και ελαφρά εγκεφαλική διάσειση. Με παρέπεμψαν σε νευροχειρουργό για εξειδικευμένες εξετάσεις. 6) Πράγματι επισκέφθηκα τον Δρ. XXXXX Κωνσταντινίδη, νευροχειρουργό στις 03/12/2012 για νευροχειρουργική εξέταση. Είχα συμπτώματα οσφυαλγίας και αυχεναλγίας και ίλιγγο σε στροφές της κεφαλής και σε αλλαγή στάσης του σώματος, δηλαδή από ξαπλωτή σε όρθια στάση και στο βάδην. Σε κάμψη της κεφαλής είχα πόνο στην αυχενική και άνω θωρακική μοίρα. Ένιωθα αδυναμία των ποδιών στο βάδην. Μου συνέστησε φυσιοθεραπεία και φαρμακευτική αγωγή. Επίσης μου συνέστησε να συμβουλευτώ ωτορινολαρυγγολόγο για το θέμα του ιλίγγου και της ζάλης. 7) Επισκέφθηκα στις 13/12/2012 τον Δρ. XXXXX Πηλαβάκη, ωτορινολαρυγγολόγο, ο οποίος με εξέτασε. Παρουσίαζα ζάλη, εμβοές στα αυτιά (στην κίνηση της κεφαλής) και δυνατούς πόνους στην αυχενική περιοχή. 8) Συνεπεία του ατυχήματος και ως αποτέλεσμα του τραυματισμού μου από αυτό η ακοή μου μειώθηκε και τόσο η μείωση της ακοής, όσο και οι εμβοές και ο ίλιγγος, παρέμειναν ως μόνιμα κατάλοιπα. 9) Μετά από παραπομπή του Δρ. Κωνσταντινίδη έκανα έλεγχο MRI στις 07/12/
8. 10) Επίσης, επισκέφθηκα στο Απολλώνειο Νοσοκομείο, τον Δρ. XXXXX Περδίου, ειδικό νευροχειρουργό, για πρώτη φορά στις 12/09/2017, γιατί οι ενοχλήσεις μου συνεχίζοντο και επιδεινώνοντο. Διαπιστώθηκε ότι ο τραυματισμός μου στο επίδικο ατύχημα προκάλεσε σοβαρή επιδείνωση της κατάστασής μου. 11) Ενώ προ του ατυχήματος είχα μία φυσιολογική ζωή και ελάχιστες ενοχλήσεις στη σπονδυλική μου στήλη, μετά το ατύχημα και μέχρι σήμερα: α) Δεν μπορώ να οδηγήσω μακρινές αποστάσεις, ήτοι να μεταβώ σε άλλην πόλη. β) Έχω ενοχλήσεις και πόνο στον αυχένα και στη μέση και σοβαρή αδυναμία σε κινήσεις και στο περπάτημα. Επίσης έχω αδυναμία κινήσεων και στροφής της κεφαλής. γ) Υπάρχει μόνιμη δυσκαμψία της αυχενικής, θωρακικής, και οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. δ) Παραμένουν η ζάλη, οι εμβοές στα αυτιά και η μειωμένη ακοή. 12) Έχω πληρώσει διάφορα ποσά για γιατρούς, για θεραπεία, για εξετάσεις και φάρμακα, για τα οποία θα παρουσιάσω αποδείξεις. 13) Μου χορηγήθηκε αναρρωτική άδεια από τον Ταντελέ, από 25/10/2012 μέχρι 09/11/
9. Παραταύτα, μετά το ατύχημα και τον τραυματισμό μου αναγκάστηκα να κλείσω την επιχείρησή μου και δεν εργάστηκα έκτοτε.». Ως Έγγραφο Β κατατέθηκε το ιατρικό πιστοποιητικό που συνέταξε ο Δρ. XXXXX Κωνσταντινίδης στις 05/02/
10. Όπως περιγράφει ο Δρ. XXXXX Κωνσταντινίδης στην Ιατρική του έκθεση ημερ. 05/02/2013 (βλ. Έγγραφο Β), ο Ενάγων επισκέφθηκε το ιατρείο του στις 03/12/2012 για νευροχειρουργική εξέταση. Τα ευρήματα από την εξέταση αυτήν ήταν ως εξής: «Οσφυϊκή μοίρα: Επώδυνα ελαττωμένη κάμψη με οσφυϊκό Schober 10/12, 5 εκ, λασέκ αμφοτερόπλευρα αρνητικό, αχίλλεια αντανακλαστικά απόντα. Μυϊκός τόνος, κινητικότητα, δύναμη και αισθητικότητα, φυσιολογικά. Η αξονική τομογραφία της 23/10/2012 (εύρημα του νοσοκομείου) έδειξε εκφυλιστικές αλλαγές με οστεόφυτα και στενό σπονδυλικό σωλήνα στο επίπεδο 04/05 με πίεση του σάκου και των ριζών. Αυχενική μοίρα: Μυϊκός σπασμός μεταξύ αυχένος και ωμοπλατών με επώδυνα ελαττωμένη κάμψη, έκταση και στροφή του αυχένος. Ευαισθησία των υποινιακών νεύρων αμφοτερόπλευρα σε δαχτυλική πίεση. Σε κάμψη της κεφαλής αντανάκλαση πόνου προς τη θωρακική μοίρα αριστερά. Σε επανειλημμένες στροφές της κεφαλής παρουσιάζεται περιστροφικός ίλιγγος χωρίς αναγούλα. Στο τεστ του Unterburger ελαφρά αστάθεια με παρουσία ιλίγγου, καμία απώλεια από πλευράς εγκεφαλικών νεύρων, ουδέν σύμπτωμα αυξημένης ενδοκρανιακής πίεσης, καμία παθολογική εστιακή αλλαγή. Συνεστήθη φαρμακευτική αγωγή και συνεστήθη μαγνητική τομογραφία του αυχένος και της οσφυϊκής μοίρας, η οποία διεξήχθη την 07/12/2012 (επισυνάπτω τα ακτινολογικά ευρήματα του κέντρου Άγιος Εφραίμ.) Στην επανεξέταση την 13/12/2012 τα συμπτώματα του ασθενούς ήταν τα ίδια. Η μαγνητική τομογραφία της οσφυϊκής μοίρας έδειξε εκφυλιστικές αλλαγές με δισκοκήλη και στένωση των νευρικών καναλιών στο ύψος L4/5 και εκφυλιστικές αλλαγές μικρότερου βαθμού σε άλλα επίπεδα. Η μαγνητική τομογραφία της αυχενικής μοίρας έδειξε ελάττωση της φυσιολογικής λόρδωσης και εκφυλιστικές αλλαγές με δισκοκήλη στο ύψος C6/
11. Τόσο τα ευρήματα της αυχενικής μοίρας, όσο και τα ευρήματα της οσφυϊκής μοίρας είναι εκφυλιστικής και όχι τραυματικής αιτιολογίας. Η εξάλειψη της φυσιολογικής λόρδωσης αυχενικής μοίρας είναι αποτέλεσμα του αναφερθέντος μυϊκού σπασμού. Λόγω των συμπτωμάτων ζάλης ‑ ιλίγγου συνεστήθη ωτολογική εξέταση, η οποία διεξήχθη την 13/12/2012 και έδειξε ελαφρά πτώση της ακοής στις χαμηλές συχνότητες και σοβαρή πτώση της ακοής σε ψηλές συχνότητες. Σύμφωνα με το πόρισμα του Δρ. XXXXX Πηλαβάκη: Η πτώση της ακοής στις ψηλές συχνότητες, όπως και ζάλη, μπορούν να θεωρηθούν σαν αποτέλεσμα μιας διάσεισης του λαβύρινθου και χειροτερεύει από τη βλάβη και το χτύπημα στη σπονδυλική στήλη που προήλθε από το δυστύχημα. Τα ευρήματα αυτά μπορούν να θεωρηθούν μόνιμα τρεις μήνες μετά το δυστύχημα. Στην τελευταία νευροχειρουργική εξέταση την 24/01/2013 ανέφερε: Πόνος στον αυχένα αριστερά στην κάμψη και στην έκταση, συνεχή οσφυαλγία, ζάλη ιδιαίτερα στο βάδην, η ζάλη από ξαπλωτή σε όρθια στάση ελαττώθηκε σε ένταση και διάρκεια. Επίκριση: Σε τροχαίο δυστύχημα, ημερομηνίας 23/10/2012, ο κύριος XXXXX Μακρομάλλης υπέστη: Κλειστό τραύμα αυχενικής και οσφυϊκής μοίρας υπερεκτατικού μηχανισμού. Οι ενοχλήσεις και τα συμπτώματα του ασθενούς είναι δικαιολογημένα και άμεσο αποτέλεσμα του τραυματισμού. Η παρουσία των συμπτωμάτων πέραν των 6 εβδομάδων μέχρι και 2 μηνών μετά τον τραυματισμό δικαιολογούνται από τις προϋπάρχουσες προτραυματικές εκφυλιστικές αλλαγές της αυχενικής και σπονδυλικής οσφυϊκής μοίρας. Δεν πρόκειται για μόνιμη παραμένουσα βλάβη. Όσον αφορά το θέμα του ιλίγγου και της ζάλης παραπέμπω σε έκθεση του ωτολόγου Δρ. XXXXX Πηλαβάκη.». (Η έμφαση με έντονα γράμματα είναι του Δικαστηρίου.) Ως Έγγραφο Γ κατατέθηκε το ιατρικό πιστοποιητικό, ημερομηνίας 12/09/2017, το οποίο συνέταξε ο Δρ. XXXXX Περδίος. Όπως εκεί αναγράφεται, ο Ενάγων επισκέφθηκε τον Δρ. Περδίο στις 12/09/2017 παραπονούμενος για αυχενικό και οσφυϊκό άλγος, όπως και ίλιγγο θέσεως. Η νευρολογική εικόνα ήταν φυσιολογική, η μυϊκή ισχύς και αισθητικότητα στα άκρα χωρίς διαταραχή. Διαπιστώθηκε επώδυνη δυσκαμψία της αυχενικής και οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Η μαγνητική τομογραφία της AMΣΣ, ημερομηνίας 07/12/2012, παρουσιάζει εκφυλιστικές αλλοιώσεις με οστεοφυτικές αλλοιώσεις στα επίπεδα Α4‑5, Α5‑6 και A6‑7 και πιο έντονα στο A6‑7, όπου υπάρχει και κήλη του μεσοσπονδύλιου δίσκου με πίεση επινευρικών στοιχείων. Η μαγνητική τομογραφία της ΟMΣΣ παρουσιάζει εκφυλιστικές αλλοιώσεις 01 μέχρι Ι1 με στένωση του σπονδυλικού σωλήνα και κήλη στο επίπεδο 04‑
12. Καταγράφεται ως «Συμπέρασμα» ότι «Ο κύριος Μακρομάλλης έπασχε και πριν τον τραυματισμό του από εκφύλιση της αυχενικής και οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Ο τραυματισμός προκάλεσε επιδείνωση της ήδη προϋπάρχουσας συμπτωματολογίας, για την οποία χρήζει κατά διαστήματα φυσιοθεραπευτικής αγωγής. Αναφορικά με τον ίλιγγο θέσεως, τον οποίο αναφέρει, χρήζει επανεξέτασης από ωτορινολαρυγγολόγο.». Ως Έγγραφο Δ κατατέθηκε το ιατρικό πιστοποιητικό που συνέταξε ο Δρ. XXXXX Πηλαβάκης. Δεν αναφέρεται η ημερομηνία σύνταξης του εν λόγω εγγράφου, ωστόσο αναγράφεται σ' αυτό ότι ο Ενάγων εξετάστηκε από τον Δρ. Πηλαβάκη στο ιατρείο του στις 13/12/2012, κατόπιν παραπομπής αυτού από τον νευροχειρουργό. Η εξέταση έγινε διότι ο ασθενής είχε ζάλη, εμβοές στα αυτιά (στην κίνηση της κεφαλής) και δυνατούς πόνους στην αυχενική περιοχή. Τα συμπτώματα αυτά προήλθαν από αυτοκινητιστικό δυστύχημα στις 23/10/2012, όπου μεταφέρθηκε στο Νοσοκομείο Λάρνακας. Τα ευρήματα του Δρ. Πηλαβάκη περιγράφονται ως εξής: «Τύμπανα φυσιολογικά, βλεννογόνος μύτης και φάρυγγα φυσιολογικός. Η εξέταση έδειξε ελαφρά πτώση της ακοής στις χαμηλές συχνότητες, σοβαρή πτώση της ακοής στις ψηλές συχνότητες. Το αριστερό του αυτί δεν ακούει συχνότητες πάνω από 4ΚΗΖ. Έγινε επανεξέταση στις 18/01/2013 με τα ίδια ευρήματα. Η πτώση της ακοής στις ψηλές συχνότητες, όπως και η ζάλη, μπορούν να θεωρηθούν σαν αποτέλεσμα μιας διάσεισης του λαβύρινθου και χειροτερεύει από τη βλάβη και το χτύπημα στη σπονδυλική στήλη που προήλθε από το δυστύχημα. Τα ευρήματα αυτά μπορούν να θεωρηθούν μόνιμα τρεις μήνες μετά το δυστύχημα.». Ως Έγγραφο Ε κατατέθηκε το ιατρικό πιστοποιητικό, ημερομηνίας 06/12/2012, του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας, το οποίο υπογράφει η Δρ. XXXXX Τσερκεζίδου, Γενικός Ιατρός, όπου αναφέρει ότι κατά την κλινική εξέταση διαπίστωσε «ευαισθησία αυχένα και ΟΗΣΣ. Α/α αυχένα ΟΗΣΣ, χωρίς εικόνα κατάγματος. Δ, κάκωση αυχένα ΟΜΣΣ. Δόθηκαν οδηγίες για αυχενικό κολάρο και μετά gel sabi».[1] Ως Έγγραφο ΣΤ κατατέθηκε το ιατρικό πιστοποιητικό από το Κέντρο Προηγμένης Ιατρικής Διάγνωσης, Άγιος Εφραίμ, το οποίο τιτλοφορείται «Diagnostic Imaging Report», όπου αναφέρεται ως ημερομηνία εξέτασης του Ενάγοντος η 07/12/
13. Τα αποτελέσματα παρατίθενται στην Αγγλική γλώσσα։ «Results: There is straightening of cervical column. Moderate universal degenerative disc changes are seen. Anterior marginal osteophytes at C4‑C5 thru C6‑C7 vertebral disc are seen. There is marginal posterior central C4‑C5 disc bulging. Posterior global C5‑C6 disc osteophytes are seen indenting the cervical cord and the exiting nerve roots. At C6‑C7 disc level posterior global disc bar is seen exacerbated by disc herniation compressing the exiting nerve roots and deforming the anterior aspect of cervical cord. No intra‑medullary abnormal signal intensity is seen. No paravertebral masses are seen.». Ως Έγγραφο Ζ κατατέθηκε δέσμη αποδείξεων πληρωμής։ · Απόδειξη με αριθμό 10394, ημερομηνίας 03/12/2012, ποσού €50, από τον Ενάγοντα προς τον Δρ. Κωνσταντινίδη. · Απόδειξη με αριθμό 10483 για €50, ημερομηνίας 13/12/
14. · Απόδειξη με αριθμό 10536, ημερομηνίας 07/01/2013, για ποσό €
15. · Απόδειξη αριθμός 10541 για ποσό €100, ημερομηνίας 11/02/
16. · Βεβαίωση, ημερομηνίας 05/02/2013, την οποία υπογράφει ο Δρ. Κωνσταντινίδης ότι αυτός έλαβε το συνολικό ποσό των €400 από τον Ενάγοντα για νευροχειρουργικές κυρίες εξετάσεις, μελέτη της υπόθεσης και έκδοση νευροχειρουργικού πιστοποιητικού. Ως Έγγραφο Η κατατέθηκε δέσμη από δύο αποδείξεις πληρωμής από τον Ενάγοντα προς τον Δρ. Περδίο։ · Απόδειξη με αριθμό 7888, ημερομηνίας 15/09/2017, για ποσό €
17. · Απόδειξη με αριθμό 7881, ημερομηνίας 12/09/2017, για ποσό €
18. Ως Έγγραφο Θ κατατέθηκε δέσμη από τρεις αποδείξεις πληρωμής από τον Ενάγοντα προς την ωτορινολαρυγγολογική κλινική του Δρ. Πηλαβάκη։ · Απόδειξη με αριθμό 01270, ημερομηνίας 13/12/2012 για ποσό €
19. · Απόδειξη με αριθμό 01365, ημερομηνίας 02/02/2013 για ποσό €
20. · Απόδειξη με αριθμό 01459, ημερομηνίας 18/01/2013 για ποσό €
21. Ως Έγγραφο Ι κατατέθηκε απόδειξη πληρωμής ποσού €345 από τον Ενάγοντα προς το Ιατρικό Κέντρο Διάγνωσης, Άγιος Εφραίμ, ημερομηνία πληρωμής 07/12/
22. Ως Έγγραφο ΙA κατατέθηκε πιστοποιητικό, ημερομηνίας 25/10/2012, το οποίο εξέδωσε ο Δρ. Ταντελές της Πολυκλινικής Φανερωμένη προς τον Ενάγοντα, με το οποίο βεβαιώνει ότι ο Ενάγων πάσχει από θλάση αυχένος, εγκεφαλική διάσειση και θλάση οσφύος. Ως Έγγραφο ΙΒ κατατέθηκε απόδειξη πληρωμής €34 προς το φαρμακείο για διάφορα φάρμακα, στις 11/12/
23. Ως Έγγραφο ΙΓ κατατέθηκε ιατρική έκθεση, ημερομηνίας 14/06/2018, από τον Δρ. Ηλία Γεωργίου. Είναι αριθμημένη σε παραγράφους. Στην παράγραφο 1 που τιτλοφορείται «Ιστορικό» αναφέρεται ότι η εξέταση του Ενάγοντος από τον ίδιο τον Δρ. Γεωργίου έγινε στις 30/05/
24. Η εξέταση είχε σκοπό να καταγράψει λεπτομερώς το ιατρικό ιστορικό του Ενάγοντος, να γίνει εκτίμηση της σημερινής του κατάστασης μετά από αναγκαία κλινική εξέταση, μελέτη τυχόν ακτινολογικών εξετάσεων που του έγιναν προηγουμένως και ετοιμασία της ιατρικής έκθεσης. Καταγράφονται στο Έγγραφο ΙΓ όσα ο Ενάγων εξιστόρησε στον Δρ. Γεωργίου για το τροχαίο δυστύχημα, στο οποίο ενεπλάκη και τη μετάβασή του στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας λόγω ενόχλησης, πόνου στον αυχένα και στην οσφύ. Ανέφερε, επίσης, ο Ενάγων στον Δρ. Γεωργίου τις επισκέψεις του στον Δρ. Κωνσταντινίδη στις 03/12/2012, καθώς επίσης για την επίσκεψή του στον Δρ. Περδίου στις 12/09/2017 και για τα ιατρικά πιστοποιητικά που του εξέδωσαν οι δύο γιατροί. Στην παράγραφο 2 της ιατρικής έκθεσης του Δρ. Γεωργίου, η οποία τιτλοφορείται «Προηγούμενο Ιστορικό» καταγράφονται τα εξής: ''Δεν υπάρχει προηγούμενο ιστορικό καταγμάτων, τραυματισμών, σοβαρών παθήσεων ή εγχειρήσεων.'' Στην παράγραφο 3 που τιτλοφορείται «Εξέλιξη ‑ Παρούσα Κατάσταση ‑ Κλινική Εξέταση» καταγράφονται τα εξής: «Εργασιακό Ιστορικό: ''Δηλώνει ότι κατά την περίοδο του ατυχήματος ήταν συνταξιούχος χρυσοχός κατασκευαστής. Δεν του χορηγήθηκε επίσημη ιατρική αναρρωτική άδεια. Αναφέρει ότι το κατάστημά του παρέμεινε κλειστό από 23/10/2012 μέχρι 07/12/
25. Περιγράφοντας την εξέλιξη και σημερινή του κατάσταση, 5,5 χρόνια από το ατύχημα, δηλώνει ότι η όποια θεραπεία των θεραπόντων ιατρών δεν είχε κανένα απολύτως ευεργετικό αποτέλεσμα. Παραπονείται για πόνο στον αυχένα και στα χέρια όταν είναι όρθιος. Παραπονείται για αντανάκλαση του πόνου στο αριστερό κάτω άκρο. Αναφέρει ότι οι ενοχλήσεις είναι συνεχείς και επί 24ώρου βάσεως. Αναφέρει δυσκολία στο ανεβοκατέβασμα σκαλοπατιών, η οποία παρουσιάζεται με δυσκολία στην αναπνοή. Η κλινική εξέταση έδειξε τα πιο κάτω ευρήματα: 1) Εμφανής μόνιμη δυσκαμψία αφορά την αυχενική, θωρακική και οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης. 2) Δεν υφίσταται μυϊκός σπασμός ή ευαισθησία στους παρασπονδυλικούς μύες. 3) Η κινητικότητα της σπονδυλικής στήλης παρουσιάζεται ανώδυνη. 4) Φυσιολογική λειτουργικότητα των αρθρώσεων και του μυοσκελετικού συστήματος των άνω και κάτω άκρων. 5) Απουσία αντανακλαστικής σκολίωσης. 6) Η λειτουργικότητα του νευροαγγειακού συστήματος ευρίσκεται σε φυσιολογικά πλαίσια, τόσο στα άνω, όσο και στα κάτω άκρα. 7) Βαδίζει φυσιολογικά, σε σχέση πάντα και με την ηλικία του, χωρίς οποιοδήποτε στήριγμα. Προσκόμισε εξετάσεις απλών ακτινογραφιών, ημερομηνίας 23/10/2012, με ένδειξη λήψης το Νοσοκομείο Λάρνακας. Ευρήματα: Πολύ προκεχωρημένου βαθμού οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις τόσο στον αυχένα, όσο και στην οσφύ. Εξέταση μαγνητικής τομογραφίας αυχένα με ένδειξη λήψης το Ακτινολογικό Κέντρο Άγιος Εφραίμ, με ημερομηνία λήψης 07/12/2012 ‑ συνοδευτική ακτινολογική έκθεση του ακτινολόγου XXXXX Kanj. Καταγράφει ο ακτινολόγος βαθμό ευθειασμού του αυχένα, εκφυλιστικές αλλοιώσεις με παρουσία οστεοφύτων στο κατώτερο μέρος της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης με εκφυλίσεις μεσοσπονδύλιων δίσκων.». Στην παράγραφο 4 που τιτλοφορείται «Συμπέρασμα - Περίληψη» καταγράφονται τα εξής: «1) Εξ' αρχής καθίσταται σαφές ότι όλα τα ακτινολογικά ευρήματα όπως πιο πάνω περιγράφονται αποτελούν εκφυλιστικά ευρήματα χρονιότητας, σπονδυλοαρθρίτιδας, που συνάδουν με την ηλικία του. 2) Ουδεμία σχέση έχουν με τον αναφερόμενο τραυματισμό και προϋπήρχαν του ατυχήματος από μακρού χρόνου. 3) Από το τροχαίο ατύχημα και συγκεκριμένα από το ιστορικό εκτιμάται ότι υπέστη απλό τραυματισμό μαλακών μορίων στον αυχένα και στην οσφύ, χωρίς οποιοδήποτε κάταγμα και χωρίς νευρολογική σημειολογία. Ενδεικτικό και το γεγονός ότι δεν χρειάστηκε να νοσηλευτεί σαν εσωτερικός ασθενής. 4) Του χορηγήθηκε συντηρητική αγωγή με λήψη αντιφλεγμονώδους αναλγητικού και χορήγηση 8 φυσιοθεραπευτικών συνεδριών. 5) Τα σημερινά κλινικά ευρήματα παρουσιάζονται φυσιολογικά. 6) Το εύρημα μόνιμου βαθμού δυσκαμψίας ολόκληρης της σπονδυλικής στήλης οφείλεται στις προϋπάρχουσες επιβεβαιωμένες σπονδυλοαρθριτικές αλλοιώσεις. 7) Η αναφορά του στο ότι η θεραπεία που του χορηγήθηκε δεν είχε κανένα απολύτως ευεργετικό αποτέλεσμα, δεν συνάδει ούτε με τη μορφή του τραυματισμού ούτε με τα σημερινά κλινικά ευρήματα, αλλά ούτε και με τη γνωμάτευση του θεράποντος ιατρού, του Χρ. Κωνσταντινίδη, όπως καταγράφεται στο τελικό μέρος της ιατρικής του έκθεσης. 8) Συμπτώματα δυσκαμψίας και περιοδικών πόνων δικαιολογούνται από τις προϋπάρχουσες σπονδυλοαρθρητικές εκφυλιστικές αλλοιώσεις. 9) Ουδεμία μορφή λειτουργικού κατάλοιπου υφίσταται ή δικαιολογείται οφειλόμενη στο τροχαίο ατύχημα, στο οποίο ενεπλάκη.». (Η έμφαση με έντονα γράμματα είναι του Δικαστηρίου.) Απαντώντας σε διευκρινιστικές ερωτήσεις του συνηγόρου του, ο ΜΕ1 δήλωσε ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο αυτός είχε εργαστήριο, το οποίο κατασκεύαζε κοσμήματα και τα διέθετε σε καταστήματα ανά το παγκύπριο. Τους τα πωλούσε χονδρικώς. Την ημέρα του δυστυχήματος είχε μαζί του μία βαλίτσα με χρυσαφικά αξίας περίπου 80 έως 90 χιλιάδες ευρώ, αφού μόλις είχε φύγει από έναν πελάτη που είχε επισκεφθεί στη Λευκωσία και θα πήγαινε πίσω στη Λάρνακα. Ήταν η θέση του ΜΕ1 ότι μετά από το επίδικο δυστύχημα, αυτός δεν εργάστηκε ξανά, γιατί με τον ίλιγγο και τη ζάλη που του δημιούργησε, δεν μπορούσε πλέον να ταξιδεύει και να κρατά τη βαλίτσα από κατάστημα σε κατάστημα για να πωλεί τα κοσμήματά του. Το πρόβλημα που του έμεινε από το δυστύχημα είναι τέτοιο που αν κλείσει τα μάτια του, θα πέσει χάμω, δηλαδή χάνει την ισορροπία του από τον ίλιγγο. Αντεξεταζόμενος από το συνήγορο Υπεράσπισης, ο ΜΕ1 δήλωσε ότι είναι γεννημένος το 1943, αλλά στα χαρτιά των Κοινωνικών Ασφαλίσεων ήταν περασμένος γέννημα του 1944 και μόλις συμπλήρωσε το 65ο έτος της ηλικίας του άρχισε να λαμβάνει σύνταξη. Κατά την ημέρα του δυστυχήματος ήταν συνταξιούχος, αλλά εξασκούσε το επάγγελμα του χρυσοχού, όπως πολλοί άλλοι συνταξιούχοι συνεχίζουν να ασκούν το επάγγελμα τους. Γράφτηκε στην Υπηρεσία ΦΠΑ το 2012 για τις πωλήσεις που θα έκανε. Όταν δήλωσε στη γραπτή του δήλωση (Έγγραφο Α), ότι τα εισοδήματα από την εργασία του κατά τον ουσιώδη χρόνο ανέρχονταν σε €1500, δεν συμπεριλάμβανε τη σύνταξή του σε αυτά. Ήταν κατά μέσο όρο €1500 μηνιαίως, με την έννοια ότι τα εισοδήματά του ήταν κυμαινόμενα, για παράδειγμα τα Χριστούγεννα μπορούσε να κάνει πωλήσεις αξίας €5.000 ή €10.000, άλλο μήνα μπορούσε να πωλήσει €3.000, αλλά κατά μέσο όρο τον μήνα τα υπολόγιζε περί τα €
26. Δεν ήταν, όμως, σε θέση ο ΜΕ1 να δώσει σαφείς και λεπτομερείς απαντήσεις για το αν υπέβαλλε φορολογικές δηλώσεις εισοδήματος ή δηλώσεις ΦΠΑ κατά το χρόνο του δυστυχήματος. Φορολογικές δηλώσεις δεν υποβάλλει πλέον γιατί δεν εργάζεται. Αυτό που εν τέλει διευκρίνισε ο ΜΕ1 είναι ότι το 2015 κατάφερε να πωλήσει μέρος του αποθέματος (stock) κοσμημάτων που είχε στο χρηματοκιβώτιο του σε έναν πλασιέ. Διερωτήθηκε ο συνήγορος Υπεράσπισης πώς αυτός αξιώνει αποζημιώσεις για απώλεια εισοδημάτων €1500 το μήνα, εφόσον έχει πωλήσει το απόθεμά του χονδρικά. Η απάντηση που έδωσε ο ΜΕ1 ήταν ως εξής։ «Αν βαστάς μια βαλίτσα με €50.000 - €90.000 χρυσό, άμα πουλήσεις €20.000 εμπόρευμα, κάμετε ένα υπολογισμό. €20.000 άμα βάλεις 30% να κάμεις υπολογισμό να δεις πόσα είναι.». Υποβλήθηκε ακολούθως στον ΜΕ1 ότι πέραν της αναρρωτικής άδειας που του συνέστησε ο Δρ. Ταντελές, αυτός δεν χρειαζόταν άλλη αναρρωτική περίοδο, μπορούσε να εργαστεί. Ο ΜΕ1 διερωτήθηκε αν ο συνήγορος Υπεράσπισης θεωρεί ότι αυτός, ενώ είχε την ικανότητα να εργαστεί, επέλεξε για 6 χρόνια να προσποιείται ότι αδυνατεί να εργαστεί και να χάνει εισοδήματα. Του υπέβαλε τότε ο συνήγορος Υπεράσπισης ότι ούτε τη μέρα του επίδικου δυστυχήματος εργαζόταν, γι'αυτό και δεν είχε προσκομίσει στο Δικαστήριο είτε αποδείξεις είτε φορολογικές δηλώσεις των εισοδημάτων του. Η απάντηση του ΜΕ1 επί τούτου ήταν ότι «Δεν μου ζητήθηκαν να τις παρουσιάσω, λέω τα γεγονότα όπως είναι.». Ερωτηθείς ο ΜΕ1 από το συνήγορο Υπεράσπισης να πει αν πριν το δυστύχημα αντιμετώπιζε οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας, ο ΜΕ1 απάντησε λέγοντας ότι δεν είχε κανένα πρόβλημα, απεναντίας πήγαινε κυνήγι, κρατούσε τις βαλίτσες με τα κοσμήματα και γύριζε όλη μέρα, πήγαινε στη θάλασσα για κολύμπι. Δεν είχε σοβαρά προβλήματα. Είχε τα αρθριτικά του, γι' αυτό και έκανε φυσιοθεραπεία, αλλά αυτό δεν ήταν κάτι που να τον ανάγκαζε να μην δουλέψει. Μετά το δυστύχημα, ήταν η θέση του ΜΕ1 ότι του έμειναν μόνιμα κατάλοιπα στην ακοή του. Του αντέταξε ο συνήγορος Υπεράσπισης ότι ο ίδιος τον έβλεπε να επικοινωνεί μια χαρά εντός της αίθουσας του Δικαστηρίου, να ακούει τις ερωτήσεις του. Η απάντηση του ΜΕ1 στην υποβληθείσα αυτή θέση ήταν ότι «ο χώρος είναι κλειστός, το πιστοποιητικό γράφει πόση ακοή έχασα, δεν είπα ότι είμαι κουφός, εγώ δεν είμαι γιατρός να ξέρω». Βασίστηκε στην ιατριική έκθεση που έλεγε ότι αν τα συμπτώματα δεν του περάσουν στους 3 μήνες, τότε οι βλάβες μένουν μόνιμες. Υποβλήθηκε στον ΜΕ1 ότι μόνο ο Δρ. Πηλαβάκης τις περιέγραψε ως μόνιμες βλάβες. Οι άλλοι γιατροί δεν είπαν κάτι τέτοιο. Ο Δρ. Κωνσταντινίδης, στο Έγγραφο Β, δεν εντόπισε μόνιμες βλάβες. Απεναντίας, εκείνο που διαπίστωσε ο Δρ. Κωνσταντινίδης, ήταν ότι τα προβλήματα που ο ΜΕ1 λέει ότι τον έκαμαν να σταματήσει τη δουλειά του δεν οφείλονταν στο δυστύχημα, αλλά σε προϋπάρχουσα εκφυλιστική κατάσταση. Αυτό επιβεβαίωσε και ο Δρ. Η. Γεωργίου. Διερωτήθηκε ο ΜΕ1 πώς αυτός κυκλοφορούσε και εργαζόταν τόσα χρόνια, αφού ήταν προϋπάρχουσα η κατάστασή του! Στη συνέχεια ο συνήγορος Υπεράσπισης αμφισβήτησε τον ισχυρισμό του ΜΕ1 ότι «έχει αδυναμία στροφής της κεφαλής του», υποβάλλοντας στον ΜΕ1 ότι «Παρακολουθώντας σε τόση ώρα, κινείς μία χαρά την κεφαλή σου, επικοινωνείς πολύ καλά με το περιβάλλον, ανέβηκες πάνω εύκολα τις σκάλες, ζεις μια πολύ φυσιολογική ζωή.». Διερωτήθηκε και πάλιν ο ΜΕ1 «Πως με είδες; Προχωρούσες μπροστά, ακολούθησα πίσω. Εγώ δεν είμαι δικηγόρος για να καταλαβαίνω τις ερωτήσεις σας. Έτρεχα κύριε;». Στη συνέχεια ο συνήγορος Υπεράσπισης επεσήμανε στον ΜΕ1 ότι παρουσίασε ένα πιστοποιητικό του Δρ. Περδίου ως Έγγραφο Γ, το οποίο φέρει ημερομηνία «12/9/17», πράγμα που σημαίνει ότι επισκέφθηκε τον εν λόγω γιατρό 5 χρόνια μετά το επίδικο δυστύχημα! Ο ΜΕ1 εξήγησε ότι αυτή δεν ήταν η πρώτη, αλλά η τελευταία του επίσκεψη, την οποία έκανε επειδή ακριβώς συνέχιζε να έχει ενοχλήσεις. Κατά τα άλλα, ο Δρ. Περδίος ήταν ο γιατρός του από παλιά, επειδή είχε οσφυαλγίες. Όσον αφορά την ακοή του, ο ΜΕ1 επέμεινε ότι πριν το δυστύχημα, σκνίπα να περνούσε, δεν μπορούσε να την ακούσει, ενώ τώρα παίζει η τηλεόραση στο δυνατό και δεν τον ενοχλεί επειδή δεν ακούει! Όσον αφορά την επισήμανση του συνηγόρου Υπεράσπισης ότι το πιστοποιητικό του Δρ. Πηλαβάκη φέρει ημερομηνία «2/2/12», ο ΜΕ1 τη θεώρησε λανθασμένη, λέγοντας ότι η επίσκεψή του έγινε στις 18/3/13 και απέδωσε το λάθος στον γιατρό. Για ν' αποδείξει το λάθος του γιατρού, ο ΜΕ1 επεσήμανε τον αριθμό και την ημερομηνία έκδοσης των άλλων αποδείξεων πληρωμής του Δρ. Πηλαβάκη. Καταληκτικά, υποβλήθηκε στον ΜΕ1 ότι τα προβλήματα υγείας του συνάδουν με την ηλικία του, δεν έχουν σχέση με το δυστύχημα και προϋπήρχαν του δυστυχήματος. Διερωτήθηκε τότε ο ΜΕ1 αν ο συνήγορος Υπεράσπισης είναι γιατρός για να εκφέρει ο ίδιος άποψη ή να κάνει διάγνωση. Απαντώντας σε ερώτηση του Δικαστηρίου, αν αυτός κατατάσσει τον εαυτό του στην κατηγορία προσώπων που είχαν μια άλφα προϋπάρχουσα κατάσταση στο σώμα τους, η οποία επηρέαζε τον αυχένα τους και λόγω του δυστυχήματος επιδεινώθηκε ή στην κατηγορία προσώπων που δεν είχαν καθόλου πρόβλημα πριν το δυστύχημα, ο ΜΕ1 δήλωσε ότι επιδεινώθηκε η κατάστασή του. Αυξήθηκε ο πόνος λόγω του δυστυχήματος. Δεν υπήρξε επανεξέταση του ΜΕ
27. Η μαρτυρία του ΜΕ
28. Ο Δρ. Πηλαβάκης (ΜΕ2) είναι γιατρός, ειδικός Ωτορινολαρυγγολόγος. Έχει σπουδάσει ιατρική στη Γερμανία. Είναι εγγεγραμμένος γιατρός στο ειδικό μητρώο της Κύπρου και με ειδικότητα την Ωτορινολαρυγγολογία. Ασκεί το επάγγελμα από το
29. Ιδιωτεύει από το
30. Έχει το ιατρείο του στο Συνέσειο Ιατρικό Κέντρο. Στο πλαίσιο της κυρίως εξέτασής του, ο ΜΕ2 είδε, αναγνώρισε και υιοθέτησε την ιατρική του έκθεση που κατατέθηκε από τον ΜΕ1 ως το Έγγραφο Δ. Απευθυνόμενος προς το Δικαστήριο διευκρίνισε ότι αν και δεν φαίνεται η ημερομηνία σύνταξής της, τούτη έγινε τον Φεβρουάριο του 2013, εφόσον η τελευταία εξέταση του ΜΕ1 από αυτόν έγινε στις 18/1/13 και η έκθεση γράφτηκε μετά. Στη συνέχεια της κυρίως εξέτασής του ο ΜΕ2 είδε και αναγνώρισε τις τρεις αποδείξεις που αυτός εξέδωσε προς τον ΜΕ1, δηλαδή την απόδειξη που φέρει ημερομηνία 13/12/12 για 50 ευρώ, τη δεύτερη απόδειξη που φέρει ημερομηνία 2/2/12 και η οποία είναι επίσης για 50 ευρώ και την τρίτη απόδειξη για 40 ευρώ που φέρει ημερομηνία 18/1/
31. Διόρθωσε ο ΜΕ2 το λάθος του αναφορικά με τη δεύτερη απόδειξη, λέγοντας ότι πρέπει να την εξέδωσε στις 2/2/13 και όχι στις 2/2/
32. Αναγνώρισε τις υπογραφές του στις τρεις αποδείξεις πληρωμής. Επεξήγησε ο ΜΕ2 τα ευρήματά του που καταγράφονται στην πρώτη παράγραφο της Ιατρικής του έκθεσης, δηλαδή ότι ο ασθενής είχε ζάλη, εμβοές στα αυτιά και δυνατούς πόνους στην αυχενική περιοχή και ότι τα συμπτώματα αυτά προήλθαν από το δυστύχημα της 23/10/12, λέγοντας ότι αυτός κατέληξε σε αυτό το συμπέρασμα επειδή «Ένεκα του δυστυχήματος εδώ φαίνεται ότι υπήρξε μια διάσειση του λαβυρίνθου τουλάχιστον.». Ειδικότερα, εξήγησε ότι։ «Κατά τη διάρκεια ενός δυστυχήματος υπάρχει ένα σούσμα, αν το ονομάσω έτσι, και αυτό το σούσμα είναι η αιτία που δημιουργεί τόσο τη διάσειση του εγκεφάλου, όσο και τη διάσειση του λαβυρίνθου. Δηλαδή το υγρό που είναι μέσα στους σωλήνες σούζεται σε μεγαλύτερη ταχύτητα και ένταση παρά σε φυσιολογικές καταστάσεις, γι' αυτό υπεισέρχεται μια φθορά του λαβυρίνθου και κοχλία. Τόσο ο λαβύρινθος, όσο και ο κοχλίας είναι το εσωτερικό αυτί, το θεωρούμε ένα όργανο. Ο κοχλίας είναι ο καράολος του αυτιού που είναι υπεύθυνος για την ακοή, ενώ τα τρία ημικύκλια είναι ο λαβύρινθος που είναι ο υπεύθυνος για την ισορροπία.». Η βαρηκοΐα, οι εμβοές και η ζάλη προέρχονται από τη διάσειση του λαβύρινθου. Το ίδιο και το πρόβλημα της ισορροπίας. Οι εμβοές είναι συνυφασμένες μαζί με την ακουστική δυνατότητα του ανθρώπου. Όταν καταστραφούν ορισμένα κύτταρα από το εσωτερικό αυτί, από τον κοχλία, τότε χάνει τη δυνατότητα να πιάνει τη συχνότητα αυτήν και δημιουργείται μια μορφή «contact» που κάνει αυτό το βουητό, εμβοές. Εφόσον τα προβλήματα ακοής και ισορροπίας του ΜΕ1 διήρκησαν 3 ‑ 4 μήνες, ήταν η γνώμη του ΜΕ2 ότι πρέπει να θεωρηθούν μόνιμα ή μπορεί να θεωρηθούν μόνιμα. Κληθείς να εξηγήσει τη διάγνωσή του ότι (βλ. την προτελευταία παράγραφο του Εγγράφου Δ) «υπήρξε ελαφριά πτώση της ακοής στις χαμηλές συχνότητες και σοβαρή στις ψηλές συχνότητες...», ο ΜΕ2 δήλωσε ότι αυτός καταμέτρησε την ακοή του ΜΕ1 κατά την εξέταση ημερομηνίας 13/12/12, τόσο στις χαμηλές συχνότητες όσο και στις ψηλές. Είχε φέρει μαζί του στο Δικαστήριο το ακουογράφημα, το οποίο συμβουλεύτηκε για να πει ποιες ήταν οι μετρήσεις αυτές, χωρίς όμως τούτο να κατατεθεί ως τεκμήριο, ούτε άλλωστε του ζητήθηκε από τον συνήγορο Υπεράσπισης να το παρουσιάσει ακόμη και όταν αναφερόταν σε αυτό. Στις πολύ χαμηλές, στις 250 hertz, η ακοή του ΜΕ1 είναι γύρω στις 25 μονάδες, ενώ η κανονική ακοή είναι στις 0 μονάδες, αλλά δέχθηκε ο ΜΕ2 ότι στην ηλικία του ασθενούς (ΜΕ1), δηλαδή για κάποιον που είναι 60 ‑ 70 χρονών, από 0 μέχρι 20 μονάδες θεωρείται φυσιολογικό. Επανέλαβε ο ΜΕ2 ότι στη δεξιά πλευρά του αυτιού του ΜΕ1, στις 250 hertz η ακοή του πέφτει στις 25 μονάδες και η μεγάλη βλάβη είναι από τις 2.000 hertz και πάνω που πέφτει μέχρι τις 50 μονάδες στις 8.000 hertz. Στο αριστερό αυτί, στις χαμηλές συχνότητες πέφτει η ακοή στα 30 ντεσιμπέλ που μέχρι τα 20 είναι το φυσιολογικό, στις μεσαίες συχνότητες είναι κανονική η ακοή και στις ψηλές συχνότητες μετά που τις 4.000 hertz δεν ακούει καθόλου ο ασθενής. Εξήγησε περαιτέρω ο ΜΕ2 ότι «ψηλές συχνότητες» είναι αυτές που περιέχουν τα «ζ, ξ, ψ, τσ, τζ», που συνδέουν τις λέξεις. Όταν κάποιος έχει μια πτώση στις ψηλές συχνότητες έχει πρόβλημα λίγο πολύ με το περιβάλλον. Όταν βρίσκεται σε ένα περιβάλλον που έχει λίγο «καρκασαλλίκκι», για παράδειγμα «στον καφενέ», αυτό το «καρκασαλλίκκι» επειδή είναι στις χαμηλές συχνότητες που γίνεται, δυσκολεύει τούτον τον άνθρωπο, έχει μια δυσκολία να αντιλαμβάνεται και να λαμβάνει μέρος στην όλη συζήτηση. Ο ΜΕ1 όταν βρεθεί σε πολύ κόσμο με βουητό δεν ακούει καλά, απλώς «ποκαθαρίζει». Αν μιλούν δύο άνθρωποι δεν έχει πρόβλημα, διότι δεν υπάρχει το «καρκασαλλίκκι» που του ελαττώνει τη δυνατότητα να πιάνει τις χαμηλές συχνότητες. Όσον αφορά το γεγονός ότι μετά τις 4.000 hertz, ο ΜΕ1 δεν ακούει, κληθείς ο ΜΕ2 να πει στο Δικαστήριο ποιοι ήχοι είναι περίπου αυτοί που είναι πάνω από 4.000 hertz, έδωσε ως παράδειγμα τον ήχο της τσίκλας στο κυνήγι ή μιας χορδής κιθάρας που τρίζει. Κατά την αντεξέταση του ΜΕ2 από το συνήγορο Υπεράσπισης κλήθηκε να εξηγήσει αν τη διάσειση του λαβυρίνθου μπορεί να την πάθει και ένας άνθρωπος που δεν έπαθε αυτοκινητιστικό δυστύχημα. Η απάντηση που εδωσε ο ΜΕ2 ήταν ότι για να υποστεί διάσειση ο λαβύρινθος, πρέπει να υπάρξει μία απότομη κίνηση μέσα σε αυτόν, χρειάζεται δηλαδή ένα δυναμικό χτύπημα ή αλλαγή της ταχύτητας με την οποία κινείται το υγρό μέσα στο λαβύρινθο. Αν δεν εμπλακεί σε αυτοκινιστικό διάστημα, είναι δυνατό να υποστεί διάσειση κάποιος αν του δώσουν ένα δυνατό «πάτσο στο αυτί» και αυξηθεί η πίεση στο εσωτερικό του αυτιού. Άλλο η βαρηκοΐα και το βουητό και άλλο η διάσειση του λαβυρίνθου. Τούτα είναι δύο διαφορετικά πράγματα που φέρουν το ίδιο αποτέλεσμα. Το βουητό είναι το αποτέλεσμα διάφορων ασθενειών του αυτιού. Η διάσειση του λαβυρίνθου φέρνει τη βαρηκοΐα και τις εμβοές και από αυτό προέρχεται η διάσειση, από την αλλαγή της κίνησης των υγρών του εσωτερικού αυτιού. Η ηλικία ενός ασθενούς δεν μπορεί να προκαλέσει διάσειση λαβυρίνθου. Αλλά, επειδή η ηλικία αλλοιώνει την τροφοδοσία του αυτιού, είναι δυνατό να προκαλέσει διάφορα προβλήματα και στην ακοή και στις εμβοές. Από έρευνα που έκανε στο αρχείο του ο ΜΕ2, βρήκε το φάκελο του ΜΕ
33. Τον είχε δει στις 29/9/92, 2/10/92, και 6/10/92 και σε αυτές τις περιπτώσεις είχε μια εξωτερική ωτίτιδα, δηλαδή ερεθισμό του αυτιού, χωρίς να παραπονιέται για οποιαδήποτε άλλα προβλήματα. Η ωτίτιδα δεν μπορεί να προκαλέσει διάσειση. Τον εξέτασε τελευταία φορά στις 18/1/
34. Έκτοτε δεν τον εξέτασε ξανά. Επέμεινε ο ΜΕ2 ότι, εφόσον 3 ‑ 4 μήνες μετά από το δυστύχημα, η κατάστασή του παρέμεινε η ίδια, ήταν μόνιμη. Συνεχίζει τη ζωή του, αλλά όχι κανονικά. Θεωρητικά μπορείς να του κάνεις κάθε μέρα εξέταση για 100 χρόνια, αλλά η ιατρική έχει ορισμένα «standards». Μιαν κατάσταση μετά που 4 μήνες τη θεωρεί χρόνια. Ήταν σαφής ο ΜΕ2 στη γνώμη του ότι «Δεν είναι ο τραυματισμός των μαλακών μορίων που του προκάλεσε αυτό, είναι ο μηχανισμός του δυστυχήματος είπα. Το πλήγωμα του αυχένα φέρνει τα άλλα στοιχεία, ότι πονεί την κεφαλή του, μπορεί να δυσκολεύεται σε ορισμένες κινήσεις προς τα πάνω.». Από απόψεως νευρολογίας, ο ΜΕ2 είπε ότι ο μόνος συσχετισμός που υπάρχει είναι ότι «Το κέντρο του λαβυρίνθου είναι μέσα στο εσωτερικό αυτί, αλλά και η παρεγκεφαλίδα, ο μικρός εγκέφαλος είναι και αυτός υπεύθυνος για τη ζάλη του ανθρώπου, το να μην περπατά κανονικά, να νιώθει αστάθεια.». Υποβλήθηκε στον ΜΕ2 ότι ο Δρ. Κωνσταντινίδης, ο νευροχειρουργός που εξέτασε τον ΜΕ1, είπε ότι τούτος ο άνθρωπος δεν έχει μόνιμη παραμένουσα βλάβη. Ο ΜΕ2 διερωτήθηκε πώς αιτιολόγησε ο Δρ. Κωνσταντινίδης τη γνώμη αυτή. Αν ο ίλιγγος, η ζάλη, η βλάβη στο αυτί, όλα αυτά ήταν αποτέλεσμα εκφυλιστικής φύσης και όχι του τραυματισμού από το δυστύχημα, διερωτήθηκε ο Δρ. Πηλαβάκης «Τότε γιατί δεν καταστράφηκε συμμετρικά και η άλλη πλευρά [του αυτιού] αφού είναι εκφυλιστική η κατάσταση; Και, δεύτερον, γιατί άρχισε μετά από το δυστύχημα; Ερωτήθηκε ο Δρ. Πηλαβάκης αν συμφωνεί ότι η ορθή διατύπωση θα ήταν όχι αυτή που χρησιμοποίησε ο ΜΕ1, ήτοι ότι έχει μειωμένη ακοή, αλλά ότι έχει μειωμένη ακοή σε συγκεκριμένες συχνότητες. Ο ΜΕ2 δικαιολόγησε τη φράση που χρησιμοποίησε ο ΜΕ1 λέγοντας ότι ένας άνθρωπος που δεν έχει ειδικότητα γιατρού δεν μπορεί να ξεχωρίσει σε ποιες συχνότητες έχει τη μείωση. Σε ό,τι αφορά την υποβληθείσα σε αυτόν θέση ότι ο ΜΕ1 μπορεί να ζήσει μια φυσιολογική ζωή, ο ΜΕ2 την απέρριψε, λέγοντας τα εξής։ «Να ζήσει μια φυσιολογική ζωή δεν μπορεί γιατί έχει ένα πρόβλημα εδώ χειροπιαστό. Άμαν ο άνθρωπος έχει μια βαρηκοΐα, για παράδειγμα περπατά στον δρόμο παίζει η πουρού του αυτοκινήτου, η πουρού είναι ψηλής συχνότητας και είναι γυρισμένο το αριστερό του αυτί, έχει πιθανότητες να μην γυρίσει και να έχει το δυστύχημα. Το λίγο που θεωρούμε μπορεί σε ορισμένες στιγμές της ζωής να είναι πολύ σοβαρότερο απ' ό,τι νομίζουμε, χωρίς να σημαίνει ότι δεν θα του συμβεί στη ζωή, αλλά υπάρχει θεωρητική πιθανότητα.». Απαντώντας στην υποβληθείσα σε αυτόν θέση ότι η ηλικία του ασθενούς είναι η αιτία για το μεγαλύτερο πρόβλημα στην ακοή του, ο ΜΕ2 το αρνήθηκε λέγοντας։ «Και αυτό δεν μπορείς να το επιβεβαιώσεις επιστημονικά. Αν είχαμε ένα ακουογράφημα 5, 10, 15 μέρες πριν το δυστύχημα και έδειχνε ότι είχε πρόβλημα να το αποδεχτείς αυτό το πράγμα, αλλά δυστυχώς δεν μπορώ να το αποδείξω.». Υποβλήθηκε στη συνέχεια στον ΜΕ2 ότι ο ΜΕ1 ήταν και είναι κυνηγός και μπορεί ο κρότος ενός κυνηγετικού όπλου να του προκαλέσει αυτές τις απώλειες βαρηκοΐας είτε στις ψηλές είτε στις χαμηλές. Η απάντηση του ΜΕ2 επί αυτού του ζητήματος ήταν ότι։ «Δεν μπορούμε με «ναι ή όχι» στην ιατρική να απαντήσουμε. Να σας εξηγήσω το εξής. Είπα και προηγουμένως, αν έβλεπα έναν ασθενή και είχε αυτά τα ευρήματα θα έλεγα τρεις, τέσσερις αιτιολογίες που το έπαθε. Είτε έσυρε έναν πυροβολισμό είτε έχει εκφυλιστικές καταστάσεις είτε είχε διάσειση. Πολλά πράγματα μπορεί να έχει και δύο ‑ τρεις αιτιολογίες, αλλά τώρα βρίσκομαι σε κάποιον που πριν 2 μήνες είχε ένα δυστύχημα με αυτά τα προβλήματα και όταν λέει προηγουμένως ότι δεν είχε τέτοια προβλήματα και όταν κοντά μου όταν ήρτεν και πριν και δεν παραπονέθηκε για βαρηκοΐα, ζάλες, αλλά για μιαν εξωτερική ωτίτιδα δεν μπορώ να πω κάτι.». Εν πάση περιπτώσει, ο ΜΕ2 δεν γνωρίζει αν ο ΜΕ1 ήταν ή είναι κυνηγός, ούτε αν ήταν ιδρυτικό στέλεχος Κυνηγετικού Ομίλου, ο ίδιος ο ΜΕ2 δεν είναι κυνηγός, θεωρεί όμως ότι οι πυροβολισμοί είναι ψηλής συχνότητας. Επανεξετάστηκε ο ΜΕ2 από το συνήγορο του Ενάγοντος. Ρωτήθηκε, αν πυροβολήσει κάποιος, είτε με πιστόλι είτε με ντουφέκι, κοντά στο αυτί κάποιου και τον εξετάσει ο ΜΕ2 τί θα ανέμενε να διαγνώσει στο αυτί του. Εξήγησε ο ΜΕ2 τα εξής։ «Στον πυροβολισμό κοντά στο αυτί του άλλου υπάρχει ένα 10%, 15%, 20% πρόβλημα. Στους περισσότερους κυνηγούς δεν υπάρχει πρόβλημα, αλλά τζιαμέ που υπάρχει πρόβλημα τότε θα βρεις μιαν πτώση, μια χαρακτηριστική πτώση στις 4.000 hertz. Είναι ακουστικό τραύμα, ενώ στις πιο ψηλές συχνότητες ψηλώνει πάλι η ακοή. Είναι μια συγκεκριμένη συχνότητα για ένα τραύμα της στιγμής εκείνης. Και το ακουστικό τραύμα θα είναι στο αυτί που είναι κοντά στην κάννη γιατί είναι οπισθογεμής η όλη κατάσταση. Τώρα πρέπει να εξετάσουμε αν είναι αριστερόχειρας ή δεξιόχειρας. Αν είναι αριστερόχειρας τότε θα πληγωθεί το άλλο αυτί γιατί είναι εκείνο που είναι κοντά στην κάννη του όπλου.». Η μαρτυρία του ΜΕ
35. Ο Δρ. XXXXX Περδίος εργάζεται στο Απολλώνειο. Σπούδασε στη Γερμανία, απέκτησε την ειδικότητα του νευροχειρούργου και μετά τις σπουδές στη Γερμανία άσκησε για 6 χρόνια τη νευροχειρουργική στο Πανεπιστήμιο Annoveron. Εργάστηκε στην Πανεπιστημιακή κλινική του Annoveron και από το 1980 ιδιωτεύει στην Κύπρο. Από το 1991, όταν κτίστηκε το Απολλώνειο, είναι ο υπεύθυνος της Νευροχειρουργικής κλινικής του Απολλώνειου Νοσοκομείου. Ο ΜΕ3 γνωρίζει τον Ενάγοντα επαγγελματικά. Τον εξέτασε και ετοίμασε την Ιατρική έκθεση ως το Έγγραφο Γ και έλαβε από τον ενάγοντα το ποσό των €200 (βλ. την απόδειξη ως το Έγγραφο Η) για την εξέταση και έκδοση ιατρικού πιστοποιητικού, ημερ. 12/9/
36. Ο ΜΕ3 δήλωσε ότι αυτός είχε χειρουργήσει τον ΜΕ1 το 1985 στην αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης, για αφαίρεση της 7ης αυχενικής αριστερής πλευράς. Από τότε, τον εξέτασε πολλές φορές σε τακτά χρονικά διαστήματα για πρόβλημα στον αυχένα και στην οσφύ και του έδιδε εντολές για συντήρηση, θεραπεία με φυσιοθεραπεία και φάρμακα. Η τελευταία φορά που τον είδε πριν από την εξέταση και την έκδοση του πιστοποιητικού ημερ. 12/9/17 ήταν το
37. Από το 1993 μέχρι το 2017 δεν τον είχε ξαναδεί. Με βάση το ιστορικό που παρέθεσε ο ΜΕ1 προς τον ΜΕ3 και σύμφωνα με ιατρικό πιστοποιητικό που του είχε δοθεί, ο ΜΕ1 μετά τον τραυματισμό του είχε πάει στο Νοσοκομείο Λάρνακας, του έγινε ακτινολογικός έλεγχος στην αυχενική και οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης και του δόθηκε εξιτήριο με οδηγίες για φυσιοθεραπευτική αγωγή. Μετά επισκέφθηκε τον νευροχειρουργό Χρ. Κωνσταντινίδη στην Λάρνακα, ο οποίος εξέδωσε ιατρικό πιστοποιητικό 5/2/13 και μετά, λόγω εμβοών στα αυτιά, επισκέφθηκε τον ωτορινολαρυγγολόγο, Δρ. Πηλαβάκη, ο οποίος είχε εκδώσει πιστοποιητικό χωρίς ημερομηνία. Αυτή η διαδικασία έκανε τον ΜΕ3 να πιστεύει ότι είχε πράγματι πρόβλημα ο ΜΕ1 μετά τον τραυματισμό. Τα συμπτώματα αφορούσαν τον αυχένα και την οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης. Επίσης, η μαγνητική τομογραφία, η οποία έγινε αμέσως μετά τον τραυματισμό, έδειχνε ότι προϋπήρχαν προβλήματα, τα οποία όμως συντηρούνται με φυσιοθεραπεία και φάρμακα. Ο τραυματισμός, με την μπροσθιοστιαία κίνηση της σπονδυλικής στήλης, προκαλεί θλάση των μαλακών μορίων, των μυών, στους τένοντες και στους συνδέσμους, αυτό όμως δεν φαίνεται στις μαγνητικές τομογραφίες. Οι τομογραφίες θα έδειχναν αν υπήρχε επιδείνωση ανατομικά της εικόνας της σπονδυλικής στήλης που ήταν παρόμοια ευρήματα με αυτά που είχαμε και πριν τον τραυματισμό. Η συμπτωματολογία όμως αυξήθηκε λόγω της θλάσης των μαλακών μορίων. Είναι πιθανόν να υπάρξει επιδείνωση των δίσκων οστεοφύτων, να αυξηθεί η πίεση στα νευρικά στοιχεία και να χρειαστεί και εγχείρηση. Νευρολογικά ο Ενάγων δεν είχε συμπτωματολογία η οποία να είναι τόσο έντονη ώστε να χρειαζόταν χειρουργική αντιμετώπιση. Ο πόνος, βέβαια, ήταν εκεί. Αυτό σημαίνει ότι για να πονεί, κάποιο νευρολογικό πρόβλημα βιώνει. Ενδέχεται αυτός ο πόνος να προέρχεται από τις οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις της σπονδυλικής στήλης. Αυτές οι αλλοιώσεις μπορεί να αυξηθούν με τον χρόνο, να προκαλέσουν περισσότερη πίεση στα νεύρα και εκεί είναι που χειρουργούνται οι ασθενείς, για να αποσυμπιεστούν τα νεύρα. Σε κάποιες άλλες χώρες υπάρχουν ορθοπεδικοί που εξδειδικεύονται στο να κάνουν αυτές τις εγχειρήσεις, στην Κύπρο όμως απ' ότι γνωρίζει ο ΜΕ3 δεν υπάρχουν ορθοπεδικοί που να χειρουργούν την σπονδυλική στήλη. Ο ΜΕ3 χειρουργεί, αλλά όχι όλη την σπονδυλική στήλη. Χειρουργεί τη σκολίωση, την κάκωση ή ορθοπεδικές άλλες πιέσεις πάνω σε νεύρα, επειδή έχει νευρικά στοιχεία, είναι τμήμα του νευροχειρούργου. Η ειδικότητα στην οποία εμπίπτει το πρόβλημα του αυχένα και της μέσης είναι η ειδικότητα του νευροχειρούργου, όχι της ορθοπεδικής. Την αυχεναλγία και οσφυαλγία μπορούν να την χειριστούν και νευροχειρούργοι και νευρολόγοι και ορθοπεδικοί. Κατά την αντεξέτασή του ο ΜΕ3 δήλωσε ότι τα συμπτώματα που είχε πριν το δυστύχημα ο ΜΕ1 ήταν αυχεναλγία και οσφυαλγία. Δεν γνώριζε αν πριν τον τραυματισμό είχε επιδείνωση, γιατί δεν τον είχε δει για χρόνια. Γνωρίζει ο ΜΕ3 ότι ο Ενάγων επισκέφθηκε τον γιατρό τον Τζίβα, μετά τον τραυματισμό, πριν επισκεφθεί τον ίδιο τον ΜΕ
38. Αυτό του το ανάφερε ο ίδιος ο Ενάγων. Δεν είδε ο ΜΕ3 οποιοδήποτε πιστοποιητικό του Δρ. Τζίβα. Ο λόγος που έγινε η εγχείρηση το 1985, ήταν διότι υπήρχε εκ γενετής δυσμορφία της σπονδυλικής στήλης του Ενάγοντα στον 7ον αυχενικό σπόνδυλο, ο οποίος στον συνηθισμένο πληθυσμό δεν έχει πλευρές στον 7ο αυχενικό σπόνδυλο. Οι πλευρές ξεκινούν από τον 1ο μέχρι τον 12ο θωρακικό σπόνδυλο δεξιού και αριστερού. Στον ασθενή αυτό γεννήθηκε με μια πλευρά έξτρα στον 7ο αυχενικό σπόνδυλο, η οποία μπορεί να είναι τυχαίο εύρημα ή να προκαλέσει συμπτώματα αφού πιέζει τα νευρικά στοιχεία στην περιοχή εκείνη. Εφόσον υπάρχουν τέτοια συμπτώματα υποβάλλεται σε εγχείρηση ο ασθενής και αφαιρείται αυτή η πλευρά, εφόσον δεν την χρειάζεται και έτσι αποσυμπιέζονται τα νεύρα, για να υποχωρήσουν τα συμπτώματα που είχε στο αριστερό χέρι. Μετά την εγχείρηση τον είδε το 1988, το 1989 για άλλα προβλήματα όχι για το πρόβλημα της αυχεναλγικής πλευράς, για αυχεναλγία και οσφυαλγία και το 1992 και 1993 τον ξαναείδε. Ο ασθενής είχε χρόνια προβλήματα αυχεναλγίας και οσφυαλγίας, με υφέσεις και εξάρσεις. Διερωτήθηκε ο συνήγορος Υπεράσπισης, εφόσον ο Ενάγων είχε αυτά τα χρόνια προβλήματα πως μπορεί να είναι σίγουρος ότι το δυστύχημα επιδείνωσε αυτά τα προ υπάρχοντα προβλήματα του; Αυτούσια η απάντηση του ΜΕ3 παρατίθεται։ «Α. Όπως είπα, με βάση το ιστορικό, ο ασθενής πάει πρώτα στο Γενικό Νοσοκομείο αμέσως μετά τον τραυματισμό και εκεί του κάνουν ακτινολογικό έλεγχο αυχένα και μέσης, διαπιστώνεται ότι έχουν θλάση και του δίνουν φάρμακα και τον στέλουν σπίτι του. Μετά πάει στον Δρ. Τζίβα, ορθοπεδικό, τον βλέπει και τον στέλνει στον νευροχειρούργο τον Κωνσταντινίδη. Αμέσως μετά τον τραυματισμό, με βάση και το τι μου λέει ο άρρωστος και με τον μηχανισμό της μπροσθιοστιαίας κίνησης της σπονδυλικής στήλης, θα ήταν παράξενο να μην είχε συμπτώματα και το Whiplash που έχουμε, είναι μηχανισμός, δεν είναι ασθένεια, το αποτέλεσμα και η θλάση ή το διάστρεμμα υπάρχουν βαθμίδες, 1, 2,
39. Δεν μπορεί αυτός ο μηχανισμός να μην προκαλέσει και θλάση, την οποία αναφέρω, που προκαλεί και συμπτώματα και σε έναν που δεν έχει πρόβλημα καθόλου προηγουμένως, πόσο μάλλον κάποιου που έχω δει έντονες αλλοιώσεις στην σπονδυλική στήλη. Η εμφάνιση συμπτωμάτων είναι πιο έντονη παρά σε κάποιον που δεν είχε εκφυλιστικές αλλοιώσεις. Αυτές οι επιδεινώσεις διαρκούν συνήθως μερικές εβδομάδες μέχρι 3 μήνες, εκτός αν αυτές οι θλάσεις προκαλέσουν και κάτι άλλο, δισκοπάθεια ή εξάρθρημα σπονδύλου. Τα συμπτώματα παραμένουν εκεί, επιδεινώνονται με τον χρόνο.». Η μαρτυρία του ΜΥ
40. Ο Δρ. XXXXX Γεωργίου έχει την ειδικότητα του ορθοπεδικού ιατρού και είναι εγγεγραμμένος στον Παγκύπριο Ιατρικό Σύλλογο. Εξέτασε τον ΜΕ1 στις 30/5/18 και η Ιατρική έκθεση που ετοίμασε φέρει ημερομηνία 14/6/18 (βλ. Έγγραφο ΙΓ). Την ιατρική έκθεση του Δρ. Κωνσταντινίδη, την είχε στη διάθεσή του ο ΜΥ1 κατά την ημέρα της εξέτασης του ΜΕ1 και δεν έχει καμία διαφορά ή παρατήρηση. Διάβασε ο ΜΥ1 και την έκθεση του κ. Περδίου, που επίσης του δόθηκε από τον ΜΕ1 κατά την εξέτασή του. Την μελέτησε ο ΜΥ1 με ιδιαίτερη προσοχή, συμφωνεί σε μέγιστο βαθμό με τα καταγραφόμενα, όμως έχει δυο παρατηρήσεις։ Η πρώτη παρατήρηση αφορά τα κλινικά ευρήματα του Δρ. Περδίου που εξέτασε τον ΜΕ1 5 χρόνια μετά το ατύχημα. Δεν αμφισβητεί τα ευρήματα, αλλά τα αποδίδει στις προϋπάρχουσες επιβεβαιωμένες μέσω ακτινολογικών εξετάσεων εκφυλιστικές σπονδυλοαρθρητικές αλλοιώσεις που επιβεβαιώνονται τόσο από τον ΜΥ1 όσο και από τους συναδέλφους Κωνσταντινίδη και Περδίου. Η 2η παρατήρηση αφορά στην επεξήγηση του όρου «επιδείνωση της προϋπάρχουσας κατάστασης», όρο που χρησιμοποιεί ο συνάδελφος Περδίος. Επειδή ο όρος αυτός μπορεί να ερμηνευθεί ως μια «μόνιμη χειροτέρευση λόγω του τραυματισμού των μαλακών μορίων», θεωρεί ο ΜΥ1 καθήκον του να επεξηγήσει ότι, ιατρικά, ο όρος αυτός σημαίνει, πρώτον, «την αφύπνιση μιας προϋπάρχουσας κατάστασης που πιθανότατα βρισκόταν σε ηρεμία», δεύτερον, σημαίνει και δικαιολογεί το ότι «η ένταση του πόνου δικαιολογείται να είναι μεγαλύτερη από του εάν επεσυνέβαινε σε φυσιολογικό έδαφος». Είναι η εκτίμηση του ΜΥ1 ότι τα συμπτώματα που παρουσίασε ο κ. Μακρομάλλης δικαιολογούνται από το ατύχημα για μια συγκεκριμένη περίοδο, από εκεί και πέρα αφορούν σε προϋπάρχουσα κατάσταση. Βάσει και της αναφοράς του Δρ. Κωνσταντινίδη, η περίοδος για την οποία δικαιολογούνταν τα συμπτώματα λόγω του τραυματισμού από το δυστύχημα δεν μπορούσε να υπερβαίνει τους 2 μήνες. Όσον αφορά το ζήτημα της αναρρωτικής άδειας, έχοντας υπόψη ότι το επάγγελμα του χρυσοχού απαιτεί παρατεταμένη κάμψη του αυχένα, ο ΜΥ1 εκτιμά ότι μια περίοδος μεταξύ 4 - 5 εβδομάδων απουσίας από την εργασία του θα ήταν δικαιολογημένη. Όσον αφορά το ισχυριζόμενο πρόβλημα στην ακοή διάσεισης λαβυρίνθου που υπέστη ο Ενάγων, ο ΜΥ1 παρατήρησε ότι δεν υπάρχει ιστορικό τραυματισμού της κεφαλής. Όταν αυτός ρώτησε τον Ενάγοντα, πεντέμιση χρόνια μετά το ατύχημα που τον εξέτασε, ως είχε καθήκον να τον ρωτήσει, ποιες ενοχλήσεις είχε, ο Ενάγων του ανάφερε τέσσερα διαφορετικά είδη ενοχλήσεων, τα οποία και καταγράφονται στην σελ. 4 του Εγγράφου ΙΓ και παρατηρεί ο ΜΥ1 ότι δεν του ανάφερε οτιδήποτε για την ακοή. Εν πάση περιπτώσει, δεν ανήκει στην ειδικότητα του. Αντεξεταζόμενος από τον συνήγορο του Ενάγοντος, ο ΜΥ1 δήλωσε ότι το διάστρεμμα ή η θλάση ή καλύτερα ο τραυματισμός μαλακών μορίων (Soft tissue injury), σε ένα φυσιολογικό άνθρωπο, ο οποίος διαφέρει από έναν με προϋπάρχοντα προβλήματα, η συνήθης περίοδος αποκατάστασης εξαρτάται, βέβαια, από το μέγεθος της έντασης της εξωτερικής βίας, κυμαίνεται από μία μέχρι τέσσερις εβδομάδες και με την προϋπόθεση της χορήγησης της αναγκαίας φυσιοθεραπείας που αρχίζει άμεσα μετά το ατύχημα. Ο συνήθης αριθμός για φυσιοθεραπείες είναι 3 - 4 φορές την εβδομάδα, μέρα παρά μέρα. Μια σειρά φυσιοθεραπείας που εισηγείται ο γιατρός περιλαμβάνει 12 συνεδριάσεις, ακολουθεί επανεξέταση μετά τις 12 συνεδριάσεις, δηλαδή επανεκτίμηση της προόδου και αναλόγως ο γιατρός συμβουλεύει είτε την διακοπή είτε την συνέχιση στο μέγιστο αριθμό των επιπρόσθετων 6 συνεδριάσεων. Η επιδείνωση δικαιολογεί και μεγαλύτερη διάρκεια αποκατάστασης. Σ' έναν άνθρωπο με τα προβλήματα ή το ιστορικό του Ενάγοντος, η περίοδος των 2 μηνών είναι αναγκαία. ΤΟ ΒΑΡΟΣ ΤΗΣ ΑΠΟΔΕΙΞΗΣ Ο Ενάγων είναι εκείνος που έχει στους ώμους του το βάρος της απόδειξης του ισχυρισμού του ότι υπέστη τις σωματικές βλάβες και τις λοιπές ζημιές για τις οποίες αξιώνει θεραπεία από το Δικαστήριο. Η απόσειση του βάρους αυτού κρίνεται στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων, ότι, δηλαδή, η δική του εκδοχή γεγονότων είναι πιο πιθανή, παρά να μην είναι. Όπως διευκρινίσθηκε στην υπόθεση Μαρσέλ κ.ά ν. Λαϊκή Τράπεζα Λτδ