Αναφορικά με την Σολωμού από την Άσσια, Αρ. Διαχείρισης:78/07, 8/4/2020 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2020:A369 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Παπαδοπούλου, Α.Ε.Δ. Αρ. Διαχείρισης:78/07 Αναφορικά με την XXXXX Σολωμού από την Άσσια, τέως κάτοικο Λευκωσίας Αίτηση ημερομηνίας 6.6.2019 για αντικατάσταση διαχειριστή Ημερ.: 8 Απριλίου, 2020 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τον Διαχειριστη - Αιτητή: κ. Αντωνιάδης Για τους Καθ'ων η Αίτηση - Κληρονόμους αρ. 1 και 3: κ. Ασπρόφτας Για τους Καθ'ων η Αίτηση - Κληρονόμους αρ. 4, 5 και 6: κα Μιχαήλ Α Π Ο Φ Α Σ Η Την 31.1.2007 καταχωρίστηκε αίτηση για παροχή στον κ. XXXXX Χατζηνέστωρος εγγράφων διαχείρισης της περιουσίας της πιο πάνω αποβιωσάσης, τα οποία παραχωρήθηκαν την 23.2.
- Όπως προκύπτει από τον φάκελο, ακολούθησε την 31.3.2009 η έκδοση απόφασης στην αγωγή με αρ. 9890/03 με την οποία απορρίφθηκε απαίτηση του Διαχειριστή με αποτέλεσμα την επιδίκαση ποσού €1.881,61 πλέον Φ.Π.Α. εναντίον της Διαχείρισης. Σε όλες τις μετέπειτα εμφανίσεις ενώπιον Δικαστηρίου ο Διαχειριστής ανέφερε ότι εκκρεμούσε μόνο η έκδοση τίτλων για 5 διαμερίσματα ώστε να ολοκληρωθεί η Διαχείριση και ζητούσε την παροχή χρόνου ώστε να καταχωρήσει τελικούς λογαριασμούς. Με την υπό εκδίκαση Αίτηση ο Εκτελεστής - Διαχειριστής εξαιτείται τα πιο κάτω: «
- Διάταγμα του Δικαστηρίου που να ανακαλεί τον διορισμό του XXXXX Χατζηνέστωρος δικηγόρου από τη Λευκωσία ως Εκτελεστή - Διαχειριστή της περιουσίας της πιο πάνω αποβιώσασας.
- Διάταγμα του Δικαστηρίου που να διορίζει ως νέο Διαχειριστή της περιουσίας της πιο πάνω αποβιώσασας τον Πρωτοκολλητή του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας - Δικαιοδοσία Επικύρωσης Διαθηκών ή οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο ήθελε κρίνει ορθό από τους κληρονόμους.
- Διάταγμα του Δικαστηρίου που να διατάττει τον XXXXX Χατζηνέστωρος όπως παραδώσει στο Πρωτοκολλητείο του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, Δικαιοδοσία Επικύρωσης Διαθηκών και/ή σε οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο ήθελε κρίνει ορθό και δίκαιο το Δικαστήριο όλα τα σχετικά για την πιο πάνω υπόθεση στοιχεία και/ή έγγραφα που έχει στην κατοχή του, καθώς και να παρέχει πλήρη ενημέρωση για όλες τις ενέργειες στις οποίες έχει προβεί μέχρι σήμερα.
- Διάταγμα του Δικαστηρίου όπως τα έξοδα της παρούσας Διαχείρισης καθώς και όλα τα έξοδα και η αμοιβή του Εκτελεστή / Διαχειριστή που προέκυψαν μέχρι σήμερα και αφορούν τη Διαχείριση όπως πληρωθούν από την περιουσία της αποβιώσασας και/ή από τους κληρονόμους». Η Αίτηση στηρίζεται στα αρ. 2, 17, 24, 33, 45, 52, 53, 54, 55, 57 και 58 του περί Διαχειρίσεως Κληρονομιών Νόμου Κεφ. 189, στους περί Διαχείρισης Κανονισμούς 1955, στη Δ.48 Θ.Θ. 1 - 9 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας και στις συμφυείς και αναφαίρετες εξουσίες του Δικαστηρίου. Συνοδεύεται από Ένορκη Δήλωση στην οποία προβαίνει ο κ. XXXXX Χατζηνέστωρος, Εκτέλεστης της Διαθήκης - Αιτητής. Όπως αναφέρει ο Αιτητής, με την Διαθήκη η αποβιώσασα κληροδότησε στα έξι τέκνα της από ένα διαμέρισμα σε κτιριακό συγκρότημα που έχει ανεγερθεί επί του ακινήτου με αρ. εγγραφής 0/XXXXX στον Στρόβολο. Παρά τις προσπάθειες που ο ίδιος και οι κληροδόχοι έχουν καταβάλει μέχρι σήμερα δεν κατέστη δυνατή η έκδοση τίτλων για τα διαμερίσματα. Εισηγείται, συνεπώς, ότι η διαθήκη είναι πρόωρη, ασαφής και άκυρη και για τον λόγο αυτό θα πρέπει να μεταβιβαστεί στον κάθε κληρονόμο το μερίδιο που του αναλογεί σύμφωνα με το Νόμο, η δε διαθήκη να αγνοηθεί. Λειτουργός του Κτηματολογίου ενημέρωσε τον Αιτητή ότι δεν έχει υποβληθεί η σχετική αίτηση με όλα τα έγγραφα που απαιτούνται για την έκδοση ξεχωριστών τίτλων για τα διαμερίσματα και ότι, ακόμη και αν υποβληθεί, θα είναι μία αρκετά χρονοβόρος διαδικασία ώστε να μεταβιβαστούν σε κάθε κληρονόμο. Εφόσον μεταβιβαστεί στον κάθε κληρονόμο το μερίδιο που του αναλογεί η Διαχείριση θα κλείσει και οι ίδιοι οι κληρονόμοι θα μπορούν να μεταβούν στο Κτηματολόγιο ώστε να ολοκληρωθεί η όποια διαδικασία απαιτείται. Όπως όμως αναφέρει ο Εκτελεστής, παρά το ότι έχει εξασφαλίσει όλες τις απαραίτητες βεβαιώσεις και απαλλαγές από τις διάφορες Αρχές, οι κληρονόμοι πεισματικά αρνούνται να υπογράψουν συγκατάθεση ενώ υπάρχει και διχογνωμία μεταξύ αυτών ως προς το κατά πόσο πρέπει να ακολουθηθεί η διαθήκη ή όχι. Ζητά, συνεπώς, όπως το Δικαστήριο τον αποδεσμεύσει από τα καθήκοντα του ως Εκτελεστή και όπως τον αντικαταστήσει ένας εκ των κληρονόμων ή ο Πρωτοκολλητής. Σημειώνω ότι η Πρωτοκολλητής Επικυρώσεως Διαθηκών με Σημείωμα της στον φάκελο ημερ. 19.6.2019, δηλώνει ότι δεν προτίθεται να αποδεχτεί διορισμό ως διαχειριστής με συνημμένη διαθήκη και ότι ούτως ή άλλως δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του αρ. 49 του Κεφ.
- Παραπέμπει στην εγκύκλιο του Ανωτάτου Δικαστηρίου ημερ. 26.5.1970 με την οποία δόθηκαν οδηγίες προς τους Πρωτοκολλητές όπως μην εφαρμόζουν το αρ. 49 γενικά σε διαχειρίσεις. Υποδεικνύει ότι στην προκειμένη υπάρχει σύγκρουση καθηκόντων εφόσον ο Πρωτοκολλητής είναι αρμόδιος για την ομαλή διεξαγωγή των διαχειρίσεων και τον έλεγχο των λογαριασμών δυνάμει του αρ. 45, η δε Αίτηση δεν επιδόθηκε στον Πρωτοκολλητή, χωρίς τη συγκατάθεση του οποίου δεν μπορεί να γίνει διορισμός. Οι Κληρονόμοι 1 και 3 (πιο κάτω αναφερόμενοι ως οι Καθ'ων 1 και 3) καταχώρησαν Ένσταση στην Αίτηση η οποία στηρίζεται στον περί Διαθηκών και Διαδοχής Νόμο Κεφ. 195 αρ. 2, 21, 22 και 23 (α) - (δ), στους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας Δ.48 Θ.Θ. 1, 2 και 4, στον Διαδικαστικό Κανονισμό 248/1936 περί Επανασφράγισης Διαθηκών και στις συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου. Προβάλλουν 3 λόγους ένστασης τους οποίους κρίνω σκόπιμο να παραθέσω αυτούσιους: «Α. Ο ισχυρισμός περί προωρότητας, αβασιμότητας και ακυρότητας της διαθήκης, αντιβαίνει προς τη σχετική νομοθεσία, νομολογία, διαδικαστικούς κανονισμούς, αλλά και τα γεγονότα της παρούσας αιτήσεως. Ο διαθέτης είναι ελεύθερος να συντάξει διαθήκη όποτε το επιθυμεί και δεν τίθεται οποιοδήποτε χρονικό πλαίσιο επ' αυτού. Β. Για το τεμάχιο το οποίο αναφέρεται στην ένορκη δήλωση του εκτελεστή, υπάρχει πολεοδομική άδεια για ολόκληρο το τεμάχιο, καθώς και πιστοποιητικά τελικής έγκρισης για τις οικοδομές που βρίσκονται στο μερίδιο της αποβιώσασας. Συνεπώς μπορούν να εκδοθούν οι ξεχωριστοί τίτλοι, ως η επιθυμία της αποβιώσασας. Γ. Στις 6.12.2006 υπεγράφη Συμφωνία Διανομής ανάμεσα στους συνιδιοκτήτες («Η Συμφωνία»), από την οποία ο συνιδιοκτήτης 7 στο τεμάχιο, παρόλο που την υπέγραψε παρουσία του δικηγόρου του, αρνείται να συμμορφωθεί προς τους όρους αυτής, γεγονός το οποίο γνωρίζει ο εκτελεστής της διαθήκης και στον οποίο δόθηκαν από τον Νοέμβριο 2008 διοριστήρια από όλους σχεδόν τους συνιδιοκτήτες». Η Ένσταση συνοδεύεται από Ένορκη Δήλωση των κ.κ. XXXXX και XXXXX Σολωμού, Καθ'ων η Αίτηση 1 και 3 οι οποίοι αναφέρουν ότι από του θανάτου της μητέρας τους όλα τα έξοδα έχουν γίνει από τον Καθ'ου η Αίτηση αρ. 1 ενώ όλοι οι συνιδιοκτήτες πλην ενός του ακινήτου με αρ. εγγραφής 0/12769 τον έχουν διορίσει ως αντιπρόσωπο τους ώστε να προωθήσει το αίτημα διαχωρισμού. Όσον αφορά στον ισχυρισμό του Αιτητή περί πρόωρης, ασαφούς και άκυρης διαθήκης εισηγείται ότι αυτός είναι αβάσιμος, ενώ είναι άξιον απορίας πως ο Εκτελεστής της διαθήκης ο οποίος και την συνέταξε μπορεί να προβάλλει τέτοιους ισχυρισμούς. Από την ανάληψη των καθηκόντων από τον Εκτελεστή δεν εγέρθηκε οποιοδήποτε θέμα από οποιοδήποτε κληρονόμο για το περιεχόμενο ή την εγκυρότητα της διαθήκης. Όσον αφορά στο ακίνητο οι Καθ'ων η Αίτηση αρ. 1 και 3 δηλώνουν ότι έχουν εξασφαλιστεί Πιστοποιητικά Τελικής Έγκρισης για τις οικοδομές που βρίσκονται στο μερίδιο της αποβιώσασας και από τον Οκτώβριο 2016 εξεδόθη Πολεοδομική Άδεια Διαχωρισμού. Θέση τους είναι ότι το Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λευκωσίας τους έχει πληροφορήσει ότι θα ήταν δυνατόν είτε να κατατεθεί μία συμφωνία διανομής μεταξύ των κληρονόμων είτε η ίδια η διαθήκη. Η εισήγηση του Εκτελεστή για μεταβίβαση μεριδίου δεν τους βρίσκει σύμφωνους αφού θα υπάρξει δυσμενής διάκριση ως προς το τι θα κληρονομούσε έκαστος σύμφωνα με τη διαθήκη. Αναφέρουν ότι από τον Νοέμβριο 2018 προέτρεπαν τον Εκτελεστή να κινηθεί νομικά εναντίον του έβδομου συνιδιοκτήτη ο οποίος αναίρεσε την υπογραφή του στην Συμφωνία Διανομής. Επίσης έπεισε τους λοιπούς κληρονόμους όπως προβούν σε σύναψη συμφωνίας με την αδελφή τους Ελένη Σολωμού κληρονόμο αρ.
- Εισηγούνται, συνεπώς, ότι το Κτηματολόγιο δύναται να προχωρήσει στην έκδοση τίτλων για τον κάθε συνιδιοκτήτη. Ένσταση καταχώρησαν και οι Κληρονόμοι 4, 5 και 6 (πιο κάτω αναφερόμενοι ως οι Καθ'ων 4, 5 και 6) η οποία στηρίζεται στα αρ. 2, 17, 45, 52 - 54, 57 και 58 του περί Διαχειρίσεως Κληρονομιών Νόμου Κεφ. 189, στο αρ. 31(β) του περί Διαθηκών και Διαδοχής Νόμου Κεφ. 195, στους περί Διαχειρίσεως Κληρονομιών Κανονισμούς του 1955, στους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας Δ.39 Θ.Θ. 1 και 2 και Δ.48 Θ.Θ. 1 - 4 και στις συμφυείς και αναφαίρετες εξουσίες του Δικαστηρίου. Σε αυτήν προβάλλονται 9 λόγοι ένστασης τους οποίους επίσης κρίνω ορθό να παραθέσω αυτούσιους: «
- Η αίτηση ανάκλησης διορισμού του αιτητή από εκτελεστής της διαθήκης είναι αντινομική και αδικαιολόγητη.
- Ο αιτητής δεν έχει εκτελέσει τα καθήκοντα του όπως προκύπτουν από το Νόμο προς το σκοπό εκτέλεσης της διαθήκης από το 2007 που διορίστηκε και μετά από 12 χρόνια επιζητεί να εγκαταλείψει τον διορισμό ή/και την ιδιότητα αυτή με την παρούσα αίτηση.
- Η αίτηση αυτή είναι πρόωρη, καθότι ο αιτητής έχει καθήκοντα τα οποία πρέπει να εκτελέσει προτού αιτηθεί την παραίτηση του από εκτελεστής.
- Εφ' όσον ο αιτητής, ισχυρίζεται ότι η διαθήκη είναι άκυρη, θα έπρεπε εξ' αρχής να ζητήσει οδηγίες από το Δικαστήριο προς τούτο, για να επιβεβαιώσει την άποψη του.
- Η άποψη του αιτητή ότι η διαθήκη είναι άκυρη δεν έχει οποιαδήποτε δεσμευτική νομική ισχύ και θα πρέπει να αποφασίσει το Δικαστήριο επί τούτου.
- Ο αιτητής θα έπρεπε να ζητήσει οδηγίες σε σχέση με την διαθήκη από το Δικαστήριο προτού καταχωρήσει την παρούσα αίτηση.
- Ο αιτητής έχει ενεργήσει κατά παράβαση των καθηκόντων του σαν εκτελεστής της διαθήκης βάσει της σχετικής νομοθεσίας και οφείλει να επαναφέρει την νομιμότητα προτού αιτηθεί την απαλλαγή του από τα καθήκοντα και υποχρεώσεις του σαν εκτελεστής.
- Ο αιτητής δεν έθεσε υπό τον έλεγχο του περιουσιακά στοιχεία της διαθήκης ως ώφειλε.
- Ο αιτητής προβαίνει στην ένορκη του δήλωση σε εισηγήσεις για επίλυση των προβλημάτων της διαθήκης, οι οποίες είναι αντινομικές και εκτός των εξουσιών του σαν εκτελεστής». Η Ένσταση αυτή συνοδεύεται από Ένορκη Δήλωση της κας XXXXX Σολωμού - Αντωνίου εκ των κληρονόμων της αποβιώσασας η οποία αναφέρει ότι την 22.9.2004 συντάχθηκε από τον Αιτητή δικηγόρο η διαθήκη, και την 23.2.2007 εξεδόθη διάταγμα επικύρωσης της. Θεωρεί ότι δεν υπήρξε συμμόρφωση από τον Αιτητή με τις πρόνοιες του Κεφ. 189 αφού ουδέν ενδιαφέρον επέδειξε για συλλογή και συνάθροιση της κληρονομιάς με εύλογη ταχύτητα. Συμφωνεί ότι η διαθήκη είναι ασαφής και άκυρη αλλά και με τον λόγο τον οποίο προβάλλει προς υποστήριξη αυτού του ισχυρισμού ο Αιτητής. Θέση της, όμως, είναι ότι δεν θα ήταν νομικά ορθό η διαθήκη να κηρυχθεί εκ προοιμίου άκυρη αλλά ότι ο Αιτητής όφειλε να είχε εντοπίσει την αδυναμία εκτέλεσης πριν από τον θάνατο της διαθέτιδας και, μετά τον θάνατο της, να ζητούσε οδηγίες από το Δικαστήριο. Το να ζητά την αποχώρηση και αντικατάσταση του αφού δεν εκτέλεσε τα καθήκοντα του μετά από 12 χρόνια είναι, σύμφωνα με την Καθ'ης η Αίτηση αρ. 6, αδιανόητο. Όπως γνωρίζει η Καθ'ης η Αίτηση αρ. 6, από την 26.9.2006 που απεβίωσε η διαθέτιδα ο Εκτελεστής δεν εκτέλεσε τα καθήκοντα του ενώ άφησε τους κληρονόμους με εντυπώσεις ότι δεν δικαιούνταν τα περιουσιακά στοιχεία που αναφέρονται στην διαθήκη, οι οποίοι ανέλαβαν κατοχή και διαχείριση τους και καρπώθηκαν μεγάλα ποσά ως ενοίκια ακινήτων βάσει μίας άκυρης διαθήκης. Ο Αιτητής, αντί να αιτείται διάταγμα απαλλαγής από τις ευθύνες και τα καθήκοντα του όφειλε καθηκόντως να είχε απευθυνθεί στο Δικαστήριο θέτοντας ενώπιον του το ότι δεν είναι δυνατή η εκτέλεση της διαθήκης, αιτούμενης την κήρυξη αυτής ως άκυρης και να εξασφαλίσει διάταγμα για διανομή της περιουσίας σύμφωνα με το Νόμο. Μετά από την έκδοση άδειας προς τούτο ο Αιτητής καταχώρησε Συμπληρωματική Ένορκη Δήλωση αναφέροντας ότι την αίτηση για οδηγίες που εισηγούνται οι Καθ'ων 4, 5 και 6 θα πρέπει να την αναλάβει ο διαχειριστής που θα τον αντικαταστήσει. Απορρίπτει τον ισχυρισμό ότι ενήργησε κατά παράβαση των καθηκόντων του και αναφέρει ότι με την ανάληψη από αυτόν καθηκόντων Διαχειριστή ενημέρωσε τους κληρονόμους ότι θα έπρεπε έκτοτε οποιαδήποτε συναλλαγή που αφορούσε στην περιουσία της αποβιώσασας να γίνεται στο όνομα του Εκτελεστή. Όσον αφορά στο κείμενο της διαθήκης θέση του είναι ότι αυτό έφερε γραμμένο στο γραφείο του η ίδια η διαθέτιδα και δεν συντάχθηκε από τον Αιτητή, ενώ για 12 χρόνια όλοι οι κληρονόμοι συμφωνούσαν με τη γενόμενη διανομή. Το μοναδικό πρόβλημα της κληρονομιάς ήταν η διανομή του κτιρίου. Προς τούτο ορθές ενέργειες έκανε ο Καθ'ου η Αίτηση αρ. 1 που συναντούσε στην όλη διαδικασία την αντίδραση ιδιοκτήτριας διπλανού τεμαχίου. Ο Καθ'ου η Αίτηση αρ. 1 επωμίστηκε την ευθύνη και το βάρος να υποβάλει στο Τμήμα Πολεοδομίας όλες τις απαραίτητες αιτήσεις και έγγραφα. Άλλος λόγος για τον οποίο ζητά την παύση του από διαχειριστής είναι το ότι έχει αφυπηρετήσει από το επάγγελμα και πιθανόν να μετακομίσει και σε άλλη επαρχία, αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας και ο γιατρός του του συνέστησε ξεκούραση, ηρεμία και να παραμείνει μακριά από αγχώδεις καταστάσεις. Δεν μπορεί, εισηγείται, να παραμείνει δέσμιος μέχρι να επιλυθούν οι προσωπικές διαφορές των κληρονόμων με αποτέλεσμα την επιβάρυνση της υγείας του. Εάν οι κληρονόμοι έχουν καρπωθεί χρήματα από την ενοικίαση ακινήτων έπραξαν αυτό χωρίς τη συγκατάθεση του και θα πρέπει να τα επιστρέψουν στην διαχείριση. Ο Διαχειριστής εισηγείται ότι είναι εξόφθαλμο ότι οι διαφορές μεταξύ των κληρονόμων αποδίδονται στο ότι οι Καθ'ων η Αίτηση 4, 5 και 6 αισθάνονται αδικημένοι από τη διανομή και επιδιώκουν την ακύρωση της ενώ οι λοιποί κληρονόμοι επιθυμούν την εκτέλεση της. Μοναδική λύση είναι να μονιάσει η οικογένεια αφού η Καθ'ης η Αίτηση αρ. 6 υιοθετεί το 1/7 για συμφεροντολογικούς σκοπούς παραγνωρίζοντας την βούληση της μητέρας της. Πέραν των πιο πάνω ο κ. Χατζηνέστωρος δηλώνει ότι δεν έχει πληρωθεί οτιδήποτε στα τόσα χρόνια, αντιθέτως έχει ξοδέψει αρκετά χρήματα τόσο αυτός όσο και ο Καθ'ου η Αίτηση αρ. 1, η δε αμοιβή του μέχρι σήμερα υπολογίζεται στις €12.
- Έχει εξαντλήσει κάθε περιθώριο υπομονής με τους κληρονόμους ενώ οι Καθ'ων η Αίτηση 4, 5 και 6 προσβάλλουν το κύρος και την αξιοπρέπεια του με την Ένσταση τους. Συμπληρωματική Ένορκη Δήλωση καταχώρησε και η Καθ'ης η Αίτηση αρ. 4 η οποία ισχυρίζεται ότι ο Εκτελεστής προβαίνει σε μία άνευ προηγουμένου χρήση ανοίκειων και προσβλητικών χαρακτηρισμών για την ίδια στην προσπάθεια του να δημιουργήσει εικόνα αντιπαράθεσης μεταξύ Εκτελεστή και κληρονόμων. Τον Μάιο 2019 δικηγόρος από το γραφείο του Εκτελεστή προσκόμισε στο δικό της γραφείο δέσμη εντύπων για υπογραφή μεταξύ των οποίων και Ειδοποίηση προς το Κτηματολόγιο ότι η διανομή της περιουσίας θα γίνει σύμφωνα με το Νόμο λόγω του ότι η διαθήκη καθίσταται άκυρη. Ζήτησε όπως ενημερωθούν οι κληρονόμοι, πράγμα που έγινε, και ακολούθως υπέδειξε στον Εκτελεστή ότι θα πρέπει να απευθυνθεί στο Δικαστήριο για την εγκυρότητα της διαθήκης στην οποία υπόδειξη έλαβε αρνητική απάντηση. Θεωρεί ότι ο Εκτελεστής δεν υποβάλλει την αίτηση για τους λόγους που αυτός προβάλλει αλλά σε μία απεγνωσμένη προσπάθεια απόσεισης των βαρύτατων ευθυνών του για την μέχρι σήμερα κακοδιαχείριση της περιουσίας. Θέση της είναι ότι ο κ. Χατζηνέστωρος προβαίνει σε αντιφάσεις στις Ένορκες του Δηλώσεις και της επιτίθεται με σκαιό τρόπο ώστε να μην αναλάβει τις δικές του ευθύνες, ενώ ο πραγματικός λόγος της παραίτησης του είναι το μπέρδεμα που ο ίδιος έχει προκαλέσει. Όσον αφορά στα έξοδα της διαχείρισης εισήγηση της είναι ότι ενδεχομένως αυτός να πρέπει να αποζημιώσει τους κληρονόμους αντί να λάβει αμοιβή και προτού γίνει δεκτό το αίτημα αποδέσμευσης του θα πρέπει να διορθώσει τα λάθη του. Κατά την ακρόαση της Αίτηση όλοι οι διάδικοι αγόρευσαν προς υποστήριξη των θέσεων τους. Αναφορά σε συγκεκριμένες εισηγήσεις αυτών θα γίνει πιο κάτω στην παρούσα όπου κριθεί απαραίτητο. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Εν πρώτοις θα πρέπει να παρατηρήσω ότι με την Αίτηση δεν αξιώνεται η κήρυξη της επίδικης διαθήκης ως άκυρη. Θα συμφωνήσω με τα όσα αναφέρει επί του θέματος ο ευπαίδευτος συνήγορος για τους Καθ'ων η Αίτηση αρ. 1 και 3 ότι κάτι τέτοιο δεν μπορεί να εξεταστεί στο πλαίσιο της παρούσας. Συμφωνώ επίσης με την εισήγηση του ευπαιδεύτου συνηγόρου για τους Καθ'ων η Αίτηση αρ. 4, 5 και 6 ότι η ακυρότητα διαθήκης δεν αποτελεί, σύμφωνα με το αρ. 52 του περί Διαχειρίσεως Κληρονομιών Αποθανόντων Νόμου Κεφ. 189, λόγο για παύση διαχειριστή. Μελετώντας την αγόρευση του ευπαιδεύτου συνηγόρου για τον Αιτητή προκύπτει ότι το αίτημα βασικά στηρίζεται επί του αρ. 52 του περί Διαχειρίσεως Κληρονομιών Νόμου Κεφ. 189 με την πρόσθετη εισήγηση ότι το Δικαστήριο έχει σύμφυτη εξουσία να εγκρίνει το αίτημα για παύση Διαχειριστή λόγω κακών σχέσεων μεταξύ αυτού και κάποιων εκ των κληρονόμων. Κρίνω ορθό στο στάδιο αυτό όπως παραθέσω το αρ. 52 του Κεφ. 189 αυτούσιο: «Εξoυσία παύσης ή αvτικατάστασης πρoσωπικoύ αvτιπρoσώπoυ 52.-
(1)Τo Δικαστήριo δύvαται αυταπάγγελτα ή με αίτηση oπoιoυδήπoτε πρoσώπoυ πoυ έχει συμφέρov στηv κληρovoμιά- (α) να παύσει οποιοδήποτε εκτελεστή ή διαχειριστή για εσκεμμένη παράλειψη ή παράπτωμα σχετικά με τη διαχείριση της κληρονομιάς. (β) vα χoρηγήσει έγγραφo διαχείρισης σε κάπoιo πρόσωπo για vα διεξαγάγει τη δέoυσα διαχείριση της κληρovoμιάς στη θέση εκτελεστή ή διαχειριστή πoυ παύθηκε, απεβίωσε ή κατέστη αvίκαvoς vα εvεργεί.
(2)Όταv χoρηγείται τo εv λόγω έγγραφo διαχείρισης, όλα τα δικαιώματα, καθήκovτα και εξoυσίες εκτελεστή ή διαχειριστή επάγovται στo vέo διαχειριστή». Κατά την εξέταση αίτησης όπως και η υπό εκδίκαση το κύριο μέλημα του Δικαστηρίου είναι η σωστή διαχείριση της περιουσίας αλλά και το συμφέρον των κληρονόμων. Όπως φαίνεται και από το λεκτικό του άρθρου 52
(1)(α) θα πρέπει επιπλέον να αποδειχθεί εσκεμμένη παράλειψη ή παράπτωμα. Εκείνο το οποίο διαφοροποιεί την παρούσα από τις αυθεντίες στις οποίες παρέπεμψε ο κ. Χατζηνέστωρος είναι ότι το αίτημα υποβάλλεται από τον ίδιο τον Εκτελεστή - Διαχειριστή ο οποίος αντιλαμβάνομαι ότι δεν επικαλείται ότι είναι ένοχος εσκεμμένης παράλειψης ή παραπτώματος. Συνεπώς το ζήτημα δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι εμπίπτει εντός της εμβέλειας του αρ. 52 του Κεφ.189. Επιπλέον τα όσα αναφέρονται ως λόγοι υγείας τίθενται με γενικό και αόριστο τρόπο που δεν επιτρέπουν στο Δικαστήριο να καταλήξει σε εύρημα ότι ο Διαχειριστής κατέστη ανίκανος να ενεργεί ως τέτοιος. Μοναδικό σημείο που θα μπορούσε να στηρίξει το αίτημα του Διαχειριστή είναι η επίκληση της σύμφυτης εξουσίας του Δικαστηρίου, εξουσία που διαπιστώθηκε στη Νομολογία ότι υφίσταται σε περιπτώσεις κατάρρευσης των σχέσεων μεταξύ Διαχειριστή και κληρονόμων. Παραθέτω απόσπασμα από την απόφαση στην Πολ. Εφ. 34/2016 Κυριάκου Μιχαηλίδη κ.α. ν. Λεώνη Παρασκευαϊδου - Μαυρονικόλα κ.α. ημερ. 7.7.2017 στην οποία παρέπεμψαν και οι ευπαίδευτοι συνήγοροι όπου αναφέρονται τα εξής: «Η έννοια της εσκεμμένης παράλειψης ή παραπτώματος σχετικά με τη διαχείριση της κληρονομίας, κυρίαρχο προαπαιτούμενο που θέτει το άρθρο 52
(1)(α), προϋποθέτει γνώση και αντίληψη του εσφαλμένου της συμπεριφοράς και, παρά ταύτα, εκ προθέσεως διενέργεια της πράξης ή τέλεση της παράλειψης, με αδιαφορία για τις συνέπειες. Η έννοια της εσκεμμένης παράλειψης σε σχέση με τη διαχείριση καταπιστεύματος έχει εξηγηθεί από τον Warrington L.J. στην υπόθεση In re Trusts of Leeds City Brewery [1925] 1 Ch. 532, 544, ως εξής: ". then it becomes important to consider what is meant by a wilful breach of trust or wilful negligence or wilful failure to perform his duty. I think it means this. I think it means deliberately and purposely doing something which he knows, when he does it, is a breach of trust, consisting in a failure to perform his duty as trustee". Τέτοιες προϋποθέσεις δεν έχουν στοιχειοθετηθεί σε σχέση με την επιλογή του διαχειριστή να μην υπερασπιστεί την αγωγή. Πέραν τούτου, η ανάληψη ρόλου δικηγόρου των αιτητών στις αιτήσεις εκκαθάρισης, δεν εξυπακούει, αφ΄ εαυτής, έλλειψη της ευλόγως απαιτούμενης πίστης έναντι των εφεσιβλήτων. Όπως υποδείχθηκε στην υπόθεση In the Goods of Belham, Richards v. Yates
(1901)84 LT 300, «The court . will not revoke a grant of letters of administration unless it is satisfied that the administrator has acted improperly.» Γενικότερα, κρίνεται ως εσφαλμένη η ετοιμότητα του Δικαστηρίου να αποδώσει στο διαχειριστή εσκεμμένες ενέργειες που είχαν σκοπό να πλήξουν τα συμφέροντα των εφεσιβλήτων. Από την άλλη, από όσα έχουν τεθεί ενώπιον τόσο του πρωτοδίκου Δικαστηρίου όσο και, ιδιαιτέρως ενώπιον μας με ένορκη δήλωση του εφεσείοντα 1, που κατέθεσε στα πλαίσια μιας ενδιάμεσης διαδικασίας ενώπιον μας, προκύπτει το ερώτημα κατά πόσον, ανεξάρτητα από υπαιτιότητα (βλ. Letterstedt v. Broers and Another [1881-85] All E.R. Rep. 882, Jones v. Firkin-Flood [2008] EWHC 2417), οι σχέσεις του διαχειριστή και μερίδας των κληρονόμων (εφεσιβλήτων) έχουν, πλέον, καταστεί εχθρικές σε βαθμό που να τίθεται σε κίνδυνο η άσκηση της διαχείρισης κατά δέοντα τρόπο και το συμφέρον της περιουσίας και των κληρονόμων, που αποτελεί το κύριο ζητούμενο κάθε φορά (Letterstedt, ανωτ.). Διότι, μπορεί μεν οι προστριβές ή και η εχθρότητα μεταξύ διαχειριστή και κληρονόμων, κατ΄αρχάς, να μην αποτελούν λόγο παύσης του διαχειριστή, όμως, σε περιπτώσεις όπου διαπιστώνεται πλέον κατάρρευση της σχέσης διαχειριστή και κληρονόμων έτσι ώστε να εμποδίζεται η άσκηση της διαχείρισης και να διακινδυνεύει το συμφέρον της περιουσίας και των κληρονόμων, η εχθρότητα μπορεί να αποκτήσει βαρύνουσα έως καθοριστική σημασία (Letterstedt (ανωτέρω), Re Wrightson [1908] 1 Ch. 789 και Kershaw v. Micklethwaite [2010] EWHC 506). Εν προκειμένω, το πρωτόδικο Δικαστήριο αναφέρθηκε, ως άνω, σε εχθρότητα, έπραξε όμως τούτο διασυνδέοντας το ζήτημα με τη σύγκρουση συμφερόντων και την υπαιτιότητα την οποία απέδωσε στον εφεσείοντα 1, κρίση που, ως άνω, δεν στοιχειοθετήθηκε. Ανεξαρτήτως τούτου, δεν παραβλέπουμε το εξ αντικειμένου, κλίμα που έχει δημιουργηθεί στις σχέσεις μεταξύ διαχειριστή και των εφεσιβλήτων ως συνδικαιούχων της περιουσίας. Είναι τέτοιο ώστε ο διαχειριστής στην προαναφερθείσα ένορκη δήλωση προχώρησε σε εξόχως χαρακτηριστική δήλωση ότι αυτό που τον ενδιαφέρει είναι η αποκατάσταση του ονόματός του και ότι σε περίπτωση που η παύση του θα παραμεριστεί, ο ίδιος θα υποβάλει αμέσως την παραίτησή του και δεν θα παραμείνει «ούτε μιαν ημέραν ως διαχειριστής της περιουσίας αγνωμόνων κληρονόμων. Η δήλωση αυτή συνιστά αναγνώριση εκ μέρους του διαχειριστή ότι, ανεξάρτητα από υπαιτιότητα, οι σχέσεις του για σκοπούς διαχείρισης με τους εφεσιβλήτους έχουν καταρρεύσει ώστε να μην είναι εφικτή η άσκηση της διαχείρισης δεόντως και προς το συμφέρον της περιουσίας. Στη θεμελιακή απόφαση του Privy Council στην υπόθεση Letterstedt, ενώ απορρίφθηκαν οι υπαίτιοι λόγοι που προβλήθηκαν, η παύση του καταπιστευματοδόχου έγινε επί τη βάσει των προστριβών και της εχθρότητας μεταξύ των μερών, αφού θεωρήθηκε ότι τέτοια εχθρότητα εύρισκε έρεισμα στον τρόπο με τον οποίο το καταπίστευμα ετύγχανε διαχείρισης. Η εξουσία για παύση καταπιστευματοδόχου/προσωπικού αντιπροσώπου έχει αναγνωριστεί στην Αγγλία ως σύμφυτη (βλ. Letterstedt) και παρέμεινε ευρύτατη, χωρίς συγκεκριμένα κριτήρια ως προς την άσκησή της, πέραν των όσων γενικά τέθηκαν δια της νομολογίας, ακόμα και μετά τη θέσπιση του άρθρου 50 του Administration of Justice Act 1985, δια του οποίου ρυθμίστηκε νομοθετικά το ζήτημα. Αντίθετα, το άρθρο 52
(1)του δικού μας Νόμου καθορίζει ρητά τους λόγους παύσης διαχειριστή. Η παράγραφος (α) αναφέρεται σε εσκεμμένη παράλειψη ή παράπτωμα και η παράγραφος (β) σε θάνατο ή ανικανότητα του διαχειριστή. Η νομολογία, όμως, έχει αναγνωρίσει ότι το γεγονός της νομοθετικής ρύθμισης ενός ζητήματος δεν εμποδίζει, per se, την άσκηση της σύμφυτης εξουσίας του Δικαστηρίου. Το Ανώτατο Δικαστήριο της Αγγλίας έχει σχετικά πρόσφατα υιοθετήσει τα λεχθέντα υπό του Sir Jack Jacob (βλ. The Inherent Jurisdiction of the Court [1970] Current Legal Problems (CLP) 23): «the court may exercise its inherent jurisdiction even in respect of matters which are regulated by statute or by rule of court, so long as it can do so without contravening any statutory provision.» (Bλ. Al Rawi and Others v. Security Service [2011] UKSC 34, In re Corey [2013] UKSC 76). Τέτοια είναι εν προκειμένω η περίπτωση. Η αδιαμφισβήτητη σύμφυτη εξουσία του δικαστηρίου για παύση του διαχειριστή λόγω εχθρότητας, προς το συμφέρον της ορθής διαχείρισης και το συμφέρον της περιουσίας, δεν έρχεται σε αντίθεση με την πρόνοια του Νόμου, αλλά αντίθετα συμπληρώνει με εύλογο τρόπο το όλο πλαίσιο. Για τους παραπάνω λόγους, υπό το σύνολο των περιστάσεων περιλαμβανομένης της δήλωσης του ίδιου του διαχειριστή και, επαναλαμβάνουμε, ανεξάρτητα από υπαιτιότητα, εφόσον διαπιστώνουμε κατάρρευση, υπό την έννοια που εξηγήσαμε, των σχέσεων διαχειριστή και μερίδας κληρονόμων, επί αυτής της βάσης θα επικυρώσουμε την πρωτόδικη απόφαση μόνο ως προς το αποτέλεσμά της. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η ουσία της υπόθεσης των εφεσιβλήτων, που ήταν η εσκεμμένη παράλειψη ή παράπτωμα, δεν έχει στοιχειοθετηθεί, παρά τη διατήρηση του αποτελέσματος της πρωτόδικης απόφασης, κρίνουμε δίκαιο να παραμερίσουμε τη διαταγή για έξοδα. Στα ίδια πλαίσια, ως εκ του αντικειμενικού λόγου της παύσης, ούτε κατ΄έφεση θα δοθεί διαταγή για έξοδα». Από τις ενώπιον μου Ένορκες Δηλώσεις προκύπτει ότι όντως μεταξύ Εκτελεστή - Διαχειριστή και Καθ'ων η Αίτηση αρ. 4, 5 και 6 οι σχέσεις δεν είναι καλές αφού έκαστος μέμφεται τον άλλο για την μη ολοκλήρωση της Διαχείρισης. Παρά το γεγονός αυτό, όμως, έχω προβληματιστεί κατά πόσο η παρούσα είναι η περίπτωση όπου θα ήταν ορθό να ασκηθεί η προαναφερόμενη σύμφυτη εξουσία του Δικαστηρίου. Αυτό γιατί ενώπιον του Δικαστηρίου υπάρχει μαρτυρία που καταδεικνύει ότι έχουν ήδη εκδοθεί τα Πιστοποιητικά Τελικής Έγκρισης σε σχέση με την οικοδομή καθώς και Πολεοδομική Άδεια Διαχωρισμού του Ακινήτου εντός του οποίου ανεγέρθηκαν τα διαμερίσματα. Επιπλέον όλοι οι κληρονόμοι έχουν υπογράψει την συμφωνία ημερομηνίας 22.9.2008 που επισυνάπτεται ως Τεκμήριο Κ στην Ένσταση των Καθ'ων η Αίτηση αρ. 1 και 3, όπου φαίνεται να αναγνωρίζεται η εγκυρότητα της διαθήκης αλλά και να επιλύονται θέματα που προέκυψαν με μία εκ των κληρονόμων. Με αυτά τα δεδομένα θεωρώ ότι ο Διαχειριστής - Εκτελεστής θα έπρεπε να είχε προωθήσει την διάθεση της περιουσίας σύμφωνα με τις πρόνοιες της διαθήκης αλλά και της προαναφερόμενης Συμφωνίας. Σε περίπτωση όπου αυτό δεν ήταν δυνατό, το ορθό διάβημα θα ήταν η υποβολή αίτησης με την οποία να ζητούνται οδηγίες από το Δικαστήριο αναφορικά με την διάθεση της περιουσίας. Κάτι τέτοιο δεν έχει γίνει. Σημειώνω ότι ενδεχόμενη παύση του Διαχειριστή στο στάδιο αυτό, ειδικά χωρίς κοινή εισήγηση των διαδίκων ως προς το πρόσωπο που θα τον αντικαταστήσει, θα οδηγήσει απλώς σε καθυστέρηση διεκπεραίωσης των όσων παραμένει να γίνουν. Έπεται πως η παρούσα δεν είναι η κατάλληλη περίπτωση για άσκηση της σύμφυτης μου εξουσίας προς παύση του Διαχειριστή. Κατάληξη μου, συνεπώς, αποτελεί ότι η Αίτηση δεν μπορεί να πετύχει και απορρίπτεται. Τα έξοδα δεν υπάρχει λόγος να μην ακολουθήσουν το αποτέλεσμα και επιδικάζονται υπέρ των Καθ'ων η Αίτηση αρ. 1, 3, 4, 5 και 6 και εναντίον του Αιτητή όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή. (Υπ.) ............... Μ. Παπαδοπούλου, Α.Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο