ΣΥΛΛΟΥΡΗΣ κ.α. ν. ΙΩΑΚΕΙΜ κ.α., Αρ. Αγωγής: 1011/19, 30/10/2020

(1997)1 Α.Α.Δ. 546). Βασικός σκοπός είναι η αποφυγή της πολλαπλότητας στη δικαστική διαδικασία και η εξοικονόμηση χρόνου και εξόδων (Μενέλαου κ.α ν. Ξενοφώντος

(1989)1 Α.Α.Δ. 371). Στην υπόθεση Samata Enterprises Ltd v. Σταυρού

(1998)1 Α.Α.Δ. 1876, υπεδείχθη ότι το καθοριστικό κριτήριο για τη συνένωση αγωγών, είναι η ύπαρξη κοινού πραγματικού ή νομικού ζητήματος, όπως αυτά διαπιστώνονται από τις εκθέσεις απαιτήσεως (Lukoil Cyprus Ltd ν. Μυλωνά κ.ά

(2011)1 Α.Α.Δ. 1962). Άλλοι παράγοντες που διαδραματίζουν ρόλο κατά την ενάσκηση της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου, είναι η πολυπλοκότητα των εγειρομένων θεμάτων, όπως και η δυνατότητα εκπροσώπησης μέσω του ίδιου δικηγόρου, και αυτά, στα πλαίσια της λογικής για την ταχύτερη απονομή της δικαιοσύνης ως προς την εξοικονόμηση χρόνου και εξόδων. Κατά την εξέταση συνεπώς του παρόντος αιτήματος για συνένωση της παρούσας αγωγής, με ακόμα 3 αγωγές, είναι επιβεβλημένο και αναγκαίο να εξεταστούν οι ισχυρισμοί που προβάλλονται στην έκθεση απαιτήσεως. Αποτελεί δε, σύμφωνα με την Samata ανωτέρω, την αποκλειστική πηγή αναζήτησης της ύπαρξης κοινού πραγματικού ή νομικού ζητήματος, ανεξαρτήτως του περιεχομένου των υπερασπίσεων. Κατά την εξέταση συνεπώς αιτήματος για συνένωση αγωγών, είναι επιβεβλημένο και αναγκαίο να εξεταστούν οι εκθέσεις απαιτήσεως, τόσο της παρούσας αγωγής, όσο και των τριών αγωγών που επιζητείται να συνενωθούν από τους ενάγοντες. Οι προς συνένωση αγωγές τέθηκαν ενώπιον του δικαστηρίου, θα πρέπει όμως εδώ να διευκρινιστεί, ότι οι αγωγές με τις οποίες επιδιώκεται η συνένωση της παρούσας, είναι ήδη συνενωμένες μεταξύ τους, κατόπιν διατάγματος του δικαστηρίου. Πολύ συνοπτική αναφορά σε αυτές θα γίνει αμέσως στη συνέχεια. Στην παρούσα αγωγή - 1011/19 - οι ενάγοντες, σύμφωνα με την έκθεση απαιτήσεως, είναι 2 από τους 14 κληροδόχους της διαθήκης του αποβιώσαντος Οδυσσέα Ιωακείμ. Οι εναγόμενοι 1 και 2 καταχώρισαν αίτηση διαχείρισης του πιο πάνω αποβιώσαντος, με αριθμό 101/15 στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας. Καταχωρήθηκαν επίσης ακόμα δυο αιτήσεις διαχείρισης, η μια από την XXXXX Ιωακείμ, με αριθμό 110/15, και η άλλη, η 160/15 από τον δικηγόρο XXXXX Λιβέρα, με την οποία επιζητούσε την επικύρωση της διαθήκης του αποβιώσαντα. Το δικαστήριο εξέδωσε ξεχωριστά διατάγματα διαχείρισης και/ή επικύρωσης διαθήκης. Ακυρώθηκαν στη συνέχεια από το Ανώτατο δικαστήριο και απέμεινε η αίτηση διαχείρισης των εναγομένων. Υπεβλήθη ανακοπή και στη συνέχεια ηγέρθησαν 3 αγωγές, ήτοι οι 2288/15, η 2412/15 και 4251/

1. Οι αγωγές αυτές έχουν συνενωθεί, με κύρια την αγωγή 2285/
2. Στις 30.4.18, με την σύμφωνο γνώμη των μερών, εκδόθηκε από το δικαστήριο διάταγμα, με το οποίο ορίστηκαν ως προσωρινοί διαχειριστές εν εκκρεμοδικία, 3 πρόσωπα. Τον Δεκέμβριο του 2015 η μητέρα του ενάγοντα, που ήταν καλά γνωστή με τον αποβιώσαντα, παρέδωσε την τελευταία διαθήκη του αποβιώσαντα. Ο ενάγων 1 την κατέθεσε προς φύλαξη στον Πρωτοκολλητή του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας. Μεταξύ των κληροδόχων της διαθήκης, περιλαμβάνονται και οι ενάγοντες. Η θέση των εναγόντων είναι ότι η ρηθείσα διαθήκη πληροί τις πρόνοιες του Νόμου, και ότι κατά την υπογραφή της διαθήκης ο αποβιώσας είχε σώας τας φρένας του και το περιεχόμενο της διαθήκης είναι αυτό που ήθελε και γράψει, με την ελεύθερη θέληση και βούληση του. Με την αγωγή, επιζητούν διάταγμα του δικαστηρίου με το οποίο να επικυρώνεται και να αναγνωρίζεται η πιο πάνω διαθήκη, απαγορευτικό διάταγμα για την παραχώρηση σε οποιονδήποτε τρίτο πρόσωπο εγγράφων διαχείρισης και άλλων συναφών προς τούτο διαταγμάτων. Μια σύντομη αναφορά στην αγωγή 2288/15, όπως και στις υπόλοιπες συνενωμένες αγωγές, κρίνεται αναγκαία. Οι ενάγουσες, ως κληρονόμοι του πιο πάνω αποβιώσαντα, με την αγωγή τους (2288/15), στρέφονται εναντίον των δυο προτιθέμενων διαχειριστών, στη διαχείριση 101/15, ενιστάμενοι στον διορισμό τους, μετά από την καταχώριση ειδοποίησης ανακοπής. Η αγωγή 4251/15 εγείρεται εκ μέρους του κατονομαζόμενου εκτελεστή της διαθήκης του αποβιώσαντα, που αφορά μόνο ένα κτήμα, και σύμφωνα με την έκθεση απαιτήσεως, καθίσταται διαχειριστής και για ολόκληρη την περιουσία του αποβιώσαντος. Επιζητά διάταγμα του δικαστηρίου, ότι είναι το μόνο πρόσωπο που δικαιούται να του παραχωρηθούν έγγραφα διαχείρισης. Επιζητά επίσης απαγορευτικό διάταγμα, για τους λόγους που καταγράφονται, να μην παραχωρηθούν έγγραφα διαχείρισης στους εναγόμενους και σε οποιαδήποτε διαδικασία σε σχέση με τη διαχείριση του αποβιώσαντα. Η αγωγή 2412/15, όπως και η αγωγή 2288/15, εγείρεται από ομάδα κληρονόμων του αποβιώσαντα, επιζητώντας, ουσιαστικά, την ίδια θεραπεία με την αγωγή 2288/15, εναντίον των δυο προτιθέμενων διαχειριστών στη διαχείριση 101/15, ενιστάμενοι στον διορισμό τους, μετά από την καταχώριση ειδοποίησης ανακοπής. Από τις πιο πάνω συνενωμένες αγωγές, προκύπτει ότι κεντρικό σημείο αναφοράς, αποτελεί η διαχείριση αρ.101/15, δυνάμει της οποίας οι εναγόμενοι, που είναι τα ίδια πρόσωπα σε όλες τις αγωγές, επιδιώκουν να διοριστούν διαχειριστές της περιουσίας του πιο πάνω αποβιώσαντα. Ενάγοντες στις δυο αγωγές, είναι κληρονόμοι και στην άλλη, ο ισχυριζόμενος εκτελεστής διαθήκης του αποβιώσαντα. Ενίστανται στη παραχώρηση εγγράφων διαχείρισης στους εναγόμενους, και επιδιώκουν διάταγμα για τον μη διορισμό τους ως διαχειριστές της περιουσίας του αποβιώσαντα. Κοινή συνισταμένη των πιο πάνω αγωγών, σύμφωνα με τις εκθέσεις απαιτήσεως, είναι ότι, στη βάση ειδικών λόγων, ή γενικά λόγων που καταγράφονται και αφορούν τους εναγόμενους, οι ενάγοντες ενίστανται στο διορισμό τους, και ως εκ τούτου, δεν θα πρέπει οι εναγόμενοι 1 και 2 να διοριστούν διαχειριστές της περιουσίας του ως άνω αποβιώσαντος. Ένσταση στην παρούσα αίτηση έφεραν και έχουν καταχωρίσει οι διάδικοι σε όλες τις πιο πάνω αγωγές, πλην των εναγόντων στην αγωγή 2288/15, που ο συνήγορος δήλωσε ότι δεν είχε ένσταση στο αίτημα. Η ακρόαση της αίτησης διεξήχθη δια των γραπτών αγορεύσεων όλων των ενιστάμενων πλευρών, όπως και της πλευράς των αιτητών. Το δικαστήριο έχει μελετήσει και έχει πλήρως υπόψη του όσα αναφέρουν οι συνήγοροι στις αγορεύσεις τους. Κοινός τόπος, τόσο στις ενστάσεις, όσο και στις αγορεύσεις των ενιστάμενων συνηγόρων, με αναφορά σε νομολογία, είναι η ανυπαρξία κοινών πραγματικών και νομικών σημείων που να δικαιολογεί το αίτημα. Κρίνεται ότι η θέση των ενιστάμενων συνηγόρων έχει έρεισμα. Διαπιστώνεται ότι η εν τίτλω αγωγή εγείρεται από 2 πρόσωπα, ως κατονομαζόμενοι κληροδόχοι άλλης διαθήκης και όχι από τον κατονομαζόμενο εκτελεστή της, δεδομένου ότι ο ένας εκ των κατονομαζόμενων εκτελεστών, σύμφωνα με την έκθεση απαιτήσεως, αποποιήθηκε του δικαιώματος του και επιδιώκουν την αναγνώριση και επικύρωση της διαθήκης. Πέραν όμως αυτού, και ως προς την ουσία των γεγονότων, διαπιστώνεται ότι οι ενάγοντες στις πιο πάνω αγωγές, ενίστανται στον διορισμό των εναγομένων ως διαχειριστών, και προβάλλουν διάφορους λόγους για τους οποίους οι εναγόμενοι δεν θα πρέπει να διοριστούν διαχειριστές της περιουσίας του αποβιώσαντα, σε αντίθεση με την παρούσα αγωγή, που είναι τελείως διαφορετικό το επίδικο θέμα που αξιώνουν οι ενάγοντες με την αγωγή στους. Το γεγονός ότι η αγωγή στρέφεται εναντίον των ιδίων εναγομένων με τις πιο πάνω αγωγές, δεν αναιρεί ή και μεταβάλει την ουσία των αξιώσεων που επιδιώκουν οι ενάγοντες δια της αγωγής τους, ούτε και σχετίζονται οι αξιώσεις τους, με εκείνες των πιο πάνω αγωγών. Απέχουν μεταξύ τους ως προς την ύπαρξη κοινών πραγματικών γεγονότων ή νομικών σημείων, που θα καθιστούσε επιθυμητή την συνένωση της παρούσας αγωγής με τις υπόλοιπες, συνενωμένες μεταξύ τους αγωγές. Πρόκειται για διαφορετικά επίδικα θέματα, άσχετα ως προς τις δικογραφημένες θέσεις των εκθέσεων απαιτήσεων. Στην υπόθεση Samata, ανωτέρω, εξηγήθηκε ότι το καθοριστικό κριτήριο για τη συνένωση αγωγών είναι η ύπαρξη κοινού πραγματικού ή νομικού ζητήματος, όπως αυτά διαπιστώνονται αποκλειστικά από τις εκθέσεις απαιτήσεως των αγωγών και ανεξάρτητα από το περιεχόμενο των υπερασπίσεων. Ανάλογη ήταν και η προσέγγιση στην υπόθεση Hadjiathanassiou v. Parperides and others

(1975)1 C.L.R. 410. Από όσα έχουν εκτεθεί σε σχέση με τα προκύπτοντα από τις εκθέσεις απαιτήσεως, συνάγεται ότι η εν τίτλω αγωγή, δεν σχετίζεται ως προς τα γεγονότα της με τις υπό συνένωση αγωγές, και στο τέλος της ημέρας, εκείνο που ενδιαφέρει εδώ, είναι πως ουδέν κοινό πραγματικό ή νομικό ζήτημα διαπιστώνεται από τις εκθέσεις απαιτήσεως. Και μόνο αν το κριτήριο αυτό ικανοποιηθεί, τότε το δικαστήριο προχωρά και εξετάζει, τα υπόλοιπα στοιχεία και κριτήρια στα οποία έχει ήδη γίνει αναφορά. Αποτελεί όμως προϋπόθεση να υπάρχουν στην έκθεση απαιτήσεως, που αποτελεί την αποκλειστική πηγή και άντληση των δεδομένων, κοινά ζητήματα, είτε νομικά είτε πραγματικά. Ένας τρόπος για να διαφανεί αν, μέσα από τις εκθέσεις απαιτήσεως υπάρχουν κοινά γεγονότα ή νομικά ζητήματα, είναι να εξεταστεί κατά πόσο οι ενάγοντες θα μπορούσαν να συνενωθούν σε ένα κλητήριο ένταλμα. Αφού στο τέλος, εκείνο που επιζητείται με την κρινόμενη αίτηση είναι η συνένωση όλων των αγωγών και η συνεκδίκαση των υποθέσεων (Horwood v. Statesman Publishing Co. Ltd, 141 L.t. 54). Στην Hadjiathanassiou ανωτέρω, εξηγήθηκε ότι η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου μπορεί να ασκηθεί αν οι ενάγοντες μπορούν να συνενωθούν σε μία αγωγή κάτω από τις πρόνοιες της Δ.9 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Αν το κριτήριο αυτό εφαρμοστεί στην παρούσα υπόθεση και στα γεγονότα όπως αυτά εκτίθενται στις εκθέσεις απαιτήσεων, η απάντηση είναι αρνητική, αφού πρόκειται για διαφορετικά μεταξύ τους επίδικα θέματα. Σύμφωνα επίσης με την Hadjiathanassiou ανωτέρω, η ύπαρξη των κοινών και πραγματικών νομικών σημείων δεν είναι πάντοτε, από μόνη της, αρκετή. Απαιτείται όπως αυτά να ενέχουν ή να εμπεριέχουν, ως και η σχετική Δ.14, Θ.2 προνοεί, ικανοποιητική ή τέτοια σπουδαιότητα, ή σημασία, κατ' αναλογία προς τα υπόλοιπα εγειρόμενα θέματα των αγωγών, ώστε αυτά, να καθιστούν επιθυμητή τη συνένωση ολόκληρων των θεμάτων των αγωγών. Το θέμα τέθηκε ως εξής: «. because the judge has given sufficient weight to the facts that the writ of summons did not contain sufficient facts to show that the claims of those actions of the plaintiffs involve a common question of law or fact bearing sufficient importance in proportion to the rest of the actions to render it desirable that the whole of the matter should be consolidated. We would therefore dismiss the appeal with costs». Και ακριβώς επ' αυτού, δεν πρέπει να παραγνωρίζεται ότι η συνένωση αφορά ολόκληρα τα θέματα των αγωγών και όχι μερικά εξ αυτών. Προκύπτει, από όσα έχουν εξηγηθεί και αναλυθεί, ότι ουδέν κοινό νομικό, ή πραγματικό θέμα ή και ζήτημα υπάρχει μεταξύ της παρούσας αγωγής, σε σχέση με τις υπόλοιπες που επιδιώκεται η συνένωση της, και συνεπώς κανένα όφελος θα προκύψει από την συνένωση των πιο πάνω αγωγών. Για τους πιο πάνω λόγους, κρίνεται ότι δεν συντρέχουν οι τασσόμενες υπό της Δ.14 Θ.2 προϋποθέσεις για να ασκηθεί προς όφελος των εναγόντων η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Η αίτηση ως εκ τούτου απορρίπτεται με έξοδα σε βάρος των εναγόντων - αιτητών και υπέρ όλων των ενιστάμενων - καθ' ων η αίτηση. Θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το δικαστήριο. Θα είναι καταβλητέα στο τέλος της διαδικασίας. (Υπ.) Ν. Γιαπανάς Π.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο, Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο