Αγγελίδης, ως διαχειριστής και προσωπικά εξαρτώμενος του αποβιώσαντος Αγγελίδη κ.α. ν. Κυπριακή Δημοκρατία μέσω Γενικού Εισαγγελέα, Αρ. Αγωγής: 1102/0

Αγγελίδης, ως διαχειριστής και προσωπικά εξαρτώμενος του αποβιώσαντος Αγγελίδη κ.α. ν. Κυπριακή Δημοκρατία μέσω Γενικού Εισαγγελέα, Αρ. Αγωγής: 1102/08, 30/10/2020 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2020:A523 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Γ. Στυλιανίδη, Π.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1102/08 Μεταξύ:

1. XXXXX Αγγελίδης, ως διαχειριστής και προσωπικά εξαρτώμενος του αποβιώσαντος XXXXX Αγγελίδη, τέως από τη Λεμεσό - Αρ. Διαχ. XXXXX/08
2. XXXXX Αγγελίδου
3. XXXXX Αγγελίδου Εναγόντων και Κυπριακή Δημοκρατία μέσω Γενικού Εισαγγελέα Εναγομένου --------------------------------- Ημερομηνία: 30/10/2020 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντες: κ. Π. Αγγελίδης για Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ & ΣΙΑ Δ.Ε.Π.Ε. Για Εναγόμενο: κα Μαρία Δρυμιώτου για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας --------------------------------- Α Π Ο Φ Α Σ Η Οι Ενάγοντες, με την παρούσα αγωγή ζητούν από το Δικαστήριο απόφαση για: «(Α) €17.086 (Λ.Κ.10.000) λόγω απώλειας και/ή δια οδύνη λόγω απώλειας οικείου (bereavement) συμφώνως του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου. (Β) €180.000- δια ειδικές αποζημιώσεις και απώλεια εισοδήματος του αποβιώσαντα προς €5.000 μηνιαίως από 10.03.2005 ημερομηνίας του θανάτου του μέχρι την ημερομηνία καταχώρησης του κλητήριο εντάλματος. (Γ) Αποζημιώσεις διά απώλεια μελλοντικών απολαβών από την ημερομηνία καταχώρησης του κλητήριου εντάλματος μέχρι την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης και από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης και μετά, διά χρόνο που ήθελε αποφασίσει και/ή θεωρήσει ορθό και δίκαιο το Δικαστήριο. (Δ) Ειδικές αποζημιώσεις ως την παράγραφο 12 ανωτέρω. (Ε) Μη χρηματικές αποζημιώσεις ύψους ΕΥΡΩ150.000 για έκαστο Ενάγοντα, για παραβίαση των άρθρων 7 του Συντάγματος της Δημοκρατίας ως απώλεια ζωής του αποβιώσαντος XXXXX Αγγελίδη και του αντίστοιχου άρθρου 2 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και Θεμελιωδών Ελευθεριών. (ΣΤ) Τιμωρητικές αποζημιώσεις. (Ζ) Γενικές Αποζημιώσεις. (Η) Νόμιμο Τόκο επί των πιο πάνω αναφερομένων ποσών.» Σύμφωνα με τα δικογραφημένα γεγονότα, η παρούσα αγωγή εγείρεται από τον Ενάγοντα 1 υπό την ιδιότητα του ως διαχειριστή της περιουσίας του αποβιώσαντα XXXXX Αγγελίδη και/ή ως εκπροσώπου των νομίμων κληρονόμων του και/ή προς όφελος της περιουσίας του και/ή προς όφελος των προσώπων που έχουν συμφέρον ή δικαιώματα εκ του Νόμου και/ή από τους Ενάγοντες 1, 2 και 3 προς όφελος των εξαρτώμενων αυτού προσώπων και οι οποίοι κατά τον ουσιώδη προς την παρούσα αγωγή χρόνο ήταν εξαρτώμενοι εκ των απολαβών και/ή υπηρεσιών και/ή διατροφής και συντήρησης και/ή προσφοράς του αποβιώσαντα, δια χρηματική και/ή αποτιμώμενη σε χρήμα απώλεια, πραγματική και/ή μελλοντική και/ή ενδεχόμενη την οποία υπέστησαν συνεπεία του θανάτου του ο οποίος επήλθε κατά ή περί την 10/03/
4. Η Εναγόμενη ήταν κατά πάντα Ουσιώδη Χρόνο υπεύθυνη για τη διαχείριση, συντήρηση και έλεγχο του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού (Γ.Ν.Λ.) και για διορισμό και έλεγχο γιατρών, ιατρικών λειτουργών, νοσοκόμων και υπηρεσιακών λειτουργών σε αυτό. Ο αποβιώσαντας κατά ή περί την 10/03/2005 οδηγήθηκε στο Γ.Ν.Λ. για να τύχει της κατάλληλης περίθαλψης, προσοχής και συμβουλής από τους γιατρούς και/ή ιατρικούς λειτουργούς και/ή νοσοκόμους και/ή υπηρεσιακούς λειτουργούς του Γ.Ν.Λ. και/ή άλλους υπαλλήλους και/ή αντιπροσώπους της Εναγομένης σχετικά με έμφραγμα που υπέστη νωρίτερα εκείνη την ημέρα και τις συνέπειές του. Πράττοντας αμελώς και/ή κατά παράβαση των καθηκόντων τους, οι υπηρέτες και/ή αντιπρόσωποι της Εναγόμενης οδήγησαν στο θάνατο τον αποβιώσαντα, Ανδρέα Αγγελίδη. Η Εναγόμενη παρουσιάζεται στο Δικαστήριο Λευκωσίας κατηγορούμενη επειδή οι υπάλληλοι και/ή αντιπρόσωποι της οι οποίοι περιέθαλψαν και/ή πρόσεχαν και/ή συμβούλεψαν τον Ενάγοντα κατά τη διάρκεια της παραμονής του στο Γ.Ν.Λ. αμελώς έπραξαν και/ή δεν έπραξαν με την προσάγουσα προσοχή και επιμέλεια, με αποτέλεσμα το θάνατο του αποβιώσαντα, XXXXX Αγγελίδη, κατά ή περί την 10/03/
5. Ο Ενάγοντας ισχυρίζεται ότι ο προαναφερόμενος θάνατος οφείλεται στην αμέλεια που επέδειξαν οι γιατροί και/ή ιατρικοί λειτουργοί και/ή νοσοκόμοι και/ή υπηρεσιακοί λειτουργοί του Γ.Ν.Λ. και/ή άλλοι υπάλληλοι και/ή αντιπρόσωποι της Εναγομένης, κατά τη διάρκεια της περίθαλψης του αποβιώσαντα στο Γ.Ν.Λ. και/ή στο ότι παρέλειψαν να πράξουν τις συνηθισμένες διαδικασίες που ακολουθούνται σε τέτοιες περιπτώσεις και/ή παρέλειψαν να καταβάλουν τέτοια δεξιότητα και/ή επιμέλεια που απαιτείται για τον εντοπισμό τέτοιων περιπτώσεων και την αντιμετώπιση τους. Κατέγραψαν στην Έκθεση Απαίτησης λεπτομέρειες αμέλειας και/ή παράβασης καθήκοντος και/ή παράβαση των εκ του Νόμου απορρεόντων καθηκόντων της Εναγομένης και/ή των αντιπροσώπων της και/ή των υπαλλήλων της. Οι πιο κάτω αναφερόμενοι είναι τα πρόσωπα που ο αποβιώσας κατά το χρόνο του θανάτου είχε υποχρέωση να συντηρεί και/ή βοηθά και που πράγματι συντηρούσε και/ή βοηθούσε και ήταν εξαρτώμενα από αυτόν πρόσωπα με την έννοια του άρθρου 58 του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου όπως έχει τροποποιηθεί και τα οποία δικαιούνται αποζημιώσεις. (Α) XXXXX Αγγελίδου, σύζυγος, ηλικίας 48 ετών. (Β) XXXXX Αγγελίδης, υιός, ηλικίας 21 ετών. (Γ) XXXXX Αγγελίδου, θυγατέρα, ηλικίας 16 ετών. Συνεπεία του δυστυχήματος η περιουσία του αποβιώσαντα και/ή κληρονόμοι και/ή εξαρτώμενοι αυτού υπέστησαν απώλεια και ειδικές ζημίες ως ακολούθως: ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΕΙΔΙΚΩΝ ΖΗΜΙΩΝ (Α) Έξοδα ταφής €4.271,50 (Λ.Κ.2.500). (Β) Αεροπορικό εισιτήριο υιού από Αγγλία €400 (Λ.Κ.240). (Γ) €180.000- Απώλεια εισοδήματος και/ή απολαβών του αποβιώσαντα προς €5.000 μηνιαίως από τις 10/03/2005 ημερομηνία θανάτου μέχρι την ημερομηνία καταχώρησης του κλητήριου εντάλματος. (Δ) Απώλεια εισοδήματος και/ή απολαβών του αποβιώσαντα προς €5.000 μηνιαίως και/ή δια ποσό που ήθελε επιδικαστεί υπό του Δικαστηρίου από την ημερομηνία καταχώρησης του κλητήριου εντάλματος και μέχρι την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης. Ο υιός του αποβιώσαντα XXXXX, κατά τον ουσιώδη χρόνο ήτο φοιτητής στο 1° του έτος στην Αγγλία και έναντι των εξόδων συντήρησης, διατροφής και μόρφωσης αυτού ξοδευόταν από τον αποβιώσαντα το ποσό των €2.000 μηνιαίως. Η θυγατέρα του αποβιώσαντα Γεωργία, κατά τον ουσιώδη χρόνο ήτο μαθήτρια στη 2η τάξη Λυκείου και ξοδεύονταν €1.000 μηνιαίως για διατροφή, συντήρηση και ιδιαίτερα απογευματινά μαθήματα. Επί του παρόντος η θυγατέρα είναι φοιτήτρια στο 2° έτος σπουδών στην Κύπρο και έναντι των εξόδων συντήρησης, διατροφής και μόρφωσης αυτής ξοδεύτηκαν €2.000 μηνιαίως ποσό που αναμένεται να χρειαστεί και για τα υπόλοιπα 3 χρόνια των σπουδών της. Ο αποβιώσας λόγω του θανάτου του σε ηλικία 50 ετών έχει στερηθεί του δικαιώματος ανέλιξης στην εργασία του, με αποτέλεσμα τα εξαρτώμενα πρόσωπα αυτού να στερηθούν και να μην μπορούν να καρπωθούν τα οικονομικά οφέλη τα οποία θα δικαιούντο και/ή θα καρπούντο. Περαιτέρω, είναι ισχυρισμός των Εναγόντων ότι οι κληρονόμοι του αποβιώσαντα δικαιούνται εις αποζημιώσεις εκ €17.086 (Λ.Κ.10.000) - λόγω απώλειας και/ή δια οδύνης λόγω απώλειας οικείου (bereavement) συμφώνως του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου. Συνέπεια του θανάτου του αποβιώσαντα η περιουσία αυτού και/ή οι ανωτέρω κληρονόμοι και/ή εξαρτώμενοι του απώλεσαν τη χρηματική και/ή αποτιμώμενη σε χρήμα βοήθεια και/ή υπηρεσίες και/ή προσφορά του αποβιώσαντα ως συζύγου και πατέρα. Περαιτέρω δε τα ως άνω αναφερόμενα άτομα έχουν στερηθεί τη φυσική στοργή και αγάπη του αποβιώσαντα. Κατά πάντα ουσιώδη για την παρούσα αγωγή χρόνο ο αποβιώσας έχαιρε άκρας υγείας, ήτο δραστήριος, δημιουργικός και εργαζόταν ως επιχειρηματίας στον τομέα εμπορίας και διόρθωσης μηχανών ηλεκτρονικών παιχνιδιών και τα εισοδήματα του ανέρχονταν περίπου στο ποσό των €5.000 μηνιαίως. Είναι ακόμα ισχυρισμός επίσης των Εναγόντων ότι η αμέλεια και/ή παράβασης καθήκοντος και/ή παράβαση των εκ του Νόμου και/ή κανονισμών απορρεόντων υποχρεώσεων του εναγόμενου και/ή του Γ.Ν.Λ. και/ή των αντιπροσώπων και/ή υπαλλήλων αυτών είναι τέτοιας μορφής και/ή τόσο αδικαιολόγητη όπου οι Ενάγοντες έχουν το δικαίωμα να αξιώνουν τιμωρητικές και/ή παραδειγματικές αποζημιώσεις. Με την Υπεράσπισή του ο Εναγόμενος εγείρει προδικαστική ένσταση ότι η παρούσα αγωγή δεν μπορεί να προχωρήσει λόγω κωλύματος εξαιτίας συμπεριφοράς της Ενάγουσας 2, η οποία την 10/3/05 ημέρα κατά την οποία ο Α. Αγγελίδης απεβίωσε, με ανυπόγραφη δήλωσή της εμπόδισε και/ή δεν συγκατατέθηκε και/ή απέτρεψε την διενέργεια νεκροτομής επί της σορού του συζύγου της δηλώνοντας ότι δεν έχει καμιά απαίτηση από τον θάνατό του κατά τρόπο που να παρεμποδίζει τον Εναγόμενο από του να προβάλει την υπεράσπισή του. Περαιτέρω εγείρεται δεύτερη προδικαστική ένσταση ότι το αίτημα θεραπείας το οποίο υποβάλλεται επί της παραγράφου (Ε), δεν μπορεί να εξεταστεί ένεκα ελλιπούς ή/και πλημμελούς δικογράφησης ή/και προσδιορισμού του πραγματικού υποβάθρου εις το κύριο σώμα της Έκθεσης Απαίτησης των Εναγόντων. Η διατύπωση και μόνο της θεραπείας δεν επιτρέπει την εξέταση του εν λόγω θέματος το οποίο εγείρεται γενικά ή/και αόριστα ως αξίωση. Ο Εναγόμενος ισχυρίζεται ότι τα πραγματικά γεγονότα έχουν ως ακολούθως: Στις 9/3/2005 και ώρα 10:20μ.μ., ο Δρ. Χρ. Πήλασας Ιατρικός Λειτουργός στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών και Ατυχημάτων του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού εξέτασε τον αποβιώσαντα XXXXX Αγγελίδη, ο οποίος προσήλθε με ιδιωτικό μέσο. Ο XXXXX Αγγελίδης παραπονείτο για έντονο πόνο στο στήθος και αιμωδία αριστερού άνω άκρου. Από το ιστορικό του ασθενούς, διαφάνηκε ότι ήταν καπνιστής (περίπου 40 τσιγάρα ημερησίως). Κατά την κλινική εξέταση ο εν λόγω ιατρός διαπίστωσε τα ακόλουθα: Αρτηριακή πίεση 140/90 και 70 σφίξεις το λεπτό. Ηλεκτροκαρδιογράφημα: Φλεβοκομβικός ρυθμός με κατασπάσεις του ST στις απαγωγές II, 111, AVF, V3-V6 (ηλεκτροκαρδιογραφικές αλλοιώσεις οξέως στεφανιαίου συνδρόμου). Βιοχημικός έλεγχος και καρδιακά ένζυμα φυσιολογικά. Χορηγήθηκε η ενδεδειγμένη θεραπεία με 02 ενδοφλέβια νιτρώδη, ασπιρίνη και νιτρώδη υπογλωσσίως. Ο ασθενής τέθηκε υπό στενή παρακολούθηση, κλήθηκε ο εφημερεύων Καρδιολόγος ο οποίος περί τις 11:00μ.μ. εισήγαγε τον ασθενή στη Μονάδα Εντατικής Παρακολούθησης. Η ειδικός Καρδιολόγος XXXXX Παπαδοπούλου Χαραλάμπους, στις 09/03/2005 εκτελούσε εφημερία στο Καρδιολογικό Τμήμα του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού. Το βράδυ γύρω στις 10.30μ.μ. κλήθηκε από τις Α' Βοήθειες να εξετάσει τον XXXXX Αγγελίδη, ηλικίας 50 ετών, ο οποίος παρουσίαζε οξύ στεφανιαίο σύνδρομο (έντονο οπισθοστερνικό άλγος με αιμωδία άνω άκρων και ναυτία με συνοδές ισχαιμικές ηλεκτροκαρδιογραφικές αλλοιώσεις (ST,II,IIl,aVF,V3-V6). Από το ιστορικό είχε αναφερθεί ότι ήταν βαρύς καπνιστής και ο πατέρας του είχε υποστεί έμφραγμα σε ηλικία 55 ετών. Είχε ήδη αρχίσει η εφαρμογή όλων των ενδεδειγμένων θεραπευτικών μέσων από τους συναδέλφους της, των Α' Βοηθειών και αφού μεταφέρθηκε άμεσα στην μονάδα εντατικής θεραπείας συνεχίστηκε η χορήγηση της θεραπευτικής αγωγής που ακολουθείται ανά το παγκόσμιο σε οξέα καρδιακά σύνδρομα χωρίς ανάσπαση του ST (ASA, Clexane, νιτρώδη ενδοφλεβίως, Aggrastat και στατίνες). Ο πόνος είχε ήδη υποχωρήσει ενώ ο ασθενής βρισκόταν στις Α' Βοήθειες μετά την έναρξη του Cedocard. Στην εντατική, η κατάσταση του ασθενούς ήταν αιμοδυναμικά και κλινικά σταθερή (καλή αρτηριακή πίεση και σφύξεις χωρίς πόνο ή αρρυθμίες). Οι συγγενείς ήταν παρόντες και είχαν ενημερωθεί για την κρισιμότητα της κατάστασης του και την πιθανότητα επιπλοκών και επιδείνωσης. Η ιατρός XXXXX Παπαδοπούλου στις 3.30π.μ. ενημερώθηκε τηλεφωνικώς από την υπεύθυνη νοσοκόμα της εντατικής ότι ο άρρωστος παρουσίασε κοιλιακή μαρμαρυγή (ανακοπή). Αμέσως έτρεξε στο δωμάτιο του ασθενούς και μαζί με την αναισθησιολόγο και όλο το προσωπικό άρχισαν την προσπάθεια της ανάνηψης με ηλεκτροσόκ, διασωλήνωση, μαλάξεις και την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή. Δυστυχώς οι προσπάθειες τους απέβησαν μάταιες αφού στο τέλος παρουσιάστηκε ασυστολία, η οποία παρά τις προσπάθειές τους να αντιμετωπίσουν δεν ανατάχθηκε και ο ασθενής κατέληξε. Η όλη διαδικασία διήρκεσε γύρω στα 45 λεπτά. Οι συγγενείς ενημερώθηκαν άμεσα και προσήλθαν στην εντατική. Όταν τους ενημέρωσαν ότι σε τέτοιες περιπτώσεις διενεργείται νεκροτομή, αρνήθηκαν έντονα και ενυπογράφως. Ο Εναγόμενος αρνείται τις λεπτομέρειες αμέλειας και ισχυρίζεται ότι ο Εναγόμενος ή οι αντιπρόσωποι ή οι υπάλληλοι ή οι εργοδοτούμενοι του δεν επέδειξαν οποιανδήποτε αμέλεια εξαιτίας της οποίας να προήλθε ο θάνατος του Α. Αγγελίδη. Είναι δε ισχυρισμός του Εναγομένου ότι η κρίση των θεραπόντων ιατρών για την ιατροφαρμακευτική αγωγή ή/και θεραπεία που δόθηκε στον αποβιώσαντα ήταν ορθή ή/και ενδεικνυόμενη υπό τις περιστάσεις. Ο Εναγόμενος ισχυρίζεται περαιτέρω ότι στην περίπτωση του αποβιώσαντα είχε εφαρμοστεί άμεσα η ιατρικά παραδεκτή, πρακτικά εφαρμόσιμη, επιστημονικά ορθή και επιβεβλημένη κάτω από τις δοσμένες περιστάσεις, κατά τον επίδικο χρόνο θεραπευτική αγωγή, το δε ιατρικό και/ή άλλο προσωπικό είχε επιδείξει, καθ' όλη τη διάρκεια της παραμονής του στο Γ.Ν.Λ., τη μέγιστη ιατρικά δυνατή επιμέλεια. Ο Εναγόμενος ισχυρίζεται ακόμα ότι η περίπτωση του αποβιώσαντος είχε αντιμετωπιστεί από το ιατρικό και/ή άλλο προσωπικό του Γ.Ν.Λ. μέσα στο πλαίσιο επιστημονικά παραδεκτής ιατρικής πρακτικής, είχε τεθεί μετά από ενδελεχείς εξετάσεις η ορθή διάγνωση και είχαν γίνει όλες οι επιβαλλόμενες από την κατάσταση της ιατρικές ενέργειες για την αντιμετώπιση των σοβαρότατων προβλημάτων υγείας που παρουσίαζε, καθώς και όλες οι κατάλληλες και ιατρικά γενικά παραδεκτές ενέργειες για αντιμετώπιση της κατάστασης του αποβιώσαντος, πάντα βέβαια στα πλαίσια των επιστημονικών δυνατοτήτων των ιατρικών δεδομένων της Κυπριακής Δημοκρατίας. Το 2005 για σκοπούς θεραπευτικής ταξινόμησης οι όροι έμφραγμα του μυοκαρδίου, ασταθής στηθάγχη κ.ά. θεωρούνται μέρος ενός συνεχούς φάσματος το οποίο περιγράφεται στον όρο οξύ στεφανιαίο σύνδρομο. Τα οξέα στεφανιαία σύνδρομα υποδιαιρούνται σε δύο μεγάλες κατηγορίες και η ενδεδειγμένη θεραπεία για το κάθε ένα είναι διαφορετική. Η χρήση των θρομβολυτικών εναπόκειται στην κρίση του θεράποντος ιατρού. Εξάλλου το Γ.Ν.Λ. είχε στη διάθεσή του τη δέουσα ιατροφαρμακευτική θεραπεία. Οι υπηρεσίες υγείας ήταν συνεχώς διαθέσιμες και προσβάσιμες, σύμφωνα με τις δυνατότητες του ισχύοντος Συστήματος Υγείας και τους διαθέσιμους οικονομικούς, ανθρώπινους και υλικούς πόρους του κράτους. Ο Εναγόμενος παραδέχεται τα έξοδα ταφής και ισχυρίζεται ότι η ζημιά που αξιώνεται ως έξοδα αεροπορικού εισιτηρίου από Αγγλία για τον Ενάγοντα 1 δεν μπορεί να διεκδικηθεί στα πλαίσια της παρούσας αγωγής, αν και το ύψος της είναι παραδεκτό. Ο Εναγόμενος αρνείται τα ποσά που απαιτούν οι Ενάγοντες για απώλεια εισοδήματος και/ή απολαβών του αποβιώσαντα καθώς και μελλοντικών απολαβών και ισχυρίζεται ότι τα αξιούμενα ποσά είναι υπερβολικά, δεν λαμβάνουν υπόψη τα προσωπικά έξοδα του αποβιώσαντος τα οποία είναι άγνωστα στον Εναγόμενο και θέτει τους Ενάγοντες σε αυστηρή απόδειξη τόσο των εισοδημάτων του αποβιώσαντος, όσο και των δαπανών συντήρησης του. Ο Εναγόμενος παραδέχεται το ποσό των €17.086 λόγω απώλειας (bereavement), αλλά αρνείται ότι αυτός είναι καθ' οιονδήποτε τρόπο υπεύθυνος για την καταβολή του αφού δεν ευθύνεται για τον θάνατο του αποβιώσαντος. ΜΕ1 κατέθεσε η XXXXX Θρασυβούλου Αγγελίδου η οποία κατέθεσε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασής της. Στις 27 Φεβρουάριου του 1982 παντρεύτηκε με τον αποβιώσαντα XXXXX Αγγελίδη. Από το γάμο τους απέκτησαν δύο τέκνα, τον XXXXX Αγγελίδη που γεννήθηκε στις 13/02/1984 και τη XXXXX Αγγελίδου που γεννήθηκε στις 05/04/
6. Ο αποβιώσας σύζυγός της είχε γεννηθεί στις 11/01/
7. Εκτός από σύζυγος ήταν και εξαρτωμένη του συζύγου της. Η παρούσα υπόθεση έχει εγερθεί από τους τρεις Ενάγοντες, του πρώτου ως διαχειριστή και εξαρτωμένου του αποβιώσαντος με αρ. διαχείρισης XXXXX/08, αυτής ως συζύγου και εξαρτώμενης του αποβιώσαντος και της XXXXX Αγγελίδου ως θυγατέρας και εξαρτωμένης του αποβιώσαντος. Ο σύζυγός της απεβίωσε στις 10/03/2005 στο Γ.Ν.Λ. από καρδιακό επεισόδιο. Στο Νοσοκομείο τον οδήγησε αυτή μετά τις 9:30μ.μ. στις 09/03/
8. Αφορμή για την μετάβασή τους στο Νοσοκομείο ήταν το γεγονός ότι ο σύζυγός της ένιωσε πολύ δυνατούς πόνους στο στήθος και την παρεκάλεσε να τον πάρει το συντομότερο στο Νοσοκομείο. Επειδή αυτή ήξερε ότι η οικογένεια του συζύγου είχαν κληρονομικά καρδιακά προβλήματα και επιπλέον ο σύζυγός της ήταν καπνιστής και κατάλαβε και αυτή ότι επρόκειτο για καρδιακό επεισόδιο, έτσι τον βοήθησε και έτρεξαν αμέσως στις Πρώτες Βοήθειες. Στο ένα τέταρτο του έκαναν καρδιογράφημα και τους είπαν ότι είχε σοβαρό έμφραγμα. Του έδωσαν ορισμένα φάρμακα και ηρέμησε και όταν σε μερικά λεπτά μπήκαν στην εντατική, η επί καθήκοντι ιατρός της είπε ότι ο σύζυγός της ηρέμησε και την έστειλε σπίτι για να υλοποιήσει και την επιθυμία του συζύγου της να του φέρει νέα εσώρουχα και πιτζάμες γιατί πιθανόν να έμενε μέσα για ορισμένες μέρες. Θα έπρεπε να επιστρέψει την επόμενη το πρωί για να μάθει πληροφορίες για το τι θα γινόταν. Την άφησαν με την εντύπωση ότι του έκαμαν θρομβόλυση και έτσι δεν κινητοποίησε άλλους συγγενείς της ιατρούς ή φίλους γιατί είχε ακούσει ότι μετά το έμφραγμα εκείνο που πρέπει να γίνει πρώτα είναι η θρομβόλυση. Ουδέποτε της αναφέρθηκε ότι στο Γ.Ν.Λ. δεν γινόταν θρομβόλυση γιατί υπήρχε εργατική διαφορά μεταξύ των επεμβατικών καρδιολόγων για την οποία αυτή ούτε ήξερε και ούτε ποτέ αναζήτησε να μάθει οτιδήποτε. Γύρω στις 3:30π.μ. στις 10/03/2005 πήρε τηλεφώνημα στο σπίτι της γιατί ο άντρας της ήταν «σοβαρά» άρρωστος. Όταν δέκα λεπτά αργότερα έφθασε στο Νοσοκομείο διεπίστωσε ότι ο σύζυγός της ήταν νεκρός και η επί καθήκοντι ιατρός ούτε καν την προσέγγισε για να την πληροφορήσει για ποιο λόγο την κάλεσε στο Νοσοκομείο. Τηλεφώνησε στα παιδιά της, στον XXXXX που βρισκόταν στο Λιντς της Αγγλίας όπου ήταν πρωτοετής φοιτητής στο κλάδο Διοίκησης Επιχειρήσεων στο Πανεπιστήμιο του Λιντς και στην κόρη της Γεωργία που ήταν σπίτι και ήταν τότε 16 χρονών και φοιτούσε στην πρώτη Λυκείου. Το μόνο που την ρώτησαν είναι αν ήθελε να γίνει νεκροψία και στην κατάσταση που βρισκόταν είπε όχι. Ο σύζυγός της κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν επιχειρηματίας στο εμπόριο και στις επιδιορθώσεις ηλεκτρονικών παιχνιδιών με μηνιαίες απολαβές £5.000 περίπου. Αυτά τα χρήματα τα κέρδιζε από τις δραστηριότητές του στη Ρουμανία γιατί αυτή δεν ρωτούσε και πολύ για τα οικονομικά, της Ρουμανίας, γιατί όλα τα έξοδα τα αναλάμβανε εκείνος και δεν ήθελε να τον ενοχλεί για κάτι το οποίο ήταν εντάξει στις υποχρεώσεις του. Την ίδια εποχή αυτή συντηρούσε και εκμεταλλευόταν μια μπουτίκ στη XXXXX, XXXXX Court, στον παραλιακό δρόμο της Γερμασόγειας. Στην πραγματικότητα αυτή υπέγραφε τα χαρτιά και ήταν εκεί, αλλά την οικονομική διαχείριση του καταστήματος την είχε ο σύζυγός της. Από τη λειτουργία της μπουτίκ κέρδιζε περίπου άλλες £2.000 τον μήνα. Αυτό το γνώριζε επειδή ήταν και το αντικείμενο της δουλειάς της και ήθελε να ξέρει έστω και χοντρικά αν κέρδιζαν ή έχαναν. Αυτή αμειβόταν με μηναίο μισθό περίπου £
9. Ότι ο σύζυγός της ήταν καπνιστής το γνώριζε όπως επίσης και το γεγονός ότι είχε οικογενειακό ιστορικό. Αυτές τις πληροφορίες τις έδωσε στο Νοσοκομείο γιατί ένιωθε ότι έπρεπε να δείξουν περισσότερο και άμεσο ενδιαφέρον λόγω των πιο πάνω παραγόντων. Υιοθετεί πλήρως όλα όσα αναφέρονται στην έκθεση απαιτήσεως μέχρι και το αιτητικό. Επίσης απ' ότι γνωρίζει στο Νοσοκομείο έπρεπε να λειτουργεί μονάδα καθετηριασμού, η οποία υπάρχει μεν στο Νοσοκομείο αλλά δεν λειτουργούσε κατά τον ουσιώδη χρόνο λόγω διαφορών που είχαν οι καρδιολόγοι στον καταμερισμό εργασίας. Αντεξεταζόμενη η μάρτυρας είπε ότι ήταν διευθύντρια της μπουτίκ και μέτοχος. Μερίσματα δεν έπαιρνε. Μόνο το μισθό της είχε. Έμπαιναν στην οικογένεια περίπου ΛΚ2000 και ΛΚ500 ήταν ο μισθός της. Ο σύζυγός της, μέχρι την ημέρα που έπαθε το καρδιακό επεισόδιο, δεν είχε ποτέ του ασθενήσει προηγουμένως, ούτε είχε κανένα πρόβλημα προηγουμένως. Έτσι δεν είχε προσωπικό γιατρό. Δεν είχε καμιά ενόχληση και συγκεκριμένα εκείνη την ημέρα εργαζόταν μέχρι αργά. Κάπνιζε 40 τσιγάρα ημερησίως. Ξέρει ότι παίζει σοβαρό λόγο αλλά δεν θα έλεγε ότι θα πεθάνει από το τσιγάρο και μόνο. Όταν παρουσιάστηκε το καρδιακό πρόβλημα το συνέδεσε με το οικογενειακό πρόβλημα αμέσως. Στη Ρουμανία έμενε στο Βουκουρέστι, σε διαμέρισμα. Ήταν της εταιρείας που διατηρούσε. Το ρεύμα και το νερό το πλήρωνε ο ίδιος. Και το φαγητό του, το πλήρωνε από τα εισοδήματά του. Ο σύζυγος της είχε αυτοκίνητο στην Ρουμανία και τη βενζίνη, την πλήρωνε ο ίδιος από δικά του χρήματα. Και τα τσιγάρα του είναι από δικά του εισοδήματα που πληρώνονταν. Τη βενζίνη του αυτοκινήτου του που ήταν στην Κύπρο την πλήρωνε ο ίδιος καθώς και το ρεύμα, το νερό, το τηλέφωνο στην Κύπρο τα πλήρωνε ο ίδιος και βοηθούσε την οικογένεια του. Επίσης τα έξοδα του σπιτιού τα κάλυπτε ο σύζυγός της. Εκείνο το βράδυ είχαν καλεσμένους. Έφυγαν η ώρα 9.30 ή 10.00μ.μ. και ο άντρας της πήγε πάνω να κάμει ένα ντους και να ξαπλώσει. Μετά τις 10.00μ.μ., θα ήταν 10.15μ.μ. κατέβηκε κάτω και της είπε «γρήγορα στο Νοσοκομείο έχω πολύ δυνατούς πόνους πάνω στο στήθος μου, ψηλά.». Κατ' αρχήν τον άφησε στο αυτοκίνητο και πήγε τρέχοντας στις Πρώτες Βοήθειες για να ζητήσει βοήθεια. Στάθμευσε στην είσοδο. Ο άντρας της ήταν ξαπλωμένος πίσω. Είχε τις αισθήσεις του. Ζήτησε βοήθεια αλλά δεν ήρθε κανένας να τη βοηθήσει. Σταμάτησε το αυτοκίνητο ακριβώς απέναντι από την είσοδο. Μετά από 5 λεπτά που τον άφησαν να στέκει διότι ζητούσαν τηλέφωνα και διευθύνσεις, τους ενημέρωσε τι έχει. Μετά τους παρακάλεσε και τους έδωσαν δωμάτιο και ξάπλωσε. Δεν ξέρει πότε έπαθε έμφραγμα ο πεθερός της. Όμως ξέρει ότι πέθανε από έμφραγμα. Κάτω στις Πρώτες Βοήθειες της είπαν μετά το καρδιογράφημα ότι είχε πάθει σοβαρό έμφραγμα και πρέπει να μεταφερθεί στην Εντατική. Ήταν εκεί δίπλα του διότι ήταν μόνος του, μπήκε η νοσοκόμα, προσπαθούσε να βρει φλέβα, το θυμάται πολύ καλά, πόνεσε ο σύζυγός της και επειδή διαμαρτυρήθηκε, του έβαλε τις φωνές. Η νοσοκόμα της είπε ότι «είναι ορός θρομβόλυσης». Από το τηλέφωνο της είπαν «Είναι σοβαρά άρρωστος. Να έρθεις». Όταν πήγε στο Νοσοκομείο όταν του μιλούσε δεν υπήρχε καμιά αντίδραση και αντιλήφθηκε ότι πέθανε. Μετά, αφού ειδοποίησε την αδελφή της με το σύζυγό της, ανέβηκαν πάνω, ίσως να ήταν 4.00 ή 4.30μ.μ. και την ενημέρωσε ο γιατρός. Της είπε για τον ήσυχο θάνατο του συζύγου της και τη ρώτησε για τη νεκροψία. ΜΕ2 κατέθεσε ο XXXXX Μισσούρης, διευθυντής της καρδιολογικής κλινικής στο Frimley Health NHS Trust του Λονδίνου. Ετοίμασε και σχετική γνωμάτευση την οποία κατέθεσε στο Δικαστήριο. Κατέθεσε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασής του στην οποία λέγει μεταξύ άλλων και τα εξής: Έχει σπουδάσει ιατρική στο St Georges Medical School στο Λονδίνο και πήρε το πτυχίο ιατρικής το
10. Αργότερα πήρε την ειδικότητα της καρδιολογίας και ειδικής παθολογίας το
11. Έκτοτε εργάζεται σαν διευθυντής όπως και επίσης επισκέπτης καθηγητής καρδιολογίας στο Πανεπιστήμιο Κύπρου καθώς και ως επίκουρος καθηγητής στο Imperial School of Medicine στον Λονδίνο. Είναι επίσης ερευνητής και έχει δημοσιεύσει πάρα πολλές εργασίες για καρδιοαγγειακά νοσήματα και ιδίως για οξέα εμφράγματα. Τα πτυχία του είναι BSc (Hons), MB BS (Merit), MRCP, MD, FRCP. Μελέτησε τον ιατρικό φάκελο της παρούσας υπόθεσης. Το υλικό που του δόθηκε και μελέτησε είναι το Τεκμήριο 1 που αφορά την πορεία του ασθενούς από την εισαγωγή του μέχρι και την κατάληξή του. Τα ηλεκτροκαρδιογραφήματα που έχει δει, του αποβιώσαντα, δείχνουν κατάσπαση στα δύο και τρία aVF ως επίσης και στο V5 και V
12. Πιο σημαντικό όμως είναι η ανάσπαση στο aVR το οποίο σε τέτοιες περιπτώσεις δηλεί απόφραξη της πρόσθετης κατιούσας (proximal LAD) ή σε ορισμένες περιπτώσεις απόφραξη του αριστερού κορμού, το οποίο επιφέρει στις περισσότερες περιπτώσεις καταστροφικές συνέπειες. Το ηλεκτροκαρδιογράφημα έχει δώδεκα απαγωγές (Ι,ΙΙ,ΙΙ, aVR, aVL, aVF, VI-V6) είπε, δηλαδή παίρνουμε τον ηλεκτρισμό από την καρδιά σε δώδεκα σημεία και αυτό μας δίδει το ηλεκτροκαρδιογράφημα που ξέρουμε σήμερα, δηλαδή μπορούμε να διαγνώσουμε από τα πιο πάνω πολλά νοσήματα εκ των οποίων, το ένα είναι η μυοκαρδική προσβολή (St elevation myocardial infunction) (καρδιακή προσβολή) ή οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου(non st elevation myocardial infunction). Τα πιο πάνω ευρήματα σημαίνουν σε απλά λόγια ότι ο αποβιώσας είχε σοβαρή καρδιακή προσβολή και σε έτσι περιπτώσεις θα έπρεπε να δοθεί θρομβολυτική αγωγή ή άμεση μεταφορά σε καρδιολογικό κέντρο όπου θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί πρωτογενής αγγειοπλαστική (primary angioplasty). Οι πρωτογενείς αγγειοπλαστικές που μειώσανε αισθητά τους θανάτους από καρδιακές προσβολές είχαν ήδη αρχίσει να γίνονται από το 2000, περιλαμβανομένης και της Κύπρου. Οι θρομβολυτικές αγωγές υπήρχαν από πολύ πιο πριν. Η καρδιακή προσβολή είναι η απόφραξη της στεφανιαίας αρτηρίας (occlusion of the coronary artery) η οποία αν δεν διανοιχτεί άμεσα είτε με θρομβολυτική αγωγή ή με αγγειοπλαστική και τοποθέτηση stent επιφέρει πολλαπλές περιπλοκές περιλαμβανομένου και του άμεσου θανάτου λόγω της διακοπής της μεταφοράς αίματος στην καρδία. Η πρωτογενής αγγειοπλαστική είναι όπου ο ασθενής μεταφέρεται άμεσα και χωρίς καμία καθυστέρηση στην αιμοδυναμική μονάδα του Νοσοκομείου για επέμβαση και αγγειοπλαστική ούτως ώστε ο επεμβατικός καρδιολόγος να διανοίξει την αρτηρία με αποτέλεσμα να αποκατασταθεί η αιμάτωση του μυοκαρδίου. Είναι σημαντικό ότι τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οποιαδήποτε; καθυστέρηση μπορεί να έχει καταστροφικά αποτελέσματα. Είναι γνωστή στους ιατρικούς κύκλους η έκφραση «Time is muscle». Όσο περισσότερη καθυστέρηση τόσος περισσότερος καρδιακός μυς καταστρέφεται. Η θρομβόλυση είναι η παροχή ενδοφλέβιας αγωγής ούτως ώστε να διαλυθεί ο θρόμβος που απόφραξε την αρτηρία και δημιούργησε την καρδιολογική προσβολή. Πολλές φορές ο θρόμβος διαλύεται με την θρομβόλυση και γίνεται μετά αγγειοπλαστική, αλλά με την αγγειοπλαστική τα αποτελέσματα είναι πολύ καλύτερα σε βαθμό που η θρομβολυτική αγωγή χρησιμοποιείται πολύ σπανιότερα. Στην περίπτωση του αποθανόντος η αποτυχία ορθής ανάγνωσης των καρδιογραφημάτων του αποβιώσαντα και ιδίως η ανάσπαση του aVR καθυστέρησαν την χορήγηση της κατάλληλης αγωγής (είτε θρομβόλυσης ή αγγειοπλαστικής) με καταστροφικά αποτελέσματα. Από τον ιατρικό φάκελο φαίνεται ξεκάθαρα ότι δεν δόθηκε θρομβολυτική αγωγή που δίδεται στα εμφράγματα του μυοκαρδίου (όπως ήταν αυτό του αποβιώσαντα) και δεν σκέφτηκαν καν να μεταφέρουν τον ασθενή στο Νοσοκομείο Λευκωσίας όπου υπήρχε το αιμοδυναμικό εργαστήριο που μπορούσε να χορηγήσει την πρέπουσα αγωγή. Η φαρμακευτική αγωγή που δόθηκε στον ασθενή δεν ήταν ικανοποιητική διότι δεν ήταν επαρκής για αντιμετώπιση εμφράγματος καθώς τα φάρμακα που χορηγήθηκαν δίδονται σε οξέα εμφράγματα και όχι σε απόφραξη της αρτηρίας όπως ήταν η περίπτωση του αποβιώσαντος. Υπάρχουν πολλές έρευνες και δημοσιεύσεις, οι οποίες δεικνύουν ότι σε αυτή την κλινική εικόνα, όπου υπάρχει κατάσπαση 2,3 aVF, V5 και V6 όπως και ανάσπαση στο aVR πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν πολύ σοβαρό έμφραγμα με απόφραξη της αριστερής κατιούσας και του αριστερού κορμού και όχι σαν οξύ σύνδρομο. Ορισμένες δημοσιεύσεις επεσύναψε ως Τεκμήρια 2 και
13. Οι εν λόγω δημοσιεύσεις δείχνουν τη σοβαρότητα ηλεκτροκαρδιογραφικών αλλαγών ή αλλοιώσεων όπως του αποθανόντος και πόσο σοβαρά έπρεπε να ληφθεί υπόψη το περιστατικό. Οι πιο πάνω δημοσιεύσεις είναι από έγκυρα ιατρικά περιοδικά. Το Νοσοκομείο Λεμεσού, με τις ισχύουσες πρακτικές, από τη στιγμή που δεν είχε επεμβατικά εργαστήρια για αγγειοπλαστική και ούτε χορήγησε θρομβολυτικό θα έπρεπε να αποστείλει, χωρίς καμία καθυστέρηση, τον ασθενή στο Νοσοκομείο Λευκωσίας για όλα τα πιο πάνω. Από το στάδιο της διάγνωσης μέχρι την ώρα που ο ασθενής κατέληξε υπήρχε αρκετός χρόνος για μεταφορά του ασθενούς στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας για να γίνουν τα πιο πάνω. Επίσης ο μάρτυρας, εκτός των πιο πάνω που καταγράφει στην κατάθεσή του είπε και τα εξής: Η δική του η πείρα είναι πάρα πολύ μεγάλη, έχει δει δηλαδή πάρα πολλά καρδιογραφήματα, εξασκώ το επάγγελμα τώρα 25‑ 30 χρόνια και βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της καρδιολογίας, στο εξωτερικό. Διδάσκει και σε Πανεπιστήμιο, στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, στο Imperial και στην Οξφόρδη. Πιστεύει ότι το καρδιογράφημα με το ιστορικό δείχνει ότι η διάγνωση είναι ST Elevation δηλαδή ανάσπαση του ST, δηλαδή έμφραγμα μυοκαρδίου και η ανάσπαση είναι χαρακτηριστικά στο aVR και το V
14. Και φυσικά υπάρχουν κατασπάσεις εκτεταμένες, στο περισσότερο καρδιογράφημα. Αυτό το καρδιογράφημα δείχνει ότι ο ασθενής δεν πρέπει να βρίσκεται σε περιφερειακό Νοσοκομείο που να μην μπορεί να γίνει αγγειοπλαστική ή θρομβόλυση. Θα έπρεπε να ήταν σε κέντρο όπου μπορούσε να γίνει και αγγειοπλαστική ή/και bypass, αν χρειαζόταν. Σε αυτή την περίπτωση αυτός, ως καρδιολόγος, θα έστελνε τον ασθενή με ambulance στη Λευκωσία, πάραυτα σε 30 λεπτά, διότι θα χειροτέρευαν τα πράγματα και αν δούμε το ιστορικό, ο ασθενής στην εντατική δεν ήταν σταθερός, η κατάσταση του περιγραφόταν σαν σοβαρή, δηλαδή όχι μόνο θα είχε πόνους, αλλά χρειαζόταν οξυγόνο. Το ιστορικό δυστυχώς είναι ελλιπές. Δεν έχει γίνει σωστά η δουλειά από εκεί, από τους συναδέλφους να γράψουν εκτεταμένα το τι γινόταν. Εάν μεταφερόταν στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας θα γινόταν η αγγειοπλαστική χωρίς καθυστέρηση, διότι το καρδιογράφημα δείχνει ότι είχε απόφραξη της στεφανιαίας αρτηρίας. Τα φάρμακα που του έδωσαν ήταν σωστά για οξέο σύνδρομο, αλλά όχι για έμφραγμα. Αν δεν μπορούσε να γίνει η μεταφορά στη Λευκωσία, αν υπήρχαν προβλήματα η θρομβολυτική αγωγή θα ήταν «the second best». Δηλαδή η εναλλακτική λύση. Αν δεν μπορούσε να πάει ο ασθενής στη Λευκωσία με ασθενοφόρο για διάνοιξη της αρτηρίας, η εναλλακτική λύση θα ήταν η χορήγηση θρομβολυτικής αγωγής. Και αυτό πιστεύει θα άνοιγε την αρτηρία και θα έκανε τα πράγματα κάπως καλύτερα. Πιστεύει ότι οι αλλαγές στο καρδιογράφημα σε ασταθή στηθάγχη το no ST Elevation, οι αλλαγές αντστρέφονται, ο ασθενής έχει μόνο για 5‑10 λεπτά ορισμένες αλλαγές και επανέρχονται στο κανονικό. Εδώ πέρα οι αλλαγές ήταν πάγιες, σε ασθενή που δεν είχε κανένα πρόβλημα καρδιάς παλιά, δείχνει ότι αυτό το συμβάν ήταν δυστυχώς πολύ σημαντικό. Θα περίμενε τις αλλαγές να άλλαζαν κάπως προς το καλύτερο και δεν άλλαξαν και αυτό φυσικά με τον ασθενή να πηγαίνει σε πνευμονικό οίδημα, φαντάζεται σε σοβαρή κατάσταση όπως περιγράφεται στην εντατική, δείχνει ότι η διάγνωση ήταν έμφραγμα και όχι no ST, δηλαδή όχι οξέο σύνδρομο. Χρειαζόταν μπαλονάκι ή/και αγγειοπλαστική. Και το βασικό που τον ενοχλεί, δεν πήραν ένα τηλέφωνο να συζητήσουν το περιστατικό ή δεν φαίνεται να γράφεται ότι έχουν συζητήσει το περιστατικό, με έναν συνάδελφο που η δουλειά του ήταν να κάνει αγγειοπλαστικές όλη μέρα. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας είπε ότι η θρομβόλυση είχε αρχίσει ανά το παγκόσμιο το
15. Φαντάζεται θα είχε αρχίσει και στην Κύπρο ένα δύο χρόνια αργότερα. Ήταν διαδεδομένη παγκόσμια. Η πρωτογενής αγγειοπλαστική είχε αρχίσει στο εξωτερικό, γύρω στο
16. Στην Κύπρο δεν είναι εκατόν τοις εκατόν σίγουρος, πότε θα άρχισε. Ποιο πρωτόκολλο εφαρμοζόταν στην Κύπρο το 2005, δεν είναι σίγουρος, αλλά αν δεν ήταν αυτά τα πρωτόκολλα, κάτι παρόμοιο φαντάζεται και αν δεν ήταν, αν όχι, τότε φαντάζεται πάλι θα ήταν αμέλεια να μην δίνουμε σε ασθενείς με εμφράγματα είτε θρομβολυτική αγωγή είτε αγγειοπλαστική. Έχει γίνει λάθος διάγνωση, τα φάρμακα όπως ASA, Clexane, nitrodon ενδοφλεβίως, aggrastat, στατίνες, είναι φάρμακα για σύνδρομο και όχι για έμφραγμα. Οι αλλοιώσεις στο καρδιογράφημα παραμένουν και έχει τις αμφιβολίες του, αν ο ασθενής ήταν σταθερός, διότι σε ένα μέρος γράφεται ότι στην εντατική η κατάσταση του ασθενούς ήταν σοβαρή. Η δική του πίστη είναι ότι ο ασθενής δεν ήταν αιμοδυναμικά σταθερός στην εντατική. Οι αλλοιώσεις στο καρδιογράφημα παραμένουν. Σε οξέο σύνδρομο οι αλλοιώσεις επανέρχονται στο κανονικό και το καρδιογράφημα ουσιαστικά είναι κανονικό. Εδώ πέρα οι αλλοιώσεις παραμένουν. Με όσα γνωρίζει και από τη δική του εμπειρία, όταν οι αλλαγές στο καρδιογράφημα παραμένουν αναλλοίωτες, ισχαιμικές, με ανάσπαση στο aVR αυτό δεν είναι για να παραμένουν σε περιφερειακό Νοσοκομείο, χωρίς άμεση αγγειοπλαστική, αν χρειαστεί να γίνει. Ο συνήγορος υπεράσπισης δεν αμφισβήτησε ότι η ανάσπαση στο aVR πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά, αλλά συμφωνά. Το ότι δεν γράφεται ότι ο ασθενής ήταν αιμοδυναμικά ασταθής, σημαίνει ότι είναι ελλιπές, δυστυχώς. Όταν μιλάμε για καρδιακούς ασθενείς από λεπτό σε λεπτό, η κατάσταση αλλάζει. Δεν υπήρχε εμπεριστατωμένη κλινική γνώση. Πρώτα‑πρώτα δεν ξέρουμε, αν ο ασθενής είχε πνευμονικό οίδημα, δεν ξέρουμε τι ήταν η οξυγόνωσης, δεν ξέρουμε την πίεση, ώρα με ώρα τι είναι οι παλμοί. Υπάρχουν ορισμένα, αλλά ως σφαιρικά οι φάκελοι εδώ είναι ελλιπείς, δεν μπορούμε να κρίνουμε τη σταθερή ή μη σοβαρή κατάσταση και παίρνοντας αυτά με το καρδιογράφημα, έχει τις αμφιβολίες του. Έχει το καρδιογράφημα που για αυτόν ουσιαστικά είναι το εργαλείο, για να κάνει τη δουλειά του. Και φυσικά θα πάρει και ορισμένα ιστορικά από τον ασθενή, αλλά τον έχει δει το φάκελο και είναι ελλιπής, με καρδιογράφημα στη δική του σκέψη, σε ασθενή 50 χρονών, χωρίς κανένα καρδιακό πρόβλημα παλιά, είναι ξεκάθαρο στο μυαλό του ότι αυτό είναι έμφραγμα του μυοκαρδίου και όχι οξέο σύνδρομο. Η σταθερή πίεση δεν σημαίνει τίποτα. Το βασικό Τεκμήριο είναι το καρδιογράφημα που έχει διαβαστεί λανθασμένα. Το περιεχόμενο του εντύπου εισαγωγής όπως έντονος οπισθοστερνικός . . . κ.λπ., αυτά είναι συμπτώματα εμφράγματος και όχι συμπτώματα οξέου συνδρόμου. Ο πόνος είναι έντονος. Ήταν στο στήθος. Πίσω από το στήθος, πίσω στο στέρνο. Πήγαινε προς τα κάτω άκρα, ναυτία. Δεν γράφει όμως πόση ώρα τα είχε τα συμπτώματα ο ασθενής. 15; 10; 20 λεπτά; Πέραν των 20 λεπτών μιλούμε για έμφραγμα. Και όταν λέγει ελλιπείς σημειώσεις, αυτό εννοεί. Δεν ξέρει πόση ώρα τα έχει τα συμπτώματα. Για αυτόν τα συμπτώματα αυτά είναι συμπτώματα εμφράγματος. Το S1 και S2 σημαίνει ότι δεν υπήρχαν φυσήματα στην καρδιά τα οποία να μας ανησυχούν και φυσήματα στην καρδιά θα υπάρχουν, όταν το έμφραγμα είναι τεράστιο ή αργήσει να έρθει ο ασθενής και δημιουργείται πρόβλημα με βαλβίδες και μεσοκολπικό διάφραγμα. Ο μάρτυρας σημείωσε με πράσινο χρώμα την ανάσπαση και με μπλε χρώμα την κατάσπαση εις το έντυπο που είναι επισυνημμένο ως Τεκμήριο 1, στη μαρτυρία του και φέρει χειρόγραφο τίτλο blue form 10.03.2005 και αριθμό 4, στα επισυνημμένα αντίγραφα καρδιογραφήματος. Το καρδιογράφημα δεν είναι ευθεία, δεν είναι «standard». Στο καρδιογράφημα υπάρχουν αλλοιώσεις που μπορεί να είναι εκεί πέρα μέσα στα κανονικά όρια, υπάρχουν και αλλοιώσεις που σε ασθενή που παρουσιάζεται με πόνο στο στήθος με ισχαιμικό πόνο όπως λέμε και ανάλογες αλλοιώσεις θα το πάρουμε ως πολύ παθολογικό. Αν είναι «flat» ο ασθενής σημαίνει ότι θα είναι νεκρός. Η δεύτερη σελίδα καρδιογραφήματος δείχνει σχεδόν τα ίδια ευρήματα όπως και η πρώτη. Υπάρχει λιγότερη κατάσπαση σε ορισμένες απαγωγές. Αλλά αυτό δεν θα αλλάξει την αρχική του υπόψη ότι σε ανάσπαση του aVR και κατασπάσεις εκτενές, όπως τις βλέπουμε, θα αλλάξουμε οποιοδήποτε τρόπο θεραπείας του ασθενούς. Στην επόμενη σελίδα που φέρει πάνω αριστερά ημερομηνία 10 Μαρτίου 2005 ώρα 00:45, το καρδιογράφημα αυτό το αναγιγνώσκει. Το ίδιο με τα προηγούμενα. Υπάρχουν λιγότερες κατασπάσεις και η ανάσπαση στο aVR είναι ελαφρώς βελτιωμένη. Δεν υπήρχε βελτίωση της κατάστασης. Σε αντίθεση με έμφραγμα, οι βελτιώσεις όσο μικρές και να είναι, δεν θα σου δώσουν καλό κλινικό αποτέλεσμα, αν δεν προσφύγεις στη θεραπεία που έχει αναφέρει. Δηλαδή αν ασθενής έρθει με έμφραγμα, δεν θα περιμένει το καρδιογράφημα να δει αν υπάρχουν βελτιώσεις ή μικρές αλλαγές. Η θεραπεία δεν έπρεπε να αρχίσει στο τρίτο καρδιογράφημα, η θεραπεία έπρεπε να αρχίσει στο πρώτο καρδιογράφημα. Μετά από οποιοδήποτε έμφραγμα τα ένζυμα δεν θα ανέβουν αμέσως, δεν θα ανέβουν από την πρώτη στιγμή που θα έρθει ο ασθενής μέσα στις Πρώτες Βοήθειες. Ορισμένα ένζυμα CPK, LDH και τροπονίνες θα ανέβουν μετά. Γι' αυτό τα ένζυμα δεν τα παίρνουμε στην πρώτη γραμμή, όταν έρθει κάποιος με έμφραγμα. Διότι τα ένζυμα θα έρθουν σε δύο τρεις ώρες και έχω χάσει σημαντικό χρόνο για τη θεραπεία. Θα τις λάμβανε υπόψη, αλλά δεν θα άλλαζε τη μορφή θεραπείας του που θα ήταν θρομβολυτική ή αγγειοπλαστική. Δεν θα τα λάμβανε υπόψη τόσο πολύ στο οξέο έμφραγμα. Αν ερχόταν κοντά του με αυτές τις ηλεκτροκαρδιογραφικές αλλαγές ο ασθενής, η πρώτη του δουλειά θα ήταν να μπει απευθείας στον καθετηριασμό, αγγειοπλαστική και stent της αποφραχθείσας αρτηρίας. Όταν υπάρχει έμφραγμα στις περισσότερες φορές θα δούμε ανάσπαση, αναλόγως ποια αρτηρία έχει πρόβλημα. Αν η μπροστινή κατιούσα αρτηρία κλείσει, γίνει απόφραξη, θα δούμε ανάσπαση στο V1, V2 μέχρι V
17. Εξαρτάται πού γίνεται η απόφραξη. Αν είναι στην αρχή, οι αλλαγές θα είναι σε όλα τα εμπρόσθια καλώδια. Αν είναι στη δεξιά αρτηρία, τότε θα δούμε σε άλλες απαγωγές, 2, 3 και ΑV δηλαδή ανάσπαση. Αυτό που βλέπουμε σήμερα είναι κάτι ξεχωριστό. Βλέπουμε κατάσπαση στα περισσότερα, αυτά που έχουμε αναφέρει και ανάσπαση στο aVR. Αυτό το σύνδρομο περιγράφηκε από το 1999 και είναι σύνδρομο απόφραξης της μπροστινής αρτηρίας του LΑD ή/και του κορμού. Ο κορμός ουσιαστικά είναι η αρχή της αριστερής αρτηρίας και εκεί πέρα ουσιαστικά μιλάμε για αιφνίδιο θάνατο, διότι όταν κλείσει ο κορμός, μιλάμε για ξαφνικό θάνατο και αυτή η ανάσπαση και οι αλλαγές που έχουμε δει στο καρδιογράφημα, δείχνουν συγκεκριμένα το δάκτυλο σ' αυτό το σύνδρομο. Δηλαδή σύνδρομο απόφραξης του LΑD, της κατιούσας και του αριστερού κορμού. Η ανάσπαση του ST στην aVR υποδεικνύει έμφραγμα εκατόν τοις εκατόν. Θα το πάρουμε ως έμφραγμα, εκτός αν αποδειχτεί το αντίθετο. Σαν κλινικός γιατρός, δεν θα πάρει ρίσκα, διότι όταν κάνει λάθος διάγνωση, ο ασθενής όπως έχουμε δει είναι νεκρός. Και σε αυτήν την περίπτωση θα το πάρει ότι ο ασθενής έχει πρόβλημα στεφανιαίας νόσου εκτός αν το καρδιογράφημα δείξει κάτι διαφορετικό, αυτός ο ασθενής έστω με ύφεση, δεν έπρεπε να βρισκόταν εκεί που βρισκόταν. Ακόμα και όταν ο ασθενής είναι αιμοδυναμικά σταθερός. Ο ασθενής παρουσιάζεται με συμπτώματα καρδιακής προσβολής, πόνο στο στήθος, τάση για εμετό, μούδιασμα στα χέρια για αρκετά λεπτά. Ο ασθενής πάει απευθείας για αγγειοπλαστική χωρίς δεύτερη σκέψη. Ο ασθενής είχε έρθει με συμπτώματα καρδιακής προσβολής, δεν είχε έρθει με αναιμία, δεν ήταν αναιμικός. Δεν είχε έρθει με εμβολή στους πνεύμονες που τα συμπτώματα είναι διαφορετικά, γι' αυτό όλα αυτά τα παίρνουμε στην εικόνα του οξέος εμφράγματος και όχι σε οποιανδήποτε άλλη εικόνα. Αυτό που παρουσίασε ο αποβιώσαντας δεν είναι συνηθισμένο, όμως η εικόνα των κατασπάσεων και ανασπάσεων δείχνει ότι ο ασθενής ήταν υψηλού κινδύνου και στο κάτω κάτω, αν υπήρχε πρόβλημα στο Νοσοκομείο Λεμεσού, μπορούσαν να τηλεφωνήσουν στη Λευκωσία τουλάχιστον να συζητήσουν το περιστατικό με τους επεμβατικούς καρδιολόγους, ούτε αυτό είχε γίνει. Είναι γεγονός ότι σ' αυτές τις περιπτώσεις δεν γίνεται καθυστέρηση, θα έπρεπε να πάει απευθείας εκεί πέρα, αλλά και λιγότερο να είναι, έπρεπε να γίνει σωστή εκτίμηση του καρδιογραφήματος και ίσως η συζήτηση με επεμβατικούς καρδιολόγους προτού γίνει οτιδήποτε. Η αρχική διάγνωση ήταν λανθασμένη, έπρεπε να πάει απευθείας στη Λευκωσία για αιμοδυναμικές μελέτες και αγγειοπλαστική, αν μειώθηκαν τα συμπτώματα, δεν σημαίνει τίποτε για εμάς, διότι θα επανέλθει και θα επανέλθει δριμύτερος, διότι μιλάμε για θρόμβο στην αρτηρία. Φανταστείτε την αρτηρία που σχεδόν έχει κλείσει και ο θρόμβος βρίσκεται και παραπαίει οποιαδήποτε στιγμή η αρτηρία θα κλείσει. Και έτσι έγινε φυσικά. AVR, ST elevation ανάσπαση στο aVR πολύ σημαντικός που τον αγνοούμε σήμερα, δηλαδή είναι κάτι που το αγνοούμε που έπρεπε οι συνάδελφοι να το προσέξουν και δεν το πρόσεξαν. Στο έμφραγμα του μυοκαρδίου, δεν υπάρχουν σταθερές καταστάσεις. Σε αυτήν την περίπτωση με οξύ έμφραγμα δεν υπάρχει χρόνος. Ο χρόνος είναι μηδέν. Το τηλέφωνο στο χέρι τηλεφωνάς στους συναδέλφους στη Λευκωσία, ο ασθενής είναι με έμφραγμα, αν μπορούν να κάνουν καθετηριασμό θα τον κάνουν πάραυτα. ME3 κατέθεσε ο XXXXX Αγγελίδης. Κατέθεσε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασής του και στην οποία λέγει ότι γεννήθηκε στις 13/02/
18. Η μητέρα του είναι η Ενάγουσα 2 και ο πατέρας του ο αποβιώσας XXXXX Αγγελίδης. Το 2005 όταν ο πατέρας του απεβίωσε στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού ήταν 21 ετών. Τότε σπούδαζε στην Αγγλία Business Studies στο Πανεπιστήμιο του Leeds Becket. Επίσης το κατάστημα της μητέρας του LAFEE (που πωλούσε έτοιμα ενδύματα) δεν απέδιδε οικονομικά, αλλά μόνο δημιουργούσε ζημιές λόγω της λειτουργίας των πολυκαταστημάτων, που οδήγησαν πολλά μικρά καταστήματα, μεταξύ άλλων και της μητέρας του, σε κλείσιμο. Μετά το θάνατο του πατέρα του αναγκάστηκε να δουλεύει τόσο τις καθημερινές όσο και τα σαββατοκύριακα σε διάφορες εργασίες στην Αγγλία, για να συνεισφέρει οικονομικά στην οικογένεια του που αντιμετώπιζε μεγάλες οικονομικές δυσκολίες. Πέρασε τα πρώτα στάδια της νεότητάς του μέσα στο πένθος και την αυστηρή λιτότητα. Η βοήθεια που είχε από συγγενείς, θείους, θείες και γιαγιά δεν ήταν αρκετή. Αφού τελείωσε το πτυχίο του στην Αγγλία και εργαζόταν στην Κύπρο από το 2007, ξεκίνησε το ACCA. Η οικονομική ανάγκη δεν του επέτρεψε να πάρει την απαραίτητη άδεια για διάβασμα με αποτέλεσμα να καθυστερήσει να τελειώσει το ACCA. Το 2007 ανέλαβε με την αδελφή του το στεγαστικό δάνειο της οικογένειας και επίσης εγγυήθηκε το φοιτητικό δάνειο της αδελφής του. Τις λεπτομέρειες των δανείων τις παραθέτει η αδελφή του στην ένορκή της δήλωση. Αναγκάστηκε το 2011 να κάνει μια παύση από τα μαθήματα αφού οικονομικά δεν έβγαιναν. Τελικά, το 2017 αποφάσισε να σταματήσει για ένα χρόνο τις οποιεσδήποτε εργασίες που έκανε για να δώσει τις εξετάσεις του και να περάσει τα μαθήματα που του είχαν μείνει για να πάρει το πτυχίο του στο ACCA (λογιστική) στο Institute of Chartered Certified Accountants. Τελικά πέτυχε σε όλες τις εξετάσεις του και σήμερα είναι μέλος του Institute of Chartered Certified Accountants. Όμως τόσο αυτός όσο και η αδελφή του και η μητέρα του υπέφεραν ψυχολογικά αλλά και οικονομικά από τον αδόκητο χαμό του πατέρα του. Κατά τη διάρκεια των σπουδών τους στερήθηκαν τις χαρές των φοιτητικών πάρτι και διασκεδάσεων. Κατά τη διάρκεια της ζωής του πατέρα του δεν είχε λείψει ποτέ τίποτε από το σπίτι τους γιατί οι δουλειές που είχε στην Ρουμανία του απέφεραν μεγάλα κέρδη και έτσι δεν είχαν να στερηθούν τίποτε. Η αλλαγή από τη μια μέρα στην άλλη από τον θάνατό του ήταν ραγδαία. Από μια εύπορη οικογένεια μετατράπηκαν σε μια φτωχή οικογένεια που παρόλο που σχεδόν όλοι οι συγγενείς και φίλοι με τον τρόπο τους βοηθούσαν δεν απέφυγαν τη φτώχια. Χρειάζονταν συνέχεια οικονομική ενίσχυση με δάνεια και με επιχορηγήσεις από τους θείους, θείες και γιαγιά. Παρόλο που τόσο αυτός όσο και η αδελφή του έπαιρναν ευκαιριακές δουλειές, όπως πολλοί φοιτητές, για να τα βγάλουν πέρα. Η απώλεια του πατέρα του, του στοίχισε προπάντων ψυχολογικά γιατί πέρασε αρκετά χρόνια της νεαρής του ηλικίας μέσα σε δυσκολίες και αυστηρή λιτότητα. Τα ψυχολογικά τραύματα που είχαν όλοι υποστεί δεν έχουν ακόμα σβήσει από τις μνήμες τους και νομίζει ούτε εύκολα θα σβηστούν στο μέλλον. Ο μάρτυρας δεν αντεξετάστηκε. ΜΕ4 κατέθεσε η XXXXX Αγγελίδου η οποία κατέθεσε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασής της. Λέγει σ' αυτή ότι γεννήθηκε στις 05/04/
19. Από τότε κατοικά στο σπίτι της μητέρας της στη Λεμεσό. Η μητέρα της είναι η Ενάγουσα 2 και ο πατέρας της ο αποβιώσας Αντρέας Αγγελίδης. Το 2005 όταν ο πατέρας της απεβίωσε στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού ήταν πρώτη λυκείου. Τότε είχε σκοπό να σπουδάσει στην Αγγλία Chartered Accountant. Με το θάνατο του πατέρα της όμως άλλαξε σχέδια. Άρχισε έντονα φροντιστήρια στη λογιστική, μαθηματικά, πολιτική οικονομία, αγγλικά και ελληνικά με σκοπό να περάσει στο Πανεπιστήμιο Κύπρου και να πάρει το Πτυχίο της Δημόσιας Διοίκησης και Διοίκησης Επιχειρήσεων. Αν έκανε αυτό το πτυχίο θα έπαιρνε το μάξιμουμ των εξαιρέσεων των μαθημάτων, για να συνεχίσει τις εξετάσεις του Institute of Chartered Accountants in England and Wales στην Αγγλία. Μετά το θάνατο του πατέρα της και ενώ ήταν μαθήτρια στο λύκειο αναγκάστηκε τα σαββατοκύριακα να εργάζεται στο λούνα παρκ Galactica στη Λεμεσό. Τις καθημερινές εργαζόταν στο κατάστημα της μητέρα της LAFFEE (πωλούσε έτοιμα ενδύματα) το οποίο όμως δεν απέδιδε οικονομικά, αλλά μόνο δημιουργούσε ζημιές λόγω της λειτουργίας των πολυκαταστημάτων, που οδήγησαν πολλά μικρά καταστήματα, μεταξύ άλλων και της μητέρας της, σε κλείσιμο. Τελικά πέτυχε καλή θέση και εντάχθηκε στο Πανεπιστήμιο Κύπρου όπου για τέσσερα χρόνια φοίτησε στον κλάδο Διοίκησης Επιχειρήσεων από τον οποίο αποφοίτησε με πολύ καλό βαθμό. Με εξαίρεση το τελευταίο καλοκαίρι, συνέχισε να δουλεύει τα σαββατοκύριακα και τα καλοκαίρια διότι η βοήθεια από τους συγγενείς θείους, θείες και γιαγιά δεν ήταν αρκετή για μια ανεκτή διαβίωση. Κατά τη διάρκεια των σπουδών της, τα καλοκαίρια δούλευε σε ελεγκτικά γραφεία με πολύ χαμηλό μισθό (€500 μηνιαίως). Επιπλέον για να καταφέρει να ολοκληρώσει τις σπουδές της αναγκάστηκε να λάβει φοιτητικό δάνειο, το οποίο εγγυήθηκε ο αδελφός της, Μαρίνος Αγγελίδης. Το δάνειο αυτό είναι της τάξης των €34.
20. Οι δόσεις του δανείου της πληρώνονται σήμερα μέσω του μισθού της. Τελικά πέτυχε σε όλες τις εξετάσεις της και μέσα στον ενδεδειγμένο χρόνο πήρε και το πτυχίο του Chartered Accountant από το Institute of Chartered Accountants in England and Wales. Μόλις ενηλικιώθηκε στα 18 της χρόνια υπήρχε ένα ποσό στεγαστικού δανείου το οποίο αναγκάστηκε να αναλάβει αυτή και ο αδελφός της για να τύχουν καλύτερης διαπραγμάτευσης των όρων του δανείου με το τραπεζικό ίδρυμα. Αυτό το δάνειο σήμερα παρουσιάζει καθυστερημένες δόσεις λόγω της οικονομικής τους κατάστασης με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν να χάσουν το σπίτι τους, λόγω αυτής της κατάστασης από τα 18 της χρόνια ανάλαβε μεγάλα δάνεια, συμπεριλαμβανομένων του στεγαστικού και φοιτητικού δανείου. Το ύψος του εν λόγω χρέους σήμερα ξεπερνά τις €400.000 και είναι πολύ δύσκολο να αποπληρωθεί μόνο από τον μισθό της. Επιπλέον λόγω της κατάστασης έχει επωμισθεί ένα χρέος το οποίο είναι μη εξυπηρετούμενο με αποτέλεσμα στα 29 της χρόνια να φαίνεται αναξιόχρεη και να μην μπορεί να λάβει δάνεια από οποιαδήποτε τράπεζα για να μπορέσει όπως κάθε νέος να κάνει ένα ξεκίνημα στη ζωή της. Αν ζούσε ο πατέρας της, θα ήταν απίθανο μέχρι και αδιανόητο να άφηνε οποιαδήποτε καθυστέρηση και δεν θα ήταν ανάγκη να επωμιστούν αυτοί οποιοδήποτε χρέος. Όμως τόσο αυτή όσο και ο αδελφός της και η μητέρα της υπόφεραν ψυχολογικά αλλά και οικονομικά από τον αδόκητο χαμό του πατέρα της. Κατά τη διάρκεια των σπουδών τους στερήθηκαν τις χαρές των φοιτητικών πάρτι και διασκεδάσεων. Κατά τη διάρκεια της ζωής του πατέρα της δεν είχε λείψει ποτέ τίποτε από το σπίτι τους γιατί οι δουλειές που είχε στην Ρουμανία του απέφεραν μεγάλα κέρδη και έτσι δεν είχαν να στερηθούν τίποτε. Η αλλαγή από τη μια μέρα στην άλλη από το θάνατό του ήταν ραγδαία. Από μια εύπορη οικογένεια μετατράπηκαν σε μια φτωχή οικογένεια που, παρόλο που σχεδόν όλοι οι συγγενείς και φίλοι τους βοηθούσαν, δεν απέφυγαν τη φτώχια. Χρειάζοντο συνέχεια οικονομική ενίσχυση με δάνεια και με επιχορηγήσεις από τους θείους, θείες και γιαγιά. Παρόλο που τόσο η μητέρα της όσο και ο αδελφός της έπαιρναν ευκαιριακές δουλειές, όπως πολλοί φοιτητές, για να τα βγάλουν πέρα. Η απώλεια του πατέρα της, της στοίχισε επιπλέον ψυχολογικά γιατί πέρασε όλα τα χρόνια της εφηβείας της και της φοιτητικής της ζωής μέσα σε δυσκολίες και αυστηρή λιτότητα. Τα ψυχολογικά τραύματα που είχαν όλοι υποστεί δεν έχουν ακόμα σβήσει από τις μνήμες τους και νομίζει ούτε εύκολα θα σβηστούν στο μέλλον. Η μάρτυρας δεν αντεξετάστηκε. ΜΕ5 κατέθεσε η XXXXX Θεοκλέους η οποία κατέθεσε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασής της στην οποία λέγει ότι έχει γεννηθεί στις 20/08/1957 στο Ζαΐρ. Το 1982 αποφοίτησε από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Leeds. Στους μετέπειτα δώδεκα μήνες έκανε την άσκησή της για να πάρει άδεια εξασκήσεως της Ιατρικής στην Αγγλία. Στα επόμενα επτά χρόνια εργάστηκε σε διάφορες ειδικότητες σε Νοσοκομεία στο National Health Service (Εθνικό Σύστημα Υγείας) της Αγγλίας μέχρι που επέλεξε την ειδικότητα της Γενικής Ιατρικής. Πήρε την ειδικότητα της Γενικής Ιατρικής (General Practice) το Φεβρουάριο,
21. Εργάστηκε για έξι μήνες ως έκτακτη Ιατρός στο Νοσοκομείο Κυπερούντας και από την 01/02/1990 πήρε μόνιμο διορισμό σαν ειδικός στη Γενική Ιατρική όπου υπηρετεί μέχρι σήμερα. Είναι Σχολίατρος και Υπεύθυνη για τη Σχολιατρική Υπηρεσία στις Ιατρικές Υπηρεσίες και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας. Όταν είναι σχολικές αργίες εξετάζει στα Εξωτερικά Ιατρεία του Στροβόλου τα τελευταία 10 χρόνια και προηγουμένως στα Εξωτερικά Ιατρεία του παλιού Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας. Μισθολογικά είναι πολύ ψηλά, στην κλίμακα Α
22. Επέλεξε συνειδητά να συνεχίσει το επάγγελμα του Ιατρού και όχι της Διοίκησης γιατί της αρέσει η κλινική Ιατρική και την ικανοποιεί να βοηθά τους ασθενείς. Κατά τη διάρκεια της απόκτησης της Ειδικότητας της Γενικής Ιατρικής έμαθε ότι όχι μόνο με τη διάγνωση εμφράγματος αλλά και με απλή υποψία εμφράγματος ο ασθενής έπρεπε να πάρει αμέσως ασπιρίνη και να οδηγηθεί τάχιστα στο πλησιέστερο καρδιολογικό κέντρο για θρομβόλυση και αγγειογραφία (καθετηριασμό). Κατά τη διάρκεια του καθετηριασμού ένας καθετήρας εισάγεται στην αρτηρία στη βουβωνική χώρα (παλαιότερα) και με την έγχυση σκιαγραφικού εντοπίζονται στενώσεις ή κλειστές αρτηρίες. Αυτό γίνεται τάχιστα για να ελαχιστοποιηθεί η ζημιά στο μυοκάρδιο δηλαδή στην καρδιά. Γνωρίζει από το 1993, όταν πλέον μετατέθηκε στα Εξωτερικά Ιατρεία του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας, ότι υπήρχαν τόσο τα εργαλεία όσο και τα μηχανήματα αλλά και οι εκπαιδευμένοι ιατροί που μπορούσαν να διενεργήσουν καθετηριασμούς, να τοποθετήσουν stent (μεταλλικό κλιπ) για να ανοίξουν στενή αρτηρία. Φυσικά εάν η αρτηρία είναι εντελώς κλειστή χρειάζεται bypass, δηλαδή να παρακαμφθεί. Η τακτική που περιέγραψε πιο πάνω εφαρμόζεται στην Κύπρο με τον ίδιο τρόπο όπως και στην Αγγλία, από όπου πήρε την Ειδικότητά της. Τέλος, όσον αφορά την έκθεση του Καρδιολόγου Καθηγητή Μισσούρη, συμφωνά πλήρως με αυτή. Ασφαλώς, αυτή δεν είναι καρδιολόγος. Όμως από το μέρος της καρδιολογίας που γνωρίζει, η αντιμετώπιση και διαδικασία που εισηγήθηκε ο Καθηγητής Καρδιολογίας, Μισσούρης, είναι μέχρι σήμερα η μόνη ενδεδειγμένη. Η θρομβόλυση είναι η χρησιμοποίηση θρομβολυτικών φαρμάκων. Διαλύεται δηλαδή ο θρόμβος που φράσσει την αρτηρία και έτσι επανέρχεται η αιμάτωση στο μυοκάρδιο για να μην νεκρωθεί το μυοκάρδιο και επομένως δίνονται αυτά στην περίπτωση εμφράγματος του μυοκαρδίου. Η θρομβόλυση γινόταν στην Κύπρο από το
23. Από το '93 είναι στη Λευκωσία, στο παλιό Γενικό Νοσοκομείο. Βεβαίως Εξωτερικά Ιατρεία και αυτά είναι πράγματα που ακούγονται στον ιατρικό κόσμο, αλλά κυρίως βλέπουν τους ασθενείς στα Εξωτερικά Ιατρεία όταν γίνει η έξοδος, όταν φύγουν από το Νοσοκομείο διότι τους παρακολουθούν θα τους δώσουν τα φάρμακά τους και την παρακολούθησή τους. Στην έκθεση της ΜΥ1, Μαρίας Παπαδοπούλου, η περιγραφή που δίνει η γιατρός παραπέμπει σε έμφραγμα του μυοκαρδίου διότι λέει είναι έντονο οπισθοστερνικό άλγος, αιμωδία σημαίνει μούδιασμα άκρων και ναυτία και περιγράφει και ηλεκτροκαρδιογραφικές αλλοιώσεις. Επίσης λέει το ιστορικό ότι ήταν βαρύς καπνιστής. Το κάπνισμα είναι μία κύρια αιτία για κάποιον να πάθει έμφραγμα και οικογενειακό ιστορικό ο πατέρας του είχε υποστεί έμφραγμα κάτω των
24. Σημαίνει ότι, η άποψή της, ότι βασικά είχε πάθει έμφραγμα. Δεν έπρεπε να σημαίνει κάτι άλλο. Για να ονομάσουμε στηθάγχη συνήθως ήταν κάτω από 20 λεπτά η στηθάγχη. Και συνήθως δεν νιώθουν τούτη την αιμωδία άκρων και ναυτία με τη στηθάγχη. Είναι ο πόνος που νιώθουν και είναι μειωμένης διάρκειας. Αντεξεταζόμενη η μάρτυρας είπε μεταξύ άλλων και τα εξής: Δεν είναι απλός Σχολίατρος, είναι και Γενικός Ιατρός. Εξετάζει και στα εξωτερικά ιατρεία. Όταν είναι κλειστά τα σχολεία, όταν τελειώσει η Σχολιατρική πήγαινε πίσω στα γενικά ιατρεία, εξέταζε κανονικά. Γύρω στους 6 μήνες είναι στα εξωτερικά ιατρεία και 6 μήνες στη Σχολιατρική. Από το Μάιο μέχρι τον Οκτώβριο είναι στα εξωτερικά ιατρεία. Οι γνώσεις που έχει στον τομέα της καρδιολογίας είναι πολύ περιορισμένες σε σχέση με τη γνώση που αποκτά ένας που ειδικεύεται στην καρδιολογία. Είναι Γενικός Ιατρός. Δεν είναι καρδιολόγος. Φυσικά, είναι ο ρόλος του Γενικού Ιατρού ως εκεί που θα παραδώσουν τον ασθενή στους καρδιολόγους, ας πούμε στην περίπτωση τούτην. Ο ρόλος της όταν υπάρχει έμφραγμα μυοκαρδίου θα τον στείλει το ταχύτερο δυνατόν. Όπως είναι η Κύπρος και όπως ήταν στην Αγγλία τότε, στις Πρώτες Βοήθειες για να πάρει θρομβολυτικά ή και να γίνει το αγγειογράφημα και πιθανώς να χρειαστεί bypass τούτα είναι θέματα των καρδιολόγων, αλλά αυτή είναι η διαδικασία που ακολουθείται. Δεν υπάρχει άλλος λόγος να στείλει αυτή ταχύτερα τον ασθενή αν δεν υπάρχει αυτή η ένδειξη. Για αυτήν σαν Γενικός Ιατρός σημασία έχει να φύγει από αυτήν ο ασθενής να φτάσει στον τόπο όπου πρέπει να πάρει ταχύτερα τη θεραπεία του για να ζήσει, γιατί ξέρουμε ότι τα εμφράγματα σκοτώνουν. Είτε με ανάσπαση είτε χωρίς αυτή δεν την απασχολεί. Δεν μπορεί να τοποθετηθεί εάν με βάση τις αλλοιώσεις που έχει δει στο καρδιογράφημα του αποθανόντος για τι είδους έμφραγμα μιλούμε. Δεν είναι δική της δουλειά. Αυτή βλέπει αλλοιώσεις, βλέπει την ανάσπαση και για αυτήν ως Γενικός Ιατρός όταν βλέπει τούτες τις αλλοιώσεις και την κλινική εικόνα του ασθενούς σημαίνει παραπομπή στον καρδιολόγο. Δεν θα κάνει αυτή, αυτήν τη θεραπεία ή τη διάγνωση. Είχε κατάσπαση στο 2, 3 AVR και είχε ανάσπαση στο AVR και στο V5 και V
25. Οι αλλοιώσεις εκείνες της λένε ότι δεν ήταν στο ισοηλεκτρικό το ST. Αφού δεν είναι ισοηλεκτρικό το ST υπάρχει μεγάλη υποψία για εμφράγματα. Η άποψή της είναι ότι τον ασθενή είτε θα του έκανε θρομβόλυση είτε θα τον έστελνε για αγγειογραφία σε κέντρο όπου μπορούσε να γίνει αγγειογραφία. Υπήρχαν τα μέσα και ξέρει ότι από το 2000 γινόντουσαν αγγειογραφίες, όπως τις λέτε, πρωτογενείς αγγειογραφίες, εκεί όπου ήθελαν να γίνουν και που μπορούσαν. Ξέρει ότι υπήρχαν. Οι αγγειογραφίες γίνονταν αρχικά πριν πολλά - πολλά χρόνια, πριν το 2000, γίνονταν αρχικά μόνο προγραμματισμένες αγγειογραφίες, διότι υποθέτει δεν ήταν στελεχωμένοι καλά και δεν μπορούσαν να είναι συνέχεια on call οι δύο γιατροί που ήξεραν να κάνουν αγγειογραφία. Πρωτογενής αγγειοπλαστική είναι για επείγον, όχι προγραμματισμένη. Ανάσπαση υπήρχε στο ST, στο AVR, που είναι επικίνδυνο. Σημειοδοτεί επικίνδυνες καταστάσεις, δηλαδή σοβαρές αρρυθμίες και θάνατο του ασθενούς αφού αφορά το αριστερό σκέλος των αρτηριών της στεφανιαίας αρτηρίας. Επομένως είναι η πιθανότητα να πεθάνει ο ασθενής που έχω. Είχε ανάσπαση στο AVR. Η ασταθής στηθάγχη είναι ένα βήμα πριν το έμφραγμα. Φανταστείτε αν για την ασταθή στηθάγχη που είναι ένα βήμα πριν πρέπει να κάνεις αγγειογράφημα, πόσο μάλλον εκεί που είσαι και «πεθανίσκεις». Δεν ενήργησαν σωστά και εκείνος ο χρόνος παρήλθε και έκλεισε εντελώς η αρτηρία. Φαίνεται ότι ήταν κάμποσο κλειστή και μετά έκλεισε εντελώς και τελείωσε ο άνθρωπος ή έπαθε ανακοπή ή κοιλιακή μαρμαρυγή, αρρυθμία εκεί. Αυτό ήταν. Έπρεπε να το περιμένουν ότι θα συνέβαινε. Δεν περιμένουμε σε τούτες τις περιπτώσεις. Αυτή είναι η άποψή της, ειλικρινά. Σαν γιατρός αυτή είναι η άποψή της. Δεν μπορεί να μιλήσει σαν καρδιολόγος γιατί δεν είναι. Τους δόθηκε ο χρόνος να ενεργήσουν, δεν ενήργησαν για δικούς τους λόγους. Πώς θα φύγει ο θρόμβος; Είναι στενή η αρτηρία. Πώς θα ανοίξει η αρτηρία; Πώς θα διαλυθεί ο θρόμβος; Με τι φάρμακα, αφού δεν του έδωσαν φάρμακα για να διαλυθεί ο θρόμβος; Γιατί υπάρχουν οι αγγειογραφίες τότε αφού μπορούν να λυθούν τούτα τα προβλήματα μόνο και μόνο με τη φαρμακευτική θεραπεία, με τα αγγειοδιασταλτικά και τα αιμοπεταλιακά; Ακριβώς επειδή δεν μπορούν να το κάνουν τούτο, τα φάρμακα. Όταν κάποιος είναι σε κρίσιμη κατάσταση και δεν έχεις να του προσφέρεις κάτι και υπάρχει το κέντρο της Λευκωσίας, θα στείλεις μαζί του τον αναισθησιολόγο, τον νοσηλευτή, έχεις όλα τα πράγματα, στο ασθενοφόρο, βάζεις σειρήνες και στέλνεις τον. Μπορεί και με ελικόπτερο να το κάνεις τούτο, αλλά βεβαίως στην Κύπρο δεν γίνονται για τον απλό κόσμο τούτα. Γίνονται μόνο για κάποιους σπουδαίους. ΜΥ1 κατέθεσε η Μαρία Παπαδοπούλου, ιατρός, ειδικός καρδιολόγος, τοποθετημένη σήμερα στο καρδιολογικό τμήμα του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας. Στις 09/03/2005, ενώ εκτελούσε εφημερία στο καρδιολογικό Τμήμα του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού, γύρω στις 10.30μ.μ. κλήθηκε από τις Α' Βοήθειες να εξετάσει τον XXXXX Αγγελίδη, ηλικίας 50 ετών, που παρουσίαζε οξύ στεφανιαίο σύνδρομο, με έντονο οπισθοστερνικό άλγος και αιμωδία άνω άκρων και ναυτία, με συνοδές ισχαιμικές αλλοιώσεις στο καρδιογράφημα (↓ST στις απαγωγές II, III, aVF και V3-6). Από το ιστορικό είχε αναφερθεί ότι ήταν βαρύς καπνιστής και ο πατέρας του είχε υποστεί έμφραγμα σε ηλικία 55 ετών. Είχε ήδη αρχίσει η εφαρμογή όλων των ενδεδειγμένων θεραπευτικών μέτρων από τους συναδέλφους της των Α' Βοηθειών και ο πόνος του ασθενούς είχε ήδη υποχωρήσει ενώ βρισκόταν ακόμα στις Α' Βοήθειες μετά την έναρξη του «Cedocard». Αφού μεταφέρθηκε άμεσα στη μονάδα εντατικής θεραπείας, συνέχισαν τη χορήγηση της θεραπευτικής αγωγής που ακολουθείται ανά το παγκόσμιο σε οξέα καρδιακά σύνδρομα χωρίς ανάσπαση του ST (ASA, Clexane, νιτρώδη ενδοφλεβίως, Aggrastat και στατίνες). Στην εντατική η κατάσταση του ασθενούς ήταν αιμοδυναμικά και κλινικά σταθερή με καλή αρτηριακή πίεση και σφύξεις χωρίς πόνο ή αρρυθμία. Οι συγγενείς ήταν παρόντες και είχαν ενημερωθεί για την κρισιμότητα της κατάστασής του και την πιθανότητα επιπλοκών και επιδείνωσης. Στις 3.30π.μ. ενημερώθηκε τηλεφωνικώς από την υπεύθυνη νοσοκόμα της εντατικής ότι ο άρρωστος παρουσίασε κοιλιακή μαρμαρυγή (ανακοπή). Αμέσως έτρεξε στο δωμάτιο του ασθενούς και μαζί με την αναισθησιολόγο και όλο το προσωπικό άρχισαν την προσπάθεια της ανάνηψης με ηλεκτροσόκ, διασωλήνωση, μαλάξεις και την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή. Δυστυχώς οι προσπάθειες τους απέβησαν μάταιες αφού στο τέλος παρουσιάστηκε ασυστολία και παρά τις προσπάθειες τους δεν ανατάχθηκε και ο ασθενής κατέληξε. Η όλη διαδικασία διήρκησε γύρω στα 45 λεπτά. Οι συγγενείς ενημερώθηκαν άμεσα και προσήλθαν στην εντατική, όπου αρνήθηκαν έντονα και ενυπογράφως τη διενέργεια νεκροτομής, παρά το γεγονός ότι ενημερώθηκαν ότι σε τέτοιες περιπτώσεις είθισται να διενεργείται. Αφού τους ευχαρίστησαν για τις προσπάθειες τους απεχώρησαν χωρίς κανένα παράπονο ή απαίτηση από το Νοσοκομείο. Έχει διεξέλθει τη γραπτή δήλωση του ιατρού Μισούρη αλλά και τα συνημμένα εις αυτήν ιατρικά άρθρα τα οποία κατατέθηκαν ως τεκμήρια. Λυπάται να παρατηρήσει ότι τα άρθρα τα οποία ο ίδιος προσκόμισε κατά την ένορκη του μαρτυρία δεν υποστυλώνουν την ιατρική πεποίθηση που εξέφρασε. Τουναντίον συνηγορούν στο αυταπόδεικτο γεγονός ότι παρά την λυπηρή κατάληξη του αρρώστου, ενός ανθρώπου σχετικά μικρού σε ηλικία, εντούτοις η θεραπεία του διήλθε μέσα από την ενδεδειγμένη ιατρική οδό. Συμφωνά με τον Μισσούρη στο γεγονός ότι στα εμφράγματα με ανάσπαση του ST επιβάλλεται να γίνει θρομβόλυση ή πρωτογενής αγγειοπλαστική ενώ από την άλλη στα οξέα στεφανιαία σύνδρομα ή εμφράγματα χωρίς ανάσπαση του ST, εφαρμόζεται η ιατρική πρακτική στη βάση της οποίας αντιμετώπισαν το περιστατικό του αποβιώσαντα. Η θρομβολυτική θεραπεία εφαρμόζεται με μεγάλη περίσκεψη σε κάποια περιστατικά που έχουν σχετικό κίνδυνο για αιμορραγίες και μάλιστα σε κάποιες περιπτώσεις όπου υπάρχουν σοβαρές αντενδείξεις (π.χ. πρόσφατο εγκεφαλικό, πρόσφατη επέμβαση κ.λπ.) αποφεύγεται, παρ' όλη τη σωτήρια δράση που θα μπορούσε να έχει. Πόσο μάλλον αποφεύγεται όταν δεν υπάρχουν ενδείξεις, όπως στην περίπτωση του αποβιώσαντα που είχε οξύ στεφανιαίο σύνδρομο χωρίς ανάσπαση του ST. Οι ηλεκτροκαρδιογραφικές αλλοιώσεις στο ηλεκτροκαρδιογράφημα του αποβιώσαντα καταδείκνυαν σε αντίθεση με ότι είπε ο Μισούρης οξύ στεφανιαίο σύνδρομο ή άλλως έμφραγμα χωρίς ανάσπαση του ST και όχι έμφραγμα με ανάσπαση του ST. Ήτο η περίπτωση του αποβιώσαντα έμφραγμα με κατάσπαση του ST στις κλασσικές κατώτερες απαγωγές IΙ, Ill και avf και στις πλάγιες απαγωγές V3-6 ενώ ανάσπαση του ST σημειώνετο μόνο στην avR. Ο Μισσούρης βέβαια ισχυρίζεται και επιμένει πως το καρδιογράφημα αυτό του αποβιώσαντα, υποδηλώνει έμφραγμα με ανάσπαση του ST, επειδή εκτός από τις κατασπάσεις του ST στις κλασσικές κατώτερες και πλάγιες απαγωγές παρουσιάζει και ανάσπαση του ST στην avr. Πουθενά όμως στη διεθνή καρδιολογική βιβλιογραφία η μεμονωμένη ανάσπαση στην avr και δη με συνωδά ευρήματα κατασπάσεων στις κλασσικές απαγωγές δεν αξιολογείται ώστε να κατατάσσει ένα έμφραγμα ως έμφραγμα με ανάσπαση του ST για το οποίο ενδείκνυται όπως πολύ σωστά επισήμανε ο Μισούρης θρομβόλυση ή πρωτογενής αγγειοπλαστική. Πουθενά στη βιβλιογραφία η ανάσπαση του ST στην avR δεν εντοπίζεται ως κριτήριο υπαγωγής καρδιολογικού περιστατικού σε έμφραγμα με ανάσπαση του ST. Η θρομβόλυση όπως και η επείγουσα στεφανιογραφία εφαρμόζεται μόνο σε εμφράγματα με ανάσπαση ST στις κλασσικές απαγωγές και όχι σε εμφράγματα με κατάσπαση του ST με ή χωρίς ανάσπαση του ST στην avR, όπως στην περίπτωση του αποβιώσαντα, όπου περαιτέρω υπήρχε ύφεση των συμπτωμάτων στηθάγχης και μη υποτροπή τους, ύφεση των ηλεκτροκαρδιογραφικών διαταραχών με την θεραπευτική αγωγή, με σταθερή αιμοδυναμική κατάσταση, καλή αρτηριακή πίεση και σφύξεις χωρίς επικίνδυνη αρρυθμία ή σημεία καρδιακής ανεπάρκειας, και φυσιολογικά καρδιακά ένζυμα, στοιχεία που αποτελούν ενδείξεις για πρωτογενή αγγειοπλαστική ακόμη και σε εμφράγματα χωρίς ανάσπαση του ST. Όσον αφορά περαιτέρω την πρωτογενή αγγειοπλαστική (primary PCI), στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας άρχισε να εφαρμόζεται τον Ιούνιο του
26. Στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού δε, τον Μάρτιο του 2005 που συνέβη το περιστατικό που εξετάζουμε δεν λειτουργούσε καν εργαστήριο επεμβατικής καρδιολογίας και η μόνη επεμβατική πράξη που γινόταν ήταν η προσωρινή ή μόνιμη τοποθέτηση μονοεστιακού βηματοδότη. Όσον αφορά τη σοβαρότητα της ανάσπασης του ST στην avR, ευρέως άρχισε να συζητείται τα τελευταία χρόνια. Συμφωνά απόλυτα ότι η ανάσπαση του ST στην avR ίσως να σημαίνει απόφραξη της αριστερής πρόσθιας κατιούσης ή του κυρίου στελέχους πράγμα που επιβάλλει μεγαλύτερη προσοχή. Το οξύ στεφανιαίο σύνδρομο ή NSTEMI (δηλαδή με κατάσπαση ST) και ανάσπαση του ST στην avR, δεν αντιπροσωπεύει STEMI. Συνεπώς ως non-STEMI δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται με θρομβόλυση, ούτε με πρωτογενή αγγειοπλαστική, εκτός κάποιων προϋποθέσεων. Οι ειδικοί υποστηρίζουν και δίνουν έμφαση στην χαμηλή ειδικότητα της ανάσπασης του ST, στην avR που προτιμούν να ονομάζουν ως περιφερειακή κυκλοφοριακή υπενδοκάρδια ισχαιμία. Σ' αυτό το σύνδρομο, η ανάσπαση του ST στην avR, είναι εικόνα κατόπτρου στην κατάσπαση του ST στις απαγωγές II και ν
27. Τονίζει πως ακόμα και σήμερα αν παρουσιαζόταν σε εφημερία της το ίδιο περιστατικό, την ίδια ώρα στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, θα το αντιμετώπιζε με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, που είναι ο ενδεδειγμένος. Γιατί θα επρόκειτο για έμφραγμα χωρίς ανάσπαση του ST στις κλασσικές απαγωγές, ενώ η ανάσπαση του ST στην avR αξιολογείται μόνο ως εικόνα κατόπτρου των κατασπάσεων του ST στη διάχυτη κατάσπαση του ST και γιατί είναι κοινή παρανόηση πως πιθανόν να αντιπροσωπεύει STEMI ή οξεία τοιχωματική ισχαιμία. Ενώ δεν σχετίζεται με μεγαλύτερο μέγεθος του εμφράγματος και δεν συνιστά ένδειξη ή κριτήριο για επείγουσα στεφανιογραφία. Επίσης γιατί ο ασθενής θα ήταν με ύφεση του πόνου από τις Α' Βοήθειες και με το ΗΚΓ διορθωμένο στην εντατική με την φαρμακευτική αγωγή χωρίς υποτροπή, με σταθερή αιμοδυναμική κατάσταση, αρτηριακή πίεση και σφύξεις καλές, χωρίς επικίνδυνη αρρυθμία ή σημεία καρδιακής ανεπάρκειας. Θα περίμενε το πρωί για να γίνει ενδεχομένως στεφανιογραφία. Εκτός αν επιβίωνε της ανακοπής γιατί τότε θα ήταν πραγματικά επείγουσα περίπτωση πια και τότε θα καλούσε αμέσως την ομάδα για επείγουσα στεφανιογραφία (στο Γ.Ν.Λ. σήμερα) εφ' όσον θα είχε προηγηθεί επικίνδυνη αρρυθμία και ανακοπή, που θα έδινε πια την ένδειξη ανάγκης επείγουσας στεφανιογραφίας. Ήταν άτυχος ο XXXXX Αγγελίδης. Γιατί ήταν συνεχώς σε σταθερή αιμοδυναμική κατάσταση μετά τη χορήγηση συντηρητικής θεραπείας, χωρίς συμπτώματα, χωρίς αρρυθμία, με καλή Αρτηριακή Πίεση και σφίξεις και χωρίς σημεία καρδιακής ανεπάρκειας με τη θεραπεία που του χορήγησαν και με διόρθωση των ηλεκτροκαρδιογραφικών διαταραχών, ενώ η ανακοπή συνέβη ξαφνικά χωρίς προειδοποίηση και δεν ανέκαμψε ώστε να τους δοθεί η ευκαιρία να προχωρήσουν σε καθετηριασμό επειγόντως λόγω της ανακοπής που υπέστη, η οποία θα άλλαζε τελείως τα δεδομένα και θα απαιτούσε άλλο χειρισμό. Στο καρδιογράφημα που είναι αριθμημένο ως 5 και ως 6, βλέπουμε ότι υπάρχει κατάσπαση, σημαντική κατάσπαση το ST στις απαγωγές 2, 3 AVF, όπως και στις απαγωγές V3, V4, V5 και V6 και υπάρχει και η ανάσπαση του ST στην AVR, όπως αναφέρει ο κύριος Αγγελίδης, η οποία πέρασε απαρατήρητη, αλλά τότε είπαμε ότι δεν γινόταν συζήτηση για την ανάσπαση του ST στην AVR, πολύ αργότερα ξεκίνησαν. Στο καρδιογράφημα αριθμός 7, βλέπουμε ότι σχεδόν διορθώθηκε τελείως και τότε ο ασθενής ήταν και χωρίς πόνο, στην εντατική δηλαδή. Δηλαδή εάν συγκρίνετε τα καρδιογραφήματα 5, 6 με το 7, θα δείτε ότι οι κατασπάσεις σχεδόν υποχώρησαν τελείως, δηλαδή εάν έβλεπες τούτο το καρδιογράφημα σε ένα άτομο χωρίς πόνο, δεν θα έλεγες ότι έχει πρόβλημα με τη καρδιά του και ο άρρωστος δεν είχε ούτε πόνο. Ήταν σοβαρή κατάσταση γιατί ήταν ένα καρδιακό επεισόδιο, ένα έμφραγμα, ένα οξύ στεφανιαίο σύνδρομο. Αντεξεταζόμενη η μάρτυρας ισχυρίζεται ότι τα επιχειρήματα, τα τεκμήρια που έθεσε ο ΜΕ2, Μισούρης, ενώπιον του Δικαστηρίου για να στοιχειοθετήσει τη σημασία της ανάσπασης του ST στην AVR, ότι είναι διαγνωστική στην κατάταξη ενός εμφράγματος, στην κατηγορία των εμφραγμάτων με ST, με ανάσπαση του ST, STEMI δηλαδή και γι' αυτόν τον λόγο πρέπει να γίνει θρομβόλυση ή πρωτογενής αγγειοπλαστική, εκείνο που λέει είναι ότι τα τεκμήρια που χρησιμοποιεί δεν στοιχειοθετούν τη γνώμη που ο ίδιος εκφέρει, αντίθετα την απορρίπτουν, την καταργούν. Δεν εκδήλωσε την άποψη ότι δεν είναι καλός γιατρός ή με πολλά ακαδημαϊκά προσόντα. Στην παράγραφο 25 της γραπτής της δήλωσης, λέγει «συμφωνώ απόλυτα» δηλαδή δεν έχει καμιά αμφιβολία ότι η ανάσπαση του ST στο AVR ίσως να σημαίνει απόφραξη της αριστερής, πρόσθιας κατιούσας ή του κυρίως στελέχους, πράγμα που επιβάλλει μεγαλύτερη προσοχή. Περισσότερη προσοχή, πήγαιναν κάθε λίγο να δουν τον άρρωστο και εάν ο άρρωστος, είχαν εντολή, όπως έχουν πάντα στην εντατική το νοσηλευτικό προσωπικό, μόλις παρουσιάσει οποιανδήποτε επιπλοκή ή επιδείνωση ή επανεμφάνιση του θωρακικού πόνου, να τους καλέσουν αμέσως, αλλά και στα γραπτά του προσωπικού του νοσηλευτικού γράφεται ότι μέχρι και η ώρα 2:30 που υπάρχει καταγραφή, 2:20, ήταν σταθερός ο άρρωστος. Επομένως η προσοχή είναι στο να έχεις υπόψη σου ότι μπορεί η κατάσταση να επιδεινωθεί και τούτο ισχύει για όλα τα εμφράγματα, γιατί είτε απλή στηθάγχη είναι, ακόμα και στηθάγχη να έχεις και όχι έμφραγμα, είναι κάτι το οποίο επιβάλλει το να είσαι σε επιφυλακή, γιατί η στηθάγχη, η σταθερή στηθάγχη μπορεί να γίνει ασταθής στηθάγχη και τότε θα χρειαστεί να μείνει ο άρρωστος στο Νοσοκομείο για να πάρει τη σωστή θεραπεία. Συμφώνησε ότι στο Τεκμήριο 7, δεύτερη παράγραφος, δεν αναφέρεται καθόλου η ανάσπαση στο AVR. Ακόμα και εάν το έβλεπαν, είπε, πάλι, εφόσον ήταν σταθερή η κατάσταση του, δεν θα έκαναν επείγουσα στεφανιογραφία. Δέχεται ότι στο 5, το πρώτο καρδιογράφημα, το οποίο ήταν πριν τις 10:30 και συμφωνεί ότι δείχνει ανάσπαση. Δεν αμφισβητά ότι και το καρδιογράφημα το επόμενο, το 6, το οποίο έγινε 2‑ 3 λεπτά μετά πάλι δείχνει ανάσπαση. Δεν το αμφισβήτησε σε καμιά περίπτωση, αλλά παρόλο που υποδιαγιγνώσκεται, όπως έγινε και στην περίπτωση αυτή, εντούτοις δεν σημαίνει όταν υπάρχει, ότι σχετίζεται με μεγαλύτερο μέγεθος του εμφράγματος και δεν συνιστά ένδειξη ή κριτήριο για επείγουσα αγγειογραφία η ανάσπαση του ST στην AVR. Ο ίδιος ασθενής, όπως ήταν ο αποθανών, εάν δεν περνούσε ο πόνος, εάν δεν διορθωνόντουσαν οι καρδιογραφικές διαταραχές, εάν είχε καρδιακή ανεπάρκεια κατά τη διάρκεια της νοσηλείας του, εάν είχε επικίνδυνες αρρυθμίες κατά τη διάρκεια της νοσηλείας του πριν την ανακοπή, εάν είχε υποτροπή του πόνου στο στήθος, ο ίδιος ασθενής θα προχωρούσε, επειδή ήταν ασταθής και επειδή συνιστάται, επειδή δεν επιβάλλεται, συνιστάται να γίνει αγγειοπλαστική, εάν όμως είχε πιο νωρίς ή εάν επιβίωνε της ανακοπής, πάλι θα πήγαινε αμέσως. Ήταν άτυχος, στο τέλος, γιατί δεν έδειξε σημεία αστάθειας ενώ νοσηλευόταν, αλλά ξαφνικά, χωρίς προειδοποίηση δημιουργήθηκαν αυτά τα πράγματα. Για Πρωτογενή δεν υπήρχε στην Κύπρο η δυνατότητα. Δεν υπήρχε ούτε στη Λευκωσία. Αφού ξεκίνησε η πρωτογενής αγγειοπλαστική στη Λευκωσία τον Ιούνιο του
28. Εν πάση περιπτώσει. Δεν υπήρχε και μιλούμε, είπε, για εμφράγματα με ανάσπαση του ST στις κλασικές απαγωγές για STEMI. Εδώ δεν ήταν έμφραγμα και το αποδεικνύει ότι δεν ήταν έμφραγμα STEMI. Μπορεί να έχει δίκαιο ο Αγγελίδης ότι εγίνετο μόνο εις τους λεγόμενους V.I.P, υπουργούς και βουλευτές. Τους άλλους σαν κανόνας δεν τους έδιναν, τους κοινούς θνητούς. Μερικές φορές εγίνετο διάκριση σε επώνυμους, αλλά το εργαστήριο, το επεμβατικό εργαστήριο ήταν ανοικτό γιατί κατά τη διάρκεια των εργάσιμων ωρών ήταν ανοιχτό και μπορούσε εύκολα να πάει κάποιος και να του κάνουν νωρίς. Όμως κατά τη διάρκεια της νύχτας και των ωρών, των μη εργάσιμων ωρών, δεν είναι εύκολο να καλέσεις εργαστήριο. Δηλαδή έστω και έμμεσα επιβεβαιώνει από το 1997‑
29. Και πιο νωρίς από το 1997-98 έκαναν καθετηριασμούς και αγγειοπλαστικές, αλλά σε περιπτώσεις με ανάσπαση του ST και όχι βραδινές ώρες. Μιλούμε για αγγειοπλαστική. Άλλο ο καθετηριασμός και άλλο η πρωτογενής αγγειοπλαστική, που σημαίνει είτε αντί θρομβόλυσης είτε σε αποτυχία θρομβόλυσης και σε εμφράγματα ξεκάθαρα με ανάσπαση του ST στις κλασικές απαγωγές, γιατί εάν το κάνεις χωρίς ένδειξη θα του κάνεις και πιθανώς κακό. Εδώ στην περίπτωση που εξετάζουμε, παρόλο που δεν ήταν έμφραγμα με ανάσπαση του ST, εάν η κλινική του κατάσταση επέβαλλε, η κλινική του κατάσταση και τα ηλεκτρονικά καρδιογραφικά του στοιχεία, με τη συντηρητική αγωγή, εάν δεν ήταν σταθερός, τότε ο ίδιος ασθενής, παρόλο που δεν είχε ανάσπαση του ST στις κλασικές απαγωγές, αλλά θεωρείτο έμφραγμα με κατάσπαση του ST, τότε ναι θα έπρεπε να κάνει επείγουσα αγγειογραφία, κάτω από δύο ώρες. Το SΤΕΜΙ είναι το έμφραγμα με ανάσπαση του ST. Τον καιρό που πέθαινε ο ασθενής δεν συζητείτο καν η ανάσπαση του ST στην AVR, δεν συζητείτο καν. Δεν συζητείτο καν και όντως ακόμα και εάν συζητείτο, δεν θα αρνηθεί ότι δεν την πρόσεξαν, αλλά τούτο δεν σημαίνει ότι έκαναν λάθος στην αντιμετώπιση και δεν σημαίνει ότι, όπως είπε τελειώνοντας, θα έκαμνε ακριβώς το ίδιο πράγμα. Από το '05 ως το '19 είναι τώρα 14 χρόνια μετά, θα έκαμνε στο Νοσοκομείο Λευκωσίας, που κάμνει πρωτογενείς αγγειοπλαστικές σε STEMI εμφράγματα, δεν θα τον έστελλε, ούτε η ομάδα θα τον παραλάμβανε να του κάνει primary PCA. Δεν πέθανε από κατοπινό έμφραγμα το οποίο δεν γράφτηκε πουθενά. Πέθανε από αρρυθμία που είναι επιπλοκή non STEMI εμφράγματος. Η διάγνωση εμφράγματος, έτσι και αλλιώς όλα εμφράγματα είναι έμφραγμα με ανάσπαση του ST ή έμφραγμα με κατάσπαση του ST και κάθε είδος χρειάζεται διαφορετικό χειρισμό. Δεν είναι τόσο απλό για κάποιον που δεν είναι γιατρός, αλλά έτσι είναι. Όλα τα εμφράγματα δεν είναι τα ίδια και τα πρόσθια εμφράγματα είναι πιο επικίνδυνα παρά τα κατώτερα, εκτός εάν υπάρχει συμμετοχή της δεξιάς κοιλίας, που τούτο γίνεται και μιλούμε για εμφράγματα με ST Elevation. Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι προώθησαν τις εκατέρωθεν θέσεις τους με εμπεριστατωμένες αγορεύσεις. Τις έχω μελετήσει με προσοχή και ειδική αναφορά θα γίνει αν και εφόσον χρειασθεί. Μέσα στα πλαίσια της ζωντανής ατμόσφαιρας της δίκης είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω και ακούσω με προσοχή τους μάρτυρες ενώ κατέθεταν ενόρκως ενώπιον μου, αξιολογώντας τη μαρτυρία τους με πλήρη πάντα επίγνωση ότι η αξιοπιστία εκτιμάται αυτοτελώς και αποσυναρτημένα επιπέδου απόδειξης με δείχτη το στάδιο από το οποίο ανέκυψε, την πηγή των γνώσεων τους στο βαθμό που αυτές αφορούσαν τα επίδικα γεγονότα, την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος, τις ευκαιρίες που είχαν για να παρακολουθήσουν τα διαδραματισθέντα, την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα, τη μνήμη και τους λόγους που είχαν να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία κατέθεταν, τη σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεων τους και την ύπαρξη σε αυτές υπερβολών ή ουσιαστικών εγγενών αντιφάσεων. (Γιαννή κ.ά. ν. Χριστοφόρου