ΜΑΚΡΙΔΟΥ ΚΑΣΟΥΜΗ ν. ΓΕΩΡΓΟΥΔΗ, Συνενωμένες αγωγές: 1626/2011, 1627/2011, 30/11/2020 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2020:A559 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Γ. Κυθραιώτου-Θεοδώρου, Ε.Δ. Συνενωμένες αγωγές: 1626/2011 1627/2011 Αγωγή υπ' αριθμό: 1626/2011 Μεταξύ: ΧΧΧΧΧ ΜΑΚΡΙΔΟΥ ΚΑΣΟΥΜΗ Ενάγουσας και ΧΧΧΧΧ ΓΕΩΡΓΟΥΔΗ Εναγόμενου Αγωγή υπ' αριθμό: 1627/2011 Μεταξύ: ΧΧΧΧΧ ΚΑΣΟΥΜΗ Ενάγοντα και ΧΧΧΧΧ ΓΕΩΡΓΟΥΔΗ Εναγόμενου και ΧΧΧΧΧ ΜΑΚΡΙΔΟΥ ΚΑΣΟΥΜΗ Τριτοδιάδικου 30 Νοεμβρίου, 2020 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντες (και στις δύο αγωγές) και για Τριτοδιάδικο (στην αγωγή 1627/2011): κ. Α. Γεωργίου με κα Ρούσου διά Αριστοφάνης Α. Γεωργίου & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε. Για Εναγόμενο (και στις δύο αγωγές): κ. Γ. Αμπίζας ΑΠΟΦΑΣΗ Εισαγωγή και κοινό πραγματικό υπόβαθρο. Οι πιο πάνω αγωγές συνενώθηκαν δυνάμει διατάγματος ημερομηνίας 28.11.
- Συνεκδικάστηκαν όλα τα επίδικα θέματα. Οι αξιώσεις των Εναγόντων (στις δύο αγωγές) εναντίον του Εναγόμενου προκύπτουν από το ίδιο τροχαίο ατύχημα. Το ατύχημα συνέβη στις 20.8.2008 περί ώρα 1830, στη συμβολή της Λεωφόρου Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ' και της οδού Αρχιεπισκόπου Κυπριανού, στα Ανάγυα. Είναι κοινώς αποδεκτό ότι κατά τον χρόνο του ατυχήματος, η Ενάγουσα στην αγωγή 1626/2011 οδηγούσε το όχημα με αριθμό εγγραφής XXXXX27, ιδιοκτήτης του οποίου ήταν ο σύζυγος της, Ενάγοντας στην αγωγή 1627/
- Ο Εναγόμενος οδηγούσε το όχημα με αριθμούς εγγραφής XXXXX
- Είναι επίσης κοινώς αποδεκτό ότι η Ενάγουσα οδηγούσε το όχημα XXXXX27 στη Λεωφόρο Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ' με κατεύθυνση από Ανάγυα προς Δευτερά και με πρόθεση να στρίψει δεξιά και να εισέλθει στην οδό Αρχιεπισκόπου Κυπριανού. Ο Εναγόμενος οδηγούσε το όχημα XXXXX00 στην οδό Αρχιεπισκόπου Κυπριανού, με κατεύθυνση προς την Λεωφόρο Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ', με πρόθεση να στρίψει δεξιά στην Λεωφόρο Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ'. Το σημείο όπου η οδός Αρχιεπισκόπου Κυπριανού ενώνεται με τη Λεωφόρο Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ, είναι σε οξεία γωνία (προσομοιάζει σε σχήμα με Y junction ή συμβολή σε σχήμα «λ»). Το ατύχημα συνέβη αφού η Εναγόμενη είχε πραγματοποιήσει δεξιά στροφή και ολόκληρο το όχημα της είχε εισέλθει στην οδό Αρχιεπισκόπου Κυπριανού. Η σύγκρουση έγινε στην αριστερή λωρίδα της οδού Αρχιεπισκόπου Κυπριανού (ως η πορεία του Εναγόμενου), δηλαδή στη λωρίδα στην οποία κινείτο ο Εναγόμενος. Υπήρχε στο οδόστρωμα λευκή γραμμή που διαχώριζε τις δύο λωρίδες κυκλοφορίας και το δεξί μέρος του οχήματος της Ενάγουσας είχε εισέλθει στη, αντίθετη λωρίδα. Κατά τη σύγκρουση, η δεξιά μπροστινή γωνία του οχήματος του Εναγόμενου συγκρούστηκε με τη δεξιά πόρτα του οδηγού του οχήματος της Ενάγουσας. Τα πιο πάνω είναι κοινώς αποδεκτά, όπως προκύπτει από τη δικογραφία και όπως διαφάνηκε κατά την ακρόαση. Αποτελούν και μέρος του πραγματικού υπόβαθρου στη βάση του οποίου αποφασίστηκαν τα επίδικα θέματα. Δικογραφημένες θέσεις και αξιώσεις. Πέραν των πιο πάνω, αναφορικά με τις συνθήκες υπό τις οποίες συνέβηκε το επίδικο ατύχημα, η δικογραφημένη θέση των Εναγόντων (και στις δύο αγωγές) είναι ότι αυτό οφειλόταν στην αποκλειστική και/ή συντρέχουσα αμέλεια του Εναγόμενου ο οποίος παρέλειψε να σταματήσει στο Αλτ, επιχείρησε δεξιά στροφή χωρίς να ελέγξει το δρόμο, παρέλειψε να προβεί στους αναγκαίους ελιγμούς για να αποφύγει τη σύγκρουση των δύο οχημάτων και ανέκοψε την ελεύθερη πορεία της Ενάγουσας. Η δικογραφημένη θέση του Εναγόμενου είναι διαφορετική. Ισχυρίζεται ότι το ατύχημα προκλήθηκε συνεπεία της αποκλειστικής και/ή συντρέχουσας αμέλειας της Ενάγουσας η οποία παρέλειψε να αντιληφθεί το όχημα του που κινείτο κανονικά στην οδό Αρχιεπισκόπου Κυπριανού και δεν επέδειξε την προσήκουσα προσοχή κατά την οδήγηση. Ισχυρίζεται επίσης ότι ενώ η Ενάγουσα επιχειρούσε δεξιά στροφή για να εισέλθει στην οδό Αρχιεπισκόπου Κυπριανού εισήλθε με το όχημα της στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας (ως η πορεία του Εναγόμενου) στην οδό Αρχιεπισκόπου Κυπριανού, δηλαδή στη λωρίδα στην οποία κινείτο το όχημα του Εναγόμενου, του οποίου ανέκοψε την πορεία. Συνεπεία του ατυχήματος η Ενάγουσα στην αγωγή 1626/2011 ισχυρίζεται ότι υπέστη τραυματισμούς και σωματικές βλάβες και ειδικές ζημιές για τις οποίες αξιώνει αποζημιώσεις εναντίον του Εναγόμενου. Ο Ενάγοντας στην αγωγή 1627/2011 ισχυρίζεται ότι συνεπεία του ατυχήματος το όχημα του υπέστη ζημιές για τις οποίες, με τη σειρά του, αξιώνει αποζημιώσεις εναντίον του Εναγόμενου. Στην αγωγή 1627/2011 ο Εναγόμενος εγκαλεί ως Τριτοδιάδικο στην αγωγή την Ενάγουσα στην αγωγή 1626/2011 ισχυριζόμενος ότι το ατύχημα προκλήθηκε ένεκα της δικής της αποκλειστικής ή συντρέχουσας αμέλειας για τους λόγους που προβάλλει και στην υπεράσπιση του. Συνακόλουθα, ισχυρίζεται ότι δικαιούται σε συνεισφορά ή και αποζημίωση από την Τριτοδιάδικο για οποιοδήποτε ποσό κληθεί να πληρώσει προς τον Ενάγοντα. Μαρτυρία. Όπως έχω σημειώσει στην αρχή της απόφασης μου, οι αγωγές συνεκδικάστηκαν ως προς όλα τα επίδικα θέματα. Προς απόδειξη των δικογραφημένων θέσεων τους αναφορικά με την ευθύνη που ισχυρίζονται ότι υπέχει ο Εναγόμενος για το επίδικο ατύχημα και τις συνεπακόλουθες ζημιές και σωματικές βλάβες που ισχυρίζονται (και στις δύο αγωγές), οι Ενάγοντες παρουσίασαν στο Δικαστήριο έξι μάρτυρες. Η πλευρά ης υπεράσπισης παρουσίασε στο Δικαστήριο τη μαρτυρία του Εναγόμενου. Η μαρτυρία των προσώπων αυτών καλύπτει και τις αξιώσεις αναφορικά με τη διαδικασία Τριτοδιάδικου στην αγωγή 1627/
- Πριν προχωρήσω να σημειώσω ότι έχω παρακολουθήσει όλους τους μάρτυρες που κατέθεσαν στο Δικαστήριο. Δεν θα καταγράψω με λεπτομέρεια τα όσα ο καθένας εξ αυτών κατέθεσε αφού το σύνολο της μαρτυρίας είναι καταγεγραμμένο στα πρακτικά της διαδικασίας. Για σκοπούς πληρότητας της απόφασης μου θα παραθέσω μια συνοπτική αναφορά στη μαρτυρία εκάστου, εστιάζοντας στα σημεία της μαρτυρίας που έκρινα ως σημαντικά για σκοπούς της κατάληξης μου επί των επιδίκων θεμάτων ή για σκοπούς αξιολόγησης. ΜΕ
- Πρώτος μάρτυρας για την πλευρά των Εναγόντων ήταν ο Αστ. XXXXX ΧΧΧΧΧ Θεοφίλου (ΜΕ1), ο οποίος κατά τον χρόνο του επίδικου ατυχήματος υπηρετούσε στον Αστυνομικό Σταθμό Λακατάμιας, ως εξεταστής υποθέσεων μικροπαραβάσεων και τροχαίων ατυχημάτων. Στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης του, κατατέθηκε ως τεκμήριο σχεδιάγραμμα που ετοίμασε της σκηνής του ατυχήματος (Τεκμήριο 1). Στα πλαίσια της μαρτυρίας του εξήγησε ότι το σχεδιάγραμμα αυτό αποτυπώνει την εικόνα του δρόμου όπως ήταν κατά τον χρόνο αμέσως μετά το ατύχημα, όταν ο ίδιος έφτασε στην σκηνή. Εξήγησε ότι το σημείο σύγκρουσης των δύο οχημάτων είναι σημειωμένο επί του σχεδίου ως «Χ». Αναφορικά με το τι αποτυπώνεται στο σχέδιο, Τεκμήριο 1, παρενθετικά σημειώνω τα ακόλουθα. Σύμφωνα με το σχέδιο το σημείο σύγκρουσης «Χ» είναι εντός της οδού Αρχιεπισκόπου Κυπριανού, περί τα 3 μέτρα από την γραμμή Άλτ (υπό διακριτικό «Γ») που βρίσκεται στη συμβολή των δύο οδών, και εντός της αριστερής λωρίδας του δρόμου δηλαδή της λωρίδας στην οποία κινείτο το όχημα του Εναγόμενου. Επίσης, στο σχέδιο παρουσιάζεται και δεύτερη συνεχόμενη γραμμή (υπό διακριτικό «Γ'») στην λωρίδα του Εναγόμενου κάποια μέτρα πίσω από την γραμμή Αλτ που βρίσκεται στη συμβολή των δύο δρόμων. Για τη δεύτερη αυτή γραμμή ο ΜΚ1 ανέφερε ότι «υπήρχε και εκεί γραμμή την οποία κάθε οδηγός θεωρεί άλτ. Είναι γραμμή, η οποία έχει συγκεκριμένη ένδειξη και υπονοεί ότι είναι αλτ», ως η δική του αντίληψη. Πρόσθεσε ότι δεν ήταν σε θέση να θυμηθεί ακριβώς τη διαμόρφωση του δρόμου λόγω της παρόδου του χρόνου από το ατύχημα. Αυτά αναφορικά με τα όσα ο ΜΕ1 κατέθεσε στο Δικαστήριο. Πριν ολοκληρώσω την αναφορά μου στη μαρτυρία του, να σημειώσω ότι οι Ενάγοντες έκριναν ότι ο ΜΕ1 εκτέλεσε πλημμελώς τα καθήκοντα του και δεν διενήργησε ορθά τις μετρήσεις και αποτύπωση της σκηνής. Υπέβαλαν σχετικό παράπονο στον Αρχηγό Αστυνομίας και στην Ανεξάρτητη Αρχή Διερεύνησης Ισχυρισμών και Παραπόνων κατά της Αστυνομίας. Αντίγραφα σχετικής αλληλογραφίας κατατέθηκαν ως δέσμη, Τεκμήριο
- Η Ανεξάρτητη Αρχή κατέληξε ότι «κατά τη διερεύνηση του δυστυχήματος υπήρξαν παραλείψεις οι οποίες όμως δεν θα διαφοροποιούσαν τα γεγονότα όπως καταγράφηκαν από τον εξεταστή της υπόθεσης». ΜΕ
- Δεύτερη μάρτυρας ήταν η Ενάγουσα στην αγωγή 1626/2011 και Τριτοδιάδικος στην αγωγή 1627/2011 (ΜΕ2). Στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης της η Ενάγουσα συμφώνησε ότι η σύγκρουση έγινε στο σημείο που παρουσιάζεται στο σχέδιο του ΜΕ1 (Τεκμήριο 1) δηλαδή εντός της αριστερής λωρίδας της οδού Αρχιεπισκόπου Κυπριανού, στην οποία κινείτο το όχημα του Εναγόμενου. Υποστήριξε όμως ότι ο Εναγόμενος «παρέλειψε να σταματήσει στο σήμα τροχαίας Αλτ καθώς και στις δύο τροχαίες επισημάνσεις [που υποδηλώνουν Αλτ] που φαίνονται με άσπρη συνεχόμενη γραμμή στη δική του λωρίδα του δρόμου [υπό σημεία «Γ» και «Γ'» στο σχέδιο]». Αναφορικά με τον τρόπο που έγινε η σύγκρουση, η Ενάγουσα ανέφερε ότι το όχημα που οδηγούσε ο Εναγόμενος συγκρούστηκε με το όχημα που οδηγούσε εκείνη «χτυπώντας με, με σφοδρότητα στην δεξιά πόρτα του αυτοκινήτου μου, δηλ. την πόρτα του οδηγού. Στην ουσία το όχημα του σταμάτησε πάνω στο αυτοκίνητο μου με δύναμη και παρέμεινε εκεί εγκλωβίζοντας με μέσα στο αυτοκίνητο». Η Ενάγουσα ανέφερε ότι φορούσε τη ζώνη ασφαλείας της όμως «το σώμα μου τραντάχθηκε με αποτέλεσμα η κεφαλή μου να κτυπήσει στο τζάμι το οποίο και έσπασε και γι΄αυτό το λόγο τραυματίστηκα και στη κεφαλή. Από τα γυαλιά από το σπασμένο παράθυρο προκλήθηκαν τραυματισμοί στο πρόσωπο μου. Συνέπεια της βιαιότητας της σύγκρουσης και του τραυματισμού μου ήταν να υποστώ σοκ και να κλαίω.» Όταν βγήκε από το αυτοκίνητο, είπε, «δεν αισθανόμουν καλά και ζαλιζόμουν». Μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας όπου κρατήθηκε για περίθαλψή για 3 μέρες. Πρόσθεσε ότι πριν την παραλάβει το ασθενοφόρο είχε φτάσει στη σκηνή ο γιός του Εναγόμενου ο οποίος τον επέκρινε γιατί δεν είχε σταματήσει στο Αλτ, κάτι που άκουσε τον Εναγόμενο να παραδέχεται. Η Ενάγουσα παρουσίασε φωτογραφία που εξήγησε ότι την απεικονίζει μετά την μεταφορά της στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. (Τεκμήριο 2). Στη φωτογραφία, η οποία δεν είναι ευκρινής, φαίνεται να φορεί αυχενικό κολάρο ενώ φαίνεται και ερυθρότητα κάτω από το δεξί μάτι. Η Ενάγουσα παρουσίασε επίσης αντίγραφο Έκθεσης Νοσηλείας Ασθενούς του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας ημερομηνίας 22.8.2008 (Τεκμήριο 3). Σε αυτή καταγράφεται ότι η Ενάγουσα είχε νοσηλευτεί από 20.8.2008 μέχρι 22.8.2008 με αιτία εισόδου «τροχαίο ατύχημα-κρανιοεγκεφ. κάκωση». Τα κλινικά ευρήματα που καταγράφονται είναι «μικρό θλαστικό τραύμα (επιφανειακά) χωρίς συρραφή, αναφέρει ζάλη, κεφαλαλγία, αυχεναλγία». Στα εργαστηριακά ευρήματα καταγράφεται ότι «εκ των ακτινογραφιών αυχενικής μοίρας, θωρακικής μοίρας, λεκάνης, κρανίου και αξονική τομογραφία εγκεφ. χωρίς παθολογικά ευρήματα». Συστήθηκε ραντεβού στα εξωτερικά ιατρεία για επανεκτίμηση στις 1.9.
- Η Ενάγουσα παρουσίασε επίσης αντίγραφο ιατρικού πιστοποιητικού ημερομηνίας 16.10.2008 του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας (Τεκμήριο 4). Σε αυτό αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι η διάγνωση της Ενάγουσας ήταν «θλάση αυχένα και κάκωση κεφαλής». Παρουσίασε περαιτέρω αντίγραφο ιατρικής έκθεσης ημερομηνίας 25.2.2011 του Ορθοπεδικού Χειρούργου ΧΧΧΧΧ Δημητριάδη (Τεκμήριο 5) στην οποία μεταξύ άλλων αναφέρει ότι «εξέτασα [την Ενάγουσα] στις 08/09/2008 παραπονούμενη για επιμένων άλγος στην Αυχενική Μοίρα της Σπονδυλικής Στήλης [ΑΜΣΣ]. ΕΚ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: Υποκειμενικά η ασθενής παραπονείται για επιμένων άλγος στον αυχένα που της προκαλεί αίσθημα ζάλης. Αντικειμενικά διαπιστούται:
- Περιορισμός της κινητικότητας της ΑΜΣΣ
- Μυϊκός σπασμός τόσο των αυχενικών όσο και των τραχηλικών μυών
- Τα τενόντια αντανακλαστικά των άνω άκρων εκλύονται φυσιολογικά. ΕΚ ΤΟΥ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ: Η μελέτη του ακτινολογικού ελέγχου της ΑΜΣΣ δείχνει την παρουσία ευθειασμού με την κατάργηση της φυσιολογικής αυχενικής λόρδωσης. ΔΙΑΓΝΩΣΗ: Ετέθη η διάγνωση της θλάσης της Αυχενικής Μοίρας.» Συστήθηκε φυσιοθεραπεία (Τεκμήριο 6) και παρατάθηκε η άδεια ασθενείας μέχρι 20.9.
- Περαιτέρω, η Ενάγουσα παρουσίασε αναλυτικό λογαριασμό και απόδειξη είσπραξης του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας για ποσό €640,19 (Τεκμήριο 7), απόδειξη πληρωμής του Ορθοπεδικού Χειρούργου ΧΧΧΧΧ Δημητριάδη ημερομηνίας 8.9.2008 για ποσό €40 (Τεκμήριο 8), απόδειξη είσπραξης από το Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας για ποσό €12 (Τεκμήριο 9), απόδειξη πληρωμής φαρμακείου ημερομηνίας 22.8.2008 ποσού €26,50 (Τεκμήριο 10) και δύο πιστοποιητικά του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας αναφορικά με χορήγηση άδειας ασθενείας για τις περιόδους από 20.8.2008 μέχρι 5.9.2008 και από 8.9.2008 μέχρι 12.9.2008 αντίστοιχα (Τεκμήριο 11). Περιγράφοντας τις επιπτώσεις στην υγεία της μετά το ατύχημα, η Ενάγουσα αναφέρθηκε σε πόνους στον αυχένα, πονοκεφάλους, ζαλάδες. Πρόσθεσε ότι χρησιμοποιούσε αυχενικό κολάρο για μεγάλο χρονικό διάστηκα και ότι παρακολούθησε φυσιοθεραπείες. Ανέφερε ότι οι ενοχλήσεις συνεχίζονται μέχρι και σήμερα χωρίς όμως να γνωρίζει εάν οφείλονται στο επίδικο ατύχημα ή όχι. Εξήγησε ότι δεν μπορούσε να παρουσιάσει τις αποδείξεις για την πληρωμή των φυσιοθεραπειών που είχε παρακολουθήσει γιατί λόγω της παρόδου του χρόνου τις είχε απολέσει. Ανέφερε όμως ότι είχε κάνει περί τις 24 φυσιοθεραπείες. Πρόσθεσε ότι είχε αναγκαστεί να διακινηθεί αρκετές φορές με ταξί για να μεταβαίνει στις φυσιοθεραπείες, στη δουλειά και σε ιατρικά ραντεβού. Τα κόμιστρα ήταν κάθε φορά μεταξύ €10-€20 όμως δεν κράτησε τις αποδείξεις για τις σχετικές πληρωμές που έκανε. Κατά την αντεξέταση της η Ενάγουσα εξήγησε ότι κατάγεται από τα Ανάγυα, γνώριζε την περιοχή και γνώριζε και την ιδιομορφία που παρουσιάζει το συγκεκριμένο σημείο του δρόμου. Εξηγώντας τις κινήσεις και ενέργειες της πριν το ατύχημα ανέφερε μεταξύ άλλων ότι είχε ξεκινήσει από τη Λευκωσία για να επισκεφθεί τους γονείς της στα Ανάγυα. Ενώ ήταν στη Λεωφόρο Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ' «σταμάτησα για να στρίψω δεξιά στην οδό Αρχιεπισκόπου Κυπριανού. Από τη δική μου πλευρά, ιδιομορφία δεν υφίσταται. Έπρεπε να δω εάν απέναντι ήταν καθαρός ο δρόμος. Εφόσον διαπίστωσα ότι από απέναντι ήταν καθαρός ο δρόμος εισήλθα στην οδό Αρχιεπισκόπου Κυπριανού.» Ερωτώμενη γιατί έλεγξε μόνο εάν είναι ο δρόμος ελεύθερος από απέναντι πριν στρίψει, απάντησε ότι λόγω της διαμόρφωσης του δρόμου δεν μπορούσε «να γυρίσω πίσω να ελέγξω αν έρχεται κάποιος.» Όταν ο συνήγορος υπεράσπισης επέμενε και ρώτησε εάν είχε κοιτάξει καθόλου δεξιά, αυτή απάντησε ότι «δεν υπήρχε λόγος εκεί να κοιτάξω δεξιά. Είναι πίσω μου.» Πρόσθεσε ότι η ιδιομορφία του δρόμου «ανάγκαζε τα αυτοκίνητα να οδηγούν ελαφρά δεξιότερα προς το κέντρο του δρόμου». Υποστήριξε ότι ακόμα και αν το όχημα του Εναγόμενου είχε σταματήσει στην πρώτη κάθετη άσπρη γραμμή Αλτ της οδού Αρχιεπισκόπου Κυπριανού και η ίδια κοίταζε δεξιά πριν εισέλθει στην οδό εκείνη και πάλιν δεν θα έβλεπε το όχημα του γιατί θα ήταν εκτός του οπτικού της πεδίου. Υποστήριξε κατά την αντεξέταση της ότι η πρώτη άσπρη κάθετη γραμμή στην οδό Αρχιεπισκόπου Κυπριανού (υπό σημείο «Γ'» στο σχέδιο της σκηνής), ως η πορεία του Εναγόμενου, ήταν η «ορθή» γραμμή Άλτ ενώ η δεύτερη, στο σημείο που εφάπτονται οι δύο δρόμοι (υπό σημείο «Γ»), ήταν απλώς «βοηθητική γραμμή» και πρόσθεσε ότι ένας οδηγός θα έπρεπε να είχε σταματήσει και στις δύο γραμμές. Της τέθηκε ότι όταν έστριψε στην οδό Αρχιεπισκόπου Κυπριανού είχε εισέλθει εντός της λωρίδας του Εναγόμενου και απάντησε ότι «δεν μπήκα στη λωρίδα του Εναγόμενου. Ακόμα και να έμπαινα αυτός δεν ήταν λόγος που προκλήθηκε το δυστύχημα.» Υποστήριξε ότι ο Εναγόμενος δεν είχε σταματήσει στο πρώτο σημείο Αλτ, δεν είδε το αυτοκίνητο της και οδήγησε το δικό του αυτοκίνητο κατευθείαν πάνω της. Η ίδια, υποστήριξε, δεν είχε χρονικά περιθώρια να αντιδράσει. Εάν την είχε δει ο Εναγόμενος, ανέφερε, τότε θα είχε κάνει έγκαιρα κίνηση για να αποφύγει τη σύγκρουση. Ερωτήθηκε αναφορικά με το σχέδιο της σκηνής που είχε ετοιμάσει ο ΜΚ1 (Τεκμήριο 1) και δήλωσε ότι διαφωνεί με αυτό γιατί παρουσιάζει ελλείψεις. Σε σχέση με το κατά πόσο το δικό της όχημα είχε εισέλθει στη λωρίδα του Εναγόμενου όπως παρουσιάζεται στο σχέδιο, η Ενάγουσα ανέφερε ότι «και αν φαίνεται ότι το αυτοκίνητο μου ενδεχομένως να πατούσε τη [διαχωριστική] γραμμή δεν προκάλεσε αυτό το δυστύχημα». Το δυστύχημα είχε προκληθεί, επέμενε, γιατί ο Εναγόμενος δεν είχε σταματήσει στην πρώτη κάθετη γραμμή του Αλτ της οδού Αρχιεπισκόπου Κυπριανού, δεν είχε δει το όχημα της και δεν έκανε ελιγμό για να αποφύγει τη σύγκρουση. Υποδείχθηκε στην Ενάγουσα δέσμη φωτογραφιών που αναγνώρισε ότι αποτύπωναν τη σκηνή του ατυχήματος (Τεκμήριο 12). Στις φωτογραφίες (Τεκμήριο 12(ζ)) αναγνώρισε ότι απεικονίζεται το όχημα που οδηγούσε εκείνη και το όχημα του Εναγόμενου. Η Ενάγουσα εξήγησε επίσης ότι οι φωτογραφίες δείχνουν την πρώτη και δεύτερη κάθετη γραμμή Αλτ στην οδό Αρχιεπισκόπου Κυπριανού, ενώ δείχνουν επίσης την ταμπέλα «Stop» που υπάρχει στην αριστερή πλευρά του δρόμου πριν την πρώτη κάθετη άσπρη γραμμή. Να σημειώσω ότι τα όσα αναφέρονται στην παρούσα παράγραφο, προκύπτουν και από τις εικόνες που αποτυπώνονται στις φωτογραφίες του Τεκμηρίου
- Στις φωτογραφίες φαίνεται επίσης ότι στην οδό Αρχιεπισκόπου Κυπριανού υπάρχει διαχωριστική λωρίδα στη μέση του δρόμου που χωρίζει τις δύο κατευθύνσεις. Η φωτογραφία Τεκμήριο 12(ζ) δείχνει ότι οι δύο δεξιοί τροχοί του οχήματος της Ενάγουσας βρίσκονταν εντός της αριστερής λωρίδας της οδού Αρχιεπισκόπου Κυπριανού (ως η πορεία του Εναγόμενου), δηλαδή στη λωρίδα του Εναγόμενου. Το όχημα της αποτυπώνεται ακινητοποιημένο μεταξύ της πρώτης και δεύτερης κάθετης άσπρης γραμμής Αλτ. Όταν της υποδείχθηκε το δεδομένο αυτό η Ενάγουσα απάντησε ότι «Εάν [ο Εναγόμενος] σταματούσε στο αλτ ή αν με έβλεπε δεν θα συγκρουόμασταν». Δέχθηκε η Ενάγουσα ότι η δεξιά λωρίδα της οδού Αρχιεπισκόπου Κυπριανού ήταν αρκετά πλατιά ώστε να χωρεί ολόκληρο το όχημα της. Κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης, ζητήθηκε επίσης από την Ενάγουσα να υποδείξει στη φωτογραφία που την απεικονίζει, Τεκμήριο 2, σημεία στο πρόσωπο της που δείχνουν ότι είχε γδαρσίματα, όπως ανέφερε. Η ΜΚ2 ανέφερε ότι τα γδαρσίματα δεν φαίνονται στη φωτογραφία επέμενε όμως ότι είχε υποστεί ελαφρά γδαρσίματα. Τέθηκε στη Ενάγουσα ότι ο Εναγόμενος δεν είχε παραδεχθεί την ευθύνη του για το ατύχημα στη σκηνή όπως εκείνος είχε αναφέρει. Η Ενάγουσα διαφώνησε. Πρόσθεσε όμως ότι γνωρίζει πως η ασφαλιστική εταιρεία του συζύγου της είχε αποζημιώσει πλήρως τον Εναγόμενο για τις ζημιές που είχε υποστεί το αυτοκίνητο του. ΜΕ
- Τρίτος μάρτυρας για την πλευρά των Εναγόντων ήταν ο κ. ΧΧΧΧΧ Ανδρέου, κοινοτάρχης του χωριού Ανάγυα για την περίοδο από 1978-1994 και 2002-2016 (ΜΚ3). Ο ΜΕ3 ανέφερε ότι διατηρεί παράλληλα και ασφαλιστικό γραφείο. Αναφορικά με τη διαμόρφωση του δρόμου στο σημείο της σύγκρουσης, ο ΜΚ3 ανέφερε ότι η οδός Αρχιεπισκόπου Κυπριανού είναι δρόμος που ανήκει στην κοινότητα Ανάγυα και ενώνεται με τη Λεωφόρο Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ που οδηγεί στην Πάνω Δευτερά. Η Λεωφόρος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ' είναι η κύρια οδός και η οδός Αρχιεπισκόπου Κυπριανού είναι δευτερεύουσα, πάροδος. Ο ΜΚ3 παρουσίασε επιστολή ημερομηνίας 15.9.2008 την οποία υπογράφει ως Πρόεδρος του Κοινοτικού Συμβουλίου Ανάγυας και απευθύνεται προς τον Ενάγοντα στην αγωγή 1627/2011 (Τεκμήριο 13). Σε αυτή αναφέρει «θα θέλαμε να σας επιβεβαιώσουμε ότι ως σημείο STOP στην [επίδικη] διασταύρωση θεωρείται η πρώτη συνεχής γραμμή ΑΛΤ με κατεύθυνση από την οδό Αρχιεπισκόπου Κυπριανού προς τη Λεωφόρο Αρχ. Μακαρίου Γ'. Οι σημάνσεις/γραμμές στο δρόμο που ακολουθούν την πρώτη γραμμή ΑΛΤ είναι άκυρες και πιθανή χρήση τους είναι μόνο βοηθητική.» Κατά την αντεξέταση, ο ΜΕ3 ανέφερε ότι είχε ετοιμάσει την επιστολή Τεκμήριο 13 μετά από παράκληση του Ενάγοντα στην αγωγή 1627/
- Όταν ρωτήθηκε από το συνήγορο του Εναγόμενου κατά την αντεξέταση του γιατί χαρακτηρίζει ως «άκυρες» τις σημάνσεις που ακολουθούν την πρώτη γραμμή Αλτ απάντησε ότι «έτσι είναι», συμφώνησε όμως ακολούθως ότι και η δεύτερη γραμμή «είναι γραμμή άλτ.» Σύμφωνα με τον ΜΕ3, στο συγκριμένο σημείο του δρόμου γίνονταν πολλά ατυχήματα. Έκρινε ότι θα μειώνονταν τα ατυχήματα εάν τοποθετείτο στο δρόμο και η πρώτη γραμμή Αλτ. Αυτό γιατί, όπως εξήγησε, θα δινόταν η ευκαιρία στα οχήματα που κινούνταν στην οδό Αρχιεπισκόπου Κυπριανού να σταματούν ή να ελαττώνουν ταχύτητα ενωρίτερα, ώστε να έχουν την ευκαιρία να εντοπίζουν οχήματα που επιχειρούν δεξιά στροφή από την Λεωφόρο Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ'. ΜΕ
- Τέταρτος μάρτυρας ήταν ο ΧΧΧΧΧ Κασούμης, Ενάγοντας στην αγωγή 1627/2011 και ιδιοκτήτης του οχήματος ΕΡΡ 027 (ΜΚ4). Στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης του ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι στις 20.8.2008 περί ώρα 1830 η σύζυγος του τον ειδοποίησε ότι είχε δυστύχημα στα Ανάγυα. Ο ίδιος έφτασε στο σημείο σε 15' περίπου και βρήκε τα δύο οχήματα στις τελικές τους θέσεις με τους οδηγούς επίσης στη θέση τους στα οχήματα τους. Ανέφερε ότι «το όχημα του εναγόμενου ήταν 'μπηγμένο' πάνω στο όχημα μου στο σημείο της πόρτας του οδηγού γι΄αυτό και δεν μπορούσε η γυναίκα μου να βγει έξω. Τότε ο οδηγός έκανε πίσω για να απεγκλωβίσει τη σύζυγο μου από το αυτοκίνητο εφόσον εμβόλισε την κύρια πόρτα οδηγού του αυτοκινήτου». Συνέχισε λέγοντας ότι όταν εξήλθε του οχήματος της η σύζυγος του, ο ίδιος προσέγγισε τον Εναγόμενο και τον ρώτησε γιατί έγινε το ατύχημα και ο Εναγόμενος του δήλωσε ότι «δεν την είδα». Αφού παρέλαβε τη σύζυγο του ασθενοφόρο που κλήθηκε στη σκηνή, ο ίδιος έβγαλε κάποιες από τις φωτογραφίες Τεκμήριο
- Άλλες έβγαλε την επόμενη μέρα όταν επισκέφτηκε ξανά τη σκηνή. Επιβεβαίωσε ότι το σημείο στο οποίο φαίνεται το δικό του όχημα στην φωτογραφία Τεκμήριο 12(ζ) ήταν η τελική θέση του οχήματος αυτού. Ο Εναγόμενος είχε μετακινήσει το δικό του όχημα προς τα πίσω, στο σημείο που επίσης φαίνεται στη φωτογραφία, για να μπορέσει η ΜΚ2 να εξέλθει του οχήματος της. Ακολούθως κάλεσε αντιπρόσωπο της εταιρείας Siachini Ltd που παρέλαβε το όχημα του. Ο αντιπρόσωπος της εταιρείας του ζήτησε να υπογράψει «για τις δικές της εσωτερικές διαδικασίες ή και για συμφωνία που έχει με ασφαλιστικές εταιρείες. ένα συμπληρωμένο ήδη έγγραφο» το οποίο παρουσίασε (Τεκμήριο 14). Ο ΜΚ4 παρουσίασε έκθεση που ετοίμασε ο εκτιμητής κ. ΧΧΧΧΧ Τζιρκαλλής αναφορικά με τις ζημιές που υπέστη το όχημα του, την οποία παρουσίασε (Τεκμήριο 15). Όταν διαπίστωσε ότι η τελική θέση της ασφαλιστικής εταιρείας του Εναγόμενου ήταν ότι την ευθύνη για το ατύχημα φέρει η σύζυγος του (Ενάγουσα), ζήτησε από τον κ. Τζιρκαλλή να ετοιμάσει ειδική έκθεση για το δυστύχημα (Τεκμήριο 21). Για την εν λόγω έκθεση πλήρωσε €
- Σημειώνω παρενθετικά ότι αξίωση αναφορικά με το ποσό αυτό δεν δικογραφείται. Ανέφερε επίσης ότι επιβαρύνθηκε έξοδα €85 για την αστυνομική έκθεση του ατυχήματος, €7.108,11 για «ισιώματα-εφαρμογές βαφή, εξαρτήματα», €120 για απώλεια χρήσης του οχήματος για 6 μέρες και €195 για «επιθεώρηση ζημιών αυτοκινήτου XXXXX27 από Γ. Τζιρκαλλή», ποσά που αξιώνει με την αγωγή του από τον Εναγόμενο. Ο ΜΕ4 παρουσίασε την αστυνομική έκθεση Τεκμήριο
- Στην συνοπτική έκθεση των γεγονότων που περιλαμβάνεται στην έκθεση, αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι «Φτάνοντας στη συμβολή με την οδό Αρχ. Κυπριανού η οποία είναι δεξιά σύμφωνα με την πορεία της, [η Ενάγουσα] επιχείρησε να στρίψει δεξιά για να εισέλθει σ' αυτή παίρνοντας τη στροφή πιο κλειστά με αποτέλεσμα να συγκρουστεί με το αυτ. XXXXX00 το οποίον οδηγείτο από τον [Εναγόμενο] στην οδό Αρχ. Κυπριανού και πλησίαζε στο ΑΛΤ με τη Λεωφ. Αρχ. Μακαρίου Γ.» Ο Ενάγοντας ανέφερε ότι διαφώνησε με το περιεχόμενο της έκθεσης. Οι Ενάγοντες, μέσω του δικηγόρου τους, διαμαρτυρήθηκαν προς τον Αρχηγό Αστυνομίας για το περιεχόμενο της έκθεσης γιατί τη θεώρησαν ως «μη αντικειμενική και ότι αφίσταται των καταθέσεων που λήφθηκαν όπου ο οδηγός του άλλου οχήματος XXXXX00 παρεδέχθη την ευθύνη για το ατύχημα». Παρουσιάστηκε σειρά σχετικής αλληλογραφίας (Τεκμήριο 17). Το πόρισμα της διερεύνησης του παραπόνου τους είναι ως αναφέρω πιο πάνω. Μια από τις αξιώσεις που εγείρει ο Ενάγοντας αφορά ποσό €7.108 για «ισιώματα - εφαρμογές, βαφή, εξαρτήματα, εργατικά». Του ζητήθηκε κατά την αντεξέταση να εξηγήσει πως προκύπτει το ποσό αυτό. Ο ΜΚ4 απάντησε ότι «είναι αποτέλεσμα της έκθεσης του [κ. Τζιρκαλλή] για να αποφασίσω αν θα επιδιορθώσω το αυτοκίνητο ή όχι». Είπε ότι επιδιόρθωσε τελικά το όχημα περίπου 6 μήνες μετά το ατύχημα. Παρουσίασε σχετικά απόδειξη από Unicars Ltd για ποσό €4.094 (Τεκμήριο 18). Το ποσό αυτό, σύμφωνα με το περιεχόμενο της απόδειξης, αφορά ποσά που πληρώθηκαν για αντικατάσταση ή επισκευή ανταλλακτικών του οχήματος. Σε σχέση με το κόστος των εργατικών για τις επισκευές, ο ΜΚ4 ανέφερε ότι δεν κατάφερε να εντοπίσει την απόδειξη λόγω του χρόνου που παρήλθε ενώ ούτε από την εταιρεία Unicars Ltd κατάφερε να εντοπίσει αντίγραφα γιατί δεν τηρούν αρχεία πέραν των 7 ετών. Ο Ενάγοντας κατέθεσε επίσης απόδειξη για ποσό €690 από την εταιρεία Simba Motors Ltd (Τεκμήριο 19) η οποία αφορούσε αγορά μεταχειρισμένη πόρτας που χρησιμοποιήθηκε για επισκευή του οχήματος του. Παρουσίασε περαιτέρω απόδειξη για πληρωμή €50,60 προς Μ. Γαβριηλίδης Δτδ, ηλεκτρολόγους αυτοκινήτων. Η αξίωση και αναφορά του σε αποζημίωση για απώλεια χρήσης του οχήματος του για 6 μέρες, εξήγησε ότι επίσης προκύπτει από την έκθεση του κ. Τζιρκαλλή. Για το ποσό των €195,50 που αφορά έξοδα του κ. Τζιρκαλλή για την ετοιμασία της έκθεση, ο ΜΚ4 ανέφερε ότι του έχει πληρώσει το ποσό αυτό. Κατά την αντεξέταση του Ενάγοντα, αυτός ανέφερε ότι στο σημείο που έγινε το ατύχημα η ορατότητα του δρόμου και από τις δύο οδούς ήταν «αρκετή». Διευκρίνισε ότι το συνολικό ποσό που είχε πληρώσει για την επιδιόρθωση του οχήματος του είναι το άθροισμα των ποσών που καταγράφοντα στα Τεκμήρια 18 και
- Τέθηκε στον Ενάγοντα ότι το ποσό του Τεκμηρίου 20 που αφορά κόστος αλλαγής μπαταρίας του οχήματος δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι οφείλεται στο ατύχημα. Ο Ενάγοντας απάντησε ότι χρειάστηκαν περί τους 6 μήνες για να επιδιορθωθεί το όχημα και λόγω του χρόνου αυτού χρειάστηκε αλλαγή μπαταρίας. Ο λόγος που απαιτήθηκε αυτός ο χρόνος είναι γιατί το όχημα του ήταν special edition και δεν ήταν εύκολο να εξευρεθεί άλλη πόρτα στην εξωτερική αγορά. Ο Ενάγοντας τόνισε ότι το εκτιμημένο κόστος για την επιδιόρθωση ήταν αυτό που καταγράφεται στην έκθεση του κ. Τζιρκαλλή όμως ο ίδιος προσπάθησε να επιδιορθώσει το όχημα με μειωμένο κόστος. Γι' αυτό αναζήτησε φθηνότερη, μεταχειρισμένη, πόρτα στην εξωτερική αγορά αντί από την αντιπροσωπεία και γι΄αυτό χρειάστηκε περισσότερος χρόνος για την επιδιόρθωση του οχήματος. Σύμφωνα με τον Ενάγοντα, κατά τον χρόνο του ατυχήματος, διατηρούσε μόνο ασφαλιστική κάλυψη έναντι τρίτου. Σε σχέση με την απόφαση του να εγείρει την αγωγή 1627/2011, ο Ενάγοντας εξήγησε ότι το έπραξε όταν αντιλήφθηκε ότι η ασφαλιστική εταιρεία του Εναγόμενου δεν είχε πρόθεση να τους αποζημιώσει. Πρόσθεσε ότι η δική του ασφαλιστική εταιρεία είχε αποζημιώσει πλήρως τον Εναγόμενο. ΜΕ
- Πέμπτος μάρτυρας για την πλευρά των Εναγόντων ήταν ο κ. XXXXX Νεάρχου (ΜΕ5), που κατά τον χρόνο του ατυχήματος διέμενε στο πατρικό του στην οδό Αρχιεπισκόπου Κυπριανού 2, που γειτνίαζε με το σημείο όπου έγινε το επίδικο ατύχημα. Αναγνώρισε ως το πατρικό του το σπίτι που απεικονίζεται στη φωτογραφία, Τεκμήριο 12Γ. Κατά την κυρίως εξέταση του ανέφερε ότι είχε δει το επίδικο ατύχημα από το σημείο της αυλής του στο οποίο βρισκόταν με τον πατέρα του. Πρόσθεσε ότι πριν τη σύγκρουση ο Εναγόμενος δεν είχε σταματήσει στην πρώτη γραμμή Αλτ. Μετά τη σύγκρουση είπε ότι προσέγγισε μαζί με τον πατέρα του τα δύο οχήματα και ότι άκουσε τον Εναγόμενο να επαναλαμβάνει στον πατέρα του ότι δεν είχε δει το όχημα της Εναγόμενης. Σύμφωνα με τον ΜΕ5, στο συγκεκριμένο σημείο γίνονται συχνά ατυχήματα λόγω της διαμόρφωσης του δρόμου. Αντεξεταζόμενος, ο ΜΕ5 ανέφερε ότι γνώριζε τόσο την Ενάγουσα και το σύζυγο της όσο και στον Εναγόμενο γιατί ήταν χωριανοί, χωρίς να έχει ιδιαίτερες σχέσεις με κανένα από αυτούς. ΜΕ
- Έκτος μάρτυρας ήταν ο κ. ΧΧΧΧΧ Τζιρκαλλής, εκτιμητής και εμπειρογνώμονας τροχαίων ατυχημάτων (ΜΕ6). Ο ΜΕ6 αναγνώρισε το Τεκμήριο 15 ως την έκθεση την οποία είχε ετοιμάσει αναφορικά με τις ζημιές στο όχημα του Ενάγοντα. Επιθεώρησε το όχημα του Ενάγοντα στο γκαράζ της Unicars Ltd στη Λευκωσία και το φωτογράφησε. Στην έκθεση του, ο ΜΕ6 καταγράφει τα εξαρτήματα και μέρη του οχήματος στα οποία διαπίστωσε ζημιές καθώς και το ποσό επισκευής ή αντικατάστασης των εξαρτημάτων αυτών. Εξήγησε ότι για να καταλήξει στα ποσά που καταγράφει είχε λάβει υπόψη τις τιμές πώλησης των εξαρτημάτων της εταιρείας Unicars Ltd που εισάγει και επιδιορθώνει τα συγκεκριμένα οχήματα. Η πλευρά του Εναγόμενου δεν αμφισβήτησε την αξία που ο ΜΕ6 καθόρισε ως το ποσό επισκευής ή αντικατάστασης των διαφόρων εξαρτημάτων το οχήματος του Ενάγοντα. Αυτό όμως χωρίς να αποδέχεται ευθύνη για τις ζημιές αυτές. Ο ΜΕ6 εξήγησε επίσης ότι για την έκθεση του είχε χρεώσει και πληρωθεί από τον Ενάγοντα το ποσό των €170 πλέον 15% ΦΠΑ. Αντίγραφο της σχετικής απόδειξης επισυνάπτεται στην έκθεση του. Ο ΜΕ6 αναγνώρισε επίσης την έκθεση διερεύνησης τροχαίου ατυχήματος, Τεκμήριο 21, ως αναπαράσταση που ετοίμασε ο ίδιος αφού έλαβε οδηγίες από τον Ενάγοντα να διερευνήσει κάτω από ποιες συνθήκες συνέβη το ατύχημα. Εξήγησε ότι επιδίωξη μιας τέτοιας αναπαράστασης είναι να προσδιοριστεί η θέση στο δρόμο, κατεύθυνση, ταχύτητα, κατεύθυνση πορείας, επιτάχυνση, επιβράδυνση ή περιστροφή του κάθε εμπλεκόμενου οχήματος. Ο ΜΕ6 παρουσίασε και τρία σχεδιαγράμματα προς υποβοήθηση παρακολούθησης των συμπερασμάτων της έκθεσης του αναφορικά με το ατύχημα (Τεκμήριο 22). Από τις εξετάσεις που διενήργησε, ο ΜΕ6 κατέληξε ότι η Ενάγουσα οδηγούσε με «πάρα πολύ μικρή» ταχύτητα, περί τα 2-3 χιλιόμετρα ανά ώρα, και αυτό, εξήγησε, γιατί το όχημα της είχε παραμείνει στο σημείο της σύγκρουσης. Αντίθετα, αντεξεταζόμενος, ανέφερε ότι η ταχύτητα του Εναγόμενου υπολόγιζε ότι ήταν «περίπου τώρα με εμπειρία, 30 χιλιόμετρα». Η υπεράσπιση το αμφισβήτησε. Ερωτήθηκε από το συνήγορο υπεράσπισης κατά πόσο το γεγονός ότι το όχημα της Ενάγουσας δεν μετακινήθηκε από τη θέση του μπορεί να οφειλόταν και στο ότι ο Εναγόμενος οδηγούσε με πολύ χαμηλή ταχύτητα. Ο ΜΕ6 διαφώνησε «γιατί [το όχημα του Εναγόμενου] είχε κάνει ζημιά πάνω στο Audi». Δέχτηκε όμως ότι το σημείο στο οποίο είχε κτυπηθεί το όχημα της Ενάγουσας ήταν από τα πιο ευάλωτα σημεία του οχήματος ενώ το σημείο στο οποίο είχε κτυπηθεί το όχημα του Εναγόμενου ήταν από τα πιο «ενισχυμένα». Κατά την αντεξέταση του ο ΜΕ6 ανέφερε ότι πληροφορίες για το ατύχημα είχε λάβει από τους Ενάγοντες, είχε δει την αστυνομική έκθεση καθώς και την επιστολή του κοινοτάρχη Τεκμήριο 13 αλλά δεν είχε μιλήσει με τον Εναγόμενο. Ανέφερε ότι «εδώ δεν χρειάζεται [να είχα την άποψη και του άλλου οδηγού] αλλά θα ήταν και καλύτερα να ήξερα και την άποψη του άλλου. Αλλά είναι τόσο καθαρό. [Ε]αν χρειαζόμουν και δεν έβγαινε, εδώ είναι ένα παζλ και μου δίνουν τα κομμάτια να τα στήσω. Εάν μου έλειπαν τα κομμάτια και δεν μπορούσα να το κάνω θα μπορούσα να ζητήσω και άλλα και άλλα ώσπου να μπορέσω, ειδεμή θα σας πω δεν μπορώ να σας βοηθήσω.». Ο ΜΕ6 ανέφερε επίσης ότι δεν μετέβηκε στη σκηνή, «δεν πήγα εκεί στη σκηνή, ούτε μετρήσεις να πάρω, ούτε τίποτε». Κατά την αντεξέταση του ο ΜΕ6 συμφώνησε ότι το όχημα της Εναγόμενης «έπιασε κλειστά τη στροφή» και ότι «θα μπορούσε να την πιάσει πιο ανοικτά τη στροφή». Αυτή είναι συνοπτικά η μαρτυρία που παρουσίασαν στο Δικαστήριο οι Ενάγοντες. ΜΥ
- Για την πλευρά της υπεράσπισης έδωσε μαρτυρία στο Δικαστήριο μόνο ο ίδιος ο Εναγόμενος. Στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης του ανέφερε ότι γνωρίζει τη συμβολή των δύο δρόμων γιατί μένουν οι γονείς του στα Ανάγυα και διέρχεται από το σημείο συχνά. Αναφορικά με τις συνθήκες του ατυχήματος, κατέθεσε ότι οδηγούσε στην οδό Αρχιεπισκόπου Κυπριανού με πρόθεση να στρίψει δεξιά και να εισέλθει στην Λεωφόρο Αρχιεπισκόπου Μακαρίου. Ειδικότερα ανέφερε ότι «όπως κινούμουν στον δρόμο Κυπριανού για να μπω στη Μακαρίου, ήθελα να πάω δεξιά. Πριν να φθάσω στο σημείο το άλτ, που είναι το «λ», κανονικά, είχα μια παρεμβολή με μια γυναίκα, δηλαδή χτύπησα. είναι σαν. εχτύπησα την στην πόρτα με τη δεξιά πλευρά του προφυλακτήρα μου. Μόλις το αντιλήφθηκα κατέβηκα κάτω, ειδοποιήσαμε την Αστυνομία, ήρθε και άμπουλα γιατί η κοπέλα ήταν στην πόρτα και είχε πόνους, έλεγε ότι χτύπησε και είπαν της τζιαμέ οι περίοικοι να μην μετακινηθεί μέχρι να έρθει η άμπουλα. Μετά ήρθε η Αστυνομία, κατέγραψε, έκανε τα σχεδιαγράμματα, ήρθαν οι ασφάλειες, νομίζω πήγα και στον Αστυνομικό Σταθμό, έδωσα κατάθεση και μετά από δύο βδομάδες αποζημιώθηκα για έναν προφυλακτήρα, 90 λίρες, ένα ποσό.» Η σύγκρουση, ανέφερε, είχε γίνει στη δική του λωρίδα κυκλοφορία και ο ίδιος είχε μειώσει ταχύτητα γιατί προσέγγιζε τη συμβολή των δρόμων. Κατά την αντεξέταση του ο Εναγόμενος ανέφερε ότι την ώρα του ατυχήματος είχε πρόθεση να σταματήσει στο Άλτ, εννοώντας το σημείο όπου τέμνονται οι δύο δρόμοι. Ανέφερε ότι δεν είχε δει κατά πόσο υπήρχε και άλλη γραμμή Αλτ πριν από εκείνη. Τέθηκε στον Εναγόμενο ότι η γραμμή του Αλτ στην οποία έπρεπε να είχε σταματήσει ήταν η πρώτη. Ο Εναγόμενος απάντησε ότι η πρώτη γραμμή δεν ήταν εμφανής και ήταν πιο πλατιά από τα σήματα οδοποιίας των Δημοσίων Έργων. Αμφισβήτησε εάν πρόκειτο πράγματι για οδικό σήμα. Συμφώνησε όμως ότι δεν είχε δει την πρώτη γραμμή Αλτ. Επιβεβαίωσε ότι μετά το ατύχημα τα δύο οχήματα είχαν μείνει ακινητοποιημένα στο σημείο της σύγκρουσης και, μετά, εκείνος είχε μετακινήσει το όχημα του προς τα πίσω για να μπορέσει να βγει από το όχημα της η Ενάγουσα. Τέθηκε στον Εναγόμενο ότι εάν είχε πρόθεση να σταματήσει στο Αλτ εκεί που τέμνονται οι δύο δρόμοι τότε το όχημα του θα έπρεπε να είχε μετακινηθεί αριστερότερα στη λωρίδα του. Ο Εναγόμενος απάντησε «αυτό είναι αυτονόητο. Το ότι θα έκαμνα αριστερά είναι αυτονόητο, αλλά έχω τουλάχιστον που τη γραμμή όπως φαίνεται [στη φωτογραφία Τεκμήριο 12(ζ)] είναι εμφανέστατο, είμαι σε απόσταση τουλάχιστον 2 μέτρα.» Ανέφερε ότι η πρόθεση του ήταν να ακολουθήσει την κυκλική κίνηση της καμπύλης του δρόμου. Ανέφερε ότι δεν πρόλαβε να κινηθεί αριστερότερα γιατί η Ενάγουσα είχε εισέλθει εντός της λωρίδας του «μέσα στο χώρο το δικό μου». Ερωτώμενος απάντησε ότι είχε δει την Ενάγουσα για πρώτη φορά «όταν ακριβώς ήρθε μπροστά μου, μόνο τζείνο το σημείο». Είχε κοιτάξει αριστερά και προηγουμένως, ανέφερε, αλλά «πιθανόν επειδή ήταν τούτα τα χόρτα δαμέ και ήταν χαμηλό, να μην εφαίνετουν. Το μόνο που βλέπω επιλήψιμο, ότι θα μπορούσε να πιάσει τη στροφή πιο ανοιχτά. Έπιασε την πολύ κλειστά». Ο Εναγόμενος ανέφερε επίσης ότι δεν θυμόταν να είχε πει σε κάποιο από τους παριστάμενους ότι δεν είχε δει την Ενάγουσα, «πιθανόν να το είπα, αλλά δεν θυμάμαι μετά από 10 χρόνια, 11, να θυμάμαι ακριβώς». Αυτό είναι, συνοπτικά, το περιεχόμενο της μαρτυρίας του Εναγόμενου. Αξιολόγηση. Κατά την ακροαματική διαδικασία, παρακολούθησα με προσοχή όλους τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον μου. Εξέτασα τόσο τη στάση και συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα αλλά και το περιεχόμενο της μαρτυρίας τους. Προσεγγίζω το καθήκον αξιολόγησης της μαρτυρίας με γνώμονα ότι η μαρτυρία που παρουσιάζεται πρέπει να κρίνεται με βάση το συνολικό πλαίσιο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται κατά τη δίκη. Η αξιολόγηση του κάθε μάρτυρα είναι σαφώς ατομική και γίνεται με βάση το περιεχόμενό της, την ποιότητά της και την πειστικότητά της, όμως τα όσα αναφέρει κάθε μάρτυρας πρέπει να συναρτώνται, να αντιπαραβάλλονται και να συγκρίνονται με τα λεγόμενα των λοιπών μαρτύρων για να διερευνάται η αντικειμενικότητα των εκατέρωθεν εκδοχών[1]. Έχω επίσης κατά νου ότι τα ουσιώδη πραγματικά γεγονότα που περιβάλλουν τα επίδικα θέματα μπορούν να εξαχθούν από την σύγκριση, σύγκλιση και αντιπαραβολή όλου του φάσματος της μαρτυρίας όπως αυτή έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου, από την σκοπιά που ο κάθε μάρτυρας έχει αντιληφθεί τα γεγονότα και στο βαθμό που εμπλέκεται σε αυτά[2]. Πραγματική μαρτυρία. Στα πλαίσια της ακρόασης κατατέθηκαν ως Τεκμήρια διάφορες φωτογραφίες. Κάποιες αποτυπώνουν τη σκηνή του ατυχήματος, άλλες τα εμπλεκόμενα οχήματα. Οι μάρτυρες έχουν αναγνωρίσει τι απεικονίζεται σε κάθε μια και, κατά τη διάρκεια της μαρτυρίας τους, παρέπεμπαν και στην εικόνα των φωτογραφιών στα πλαίσια των απαντήσεων τους. Εφόσον το περιεχόμενο των φωτογραφιών και το τι αποτύπωνε η κάθε μια από αυτές δεν έτυχαν αμφισβήτησης, οι φωτογραφίες αυτές συνιστούν πραγματική μαρτυρία, βοηθητική για την αξιολόγηση της υπόλοιπης μαρτυρίας και διατύπωση συμπερασμάτων. Στα πλαίσια της ακρόασης παρουσιάστηκε και το σχεδιάγραμμα που ετοίμασε ο ΜΕ1 Σε αυτό αναφέρομαι πιο κάτω, κατά την αξιολόγηση της δικής του μαρτυρίας. ΜΕ
- Ο ΜΕ1 θεωρώ ότι ήταν αξιόπιστος μάρτυρας. Γνωρίζω ότι η πλευρά των Εναγόντων έχει αμφισβητήσει την ορθότητα των ενεργειών του στα πλαίσια της διερεύνησης της υπόθεσης. Όμως είναι μάρτυρας ανεξάρτητος, Όταν διενεργούσε τις εξετάσεις του στη σκηνή του ατυχήματος και όταν ετοίμαζε το σχέδιο Τεκμήριο 1, δεν γνώριζε κανένα από τους εμπλεκόμενους και κανένα συμφέρον είχε στην έκβαση της υπόθεσης. Δεν διέκρινα να προσπάθησε να παραπλανήσει το Δικαστήριο αναφορικά με το τι συνάντησε στη σκηνή του ατυχήματος και ποιες ήταν οι δικές του ενέργειες στα πλαίσια των εξετάσεων που διενήργησε. Εξήγησε το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 1, τόσο ως προς τις μετρήσεις του, των δεδομένων που αποτύπωσε αλλά και εκείνων των δεδομένων που δεν αποτύπωσε ή των μετρήσεων που δεν έκανε. Συνεπώς, το σχέδιο της σκηνής που ο ΜΕ1 ετοίμασε, Τεκμήριο 1, παρουσιάζει κάποιες παραλείψεις, αδυναμίες και κενά. Δεν αποτυπώνει επακριβώς τη θέση του οχήματος της Ενάγουσας και δεν αποτυπώνει καθόλου το όχημα του Εναγόμενου. Δεν καταγράφει την ακτίνα της καμπύλης του δρόμου, δεν περιλαμβάνει ακριβή μέτρηση του μέρους του οχήματος της Ενάγουσας που είχε εισέλθει στην λωρίδα του Εναγόμενου. Παρόλα αυτά, είναι βοηθητικό. Η εικόνα που αποτυπώνει αναφορικά με τη διαμόρφωση του δρόμου και τις δύο γραμμές Αλτ, συνάδουν με τις φωτογραφίες της σκηνής ενώ οι μετρήσεις που περιλαμβάνει και καταγράφει δεν έχουν αμφισβητηθεί ως λανθασμένες. Αναφορικά με αυτά τα σημεία, το σχεδιάγραμμα συνιστά πραγματική μαρτυρία. Αυτές οι πληροφορίες και μετρήσεις που περιέχει μπορούν να λειτουργήσουν ως αντικειμενικός δείχτης στην αξιολόγηση της ορθότητας και αλήθειας της υπόλοιπης μαρτυρίας. Υπό αυτό το πρίσμα, επομένως, δηλαδή της εικόνας του χώρου και των μετρήσεων που καταγράφονται, εξετάζω την υπόλοιπη μαρτυρία. ΜΕ
- Η γενική εικόνα από τη μαρτυρία της Ενάγουσας ήταν θετική. Θεωρώ ότι κατέθεσε στο Δικαστήριο τα γεγονότα όσο καλύτερα της επέτρεπε η μνήμη της και ότι απαντούσε τις ερωτήσεις που της τέθηκαν κατά τη μαρτυρία της με ειλικρίνεια. Την κατατάσσω επομένως ως αξιόπιστη μάρτυρα. Όμως, κάποια σημεία της μαρτυρίας της δεν μπορώ να τα αποδεχτώ. Από τη σύνοψη της μαρτυρίας που έχω παραθέσει πιο πάνω, διαφαίνεται ότι σε διάφορα σημεία της μαρτυρίας της προσπάθησε να ερμηνεύσει προθέσεις του Εναγόμενου, εξήγαγε συμπεράσματα και έκφραζε δικές της απόψεις. Δεν λαμβάνω υπόψη αυτές τις αναφορές. Επίσης διέκρινα μια τάση υπερβολής κατά την περιγραφή των τραυμάτων της. Δέχομαι ότι είχε υποστεί πόνο και ταλαιπωρία καθώς και σοκ μετά τη σύγκρουση όμως η έκταση που προσπάθησε να δώσει κρίνω ότι δεν ανταποκρινόταν πλήρως στην πραγματικότητα και επιδίωξε να μεγαλοποιήσει τα τραύματα της και την ταλαιπωρία που υπέστη. Σε σχέση με τους τραυματισμούς της, κρίνω ότι είναι αντίστοιχοι των αντικειμενικών ευρημάτων που καταγράφονται στα ιατρικά πιστοποιητικά που παρουσίασε. ΜΕ
- Ο κοινοτάρχης Ανάγυας, ΜΕ3, κατέθεσε αναφορικά με την πρώτη γραμμή Αλτ που υπάρχει στο σημείο του δρόμου όπου έγινε το ατύχημα. Αναγνώρισε ως δική του την επιστολή Τεκμήριο
- Ως μάρτυρας, κρίνω ότι ήταν αξιόπιστος. Η αξιοπιστία του δεν αμφισβητήθηκε κατά την αντεξέταση. Δέχομαι και, συνιστά επομένως και δικό μου εύρημα, το γεγονός ότι στο σημείο υπήρχαν δύο άσπρες κάθετες γραμμές. Η δεύτερη είναι γραμμή Αλτ στη συμβολή των δύο δρόμων. Η πρώτη, πριν την συμβολή των δύο οδών, είχε τοποθετηθεί από το Κοινοτικό Συμβούλιο σε μια προσπάθεια μείωσης των τροχαίων ατυχημάτων που γίνονταν στο σημείο. Οι υπόλοιπες αναφορές του ΜΕ3 περί «άκυρης» ή «μόνο βοηθητικής» δεύτερης γραμμής Αλτ, δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές. Δεν διέκρινα από το σύνολο της μαρτυρίας του ότι κατέχει την εμπειρογνωμοσύνη ή ότι ενέπιπτε στις αρμοδιότητες του να αποφασίζει κατά πόσο οδικά σήματα είναι «άκυρα» ή «μόνο βοηθητικά». ΜΕ
- Ο Ενάγοντας θεωρώ ότι ήταν επίσης αξιόπιστος μάρτυρας. Έχοντας τον παρακολουθήσει στο εδώλιο του μάρτυρα, η εντύπωση που σχημάτισα είναι ότι προσπάθησε να βοηθήσει το Δικαστήριο στη διαμόρφωση τελικών συμπερασμάτων σχετικά με τα γεγονότα. Όσο του επέτρεπε η μνήμη του αναφορικά με τα γεγονότα για τα οποία είχε ίδια γνώση, κρίνω ότι είπε την αλήθεια. Ήταν φανερή η αγωνία που αισθάνθηκε όταν έφτασε στη σκηνή του ατυχήματος για την σύζυγο του και ότι το ένστικτο ήταν να ενεργήσει προστατευτικά προς εκείνη. Η δυνατότητα του όμως να διαφωτίσει για το πώς είχε συμβεί το επίδικο ατύχημα περιορίζεται εκ των πραγμάτων από το γεγονός ότι έφτασε μεταγενέστερα στη σκηνή. Δεν είδε το ατύχημα και η πληροφόρηση του προέρχεται από άλλα πρόσωπα. Σε διάφορα σημεία της μαρτυρίας του επίσης εκφράζει συμπεράσματα και απόψεις για τον τρόπο με τον οποίο ενήργησε η Ενάγουσα και ο Εναγόμενος, τα οποία δεν μπορώ να αποδεχτώ. ΜΕ
- Ο πέμπτος μάρτυρας που παρουσίασαν οι Ενάγοντες ήταν, κρίνω, αξιόπιστο πρόσωπο. Θεωρώ ότι ήταν ανεξάρτητος μάρτυρας, χωρίς οποιοδήποτε ιδιαίτερες σχέσεις με οποιοδήποτε από τους διάδικους σε βαθμό που να επηρεάζει την αμεροληψία του και χωρίς συμφέρον στην έκβαση της υπόθεσης. Η ουσία της μαρτυρίας του εστιάζεται σε τρία σημεία. Το πρώτο αφορά το γεγονός ότι στο σημείο εκείνο του δρόμου, πέραν από την γραμμή Αλτ που βρισκόταν στη συμβολή των δύο οδών, προηγείτο και άλλη γραμμή εντός της οδού Αρχιεπισκόπου Κυπριανού. Επίσης, στα πλαίσια της μαρτυρίας του ανέφερε ότι είδε τον Εναγόμενο να προσεγγίζει την στροφή και είχε δει ότι αυτός δεν σταμάτησε στην πρώτη γραμμή Άλτ. Τέλος, ο ΜΚ5 ανέφερε επίσης ότι μετά το ατύχημα είχε ακούσει τον Εναγόμενο να λέει στον πατέρα του ότι δεν είχε δει την Ενάγουσα. Δέχομαι ότι είχε ακούσει τον Εναγόμενο να κάνει αυτή την αναφορά όμως η αποδεικτική αξία που μπορώ να αποδώσω σε αυτή την αναφορά είναι μειωμένη. Πρόκειται για κάτι που ο Εναγόμενος είχε αναφέρει σε κάποιο τρίτο πρόσωπο και όχι στον ίδιο και επομένως δεν γνωρίζω στα πλαίσια ποιας συζήτησης μεταξύ του Εναγόμενου και του πατέρα του ΜΕ5 είχε γίνει αυτή η αναφορά, τι είχε προηγηθεί στη συζήτηση και ποιο είναι ακριβώς το νόημα που θα πρέπει να αποδοθεί στην συγκεκριμένη φράση. ΜΕ
- Τελευταίος μάρτυρας για τους Ενάγοντες ήταν ο κ. Γ. Τζιρκαλλής, εμπειρογνώμονας εκτιμητής και ερευνητής τροχαίων ατυχημάτων. Η εμπειρογνωμοσύνη του δεν έχει αμφισβητηθεί. Ο ρόλος και το καθήκον ενός εμπειρογνώμονα είναι να εφοδιάσει το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για τον έλεγχο της ακρίβειας των συμπερασμάτων του ώστε να μπορέσει το Δικαστήριο να διαμορφώσει τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή αυτών των κριτηρίων πάνω στα γεγονότα που αποδεικνύει η μαρτυρία[3]. Σε κάθε περίπτωση το Δικαστήριο οφείλει να καταλήξει στα δικά του ανεξάρτητα συμπεράσματα, έχοντας υπόψη τη μαρτυρία εμπειρογνωμοσύνης η οποία έγινε αποδεκτή και κρίθηκε αξιόπιστη, χωρίς όμως να είναι και αναγκαίο να την αποδεχθεί[4]. Κατά την αξιολόγηση μαρτυρίας εμπειρογνώμονα, ισχύουν οι ίδιοι νομολογιακοί κανόνες όπως για κάθε άλλο μάρτυρα[5], με μόνη ίσως διαφορά ότι η συμπεριφορά εμπειρογνωμόνων στο εδώλιο του μάρτυρα, κατά γενικό κανόνα, δεν θεωρείται τόσο σημαντική για τους σκοπούς εκτιμήσεως της αξιοπιστίας του, όπως στη περίπτωση ενός μάρτυρα πάνω σε γεγονότα[6]. Σημειώνω εξ αρχής ότι δεν έχω εντοπίσει οτιδήποτε που να θέτει σε αμφισβήτηση την αξιοπιστία του συγκεκριμένου μάρτυρα. Η ουσία της μαρτυρίας του ΜΕ6 έγκειται στις δύο εκθέσεις που παρουσίασε. Η πρώτη, Τεκμήριο 15 αφορούσε τις ζημιές που είχε εντοπίσει κατά την επιθεώρηση του οχήματος του Ενάγοντα και την αξία αποκατάστασης των ζημιών αυτών. Η συγκεκριμένη έκθεση δεν αμφισβητήθηκε. Επιπλέον, ο μάρτυρας εξήγησε επαρκώς με ποιο τρόπο είχε καταλήξει στην αξία επισκευής ή αντικατάστασης των διαφόρων εξαρτημάτων. Αποδέχομαι επομένως το περιεχόμενο εκείνης της έκθεσης, Τεκμήριο 16, και τα όσα εκεί καταγράφει ο ΜΕ6 αναφορικά με τα μέρη και εξαρτήματα του οχήματος του Ενάγοντα που υπέστησαν ζημιές συνεπεία του ατυχήματος καθώς και την αξία επιδιόρθωσης ή αντικατάστασης αυτών σύμφωνα με τις επικρατούσες τιμές της αγοράς κατά τον χρόνο του επίδικου ατυχήματος. Αυτά συνιστούν μέρος και των δικών μου ευρημάτων. Αναφορικά με την έκθεση αναπαράστασης του τροχαίου ατυχήματος και τα σχεδιαγράμματα που ετοίμασε ο ΜΕ6, Τεκμήρια 21 και 22, καταλήγω ότι δεν μπορώ να τα αποδεχτώ. Δεν είναι βοηθητικά και δεν μπορώ να τα χρησιμοποιήσω προς διαμόρφωση των ευρημάτων μου. Οι λόγοι για τους οποίους καταλήγω σε αυτό το συμπέρασμα είναι οι εξής. Ο ΜΕ6 ανέφερε κατά τη μαρτυρία του ότι δεν μετέβηκε ο ίδιος στο σημείο της σύγκρουσης και δεν προέβηκε σε οποιεσδήποτε μετρήσεις. Αυτό θέτει σε αμφισβήτηση την αποτύπωση που παρουσιάζει στα σχεδιαγράμματα και τους αντίστοιχους υπολογισμούς στους οποίους βασίστηκε για σκοπούς αναπαράστασης. Η αποτύπωση του όχι μόνο δεν είναι επί κλίμακας αλλά οι διαστάσεις τόσο του δρόμου όσο και των οχημάτων δεν είναι σίγουρο ότι είναι αντιπροσωπευτικές της πραγματικότητας. Χωρίς να έχει προβεί σε δικές του μετρήσεις αναφορικά με την ακτίνα της καμπύλης της οδού Αρχιεπισκόπου Κυπριανού και χωρίς να έχει προβεί σε δικές του μετρήσεις για το μήκος του οχήματος του Ενάγοντα και του Εναγόμενου είναι αδύνατο να το τοποθετήσει ορθά τα οχήματα στο σχεδιάγραμμα που ετοίμασε. Δεν μπορώ να βασιστώ στο σχεδιάγραμμα για το μέρος του οχήματος του Ενάγοντα είχε εισέλθει και βρισκόταν εντός της λωρίδας του Εναγόμενου όταν συγκρούστηκαν τα δύο οχήματα. Πολύ σημαντικό μειονέκτημα είναι το ότι αμφισβητείται η ορθότητα της αποτύπωσης του δρόμου στην οποία βασίστηκε. Τα σχεδιαγράμματα, Τεκμήριο 22, παρουσιάζουν τις δύο γραμμές Αλτ να έχουν κοινό σημείο εκκίνησης και να εφάπτονται μεταξύ τους. Όμως κάτι τέτοιο δεν προκύπτει από τις φωτογραφίες Τεκμήριο
- Ειδικότερα η φωτογραφία Τεκμήριο 12(γ) που αποτυπώνει το συγκεκριμένο σημείο του δρόμου πιο καθαρά από τις υπόλοιπες, δεν παρουσιάζει τις δύο γραμμές Αλτ να τέμνονται. Το δε σχέδιο του ΜΕ1, Τεκμήριο 1, επίσης δεν παρουσιάζει τις δύο γραμμές Αλτ να τέμνονται ή να έχουν κοινό σημείο εκκίνησης. Η μελέτη και αναπαράσταση του ΜΕ6 βασίστηκε σε αυτό το δεδομένο που επηρέασε και διαμόρφωσε τα συμπεράσματα του αναφορικά με τις θέσεις στο δρόμο, κατεύθυνση, κατεύθυνση πορείας ή περιστροφή του κάθε εμπλεκόμενου οχήματος. Αυτά τίθενται υπό αμφισβήτηση. Ενόψει αυτών των διαπιστώσεων δεν αποδέχομαι τα συμπεράσματα και μέθοδο του ΜΕ6 όπως τα καταγράφει στα Τεκμήρια 21 και
- Δεν έχω πειστεί για την ορθότητα τους. Δεν μπορώ επίσης να δεχτώ τις θέσεις που εξέφρασε αναφορικά με τις ταχύτητες των εμπλεκόμενων οχημάτων κατά τον χρόνο του ατυχήματος. Και πάλιν δεν διενήργησε δικές του εξετάσεις, δεν έχει μιλήσει με τον Εναγόμενο ώστε να έχει και τη δική του θέση επί αυτού του θέματος και, όταν κατά την αντεξέταση του ζητήθηκε να εξηγήσει πως κατέληξε στο συμπέρασμα που έκφρασε για αυτό το θέμα, αναφέρθηκε αόριστα στην πείρα του. ΜΥ
- Παραμένει η αξιολόγηση της μαρτυρίας του Εναγόμενου. Η γενική εντύπωση που άφησε είναι ότι πρόκειται επίσης για αξιόπιστο πρόσωπο. Δεν διέκρινα τάση ή προσπάθεια παραπλάνησης αναφορικά με τα γεγονότα. Η αδυναμία του να θυμηθεί κάποιες λεπτομέρειες κρίνεται απόλυτα δικαιολογημένη αφού είχαν μεσολαβήσει περί τα 11 χρόνια μεταξύ της μαρτυρίας του και των γεγονότων αλλά και ενόψει του ότι ο ίδιος είχε αποζημιωθεί για το ατύχημα λίγες μέρες μετά και επομένως δεν είχε λόγο να προσπαθήσει να διατηρήσει στη μνήμη του το περιστατικό. Θεωρώ ότι ήταν ειλικρινής όταν ανέφερε ότι δεν είχε δει και δεν είχε σταματήσει στην πρώτη γραμμή Αλτ, όπως και στην αναφορά του ότι η πρώτη φορά που είχε δει το όχημα της Ενάγουσας ήταν αμέσως πριν τη σύγκρουση. Η αξιοπιστία του δεν κλονίστηκε κατά την αντεξέταση, παρέμεινε σταθερός και συνεπής. Δεν διακρίνω λόγο να απορρίψω ως αναξιόπιστη τη μαρτυρία του. Συνεπώς, την αποδέχομαι. Ευρήματα. Όπως ανέφερα στην αρχή της απόφασης μου, μεγάλο μέρος των γεγονότων που περιβάλλουν το επίδικο ατύχημα είναι κοινώς αποδεκτό. Στην απόφαση μου πιο πάνω, αναφέρομαι και σε άλλα σημεία της μαρτυρίας τα οποία αποδέχομαι και συνιστούν και μέρος των δικών μου ευρημάτων. Πέραν αυτών, αναφορικά με τις συνθήκες που επικρατούσαν στη σκηνή, από την αξιολόγηση της μαρτυρίας προκύπτει επίσης ότι το Κοινοτικό Συμβούλιο Ανάγυας, λόγω των πολλών τροχαίων ατυχημάτων που συνέβαιναν στο συγκεκριμένο σημείο του δρόμου, πρόσθεσε μια συνεχή άσπρη γραμμή στην οδό Αρχιεπισκόπου Κυπριανού, πριν από το υφιστάμενο σημείο Αλτ στη συμβολή των δρόμων. Σε αυτή την πρόσθετη συνεχή άσπρη γραμμή αντιστοιχούν οι αναφορές σε «πρώτη γραμμή Αλτ». Ο Εναγόμενος, προσεγγίζοντας τη συμβολή των δύο δρόμων, δεν σταμάτησε στην πρώτη γραμμή Αλτ. Ελάττωσε ταχύτητα και είχε πρόθεση να ακολουθήσει την καμπύλη του δρόμου και να σταματήσει στη δεύτερη γραμμή Αλτ στη συμβολή των δύο οδών πριν πραγματοποιήσει δεξιά στροφή. Πέραν όλων των πιο πάνω, δεν παραμένουν άλλα αμφισβητούμενα γεγονότα που να μπορούν να διασαφηνιστούν μέσω της μαρτυρίας που παρουσιάστηκε. Στη βάση, επομένως, του κοινώς αποδεκτού πραγματικού υπόβαθρου, του μέρους της μαρτυρίας που δεν έχει αμφισβητηθεί και των πιο πάνω ευρημάτων αναφορικά με τα γεγονότα, παραμένει να εξεταστεί εάν η πλευρά των Εναγόντων έχει αποδείξει τις αξιώσεις που εγείρει στις αγωγές της. Ευθύνη. Όπως ανέφερα στην αρχή της απόφασης μου, η πλευρά των Εναγόντων ισχυρίζεται ότι η ευθύνη για το επίδικο ατύχημα βαραίνει τον Εναγόμενο. Ο Εναγόμενος με τη σειρά του ισχυρίζεται ότι το ατύχημα οφειλόταν στην αμέλεια της Ενάγουσας. Το αστικό αδίκημα της αμέλειας αποτυπώνεται στο άρθρο 51
(1)του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148 το οποίο προνοεί τα ακόλουθα: «Αμέλεια συνίσταται: (α) στην τέλεση πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις δεν θα τελούσε λογικό συνετό πρόσωπο ή στην παράλειψη τέλεσης πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις τέτοιο πρόσωπο θα τελούσε ή (β) στην παράλειψη καταβολής τέτοιας δεξιότητας ή επιμέλειας για την άσκηση επαγγέλματος, επιτηδεύματος ή ασχολίας όπως ένα λογικό συνετό πρόσωπο, που έχει τα προσόντα για την άσκηση του επαγγέλματος αυτού, επιτηδεύματος αυτού ή ασχολίας θα κατέβαλλε υπό τις περιστάσεις, και στην πρόκληση ζημιάς εξαιτίας αυτής: Νοείται ότι για αυτή δύναται να τύχει αποζημίωσης μόνο το πρόσωπο έναντι του οποίου ο υπαίτιος της αμέλειας υπέχει υποχρέωση, υπό τις περιστάσεις, να μην επιδείξει αμέλεια.» Σε σχέση με τα στοιχεία που συνθέτουν το αστικό αδίκημα της αμέλειας, παραπέμπω στην ακόλουθη ανάλυση από την υπόθεση Στρατμάρκο Λτδ ν Πέτρου Μιχαήλ
(1989)1 ΑΑΔ (Ε) 453: «Αμέλεια είναι, κατά το άρθρο 51 του Νόμου Περί Αστικών Αδικημάτων, που στην ουσία κωδικοποιεί τις αρχές του Κοινού Δικαίου στον κλάδο αυτό, παράβαση καθήκοντος επιμέλειας. Το καθήκον τούτο περιλαμβάνει την επιμέλεια που υποθετικά καταβάλλει ο μέσος λογικός άνθρωπος κάτω από τις ίδιες αντικειμενικές συνθήκες και περιστάσεις που ενήργησε ο εναγόμενος. Βασικό χαρακτηριστικό της αμέλειας είναι, καταρχήν, η έλλειψη της προσήκουσας προσοχής την οποία ο δράστης όφειλε και μπορούσε στις δοσμένες περιστάσεις να καταβάλει για να μην προκαλέσει ζημιά στον πλησίον του. Τα στοιχεία του «μέσου συνετού ανθρώπου» και του «πλησίον» διαγράφουν τα όρια της επιμέλειας την οποία όφειλε να καταβάλει ο εναγόμενος. Η έννοια του καθήκοντος επιμέλειας ολοκληρώνεται με το στοιχείο της δυνατότητας πρόβλεψης, ότι, δηλαδή, η ενεργούμενη παρά το καθήκον επιμέλειας πράξη μπορεί να προκαλέσει το συγκεκριμένο ζημιογόνο αποτέλεσμα»[7]. Σε περιπτώσεις τροχαίων ατυχημάτων, η συμπεριφορά των εμπλεκομένων εξετάζεται και κρίνεται με βάση το επίπεδο του μέσου συνετού οδηγού και ο προσδιορισμός του καθήκοντος επιμέλειας εξαρτάται από τα αντικειμενικά δεδομένα που επικρατούσαν στην σκηνή του ατυχήματος κατά τον επίδικο χρόνο[8]. Κάθε πρόσωπο έχει καθήκον να λάβει προστατευτικά μέτρα για αποφυγή ατυχημάτων και το καθήκον αυτό εξετάζεται και κρίνεται με γνώμονα την δυνατότητα λογικής πρόβλεψης[9]. Κατατοπιστικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από την υπόθεση Κυριάκος Αργυρού ν Αστυνομίας
(2002)2 ΑΑΔ 378, σε σχέση με το καθήκον επιμέλειας του οδηγού: «Η αμέλεια ενός οδηγού βασίζεται στην παράλειψη εκπλήρωσης του καθήκοντος εκδήλωσης μέριμνας και φροντίδας για άλλα πρόσωπα που χρησιμοποιούν το δρόμο. Η υποχρέωση αυτή εξετάζεται μέσα στα ιδιαίτερα περιστατικά της κάθε υπόθεσης για να διαπιστωθεί κατά πόσο ο οδηγός τα έχει εκπληρώσει.» Στην υπό κρίση περίπτωση, το Δικαστήριο καλείται να διαπιστώσει ποιο πρόσωπο ή ποια πρόσωπα και σε ποιο βαθμό, βαραίνει η ευθύνη για το επίδικο ατύχημα. Ο μέσος συνετός οδηγός οφείλει κατά την οδήγηση να διατηρεί την αριστερή πλευρά του δρόμου, ιδιαίτερα όταν πλησιάζει καμπή στο δρόμο ή όταν πραγματοποιεί δεξιά στροφή σε πάροδο. Το καθήκον αυτό καθίσταται πιο επιτακτικό όταν η διαμόρφωση του δρόμου είναι τέτοια που δημιουργεί περιορισμό στην ορατότητα εντός της παρόδου στην οποία θα εισέλθει ή περιορισμό των δυνατοτήτων του οδηγού για ελιγμό[10]. Σύμφωνα με τα ευρήματα, η Εναγόμενη, ενώ πραγματοποιούσε δεξιά στροφή στην οδό Αρχιεπισκόπου Κυπριανού - ενώ ολόκληρο το αυτοκίνητο της ήταν ήδη εντός της Αρχιεπισκόπου Κυπριανού - εισήλθε εντός της δεξιάς λωρίδας του Εναγόμενου. Ειδικότερα, οι δύο δεξιοί τροχοί του οχήματος της εισήλθαν στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας. Αποτέλεσμα αυτής της ενέργειας ήταν να αποκόψει την ελεύθερη πορεία του Εναγόμενου. Σημειώνω ότι η Ενάγουσα γνώριζε το συγκεκριμένο σημείο του δρόμου από το οποίο διερχόταν συχνά και, συνεπώς, γνώριζε την ιδιομορφία του οδοστρώματος. Το γεγονός ότι γνώριζε τη δυσκολία στον ελιγμό που πραγματοποιούσε έπρεπε να την έκανε ακόμα πιο προσεκτική. Κρίνω ότι η παράληψη της Ενάγουσας να μεριμνήσει ώστε το όχημα της να είναι και να παραμείνει εντός της δικής της λωρίδας κυκλοφορίας και η ενέργεια της να κινηθεί με τρόπο ώστε εν μέρει να οδηγεί εντός της αντίθετης λωρίδας, συνιστούν αμέλεια. Αποτέλεσμα της αμέλειας αυτής ήταν το όχημα της να ανακόψει την ελεύθερη πορεία του οχήματος που οδηγούσε ο Εναγόμενος και τα δύο οχήματα να συγκρουστούν. Ευθύνεται, συνεπώς, η Ενάγουσα για το επίδικο ατύχημα. Συνιστά θέση των Εναγόντων ότι ο Εναγόμενος φέρει μέρος της ευθύνης για το επίδικο ατύχημα. Σχετικές με το θέμα του καταμερισμού της ευθύνης είναι οι πρόνοιες του άρθρου 57 του Κεφ. 148, τις οποίες έχω κατά νου. Όπως διευκρινίζει η νομολογία[11], οι κύριοι παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη για τον καταμερισμό της ευθύνης μεταξύ εμπλεκομένων σε ένα τροχαίο ατύχημα είναι η υπαιτιότητα και η αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της αμέλειας, του βαθμού που αυτή συνέτεινε στο τροχαίο ατύχημα και της ζημίας που προκλήθηκε από το ατύχημα[12]. Το επιχείρημα των Εναγόντων είναι ότι εάν ο Εναγόμενος είχε σταματήσει στην πρώτη γραμμή Αλτ, θα είχε δει έγκαιρα το όχημα της Ενάγουσας και δεν θα γινόταν η σύγκρουση. Η αμέλεια του να σταματήσει ήταν, υποστηρίζουν, και η αιτία που συνέβηκε το ατύχημα. Δεν μπορώ να συμφωνήσω με αυτό το επιχείρημα. Ο συλλογισμός των Εναγόντων είναι ότι εάν ο Εναγόμενος είχε σταματήσει τότε είτε θα έβλεπε το όχημα της Ενάγουσας ενόσω αυτό ήταν ακόμα μακριά του και με κατάλληλους ελιγμούς θα το απέφευγε, είτε δεν θα συνέπιπτε χρονικά η διέλευση της Ενάγουσας και του Εναγόμενου από το ακριβές σημείο της σύγκρουσης. Κρίνω ότι ο συλλογισμός αυτός είναι λανθασμένος. Πρόκειται, πρώτα, για θεωρητικό συλλογισμό. Κατά δεύτερο, αγνοεί ότι και στα δύο αυτά σενάρια παραμένει ένα κοινό σημείο. Το κοινό αυτό σημείο είναι ότι το όχημα της Ενάγουσας εισήλθε στη λωρίδα του Εναγόμενου. Η σύγκρουση έγινε στη λωρίδα του Εναγόμενου. Η σύγκρουση έγινε σε εκείνο το σημείο επειδή το όχημα της Ενάγουσας βρέθηκε στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας. Ο Εναγόμενος, είτε σταμάτησε στην πρώτη γραμμή Αλτ είτε όχι, κινείτο κανονικά στην πορεία του. Ο μόνος λόγος που τα δύο οχήματα συγκρούστηκαν στο συγκεκριμένο σημείο του δρόμου είναι γιατί το όχημα που οδηγούσε η Ενάγουσα βρέθηκε σε σημείο που δεν έπρεπε να ήταν. Η Ενάγουσα γνώριζε την ιδιομορφία του δρόμου και η δική της, ορθή, λωρίδα κυκλοφορίας στην οδό Αρχιεπισκόπου Κυπριανού ήταν αρκετά πλατιά ώστε ο όχημα της να μπορεί να παραμείνει εντός της λωρίδας της εάν έκανε τους κατάλληλους ελιγμούς και εάν διατηρούσε τον έλεγχο του οχήματος της. Συνεπώς, δεν μπορώ να καταλογίσω στον Εναγόμενο ευθύνη για το ατύχημα. Η όποιες αναφορές του Εναγόμενου ότι δεν είχε δει το όχημα της Ενάγουσας παρά κατά τη σύγκρουση δεν διαφοροποιούν το συμπέρασμα μου αναφορικά με την ευθύνη. Ενόψει της ιδιομορφίας της στροφής, δεν κρίνω παράλογο να μην είχε αντιληφθεί το όχημα της Ενάγουσας από προηγουμένως. Παρενθετικά να αναφέρω και το εξής. Έχω ήδη σημειώσει ότι η πρώτη γραμμή Αλτ είχε τοποθετηθεί από το Κοινοτικό Συμβούλιο Ανάγυας. Κρίνω ότι δεν χρειάζεται να εξετάσω κατά πόσο αυτός είναι ο αρμόδιος φορέας για να τοποθετεί οδικά σήματα ή κατά πόσο πράγματι επρόκειτο για γραμμή Αλτ. Τέτοια ανάλυση δεν θα διαφοροποιούσε το συμπέρασμα μου πιο πάνω, ούτε και τα πραγματικά δεδομένα της σκηνής του ατυχήματος. Σημειώνω ότι η «δεύτερη» γραμμή Αλτ που βρισκόταν στη συμβολή των δύο δρόμων δεν ήταν «άκυρη» ή «βοηθητική» όπως ισχυρίστηκε ο ΜΕ
- Κάτι τέτοιο δεν αναγνωρίζεται από το νόμο. Ακολουθεί από τα πιο πάνω ότι δεν εντοπίζω ευθύνη του Εναγόμενου για το επίδικο τροχαίο ατύχημα. Καταλήγω ότι ολόκληρη η ευθύνη βαραίνει την Ενάγουσα. Η κατάληξη μου αναφορικά με το ζήτημα της ευθύνης για το τροχαίο ατύχημα καθορίζει και την τύχη των αξιώσεων που εγείρουν οι Ενάγοντες με τις αγωγές τους. Όμως, για σκοπούς πληρότητας της απόφασης μου, προχωρώ να εξετάσω και το ζήτημα των γενικών και ειδικών αποζημιώσεων που διεκδικούν οι Ενάγοντες. Γενικές αποζημιώσεις. Έχω αποδεχτεί τους τραυματισμούς, επιπτώσεις, αποθεραπεία και πρόγνωση των τραυμάτων που η Ενάγουσα υπέστη συνεπεία του ατυχήματος, όπως καταγράφονται στα ιατρικά πιστοποιητικά Τεκμήρια 3, 4 και
- Δέχτηκα επίσης ότι συνεπεία του τροχαίου ατυχήματος η Ενάγουσα υπέστη πόνο και ταλαιπωρία και ότι παρακολούθησε αριθμό φυσιοθεραπειών. Σε σχέση με αυτά, η Ενάγουσα θα δικαιούτο σε αποζημίωση εάν η κατάληξη μου αναφορικά με το ζήτημα της ευθύνης ήταν διαφορετική. Ο σκοπός για τον οποίο επιδικάζονται γενικές αποζημιώσεις είναι η δίκαιη αποζημίωση του θύματος για τη ζημιά και τραυματισμούς που έχει υποστεί χωρίς όμως να εναποτίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα[13]. Το επιδικασθέν ποσό πρέπει να είναι εύλογο[14], «κοινωνικά αποδεκτό»[15] και να αντανακλά την ευαισθησία για τον ανθρώπινο πόνο που υπέστη το αθώο μέρος[16]. Επίσης, χωρίς όμως να πρόκειται για απόλυτο κανόνα, διαπιστώνεται μια γενικά αυξητική τάση στα ποσά που επιδικάζονται ως γενικές αποζημιώσεις[17]. Αναφορικά με το ύψος των αποζημιώσεων, οι προηγούμενες δικαστικές αποφάσεις δεν συνιστούν δεσμευτικό προηγούμενο. Το ποσό των γενικών αποζημιώσεων πρέπει να αποφασίζεται σε συνάρτηση με τα δεδομένα της κάθε υπόθεσης και δεν υπάρχει απόλυτη φόρμουλα ή κανόνας αποτίμησης του ανθρώπινου πόνου και ταλαιπωρίας. Όμως, νομολογία σε σχέση με ποσά που επιδικάστηκαν σε άλλες υποθέσεις για αντίστοιχους τραυματισμούς είναι ενδεικτική και καθοδηγητική, μέχρι ενός βαθμού, σε σχέση με τα πλαίσια στα οποία μπορεί να κυμαίνεται το επιδικασθέν ποσό. Έχω λάβει υπόψη επομένως, για σκοπούς καθοδήγησης, το ύψος των αποζημιώσεων που επιδικάστηκαν σε περιπτώσεις όπου η φύση και έκταση των τραυματισμών, η περίοδος νοσηλείας στο Γενικό Νοσοκομείο και μετα-τραυματική πορεία και τα κατάλοιπα των τραυμάτων ήταν αντίστοιχα ή προσομοίαζαν με την παρούσα υπόθεση. Συνυπολογίζοντας όλα τα πιο πάνω, κρίνω ως εύλογο και δίκαιο ποσό, επί πλήρους ευθύνης, το ποσό των €3.500 ως γενικές αποζημιώσεις. Αυτό είναι το ποσό που θα επιδίκαζα σε περίπτωση που η κατάληξη μου ήταν ότι ο Εναγόμενος ευθύνεται καθ' ολοκληρία για το επίδικο ατύχημα. Εάν διαπίστωνα συντρέχουσα αμέλεια από την πλευρά της Ενάγουσας, το τελικό ποσό στο οποίο η Ενάγουσα θα δικαιούτο θα έπρεπε να απομειωθεί ανάλογα. Ειδικές ζημιές. Συνεπεία του επίδικου ατυχήματος, οι Ενάγοντες στις δύο αγωγές υπέστησαν ειδικές ζημιές για τις οποίες αξίωναν αποζημιώσεις εναντίον του Εναγόμενου. Η κατάληξη μου ότι ο Εναγόμενος δεν φέρει ευθύνη για το επίδικο ατύχημα σημαίνει ότι δεν δικαιούνται να τους επιδικαστεί οποιοδήποτε ποσό εναντίον του Εναγόμενου. Όμως, και πάλιν για σκοπούς πληρότητας, θα εξετάσω κατά πόσο και ποια ποσά έχουν αποδείξει οι Ενάγοντες ως ειδικές ζημιές. Σύμφωνα με τον εδραιωμένο κανόνα, οι ειδικές αποζημιώσεις πρέπει να δικογραφούνται με λεπτομέρεια και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα[18]. Στην αγωγή 1626/2011, η Ενάγουσα ισχυρίζεται τις ακόλουθες ειδικές ζημιές: (α) Έξοδα αστυνομικής έκθεσης: Δεν θα μπορούσα να επιδικάσω οποιοδήποτε ποσό για τέτοια έξοδα διότι στην έκθεση απαίτησης της η Ενάγουσα δεν προσδιορίζει το ποσό που διεκδικεί. Όμως, ακόμα και εάν καθόριζε το ποσό που είχε πληρώσει για την αστυνομική έκθεση, τα έξοδα εξασφάλισης αστυνομική έκθεσης ενός ατυχήματος δεν συνιστούν ειδική ζημιά η οποία προκλήθηκε ως φυσικό επακόλουθο του ατυχήματος. Η αστυνομική έκθεση συνιστά μαρτυρία σχετική με το ατύχημα, τη σκηνή, τις συνθήκες υπό τις οποίες συνέβη το ατύχημα, τα στοιχεία των εμπλεκομένων οδηγών και οχημάτων, κτλ. Το κόστος εξασφάλισης της αστυνομικής έκθεσης δεν απορρέει άμεσα από το ατύχημα αλλά είναι συνεπακόλουθο της προσπάθειας ενός ενάγοντα να αποδείξει τις δικογραφημένες του θέσεις. Συνεπώς, πρόκειται για έξοδα που δεν μπορούν να ανακτηθούν ως ειδική ζημιά. (β) Ιατρικά έξοδα και φάρμακα εκ ποσού €727,19: Κατά τη διάρκεια της ακρόασης η Ενάγουσα παρουσίασε απόδειξη από το Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας για ποσό €640,19 (Τεκμήριο 7), απόδειξη πληρωμής ορθοπεδικού-χειρούργου για ποσό €40 (Τεκμήριο 8), απόδειξη πληρωμής από το Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας για ποσό €20,50 (Τεκμήριο 9) και απόδειξη πληρωμής για αυχενικό κολάρο από φαρμακείο για ποσό €26,50 (Τεκμήριο 10). Αυτά είναι τα ποσά που θα δικαιούτο να της αποδοθούν. (γ) Έξοδα φυσιοθεραπείας εκ ποσού €500: Παρά το ότι έχει αναφερθεί σε αριθμό φυσιοθεραπειών για τις οποίες πλήρωσε, δεν έχει παρουσιάσει σχετικές αποδείξεις πληρωμής, δεν έχει αναφέρει σε ποιο φυσιοθεραπευτικό κέντρο παρακολούθησε τις θεραπείες, σε ποιες ημερομηνίες ούτε και καθόρισε το ακριβές ποσό που πλήρωσε. Συνεπώς, κρίνω ότι η συγκεκριμένη αξίωση δεν έχει αποδειχθεί με την απαιτούμενη αυστηρότητα. (δ) Μεταφορικά και άλλα έξοδα εκ ποσού €400: Και πάλιν, παρά την αναφορά της Ενάγουσας ότι είχε υποστεί έξοδα για τη μεταφορά της με ταξί την περίοδο που δεν μπορούσε να οδηγήσει, δεν παρουσίασε σχετικές αποδείξεις πληρωμής, δεν ανέφερε συγκεκριμένα πόσες φορές χρειάστηκε να χρησιμοποιήσει ταξί και ποιο ήταν το κόστος κάθε μετακίνησης. Συνεπώς, ούτε αυτή η αξίωση έχει αποδειχθεί με την απαιτούμενη αυστηρότητα. Συνεπώς, το συνολικό ποσό ειδικών ζημιών που έχει αποδείξει η Ενάγουσα, επί πλήρους ευθύνης, είναι €727,
- Στην αγωγή 1627/2011, ο Εναγόμενος ισχυρίζεται τις ακόλουθες ειδικές ζημιές: (α) Έξοδα αστυνομικής έκθεσης εκ ποσού €85: Για τον λόγο που έχω εξηγήσει πιο πάνω, το συγκεκριμένο ποσό δεν θα μπορούσε να ανακτηθεί ως ειδική ζημιά του Ενάγοντα. (β) «Ισιώματα - Εφαρμογές, Βαφή, εξαρτήματα, εργατικά» εκ ποσού €7.108,11: Το ποσό αυτό βασίζεται στην έκθεση/εκτίμηση του ΜΕ6, Τεκμήριο 15 Όμως, ο Ενάγοντας εξήγησε κατά τη μαρτυρία του ότι είχε προσπαθήσει να επιδιορθώσει το όχημα του με χαμηλότερο κόστος. Παρουσίασε τις αποδείξεις Τεκμήρια 18 και 19 που αφορούν πληρωμές προς την εταιρεία Unicars Ltd και Simba Motors Ltd για ποσά €4.094 και €690 αντίστοιχα. Έχει αποδείξει και δικαιούται τα ποσά αυτά. Παρουσίασε επίσης την απόδειξη Τεκμήριο 20 που αφορούσε αγορά μπαταρίας αυτοκινήτου για ποσό €50,
- Όμως δεν έχω ικανοποιηθεί ότι η ανάγκη αντικατάστασης της μπαταρίας του οχήματος τον Ιανουάριο 2009, μήνες μετά το επίδικο ατύχημα, μπορεί να θεωρηθεί φυσική απόρροια του ατυχήματος. Επομένως δεν θα επιδίκαζα το συγκεκριμένο ποσό. Δεν μπορώ επίσης να επιδικάσω άλλα ποσά που ο Ενάγοντας ισχυρίστηκε ότι είχε πληρώσει προς τη Unicars Ltd για το κόστος εργατικών. Η απλή αναφορά του, χωρίς να παρουσιαστεί απτά στοιχεία ότι καταβλήθηκαν συγκεκριμένα ποσά, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι αποδεικνύει με την απαιτούμενη αυστηρότητα την ειδική ζημιά. (γ) Απώλεια χρήσεως του οχήματος για 6 μέρες εκ ποσού €120: Ο Ενάγοντας δεν έχει αποδείξει ότι έχει επιβαρυνθεί το συγκεκριμένο ποσό. Συνεπώς δεν θα μπορούσε να του αποδοθεί. (δ) Έκθεση Γ. Τζιρκαλλή εκ ποσού €195,50: Για την καταβολή του συγκεκριμένου ποσού έχει παρουσιαστεί σχετική απόδειξη πληρωμής η οποία επισυνάπτεται στην έκθεση Τεκμήριο
- Συνεπώς, η συγκεκριμένη αξίωση έχει αποδειχθεί επαρκώς. Πέραν των πιο πάνω, ο Ενάγοντας είχε παρουσιάσει και αναφερθεί σε έξοδα τα οποία δεν δικογραφούνται. Ελλείψει δικογράφησης δεν θα μπορούσαν να του αποδοθούν τα συγκεκριμένα ποσά. Συνεπώς, το ποσό ειδικών ζημιών που έχει αποδείξει ο Εναγόμενος στον απαιτούμενο βαθμό, επί πλήρους ευθύνης, είναι €5.064,
- Διαδικασία Τριτοδιάδικου στην αγωγή 1627/
- Ενόψει της κατάληξης μου επί της ευθύνης, η απαίτηση που έχει εγείρει ο Εναγόμενος στην αγωγή 1627/2011 εναντίον της Τριτοδιαδίκου έχει καταστεί άνευ αντικειμένου. Εφόσον η απαίτηση του Ενάγοντα εναντίον του Εναγόμενου στην αγωγή εκείνη έχει αποτύχει, εκ των πραγμάτων, δεν προκύπτει ζήτημα κάλυψης ή συνεισφοράς προς τον Εναγόμενο από την Τριτοδιάδικο. Και πάλιν όμως για σκοπούς πληρότητας, σε περίπτωση που η αγωγή του Ενάγοντα επιτύγχανε εναντίον του Εναγόμενου, κρίνω ότι ο Εναγόμενος θα δικαιούτο σε αποζημίωση και/ή συνεισφορά από την Τριτοδιάδικο αναφορικά με οποιοδήποτε ποσό καλείτο να πληρώσει. Η αποζημίωση ή συνεισφορά θα ήταν ανάλογη με το ποσοστό ευθύνης της Ενάγουσας που θα είχε διαγνωστεί. Κατάληξη. Συγκεφαλαιώνοντας, για τους λόγους που έχω εξηγήσει πιο πάνω, καταλήγω ότι οι Ενάγοντες (στις αγωγές 1626/2011 και 1627/2011) έχουν αποτύχει να αποδείξουν την υπόθεση τους στον απαιτούμενο βαθμό εναντίον του Εναγόμενου. Εκδίδεται διάταγμα αποσυνένωσης των αγωγών 1626/2011 και 1627/
- Η αγωγή 1626/2011 αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Ακολουθώντας το αποτέλεσα, τα έξοδα της αγωγής 1626/2011 επιδικάζονται υπέρ του Εναγόμενου και εναντίον της Ενάγουσας. Η αγωγή 1627/2011 αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Ακολουθώντας το αποτέλεσμα, τα έξοδα της αγωγής 1627/2011 επιδικάζονται υπέρ του Εναγόμενου και εναντίον του Ενάγοντα. Ενόψει του αποτελέσματος, της κοινής εκπροσώπησης του Ενάγοντα και της Τριτοδιάδικου καθώς και της συνεκδίκασης της αγωγής με τις αξιώσεις του Εναγόμενου εναντίον της Τριτοδιαδίκου, ένα σετ εξόδων είναι πληρωτέο. Περεταίρω, νοείται ότι από της συνένωσης των δύο αγωγών και εντεύθεν, ένα σετ έξοδα θα πληρωθεί. Τα επιδικασθέντα έξοδα να υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και να εγκριθούν από το Δικαστήριο. ........... Γ. Κυθραιώτου Θεοδώρου Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1]Μουσταφά ν. Καυκαρή, Πολιτική Έφεση 10705 ημερ. 08.02.2002, Παύλου ν. Αστυνομίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 68 καιΟμήρου ν. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 506 [2]Κουκούνη κ.α. ν A.N. StasisEstatesCoLtd κ.α.
(2006)1 ΑΑΔ 489 και Σοφοκλής ν Τσεσμέλογλου
(2006)1 ΑΑΔ 1153 [3] Σχετικές οι Davie v. Edinborough Magistrate
(1953)S.C. 34, Andreas Anastassiades v. R.
(1977)2 C.L.R. 97, Fourris and another v. R.
(1983)2 C.L.R. 170, Philippou v. Odysseos
(1989)1 C.L.R. 1., Cybarco Ltd v Silvia Kovascik
(2001)1 A.A.Δ. 2013 [4] Νικολάου ν Δημοκρατίας
(2000)2 Α.Α.Δ. 390, Ψάλτης ν Αστυνομίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 113, Τυμπιώτης ν Δημοκρατίας
(2004)2 Α.Α.Δ. 612 και Χριστοφίδης ν Αστυνομίας
(2007)2 Α.Α.Δ. 25, Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Αλέξανδρου Κωστάκη, ανήλικου, μέσω των γονέων και φυσικών κηδεμόνων του, Χρήστου και Μαρίας Κωστάκη
(2008)1 Α.Α.Δ. 432 [5] Ψάλτης v. Αστυνομίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 113) και Κίτση v. Γενικού Εισαγγελέα
(2001)1 Β Α.Α.Δ. 1077 [6] Joy v Yeoman
(1981)2 All E.R. 21, Αθηνής ν Δημοκρατίας
(1990)2 Α.Α.Δ. 47. [7]Σχετική και η Φοινικαρίδης ν Γεωργίου κ.α.
(1991)1 Α.Α.Δ. 475 και ElpinikiPanayiotouvGeorghiosKyriakouMavrou
(1979)1 C.L.R. 215 [8]Μαρκαντώνης ν Δημάκη
(1989)1 C.L.R. 387 [9]Βίκης ν Νεοφύτου
(1990)1 Α.Α.Δ. 345, Αλεξάνδρου ν Λεβέντη
(1996)1 Α.Α.Δ. 420 [10] Αλέξης Χριστοφίνης ν Στέλλα Φραντζή, ECLI:CY:AD:2017:A202, Πολιτική έφεση 328/2011, ημερομηνίας 31.5.2017 [11]Χαραλάμπους ν Στυλιανού
(1991)1(Α) Α.Α.Δ. 284 [12] Κυριάκος Χριστοδούλου ν Γρηγόρης Γρηγορίου
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 178, Clerk & Lindsell Οn Torts, 16η έκδοση, παράγραφος 10-139, σελ. 97-98 [13] Χαριλάου ν Νικολάου
(2003)1 Α.Α.Δ. 1460, Fletcher v Autocar Transporters Ltd [1968] 1 All E.R. 726, Constantinou v Salahouris
(1969)1 C.L.R. 416 [14] Βαρβάρα Χρίστου Μιχαήλ ν Φίλιος Συκοπετρίτης Λτδ
(2000)1 Α.Α.Δ. 1049, Κώστας Ιακώβου ν Αλέξανδρος Παπαδάκη κ.α.
(2000)1 Α.Α.Δ. 2079 [15] Paraskevaides (Overseas) Ltd v Christofi
(1982)1 C.L.R. 789 [16] Φοινικαρίδης κ.α. ν Γεωργίου κ.α.
(1991)1 Α.Α.Δ. 475, Παναγή ν Θεοδώρου
(1992)1 Α.Α.Δ. 1303, Μαυροπετρή ν Λουκά
(1995)1 Α.Α.Δ. 66 [17] Παναγή ν Θεοδώρου κ.α.
(1992)1 Α.Α.Δ. 1303, Κωνσταντίνου ν Ιωάννου
(1993)1 Α.Α.Δ. 669 [18] Ενδεικτικά Ηρακλέους ν Πέτρου
(1994)1 Α.Α.Δ. 239 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο