A. G. A. Lemesos Homes Developments Limited κ.α. ν. Alpha Bank (Cyprus) Ltd κ.α., Συν. Αγωγές Αρ. 2764/2012 & 1612/2013, 3/1/2020 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2020:A1 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χ. Μαλαχτού, Π.Ε.Δ. Συν. Αγωγές Αρ. 2764/2012 & 1612/2013 Αγωγή Αρ. 2764/2012 Μεταξύ: A. G. A. Lemesos Homes Developments Limited, εκ Λεμεσού Ενάγουσας -και- Alpha Bank (Cyprus) Ltd., εκ Λευκωσίας Εναγόμενης ---------------------------------------- Αγωγή Αρ. 1612/2013 Μεταξύ: Alpha Bank (Cyprus) Ltd., εκ Λευκωσίας Ενάγουσας -και-
- A. G. A. Lemesos Homes Developments Ltd πρώην Melava Commercial Ltd, εκ Λεμεσού
- ΧΧΧΧ ΧΧΧΧ ΧΧΧΧ Amlani, εκ Λεμεσού Εναγομένων ------------------------------------ Ημερ.: 3.1.2020 Για την Ενάγουσα στην 2764/12 και Εναγόμενους στην 1612/13: κ. Γ. Θωμά για Yiannakis K. Thoma Law Firm LLC και κ. Σ. Φασουλιώτη για Χρήστος Πουργουρίδης & Σία ΔΕΠΕ Για την Εναγόμενη στην 2764/12 και Ενάγουσα στην 1612/13: κα Θ. Καουτζάνη για Χρυσαφίνης & Πολυβίου ΔΕΠΕ Α Π Ο Φ Α Σ Η Α. Εισαγωγή Ο ΧΧΧΧ ΧΧΧΧ ΧΧΧΧ Amlani, o Amlani, επιχειρηματίας, αγόρασε ως εταιρεία κέλυφος την Melava Commercial Ltd (Τεκμ.137), που την 4.10.2007 μετονομάστηκε σε A.G.A. Lemesos Homes Developments Ltd (Τεκμ.45), η A.G.A., για να αγοράσει και αναπτύξει με την ανέγερση πολυκατοικίας δύο συγκεκριμένα όμορα τεμάχια στον Άγιο Τύχωνα στη Λεμεσό για σκοπούς πώλησης ή και ενοικίασης των διαμερισμάτων της. Για την χρηματοδότηση της αγοράς και της ανάπτυξης αποτάθηκε στην Alpha Bank Cyprus Ltd, η Τράπεζα. Η Τράπεζα παραχώρησε στην A.G.A. διευκολύνσεις με την εγγύηση του Amlani και με περαιτέρω εξασφάλιση την υποθήκευση των τεμαχίων που αγοράστηκαν και απαιτεί την είσπραξη των χρημάτων που της οφείλονται. Αξιώσεις έχει και η A.G.A. που εδράζονται στη θέση της ότι η Τράπεζα παρέβηκε τις υποχρεώσεις της και την άφησε εκτεθειμένη και αδύναμη να πραγματοποιήσει την ανάπτυξη και ως εκ τούτου απώλεσε την περιουσία που θα αποκτούσε και τα κέρδη που θα πραγματοποιούσε. Η αξίωση της Τράπεζας εμπεριέχεται στη δεύτερη από τις συνενωμένες αγωγές και αφορά σε τρία χρεωστικά υπόλοιπα σε λογαριασμούς της A.G.A.. Οι περαιτέρω ουσιαστικές αξιώσεις της Τράπεζας αφορούν στην έκδοση διαταγμάτων πώλησης των δύο τεμαχίων που υποθηκεύτηκαν προς όφελος της δυνάμει των υποθηκών Υ10926/2007 και Υ12991/2007 Επαρχιακού Κτηματολογικού Γραφείου Λεμεσού ως εξασφάλιση για την είσπραξη του λαβείν της. Κατά την τελευταία δικάσιμο η A.G.A. με δήλωση των δικηγόρων της παραδέχτηκε τα χρεωστικά υπόλοιπα στους λογαριασμούς κατά την ημερομηνία του τερματισμού της λειτουργίας τους και το χρεωστικό επιτόκιο με το οποίο επιβαρύνονταν. Προέβηκαν ακόμα οι δικηγόροι της σε συμπληρωματική δήλωση ότι παραμένει ως μόνο επίδικο ζήτημα κατά πόσο από την ημερομηνία τερματισμού του κάθε λογαριασμού η Τράπεζα δικαιούται σε οιονδήποτε περαιτέρω ποσοστό επιτοκίου ως επιτόκιο υπερημερίας. Η εξέταση κάποιων ζητημάτων που αφορούν την αξίωση της Τράπεζας θα μπορούσε να αποφευχθεί με μία πιο ξεκάθαρη δήλωση, σε κάθε όμως περίπτωση επιμέρους ζητήματα θα ήταν αναπόφευκτο να διερευνηθούν στα πλαίσια της αξίωσης της A.G.A. στην πρώτη συνενωμένη αγωγή. Β. Η Βάση της Αξίωσης της Τράπεζας Τα επίδικα ζητήματα θα γίνουν καλύτερα κατανοητά με την παράθεση πρώτα της βάσης της αξίωσης της Τράπεζας. Εδράζεται κυρίως στα έγγραφα που υπογράφηκαν και άλλο συναφές έγγραφο μαρτυρικό υλικό. Μαρτυρία για την Τράπεζα έδωσαν τρεις υπάλληλοι της και ένας εκτιμητής ακινήτων. Οι πρώτοι ήταν ο ΧΧΧΧ Αναστάση (Μ.Υ.1.) (γραπτή δήλωση - Τεκμ.116) που κατά τους ουσιώδεις χρόνους ήταν λειτουργός στο Τμήμα Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων της Τράπεζας στη Λεμεσό και είχε χειριστεί την περίπτωση της A.G.A. μέχρι και τον Οκτώβριο του 2010 που άλλαξαν τα καθήκοντα του, ο ΧΧΧΧ Πάππουλλος (Μ.Υ.2.) (γραπτή δήλωση - Τεκμ.129) που αναμίχθηκε στην υπόθεση τον Σεπτέμβριο του 2011 ως υποδιευθυντής στη Διεύθυνση Καθυστερήσεων στη Λευκωσία και ο XXXXX Άδωνη (Μ.Υ.4.) (γραπτή δήλωση - Τεκμ.135) που εργάζεται στο Τμήμα Προβληματικών Λογαριασμών, όπου φυλάσσονται τα έγγραφα που αφορούν τέτοιους λογαριασμούς. Ο εκτιμητής ακινήτων ήταν ο XXXXX Ρούσσος (Μ.Υ.3). Οι πρώτες δύο χρονικά συμφωνίες της Τράπεζας με την A.G.A. συνομολογήθηκαν την 21.9.2007 και αφορούσαν δάνειο Λ.Κ.165.000 (Τεκμ.4) και παρατράβηγμα Λ.Κ.20.000 (Τεκμ.5). Το δάνειο παραχωρήθηκε για την αγορά των δύο τεμαχίων και το παρατράβηγμα ως κεφάλαιο κίνησης της A.G.A.. Ακολούθησε την 6.11.2007 συμφωνία για δάνειο Λ.Κ.285.000 (Τεκμ.6) που παραχωρήθηκε για την ανέγερση της πολυκατοικίας. Στη συνέχεια θα αναφέρονται ως το δάνειο αγοράς, το παρατράβηγμα και το δάνειο ανέγερσης. Τις υποχρεώσεις της A.G.A. προς την Τράπεζα εγγυήθηκε ο Amlani με συμφωνίες εγγύησης ημερ. 21.9.2007 και 7.11.2007 (Τεκμ.117 και 120 αντίστοιχα). Οι συμφωνίες αμφοτέρων των δανείων προνοούσαν ότι το δάνειο θα ήταν πληρωτέο σε πρώτη ζήτηση και εφόσον δεν γινόταν απαίτηση θα ήταν πληρωτέο το μεν πρώτο την 26.9.2011 το δε δεύτερο την 7.11.
- Στο μεσοδιάστημα και κάθε 30.
- και 31.12 κάθε χρόνου η A.G.A. όφειλε να καταβάλλει τους δεδουλευμένους τόκους. Η συμφωνία της 6.11.2007, δηλαδή του δανείου ανέγερσης, τροποποιήθηκε με τροποποιητική συμφωνία ημερ. 27.8.2010 (Τεκμ.29) με την οποία το ποσό του δανείου μειώθηκε στις €82.
- Η Τράπεζα έχει τρεις χρηματικές αξιώσεις. Οι πρώτες δύο αφορούν στα χρεωστικά υπόλοιπα των δύο δανείων. Η τρίτη χρηματική αξίωση της Τράπεζας εδράζεται σε πληρωμή που έκαμε στη βάση εγγύησης που είχε παράσχει για λογαριασμό της A.G.A.. Κατόπιν αίτησης της A.G.A., την 12.8.2010 η Τράπεζα έκδωσε εγγυητική επιστολή για το ποσό των €195.000 με δικαιούχο το Συνεργατικό Ταμιευτήριο Δασκάλων Κύπρου Λτδ με ισχύ μέχρι 12.8.2011 (Τεκμ.26) που παρατάθηκε μέχρι 12.8.2012 (Τεκμ.141). Την 27.7.2012 το Συνεργατικό Ταμιευτήριο με επιστολή του προς την Τράπεζα απαίτησε την πληρωμή του ποσού των €58.600 (Τεκμ.142) που η Τράπεζα κατέβαλε την 24.8.2012 (Τεκμ.143 και 144) και η εγγυητική ακυρώθηκε (Τεκμ.145). Με το ποσό της πληρωμής πλέον τα σχετικά έξοδα (€58.645,90) χρεώθηκε τρεχούμενος λογαριασμός της A.G.A. που ανοίχθηκε δυνάμει συμφωνίας της με την Τράπεζα ημερ. 27.8.2010 (Τεκμ.146), δηλαδή άλλος από τον τρεχούμενο λογαριασμό που ανοίχθηκε δυνάμει της συμφωνίας ημερ. 21.9.
- Με τη Σύμβαση και Δήλωση Υποθηκεύσεως Ακινήτου ΥXXXXX/2007 Επαρχιακού Κτηματολογικού Γραφείου Λεμεσού, ημερ. 21.9.2007, η A.G.A. υποθήκευσε προς όφελος της Τράπεζας τα δύο τεμάχια που αγόρασε για το ποσό των Λ.Κ.220.000 πλέον τόκους (Τεκμ.7 και 163). Με τη Σύμβαση και Δήλωση Υποθηκεύσεως Ακινήτου ΥXXXXX/2007 Επαρχιακού Κτηματολογικού Γραφείου Λεμεσού, ημερ. 7.11.2007, η A.G.A. υποθήκευσε προς όφελος της Τράπεζας τα ίδια δύο τεμάχια για το περαιτέρω ποσό των Λ.Κ.340.000 πλέον τόκους (Τεκμ.8). Ως περαιτέρω εξασφάλιση των υποχρεώσεων της προς την Τράπεζα η A.G.A. υπόγραψε την 21.9.2007 συμφωνία εκχώρησης εισοδημάτων από τις πωλήσεις διαμερισμάτων που θα πραγματοποιούσε (Τεκμ.119) και ομόλογο κυμαινόμενης επιβάρυνσης (Τεκμ.118), ενώ για το δάνειο ανέγερσης της πολυκατοικίας εκχώρησε τα δικαιώματα της δυνάμει ασφαλιστηρίου συμβολαίου στη Τράπεζα (Τεκμ.121). Δεν υπάρχει αξίωση στη βάση της συμφωνίας εκχώρησης εισοδημάτων, ούτε δυνάμει του ομόλογου, προδήλως γιατί, όπως είναι κοινό έδαφος, η πολυκατοικία δεν ανεγέρθηκε ενώ η A.G.A. δεν φαίνεται να έχει άλλη περιουσία πέρα από τα δύο επίδικα τεμάχια που είναι ήδη υποθηκευμένα προς όφελος της Τράπεζας. Με τη γραπτή δήλωση Άδωνη περιορίστηκαν οι χρηματικές αξιώσεις της Τράπεζας με βάση το επιτόκιο υπερημερίας που αναφέρεται στις αναδομημένες καταστάσεις λογαριασμού που παρουσιάστηκαν. Προκύπτει ακόμα πως εγκαταλείφθηκε η αξίωση που αφορούσε στο ασφαλιστήριο έγγραφο. Στην κοινή τους Έκθεση Υπεράσπισης η A.G.A. και ο Amlani παραδέχονται τις τραπεζικές διευκολύνσεις, αρνούνται ωστόσο τους όρους των σχετικών συμφωνιών. Εγείρουν ζήτημα παρανομίας των συμφωνιών και ζητούν την απόρριψη των αξιώσεων της Τράπεζας. Περιγράφουν και την αξίωση τους που αποτελεί το αντικείμενο στην πρώτη συνενωμένη αγωγή που οι ίδιοι καταχώρησαν. Γ. Η Βάση της Αξίωσης της A.G.A. Η προβαλλόμενη θέση είναι πως το ποσό του δανείου ανέγερσης θα καταβαλλόταν «όποτε αυτό καθίστατο αναγκαίο» για την ανάπτυξη των τεμαχίων. Βασίζεται σε εξυπακουόμενο προς τούτο όρο της συμφωνίας για το δάνειο ανέγερσης ή και παράλληλη προφορική συμφωνία. Κατά την αξίωση της A.G.A. η Τράπεζα δεν ανταποκρίθηκε στις υποχρεώσεις της, τα τεμάχια δεν αναπτύχθηκαν και η A.G.A. απώλεσε την περιουσία που θα αποκτούσε και τα κέρδη που θα πραγματοποιούσε. Οι θέσεις παρατίθενται με τον τρόπο που εκτίθενται στην Έκθεση Απαίτησης. Η πολεοδομική άδεια εξασφαλίστηκε την 13.2.2009 και η A.G.A. κατέληξε σε συμφωνία αντιπαροχής με κάποιο XXXXX Χρίστου, εμπορευόμενο ως Chrigesa, στη συνέχεια η Chrigesa, που θα αγόραζε και το διαμέρισμα 102 για το ποσό των €235.
- Τον Σεπτέμβριο του 2009 η A.G.A. κατέληξε σε προκαταρτική συμφωνία με κάποιους Ποτσίδη και Παφίτη για την αγορά του διαμερίσματος 202 για το ποσό των €205.000, καταβάλλοντας προκαταβολή €61.500 εφόσον η Τράπεζα τους παρέδιδε «την απαραίτητη και/ή συνηθισμένη υπό τις περιστάσεις βεβαίωση απαλλαγής και/ή παραίτησης από τη διεκδίκηση οποιουδήποτε δικαιώματος επί της Υποθήκης σε σχέση με το συγκεκριμένο διαμέρισμα (waiver)». Όμως, λόγο αδικαιολόγητης καθυστέρησης της Τράπεζας στην έκδοση και παράδοση της παραίτησης οι πελάτες απόσυραν το ενδιαφέρον τους. Στη συνέχεια, η A.G.A. με επιστολή της ημερ. 2.11.2009 αξίωσε την αποδέσμευση των απαιτούμενων κεφαλαίων για την έναρξη των οικοδομικών εργασιών καθότι, όπως διατείνεται, η άδεια οικοδομής είχε ήδη εξασφαλιστεί. Η A.G.A. είχε εξεύρει και νέο αγοραστή, κάποιο XXXXX Βασιλείου που θα αγόραζε το διαμέρισμα 101 για το ποσό των €195.000, ενώ η Chrigesa θα αγόραζε ακόμη ένα, το 202 για το ποσό των €235.
- Περί τον Μάρτιο του 2010 υπάλληλος της Τράπεζα πληροφόρησε την A.G.A. ότι «λόγω της οικονομικής κρίσης η [Τράπεζα] πήρε την απόφαση να μη δανείζει πλέον οποιαδήποτε χρήματα για σκοπούς ανάπτυξης γης παρά μόνο σε περίπτωση που ο δανειζόμενος ήταν σε θέση να ολοκληρώσει και παραδώσει άμεσα το οικοδομικό έργο». Το Μαϊο του 2010 η Τράπεζα εξέδωσε και παράδωσε εγγυητική προς τον Βασιλείου που είχε πληρώσει προκαταβολή €58.600 στην A.G.A. και ζήτησε την δέσμευση της Chrigesa ότι το ποσό αγοράς των δύο διαμερισμάτων (€470.000) θα συμψηφιζόταν με το συμφωνηθέν μεταξύ A.G.A. και Chrigesa κόστος ανέγερσης (€690.000). Κατόπι ρητής εξουσιοδότησης της Τράπεζας, η A.G.A. ζήτησε από τον αρχιτέκτονα του έργου να εκδώσει διατακτικό ώστε να εκταμιευτεί το ποσό των €28.750 για την πληρωμή προκαταρτικών εξόδων και της προκαταβολής της Chrigesa. Η Τράπεζα δεν εκταμίευσε το ποσό, αλλά καταπιεστικά ζήτησε από την A.G.A. να υπογράψει τη τροποποιητική συμφωνία ημερ. 27.8.2010 με την οποία μειώθηκε το ποσό της χρηματοδότησης για την ανέγερση σε €82.000 και ζήτησε επίσης να υπογραφεί συμφωνία αντιπαροχής με την Chrigesa προτού εκταμιεύσει οιονδήποτε ποσό. Η συμφωνία αντιπαροχής υπογράφηκε την 22.10.2010, αλλά η Τράπεζα ζήτησε όπως η Chrigesa ξεκινήσει το έργο χωρίς να της καταβληθεί προκαταβολή. Η Chrigesa με επιστολή της ημερ. 8.4.2011 προς την Τράπεζα αποδέχτηκε να ξεκινήσει χωρίς προκαταβολή, αλλά απέσυρε το ενδιαφέρον της για την αγορά του διαμερίσματος 202 γιατί λόγω της καθυστέρησης της Τράπεζας απώλεσε τη δυνατότητα μεταπώλησης του. Η Τράπεζα δεν αποδέχτηκε την εξέλιξη. Την 16.9.2011 η A.G.A. πληροφόρησε την Τράπεζα πως δεν χρειαζόταν πλέον κεφάλαια για την έναρξη των οικοδομικών εργασιών, παρά μόνο την συγκατάθεση της και την διαβεβαίωση της για την συνεργασία της για την ολοκλήρωση του έργου, όμως η Τράπεζα την ανάγκασε να αποσύρει την επιστολή αυτή. Τον Οκτώβριο του 2011 η A.G.A. συμφώνησε με κάποια ΧΧΧΧ Χαζούρη για την πώληση του διαμερίσματος 202 για το ποσό των €192.
- Παρά το ότι τα οικονομικά δεδομένα επέτρεπαν την ανέγερση της πολυκατοικίας, η Τράπεζα τον Ιανουάριο του 2012 πληροφόρησε την A.G.A. πως δεν προτίθετο να της διαθέσει οιονδήποτε ποσό και αξίωσε την εξόφληση των οφειλομένων σε αυτή ποσών. Έτσι προκύπτει η αξίωση της A.G.A., όπως αναλύεται στην συνέχεια, που είναι για ποσά που ξεπερνούν το €1,5 εκατ. πλέον τόκους. Η αξίωση για αποζημιώσεις στη βάση βλάβης στην φήμη της φαίνεται να έχει εγκαταλειφθεί, αφού τίποτε το σχετικό δεν αναφέρεται στην τελική αγόρευση των δικηγόρων της και σε κάθε περίπτωση κανένα στοιχείο φήμης δεν μαρτυρήθηκε για την νεοσύστατη εταιρεία. Με την Έκθεση Υπεράσπισης της η Τράπεζα αρνείται τον εξυπακουόμενο όρο της συμφωνίας για το δάνειο ανέγερσης ή και την παράλληλη προφορική συμφωνία για τον τρόπο εκταμίευσης του δανείου που προβάλλει η A.G.A. και ισχυρίζεται πως αυτό που η συμφωνία προνοούσε ήταν η εκταμίευση του 60% του κόστους της εκτελεσθείσας εργασίας, όπως θα την πιστοποιούσε ο αρχιτέκτονας του έργου και θα την επιβεβαίωνε αρχιτέκτονας συνεργάτης της Τράπεζας. Εκταμιεύσεις από το δάνειο ανέγερσης δεν μπορούσαν να γίνουν γιατί η A.G.A. δεν είχε τα αναγκαία κεφάλαια για να καλύπτει το δικό της ποσοστό συμμετοχής του 40%. Η Τράπεζα αρνείται τα όσα της καταλογίζονται και προβάλλει τις πιο κάτω βασικές θέσεις. Δεν είχε αναλάβει οιαδήποτε υποχρέωση για την παραχώρηση οιασδήποτε βεβαίωσης παραίτησης. Η τροποποιητική συμφωνία υπογράφηκε γιατί με το προϊόν της πώλησης των τριών διαμερισμάτων χρειάζονταν επιπλέον €82.000 για την ανέγερση του έργου, όμως η εκταμίευση του ποσού ήταν υπό την προϋπόθεση καταβολής από την A.G.A.των καθυστερημένων οφειλών της. Στην Απάντηση της η A.G.A. εγείρει ζητήματα σε σχέση με την χρηματοδότηση της αγοράς των δύο τεμαχίων, προς αντίκρουση της θέσης της Τράπεζας για συμμετοχή της σε ποσοστό 40% στο κόστος ανέγερσης, θέση την οποία αρνείται. Δ. Η Χρηματοδότηση της Αγοράς των Τεμαχίων Όλες οι συναλλαγές της A.G.A. γίνονταν διά του Amlani που ήταν πάντοτε ο μόνος διευθυντής της. Την Τράπεζα εκπροσωπούσε, κατά κύριο λόγο, ο Αναστάση. Ο Amlani (M.E.1) (γραπτή δήλωση στην αγγλική - Τεκμ.1 και αποδεκτά ορθή μετάφραση στην ελληνική - Τεκμ.2) υποστήριξε ότι αρχικά η Τράπεζα είχε εγκρίνει την παραχώρηση δανείου Λ.Κ.200.000, όμως διαφοροποίησε την απόφαση της ώστε να μην παραβιάζονται, όπως του ανέφεραν, οι σχετικοί κανονισμοί της Κεντρικής Τράπεζας. Οι κανονισμοί αφορούσαν, όπως του ειπώθηκε, στο ότι η τραπεζική χρηματοδότηση δεν επιτρεπόταν να καλύπτει πέραν συγκεκριμένου ποσοστού της τιμής αγοράς ενός ακινήτου, οπόταν ο προτιθέμενος αγοραστής θα έπρεπε να εξασφαλίσει το υπόλοιπο από ίδιους πόρους. Είναι η εκδοχή του Amlani ότι η Τράπεζα, για να φανεί συνεπής στη διευκόλυνση όπως αρχικά την ενέκρινε, του εξήγησαν ότι ενώ το δάνειο θα περιοριζόταν στις Λ.Κ.165.000, άλλες Λ.Κ.20.000 θα παραχωρούνταν στη μορφή παρατραβήγματος, ενώ οι υπόλοιπες Λ.Κ.15.000 θα τίθεντο στη διάθεση της A.G.A. ταυτόχρονα με την έκδοση και παράδοση στην Τράπεζα σχετικού πιστοποιητικού από τον αρχιτέκτονα της πολυκατοικίας που θα πιστοποιούσε την έκδοση της απαιτούμενης άδειας οικοδομής και την έναρξη των προκαταρκτικών εργασιών για την ανέγερση της. Ο Amlani αποδέχθηκε τη διευθέτηση. Προς επιβεβαίωση της εκδοχής του, ο Amlani παρουσίασε, υπογεγραμμένη ενώπιον αξιωματούχου της Υπάτης Αρμοστείας της Κύπρου στην Αγγλία, ένορκη δήλωση κάποιου ΧΧΧΧ ΧΧΧΧ ΧΧΧΧ Lilly (Τεκμ.3) που, όπως ανέφερε, είναι το πρόσωπο που τον σύστησε στην Τράπεζα. Ο Lilly, που ενεργούσε ως οικονομικός σύμβουλος, αναφέρει στη δήλωση του ότι ήταν παρών σε συνάντηση του Amlani με τον Αναστάση όπου ο τελευταίος εξήγησε τον τρόπο χρηματοδότησης αναφέροντας για τις τελευταίες Λ.Κ.15.000 ότι θα παραχωρούνταν με την έκδοση του διατακτικού των αρχιτεκτόνων που θα αναφερόταν σε κατασκευαστικές εργασίες, κατεδάφιση και καθαρισμό στα τεμάχια και πως ο ίδιος, δηλαδή ο Αναστάση, θα εξασφάλιζε ότι ο αρχιτέκτονας της Τράπεζας θα παράβλεπε και θα εξουσιοδοτούσε την πληρωμή του ποσού. Κατά την παρουσίαση της δήλωσης Lilly οι δικηγόροι της Τράπεζας επιφύλαξαν το δικαίωμα τους να ζητήσουν την αντεξέταση του ομνύοντα, που σε κάθε περίπτωση ήταν δικαίωμα τους, ωστόσο δεν το έπραξαν. Παρά το ότι όταν ο Αναστάση κλήθηκε στο εδώλιο του μάρτυρα αρνήθηκε ότι είχε συνάντηση στην οποία παρευρέθηκε ο Lilly. Ίσως οι δικηγόροι της Τράπεζας να ενήργησαν έτσι γιατί, όπως ανάφερε ο Amlani, ο Lilly έχει προσβληθεί από ανίατη ασθένεια. Η συνέχεια της εκδοχής του Amlani είναι ότι κατ' ακολουθία της διευθέτησης παραχωρήθηκαν από την Τράπεζα Λ.Κ.165.000 δυνάμει της συμφωνίας δανείου για την αγορά των τεμαχίων, Λ.Κ.20.328 από τον λογαριασμό παρατραβήγματος και Λ.Κ.23.300 από το δάνειο για την ανέγερση της πολυκατοικίας και πως όλα τα ποσά, στο σύνολο Λ.Κ.208.628, χρησιμοποιήθηκαν για την αγορά των τεμαχίων. Σημειώνεται εκ προοιμίου ότι το ποσό των Λ.Κ.23.300 είναι κατ' αναλογία πολύ μεγαλύτερο από το ποσό των Λ.Κ.15.000 που, κατά τον Amlani, είχε υποσχεθεί η Τράπεζα. Ήταν η θέση του Αναστάση πως όταν ο Amlani προσέγγισε αρχικά την Τράπεζα ανάφερε ότι η αξία της γης ήταν Λ.Κ.350.
- Η θέση της Τράπεζας ήταν πως θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει την αγορά στη βάση της αξίας των τεμαχίων όπως είχαν εκτιμηθεί, δηλαδή Λ.Κ.280.
- Η εκτιμημένη αξία των δύο τεμαχίων ήταν πράγματι Λ.Κ.280.
- Τόσα τα είχε εκτιμήσει ο εκτιμητής ακινήτων Ρούσσος με την έκθεση εκτίμησης του ημερ. 31.8.2007 (Τεκμ.132). Σημειώνεται πως η εκτίμηση είχε ζητηθεί από το δικηγορικό γραφείο Α.G. Paphitis που ήταν οι δικηγόροι της A.G.A. για σκοπούς δανειοδότησης. Έτσι, αυτό που αιτήθηκε η A.G.A. μέσω του Amlani, συνέχισε ο Αναστάση, ήταν την αγορά των δύο τεμαχίων με αγοραία αξία Λ.Κ.280.000 και εφόσον η Τράπεζα θα χρηματοδοτούσε την αγορά κατά 60%, εγκρίθηκε η παραχώρηση δανείου Λ.Κ.165.
- Δεν έχει διαλάθει της προσοχής του Δικαστηρίου ότι το 60% των Λ.Κ.280.000 δεν είναι Λ.Κ.165.000 αλλά Λ.Κ.168.000, ωστόσο το Δικαστήριο είναι πεπεισμένο πως σε αυτή τη βάση εγκρίθηκε η χρηματοδότηση της αγοράς των δύο επίδικων τεμαχίων. Απασχόλησε εκτενώς κατά την δίκη κατά πόσο η Τράπεζα γνώριζε την πραγματική τιμή αγοράς που κατά την A.G.A. και τον Amlani ήταν Λ.Κ.210.
- Ο Άδωνη παρουσίασε τα έγγραφα της υποθήκης ΥXXXXX/2007 που η Τράπεζα, κατά τη θέση της, έχει στην κατοχή της (Τεκμ.162 και 163). Δεν εμπεριέχονται στη δέσμη έγγραφα που να αποκαλύπτουν το ποσό αγοράς των δύο τεμαχίων. Κατά τη δικάσιμο της 18.3.2019 έγινε παραδεκτό γεγονός ότι: «Σε περίπτωση ταυτόχρονης πώλησης και υποθήκευσης ακινήτου, ο επί καθήκοντι υπάλληλος του Κτηματολογίου ανακοινώνει μεγαλοφώνως όλα τα στοιχεία που σχετίζονται τόσο με την πώληση όσο και με την υποθήκευση του ακινήτου ενώπιον των παρισταμένων μερών». Είναι η κατ' ακολουθία επιχειρηματολογία της A.G.A. και του Amlani ότι ο αντιπρόσωπος της Τράπεζας που ήταν παρών για σκοπούς της υποθήκευσης πρέπει να άκουσε την τιμή πώλησης των τεμαχίων που ήταν Λ.Κ.210.
- Επομένως εάν η Τράπεζα εφάρμοζε την πρόνοια του 60% δεν δικαιολογείτο να χρηματοδοτήσει την αγορά με Λ.Κ.165.000, αλλά με μόνο Λ.Κ.126.
- Επέμενε ο Αναστάση ότι η Τράπεζα δεν έμαθε, ούτε εκ των υστέρων, την πραγματική τιμή αγοράς. Αποκάλυψε ωστόσο πως για τη χρηματοδότηση της αγοράς έπρεπε να είχε προσκομιστεί το αγοραπωλητήριο έγγραφο που πρέπει να παρέλαβε η Τράπεζα. Όταν ρωτήθηκε κατά πόσο διάβασε τα συμβόλαια απάντησε πως δεν θυμάται να τα είδε. Αναφέρθηκε ωστόσο σε πρακτική σύμφωνα με την οποία η Τράπεζα μπορεί να παράσχει χρηματοδότηση στη βάση μεγαλύτερου ποσού από αυτό που εμφαίνεται στο σχετικό αγοραπωλητήριο έγγραφο, γνωρίζοντας ότι υπάρχουν περιπτώσεις που ο αγοραστής πληρώνει στον πωλητή και χρήματα κάτω από το τραπέζι και αποδέχτηκε ότι το παρατράβηγμα χρησιμοποιήθηκε για την κάλυψη εξόδων για την ολοκλήρωση της αγοράς, παρά το γεγονός ότι χορηγήθηκε για σκοπούς κεφαλαίου κίνησης της A.G.A.. Έτσι, διαφαίνεται ότι η Τράπεζα ήταν, κατά πρώτο λόγο διατεθειμένη να χρηματοδοτήσει την αγορά στη βάσει της εκτιμημένης αξίας, έστω και αν η επί των αγοραπωλητηρίων εγγράφων τιμή αγοράς ή και πραγματική τιμή αγοράς ήταν μικρότερη και κατά δεύτερο λόγο να παραχωρήσει την ίδια περίοδο παρατράβηγμα σε τρεχούμενο λογαριασμό, κατανοώντας πως το ποσό του παρατραβήγματος θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την αγορά και γνωρίζοντας στην προκειμένη περίπτωση ότι έτσι έγινε. Η κοινή πλέον θέση ότι το παρατράβηγμα χρησιμοποιήθηκε για την κάλυψη εξόδων για την ολοκλήρωση της αγοράς επιβεβαιώνεται και από την κίνηση των σχετικών λογαριασμών. Όταν την 24.9.2007 εκταμιεύτηκε το δάνειο των Λ.Κ.165.000 το ποσό μεταφέρθηκε σε προσωρινό λογαριασμό της A.G.A. (Τεκμ.159). Με χρέωση του λογαριασμού αυτού είχαν ήδη κατά την 21.9.2007 εκδοθεί πέντε τραπεζικές επιταγές («banker's drafts») για το συνολικό ποσό των Λ.Κ.179.672,05 και χρεώθηκαν και τόκοι Λ.Κ.104,
- Για να ισοζυγίσει ο λογαριασμός και να κλείσει μεταφέρθηκαν την 24.9.2007 ακόμα Λ.Κ.14.776,86 (Τεκμ.158). Το ποσό αυτό μεταφέρθηκε από τον λογαριασμό παρατραβήγματος (Τεκμ.160). Ο Άδωνη, που παρουσίασε τα έγγραφα δεν είχε στοιχεία σε σχέση με τις οδηγίες που είχαν δοθεί για τις επιταγές πέραν των δύο μεγάλων ποσών που εκδόθηκαν προς όφελος των πωλητών. Οι δύο αυτές επιταγές αφορούσαν συνολικό ποσό Λ.Κ.168.051,06 (Λ.Κ.93.025,53 και Λ.Κ.75.025,53) και ξεπερνούσαν, έστω περιθωριακά, το ποσό των Λ.Κ.165.
- Έτσι, αποκρυσταλλώνεται και περιορίζεται το επιμέρους επίδικο ζήτημα στο κατά πόσο το ποσό των Λ.Κ.23.300 που εκταμιεύτηκε από το δάνειο ανέγερσης εκταμιεύτηκε ή και χρησιμοποιήθηκε και αυτό για σκοπούς της αγοράς των τεμαχίων. Εάν πράγματι το ποσό των Λ.Κ.23.300 χρησιμοποιήθηκε για την πληρωμή των πωλητών είναι αξιοσημείωτο ότι αυτό εκταμιεύτηκε ενάμιση μήνα μετά τη μεταβίβαση των τεμαχίων στη A.G.A. την 21.9.2007 και δυνάμει συμφωνίας δανείου που συνομολογήθηκε μόλις την 6.11.2007, δηλαδή δεν υφίστατο κατά τον χρόνο της αγοράς. Η εξήγηση του Amlani ήταν ότι το ποσό αγοράς πληρώθηκε με δόσεις. Υποστήριξε ακόμα ο Amlani πως το ποσό των Λ.Κ.23.300 είχε δοθεί στη βάση της δέσμευσης για περαιτέρω ποσό Λ.Κ.15.000 από την ημερομηνία της υπογραφής των διευκολύνσεων την 21.9.
- Έδωσε δηλαδή η Τράπεζα περισσότερα από όσα είχε υποσχεθεί. Τα αγοραπωλητήρια έγγραφα αγοράς των δύο τεμαχίων δεν παρουσιάστηκαν για να διαφανεί κατά πόσο η θέση του Amlani για δόσεις που να εκτείνονται χρονικά μέχρι την ημερομηνία του δανείου ανέγερσης ευσταθεί. Παρέμειναν ως μέρος του Τεκμ.Α προς αναγνώριση. Ο Amlani ανάφερε πως πλήρωσε Λ.Κ.19.000 για φόρους χαρτοσήμων «και άλλα πράγματα» σε σχέση με την αγορά των τεμαχίων. Από την μια ήθελε να δείξει πως πλήρωσε και η A.G.A. μέσω του κάποια ποσά και από την άλλη ότι η τιμή αγοράς πληρώθηκε σχεδόν εξολοκλήρου από τη χρηματοδότηση της Τράπεζας. Όμως έγγραφο που ο ίδιος ετοίμασε (Τεκμ.107) τον διαψεύδει. Καταγράφει εκεί πως πλήρωσε από προσωπικό του λογαριασμό κατ' ευθείαν στον πωλητή («directly to vendor») τις Λ.Κ.19.000, ποσό που είχε μεταφερθεί από προσωπικό του λογαριασμό στον Καναδά. Το ποσό είχε μεταφερθεί από τον Καναδά την 11.9.2007, δηλαδή πριν τις συμφωνίες με την Τράπεζα και πληρώθηκε στους πωλητές μέρος την ίδια ημέρα και μέρος την 24.9.
- Προφανώς ήταν τα ποσά των προκαταβολών. Έχει σημειώσει όλες τις πληρωμές στους πωλητές με μπλε χρώμα. Οι δικές του σημειώσεις δείχνουν ότι οι πωλητές έλαβαν από το προσωρινό λογαριασμό όπου μεταφέρθηκε το δάνειο αγοράς την 21.9.2007 Λ.Κ.168.051,06 και από τον λογαριασμό παρατραβήγματος Λ.Κ.22.833,59 αφού προηγήθηκαν μεταφορές από τον λογαριασμό του δανείου ανέγερσης, αφού ο λογαριασμός παρατραβήγματος ήταν ήδη χρεωστικός Λ.Κ.17.602,61 από τις 28.9.2007 (Τεκμ.160). Διαφαίνεται πως ενώ εκταμιεύτηκαν από την Τράπεζα ποσά που συμποσούνται σε Λ.Κ.208.628,49, κάποια ποσά χρησιμοποιήθηκαν για πληρωμές που δεν επιβεβαιώνεται ότι σχετίζονται με την αγορά των τεμαχίων. Σε κάθε περίπτωση, εάν η τιμή πώλησης ήταν πράγματι Λ.Κ.210.000, έναντι του ποσού αυτού πληρώθηκαν Λ.Κ.190.884,55 από χρήματα της Τράπεζας και Λ.Κ.19.000 από τον Amlani. Η ορθή διάσταση του ζητήματος δεν είναι ότι το θέμα των συνεισφορών του 60% και 40% είναι μεταγενέστερη των συμφωνιών επινόηση της Τράπεζας. Ήταν πάντοτε υπόψη των μερών. Άλλωστε γι' αυτό ήταν αναγκαίος ο «σχεδιασμός» που η A.G.A. εισηγήθηκε ότι έγινε. Επομένως ο συλλογισμός που προβάλλει η A.G.A. ότι για την αγορά δεν τηρήθηκε η αναλογία και συνεπώς δεν προβλεπόταν ούτε για την ανέγερση δεν έχει βάση. Ο Amlani δεν έχει παράπονο για τη διευθέτηση που έγινε για τη χρηματοδότηση της αγοράς. Άλλωστε η A.G.A. είχε ευνοϊκή μεταχείριση από την Τράπεζα γιατί αγόρασε τα δύο τεμάχια χωρίς να απαιτηθεί να χρησιμοποιήσει δικά της κεφάλαια, εκτός των Λ.Κ.19.000 που πλήρωσε ο Amlani, που συνιστά ποσοστό πολύ μικρότερο του 40%. Αυτό που ήθελε να υποδείξει ο Amlani ήταν πως η Τράπεζα δεν εφάρμοζε τους κανονισμούς και πως κατ' ακολουθία και για τη χρηματοδότηση της ανέγερσης δεν είχε θέσει όρο ότι θα κάλυπτε μόνο το 60% του κόστους και πως το υπόλοιπο 40% θα έπρεπε να πληρωθεί από την A.G.A. από άλλους δικούς της πόρους. Ούτε αυτή η επιχειρηματολογία έχει βάση. Έστω ότι η αναλογία του 60% - 40% αντιμετωπίστηκε στην περίπτωση της αγοράς με τον «σχεδιασμό» που η A.G.A. εισηγήθηκε ότι έγινε, πώς θα μπορούσε στην περίπτωση της ανέγερσης να γίνει, αφού το ποσό του δανείου ήταν δεδομένο και δεν αρκούσε με κανένα τρόπο για την ολοκλήρωση του έργου παρά μόνο περίπου κατά το ήμισυ. Εφόσον το ποσό του δανείου ανέγερσης είναι δεδομένο και κοινό έδαφος, αρκεί η αντιπαραβολή του με το κόστος ανέγερσης που λήφθηκε υπόψη για να διαφανεί κατά πόσο η Τράπεζα θα εκταμίευε ποσά για την κάλυψη όλου του κόστους ή μέρους του. Η θέση της A.G.A. και του Amlani είναι ανυπόστατη και τους αφήνει εκτεθειμένους. Το ζήτημα επεξηγείται και στην ενότητα που ακολουθεί. Ε. Το Δάνειο Ανέγερσης Για να εξασφαλίσει το δάνειο ανέγερσης η A.G.A. παρουσίασε στην Τράπεζα πιστοποιητικό αρχιτέκτονα ημερ. 2.10.2007 (Τεκμ.13) που κοστολογούσε την ανέγερση της πολυκατοικίας σε Λ.Κ.615.
- Συντάκτης του πιστοποιητικού ήταν ο αρχιτέκτονας - πολεοδόμος ΧΧΧΧ ισιάρας (Μ.Ε.2) (γραπτή δήλωση - Τεκμ.110), που ήταν ο αρχιτέκτονας της A.G.A. για την εκπόνηση των σχεδίων για την ανάπτυξη των δύο τεμαχίων. Στην υπολογισθείσα δαπάνη των Λ.Κ.615.741 περιλαμβάνονταν πέραν από τα έξοδα σχεδίων και αδειών και τα οικοδομικά έξοδα, χρηματοοικονομικά έξοδα, άλλα έξοδα και φόροι. Στα χρηματοοικονομικά έξοδα περιλαμβάνονταν Λ.Κ.2.200 υποθηκευτικά και Λ.Κ.9.400 μεταβιβαστικά. Είναι η θέση του Πισιάρα ότι τα ποσά προνόησε κατόπιν εισήγησης του Αναστάση που του είχε ζητήσει να ετοιμάσει το πιστοποιητικό κατ' επειγόντως. Ο Amlani αποδέχτηκε ότι κάποια έξοδα που αναφέρονται στο πιστοποιητικό του Πισιάρα δεν καλύπτονταν από την χρηματοδότηση της Τράπεζας. Πρόκειται για τα ποσά των Λ.Κ.22.355 άδειες και σχέδια, Λ.Κ.30.600 χρηματοοικονομικά έξοδα και Λ.Κ.11.500 διαφήμιση. Συνεπώς το κόστος ανέγερσης που θα χρηματοδοτούσε η Τράπεζα ήταν Λ.Κ.550.
- Στη συνέχεια του υποβλήθηκε ότι θα έπρεπε να αφαιρεθούν και άλλα ποσά που έριχναν το κόστος που θα χρηματοδοτείτο σε Λ.Κ.476.
- Ήταν πρόδηλο, μαρτύρησε ο Αναστάση, ότι διάφορα έξοδα που καταγράφονταν δεν αφορούσαν το κατασκευαστικό κόστος και δεν μπορούσαν να συνυπολογιστούν από την Τράπεζα για την διευκόλυνση που θα έδινε. Στη γραπτή του δήλωση ο Αναστάση ανάφερε ότι συμφωνήθηκε με την A.G.A. ότι το κόστος για σκοπούς χρηματοδότησης θα ήταν Λ.Κ.476.000 και πως αυτό επιβεβαιώθηκε με επιστολή ανεξάρτητου αρχιτέκτονα. Πρόκειται για την επιστολή ημερ. 24.10.2007 (Τεκμ.122) του αρχιτέκτονα Δ. Λακαταμίτη που διορίστηκε από την Τράπεζα. Ο Λακαταμίτης αφού μελέτησε, όπως αναφέρεται στην επιστολή του, τα παρουσιασθέντα στοιχεία υπολόγισε το κατασκευαστικό κόστος σε Λ.Κ.460.000 πλέον ΦΠΑ και όχι Λ.Κ.476.
- Είναι σε αυτό το ποσό, των Λ.Κ.460.000, που αναφερόταν και ο Αναστάση κατά τη διά ζώσης μαρτυρία του. Σημειώνεται ότι το ποσό του δανείου, που ήταν Λ.Κ.285.000, είναι περιθωριακά μικρότερο του 60% των Λ.Κ.476.
- Δεν αποκρυσταλλώθηκε σε τι αφορούσε το ποσό της διαφοράς των Λ.Κ.16.000 μεταξύ των Λ.Κ.460.000 και των Λ.Κ.460.000, ωστόσο, το πρόδηλο είναι και το Δικαστήριο αποδέχεται πως για σκοπούς χρηματοδότησης το κόστος είχε πράγματι καθοριστεί σε Λ.Κ.476.000 Όπως έχει ήδη σημειωθεί, στο πιστοποιητικό Πισιάρα ημερ. 2.10.2007, αναφερόταν ότι είχαν πληρωθεί Λ.Κ.11.600, Λ.Κ.2.200 υποθηκευτικά και Λ.Κ.9.400 μεταβιβαστικά. Ο Αναστάση ανάφερε ότι, παρά το ότι αυτά δεν περιλαμβάνονταν στο κατασκευαστικό κόστος, εντούτοις η Τράπεζα αποδέχθηκε και εκταμίευσε την 8.11.2007 ποσό Λ.Κ.4.000 από τον λογαριασμό ανέγερσης μεταφέροντας το στον λογαριασμό παρατραβήγματος (Τεκμ.123) θέτοντας το στη διάθεση της A.G.A.. Το ποσό δεν αντιστοιχούσε στο 60%, ήταν μικρότερο ποσοστό και δεν δόθηκε περαιτέρω εξήγηση, αλλά ούτε και ήταν το πλήρες ποσό και η A.G.A. το αποδέχτηκε. Σύντομα μετά, ο Πισιάρας συνέταξε και δεύτερο «Πιστοποιητικό Εκτελεσθείσας Εργασίας» ημερ. 25.10.2007 (Τεκμ.14) που επίσης παρουσιάστηκε στην Τράπεζα. Το πιστοποιητικό αυτό εμπεριέχει αναλήθειες σε σχέση με την εκτελεσθείσα μέχρι την ημέρα εκείνη εργασία. Είναι αμφίβολο κατά πόσο εκτελέστηκε, όπως καταγράφεται, εργασία αξίας Λ.Κ.15.360 για άδειες και σχέδια αφού η αίτηση για την έκδοση πολεοδομικής άδειας κατατέθηκε τρεις μήνες αργότερα, την 18.1.2008 (Τεκμ.15) και ενώ το συνολικό κόστος των σχεδίων ήταν Λ.Κ.20.000, με βεβαιότητα όμως δεν εκτελέστηκαν στα τεμάχια οικοδομικές εργασίες αξίας Λ.Κ.31.820 για κατεδαφίσεις, εκσκαφές, επιχωματώσεις ή τοίχους αντιστήριξης όπως καταγράφεται στο πιστοποιητικό, αφού συνιστά κοινό έδαφος πως ακόμη μέχρι σήμερα καμία εργασία δεν έγινε μέσα στα δύο τεμάχια. Ο Πισιάρας ανάφερε στη γραπτή του δήλωση ότι ο Αναστάση του ζήτησε να ετοιμάσει το δεύτερο πιστοποιητικό για τις προκαταρκτικές εργασίες που έγιναν στα τεμάχια και πως αυτό ετοιμάστηκε σύμφωνα με τις οδηγίες του Αναστάση. Ο Πισιάρας δεν αντεξετάστηκε καθόλου λόγω αργοπορίας των δικηγόρων της Τράπεζας να παρουσιαστούν κατά τη δικάσιμο, ούτε όμως από μόνος του επιχείρησε να δώσει περαιτέρω εξηγήσεις στη θέση που εμμέσως πλην σαφώς προώθησε, ότι δηλαδή οι αναληθείς καταγραφές σε σχέση με τις εκτελεσθείσες οικοδομικές εργασίες έγιναν με υπόδειξη του Αναστάση. Έστω και αν ευσταθεί ότι το δεύτερο πιστοποιητικό συντάχτηκε καθ' υπόδειξη του Αναστάση, αυτό δεν απαλλάσσει τον Πισιάρα ως επαγγελματία, που σε γνώση του εξέδωσε ψευδή πιστοποιητικό. Αν όχι, εγείρεται και ζήτημα ψευδών παραστάσεων προς το σκοπό καταδολίευσης της Τράπεζας με την απόσπαση χρηματικών ποσών που η A.G.A. δεν δικαιούταν στο στάδιο εκείνο. Σε σχέση με το δεύτερο πιστοποιητικό, όπου καταγραφόταν ότι είχαν εκτελεστεί εργασίες και έξοδα Λ.Κ.75.003, ο Αναστάση ανάφερε ότι εξηγήθηκε από τον ίδιο και τον προϊστάμενο του στον Amlani ότι το ποσό που αφορούσε το κατασκευαστικό κόστος ήταν μόνο Λ.Κ.32.360 (δίπλα από τα επί μέρους ποσά υπάρχει «ν») και στη βάση του 60% εκταμιεύτηκε ποσό Λ.Κ.19.
- Στη βάση του εκταμιεύτηκαν δύο ποσά στις 8.11.2007 που μαζί ανέρχονταν σε Λ.Κ.14.
- Άλλο ποσό Λ.Κ.4.800 εκταμιεύτηκε μεταγενέστερα στις 11.12.2007 (βλ. Τεκμ.155). Ανάφερε ο Αναστάση ότι τα ποσά εκταμιεύτηκαν τμηματικά γιατί έτσι το ήθελε η A.G.A.. Σε κάθε περίπτωση, δεν συμποσούνται στο ποσό των Λ.Κ.19.416 αλλά στο περιθωριακά μικρότερο των Λ.Κ.19.
- Αυτό το ποσό μαζί με το ποσό των Λ.Κ.4.000 που εκταμιεύτηκε από το δάνειο ανέγερσης δυνάμει του πρώτου πιστοποιητικού κάνει το ποσό των Λ.Κ.23.300 που είναι το συνολικό ποσό που εκταμιεύτηκε από το δάνειο ανέγερσης. Και σε αυτή την περίπτωση η A.G.A. αποδέχτηκε πληρωμή που ήταν κοντά στο 60% και δεν αξίωσε πληρωμή του όλου, στοιχείο που καταδεικνύει πως η διευθέτηση του 60% - 40% ήταν γνωστή και αποδεχτή από την A.G.A.. Προκαλεί ερωτηματικά πως η Τράπεζα αποδέχθηκε το πιστοποιητικό και ότι εκτελέστηκαν επί του εδάφους εργασίες που ενέπιπταν στο κατασκευαστικό κόστος χωρίς να ελέγξει. Από τη στιγμή μάλιστα που, όπως μαρτύρησε ο Αναστάση, σκοπός των διατακτικών είναι, μεταξύ άλλων, να παρακολουθεί η Τράπεζα τις εκτελεσθείσες εργασίες και να γνωρίζει σε ποια φάση βρίσκεται ένα έργο. Η εξήγηση του Αναστάση ήταν πως ενώ για το πιστοποιητικό ημερ. 2.10.2007 «πήγε ο Λακαταμίτης και επιβεβαίωσε», για το πιστοποιητικό ημερ. 25.10.2007 δεν έγινε έλεγχος γιατί στους όρους έγκρισης της Τράπεζας προνοείτο ότι κάθε Λ.Κ.50.000 θα έπρεπε να εκδίδεται διατακτικό. Είναι αστεία η δικαιολογία. Κατά πρώτο λόγο το πιστοποιητικό αφορούσε ποσό Λ.Κ.75.
- Κατά δεύτερο λόγο, ακόμα και αν μέρος του απορρίφθηκε εκ προοιμίου και το υπό έλεγχο ποσό έπεσε στις Λ.Κ.32.360, δηλαδή κάτω από Λ.Κ.50.000, είναι ότι πιο παράδοξο να πληρωθεί το ποσό χωρίς επιβεβαίωση ότι οι εργασίες πράγματι έγιναν. Υποστήριξε ακόμα ο Αναστάση ότι όταν το υποβαλλόμενο κόστος κατασκευαστικών εργασιών έφτανε τις Λ.Κ.50.000 θα γινόταν έλεγχος και εφόσον διαπιστώνετο πως τέτοιες εργασίες δεν είχαν γίνει η Τράπεζα θα έκανε ελέγχους για να διαπιστώσει τι έγινε και που πήγαν τα λεφτά. Ακόμα όμως και κατά την εκδοχή αυτή του Αναστάση, από το 2007 η Τράπεζα είχε διαπιστώσει ότι τέτοιες εργασίες δεν είχαν ποτέ γίνει. Όπως δικαιολογήθηκε ο Αναστάση, η Τράπεζα επέδειξε υπομονή και προσπαθούσε σε συνεννόηση με την A.G.A. να βρεθεί τρόπος να αρχίσει η κατασκευή. Η Τράπεζα δεν αισθάνθηκε πως εξαπατήθηκε ώστε να διακόψει κάθε συνεργασία με την A.G.A., στοιχείο που συνηγορεί υπέρ του ότι ήταν και η ίδια μέρος του «σχεδιασμού». Ο Αναστάση αρνήθηκε ότι ζήτησε ποτέ από τον Πισιάρα να εκδώσει οποιοδήποτε πιστοποιητικό. Κατά πόσο του το ζήτησε ή όχι θα παραμείνει άγνωστο αφού, όπως πιο κάτω σημειώνεται, ο Πισιάρας κρίνεται ως μάρτυρας επί του οποίου το Δικαστήριο δεν μπορεί να βασιστεί. Η σημασία του ποιος είχε την πρωτοβουλία δεν είναι ζήτημα καθοριστικό για σκοπούς των αγωγών. Σημαντικό όμως είναι ότι ο Αναστάση μερίμνησε για να εκταμιευθούν ποσά από το λογαριασμό ανέγερσης για εργασίες που δεν έγιναν ποτέ, γνωρίζοντας ότι δεν είχαν γίνει. Επομένως δεν εξαπατήθηκε η Τράπεζα, που γνώριζε όταν εκταμίευε τα ποσά από το λογαριασμό του δανείου ανέγερσης πως καμιά εργασία δεν είχε γίνει επί του εδάφους. Είναι πρόδηλο πως ο Αναστάση εξυπηρετούσε την A.G.A., παρέχοντας της ρευστότητα, επιδεικνύοντας χαλαρότητα στον τρόπο εκταμίευσης των ποσών. Γνωρίζοντας πως ο λογαριασμός παρατραβήγματος χρησιμοποιήθηκε για την πληρωμή της αγοράς των δύο τεμαχίων, το Δικαστήριο βρίσκει πως είναι πιο πιθανό παρά όχι, στο πλέγμα των γεγονότων της υπόθεσης, να γνώριζε ότι μέρος του δανείου ανέγερσης θα χρησιμοποιείτο για τον ίδιο σκοπό. Τα ποσά από τον δάνειο ανέγερσης μεταφέρονταν προτού διατεθούν στον τρεχούμενο λογαριασμό. Προβάλλουν οι δικηγόροι της A.G.A. ότι όλα χρησιμοποιήθηκαν για σκοπούς της αγοράς, παραγνωρίζοντας την πληρωμή Λ.Κ.19.000 από τον Amlani στους πωλητές, παράμετρο που δεν σχολιάζουν καθόλου στην αγόρευση τους. Η αξίωση της A.G.A. αφορά στον τρόπο που θα έπρεπε να εκταμιευτεί το υπόλοιπο διαθέσιμο στο λογαριασμό του δανείου ανέγερσης ποσό που ήταν Λ.Κ.261.700 και την, κατά την θέση της, υποχρέωση της Τράπεζας να εκδίδει απαλλαγές (waivers) προς όφελος αγοραστών διαμερισμάτων. Ο Amlani υποστήριξε ότι του εξηγήθηκε ότι το δάνειο ανέγερσης θα αποδεσμευόταν σταδιακά από την Τράπεζα με την έκδοση πιστοποιητικών από τον αρχιτέκτονα, όποτε αυτό καθίστατο αναγκαίο για την εκπλήρωση του σκοπού για τον οποίο ζητήθηκε. Είναι η θέση της Τράπεζας ότι η χρηματοδότηση της, όπως και για την αγορά των δύο τεμαχίων, έτσι και για την ανάπτυξη τους θα κάλυπτε το 60% του κόστους και πως αυτό εφαρμόστηκε κατά τις εκταμιεύσεις, παρά το ότι δεν καταγράφεται ρητά στις συμφωνίες. Όπως ανάφερε ο Αναστάση δεν συνηθίζεται να γίνεται αναφορά στη συνεισφορά των μερών στη συμφωνία δανείου. Ο σχετικός όρος 2 της συμφωνίας προνοεί ότι «Το προϊόν του ρηθέντος δανείου δύναται να καταβληθή σταδιακώς εις τον Οφειλέτην όστις θα δικαιούται να λαμβάνει τοιαύτα ποσά άτινα ήθελον εκάστοτε κριθή υπό της Τραπέζης ως αναγκαία διά τους σκοπούς διά τους οποίους χορηγείται το ρηθέν δάνειον» και αφήνει μεγάλη ευχέρεια στην κρίση της Τράπεζας που μπορούσε να εφαρμόσει την όποια συνεννόηση για συνεισφορά της A.G.A.. Η θέση του Amlani ήταν ότι το ζήτημα του 60% - 40% ήταν παράκληση του Αναστάση που ηγέρθηκε πολύ αργότερα, την 15.4.2009 και πως ο ίδιος του είπε ότι θα το σκεφτεί. Ο Amlani παρουσίασε ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ. 17.10.2007 προς την Τράπεζα (Τεκμ.56) στο οποίο αναφέρεται ότι επισυναπτόταν παράρτημα του πρώτου πιστοποιητικού των αρχιτεκτόνων. Δεν το παρουσίασε και αντεξεταζόμενος του υποδείχθηκε ένα έγγραφο που παραδέχτηκε ότι ήταν το επισυναπτόμενο. Αναφερόταν σε αυτό και σε σχέση με το πιστοποιητικό του αρχιτέκτονα για €35.927 ότι η Τράπεζα θα πλήρωνε το 60% δηλαδή €21.556 (Τεκμ.106). Δικαιολογήθηκε ότι μέχρι τότε είχε καλή σχέση με τον Αναστάση και δεν ήθελε να τον απογοητεύσει και συμφώνησε στο 60% - 40% ως θέμα αρχής. Άλλαξε στη συνέχεια τη θέση του υποστηρίζοντας ότι το Τεκμ.106 που ο ίδιος δακτυλογράφησε και δεν έχει ημερομηνία δεν επισυναπτόταν στο ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ. 17.10.
- Ήταν, ανάφερε, έγγραφο της 24.4.
- Ωστόσο δεν παρουσίασε άλλο έγγραφο ως το επισυναπτόμενο στο ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ. 17.10.
- Ούτε παρουσιάστηκε πιστοποιητικό αρχιτέκτονα που να αναφέρεται σε ποσό €35.927 ώστε να διαπιστωθεί ο πιθανός χρόνος σύνταξης του Τεκμ.
- Ωστόσο, έχοντας δικαστική γνώση ότι η Κύπρος υιοθέτησε το ευρώ την 1.1.2008, γεγονός που επιβεβαιώνεται και από τα Τεκμ.154 και 155, είναι πιο πιθανό το Τεκμ.106 να μην ήταν το επισυναπτόμενο στο ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ. 17.10.
- Επέμενε ο Amlani ότι η Τράπεζα θα έπρεπε να πληρώνει το σύνολο του ποσού του διατακτικού του αρχιτέκτονα και όχι το 60%, δεν είχε όμως απάντηση να δώσει τι θα ακολουθούσε όταν σε τέτοια περίπτωση εξαντλείτο το εναπομείναν ποσό του δανείου που ήταν Λ.Κ.261.700 και ούτε κατά το ήμισυ δεν θα μπορούσαν να είχαν φτάσει οι εργασίες ανέγερσης αφού, υπενθυμίζεται, ο Πισιάρας υπολόγισε το κόστος ανέγερσης σε Λ.Κ.615.741 και ο Λακαταμίτης το αυστηρά τέτοιο κόστος σε Λ.Κ.476.
- Ο Amlani κατέφυγε σε μομφές κατά του Αναστάση ως ενορχηστρωτή των διευθετήσεων χωρίς καταληκτική εξήγηση. Σε άλλα σημεία της μαρτυρίας του αρνούμενος να πει τι συγκεκριμένο ποσό θα διέθετε η A.G.A. για την ανέγερση της πολυκατοικίας, είπε απλά «θα έβαζα ότι ήταν αναγκαίο να βάλω», χωρίς να υποστηρίξει την οικονομική του προς τούτο δυνατότητα με οιονδήποτε στοιχείο. Το Δικαστήριο έχοντας πλέον υπόψη του όλα τα γεγονότα της υπόθεσης διαπιστώνει ότι αναλώθηκε περισσότερος χρόνος απ' όσο θα μπορούσε να δικαιολογηθεί για ζητήματα, τα οποία δεν έχουν ουσιαστική σημασία σε σχέση με τα επίδικα ζητήματα. Το γεγονός ότι ο Αναστάση και κατ' επέκταση η Τράπεζα επέδειξε χαλαρότητα και χειρίστηκε ευνοϊκά για την A.G.A. την περίπτωση της αγοράς των δύο τεμαχίων, δεν εξυπακούει ότι ανάλογη θα ήταν και η προσέγγιση της σε σχέση με την χρηματοδότηση της ανέγερση της πολυκατοικίας. Αντίθετα, σε σχέση με το συνολικό ποσό της χρηματοδότησης και εφόσον τούτο είχε προκαθοριστεί στο δάνειο ανέγερσης, το γεγονός ότι Λ.Κ. 23.300 είχαν ήδη χρησιμοποιηθεί για την αγορά των τεμαχίων σήμαινε ότι μόνο το ποσό των Λ.Κ.261.700 παρέμενε διαθέσιμο για την ανέγερση της πολυκατοικίας και στην πράξη, αν όχι σε όλη την πορεία της ανέγερσης, στο τέλος η A.G.A. θα έπρεπε να συνεισφέρει περισσότερα και από το 40%. Ούτε οι διαδικασίες που ακολουθήθηκαν σε σχέση με την εκταμίευση ποσών στη βάση των πιστοποιητικών Πισιάρα καταδεικνύουν ότι η Τράπεζα θα κατέβαλλε το πλήρες ποσό που θα αναφερόταν σε τέτοια πιστοποιητικά. Εξάλλου, όταν υποβλήθηκε στον Amlani ότι η A.G.A. δεν είχε καταβάλει ως όφειλε το ποσοστό συμμετοχής της στη βάσει του πιστοποιητικού του Πισιάρα για τις «εκτελεσθείσες εργασίες» από το 2007, αυτός δεν αρνήθηκε την υποχρέωση της A.G.A. αναφέροντας ότι έπρεπε να πληρώσει και πως ήταν θέμα χρόνου. Αλλά ούτε και σημασία θα διαφανεί ότι έχει σε σχέση με οποιαδήποτε πτυχή της αξίωσης της A.G.A. αφού είναι κοινό έδαφος ότι κανένα κατασκευαστικό έξοδο δεν έγινε, η A.G.A. σε κανένα ποσό εκταμίευσης από το δάνειο ανέγερσης δεν θα δικαιούταν ποτέ και ως εκ τούτου δεν εγείρεται ζήτημα ότι η Τράπεζα δεν εκταμίευσε κάποιο ποσό που θα έπρεπε να διαθέσει στην A.G.A.. Ενδεχομένως άλλος ήταν ο κύριος λόγος έγερσης του ζητήματος. Με την αγόρευση τους οι δικηγόροι της A.G.A. και του Amlani εγείρουν ζήτημα παρανομίας στις επίδικες συμβάσεις ώστε να επιτύχουν την απαλλαγή τους για να μη πληρώσουν τα ποσά που παραδεχτά η A.G.A. εισέπραξε και την αποπληρωμή των οποίων παραδεχτά ο Amlani εγγυήθηκε. Αναφέρονται στη νομική πτυχή της παρανομίας στο πεδίο των συμβάσεων και θεωρούν πως στην περίπτωση που, όπως υποστηρίζουν, η Τράπεζα χορήγησε την διευκόλυνση του τρεχούμενου λογαριασμού ή και του δανείου ανέγερσης για να πληρωθεί με χρήματα από αυτούς τους λογαριασμούς και το υπόλοιπο 40% του τιμήματος αγοράς των δύο τεμαχίων, πέραν του 60% που θα πληρωνόταν από το δάνειο αγοράς, οι επίδικες συμβάσεις είναι παράνομες γιατί παραβιάζουν τους κανονισμούς, οδηγίες ή και εγκυκλίους της Κεντρικής Τράπεζας που επέτρεπαν στις εμπορικές τράπεζες να χρηματοδοτούν μέχρι και το 60% του κόστους αγοράς ενός ακινήτου. Και εφόσον είναι παράνομες καμιά αξίωση στην βάση τους δεν μπορεί να τύχει της έγκρισης του Δικαστηρίου. Δεν έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου συγκεκριμένη εγκύκλιος. Ούτε στα πλαίσια της μαρτυρίας, αλλά ούτε και αναφέρθηκε ποια ήταν και τι επακριβώς αφορούσε κατά την αγόρευση των δικηγόρων της A.G.A. και του Amlani. Σε κάθε περίπτωση, η εισήγηση τους δεν ευσταθεί. Στη Συρίμη ν Παγκυπριακή Χρηματ. Δημόσια Ετ. Λτδ
(2010)1(Β) Α.Α.Δ. 1131,1143 καταγράφεται ότι η ορθή προσέγγιση επί του ζητήματος είναι ότι : «... οι Εγκύκλιοι της Κεντρικής Τράπεζας αποσκοπούσαν στο να παράσχουν υποδείξεις προς τις Τράπεζες και άλλους οργανισμούς που υπόκεινται στον έλεγχο της, για τον καλύτερο τρόπο χειρισμού διαφόρων θεμάτων ώστε οι ενέργειες τους να συνάδουν με την ευρύτερη δημοσιοοικονομική πολιτική της Κεντρικής Τράπεζας και του κράτους. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι τυχόν παραβίαση της θα οδηγούσε αυτόματα σε ακύρωση οποιασδήποτε συμβατικής πράξης που προκύπτει ως αποτέλεσμα τυχόν παραβάσεως της Εγκυκλίου. Τέτοιου είδους παραβάσεις, αποτελούν εσωτερικό θέμα μεταξύ της Κεντρικής Τράπεζας και των Εμπορικών Τραπεζών και συχνά επιβάλλονται διοικητικές κυρώσεις στις Τράπεζες από την Κεντρική Τράπεζα, για παραβιάσεις όρων των Εγκυκλίων. Αν το περιεχόμενο της Εγκυκλίου σκοπούσε να θέσει ρητή απαγόρευση, αυτό θα μπορούσε να συμβεί με νομοθετική ρύθμιση.» Επομένως, στην έκταση που υπήρξε παραβίαση, αφού χρήματα της Τράπεζας που παραχωρήθηκαν στη βάση άλλων διευκολύνσεων χρησιμοποιήθηκαν για την αγορά των δύο τεμαχίων είχε ουσιαστικά ξεπεραστεί το 60% της αγοραίας αξίας των δύο τεμαχίων, το ζήτημα δεν επηρεάζει την εγκυρότητα των επίδικων συμφωνιών. Οι διευθετήσεις έγιναν σε πλήρη γνώση και αντίληψη των καταστάσεων από την A.G.A. που όχι μόνο δεν επηρεάστηκε αρνητικά, αλλά διευκολύνθηκε με αυξημένη ρευστότητα για να αγοράσει τα επίδικα τεμάχια. Είναι η κατάληξη του Δικαστηρίου ότι οι επίδικες συμβάσεις ήταν έγκυρες και οι δοθείσες εξασφαλίσεις περιλαμβανομένης και της προσωπικής εγγύησης του Amlani ισχυρές. Στ. Οι Απαλλαγές (Waivers) Όταν το τεμάχιο μέσα στο οποίο θα ανεγερθούν μονάδες είναι υποθηκευμένο, ο αγοραστής μονάδας, έστω και αν καταθέσει το αγοραπωλητήριο έγγραφο που υπόγραψε με τον ιδιοκτήτη, ενυπόθηκο οφειλέτη, στο Κτηματολόγιο, δεν είναι εξασφαλισμένος αφού η προγενέστερη υποθήκη έχει προτεραιότητα έναντι της καταχώρισης του. Εξασφαλίζεται ωστόσο, όταν ο ενυπόθηκος δανειστής εκδώσει προς όφελος του απαλλαγή. Ότι δηλαδή κατά την έκδοση ξεχωριστών τίτλων για τις μονάδες, ο τίτλος που αφορά τη μονάδα που αγόρασε δεν θα υπόκειται στην υποθήκη και επομένως θα μπορεί να του μεταβιβαστεί ακόμα και όταν το λαβείν του ενυπόθηκου δανειστή δεν έχει ικανοποιηθεί ή δεν έχει ικανοποιηθεί πλήρως. Βασικό υπόβαθρο της αξίωσης της A.G.A. συνιστά η διευθέτηση που, σύμφωνα με τον Amlani, έγινε για την έκδοση από την Τράπεζα απαλλαγών προς όφελος επικείμενων αγοραστών διαμερισμάτων στην πολυκατοικία που θα ανεγειρόταν. Ο Amlani επικαλέστηκε ιδιόχειρες σημειώσεις που πήρε σε άδειο επιστολόχαρτο της Τράπεζας (Τεκμ.16) κατά τη διάρκεια συνάντησης που είχε με τον Αναστάση τον Μάρτιο του
- Όπως ο Αναστάση τον συμβούλευσε, αν ήθελε να πωλήσει από τα σχέδια το ελάχιστο που θα απαιτούσαν οι αγοραστές θα ήταν σχετική απαλλαγή προς όφελος τους από την Τράπεζα ως ενυπόθηκο δανειστή της A.G.A.. Του ανάφερε ακόμη ότι η Τράπεζα θα παραχωρούσε την απαλλαγή μέσα σε δύο-τρεις ημέρες. Οι σημειώσεις του Amlani δεν αναφέρονται καθόλου πώς και υπό ποιους όρους ή προϋποθέσεις θα μπορούσε να παραχωρηθεί μια απαλλαγή. Το μόνο που οι σημειώσεις υποστηρίζουν είναι πως το ζήτημα των απαλλαγών συζητήθηκε, κάτι που άλλωστε δεν αρνήθηκε ο Αναστάση. Η συζήτηση για τις απαλλαγές συνεχίστηκε σε νέα συνάντηση που είχε με τον Αναστάση την 24.2.2009 όταν ο Amlani, όπως υποστηρίζει, πληροφόρησε τον Αναστάση ότι υπήρχε αρχικό ενδιαφέρον αγοραστών και θα ζητούσε βεβαίωση απαλλαγής. Ο Αναστάση του είπε να μην ανησυχεί και ότι ήταν δουλειά της Τράπεζας. Επανέλαβε ακόμα τη θέση ότι η Τράπεζα θα παραχωρούσε την απαλλαγή μέσα σε δύο-τρεις ημέρες. Σημειώνεται πως η συνάντηση με τον Αναστάση στην οποία παραπέμπει ο Amlani φέρεται να πραγματοποιήθηκε τέσσερις μήνες προτού ο Amlani ζητήσει από τον Lilly, τον Ιούλιο του 2007, να τον βοηθήσει για να αιτηθεί δάνειο από την Τράπεζα. Ανεξαρτήτως αν αυτό έχει την οποιαδήποτε σημασία, η θέση του Amlani και του Lilly ότι ο Lilly σύστησε τον Amlani στην Τράπεζα αποδεικνύεται αναληθείς. Δεν αρνήθηκε ο Αναστάση ότι κατά τη διάρκεια συνάντηση του με τον Amlani έγινε συζήτηση για τον τρόπο που λειτουργούν οι απαλλαγές. Εξήγησε ο Αναστάση ότι η έκδοση απαλλαγής θεωρείται τραπεζική διευκόλυνση και μπορεί να παραχωρηθεί όταν ζητηθεί δεόντως, εφόσον εγκριθεί από το αρμόδιο εγκριτικό κλιμάκιο της Τράπεζας. Ο ίδιος δεν μπορούσε να εγκρίνει την έκδοση απαλλαγής. Για να εξεταστεί αίτημα για απαλλαγή απαιτείται να προσκομιστούν στην Τράπεζα υπογεγραμμένο το αγοραπωλητήριο έγγραφο και άλλα οικονομικά στοιχεία. Για την θεωρία του πράγματος, ο Πάππουλλος ανάφερε ότι απαλλαγές παραχωρούνται από την Τράπεζα για να υποβοηθήσουν στην πραγματοποίηση πωλήσεων, επισημαίνοντας ότι η Τράπεζα δεν έχει συμβατική υποχρέωση να παραχωρήσει οποιαδήποτε απαλλαγή. Είναι γεγονός ότι οι συμφωνίες των επίδικων δανείων δεν εμπεριέχουν οιαδήποτε πρόνοια που να υποχρεώνει την Τράπεζα να παραχωρήσει απαλλαγή κάτω από οιεσδήποτε συνθήκες. Οι θέσεις του Amlani έχουν αντικειμενικές αδυναμίες. Δεν είναι αποδεκτό από το Δικαστήριο ότι το ζήτημα των απαλλαγών θα μπορούσε να προσεγγίζεται ως τυπικό και η έκδοση τους άμεσα εφικτή χωρίς άλλο. Ή ότι, όπως ανάφερε ο Amlani, απαλλαγή θα διδόταν σε οιονδήποτε πληρώνοντας €
- Κάθε απαλλαγή σημαίνει εγκατάλειψη μέρους της ενυπόθηκης εξασφάλισης της Τράπεζας. Στην προκειμένη περίπτωση, με απαλλαγές προς όφελος αγοραστών εννέα διαμερισμάτων (τόσα θα ήταν τα διαμερίσματα της πολυκατοικίας), η Τράπεζα εγκατέλειπε ουσιαστικά τις υποθήκες της. Για κάθε απαλλαγή θα έπρεπε να προσφέρεται κάποιο αντιστάθμισμα, είτε με την αύξηση της αξίας των τεμαχίων λόγο της ανοικοδόμησης τους, είτε με την είσπραξη από την Τράπεζα μέρους από το τίμημα πώλησης του διαμερίσματος ώστε να μειώνεται το χρέος της A.G.A. και η έκθεση κινδύνου της Τράπεζας. Δεν αποδέχεται το Δικαστήριο ότι ο Αναστάση έδωσε στον Amlani την εντύπωση που ο τελευταίος παρουσίασε με την μαρτυρία του. Επαναλαμβάνεται πως αυτά που ο Amlani υποστήριξε ότι ειπώθηκαν δεν αντικατοπτρίζονται στις σημειώσεις που παρουσίασε. Οι επιμέρους θέσεις του Amlani απορρίπτονται. Το Δικαστήριο αποδέχεται τις θέσεις του Αναστάση και του Πάππουλλου ως προς την διαδικασία που διέπει τις απαλλαγές και τις προϋποθέσεις χορήγησης τους και πως έτσι παρουσιάστηκε το ζήτημα από τον Αναστάση στο Amlani. Η Τράπεζα δεν είχε συμβατική υποχρέωση για την παραχώρηση απαλλαγής κάτω από οιεσδήποτε συνθήκες. Το Δικαστήριο αποδέχεται τη θέση ότι απαλλαγή συνιστούσε τραπεζική διευκόλυνση, για την οποία θα έπρεπε να υποβληθεί δεόντως αίτημα, η δε έκδοση της εναπόκειτο στην Τράπεζα εάν και εφόσον ικανοποιείτο στη βάση των κριτηρίων που λαμβάνονται υπόψη. Καμιά αξίωση της A.G.A. δεν θα μπορούσε να τεκμηριωθεί στη βάση άρνησης της Τράπεζας να εκδώσει κάποια απαλλαγή. Ζ. Η Περίπτωση της Chrigesa O XXXXX Χρίστου (Μ.Ε.5) (γραπτή δήλωση - Τεκμ.113) είναι εργολάβος κατηγορίας β' και εργάζεται με την επωνυμία Chrigesa. Είναι η θέση του ότι ενδιαφέρθηκε και συμφώνησε με διάφορους τρόπους να αναλάβει την ανέγερση του Laila Residences. Η πρώτη του συμφωνία με την A.G.A. ήταν να αγοράσει το διαμέρισμα 102 στο Laila για το ποσό των €235.000 και να αναλάβει την ανέγερση του Laila στην τιμή των €500.000 περιλαμβανομένου του Φ.Π.Α. Τέλη Σεπτεμβρίου του 2009 ζήτησε από την A.G.A. να εξασφαλίσει απαλλαγή από την Τράπεζα και τέλος Οκτωβρίου του 2009 ο Amlani τον ενημέρωσε ότι η Τράπεζα είχε αρνηθεί. Ο Amlani κατάθεσε πως ζήτησε την απαλλαγή την 15.10.2009 και πως το αίτημα απορρίφθηκε τέλος Οκτωβρίου. O Χρίστου επανήλθε προτείνοντας στην A.G.A. τους ίδιους όρους χωρίς να απαιτεί απαλλαγή, όμως ο Amlani τον πληροφόρησε ότι η Τράπεζα αρνήθηκε να εκταμιεύσει το δάνειο. Τον Μάρτιο του 2010, ανάφερε ο Χρίστου, συμφώνησε προφορικά με την A.G.A. στη βάση αντιπαροχής. Θα αγόραζε τα διαμερίσματα 102 και 202 για το ποσό των €235.000 έκαστο και θα του ανατίθετο η ανέγερση του Laila στην τιμή των €690.000 περιλαμβανομένου του Φ.Π.Α. Θα πληρωνόταν €24.000 με την έναρξη των εργασιών και €26.000 στο στάδιο κατασκευής των θεμελίων. Τον Αύγουστο του 2010 ο Amlani τον πληροφόρησε ότι η Τράπεζα είχε εγκρίνει τη συμφωνία. Ο Χρίστου παρέδωσε υπογραμμένα δύο αγοραπωλητήρια έγγραφα για τα διαμερίσματα που η Chrigesa είχε υπογράψει την 22.7.2010 στον Αναστάση. Την 26.8.2010 παρέδωσε στην Τράπεζα δήλωση επιβεβαιώνοντας τις προθέσεις του. Περαιτέρω την 22.10.2010 η Chrigesa υπόγραψε συμφωνία αντιπαροχής με την A.G.A. που κατατέθηκε στο Κτηματολόγιο και ο ίδιος παρέδωσε στην Τράπεζα περί το τέλος του Οκτωβρίου. Ακόμα αποδέχθηκε όπως η «Περιεκτική Ασφάλεια Οικοδομής» που προνοούσε η συμφωνία αντιπαροχής γίνει στην Alpha Insurance Company, όπως ζήτησε η Τράπεζα. Ωστόσο, όπως τον ενημέρωσε ο Amlani, παρά την αρχική έγκριση η Τράπεζα επέμενε να μην πληρωθεί το ποσό των €50.000 στην Chrigesa στην αρχή του έργου και ο ίδιος συμφώνησε να παραιτηθεί από την προκαταβολή. Σημειώνεται πως, όπως προηγουμένως είχε αναφέρει οι Λ.Κ.26.000 δεν αφορούσαν προκαταβολή, αλλά και η προκαταβολή των €24.000 αν πράγματι η Τράπεζα την είχε αποδεχτεί, ήταν μια ακόμα υποχώρηση της προς όφελος της A.G.A.. Λόγω της στάσης της Τράπεζας και την καθυστέρηση και γιατί το τρίτο πρόσωπο που θα αγόραζε το διαμέρισμα 202 από την Chrigesa απέσυρε το ενδιαφέρον του λόγω της καθυστέρησης, η Chrigesa διαφοροποίησε τη θέση της και με επιστολή της ημερ. 8.4.2011 προς την A.G.A. ανάφερε ότι ήταν πρόθυμη να αγοράσει μόνο το διαμέρισμα 102 και το 202 μόνο μετά την ολοκλήρωση της πολυκατοικίας. Ο Amlani τον ενημέρωσε ότι η Τράπεζα επέμενε να αγοράσει η Chrigesa δύο διαμερίσματα. Η Chrigesa απέρριψε τη θέση της Τράπεζας και τον Ιούλιο του 2013 ακύρωσε τη συμφωνία αντιπαροχής. Το Δικαστήριο αποδέχεται την μαρτυρία του Χρίστου. Αυτά του έλεγε ο Amlani και αυτά μετέφερε ο ίδιος με την κατάθεση του. Όμως, η όποια σχέση μεταξύ της A.G.A. και του Χρίστου αφορά τους ίδιους. Οι υποχρεώσεις της Τράπεζας διέπονται από τις συμφωνίες που υπογράφηκαν μεταξύ της και της A.G.A.. Ωστόσο, το Δικαστήριο διατηρεί αμφιβολίες για την σοβαρότητα της συνεργασίας A.G.A. και Chrigesa. Πόσο εύκολα ο Χρίστου μετάβαλλε την θέση του και αποδεχόταν ότι του μετέφερε ως απαιτήσεις της Τράπεζας ο Amlani και το κυριότερο πως αρχικά συμφωνήθηκε η αντιπαροχή στο ποσό των €500.00 και στη συνέχεια €690.
- Ακόμα και αν στην πρώτη δεν περιλαμβανόταν το ποσό των €235.000 για το διαμέρισμα και πάλιν διαπιστώνεται σημαντική διαφορά. Η. Η Περίπτωση Ποτσίδη και Παφίτη Μαρτύρησε ο Amlani ότι τον Σεπτέμβριο του 2009 κατέληξε σε προκαταρκτική συμφωνία για την πώληση του διαμερίσματος 202 σε κάποιους XXXXX Ποτσίδη και XXXXX Παφίτη για €205.
- Η περίπτωση συνδέεται χρονικά με την πρώτη συμφωνία της Chrigesa με την A.G.A.. Την 15.10.2009, ανάφερε ο Amlani, η A.G.A. παρέδωσε τα σχετικά έγγραφα στην Τράπεζα και ζήτησε απαλλαγή για τους Ποτσίδη και Παφίτη. Προκύπτει πως είναι η ίδια ημερομηνία που ζητήθηκε απαλλαγή και για την Chrigesa. Η απαλλαγή δεν δόθηκε και η πώληση δεν πραγματοποιήθηκε αφού οι προτιθέμενοι αγοραστές απέσυραν την 2.11.2009 το ενδιαφέρον τους. Υποβλήθηκε στον Amlani ότι ουδέποτε παρουσίασε συμφωνία με τους Ποτσίδη και Παφίτη στη Τράπεζα, θέση που αρνήθηκε. Αποδέχτηκε ωστόσο στη συνέχεια ότι το έγγραφο συμφωνία που παρουσίασε (Τεκμ.20) δεν ήταν υπογραμμένο. Παραδέχτηκε ακόμα ότι στις σημειώσεις που είχε λάβει (Τεκμ.16) είχε καταγράψει την φράση «as per attached Sale Agreement», ότι δηλαδή η ύπαρξη συμφωνίας ήταν προϋπόθεση για την έγκριση οιασδήποτε απαλλαγής. Ανάφερε ο Amlani ότι χωρίς απαλλαγή δεν θα μπορούσε να πωλήσει κανένα διαμέρισμα και πως θα μπορούσε εύκολα να υπογραφεί συμφωνία υπό την αίρεση της παραχώρησης απαλλαγής. Ωστόσο, δεν το έπραξε ούτε αυτό και γεγονός παραμένει ότι δεν υφίστατο υπογραμμένη δεσμευτική συμφωνία από τους Ποτσίδη και Παφίτη. Αποδέχτηκε ακόμα ο Amlani ότι ο Αναστάση του έλεγε ότι για να μπορέσει να «κανονίσει» κάνοντας αίτηση προς τα Κεντρικά, έπρεπε οι συμφωνίες να είναι υπογραμμένες. Ανάφερε ακόμα πως τον Μάρτη του 2010 ο Αναστάση του είπε «υπόγραψε τα συμβόλαια ειδάλλως τα κεντρικά δεν θα με ακούσουν καν γιατί είναι μεγάλο θέμα να αλλάξεις μια συμφωνία, δεν αλλάζουν μια συμφωνία με το θα υπογράψω αργότερα». Ο Amlani, ανάφερε ο Αναστάση, επισκεπτόταν πολύ συχνά την Τράπεζα και αναφερόταν σε ενδιαφέρον αγοραστών, αλλά μόνο περί το τέλος του 2010 παρουσίασε υπογεγραμμένο αγοραπωλητήριο έγγραφο και η Τράπεζα εξέδωσε την επίδικη εγγυητική που ζητήθηκε. Εννοούσε την περίπτωση Βασιλείου, αναφορά στην οποία γίνεται πιο κάτω. Σε σχέση με τους Ποτσίδη και Παφίτη εγείρεται ζήτημα στην αγόρευση των δικηγόρων της A.G.A. και του Amlani (σελ.22, παρ.(iii)) ότι η Τράπεζα παραβίασε τις συμφωνίες γιατί δεν έδωσε την συγκατάθεση της για την πώληση σε αυτούς του διαμερίσματος που τους ενδιέφερε. Γίνεται παραπομπή στον όρο 9 των συμβάσεων των υποθηκών (Τεκμ.7 και 8). Πρόδηλα αυτό εγείρεται ως αντίδοτο του γεγονότος ότι η σχετική «συμφωνία» που παρουσίασε ο Amlani δεν ήταν υπογραμμένη και σε αντιπερισπασμό. Όμως τέτοιο ζήτημα, πέραν του ότι δεν εγείρεται στη δικογραφία, είναι και ανυπόστατο γιατί ο όρος 9 ουδέποτε εμπόδισε την A.G.A. να υπογράψει συμφωνία πώλησης για άλλο πελάτη, αλλά και η Τράπεζα, όχι μόνο δεν προέβαλε ποτέ εμπόδιο, αλλά στην συγκεκριμένη περίπτωση ο Αναστάση ευθέως ζήτησε την προσκόμιση υπογραμμένου αγοραπωλητηρίου εγγράφου. Συνεπώς η θέση για παραβίαση των συμφωνιών για τον πιο πάνω λόγο απορρίπτεται. Συνεπώς, πέραν από την πιο πάνω διατυπωθείσα κατάληξη του Δικαστηρίου σε σχέση με τις απαλλαγές γενικά, προκύπτει πως η περίπτωση Ποτσίδη και Παφίτη δεν μπορούσε καν να εξεταστεί από την Τράπεζα, αφού αίτημα δεν είχε δεόντως υποβληθεί. Θ. Η Περίπτωση ΧΧΧΧ Βασιλείου Η περίπτωση αγοράς του διαμερίσματος 101 από τον Πέτρο Βασιλείου επίσης συνδέεται με την ανάμιξη της Chrigesa για την ανέγερση της πολυκατοικίας στο στάδιο που θα λάμβανε δύο διαμερίσματα, το 102 και το 202, ως μέρος του ανταλλάγματος. Η συμφωνία του Βασιλείου με την A.G.A. έχει ημερ. 19.5.2010 (Τεκμ.22). Οι συμφωνίες της Chrigesa με την A.G.A. για την αγορά των διαμερισμάτων 102 και 202 είναι ημερ. 22.7.2010 (Τεκμ.23 και 24 αντίστοιχα). Και οι τρεις συμφωνίες ήταν υπογραμμένες, ανάφερε ο Αναστάση και η Τράπεζα τις προσέγγισε θετικά και στη βάση τους προχώρησε στην τροποποιητική συμφωνία και εξέδωσε και εγγυητική προς όφελος του Βασιλείου. Επί των ζητημάτων ακολουθεί εκτενέστερη αναφορά πιο κάτω. Ι. Η Περίπτωση Χαζούρη Ο ΧΧΧΧ Παπαδόπουλος (Μ.Ε.3) (γραπτή δήλωση - Τεκμ.111) είναι βοηθός κτηματομεσίτης. Μαρτύρησε ότι τον Αύγουστο του 2011 σύστησε στον Amlani κάποια ΧΧΧΧ Χαζούρη που ενδιαφερόταν να αγοράσει διαμέρισμα στο Laila. Σε μεταγενέστερο χρόνο πληροφορήθηκε από την Χαζούρη ότι η πράξη ακυρώθηκε γιατί δεν είχε πάρει από την Τράπεζα τις αναγκαίες διαβεβαιώσεις «και/ή» έγγραφα με τα οποία θα διασφαλιζόταν η επένδυση της. Με δύο ηλεκτρονικά μηνύματα ημερ. 3.11.2011 (Τεκμ.37 και 130) ο Amlani ζήτησε απαλλαγή για το διαμέρισμα που θα αγόραζε η Χαζούρη. Επισύναπτε σε αυτά επιστολή ημερ. 2.11.2011 της Τράπεζας Κύπρου προς την Χαζούρη ότι είχε εγκριθεί το αίτημα της για σχετική δανειοδότηση (Τεκμ.36). Το ηλεκτρονικό μήνυμα απευθυνόταν προς το Τμήμα Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων Λεμεσού και ο Πάππουλλος δεν είχε υπόψη του πως απαντήθηκε. Σημειώνεται πως τα γεγονότα αυτά χρονολογούνται μετά την αποχώρηση του Αναστάση από το Τμήμα. Το «αίτημα» για την Χαζούρη υποβλήθηκε τέσσερις ημέρες πριν την λήξη του δανείου ανέγερσης. Και στην περίπτωση αυτή δεν είχε υποβληθεί δεόντως αίτημα και δεν φαίνεται να υπήρχε υπογραμμένο αγοραπωλητήριο έγγραφο (βλ. Τεκμ.34). Προφανώς η Χαζούρη δεν ήταν ενήμερη από τον Amlani ότι η δυνατότητα χρηματοδότησης της A.G.A. εξέπνεε σε τέσσερις ημέρες και ήταν γι' αυτήν ευτυχές ότι η Τράπεζα δεν παραχώρησε απαλλαγή για την περίπτωση της. Κ. Οι Απλήρωτοι Τόκοι και η Τροποποιητική Συμφωνία Αναφέρει ο Αναστάση ότι την περίοδο 2008 μέχρι το τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2010 ο Amlani αιτείτο εκταμίευση από το δάνειο ανέγερσης για να καλύψει άλλα έξοδα. Στο μεταξύ η A.G.A. είχε παραλείψει να αποπληρώνει τους τόκους των δανείων όπως ήταν η συμβατική της υποχρέωση και περαιτέρω δεν είχε καταβάλει τη δική της συνεισφορά του 40% στη βάση των διατακτικών που είχαν εκδοθεί. Όπως προειπώθηκε, οι συμφωνίες αμφοτέρων των δανείων προνοούσαν ότι το δάνειο θα ήταν πληρωτέο σε πρώτη ζήτηση και εφόσον δεν γινόταν απαίτηση θα ήταν πληρωτέο το μεν δάνειο αγοράς την 26.9.2011 το δε δάνειο ανέγερσης την 7.11.
- Στο μεσοδιάστημα και κάθε 30.
- και 31.12 κάθε χρόνου η A.G.A. όφειλε να καταβάλλει τους δεδουλευμένους τόκους. Σύμφωνα με την κατάσταση λογαριασμού του δανείου αγοράς (Τεκμ.154) μετά την εκταμίευση του χρεωνόταν κάθε 30.
- και 31.12 τους σχετικούς τόκους. Αυτοί δεν καταβάλλονταν από την A.G.A. (υπάρχουν μόνο δύο πιστώσεις €530 την 8.2.2008 και €4.683,54 την 16.4.2008) με αποτέλεσμα κατά την 30.6.2010 και αφού το χρεωστικό υπόλοιπο είχε ήδη μετατραπεί σε ευρώ, αυτό να ανέρχεται σε €336.482,
- Ο λογαριασμός του δανείου ανέγερσης μετά την εκταμίευση του συνολικού ποσού των Λ.Κ.23.000 και αφού μετατράπηκε σε ευρώ χρεωνόταν τους σχετικούς τόκους και η μόνη πίστωση που υπάρχει είναι την 8.2.2008 €400 από κάποιο λογαριασμό του Amlani. Οι απλήρωτοι τόκοι και η προοπτική για ανέγερση της πολυκατοικίας που είχε διαφανεί με την εμπλοκή της Chrigesa φαίνεται πως ήταν οι λόγοι που οδήγησαν στη συνομολόγηση της τροποποιητικής συμφωνίας ημερ. 27.8.2010 (Τεκμ.29) με την οποία το δάνειο ανέγερσης μειώθηκε σε €82.
- Οι υπόλοιποι όροι παρέμειναν οι ίδιοι. Την 30.7.2010 υπάρχει πίστωση στο λογαριασμό του δανείου αγοράς €60.439 με μεταφορά από τον λογαριασμό παρατραβήγματος (Τεκμ.160). Η μεταφορά έγινε με γραπτή εντολή της A.G.A. (Τεκμ.108). Την ίδια ημέρα €71.640 μεταφέρθηκαν από τον λογαριασμό του δανείου ανέγερσης στον λογαριασμό παρατραβήγματος και επιστράφηκαν πίσω €7.
- Δηλαδή οι τόκοι που έπρεπε να καταβάλλονται από την A.G.A. δεν είχαν καταβληθεί για δυόμιση και πλέον χρόνια και πληρώθηκαν από τον λογαριασμό παρατραβήγματος που ήταν ήδη χρεωμένος πέραν του ορίου του, με χρήματα που μεταφέρθηκαν από το δάνειο ανέγερσης. Ο Amlani υποστήριξε ότι το Τεκμ.108 ήταν μια απλή οδηγία, ότι και αν αυτό μπορεί να σημαίνει, αρνούμενος ότι τα ποσά μεταφέρθηκαν για να αποπληρωθούν καθυστερημένοι απλήρωτοι τόκοι. Είναι πρόδηλο πως αποκρύβει την αλήθεια και η θέση του, για ακόμα μία φορά, δεν γίνεται αποδεκτή. Εφόσον αποσύρθηκε το ποσό των €71.640 κατά την τροποποίηση της συμφωνίας του δανείου ανέγερσης, ο λογαριασμός του δανείου ανέγερσης είχε χρεωστικό υπόλοιπο €111.550,31 πλέον τόκους από 1.7.2010, όπως καταγράφεται στη συμφωνία. Επρόκειτο για μια τεράστια υποχώρηση της Τράπεζας από τα συμπεφωνημένα. Αυτό που έγινε ήταν να πληρωθούν οι καθυστερημένοι τόκοι με χρήματα που η Τράπεζα εκταμίευσε από το δάνειο ανέγερσης, χωρίς μάλιστα να υφίσταται οποιοδήποτε δικαιολογητικό για την εκταμίευση οποιουδήποτε ποσού από το λογαριασμό αυτό. €71.640 δεδουλευμένοι τόκοι των δανείων, που θα έπρεπε να πληρώσει η A.G.A., πληρώθηκαν από το λογαριασμό ανέγερσης. Όπως ανάφερε ο Αναστάση, η A.G.A. είχε υποβάλει αίτημα σε σχέση με την ανάληψη της ανέγερσης του έργου κόστους €690.000 από εργοληπτική εταιρεία με αντιπαροχή αξίας €470.
- Επρόκειτο για την περίπτωση της Chrigesa. Ανάφερε ακόμα ότι, παρόλο που μέχρι τότε υπήρχαν σοβαρές καθυστερήσεις και η εικόνα της A.G.A. ήταν πολύ αρνητική, επειδή μπορούσε να διασφαλιστεί η απαιτούμενη ρευστότητα για να ολοκληρωθεί η ανάπτυξη να γίνουν πωλήσεις και να εξοφληθεί ο δανεισμός η Τράπεζα συναίνεσε. Υπήρχε και αγοραστής που θα πλήρωνε €195.
- Επρόκειτο για την περίπτωση του Πέτρου Βασιλείου. Από αυτές €57.000 θα χρησιμοποιούνταν για κάλυψη καθυστερημένων τόκων και οι υπόλοιπες €138.000 θα χρησιμοποιούνταν στην ανέγερση. Υπολείπονταν €82.000 (€690.000 μείον €470.000 μείον €138.000) για να ανεγερθεί το έργο. Γι' αυτό και η τροποποιητική συμφωνία περιόρισε σε αυτό το ποσό το δάνειο. Στη βάση των πιστοποιητικών προόδου των εργασιών θα εκταμιευόταν ποσοστό 12% (€82.000/€690.000) όμως, η A.G.A. ουδέποτε ανταποκρίθηκε στις υποχρεώσεις της. Ο Amlani αρνείται ότι το ποσό των €138.000 θα χρησιμοποιείτο για το κόστος ανέγερσης, όμως δεν υπάρχει άλλη εξήγηση για την κατάληξη στο ποσό των €82.000 στην τροποποιητική συμφωνία. Είναι η θέση του Amlani ότι η συμφωνία τροποποίησης υλοποίησε τη μονομερή απόφαση της Τράπεζας να μειώσει το ποσό της χρηματοδότησης. Η A.G.A. αποδέχθηκε ως αποτέλεσμα αφόρητων πιέσεων που ασκήθηκαν και υπό την διαβεβαίωση του Αναστάση ότι μόλις υπογραφόταν θα γινόταν άμεση αποδέσμευση χρημάτων από το δάνειο ανέγερσης. Γι' αυτό ο Amlani ζήτησε από τον Πισιάρα να προχωρήσει στην έκδοση σχετικού διατακτικού που υποβλήθηκε στην Τράπεζα στις 20.7.2010 με σκοπό να εκταμιευθεί ποσό €28.750 που θα χρησιμοποιείτο για την πληρωμή του αρχιτέκτονα, την κάλυψη των εξόδων για την εκδοθείσα πολεοδομική άδεια ενώ το υπόλοιπο θα καταβαλλόταν προς την Chrigesa ως προκαταβολή. Αντεξεταζόμενος ο Amlani ανάφερε ότι η τροποποίηση της συμφωνίας έγινε κατόπιν δικής του πρωτοβουλίας για να επιμένει όμως στην συνέχεια πως ο Αναστάση έθεσε επιτακτικά τον όρο μείωσης του ποσού. Είναι η θέση του Amlani ότι η Τράπεζα, αντί να εκταμιεύσει το ποσό, απαίτησε να προηγηθεί η υπογραφή της συμφωνίας αντιπαροχής μεταξύ της A.G.A. και της Chrigesa. Η συμφωνία αντιπαροχής συνομολογήθηκε την 22.10.2010, όμως και πάλι η Τράπεζα δεν εκταμίευσε το ποσό των €28.
- Την 13.3.2011 απαίτησε την προσκόμιση γραπτής δέσμευσης από την Chrigesa ότι θα ξεκινούσε την ανοικοδόμηση χωρίς οποιαδήποτε προκαταβολή. Η Chrigesa αποδέχτηκε και στις 8.4.2011 παρέδωσε σχετική επιστολή στην A.G.A., αποσύροντας όμως το ενδιαφέρον της για αγορά του διαμερίσματος
- Ο Amlani θεωρεί ότι η A.G.A. δικαιούταν ακόμη €82.000 και ουσιαστικά η διευκόλυνση είχε μειωθεί στις €193.
- Ακόμα ότι το ποσό των €82.000 θα ήταν διαθέσιμο και πληρωτέο σύμφωνα με τα διατακτικά που θα εξέδιδε ο αρχιτέκτονας και για το πλήρες ποσό που θα αναφερόταν σε αυτά. Η έκδοση από τον Πισιάρα της πιστοποίησης ημερ. 20.7.2010 (Τεκμ.30) με την οποία καθορίζει το κόστος του έργου σε €690.000 και πιστοποιεί εργασία €28.750, αγνοώντας το πιστοποιητικό ημερ. 25.10.2007, συνιστά τη συνέχεια της αντιεπαγγελματικής του συμπεριφοράς. Στην περίπτωση αυτή, καταλογίζει στον Αναστάση ότι του ζήτησε να αγνοήσει το πιστοποιητικό ημερ. 25.10.2007 και να θεωρήσει πως δεν υπάρχει. Του αποδίδει ακόμα ότι προς το τέλος Σεπτεμβρίου 2010 του ζήτησε να εκδώσει νέο διατακτικό, αναφέροντας του ότι είχε απολέσει το προηγούμενο. Το νέο διατακτικό ιδίου περιεχομένου (Τεκμ.31) εκδόθηκε με νέα ημερομηνία, την 29.9.
- Ο Amlani μαρτύρησε πως αυτό που ζήτησε ο Αναστάση ήταν αντίγραφο του διατακτικού που είχε εκδοθεί την 20.7.2010 γιατί το είχε απολέσει. Και στην περίπτωση των πιστοποιητικών του 2010 ο Αναστάση αρνήθηκε ότι είχε ο ίδιος ζητήσει από τον Πισιάρα την έκδοση τους. Ανεξάρτητα του κατά πόσο ο Αναστάση είχε την αξιόμεμπτη εμπλοκή και τον ρόλο που του αποδίδει ο Πισιάρας, το γεγονός ότι αρχιτέκτονας αποδέχεται για οποιοδήποτε λόγο να συντάξει πιστοποιητικό σε σχέση με εκτελεσθείσες εργασίες που εν γνώση του εμπεριέχει ψεύδη και στη συνέχεια να εκδώσει νέα πιστοποιητικά ασυμβίβαστα με το πρώτο το οποίο και να αγνοεί ως ανύπαρκτο, τον καθιστά πρόσωπο στη μαρτυρία του οποίου δεν μπορεί το Δικαστήριο να βασιστεί και την οποία αισθάνεται ότι θα πρέπει να αγνοήσει πλήρως. Όμως η θέση του Amlani και του Πισιάρα δεν μπορεί να ευσταθεί. Κατά πρώτο λόγο, αν η δικαιολογία ήταν ότι ο Αναστάση απώλεσε το πιστοποιητικό ημερ. 20.7.2010 αυτό που θα του παραδιδόταν θα έπρεπε να ήταν αντίγραφο και όχι να συνταχθεί άλλο με νέα ημερομηνία. Κατά δεύτερο λόγο, αφού η Τράπεζα δεν θα πλήρωνε το ποσό προτού διευθετηθούν οι εκκρεμότητες προς τι να ζητηθεί η ετοιμασία του από τον Αναστάση. Η μη εκταμίευση οιουδήποτε ποσού από την Τράπεζα κατ' ακολουθία του πιστοποιητικού αυτού είναι μια από τις βάσεις αξίωσης της A.G.A.. Δηλαδή εάν εκταμιευόταν το ποσό που, κατά την θέση της A.G.A. έπρεπε να εκταμιευτεί, θα μπορούσε να αρχίσει η ανέγερση της πολυκατοικίας. Είναι η θέση του Amlani ότι τέλη του 2009 είχε εξασφαλιστεί και οικοδομική άδεια για την ανέγερση της πολυκατοικίας. Πολεοδομική άδεια για την ανέγερση του έργου εκδόθηκε την 18.9.2008 κατόπιν αίτησης ημερ. 18.1.2008 και τροποποιημένη την 13.2.2009 κατόπιν αίτησης ημερ. 20.1.2009 (Τεκμ.15). Άδεια οικοδομής δεν παρουσιάστηκε αφού ουδέποτε εκδόθηκε και επομένως, σε κάθε περίπτωση, κανένα κατασκευαστικό έργο δεν θα μπορούσε νόμιμα να εκτελεστεί μέσα στα δύο τεμάχια. Σε σχέση με το πιστοποιητικό ημερ. 29.9.2010 (Τεκμ.31) για ποσό €28.750, ο Αναστάση ανάφερε ότι ενημέρωσε την A.G.A. ότι τα ποσά που αναλογούσαν, δηλαδή €3.417, τα είχε ήδη εισπράξει με το παραπάνω. Το πιο πάνω ποσό των €28.750 αφορούσε €25.000 πλέον το Φ.Π.Α. για «Άδειες - Αρχιτεκτονικά - Διάφορα». Το πιστοποιητικό ήταν και ψευδές αφού στο πιστοποιητικό ημερ. 25.10.2007 αναφερόταν ότι για τα πιο πάνω ζητήματα εκκρεμούσε εργασία αξίας μόνο Λ.Κ.6.995, δηλαδή περίπου €11.
- Είναι η θέση της Τράπεζας, όπως μαρτυρήθηκε από τον Αναστάση ότι προϋπόθεση για την εκταμίευση ποσών από την τροποιητική συμφωνία ήταν να καλυφθούν οι καθυστερημένοι τόκοι που ήταν €71.
- Η Τράπεζα εκταμίευσε το ποσό των €71.640 από τον λογαριασμό ανέγερσης μεταφέροντας το στον λογαριασμό παρατραβήγματος (Τεκμ.126) για να καλυφθούν οι καθυστερημένοι τόκοι μέχρι να γίνει η πληρωμή της προκαταβολής από τον Βασιλείου και η A.G.A. όφειλε από τις εισπράξεις του Βασιλείου να καταθέσει €57.000 και άλλες €14.600 από δικούς της πόρους για να καλύψει το ποσό. Όταν την 17.9.2010 παραλήφθηκε το ποσό των €48.600 παρέμενε να πληρωθεί ακόμα ποσό €8.400 από τα έσοδα πώλησης πλέον οι προαναφερθείσες €14.600 στο σύνολο €23.
- Τα πιο πάνω συζητήθηκαν σε συνάντηση του Αναστάση με τον Amlani τον Ιούλιο του
- Στη συνάντηση αυτή ο Amlani κράτησε σημειώσεις (Τεκμ.21) τις οποίες ο Αναστάση αναγνώρισε. Διαφαίνεται ο τρόπος κάλυψης του κόστους ανέγερσης. Αυτό που δεν αποκαλύπτεται είναι ο τρόπος κάλυψης της διαφοράς των €14.600 σε σχέση με τους τόκους. Είναι η θέση του Amlani ότι κατά την 30.6.2010 δεν οφειλόταν οποιοσδήποτε τόκος σε σχέση με τα δάνεια γιατί οι δεδουλευμένοι τόκοι έγιναν μέρος του δανείου ανέγερσης που θα έπρεπε να αποπληρωθεί στις 7.11.
- Του ανέφεραν από την Τράπεζα ότι το πιστοποιητικό ημερ. 20.7.2010 χρησιμοποιήθηκε ως δικαιολογητικό για τη μεταφορά €63.980 από το δάνειο ανέγερσης ώστε να πληρωθούν οι δεδουλευμένοι τόκοι. Η A.G.A. δεν είχε συγκατατεθεί προς τούτο. Αυτό δεν ευσταθεί αφού το πιστοποιητικό αναφέρεται σε €28.
- Άλλωστε το ποσό που χρησιμοποιήθηκε ήταν €71.
- Το Δικαστήριο δεν αποδέχεται την θέση του Amlani ότι στην πραγματικότητα και στη βάση της διευκόλυνσης που έγινε δεν οφείλονταν τόκοι. Εκμεταλλεύεται τον τρόπο με τον οποίο έγινε η διευθέτηση. Όπως ο Amlani θέλει να παρουσιάσει τα γεγονότα η Τράπεζα φέρεται να έχει εκταμιεύσει το ποσό των €71.640 χωρίς κανένα δικαιολογητικό εξαλείφοντας όλους τους καθυστερημένους τόκους. Στην τροποποιητική συμφωνία ρητά αναφέρεται ότι αντικαθίσταται η παρ.1 και επομένως το δάνειο αντί για Λ.Κ.285.000 θα ήταν για €82.
- Οι άλλοι όροι παρέμεναν οι ίδιοι, όπως και ο όρος 2 για τον τρόπο εκταμίευσης. Εάν δεν πληρώνονταν τα ποσά που είχαν λογιστεί έναντι των τόκων, δεν θα υπήρχε κανένα διαθέσιμο ποσό για να εκταμιευτεί. Δηλαδή ακόμα και με την εκδοχή του Amlani, κανένα ποσό δεν μπορούσε να εκταμιευτεί αφού το χρεωστικό υπόλοιπο υπερέβαινε του ποσού του δανείου όπως είχε τροποποιηθεί. Το Δικαστήριο αποδέχεται την θέση του Αναστάση ότι η διευθέτηση ήταν ότι θα έπρεπε η A.G.A. να πληρώσει τα οφειλόμενα ποσά προτού καταστεί δυνατή η εκταμίευση οιουδήποτε ποσού από το δάνειο. Επομένως είναι η κατάληξη του Δικαστηρίου ότι δεν υπήρξε οιαδήποτε παράβαση από την Τράπεζα για τον λόγο ότι δεν εκταμίευσε οιονδήποτε ποσό στη βάσει των πιστοποιητικών Πισιάρα ημερ. 20.7.2010 ή 20.9.
- Λ. Η Εγγυητική Επιστολή Ανάφερε ο Αναστάση ότι η Τράπεζα ενέκρινε το αίτημα της A.G.A. για την παραχώρηση εγγυητικής επιστολής προς εξασφάλιση αγοραστή διαμερίσματος, του Βασιλείου, γιατί σύμφωνα με τα στοιχεία που προσκομίστηκαν διασφαλιζόταν η απαιτούμενη ρευστότητα για την κάλυψη του κατασκευαστικού κόστους. Παραπονείται ο Amlani ότι το ποσό των €48.600 που εισπράχθηκε από τον Βασιλείου από την πώληση του διαμερίσματος και που κατατέθηκε σε λογαριασμό της A.G.A., χρησιμοποιήθηκε από την Τράπεζα για εξόφληση τόκων που δεν οφείλονταν. Η σχετική πίστωση παρουσιάζεται την 17.9.2010 στον τρεχούμενο λογαριασμό (Τεκμ.160). Η θέση του Amlani ότι το ποσό των €48.600 δεν είχε να κάμει τίποτε με την εγγυητική είναι λανθασμένη. Η εγγυητική παρόλο που στον τίτλο της αναφέρει το ποσό των €195.000 (Τεκμ.26) αναφέρει ότι είχε τεθεί σε ισχύ μόνο για το ποσό των €10.
- Εμπεριείχε πρόνοια για αύξηση με την παραλαβή ποσών από την Τράπεζα. Με την παραλαβή €48.600 η εγγυητική θα αυξανόταν σε €58.600 όπως και έγινε. Η Τράπεζα όφειλε να εξασφαλίζεται. Η εγγύηση του αγοραστή διαμερίσματος από την A.G.A. θα αυξανόταν προφανώς κάθε φορά που αυτός πλήρωνε κάποιο ποσό στην A.G.A.. Όμως μέρος του ποσού αυτού θα έπρεπε να κατατίθεται στην Τράπεζα για να είναι καλυμμένη και να αυξάνει την εγγυητική της. Η εντύπωση του Δικαστηρίου είναι ότι είναι και πάλιν μεγάλη υποχώρηση που έκαμε η Τράπεζα αφού στην ουσία, παρά το ότι το ποσό λογίστηκε έναντι των τόκων, κανένα όφελος δεν αποκόμισε αφού η συνολική της έκθεση στον κίνδυνο καθόλου δεν μειώθηκε. Εκτέθηκε με την εγγύηση το ποσό της οποίας σήμερα απαιτεί. Μ. Η Μετά Αναστάση Περίοδος Η εμπλοκή του Πάππουλλου υποδιευθυντή, όπως προειπώθηκε, στη Διεύθυνση Καθυστερήσεων, αφορά στους χρόνους που επίκειτο η εκπνοή των δύο δανείων. Όπως ανάφερε, η A.G.A. είχε υποβάλει αίτημα για αναδιάρθρωση τους ώστε να μεταφερθούν οι καθυστερήσεις στην λήξη τους η οποία να παραταθεί για περίοδο ενός έτους. Μαρτύρησε ο Πάππουλλος ότι το αρμόδιο συμβούλιο της Τράπεζας αξιολόγησε το αίτημα και το απέρριψε. Οι λόγοι ήταν ότι υφίστατο μόνο μία πώληση διαμερίσματος, οι εργασίες κατασκευής δεν είχαν ακόμα αρχίσει, ενώ είχε εκπνεύσει και η ισχύς της πολεοδομικής άδειας (βλ. Τεκμ.130 και 131) χωρίς να έχει ποτέ εξασφαλιστεί άδεια οικοδομής και η A.G.A. δεν είχε τηρήσει τους όρους αποπληρωμής των δανείων. Το γραπτό αίτημα της A.G.A. δεν παρουσιάστηκε. Ο Πάππουλλος είπε ότι είναι εσωτερικό έγγραφο της Τράπεζας που δεν είχε εξουσιοδότηση να παρουσιάσει. Η A.G.A. που ενημερώθηκε από το Τμήμα Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων Λεμεσού για την απόρριψη με επιστολή της ημερ. 9.1.2012 (Τεκμ.67) ζήτησε συνάντηση με τη διεύθυνση στη Λευκωσία. Κατά τη συνάντηση εξηγήθηκε στον Amlani η απορριπτική θέση της Τράπεζας και οι λόγοι της απόρριψης. Αρνείται ο Πάππουλλος ότι η άρνηση της Τράπεζας οφειλόταν στην ύφεση και σε γενικότερη πολιτική της να μην εκταμιεύσει άλλα χρήματα για τέτοιου είδους αναπτύξεις. Άλλωστε, ανάφερε, τα δάνεια είχαν ήδη εκπνεύσει και δεν εγειρόταν ζήτημα εκταμίευσης οποιουδήποτε ποσού. Δεν θυμάται ο Πάππουλλος να συνοδευόταν ο Amlani από κάποιο, όμως δεν το απορρίπτει. Από τη μαρτυρία του Πάππουλλου διαφαίνεται η εμμονή του Amlani ότι το έργο μπορούσε να γίνει. Παρά το ότι, ενδεχομένως για να επιτύχει τη συνάντηση, παρουσίασε το ζήτημα με την προοπτική πώλησης του έργου σε επενδυτή ή αναχρηματοδότηση από άλλη τράπεζα. Προκύπτει ότι στη συνέχεια ο Amlani απέστειλε επιστολές στην Τράπεζα (Τεκμ.70-72) στις οποίες επέμενε στις θέσεις του ότι το έργο μπορούσε να γίνει. Ο Amlani ήταν πιεστικός και η Τράπεζα αποδέχθηκε νέα συνάντηση που έγινε στη Λεμεσό την 6.3.2012 στην παρουσία του διευθυντή της Διεύθυνσης Καθυστερήσεων XXXXX Ιωαννίδη. Τον Amlani συνόδευε κάποιος συνεργάτης του. Ο Ιωαννίδης εξήγησε στον Amlani ότι το μόνο που θα μπορούσε να του παραχωρηθεί ήταν χρόνος 6 μηνών για να το πληρώσει με την μείωση του επιτοκίου 3%. Ουσιαστικά έτσι επιτυγχανόταν η αρχική παράκληση της A.G.A. του Σεπτεμβρίου του 2011 για παράταση ενός χρόνου. Ο Amlani επανήλθε με επιστολή του ημερ. 12.3.2012 (Τεκμ.75) εμμένοντας στην προώθηση του έργου και με ηλεκτρονικό του μήνυμα ημερ. 5.4.2012 (Τεκμ.77) σημείωνε ότι η παράταση των έξι μηνών για εξεύρεση χρηματοδότησης ήταν δύσκολη. Ο προαναφερθείς Παπαδόπουλος μαρτύρησε ότι ήταν παρών στη συνάντηση του Amlani τον Ιανουάριο του 2011 στη Λευκωσία με τον Πάππουλλο και στη συνάντηση του τον Μάρτιο του 2012 στο υποκατάστημα της Τράπεζας στο «Maximos Plaza» στη Λεμεσό με τον Πάππουλλο και τον XXXXX Ιωαννίδη. Η θέση του Πάππουλλου κατά την πρώτη συνάντηση ήταν ότι για να γίνει εκταμίευση θα έπρεπε ο αδελφός του Amlani να αγοράσει ένα διαμέρισμα στο Laila, ενώ κατά τη δεύτερη ότι λόγω της οικονομικής κρίσης η Τράπεζα δεν μπορούσε να εκταμιεύσει οιονδήποτε ποσό για οικοδομική ανάπτυξη. Η Τράπεζα με επιστολή της ημερ. 3.5.2012 (Τεκμ.109) έδωσε περίοδο χάριτος στην A.G.A. για αποπληρωμή των δανείων μέχρι 16.9.
- Η A.G.A. δεν ανταποκρίθηκε στην επιστολή αυτή. Με επιστολές που συνέχισε να αποστέλλει στην Τράπεζα επέμενε ότι το έργο θα μπορούσε να γίνει. Όταν οι συμφωνίες και οι λογαριασμοί τερματίστηκαν από την Τράπεζα την 30.5.2012, σύντομα μετά, την 22.6.2012, καταχωρίστηκε η υπό εκδίκαση αγωγή από την A.G.A.. Το Δικαστήριο αποδέχεται την μαρτυρία του Πάππουλλου ως ειλικρινή και αξιόπιστη. Τα δάνεια εξέπνεαν ή είχαν μεταγενέστερα εκπνεύσει και κανένα λόγο να δικαιολογηθεί με αναφορά στην οικονομική κρίση ή διαφορετικά δεν είχε ο Πάππουλλος ή άλλος λειτουργός η διευθυντικό στέλεχος της Τράπεζας. Η περί του αντιθέτου θέση του Παπαδόπουλου δεν γίνεται αποδεχτή. Ν. Η Κατάληξη της Αξίωσης της A.G.A. Ο Amlani δεν έκαμε θετική εντύπωση στο Δικαστήριο ως μάρτυρας της αλήθεια. Έδωσε την σαφή εικόνα έντονα επίμονου προσώπου που νόμιζε πως με φορτική όχληση θα επέβαλλε σε οργανισμό όπως η Τράπεζα τους δικούς του όρους. Η πρόδηλη πρόθεση του ήταν από την αρχή να επιτύχει η A.G.A. την αγορά των δύο τεμαχίων και την ανέγερση της πολυκατοικίας χωρίς ουσιαστικά ο ίδιος να εκτεθεί οικονομικά, χωρίς να πληρώσει και με υποθήκες για την εξασφάλιση του λαβείν της Τράπεζας τα τεμάχια που αγοράστηκαν με τα χρήματα της ίδιας της Τράπεζας. Η σαφής εικόνα που αποκόμισε το Δικαστήριο ήταν ότι η A.G.A. δεν είχε χρήματα, αυτό είναι σχεδόν βέβαιο αφού κανένα άλλο περιουσιακό στοιχείο πέραν των δύο τεμαχίων δεν φαίνεται να είχε και ο Amlani δεν είχε διάθεση, αν είχε τη δυνατότητα, να επενδύσει ουσιαστικά σε αυτή. Τα δύο τεμάχια αγοράστηκαν με πολύ μικρή συνεισφορά του ιδίου και στη συνέχεια το επιχειρηματικό του σχέδιο ήταν να ανεγείρει την πολυκατοικία με χρήματα από την Τράπεζα και τους αγοραστές διαμερισμάτων, πάλιν χωρίς να συνεισφέρει οτιδήποτε. Ήταν, όπως ανέφερε, συντηρητικός και ήθελε να πωλήσει προτού αρχίσει την ανέγερση. Στους υπολογισμούς του λαμβάνει υπόψη το συνολικό ποσό που θα ελάμβανε από τους αγοραστές παραγνωρίζοντας ότι ποσοστό 45% θα έπρεπε να κατατίθεται έναντι των δανείων. Στην θεωρία χρειαζόταν ένα πολύ μικρό ποσό για να αρχίσει την ανέγερση, ή και καθόλου όπως σε κάποιο χρονικό σημείο επικαλέστηκε. Αν ήταν έτσι, είτε δεν ήταν πρόθυμος να εκκινήσει γιατί γνώριζε ότι ήταν ανέφικτο, είτε δεν είχε καμιά οικονομική δυνατότητα. Ο Αναστάση έκαμε θετική εντύπωση στο Δικαστήριο ως μάρτυρας της αλήθειας. Η διστακτικότητα του στην αποκάλυψη του τρόπου χρηματοδότησης της αγοράς δεν έχει περάσει απαρατήρητη από το Δικαστήριο. Φαίνεται πως είτε με οδηγίες της διεύθυνσης της Τράπεζα, είτε με δική του πρωτοβουλία δεσμεύοντας με τις ενέργειες του την Τράπεζα, υπήρξε πολύ βοηθητικός για την A.G.A.. Δεν έχει διαγνώσει το Δικαστήριο την οποιαδήποτε από μέρους του ενέργεια η στάση για να προκαλέσει δυσκολία ή να βλάψει την προοπτική ανέγερσης της πολυκατοικίας στα δύο τεμάχια. Ίσως η στάση του να παρεξηγήθηκε από τον Amlani που να θεώρησε πως όλα θα μπορούσαν να γίνονται με τρόπο ευνοϊκό για τα συμφέροντα της A.G.A.. Το Δικαστήριο αποδέχεται την μαρτυρία του Αναστάση πως όταν ο Amlani αρχικά προσέγγισε την Τράπεζα ισχυρίστηκε ότι η αξία των τεμαχίων ήταν Λ.Κ.350.
- Ο Amlani φαίνεται πως γνώριζε πολύ καλά τους κανονισμούς της Κεντρικής Τράπεζας επί του προκειμένου και κακόπιστα προέβαλε την πιο πάνω αξία ώστε λαμβάνοντας το 60% από την Τράπεζα, δηλαδή Λ.Κ.210.000, να εξοφλήσει πλήρως τα δύο τεμάχια χωρίς να πληρώσει οιονδήποτε ποσό. Η Τράπεζα παραχωρώντας στην A.G.A. παρατράβηγμα ουσιαστικά την διευκόλυνε στη δική της συνεισφορά. Το παρατράβηγμα χρησιμοποιήθηκε και αυτό έναντι του τιμήματος αγοράς των δύο τεμαχίων, ενώ άλλες Λ.Κ.19.0000 πληρώθηκαν από τον ίδιο τον Amlani, όπως εξηγήθηκε πιο πάνω με αναφορά στο Τεκμ.
- Και βέβαια συμφέρον παραγνώρισης των κανονισμών της Κεντρικής Τράπεζας είχε κατά πρώτο λόγο η A.G.A. και όχι η Τράπεζα που θα εκτίθετο με την εκταμίευση μεγαλύτερου ποσού με υποθήκευση περιουσίας μικρότερης αξίας. Η κοστολόγηση Πισιάρα ήταν Λ.Κ.615.741, δηλαδή €1.050.000 περίπου, ενώ η Chrigesa ήταν πρόθυμη να αναλάβει αρχικά για €500.000 και στη συνέχεια €690.
- Η κοστολόγηση Λακαταμίτη που ήταν και η συμφωνηθείσα ήταν για Λ.Κ.476.000, δηλαδή €809.
- Είναι πρόδηλο πως ο Πισιάρας κοστολόγησε υπερβολικά για να πληρώνει η Τράπεζα πέραν του 60% του πραγματικού κόστους, αλλά και σε σχέση με την Chrigesa επαυξάνονται οι αμφιβολίες του Δικαστηρίου για την σοβαρότητα της εμπλοκής της. Ο Amlani κατάκλυσε την Τράπεζα με επιστολές προσπαθώντας να επιβάλει τις θέσεις του. Το Δικαστήριο δεν αποδέχεται την εισήγηση των δικηγόρων του ότι αυτές αποστάληκαν σε ανύποπτο χρόνο. Ο Amlani τις απέστελλε για να δημιουργεί πίεση ίσως πιστεύοντας ότι θα γινόταν το δικό του, προβάλλοντας αυτά που ήθελε να πιστεύει ή που ήθελε να φαίνεται ότι πίστευε. Η ουσία της υπόθεσης είναι ότι η A.G.A. έτυχε ευνοϊκής μεταχείρισης από την Τράπεζα, αλλά ο Amlani δεν ικανοποιείτο. Ήθελε να πραγματοποιήσει το έργο χωρίς να εκτεθεί οικονομικά. Οι αξιώσεις της A.G.A. κρίνονται ως ανυπόστατες και απορρίπτονται. Οι σχέσεις της Τράπεζας με την A.G.A. και τον Amlani διέπονταν από γραπτές συμφωνίες. Ο τρόπος εκταμίευσης του δανείου ανέγερσης που υποστήριξε ο Amlani, πέραν του ότι δεν έχει γίνει αποδεκτός από το Δικαστήριο ως πραγματικά συμφωνηθείς, θα συνιστούσε και απαράδεκτη επέμβαση στον όρο 2 της συμφωνίας γιατί θα καταστρατηγούσε με εξωγενή παρέμβαση την προβλεπόμενη ευχέρεια που παρείχε στην Τράπεζα ως προς την εκταμίευση οιουδήποτε ποσού. Δεν υποδείχθηκε κανένας όρος των γραπτών συμφωνιών που να είχε η Τράπεζα παραβιάσει ή του τρόπου που θα μπορούσε να εκταμιευτεί οιοδήποτε ποσό. Ούτε αποδείχθηκε ότι υφίστατο δέσμευση της Τράπεζα για να παραχωρήσει οιαδήποτε απαλλαγή για οιαδήποτε μονάδα. Η πραγματική κατάσταση ήταν ότι η Τράπεζα ήταν εκτεθειμένη έχοντας να λαμβάνει πέραν των €500.000 με μόνη εμπράγματη εξασφάλιση δύο τεμάχια που αγοράστηκαν για €357.000 (Λ.Κ.210.000) και έστω είχαν εκτιμηθεί για σκοπούς δανειοδότησης €484.500 (Λ.Κ.280.000). Ξ. Οι Εκτιμήσεις Για σκοπούς πληρότητας, το Δικαστήριο θα αξιολογήσει και την μαρτυρία που δόθηκε από τους εκτιμητές που κατάθεσαν κατά την ακροαματική διαδικασία, προβαίνοντας πρώτα σε κάποιες επισημάνσεις. Κατά πρώτον δεν θα ήταν επιτρεπτό να επιδικαστεί και η διαφορά στην αξία από το κόστος ανέγερσης και το κέρδος από τις ενοικιάσεις γιατί θα υπήρχε διπλή αποζημίωση. Κατά δεύτερο λόγο θα έπρεπε να αφαιρεθεί και το κόστος αγοράς των δύο τεμαχίων που κατά την A.G.A. ήταν €357.000 (Λ.Κ.210.000). Περαιτέρω θα έπρεπε να αφαιρεθεί και το κόστος των δανείων (τόκοι και άλλα έξοδα), το οποίο δεν έχει καν υπολογιστεί πόσο θα ήταν. O ΧΧΧΧ Μάρκαρης (Μ.Ε.4) υπογράφει εκτίμηση των «Markaris Chartered Surveyors Valuers & Property Consultants ημερ. 13.5.2009 (Τεκμ.35) με την οποία εκτιμάται η αξία του Laila εφόσον ολοκληρωνόταν στα €2 εκατομμύρια. Η εκτίμηση είχε ζητηθεί από την A.G.A. για τους σκοπούς της δανειοδότησης της από την Τράπεζα. Δεν εξηγήθηκε για ποια δανειοδότηση επρόκειτο. Στην έκθεση δεν γίνεται παραπομπή σε συγκριτικά στοιχεία. Παρουσίασε ο Μάρκαρης έγγραφο όπου αναφέρονται συγκριτικές πωλήσεις (Τεκμ.112). Αναφέρθηκε σε αυτό ως επιπρόσθετες πωλήσεις που έγιναν μετά την εκτίμηση στις οποίες στηρίχτηκε. Όμως δεν παρουσιάστηκαν με την έκθεση οποιεσδήποτε άλλες. Ούτε οι προγενέστερες που διαπιστώνεται ότι υπάρχουν στο Τεκμ.
- Περαιτέρω, ενώ πραγματικές πωλήσεις στο Laila θα ήταν ότι το καλύτερο, δεν θα έπρεπε να αποδοθεί η ίδια βαρύτητα στις πωλήσεις των διαμερισμάτων προς την Chrigesa γιατί αυτές ήταν στα πλαίσια αντιπαροχής. Δεν ήταν χρήματα που θα πληρώνονταν, αλλά θα λογίζονταν έναντι του οικοδομικού κόστους. Υπάρχει για παράδειγμα μαρτυρία ότι το διαμέρισμα 202 θα πωλείτο στην συνέχεια σε πολύ πιο χαμηλή τιμή από όσο ήταν διατεθειμένη η Chrigesa να αποδεχτεί να λογιστεί έναντι. Η εκτίμηση δεν εμπεριέχει κανένα στοιχείο σύγκρισης. Απλά περιγράφει το Laila όπως υπολογίζεται να ανεγερθεί και με γενικές αναφορές αποφαίνεται για την αξία του χωρίς ουσιαστική αιτιολόγηση. Τα όσα προσπάθησε να αναλύσει αντεξεταζόμενος ο Μάρκαρης σκοπό είχαν την δικαιολόγηση της προειλημμένης κατάληξης. Ο Ρούσσος, αναφορά στην μαρτυρία του οποίου έγινε και προηγουμένως, είναι εκτιμητής ακινήτων μέλος του ΕΤΕΚ από το
- Από το 1997 εργάζεται στην εταιρεία Ρούσσος & Αγγελίδης Εκτιμητές - Κτηματικοί Σύμβουλοι. Με την έκθεση του ημερ. 23.8.2010 (Τεκμ.133) εκτιμά την αξία των δύο τεμαχίων ως οικόπεδα σε €440.
- Εφόσον το Laila Residences θα είχε συμπληρωθεί η αξία του θα ήταν €1.500.
- Η εκτίμηση του λαμβάνει υπόψη συγκριτικές πωλήσεις που εμφαίνονται σε σχετικό πίνακα που παρουσίασε (Τεκμ.134). Η έκθεση αυτή είχε παραγγελθεί από την Τράπεζα. Το Δικαστήριο δεν αποδέχεται την μαρτυρία του Μάρκαρη για τους λόγους που έχουν πιο πάνω σημειωθεί και στην περίπτωση που θα είχε διαπιστώσει ότι η A.G.A. δικαιούταν σε αποζημιώσεις θα τις επιμετρούσε στη βάση της μαρτυρίας του Ρούσσου. Ο ΧΧΧΧ Αγαθαγγέλου (Μ.Ε.6) είναι προσοντούχος εκτιμητής ακινήτων με 20ετή πείρα και δικό του γραφείο από το
- Ετοίμασε έκθεση ημερ. 11.9.2018 (Τεκμ.114) αναφορικά με την υποθετική ενοικιαστική αξία των διαμερισμάτων του Laila από 1.1.2012 μέχρι 31.8.
- Τα ενοίκια που έλαβε υπόψη αφορούσαν άλλη περιοχή της Λεμεσού και υποστήριξε πως ήταν με την κατάλληλη αναπροσαρμογή συγκρίσιμα. Το συνολικό ποσό των ενοικίων είναι €322.
- Ο Ρούσσος σχολίασε στη δια ζώσης μαρτυρία του και την εκτίμηση Αγαθαγγέλου ως προς την ενοικιαστική αξία του Laila. Ανάφερε κατά τρόπο γενικό πως η περιοχή Γερμασόγειας που χρησιμοποιήθηκε για σύγκριση έχει ψηλότερα ενοίκια, χωρίς να εισηγηθεί άλλες συγκεκριμένες τιμές. Το Δικαστήριο αποδέχεται την μαρτυρία του Αγαθαγγέλου ως προς την ενοικιαστική αξία των διαμερισμάτων. Οι γενικές αναφορές του Ρούσσου δεν έχουν κλονίσει την αξιοπιστία της εκτίμησης Αγαθαγγέλου. Ο. Οι Αμφισβητούμενες Παράμετροι ως προς την Αξίωση της Τράπεζας Η χρηματική αξίωση της Τράπεζας, όπως έχει περιοριστεί, αφορά: Για το δάνειο αγοράς €303.814,79 πλέον δεδουλευμένους τόκους €17.126,03 (της περιόδου 1.1.2012-29.5.2012) με τόκο προς 8,25% ετησίως από 30.5.2012, με κεφαλαιοποίηση την 30.6 και 31.12 εκάστου έτους, πλέον επιτόκιο υπερημερίας 2,5% από 30.5.2012 μέχρι 24.11.2013 και 1,75% από 25.11.2013 μέχρι εξόφλησης. Για το δάνειο ανέγερσης €128.427,81 πλέον δεδουλευμένους τόκους €5.668,03 (της περιόδου 1.1.2012-29.5.2012) με τόκο προς 8,25% ετησίως από 30.5.2012, με κεφαλαιοποίηση την 30.6 και 31.12 εκάστου έτους, πλέον επιτόκιο υπερημερίας 2,5% από 30.5.2012 μέχρι 24.11.2013 και 1,75% από 25.11.2013 μέχρι εξόφλησης. Για το τρεχούμενο λογαριασμό της εγγύησης €58.695,90 πλέον δεδουλευμένους τόκους €1.408,83 (της περιόδου 24.8.2012-30.10.2012) με τόκο προς 11,25% ετησίως από 31.10.2012, με κεφαλαιοποίηση την 30.6 και 31.12 εκάστου έτους, πλέον επιτόκιο υπερημερίας 1,75% από 25.11.2013 μέχρι εξόφλησης. Τα γεγονότα που έγιναν αποδεκτά δεν ήταν ιδιαίτερα υποβοηθητικά. Η αποδοχή ως προς τα υπόλοιπα των λογαριασμών έγινε εκ μέρους της A.G.A. μόνο και δεν περιλάμβανε τους δεδουλευμένους τόκους που αναφέρονταν στην δήλωση Άδωνη. Ούτε στα πρακτικά υπάρχει καταγραμμένη δήλωση των δικηγόρων της Τράπεζας ότι συμφωνούν, Η αποδοχή ότι αμέσως πριν τον τερματισμό των σχετικών λογαριασμών το χρεωστικό επιτόκιο ήταν συγκεκριμένο, δεν συνιστά παραδοχή ότι η Τράπεζα δικαιούταν σε αυτό. Ωστόσο με τη δήλωση ότι παραμένει ως μόνο επίδικο ζήτημα κατά πόσο από την ημερομηνία τερματισμού του κάθε λογαριασμού η Τράπεζα δικαιούται σε οιονδήποτε περαιτέρω ποσοστό επιτοκίου ως επιτόκιο υπερημερίας εξυπακούεται ότι το επιτόκιο που χρεωνόταν μέχρι τότε ήταν αποδεκτό. Το Δικαστήριο θα πρέπει να εξετάσει όλα τα ζητήματα. Π. Ο Τερματισμός των Επιδίκων Συμφωνιών Η Τράπεζα δικαιούταν να τερματίσει και τους τρείς επίδικους λογαριασμούς κατά το χρονικό στάδιο που τους τερμάτισε. Οι συμφωνίες αμφοτέρων των δανείων προνοούσαν ότι το δάνειο θα ήταν πληρωτέο σε πρώτη ζήτηση και εφόσον δεν γινόταν απαίτηση θα ήταν πληρωτέο το μεν πρώτο την 26.9.2011 το δε δεύτερο την 7.11.
- Η τροποποίηση της συμφωνίας για το δάνειο ανέγερσης δεν επέφερε αλλαγή στην ημερομηνία που το δάνειο ήταν πληρωτέο. Στο μεσοδιάστημα και κάθε 30.
- και 31.12 κάθε χρόνου η A.G.A. όφειλε να καταβάλλει τους δεδουλευμένους τόκους. Υπήρχαν καθυστερημένοι τόκοι που δεν καταβάλλονταν. Η διαπίστωση καθίσταται πρόδηλη, αφού η A.G.A. δεν πλήρωνε τους τόκους. Η συμφωνία που αφορούσε τον τρεχούμενο λογαριασμό (Τεκμ.146) προνοούσε στον όρο 4 ότι ήταν δικαίωμα της Τράπεζας να τερματίσει την λειτουργία του λογαριασμού οποτεδήποτε ήθελε και χωρίς προειδοποίηση προς την A.G.A. Οι λογαριασμοί των επίδικων δανείων τερματίστηκαν με συστημένες επιστολές ημερ. 30.5.2012 της Τράπεζας προς την A.G.A. (Τεκμ.49 και 50 αντίστοιχα). Αμφότερες απευθύνθηκαν στη διεύθυνση «14 XXXXX, XXXXX Mansions, XXXXX House, Flat XXXXX, XXXXX Limassol». Την 4.1.2013, πριν την καταχώριση της δεύτερης συνενωμένης αγωγής, που αφορά στην αξίωση της Τράπεζας, η Τράπεζα επέδωσε με ιδιώτη επιδότη στους δικηγόρους της A.G.A. τις επιστολές τερματισμού (Τεκμ.147 και 148 αντίστοιχα). Αναφερόταν στις επιστολές τερματισμού ότι η Τράπεζα θα χρέωνε επιπρόσθετο τόκο υπερημερίας 2,5%. Περαιτέρω, η Τράπεζα με επιστολή της ημερ. 19.9.2012 ζήτησε από την A.G.A. να εξοφλήσει το ποσό των €58.645,90 που αφορούσε στην εκδοθείσα εγγύηση πλέον τόκους προειδοποιώντας για λήψη δικαστικών μέτρων και επιβάλλοντας πρόσθετο επιτόκιο υπερημερίας 2,5%. Και εδώ χρησιμοποιήθηκε η πιο πάνω διεύθυνση (Τεκμ.150). Την 4.1.2013 η Τράπεζα επέδωσε με ιδιώτη επιδότη στους δικηγόρους της A.G.A. την επιστολή ημερ. 19.9.2012 (Τεκμ.151) και επιστολή ημερ. 31.10.2012 τερματίζοντας τον τρεχούμενο λογαριασμό (Τεκμ.149). Την 4.1.2013 η Τράπεζα επέδωσε με ιδιώτη επιδότη στους δικηγόρους του Amlani επιστολή ημερ. 30.5.2012 (Τεκμ.152) απαιτώντας από αυτόν ως εγγυητή την καταβολή του ποσού των €432.242,60 πλέον τόκους. Η διεύθυνση «14 XXXXX, XXXXX Mansions, XXXXX House, Flat XXXXX, XXXXX Limassol» που αναφέρεται στις επιστολές της Τράπεζας προς την A.G.A. δεν είναι η διεύθυνση που αναφέρεται στις συμφωνίες των δύο δανείων (Τεκμ.4 και 6) αλλά φαίνεται να είναι η ίδια με τη διεύθυνση «XXXXX, XXXXX Mansions, XXXXX H, Γραφείο XXXXX, XXXXX XXXXX, Λεμεσός» που αναφέρεται στη συμφωνία ημερ. 27.8.2010 του μεταγενέστερου τρεχούμενου λογαριασμού (Τεκμ.146). Ο Amlani υποστήριξε πως την 22.12.2008 το εγγεγραμμένο γραφείο της A.G.A. άλλαξε και προς τούτο ειδοποίησε την Τράπεζα με επιστολή του ημερ. 21.2.
- Σύμφωνα με πιστοποιητικό του Εφόρου Εταιρειών ημερ. 21.4.2017 (Τεκμ.43) το εγγεγραμμένο γραφείο της A.G.A. πράγματι άλλαξε την 22.12.2008 και έγινε XXXXX, XXXXX Mansions, XXXXX H, Flat/Office XXXXX, XXXXX, Limassol». H επόμενη αλλαγή ήταν την 30.3.2012 που έγινε « XXXXX & XXXXX, XXXXX Building, 2nd floor, Flat/Office XXXXX, XXXXX, XXXXX Limassol». Επομένως, ορθά επιλέγηκε η διεύθυνση του «XXXXX Mansions, XXXXX H, Γραφείο XXXXX» και όχι του «XXXXX Building, 2nd floor, Flat/Office XXXXX» που ήταν διεύθυνση άγνωστη στη Τράπεζα και για την οποία δεν είχε ποτέ ενημερωθεί. Οι συμφωνίες εγγύησης ημερ. 21.9.2007 και 7.11.2007 που υπόγραψε ο Amlani (Τεκμ.117 και 120 αντίστοιχα) έχουν πανομοιότυπο περιεχόμενο ως προς τους όρους τους. Αναφέρεται στον όρο 2: «Εγώ, ο πιο κάτω υπογεγραμμένος, με την παρούσα εγγυούμαι όλες τις υποχρεώσεις του Πρωτοφειλέτη προς την Τράπεζα ., αναλαμβάνω δε να σας πληρώσω μόλις μου το ζητήσετε οποιοδήποτε ποσό χρημάτων ήθελε καταστεί πληρωτέο σε εσάς σε σχέση με τις ρηθείσες υποχρεώσεις του Πρωτοφειλέτη.». Στον όρο 11 αναφερόταν ότι: «.και τέτοια ζήτηση θα θεωρείται ότι λήφθηκε από μένα., και για απόδειξη της ταχυδρόμησης θα είναι αρκετό να αποδειχθεί ότι ρίφθηκε ο φάκελος που περιέχει τη ζήτηση στο ταχυδρομείο, νοουμένου ότι ο φάκελος έφερε τη σωστή διεύθυνση». Η διεύθυνση του Amlani όπως εμφαίνεται στις συμφωνίες εγγύησης είναι «401 XXXXX XXXXX, οδός XXXXX 4, XXXXX, XXXXX, Λεμεσός». Προς συμπλήρωση των γεγονότων που αφορούν τις επιστολές τερματισμού και απαίτησης πληρωμής από τον εγγυητή, σημειώνεται πως η σχετική μαρτυρία του Άδωνη περιορίζεται στο ότι η Τράπεζα απέστειλε τις επιστολές στην A.G.A. και τον Amlani, χωρίς καμιά αναφορά ότι αυτές ταχυδρομήθηκαν. Στην Lombard Natwest Ltd v Λαζαρίδη
(1999)1(Β) Α.Α.Δ. 1465, αποφασίστηκε ότι το κυρίαρχο στοιχείο στην στοιχειοθέτηση της υποχρέωσης αποπληρωμής ήταν ο τερματισμός του λογαριασμού ενώ η ειδοποίηση προς τον πρωτοφειλέτη για αποπληρωμή επωδός της υποχρέωσης αυτής και όχι προϋπόθεση για την γένεση του δικαιώματος ανάκτησης του χρέους. Αναφέρθηκε ακόμα ότι στην περίπτωση τρεχούμενου λογαριασμού χρηματοπιστωτικών διευκολύνσεων ο τερματισμός του λογαριασμού συνιστά πράξη προσδιοριστική του χρέους και συναφώς των αντίστοιχων δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των συμβαλλομένων. Επομένως, στην περίπτωση του τρεχούμενου λογαριασμού, ο τερματισμός του και ο καθορισμός του ποσού αποτελούν πράξη προσδιοριστική του ποσού το οποίο καθίσταται απαιτητό. To γεγονός του τερματισμού επιμαρτυρείται από τις επιστολές τερματισμού. Η απόφαση για τερματισμό λήφθηκε και οι λογαριασμοί τερματίστηκαν. Άλλωστε τα δύο δάνεια είχαν προ πολλού εκπνεύσει. Περαιτέρω, και παρά την απουσία μαρτυρίας για την ταχυδρόμηση των σχετικών επιστολών, υφίσταται παραδοχή μέσω της δικογραφίας που συμπληρώνει το κενό. Ο σχετικός ισχυρισμός στην παρ. 15 της Έκθεσης Απαίτησης της Τράπεζας ήταν ότι οι επιστολές ημερ. 30.5.2012 και 31.12.2019 επιδόθηκαν την 4.1.2013 στους δικηγόρους της A.G.A. (βλ. Τεκμ.52 και 53) και αυτό γίνεται παραδεκτό στην παρ.44 της Έκθεσης Υπεράσπισης της A.G.A. και του Amlani. Μάλιστα τις επιστολές τερματισμού ημερ. 30.5.2012 (Τεκμ.49 και 50) παρουσίασε ο ίδιος ο Amlani. Επομένως και τερματισμός έγινε και η A.G.A. ειδοποιήθηκε σχετικά. Αναφέρεται ακόμα στην Lombard πως η στοιχειοθέτηση της υποχρέωσης του πρωτοφειλέτη να καταβάλει το χρέος, αποτελεί προϋπόθεση για την ανάκτηση του από τον εγγυητή. Η υποχρέωση του εγγυητή είναι επάλληλη προς εκείνη του πρωτοφειλέτη. Για να είναι ο εγγυητής υπόχρεος να καταβάλει το χρέος και, συνεπώς, να μπορεί προς τούτο να εναχθεί, πρέπει να τηρούνται δύο προϋποθέσεις. To χρέος πρέπει να έχει καταστεί απαιτητό έναντι του πρωτοφειλέτη, να έχει δηλαδή ο πρωτοφειλέτης υποχρέωση για την αποπληρωμή του, και να έχει υποβληθεί αξίωση αποπληρωμής από το δανειστή προς τον εγγυητή εάν υφίσταται τέτοια πρόνοια στη συμφωνία εγγύησης. Υφίστατο τέτοιος όρος στις επίδικες συμβάσεις εγγύησης. Η ουσία βρίσκεται στον όρο 2 και στη φράση «αναλαμβάνω δε να σας πληρώσω μόλις μου το ζητήσετε». Ο όρος 11 αφορούσε περίπτωση που θα θεωρείτο ότι ο Amlani είχε παραλάβει απαίτηση πληρωμής έστω και αν δεν την είχε παραλάβει. Δεν εγείρεται τέτοιο ζήτημα αφού δεν έχουν συντελεστεί τα όσα εκεί αναφέρονται. Ο όρος 11 δεν εφαρμόζεται, συνεπώς περιοριζόμαστε στις πρόνοιες του όρου 2 και αυτό που αναζητείται είναι κατά πόσο αποδεικνύεται ότι ζητήθηκε από τον Amlani να πληρώσει τα ποσά που όφειλε ως εγγυητής πριν την 22.4.2013 που καταχωρίστηκε η εναντίον του αγωγή. Ο σχετικός ισχυρισμός στην παρ. 16 της Έκθεσης Απαίτησης της Τράπεζας ήταν ότι οι επιστολές ημερ. 30.5.2012 και 31.12.2019 επιδόθηκαν την 4.1.2013 στους δικηγόρους του Amlani και αυτό γίνεται παραδεκτό στην παρ.44 της Έκθεσης Υπεράσπισης της A.G.A. και του Amlani. Μάλιστα την πρώτη παρουσίασε ο ίδιος ο Amlani (Τεκμ.85). Επομένως, υπήρξε απαίτηση πληρωμής από τον Amlani ως εγγυητή. Ρ. Τα Χρεωστικά Υπόλοιπα των Επιδίκων Λογαριασμών Τα χρεωστικά υπόλοιπα των λογαριασμών των δανείων και του τρεχούμενου λογαριασμού παρουσιάζονται στις αναλυτικές καταστάσεις λογαριασμών που ο Άδωνη παρουσίασε (Τεκμ.154-156 αντίστοιχα). Ο Άδωνη μαρτύρησε ότι οι καταστάσεις συνιστούν αντίγραφα των καταχωρήσεων που τηρούνται στον κεντρικό ηλεκτρονικό υπολογιστή της Τράπεζας που αποτελεί μέρος των συνήθων τραπεζικών της βιβλίων. Οι καταχωρήσεις στους λογαριασμούς έγιναν κατά τη συνήθη και κανονική διεξαγωγή των εργασιών της και βρίσκονταν υπό τη φύλαξη και τον έλεγχο της. Οι καταστάσεις που παρουσιάστηκαν συγκρίθηκαν από τον Άδωνη με τις αρχικές καταχωρήσεις και διαπίστωσε ότι ήταν ορθές. Το άρθρο 22 του περί Απόδειξης Νόμου, στην έκταση που ενδιαφέρει προνοεί ότι: «
(1)Τηρoυμέvωv τωv διατάξεωv τoυ παρόvτoς άρθρoυ, αvτίγραφo καταχώρισης σε τραπεζικά βιβλία γίvεται δεκτό σε όλες τις voμικές διαδικασίες ως εκ πρώτης όψεως απόδειξη τέτoιας καταχώρισης και τωv θεμάτωv, δoσoληψιώv και λoγαριασμώv πoυ είvαι καταχωρισμέvα σ' αυτό.
(2)Αvτίγραφo καταχώρισης σε τραπεζικό βιβλίo δε γίvεται δεκτό ως απόδειξη δυvάμει τoυ παρόvτoς άρθρoυ, εκτός αv απoδειχθεί ότι κατά τo χρόvo της καταχώρισης τo βιβλίo ήταv έvα από τα συvήθη βιβλία της τράπεζας και η καταχώριση έγιvε κατά τη συvήθη και καvovική διεξαγωγή τωv εργασιώv και ότι τo βιβλίo βρίσκεται υπό τη φύλαξη και τov έλεγχo της τράπεζας. Μαρτυρία για τo πιo πάvω δύvαται vα δoθεί από διευθυvτή ή υπάλληλo της τράπεζας είτε πρoφoρικά είτε με έvoρκη δήλωση.
(3)Αvτίγραφo της καταχώρισης σε τραπεζικό βιβλίo δε γίvεται δεκτό ως απόδειξη δυvάμει τoυ παρόvτoς άρθρoυ, εκτός αv απoδειχθεί περαιτέρω ότι τo αvτίγραφo έχει συγκριθεί με τηv αρχική καταχώριση και διαπιστώθηκε ότι είvαι oρθό.» Είναι η κατάληξη του Δικαστηρίου ότι οι αναλυτικές καταστάσεις που έχουν παρουσιαστεί συνιστούν τραπεζικά βιβλία σύμφωνα με το άρθρο 22 του περί Απόδειξης Νόμου. Με βάση τις αναλυτικές καταστάσεις ο Άδωνη ετοίμασε ανακατασκευασμένες καταστάσεις λογαριασμών ώστε από την ημερομηνία τερματισμού του κάθε λογαριασμού να χρεώνεται επιτόκιο υπερημερίας 2,5% που από 25.11.2013 μειώθηκε σε 1,75% (Τεκμ.157). Ούτε οιαδήποτε έξοδα χρεώνονται μετά τις ημερομηνίες τερματισμού. Σ. Οι Χρεωστικοί Τόκοι Ο τόκος υπερημερίας που διεκδικεί η Τράπεζα επί των χρεωστικών υπολοίπων είναι σύμφωνα με τις αναδομημένες καταστάσεις καθ' όσον αφορά τα δάνεια 2,5% από 30.5.2012 μέχρι 24.11.2013 και 1,75% από 25.11.2013 μέχρι εξόφλησης. Για τον τρεχούμενο λογαριασμό είναι 2,5% από 30.10.2012 μέχρι 24.11.2013 και 1,75% από 25.11.2013 μέχρι εξόφλησης. Οι χρεώσεις των τόκων όπως και οποιαδήποτε άλλη επιβάρυνση σε λογαριασμούς πρέπει να είναι απότοκο των όρων των σχετικών συμφωνιών (βλ. Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα Λτδ ν Λάμπρος Χαριλάου Λτδ κ.ά.
(2009)1 (Α) Α.Α.Δ. 479 και Θεοδώρου ν Hellenic Bank Ltd
(2012)1 (Γ) Α.Α.Δ. 2059). Στις συμφωνίες των δανείων (Τεκμ.4 και 6) προβλεπόταν (όρος 4(α)) επιτόκιο 6,75% (βασικό 4,5% πλέον προσαύξηση 2,25%). Οι συμφωνίες προνοούσαν (όρος 4(γ)) ότι η Τράπεζα δικαιούτο να μεταβάλει κατά την κρίση της και οποτεδήποτε μέσα στα πλαίσια της νομοθεσίας των νομισματικών και πιστωτικών κανόνων, των συνθηκών της αγοράς και της αξίας του χρήματος το βασικό επιτόκιο ή την προσαύξηση. Με επιστολές της προς την A.G.A. ημερ. 20.10.2010 η Τράπεζα μετάβαλε τόσο το βασικό επιτόκιο όσο και την προσαύξηση ώστε το συνολικό επιτόκιο να ανέλθει σε 8,25% για αμφότερα τα δάνεια (Τεκμ.60 και 61 αντίστοιχα). Παρουσιάστηκαν ακόμα ανακοινώσεις που κατά καιρούς δημοσιεύτηκαν στον ημερήσιο τύπο σε σχέση με τα χρεωστικά υπόλοιπα που θα χρέωνε η Τράπεζα (ως δέσμη Τεκμ.153). Στη συμφωνία του τρεχούμενου λογαριασμού (Τεκμ.146) προβλεπόταν επιτόκιο 8,5% (βασικό 5,5% πλέον προσαύξηση 3%). Η συμφωνία προνοούσε (όρος 2(γ)) ότι η Τράπεζα δικαιούτο να μεταβάλει κατά την κρίση της και οποτεδήποτε μέσα στα πλαίσια της νομοθεσίας των νομισματικών και πιστωτικών κανόνων, των συνθηκών της αγοράς και της αξίας του χρήματος το βασικό επιτόκιο ή την προσαύξηση. Τόσο οι συμβάσεις των δανείων όσο και του τρεχούμενου λογαριασμού προνοούσαν και για την επιβολή επιπρόσθετου τόκου υπερημερίας ετησίως πάνω στα χρεωστικά υπόλοιπα αν οποιοδήποτε ποσό που καθίστατο πληρωτέο δεν πληρωνόταν (όροι 4(γ) και 2(γ) αντίστοιχα). Οι συμβάσεις των δανείων προνοούσαν τόκο υπερημερίας 5%, ενώ η σύμβαση του τρεχούμενου λογαριασμού 5,35%. Επομένως, ήταν συμβατικό δικαίωμα της Τράπεζας να χρεώνει με επιτόκιο υπερημερίας τα χρεωστικά υπόλοιπα των δανείων εφόσον αυτά κατέστησαν πληρωτέα και δεν είχαν πληρωθεί. Η Τράπεζα δεν αξιώνει το επιτόκιο υπερημερίας που αναφέρεται στις συμφωνίες αλλά πολύ μικρότερο ποσοστό. Το άρθρο 3 του Νόμου είχε αρχικά τροποποιηθεί με τον περί Ελευθεροποίησης του Επιτοκίου και Συναφών Θεμάτων (Τροποποιητικό) Νόμο του 2014, που τέθηκε σε ισχύ την 9.9.2014 και προνοούσε ότι: «Νοείται ότι δεν είναι επιτρεπτή επιβολή επιτοκίου υπερηµερίας πέραν των δύο εκατοστιαίων µονάδων: Νοείται περαιτέρω ότι από την ηµεροµηνία έναρξης της ισχύος του περί Ελευθεροποίησης του Επιτοκίου και Συναφών Θεµάτων (Τροποποιητικού) Νόµου του 2014 και καθόσον αφορά όλες τις εν ισχύι κατά την ηµεροµηνία αυτή συµβάσεις πιστωτικών διευκολύνσεων, το επιτόκο υπερηµερίας δεν δύναται να υπερβαίνει τις δυο εκατοστιαίες µονάδες: Νοείται έτι περαιτέρω ότι, η επιβολή αυξηµένου τόκου από την υπερηµερία επί καθυστερηµένης δόσης, ο οποίος υπερβαίνει το ποσό που αντιστοιχεί στις δύο εκατοστιαίες µονάδες από το ύψος του συµφωνηθέντος επιτοκίου, αναφορικά µε συµβάσεις πιστωτικής διευκόλυνσης, δηµιουργεί µαχητό τεκµήριο για το πιστωτικό ίδρυµα, το οποίο έχει το βάρος αποδείξεως ότι ο επιβληθείς τόκος υπερηµερίας αντιπροσωπεύει την πραγµατική του ζηµιά: Νοείται έτι έτι περαιτέρω ότι, σε περίπτωση µη απόδειξης των πιο πάνω από το πιστωτικό ίδρυµα, ο όρος στη σύµβαση πιστωτικής διευκόλυνσης για τη χρέωση τόκου υπερηµερίας πέραν των δύο εκατοστιαίων µονάδων από το συµφωνηθέν επιτόκιο, καθίσταται άκυρος και το πιστωτικό ίδρυµα έχει την υποχρέωση να αποκαταστήσει το όφελος που προσπορίστηκε ή να καταβάλει αποζηµίωση στο πρόσωπο που ζηµιώθηκε από τη χρέωση αυτή.» Το άρθρο 3 του Νόμου τροποποιήθηκε στην συνέχεια με τον περί Ελευθεροποίησης του Επιτοκίου και Συναφών Θεμάτων (Τροποποιητικό) Νόμο του 2015, που τέθηκε σε ισχύ την 7.5.2015. Σήμερα, οι περί Ελευθεροποίησης του Επιτοκίου και Συναφών Θεμάτων Νόμοι του 1999 έως 2015 προνοούν ότι (άρθρο 3): «(1α) Η επιβολή επιτοκίου υπερημερίας πέραν των δύο εκατοστιαίων μονάδων απαγορεύεται: Νοείται ότι, από την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του περί Ελευθεροποίησης του Επιτοκίου και Συναφών Θεμάτων (Τροποποιητικού) Νόμου του 2014, το επιτόκιο υπερημερίας δεν δύναται να υπερβαίνει τις δύο εκατοστιαίες μονάδες. (1β) Σε περίπτωση σύμβασης πιστωτικής διευκόλυνσης, η οποία ήταν σε ισχύ ή τερματίστηκε κατά ή πριν από την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του περί Ελευθεροποίησης του Επιτοκίου και Συναφών Θεμάτων (Τροποποιητικού) Νόμου του 2015, η επιβολή αυξημένου τόκου από την υπερημερία επί καθυστερημένης δόσης ή σε οποιοδήποτε ποσό καθυστέρησης ή υπέρβασης ορίου οποιασδήποτε άλλης μορφής σύμβασης πιστωτικής διευκόλυνσης, δημιουργεί μαχητό τεκμήριο για το πιστωτικό ίδρυμα, το οποίο έχει το βάρος αποδείξεως ότι ο επιβληθείς τόκος υπερημερίας αντιπροσωπεύει την πραγματική του ζημιά.» Το εδάφιο (1α) δεν ισχύει για την επίδικη περίπτωση όπου οι συμφωνίες τερματίστηκαν πριν την εφαρμογή του Νόμου. Ισχύει το εδάφιο (1β). Όμως, και σε αυτήν την περίπτωση, ακόμα και όταν δεν διεκδικείται τόκος στη βάση επιτοκίου υπερημερίας πέραν του 2%, η είσπραξη τόκου στη βάση επιτοκίου υπερημερίας 2% δεν είναι δικαιωματική και το πιστωτικό ίδρυμα εξακολουθεί να έχει το βάρος να αποδείξει ότι το επιτόκιο υπερημερίας που επέβαλε αντιπροσωπεύει την πραγματική του ζημιά. Στην Ιωαννίδης κ.α. ν Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος (Κύπρου) Λτδ
(2014)1(Β) Α.Α.Δ. 1491, επιδικάστηκε τόκος υπερημερίας 3% γιατί το συγκεκριμένο ποσοστό προβλεπόταν στη σχετική συμφωνία. Τα γεγονότα ήταν προγενέστερα της ισχύος της πιο πάνω διάταξης, όπως και στην παρούσα υπόθεση, πλην όμως η Ιωαννίδης εκδικάστηκε πριν την θέσπιση των τροποποιήσεων του Νόμου, που συνεπώς δεν λήφθηκε υπόψη. Θέμα συνταγματικότητας του άρθρου 3 σε σχέση με τους τόκους που συσσωρεύτηκαν πριν τις τροποποιήσεις δεν έχει εγερθεί. Μαρτυρία ότι ο τόκος υπερημερίας του 2,5% ή 1,75% αντιπροσωπεύει την πραγματική ζημιά της Τράπεζας δεν έχει προσαχθεί, συνεπώς η Τράπεζα δεν απόδειξε ότι δικαιούται σε οιονδήποτε ποσοστό τόκου υπερημερίας και η επιμέρους αξίωση της απορρίπτεται. Τ. Η Κατάληξη Εκδίδεται διάταγμα αποσυνένωσης των αγωγών που συνεκδικάστηκαν. Η αγωγή 2764/2012 απορρίπτεται με έξοδα υπέρ της Εναγόμενης (Τράπεζας) και εναντίον της Ενάγουσας, όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Στην αγωγή 1612/2013 εκδίδεται απόφαση υπέρ της Ενάγουσας (Τράπεζας) και εναντίον των Εναγομένων 1 και 2, αλληλέγγυα και κεχωρισμένα: - Για το ποσό των €320.940,82 (€303.814,79 πλέον €17.126,03) με τόκο προς 8,25% ετησίως από 30.5.2012 μέχρι εξόφλησης, του τόκου κεφαλαιοποιημένου δύο φορές ετησίως την 30.6 και 31.12 εκάστου έτους, - για το ποσό των €134.095,84 (€128.427,81 πλέον €5.668,03) με τόκο προς 8,25% ετησίως από 30.5.2012 μέχρι εξόφλησης, του τόκου κεφαλαιοποιημένου δύο φορές ετησίως την 30.6 και 31.12 εκάστου έτους, και - για το ποσό των €60.104,73 ( €58.695,90 πλέον €1.408,83) με τόκο προς 11,25% ετησίως από 31.10.2012 μέχρι εξόφλησης, του τόκου κεφαλαιοποιημένου δύο φορές ετησίως την 30.6 και 31.12 εκάστου έτους. Περαιτέρω, εναντίον της Εναγόμενης 1 εκδίδεται διάταγμα με το οποίο διατάσσεται η πώληση των ενυπόθηκων ακινήτων που περιγράφονται στην παρ.10(α) και (β) της Έκθεση Απαίτησης (Υποθήκες ΥXXXXX/2007 και ΥXXXXX/2007 Επαρχιακού Κτηματολογικού Γραφείου Λεμεσού) και όπως το προϊόν των πωλήσεων διατεθεί έναντι ή προς εξόφληση του εξ' αποφάσεως χρέους και τυχών υπόλοιπο να πληρωθεί στην Εναγόμενη 1. Επιδικάζονται έξοδα υπέρ της Ενάγουσας (Τράπεζας) και εναντίον των Εναγομένων 1 και 2, αλληλέγγυα και κεχωρισμένα, όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Εφόσον οι δύο αγωγές συνεκδικάστηκαν για τις κοινές εμφανίσεις μετά την συνένωση και τις δικασίμους η Τράπεζα θα δικαιούται σε ένα σετ εξόδων. (Υπ.) ............. Χ. Μαλαχτός, Π.Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο, Πρωτοκολλητής /ΞΠ Subject: Civil Jurisdiction / Other Actions / Final Αναφορά: Συμβάσεις δανείων / αποζημιώσεις cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο