Χατζηχαραλάμπους, υπό την ιδιότητα του ως διαχειριστής της περιουσίας του Χατζηχαραλάμπους ν. Χαραλάμπους, υπό την ιδιότητα του ως διαχειριστής της πε

(1985)1 C.L.R. 548) νοουμένου ότι ικανοποιούνται ορισμένες προϋποθέσεις, σύνοψη των οποίων δίδει η υπόθεση Χ''Οικονόμου ν. Ελληνικής Τράπεζας Λτδ

(1992)1 Α.Α.Δ. 949, από την οποία και το απόσπασμα που ακολουθεί: «Οι αρχές που διέπουν την προκαταρκτική εκδίκαση νομικών σημείων που εγείρονται στις έγγραφες προτάσεις, έχουν νομολογηθεί. (Βλ. μεταξύ άλλων, Costas Mavromoustaki v. Iacovos N. Yeroudes as Executor of the Will of the deceased Spyros Michaelides

(1965)1 CLR 176, Maroulla Athanassi Michaelides (Wife of Aristotelis Gregoriades) v. Pinelopi HjiMichael Diakou

(1986)1 CLR 392, Michael v. United Sea Transport

(1981)1 CLR 322.) Οι αρχές αυτές που καθορίζουν τα πλαίσια της άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, μπορούν να συνοψισθούν ως ακολούθως: Η σχετική αίτηση πρέπει να καθορίζει το συγκεκριμένο νομικό σημείο που εγείρεται και να καταχωρείται κατά το χρόνο που κλείνουν οι έγγραφες προτάσεις ή πολύ σύντομα αργότερα. Κανονικά η προκαταρκτική εκδίκαση θα πρέπει να ζητείται στην Αίτηση για Οδηγίες (Summons for Directions). Η έκδοση τέτοιας διαταγής γίνεται κατά κανόνα, όταν το Δικαστήριο κρίνει ότι το κρινόμενο νομικό σημείο εγείρει σοβαρό νομικό θέμα, το οποίο αν αποφασιστεί υπέρ του αιτητή, αποφασίζεται η όλη υπόθεση, ή ένα ουσιώδες θέμα της αγωγής. Μια τέτοια διαταγή θα πρέπει να εκδίδεται με φειδώ και σε εξαιρετικά απλές και καθαρές περιπτώσεις και όχι στις περιπτώσεις εκείνες που τα εγειρόμενα θέματα, λόγω της ασάφειας των γεγονότων ή του νόμου, θα πρέπει να αποφασιστούν κατά την ακρόαση. Ακόμα, η διαταγή αυτή δεν εκδίδεται όταν υπάρχουν αμφισβητούμενα γεγονότα.» Στην υπό κρίση περίπτωση ο Εναγόμενος αιτήθηκε στα πλαίσια Αίτησης του ημερ. 2.4.2019, την προεκδίκαση των παραγράφων 1Α και 1Β της Τροποποιημένης Υπεράσπισης του ημερ. 1.3.2019, οι οποίες έχουν ως ακολούθως: «1Α. Ο Εναγόμενος εγείρει προδικαστικά την ένσταση ότι η παρούσα αγωγή δεν μπορεί να προχωρήσει εναντίον του και δέον να απορριφθεί και/ή διαγραφεί και/ή ακυρωθεί και/ή παραμερισθεί και/ή άλλως υπό του Δικαστηρίου, καθ' ότι οι Ενάγοντες απώλεσαν το αγώγιμο δικαίωμα τους βάσει τω προνοιών της σχετικής νομοθεσίας και βάσει των σχετικών περί Διαχειρίσεως Κληρονομιών Κανονισμών του 1955, αφού παρέλειψαν να καταχωρήσουν εντός της προνοουμένης προθεσμίας ειδοποίηση ενστάσεως (caveat) στη διαδικασία επικύρωσης της διαθήκης της αποβιωσάσης XXXX Περικλέους Χριστοφή, τέως από το XXXX-Λεμεσού, ημερομηνίας 18.5.2008 και/ή εις την διαδικασία επικυρώσεως της εν λόγω διαθήκης της αποβιωσάσης και/ή της έκδοσης παραχωρητηρίου διαχείρισης της περιουσίας της εν λόγω αποβιωσάσης εις τον Εναγόμενο και/ή λόγω του ότι οι Ενάγοντες καταχώρησαν το κλητήριο ένταλμα της παρούσης αγωγής χωρίς να έχει προηγηθεί η καταχώρηση caveat (ένστασης) και/ή λόγω του ότι το κλητήριο ένταλμα και συνεπώς η ίδια η αγωγή καταχωρήθηκε πέραν των τριών

(3)μηνών μετά την 21.3.2013, που επικυρώθηκε η διαθήκη από το Δικαστήριο και η διαχείριση της περιουσίας της αποβιωσάσης παραχωρήθηκε από το Δικαστήριο στον Εναγόμενο, με αποτέλεσμα η καταχώρηση της παρούσας αγωγής να είναι εκπρόθεσμη, παράτυπη, αντικανονική, παράνομη και καταχρηστική. 1.Β. Ο Εναγόμενος ισχυρίζεται ότι μέσα στα πλαίσια της αίτησης διαχείρισης υπ' αριθμόν 12/2013 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού, διά την διαχείριση της περιουσίας της εν λόγω αποβιωσάσης - XXXX Περικλέους Χριστοφή, διά δημοσιεύσεως την 20.2.2013 στην Κυπριακή καθημερινή εφημερίδα Φιλελεύθερος, εδόθη σχετική ειδοποίηση υπό του Εναγομένου δια της εν λόγω δημοσιεύσεως (προς πάντα ενδιαφερόμενον και προς τους Ενάγοντες) ότι μετά την παρέλευση 8 ημερών από την εν λόγω δημοσίευση, θα χορηγηθεί από το Επαρχιακό Δικαστήριο, Δικαιοδοσία Επικυρώσεως Διαθηκών προς τον Εναγόμενο - XXXX Παναγιώτου Χαραλάμπους, η επικύρωση της Διαθήκης της εν λόγω αποβιωσάσης και εάν υπάρχει οποιαδήποτε ένσταση δέον να καταχωρηθεί εντός της εν λόγω προθεσμίας. Οι Ενάγοντες δεν καταχώρησαν ένσταση (caveat) εντός της προνοουμένης προθεσμίας των 8 ημερών από την εν λόγω δημοσίευση και/ή οποιανδήποτε ένσταση, αλλά αντιθέτως καταχώρησαν εκπροθέσμως την παρούσα αγωγή την 20.6.2013.» Όπως ανέφερε ο Εναγόμενος στην Ένορκη Δήλωση του ημερ. 2.4.2019 που υποστήριζε την Αίτηση, οι πιο πάνω παραγράφοι αφορούν θέματα καθαρά νομικής φύσεως και είναι ορθό και δίκαιο να προδικαστούν πριν την ακρόαση ολόκληρης της αγωγής. Εισηγήθηκε ότι με βάση τα δικόγραφα των διαδίκων, προκύπτουν τα πιο κάτω παραδεκτά γεγονότα: (α) Η XXXX XXXX Περικλέους άλλως XXXX Περικλέους Χριστοφή, τέως από το XXXX, Λεμεσού, απεβίωσε στις 26.7.2012, στη Λεμεσό, άγαμη, άτεκνη και χωρίς αδέλφια, αφήνοντας διαθήκη ημερομηνίας 18.5.2008, με βάση την οποία διοριζόταν ο ίδιος εκτελεστής και θεματοφύλακας της διαθήκης της. (β) Με την διαθήκη της ημερομηνίας 18.5.2008, η αποβιώσασα εξέφρασε την βούληση της για την διάθεση όλης της περιουσίας της στον ίδιο και στην XXXX XXXX Θεμιστοκλέους, οι οποίοι είναι πρώτα ξαδέλφια της, χωρίς να αφήσει αδιάθετο μέρος της περιουσίας της. (γ) Μετά τον θάνατο της αποβιώσασας και στις 11.1.2013 καταχώρησε στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού την αίτηση με αριθμό 12/2013 για την έκδοση παραχωρητηρίου επικύρωσης της διαθήκης και την παραχώρηση στον ίδιο των εγγράφων διαχείρισης της περιουσίας της αποβιώσασας. (δ) Στις 21.3.2013 η εν λόγω διαθήκη της αποβιώσασας επικυρώθηκε στο Δικαστήριο Λεμεσού στον ίδιο και η διαχείριση της περιουσίας της αποβιώσασας παραχωρήθηκε στον ίδιο σαν τον μοναδικό κατονομαζόμενο σε αυτή εκτελεστή. Πιστά αντίγραφα του διαχειριστικού διατάγματος ημερομηνίας 21.3.2013 και της διαθήκης της αποβιώσασας ημερομηνίας 18.5.2008 επισυνάφθηκαν στην Ένορκη Δήλωση του ως Τεκμ.1 και 2. (ε) Στα πλαίσια της πιο πάνω διαχείρισης με αριθμό 12/13, κατόπιν οδηγιών του Πρωτοκολλητή του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού, στις 20.2.2013 δημοσιεύθηκε στην Κυπριακή Καθημερινή Εφημερίδα «Φιλελεύθερος» (Τεκμ.3), σχετική ειδοποίηση υποβολής αίτησης και ότι μετά παρέλευση οκτώ

(8)ημερών από την εν λόγω δημοσίευση θα χορηγείτο από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού, Δικαιοδοσία Επικυρώσεως Διαθηκών προς τον ίδιο, η επικύρωση της Διαθήκης της αποβιώσασας. Οποιοσδήποτε ενίστατο στην πιο πάνω επικύρωση της Διαθήκης της αποβιώσασας καλείτο να υποβάλει εντός της εν λόγω προθεσμίας ένσταση (caveat) στον Πρωτοκολλητή του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού. (στ) Καμιά ένσταση (caveat) υποβλήθηκε από τους Ενάγοντες ή εκ μέρους οποιουδήποτε άλλου προσώπου που να έχει συμφέρον στην περιουσία της αποβιώσασας και ως εκ τούτου την 21.3.2013 η διαθήκη της αποβιώσασας επικυρώθηκε στο Δικαστήριο (Πρωτοκολλητή) και η διαχείριση της περιουσίας της αποβιώσασας παραχωρήθηκε από το Δικαστήριο στον ίδιο, ως τον κατονομαζόμενο εκτελεστή της διαθήκης της πιο πάνω αποβιώσασας. Ο ίδιος προσωπικά στις 2.4.2019 μαζί με το δικηγόρο του έκανε ξανά έρευνα στο Πρωτοκολλητείο Λεμεσού όπου φυλάσσεται ο σχετικός φάκελος της διαχείρισης της αποβιώσασας με αρ. 12/13 και διαπίστωσε ότι οι Ενάγοντες δεν καταχώρησαν ένσταση (caveat) στο φάκελο της διαχείρισης. Επίσης ουδέποτε του δόθηκε εκ μέρους των Εναγόντων υπό την ιδιότητα του ως διαχειριστής της περιουσίας της αποβιώσασας, ειδοποίηση, επιστολή ή γνωστοποίηση ότι καταχωρίστηκε ένσταση (caveat) στο Πρωτοκολλητείο Λεμεσού σχετικά με τη διαχείριση 12/

1. Συνεπώς το παραχωρητήριο εκδόθηκε σύμφωνα με το Νόμο, χωρίς να προηγηθεί η υποβολή ένστασης (caveat) εκ μέρους των Εναγόντων και συνεπώς αυτοί ουδέποτε αμφισβήτησαν τη διαδικασία επικύρωσης της διαθήκης της αποβιώσασας ημερ. 18.5.
2. Γι' αυτό το λόγο ο Πρωτοκολλητής επικύρωσε τη διαθήκη και χορηγήθηκαν στον ίδιο τα έγγραφα διαχείρισης και το παραχωρητήριο έγγραφο της διαχείρισης. Οι Ενάγοντες καταχώρησαν την παρούσα αγωγή στις 20.6.2013, δηλαδή 3 μήνες μετά τις 21.3.2013 που επικυρώθηκε η διαθήκη από το Δικαστήριο και η διαχείριση της περιουσίας της αποβιώσασας παραχωρήθηκε από το Δικαστήριο στον ίδιο. Από το περιεχόμενο της διαθήκης είναι ξεκάθαρο ότι η εκφρασθείσα βούληση της αποβιώσασας ήταν να αποκλείσει τους Καθ' ων η Αίτηση από την περιουσία της, διότι καμιά αναφορά γίνεται σ' αυτούς. Εισηγήθηκε ότι δεν υπάρχουν πιθανότητες επιτυχίας της παρούσας αγωγής διότι με βάση τους περί Διαχειρίσεως Κληρονομιών Κανονισμών του 1955, οι Ενάγοντες θα έπρεπε να υποβάλουν ένσταση (caveat) εντός 8 ημερών από τη δημοσίευση της ειδοποίησης δηλαδή από 20.2.2013 και έπειτα εντός 3 μηνών να καταχωρήσουν την αγωγή, πράγμα που δεν έπραξαν, με αποτέλεσμα να απωλέσουν το αγώγιμο δικαίωμα τους και η καταχώρηση της παρούσας αγωγής είναι παράτυπη, εμπρόθεσμη, αντικανονική, λανθασμένη, καταχρηστική και εκδικητική. Η απόφαση του Δικαστηρίου επί των πιο πάνω προδικαστικών σημείων, θα θέσει εκτός συζήτησης ολόκληρη την αγωγή, θα σωθεί πολύτιμος δικαστικός χρόνος και θα περισωθούν δικαστικά και δικηγορικά έξοδα και για τις δύο πλευρές. Ο ευπαίδευτος συνήγορος των Εναγόντων συγκατατέθηκε στην προεκδίκαση των πιο πάνω νομικών σημείων και προώθησε τις θέσεις του σε εμπεριστατωμένη γραπτή αγόρευση, όπως και η ευπαίδευτη συνήγορος του Εναγομένου. Ο ευπαίδευτος συνήγορος των Εναγόντων η αίτηση εισηγήθηκε ότι οι προδικαστικές ενστάσεις καταχωρίστηκαν από τον Εναγόμενο μετά πάροδο 7 χρόνων από την καταχώριση της αγωγής, αφού μεσολάβησαν αρκετές διαδικασίες και συνεπώς ο Αιτητής καταχρηστικά καταχώρησε την Αίτηση ημερ. 2.4.2019, η οποία οδηγεί σε αδικία. Διευκρινίζεται ότι η προεκδίκαση των πιο πάνω νομικών σημείων, έγινε με τη συγκατάθεση του προηγούμενου συνηγόρου των Εναγόντων, όπως προκύπτει από το πρακτικό του Δικαστηρίου ημερ. 20.5.2019, δήλωση η οποία δεσμεύει τους Ενάγοντες, έστω και αν μεταγενέστερα μεσολάβησε η αλλαγή δικηγόρου εκ μέρους τους. Εξάλλου ο νέος δικηγόρος των Εναγόντων συμφώνησε επίσης με την προεκδίκαση των εν λόγω νομικών σημείων, όπως προκύπτει από το πρακτικό του Δικαστηρίου ημερ. 10.10.
3. Ως εκ τούτου κρίνω ότι οι Ενάγοντες δεν νομιμοποιούνται να εγείρουν ζήτημα καθυστέρησης στην καταχώρηση της Αίτησης ημερ. 2.4.2019 - στα πλαίσια της οποίας συμφωνήθηκε η προεκδίκαση των νομικών σημείων - ως και ζήτημα καταχρηστικής Αίτησης. Προχωρώ να εξετάσω την ουσία των πιο πάνω νομικών σημείων και ειδικότερα κατά πόσο οι σχετικές εισηγήσεις της ευπαίδευτης συνηγόρου του Εναγομένου ευσταθούν. Από τη θεώρηση των δικογράφων, προκύπτουν ως παραδεκτά γεγονότα τα ακόλουθα: (Α) Η XXXX Περικλέους Χριστοφή, τέως από το Σπιτάλι, Λεμεσού, απεβίωσε στις 26.7.2012, στη Λεμεσό, άγαμη, άτεκνη και χωρίς αδέλφια, αφήνοντας την διαθήκη ημερομηνίας 18.5.2008, με βάση την οποία ο Εναγόμενος διοριζόταν εκτελεστής και θεματοφύλακας της διαθήκης της. Σχετική είναι η παρ.2 της Έκθεσης Απαίτησης των Εναγόντων. (Β) Με βάση τη διαθήκη της αποβιώσασας ημερομηνίας 18.5.2008, αυτή άφησε όλη την περιουσία της στον Εναγόμενο και στην XXXXX Αντωνάκη Θεμιστοκλέους, οι οποίοι είναι πρώτα ξαδέλφια με την αποβιώσασα, χωρίς να αφήσει αδιάθετο μέρος της περιουσίας της. Σχετική είναι η παρ.6 της Έκθεσης Απαίτησης των Εναγόντων. (Γ) Μετά τον θάνατο της αποβιώσασας και συγκεκριμένα στις 11.1.2013 ο Εναγόμενος καταχώρησε στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού την αίτηση Διαχείρισης με αριθμό 12/2013 για την έκδοση παραχωρητηρίου επικύρωσης της διαθήκης και την παραχώρηση σε αυτόν των εγγράφων διαχείρισης της περιουσίας της αποβιώσασας. Σχετική είναι η παρ.3 της Έκθεσης Απαίτησης. (Δ) Στις 21.3.2013 η διαθήκη της αποβιώσασας επικυρώθηκε από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού και έγγραφα διαχείρισης της περιουσίας της αποβιώσασας παραχωρήθηκαν στον Εναγόμενο σαν τον μοναδικό κατονομαζόμενο σε αυτή εκτελεστή. Σχετική είναι η παρ.4 της Έκθεσης Απαίτησης των Εναγόντων. (Ε) Στα πλαίσια της διαχείρισης με αριθμό 12/2013, του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού, κατόπιν οδηγιών του πρωτοκολλητή του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού, ο Εναγόμενος δημοσίευσε στις 20.2.2013 στην Κυπριακή Καθημερινή Εφημερίδα «Φιλελεύθερος» σχετική ειδοποίηση στην οποία αναφερόταν ότι μετά την παρέλευση οκτώ

(8)ημερών από την εν λόγω δημοσίευση θα χορηγείτο από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού, Δικαιοδοσία Επικυρώσεως Διαθηκών προς τον Εναγόμενο από την Λεμεσό, η επικύρωση της διαθήκης της αποβιώσασας. Οποιοσδήποτε ενίστατο στην πιο πάνω επικύρωση της Διαθήκης της αποβιώσασας, καλείτο να υποβάλει εντός της εν λόγω προθεσμίας των οκτώ

(8)ημερών, ένσταση (caveat) στον Πρωτοκολλητή του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού. Αντίγραφο της εν λόγω δημοσίευσης ημερ. 20.2.2013 επισυνάπτεται ως Τεκμ.3 στην Ένορκη Δήλωση του Εναγομένου ημερ. 2.4.2019 που υποστηρίζει την Αίτηση ιδίας ημερομηνίας. Περαιτέρω, αναφορά στην εν λόγω δημοσίευση έγινε στην παρ.1Β της Τροποποιημένης Έκθεσης Υπεράσπισης του Εναγομένου. Ωστόσο οι Ενάγοντες στην Απάντηση τους στην Τροποποιημένη Έκθεση Υπεράσπισης του Εναγομένου και ειδικότερα στην παρ.2, ουδόλως αμφισβήτησαν την εν λόγω δημοσίευση. (Στ) Καμιά ένσταση (caveat) υποβλήθηκε από τους Ενάγοντες ή εκ μέρους οποιουδήποτε άλλου προσώπου που να έχει συμφέρον στην περιουσία της αποβιώσασας και ως εκ τούτου την 21.3.2013 η διαθήκη της αποβιώσασας επικυρώθηκε από το Δικαστήριο (Πρωτοκολλητή) και η διαχείριση της περιουσίας της αποβιώσασας παραχωρήθηκε από το Δικαστήριο στον Εναγόμενο, ως τον κατονομαζόμενο εκτελεστή της διαθήκης της πιο πάνω αποβιώσασας. Οι Ενάγοντες ούτε στην Έκθεση Απαίτησης, αλλά ούτε και στην Απάντηση τους στην Τροποποιημένη Έκθεση Υπεράσπισης του Εναγομένου - στην παρ.1Β της οποίας γίνεται ρητή αναφορά ότι οι Ενάγοντες ουδέποτε καταχώρισαν ένσταση (caveat) - προέβαλαν τον ισχυρισμό ότι καταχώρησαν οποτεδήποτε ένσταση (caveat). H γενική άρνηση των Εναγόντων στην παρ.1 και 2 της Απάντησης τους στην Τροποποιημένη Έκθεση Υπεράσπισης, των παρ.1Α και1Β της Τροποποιημένης Έκθεσης Υπεράσπισης του Εναγομένου, δεν κρίνεται ως αρκετή, ούτε και παραπέμπει στην άρνηση των γεγονότων που συνθέτουν τις εν λόγω παραγράφους, παρά μόνο παραπέμπουν στην άρνηση της βασιμότητας των προδικαστικών ενστάσεων. Οι Ενάγοντες όφειλαν να προβούν σε συγκεκριμένους ισχυρισμούς, εάν αρνούνται τα γεγονότα που συνθέτουν τις προδικαστικές ενστάσεις, κάτι που παρέλειψαν να πράξουν. Συνεπώς η μη καταχώρηση caveat εκ μέρους των Εναγόντων, είναι δεδομένη και δεν αποτελεί αμφισβητούμενο γεγονός. (Ζ) Οι Ενάγοντες καταχώρησαν την παρούσα αγωγή στις 20.6.2013, δηλαδή 3 μήνες μετά την επικύρωση στις 21.3.2013 της διαθήκης και την παραχώρηση στον Εναγόμενο των εγγράφων διαχείρισης της περιουσίας της αποβιώσασας στην Αίτηση 12/13 και 4 μήνες μετά τη σχετική δημοσίευση στην εφημερίδα Φιλελεύθερος στις 20.2.2013. Το άρθρο 13

(2)του περί Διαθηκών Διαχειρίσεως Κληρονομιών Αποθανόντων Νόμος Κεφ.189 προβλέπει το δικαίωμα αμφισβήτησης σε περίπτωση καταχώρισης Αίτησης για επικύρωση Διαθήκης, ως ακολούθως: «13.2 Κανένα παραχωρητήριο δεν εκδίδεται από πρωτοκολλητή επικύρωσης διαθηκών σε κάθε περίπτωση κατά την οποία υπάρχει αμφισβήτηση μέχρι να αρθεί αυτή, ή ε κάθε περίπτωση κατά την οποία φαίνεται σε αυτόν ότι δεν θα έπρεπε να γίνει έκδοση παραχωρητηρίου χωρίς τις οδηγίες του Δικαστηρίου.» Η διαδικασία τέτοιας αμφισβήτησης, προβλέπεται από τον Κανονισμό 24 των περί Διαχειρίσεως Περιουσιών Αποβιωσάντων Διαδικαστικών Κανονισμών 1955, ο οποίος προνοεί την καταχώρηση ανακοπής (caveat) ως ακολούθως: «24.-

(1)A caveat against a grant of probate or administration may be entered in the principal probate registry or in any probate registry.

(2)On a caveat being entered in a registry the probate registrar shall immediately send a copy thereof to the principal probate registry to be entered among the caveats in that registry.

(3)The principal probate registrar shall send a copy of caveats received from probate registries, other than the registry to which the application for a grant was made, to the latter registry.

(4)A caveat shall state the interest of the caveator in the estate of the deceased.

(5)No grant shall be made to an applicant after a caveat has been entered against his application unless- (

1. a)the caveator withdraws the caveat; or (
2. b)the caveator has for three months brought no action for administration; or (
3. c)the Court in an action between the applicant and the caveator orders a grant to issue to the applicant.

(6)A caveat shall be in Form 10 of Appendix A.

(7)A notice withdrawing a caveat may be filed either in the principal probate registry or in the probate registry where the application for a grant is made, and the registry receiving the notice of withdrawal shall send in a copy of such notice to the other.» Είναι νομολογημένο ότι η βασική επιδίωξη του Caveat είναι να δώσει τη δυνατότητα στον ενιστάμενο να εξασφαλίσει μαρτυρία ή σχετική νομική συμβουλή, ώστε να έχει την περίοδο των τριών μηνών που καθορίζει ο πιο πάνω Κανονισμός στη διάθεση του, για να τοποθετηθεί και να κινηθεί δικαστικά. Το πιο κάτω απόσπασμα από την υπόθεση Zavrou v. Nicolaides

(1984)J.S.C. 52, είναι σχετικό: «It is to provide a bar to the making of a grant for a period of three months, to give to the caveator time to make the necessary inquires and to obtain such information to enable him to determine, whether or not there are grounds for his opposing the grant, or to a person interested in the estate an opportunity of bringing any question arising in respect of the grant before the court. It is a step preliminary to a probate action or to the issue of a summons.» Στην υπόθεση Χρίστος Τριανταφυλλίδης, υπό την ιδιότητα του ως Eκτελεστής της Διαθήκης του Αποβιώσαντος Varoujan Βoyadjian v. Ayda Karaoglanian

(2010)1 A.A.Δ. 2014, καθορίστηκαν οι εφαρμοστέες αρχές σε σχέση με την ακολουθητέα διαδικασία για έγερση αμφισβητήσεων, η έννοια του caveat και η ερμηνεία του Κανονισμού 24

(5)(β) (ανωτέρω). Το πιο κάτω απόσπασμα είναι σχετικό: «Απορρέει από το λεκτικό του Κανονισμού ότι το caveat επενεργεί εναντίον της αίτησης για την παραχώρηση εγγράφων διαχείρισης μέχρις ότου είτε ο ενιστάμενος αποσύρει την ένσταση που έχει καταχωρήσει δυνάμει του Καν. 24

(1)ή δεν έχει καταχωρήσει αγωγή για τη διαχείριση εντός της περιόδου των τριών μηνών. Ο Καν. 24, όπως και οι ακολουθούντες Κανονισμοί, μέχρι και τον Καν. 34, βρίσκονται κάτω από το γενικό τίτλο, «Objections to and the right to a grant». Το caveat συμφώνως του Καν. 24, μπορεί να καταχωρηθεί στο κεντρικό Πρωτοκολλητείο Διαχειρίσεων ή σε οποιοδήποτε άλλο αρμόδιο Πρωτοκολλητείο, ο δε κατά τόπον Πρωτοκολλητής θα πρέπει να ενημερώσει αναλόγως το σχετικό μητρώο, καθώς και το κεντρικό Πρωτοκολλητείο. Το caveat πρέπει να αναφέρει, σύμφωνα με το εδάφιο

(4)του Καν. 24, το συμφέρον του ενισταμένου στην περιουσία του αποβιώσαντος, πρέπει δε σύμφωνα με το εδάφιο

(6), να είναι στο συγκεκριμένο έντυπο 10 του Παραρτήματος Α. Αναφέρεται στο σύγγραμμα των Williams & Mortimer: Executors Administrators and Probate, (Property and Conveyancing Library No. 10), έκδ. 1970, σελ. 375-376, ότι το caveat είναι στην ουσία μια γραπτή ειδοποίηση που αναχαιτίζει την χορήγηση εγγράφων διαχείρισης για την περιουσία αποβιώσαντος, χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση στον ενιστάμενο. Η βασική επιδίωξη του caveat είναι να δώσει τη δυνατότητα στον ενιστάμενο να εξασφαλίσει μαρτυρία ή σχετική νομική συμβουλή ως προς το θέμα ώστε να έχει την περίοδο που καθορίζει ο Κανονισμός στη διάθεση του για να τοποθετηθεί τελικώς στο ζήτημα. Όπως αναφέρεται, χρησιμοποιείται κάποτε ως ένα προκαταρκτικό στάδιο πριν την έγερση αγωγής ή ακόμη και για την επιδίωξη διατάγματος εγγύησης ή εγγυήσεων προς διασφάλιση της νόμιμης πορείας της διαχείρισης. Ακόμη μπορεί να χρησιμοποιηθεί από ένα πιστωτή για την παροχή ασφάλειας για την πληρωμή χρεών που οφείλονται στον ενιστάμενο πριν από την επανασφράγιση εγγράφων διαχείρισης. Αναφέρεται δε ότι με βάση τους Αγγλικούς Θεσμούς το caveat παραμένει κατά κανόνα σε ισχύ για περίοδο έξι μηνών, εκτός εάν άλλως πως αποφασίσει ο Πρωτοκολλητής. Επίσης καταγράφεται ότι: «The commencement of a probate action, though not extending the duration of a caveat, prevents the sealing of any grant (except a grant to an administrator pendent lite), whether or not a caveat has been entered, until application for a grant made by the person shown to be entitled by the decision of the court; .....». Τα ίδια ουσιαστικά αναφέρονται και στο σύγγραμμα των Tristram and Cootes: Probate Practice, 25η έκδ., σελ. 527-528. Έχοντας υπόψη όλα τα πιο πάνω, κρίνεται ότι το σαφές λεκτικό του Καν. 24

(5)(b), δεν παρέχει περιθώρια άλλης ερμηνείας εκτός από αυτή που η ίδια η γραμματική ερμηνεία προδιαγράφει ως αποτέλεσμα. Ο ενιστάμενος οφείλει να εγείρει εντός τριών μηνών αγωγή σε σχέση με τα της διαχείρισης, διαφορετικά ο Πρωτοκολλητής είναι ελεύθερος να χορηγήσει τα έγγραφα διαχείρισης, ώστε να δύναται ο διαχειριστής να προχωρήσει με τη συλλογή και τη διάθεση των περιουσιακών στοιχείων του αποβιώσαντος. Λανθασμένα το πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε στη βάση μόνο των πρωτοδίκων αγορεύσεων και χωρίς το θέμα να εγείρεται ρητά από την ίδια την ένσταση της εφεσίβλητης, ότι η τρίμηνη προθεσμία θέτει ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα που επενεργούν εναντίον του σκοπού για τον οποίο καταχωρείται το caveat. Η εγερθείσα πρωτοδίκως ένσταση δεν έθετε ούτε ζήτημα περιοριστικών χρονοδιαγραμμάτων, ούτε ζήτημα παρεμβάσης στο δικαίωμα προσφυγής σε Δικαστήριο, όπως αυτό κατοχυρώνεται από το Άρθρο 30 του Συντάγματος. Το μόνο που ηγέρθη ήταν ότι η πρόνοια για καταχώριση caveat στους περί Διαχειρίσεως Περιουσιών Κανονισμούς «.... δεν κωλύει αφ' εαυτής την καταχώριση κλητηρίου εντάλματος με αγωγή μετά την πάροδο τριών μηνών.». Όπως παρουσιάζεται από τα συγγράμματα που επεξηγούν τη φύση και την έννοια του caveat, η περίοδος των τριών μηνών που δίνεται από τους Κανονισμούς είναι αρκούντως ικανή για τον ενιστάμενο να εξετάσει τα δεδομένα της διαθήκης ή των περιφερειακών γεγονότων που συνδέονται με το θάνατο του αποβιώσαντος, ώστε να κρίνει κατά πόσο ενδείκνυται ή όχι η έγερση αγωγής. Το caveat και η τρίμηνη προθεσμία δεν έχουν το νόημα της αποστέρησης του ενισταμένου να προσφύγει στο Δικαστήριο, αλλά αντίθετα τον βοηθούν παρέχοντας σ' αυτόν χρόνο να αποφασίσει ως προς το πρακτέο. Παρόμοια επιχειρηματολογία από την εφεσίβλητη, αλλά και τον εφεσείοντα, όπως και πρωτοδίκως, αναπτύχθηκε και ενώπιον του Εφετείου μέσα από τα περιγράμματα και τις προφορικές αγορεύσεις. Τα όσα έχουν λεχθεί ανωτέρω απαντούν στην ουσία την επιχειρηματολογία της εφεσίβλητης, μπορεί δε απλώς να προστεθεί ότι η θέση του κ. Παπαλοίζου ότι η τρίμηνη προθεσμία που τέθηκε ήταν εκτός των δικαιωμάτων του τότε Κυβερνήτη, με βάση τη συμβουλή και βοήθεια του τότε Chief Justice, να εισάξει τέτοια πρόνοια, δεν είναι ορθή διότι με βάση το Άρθρο 57(α)(ii) του Administration of Estates Law Cap. 189, οι Κανονισμοί μπορούσαν να προβλέπουν για «non-contentious or common form probate business and proceedings in Court concerning grants and the administration of estates;». Όσον αφορά το θέμα της απαγόρευσης προσφυγής στο Δικαστήριο λόγω της τρίμηνης προθεσμίας, που κακώς απασχόλησε το Δικαστήριο εφόσον δεν ηγέρθηκε στην ένσταση ζήτημα αντισυνταγματικότητας επί της ουσίας της πρόνοιας του Κανονισμού, (πάντοτε και κατ' εξοχήν ένα μείζον θέμα που πρέπει να εγείρεται ρητά και ολοκληρωμένα), διαπιστώνεται ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο λανθασμένα βασίστηκε στην πρωτόδικη κρίση στη Zavrou v. Nicolaides - ανωτέρω - το σκεπτικό της οποίας δεν είχε οποιαδήποτε ιδιαίτερη ανάλυση ενόψει και του γεγονότος ότι ο διάδικος εκεί είχε εγκαταλείψει την αξίωση του για διαχείριση. Επομένως η διαπιστωθείσα εκεί θέση του πρωτοδίκου Δικαστηρίου ήταν εντελώς obiter. Παρερμήνευσε δε και το λόγο της απόφασης στη Fekkas v. The Electricity Authority of Cyprus - ανωτέρω - διότι εκεί το ζητούμενο ήταν το μη συμβατό της τρίμηνης προθεσμίας που το Άρθρο 11

(2)του Electricity Development Law, Cap. 171, (συνδυασμένο με το Άρθρο 2 του Public Officers Protection Law, Cap. 313), επέβαλλε ως προθεσμία σε υπαλλήλους της Αρχής να εγείρουν αγωγή εναντίον της για αμελείς ή άλλες ενέργειες, σε αντιδιαστολή με την προνοούμενη από το Άρθρο 68 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, προθεσμία των δύο ετών αναφορικά με αγωγές άλλων πολιτών εναντίον της πολιτείας ή των οργάνων της. Το Εφετείο έκρινε ότι η σχετική πρόνοια ήταν αντισυνταγματική κηρύσσοντας το Άρθρο 11

(2), αντίθετο με το Άρθρο 28 του Συντάγματος. Παρεμπιπτόντως και μόνο το Εφετείο είχε αναφέρει ότι η προθεσμία των τριών μηνών στο Άρθρο 11

(2), του Κεφ. 171, ήταν αυθαίρετη και ιδιαιτέρως σύντομη που παρεμπόδιζε στην ουσία την απρόσκοπτη πρόσβαση στο Δικαστήριο. Το Εφετείο δε εκεί δεν κήρυξε το Άρθρο 11

(2)αντισυνταγματικό με βάση το Άρθρο 30 του Συντάγματος. Όπως εξηγήθηκε και προηγουμένως, η τρίμηνη προθεσμία σκοπό έχει να βοηθήσει στην ουσία ένα ενιστάμενο πρόσωπο να έχει χρόνο να σκεφθεί κατά πόσο θα πρέπει να εγείρει ή όχι αγωγή. Αυτή η προθεσμία των τριών μηνών με βάση τον Κανονισμό δεν έχει καμία απολύτως σχέση, ούτε και είναι αντίθετη με τη γενικότερη πρόνοια του Άρθρου 3

(1)(c) του περί Παραγραφής Νόμου, Κεφ. 15, όπου καθορίζεται δωδεκαετής περίοδος προς έγερση αξίωσης που αφορά την περιουσία αποβιώσαντος προσώπου. Έχει δε προαναφερθεί και στην περικοπή από το σύγγραμμα των Williams and Mortimer: Executors Administrators and Probate - ανωτέρω - ότι η έγερση αγωγής σε σχέση με διαθήκη ή διαχείριση εμποδίζει την σφράγιση και τη χορήγηση εγγράφων διαχείρισης παρόλον που δεν επεκτείνει την ισχύ του caveat. Και αυτό ανεξάρτητα από το εάν έχει ή όχι καταχωρηθεί caveat. Αυτό επιβεβαιώνει ότι η ορθή ερμηνεία του Κανονισμού περί τρίμηνης προθεσμίας, όχι μόνο δεν αφαιρεί το δικαίωμα σε ελεύθερη πρόσβαση στο Δικαστήριο, αλλά αντίθετα είναι βοηθητική σε αυτή. Η αγωγή από μόνη της, έστω και χωρίς την καταχώρηση caveat, επενεργεί ανασταλτικά μέχρι την απόφαση του Δικαστηρίου για τη χορήγηση των εγγράφων διαχείρισης στον δικαιούχο. Εξ ου και ο έτερος αδελφός, Levon Boyadjian, καταχώρισε αγωγή εντός της περιόδου των τριών μηνών, το οποίο σημαίνει ότι ήταν σε θέση να λάβει τη σχετική απόφαση έχοντας εξετάσει τα ευρύτερα δεδομένα της διαθήκης και της προτεινόμενης από τον εφεσείοντα διαχείρισης. Παρατηρείται ότι εδώ η εφεσίβλητη δεν χρησιμοποίησε ορθά την τρίμηνη προθεσμία εφόσον όχι μόνο ήγειρε την αγωγή 15 ολόκληρους μήνες μετά την εκπνοή της περιόδου, αλλά το έπραξε, στη βάση μιας γενικής και μόνο οπισθογράφησης, όπως θα μπορούσε κάλλιστα να το έπραττε εξ αρχής.» To σκεπτικό της πιο πάνω υπόθεσης Τριανταφυλλίδης υιοθετήθηκε και στην υπόθεση Karaoglanian κ.ά v. Boyadjian, ECLI:CY:AD:2018:A305, Πολ. Έφ. 213/14 ημερ. 25.6.2018. Με βάση τις πιο πάνω νομολογιακές αρχές, με την καταχώριση του Caveat ή την απευθείας καταχώριση αγωγής, αναχαιτίζεται η χορήγηση εγγράφων διαχείρισης για την περιουσία αποβιώσαντος και η διαχείριση δεν μπορεί να προχωρήσει μέχρι να εκδικαστεί η αγωγή. Η διαδικασία προσβολής της εγκυρότητας μιας διαθήκης μπορεί να λάβει χώρα με δύο τρόπους: α) με την καταχώριση Caveat και την έγερση κληρονομικής αγωγής εντός της αποκλειστικής προθεσμίας των τριών μηνών από την καταχώριση του Caveat ή β) σε περίπτωση μη καταχώρισης Caveat και έγερσης αγωγής εντός τριών μηνών από τη δημοσίευση και πριν την επικύρωση της διαθήκης και χορήγηση εγγράφων διαχείρισης στον διαχειριστή/εκτελεστή. Όπως ρητά αποφασίστηκε στην υπόθεση Τριανταφυλλίδης (ανωτέρω) «. η έγερση αγωγής σε σχέση με διαθήκη ή διαχείριση εμποδίζει την σφράγιση και τη χορήγηση εγγράφων διαχείρισης παρόλον που δεν επεκτείνει την ισχύ του caveat. Και αυτό ανεξάρτητα από το εάν έχει ή όχι καταχωρηθεί caveat.» Κατ' επέκταση, μετά την παρέλευση της τρίμηνης προθεσμίας από την καταχώριση caveat και της μη καταχώρισης αγωγής εντός τριών μηνών ή της μη καταχώρισης caveat, ο Πρωτοκολλητής έχει την εξουσία να χορηγήσει τα έγγραφα διαχείρισης στον διαχειριστή της περιουσίας του αποβιώσαντος. Μετά την επικύρωση της διαθήκης και την χορήγηση των εγγράφων διαχείρισης, δεν μπορεί να εγερθεί κληρονομική αγωγή για προσβολή της εγκυρότητας της διαθήκης. Στην προκειμένη περίπτωση, αποτελεί παραδεκτό γεγονός ότι οι Ενάγοντες α) ουδέποτε καταχώρισαν caveat πριν την επικύρωση της διαθήκης της αποβιώσασας και την παραχώρηση των εγγράφων διαχείρισης στον Εναγόμενο ως εκτελεστή, β) στις 21.3.2013 η διαθήκη της αποβιώσασας επικυρώθηκε από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού και έγγραφα διαχείρισης της περιουσίας της παραχωρήθηκαν στον Εναγόμενο ως τον μοναδικό κατονομαζόμενο εκτελεστή, γ) στις 20.2.2013 ο Εναγόμενος, με οδηγίες του Πρωτοκολλητή του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού δημοσίευσε στην καθημερινή εφημερίδα «Φιλελεύθερος» Ειδοποίηση στα πλαίσια της Αίτησης διαχείρισης 12/13, στην οποία αναφερόταν ότι μετά παρέλευση

(8)οκτώ ημερών από τη δημοσίευση θα χορηγείτο από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού προς τον Εναγόμενο, η επικύρωση της διαθήκης της αποβιώσασας και οποιοσδήποτε ενίστατο στην επικύρωση της διαθήκης, καλείτο να υποβάλει ένσταση (Caveat) εντός της προθεσμίας των οκτώ ημερών και δ) οι Ενάγοντες καταχώρισαν την παρούσα αγωγή στις 20.6.2013 - χωρίς να καταχωρήσουν caveat εντός της προθεσμίας των 8 ημερών - δηλαδή μετά πάροδο τεσσάρων μηνών από τη λήξη της προθεσμίας των οκτώ ημερών δηλαδή από τις 28.2.2013 και μετά την επικύρωση της διαθήκης στις 21.3.2013 και την παραχώρηση των εγγράφων διαχείρισης στον Εναγόμενο. Σ' ότι αφορά την γνωστοποίηση της καταχώρισης της Αίτησης διαχείρισης με δημοσίευση σχετικός είναι ο Κανονισμός 32 του περί Διαχειρίσεων Περιουσιών Κανονισμών του 1955 και ο Τύπος 13 του Παραρτήματος Α, ως και το άρθρο 29

(2)του περί Διαθηκών Διαχειρίσεως Κληρονομιών Αποθανόντων Νόμου Κεφ.189, που ορίζουν ως ακολούθως: Κανονισμός 32: «The probate registrar, may require, before probate or, administration is granted, that notice of the application be published in such newspapers as he may direct. The notice shall be in Form 13 of Appendix A and, upon payment of the cost the advertisement shall be inserted by the probate registrar.» Άρθρο 29

(2): «Πριv από τηv έκδoση πιστoπoιητικoύ δυvάμει τoυ άρθρoυ αυτoύ, o πρωτoκoλλητής επικύρωσης διαθηκώv δύvαται vα απαιτήσει από τov αιτητή vα δώσει περαιτέρω πληρoφoρίες με έvoρκη δήλωση, ή vα δημoσιεύσει τέτoιες αγγελίες ως o πρωτoκoλλητής επικύρωσης διαθηκώv ήθελε διατάξει.» Συνακόλουθα, είναι η κατάληξη του Δικαστηρίου ότι οι Ενάγοντες α) δεν καταχώρησαν Caveat πριν την επικύρωση της διαθήκης και κατ' επέκταση δεν καταχώρισαν κληρονομική αγωγή εντός τριών μηνών από την καταχώριση του Caveat και β) δεν καταχώρισαν Caveat εντός των οκτώ ημερών από τη δημοσίευση, ούτε και καταχώρισαν την παρούσα αγωγή εντός τριών μηνών από τη λήξη της προθεσμίας των οκτώ ημερών και πριν την επικύρωση της διαθήκης. Οι Ενάγοντες καταχώρισαν την παρούσα αγωγή μετά την παρέλευση τεσσάρων μηνών από τη λήξη της προθεσμίας των οκτώ ημερών και μετά την επικύρωση της Διαθήκης. Κατ' επέκταση, κρίνω ότι η παρούσα αγωγή είναι εκπρόθεσμη και οι Καθ' ων η Αίτηση απώλεσαν το αγώγιμο δικαίωμα τους. Η κατάληξη αυτή κρίνει και την τύχη της αγωγής που δεν είναι άλλη παρά η απόρριψη της. Η αγωγή απορρίπτεται με έξοδα προς όφελος του Εναγόμενου και σε βάρος των Εναγόντων όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ............... Στ. Χατζηγιάννη, Π.Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο, Πρωτοκολλητής /ΞΠ Subject: Civil Jurisdiction / Other Actions / Final Αναφορά: Εκπρόθεσμη Κληρονομική Αγωγή cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο