P. HARAKIS LIMITED ν. Κάτσης, Αίτηση αρ. Κ20/2016, 30/7/2020 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:DEELEM:2020:15 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΝΟΙΚΙΑΣΕΩΝ ΛΕΜΕΣΟΥ - ΠΑΦΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Χρ. Ραγουζαίου, Προέδρου και Λ. Μιχαηλίδη, Στ. Θεοφάνους, Μελών Αίτηση αρ. Κ20/2016 Μεταξύ: P. HARAKIS LIMITED (HE676), από τη Λεμεσό Αιτήτρια Εταιρεία και xxx xxx Κάτσιης, από τη Λεμεσό Καθ' ου η Αίτηση ΚΑΙ ΩΣ ΕΤΡΟΠΟΠΟΙΗΘΗ ΔΥΝΑΜΕΙ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΗΜΕΡ.22/11/2019 Μεταξύ: P. HARAKIS LIMITED (HE676), από τη Λεμεσό Αιτήτρια Εταιρεία και xxx xxx Κάτσης, από τη Λεμεσό Καθ' ου η Αίτηση ---------------------- Ημερομηνία: 30.7.2020 Εμφανίσεις: Για την Αιτήτρια: κος Δαμιανού για Α. Καριτζής & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε. Ο Καθ' ου η αίτηση εμφανίζεται προσωπικά Α Π Ο Φ Α Σ Η Με την αίτηση της, με τον πιο πάνω τίτλο και αριθμό, η οποία καταχωρήθηκε στις 24.6.2016, η Αιτήτρια (υπό την ιδιότητα της ιδιοκτήτριας του επίδικου υποστατικού) ζητά από το Δικαστήριο να καθορίσει το καταβλητέο ενοίκιο των «δύο καταστημάτων με αριθμούς xx και xx, με αριθμούς εγγραφής 0/xxx και 0/xxx, αντίστοιχα επί της λεωφόρου xxx, Άγιος Τύχωνας, Πολυκατοικία xxx xxx, Κτήριο xx, Block xx", (και που στο εξής θα αναφέρονται, ως "το μίσθιο" ή "τα καταστήματα"). Απάντηση Ο Καθ' ου η αίτηση στην Απάντηση του (την οποία έχει, προφανώς εκ παραδρομής, ονομάσει Έκθεση Yπεράσπισης) αρνείται όλους τους ισχυρισμούς της Αιτήτριας, καθώς και την απαίτηση της για καθορισμό του ενοικίου του μισθίου. Διαδικασία: Το Δικαστήριο, εκδίδοντας οδηγίες στα πλαίσια της Δ.30, εξέδωσε στις 14.2.2017 οδηγίες για την ετοιμασία από Λειτουργό Εκτιμήσεων, έκθεσης εκτίμησης για το ύψος του δίκαιου ενοικίου του μισθίου. H έκθεση εκτίμησης ετοιμάστηκε και παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο στις 6.12.
- Αντίγραφα παραδόθηκαν αυθημερόν στις δύο πλευρές (μαζί με αντίγραφα του πίνακα των συγκριτικών ενοικιάσεων). Προτού ξεκινήσει η ακροαματική διαδικασία, κατατέθηκαν από τις δύο πλευρές παραδεκτά γεγονότα και έγγραφα. Ακολούθως, η πλευρά της Αιτήτριας δήλωσε ότι στην βάση των παραδεκτών γεγονότων δεν θα παρουσίαζε περαιτέρω μαρτυρία. Αφού παρουσιάστηκε και κατέθεσε προφορικά ο Καθ' ου η αίτηση, οι δύο πλευρές δήλωσαν ότι δεν επιθυμούν να αντεξετάσουν την Λειτουργό εκτιμήσεων. Κανένας άλλος μάρτυρας παρουσιάστηκε (παρά την αρχική δήλωση του Καθ' ου η αίτηση ότι επιθυμούσε να παρουσιάσει και άλλους μάρτυρες). Αφού ολοκληρώθηκε το στάδιο των τελικών αγορεύσεων, επιφυλάχθηκε η παρούσα απόφαση. Παραδεκτά γεγονότα Η Αιτήτρια εταιρεία είναι η ιδιοκτήτρια του επίδικου υποστατικού. Ο Καθ' ου η αίτηση είναι ο ενοικιαστής του επίδικου υποστατικού και η τελευταία γραπτή συμφωνία μεταξύ των διαδίκων συνάφθηκε κατά το έτος 1991, όπου ο Καθ' ου η αίτηση συμβλήθηκε με την προσωπική του ιδιότητα. Το επίδικο υποστατικό έχει συμπληρωθεί περί το έτος
- Η διεύθυνση του επίδικου υποστατικού είναι ως καταγράφεται στην κυρίως αίτηση (Λεωφόρος xxx, Άγιος Τύχωνας, Πολυκατοικία xxx xxx, Κτήριο xx, Block xxx), σε ελεγχόμενη από το Ενοικιοστάσιο περιοχή. Το τελευταίο ενοίκιο που συμφωνήθηκε μεταξύ των διαδίκων ανέρχεται σε €450 μηνιαίως, από τον μήνα Ιανουάριο
- Μαρτυρία και αξιολόγηση Ως προανέφερα, μοναδικός μάρτυρας στην υπόθεση, υπήρξε ο Καθ' ου η αίτηση, ο οποίος σε κανένα στάδιο της διαδικασίας έχει εκπροσωπηθεί από συνήγορο. Αναφέρθηκε στην ενοικιαστική σχέση των διαδίκων, η οποία ξεκίνησε κατά το έτος 1980, όταν η Αιτήτρια είχε άλλο διευθυντή (τον πατέρα της σημερινής διευθύντριας). Είχε τότε ο Καθ' ου η αίτηση, επιλέξει τη Λεμεσό για τη δραστηριοποίηση του, λόγω της προσφυγοποίησης του. Το ενοίκιο είχε συμφωνηθεί σε Λ.Κ.50 για το κάθε κατάστημα (σύνολο Λ.Κ.100). Η επόμενη συμφωνία υπογράφηκε στο έτος
- Περιοδικά, συμφωνούνταν κάποιες αυξήσεις στο ενοίκιο, το οποίο κατά το έτος 1994 ανήλθε στις Λ.Κ.300 και ακολούθως, με την αλλαγή του νομίσματος κατά το έτος 2008, αυξήθηκε περαιτέρω. Το μίσθιο είναι νόμιμα υπενοικιασμένο. Πριν την καταχώρηση της παρούσας Αίτησης και λόγω της οικονομικής κρίσης, ο ίδιος μείωσε το ενοίκιο του υπενοικιαστή (από €1.200,00 σε €1.000,00) ενώ η Αιτήτρια ζητούσε όπως το ενοίκιο αυξηθεί σε €1.200,00 - €1.300,00). Δεν συμφώνησαν οι διάδικοι και έτσι προχώρησε η δικαστική διαδικασία και το ενοίκιο παρέμεινε στα €450,
- Αντεξεταζόμενος, ο μάρτυρας, επανέλαβε κάποια από τα παραδεκτά γεγονότα και αναγνώρισε την έκθεση της Λειτουργού εκτιμήσεων (τεκμήριο 3). Αξιολόγηση μαρτυρίας Καθ' ου η αίτηση Ο Καθ' ου η αίτηση μου έχει κάνει σχετικά μόνο καλή εντύπωση. Κατά την αφήγηση της δικής του εκδοχής, αναλώθηκε (προφανώς λόγω της έλλειψης νομικής κατάρτισης) σε εξιστόρηση γεγονότων που δεν ήταν είναι επίδικα. Συνέτεινε ίσως σε αυτό και το γεγονός ότι ο μάρτυρας δεν εκπροσωπήθηκε σε κανένα στάδιο από συνήγορο. Τα μη επίδικα ζητήματα δεν θα σχολιαστούν και δεν θα ληφθούν υπόψη. Αυτά αφορούν ζητήματα που είτε δεν έχουν δικογραφηθεί, είτε αφορούν τις προσωπικές συνθήκες του Καθ' ου η αίτηση (οι οποίες σύμφωνα με το Νομο δεν λαμβάνονται από το Δικαστήριο υπόψη: την επένδυση που έγινε στο μίσθιο κατά τα έτη 1980 -1982, το τίμημα αγοράς που του είχε προταθεί από την Αιτήτρια και τους λόγους που δεν έγινε αποδεχτό, την επιχείρηση μπυραρίας που δημιούργησε ο ίδιος εκεί και την μεταγενέστερη υπενοικίαση της, την προσπάθεια της Αιτήτριας να συμβληθεί κατευθείαν με τον υπενοικιαστή, τα ποσά που του όφειλε ο υπενοικιαστής λόγω επιταγών που επιστράφηκαν ανεξαργύρωτες, το κατά πόσον το άτομο που παρουσιάζεται ως διευθύντρια της Αιτήτριας είναι κατάλληλά εξουσιοδοτημένο από αυτήν. Είναι φανερό ότι ο μάρτυρας ασχολήθηκε με τα ζητήματα αυτά διότι διακατεχόταν από αγωνία για το μέλλον της υπενοικίασης, σε περίπτωση που αποφασιστεί η αύξηση του ενοικίου του μισθίου. Σημειώνω εδώ ότι το μοναδικό επίδικο θέμα στην παρούσα υπόθεση είναι ο καθορισμός του ενοικίου του μισθίου. Οι όποιες αναφορές στο ζήτημα της «επένδυσης» στο μίσθιο και της επιχείρησης που ασκείται σε αυτό, θα μας απασχολήσουν μόνο στο βαθμό που επηρεάζουν το ζήτημα του καθορισμού του ενοικίου (αναφέρομαι ειδικά στην κατάσταση του μισθίου, κατά τον ουσιώδη χρόνο). Στην βάση των πιο πάνω, διευκρινίζω ότι οι αναφορές του μάρτυρα σε άσχετα ζητήματα, δεν θα σχολιαστούν περαιτέρω και απορρίπτονται. Ως προς την υπόλοιπη μαρτυρία του Καθ' ου η αίτηση διαπιστώνω ότι αυτή όχι μόνο δεν αμφισβητείται, αλλά καλύπτεται από τα παραδεκτά γεγονότα και επομένως κατατέθηκε εκ περισσού. Γ. Έκθεση εκτίμησης Λειτουργού Εκτιμήσεων: Στις υποθέσεις καθορισμού ενοικίου, το Δικαστήριο καλείται από τη νομοθεσία να καθορίσει το δίκαιο ενοίκιο υπολογίζοντας "το αγοραίο ενοίκιο και το μέσο όρο των ενοικίων στην ίδια μικρή περιοχή", διεξάγοντας προς τούτου έρευνα (αν το θεωρήσει κατάλληλο)[1]. Στα πλαίσια αυτής της διεξαγωγής έρευνας, τα Δ.Ε.Ε. έχουν στη διάθεση τους την βοήθεια των Λειτουργών εκτιμήσεων, οι οποίοι έχουν "προσόντα πραγματογνώμονα στον κλάδο εκτιμήσεως γης και ενοικίων"[2]. Στα πλαίσια της πιο πάνω νομοθεσίας (πρωτογενούς και δευτερογενούς), ετοιμάστηκε δυνάμει σχετικών οδηγιών του Δικαστηρίου, η έκθεση της Λειτουργού Εκτιμήσεων του Επαρχιακού Κτηματολογικού Γραφείου Λεμεσού, η οποία αφορά το ύψος του δίκαιου ενοικίου του επίδικου υποστατικού. Σύμφωνα με το περιεχόμενο της έκθεσης εκτίμησης, η Λειτουργός χρησιμοποίησε τη συγκριτική μέθοδο εκτίμησης και έλαβε υπόψη της, ως συγκριτικές, 17 συνολικά ενοικιάσεις, περιλαμβανομένου του μισθίου. Ως προς τον καθορισμό της μικρής περιοχής, φαίνεται ότι έχουν επιλεγεί μόνο τα πολύ κοντινά στο μίσθιο ενοικιασμένα υποστατικά [αφού βρίσκονται όλα στο ίδιο με το μίσθιο Φύλλο/Σχέδιο (Φ/Σχ.2-211-342, Τμήμα 4)]. Όλα τα πιο πάνω, αποτελούν πραγματικά γεγονότα που δεν έχουν αμφισβητηθεί. Σε αυτές τις συγκριτικές ενοικιάσεις, η Λειτουργός έχει προβεί σε αναπροσαρμογές και ζωνοποίηση των εμβαδών των υποστατικών, καταλήγοντας έτσι στα πιο κάτω ποσά: Το ενοίκιο του μισθίου ανέρχεται σε €4,24 ανά τ.μ., Ο μέσος όρος των ενοικίων στην μικρή περιοχή του μισθίου ανέρχεται σε €8,67 ανά τ.μ., Το αγοραίο ενοίκιο στην μικρή περιοχή (τρέχον ενοίκιο) ανέρχεται σε €9,00 ανά τ.μ. Η μόνη άλλη παρατήρηση της Λειτουργού εκτιμήσεων (στο τεκμήριο 3) είναι ότι τυγχάνει εφαρμογής στην παρούσα υπόθεση το άρθρο 8
(4)(β) του Ν.23/1983 αφού ο Καθ' ου η αίτηση είναι εκτοπισθείς[3]. Εφόσον οι διάδικοι είχαν δηλώσει ότι δεν επιθυμούν να προβούν σε αντεξέταση της Λειτουργού, αυτή δεν παρουσιάστηκε αφού η έκθεση εκτίμησης της είχε καταστεί εκ συμφώνου τεκμήριο. Η παράλειψη αντεξέτασης της Λειτουργού καθιστά αναντίλεκτα τα γεγονότα που αυτή περιγράφει στην έκθεση εκτίμησης που έχει παρουσιάσει. Αυτό όμως δεν συνεπάγεται αυτόματα την αποδοχή των συμπερασμάτων της, αφού το Δικαστήριο έχει καθήκον να ελέγξει την ακρίβεια των συμπερασμάτων κάθε εμπειρογνώμονα προτού αυτά γίνουν ή όχι τελικά αποδεκτά [βλ. Πιττάλης ν. Ianira Enterprises Ltd
(1979)1 A.A.Δ. 814]. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας των Λειτουργών εκτιμήσεων και η ορθή εφαρμογή των νομικών κριτηρίων καθορισμού του δίκαιου ενοικίου αποτελούν έργο του Δικαστηρίου[4]. Έχοντας εξηγήσει το καθεστώς διεξαγωγής από το Δικαστήριο, της έρευνας αναφορικά με τον καθορισμό του ύψους του δίκαιου ενοικίου του μισθίου και εξετάζοντας την έκθεση της Λειτουργού Εκτιμήσεων διαπιστώνω τα εξής:
(1)Ενώ έχει εντοπιστεί και καταγραφεί το αγοραίο ενοίκιο, αυτό δεν λήφθηκε υπόψη κατά τον υπολογισμό του δίκαιου ενοικίου.
(2)Η εφαρμογή στην πράξη του άρθρου 8
(4)(β) (βλ. υποσημείωση αρ. 3) είναι λανθασμένη καθότι η εφαρμογή του ποσοστού 80% δεν έγινε στο ολικό ποσό του μηνιαίου ενοικίου, παρά μόνο σε μέρος αυτού. Επομένως, για τους πιο πάνω λόγους, αποδέχομαι ότι τα ποσά του μέσου όρου των ενοικίων στην μικρή περιοχή του μισθίου και το αγοραίο ενοίκιο της περιοχής αυτής είναι ως καταγράφονται στην έκθεση εκτίμησης (τεκμήριο 3). Ωστόσο, δεν αποδέχομαι τις μαθηματικές πράξεις καθορισμού του δίκαιου ενοικίου και τον υπολογισμό του μειωμένου ποσοστού για τους εκτοπισθέντες. Τελικές αγορεύσεις Στις τελικές τους αγορεύσεις, οι δύο πλευρές υποστήριξαν τις θέσεις τους. Η μεν Αιτήτρια προώθησε το αίτημα της για αύξηση του ενοικίου και ο Καθ' ου η αίτηση επανέλαβε το ιστορικό της ενοικίασης και υπενοικίασης, ζητώντας από το Δικαστήριο να απορρίψει την Αίτηση καθότι δεν προκύπτει η νόμιμη εκπροσώπηση της Αιτήτριας από την διευθύντρια της. Σημειώνω ότι το ζήτημα της ιδιοκτησίας του μισθίου δεν θα μας απασχολήσει, καθότι αυτό αποτελεί παραδεκτό γεγονός και δεν είναι πλέον επίδικο. Αναφορά στις αγορεύσεις των δυο πλευρών θα γίνει όπου αυτό κριθεί απαραίτητο. Ευρήματα του Δικαστηρίου: Στη βάση των παραδοχών των δύο πλευρών, των μη αμφισβητούμενων γεγονότων και της αποδεκτής μαρτυρίας, βρίσκω ότι τα πραγματικά γεγονότα της υπόθεσης έχουν ως εξής: Ο Καθ' ου η αίτηση είναι εκτοπισθείς και ενοικιαστής του μισθίου, ιδιοκτησίας της Αιτήτριας εταιρείας, από το έτος
- Η τελευταία συμφωνία μεταξύ των διαδίκων συνάφθηκε στις 25.4.1991 και εξέπνευσε την 31.12.1992, με τον Καθ' ου η αίτηση να συνεχίζει έκτοτε να διατηρεί την νομική κατοχή του μισθίου και να έχει έτσι καταστεί θέσμιος ενοικιαστής. Το μίσθιο υπενοικιάζεται σε τρίτο πρόσωπο από το έτος
- Σήμερα χρησιμοποιείται ως εστιατόριο. Το μίσθιο έχει συνολικό εμβαδό 108,5τ.μ. και βρίσκεται εντός των ορίων του Κοινοτικού Συμβουλίου Αγίου Τύχωνα, δηλαδή εντός της ελεγχόμενης περιοχής, δυνάμει του Περί Ενοικιοστασίου Νόμου 23/1983, (όπως έχει μέχρι σήμερα τροποποιηθεί και που στο εξής θα αναφέρεται ως "ο Νόμος") καθώς και δυνάμει των Κ.Δ.Π. 519/2007 και 525/
- Το μίσθιο συμπληρώθηκε και προσφέρθηκε προς ενοικίαση κατά το έτος 1980 και έτσι εμπίπτει στην έννοια του όρου "ακίνητο" όπως αυτό ορίζεται στο άρθρο 2 του Νόμου 23/
- Το ενοίκιο του μισθίου ανέρχεται στα €450,00 μηνιαίως, τουλάχιστον από την 1.1.
- Νομική Πτυχή: Όπως έχει διαπιστωθεί, πιο πάνω, η επίδικη ενοικίαση εμπίπτει στις πρόνοιες του περί Ενοικιοστασίου Νόμου Ν.23/83, όπως έχει τροποποιηθεί και ως εκ τούτου ο καθορισμός του ενοικίου διέπεται από το Άρθρο 8 του Νόμου αυτού, το οποίο προνοεί τα εξής: "
(1)Ουδεμία αύξησις ενοικίου κατοικιών ή καταστημάτων δύναται να επιβληθή επί θεσμίου ενοικιαστού πλην ως εν τω παρόντι Νόμω διαλαμβάνεται.
(2)Είναι νόμιμον δια τον θέσμιον ενοικιαστήν ή τον ιδιοκτήτην οιασδήποτε κατοικίας ή καταστήματος, εάν θεωρή εαυτόν ηδικημένον, να αποτείνεται δι' αιτήσεως εις το Δικαστήριον δια τον καθορισμόν του δικαίου ενοικίου του πληρωτέου εν σχέσει προς την τοιαύτην κατοικίαν ή κατάστημα: Νοείται ότι ουδεμία αίτησις καταχωρίζεται προ της παρελεύσεως δύο ετών από της ημερομηνίας καθ' ην ο ενοικιαστής έλαβε κατοχήν του ακινήτου ή από τις ημερομηνίας της τελευταίας αύξησης ή μείωσης του ενοικίου. . . .
(3)Εις ην περίπτωσιν υποβάλλεται τοιαύτη αίτησις εις το Δικαστήριον, το Δικαστήριον εξετάζει ταύτην και, κατόπιν διεξαγωγής τοιαύτης ερεύνης οίαν τούτο ήθελε θεωρήσει κατάλληλον και παροχής εις ένα έκαστον των διαδίκων της ευκαιρίας να τύχη ακροάσεως, και λαμβανομένων υπ' όψιν των εν τοις εδαφίοις
(4)και
(5)αναφερομένων περιορισμών και περιστάσεων, καθορίζει το δίκαιον ενοίκιον από της ημερομηνίας καταχωρήσεως της τοιαύτης αιτήσεως και το ούτω καθορισθέν ποσόν θεωρείται ως το ενοίκιον το οποίον ο ενοικιαστής υποχρεούται να καταβάλλη εις τον ιδιοκτήτην. Δια τους σκοπούς της παραγράφου ταύτης θα υπηρετούν παρά τω Δικαστηρίω Λειτουργοί Εκτιμήσεων οίτινες, κατόπιν οδηγιών του Δικαστηρίου, θα δύνανται να διεξάγουν την έρευναν και να καταθέτουν την έκθεσιν των ενώπιον του Δικαστηρίου. [.] " Ο τελευταίος καθορισμός του ενοικίου του μισθίου, ανατρέχει στην 1.1.2014, ενώ η παρούσα Αίτηση έχει καταχωρηθεί στις 24.6.2016. Το ποσό που το Δικαστήριο θα καθορίσει ως το δίκαιο ενοίκιο του επίδικου υποστατικού, θα ανατρέχει στον χρόνο καταχώρισης της Αίτησης, (βλ άρθρο 8
(3)του Νόμου)[5]. Όσον αφορά το ύψος του καθοριζόμενου ενοικίου, αναφέρονται τα εξής στο εδάφιο 4(α) του άρθρου 8: "Το ανώτατον όριον του υπό του Δικαστηρίου καθοριζομένου δικαίου ενοικίου δεν θα υπερβαίνη ποσοστόν 14 τοις εκατόν δια τα πρώτα δύο έτη από της ενάρξεως ισχύος του παρόντος Νόμου, μετά το πέρας της οποίας περιόδου το ποσοστόν θα καθορίζεται ανά διετίαν υπό του Υπουργικού Συμβουλίου τη συστάσει του Υπουργού δια διατάγματος δημοσιευομένου εις την επίσημον εφημερίδα της Δημοκρατίας." Δυνάμει του Διατάγματος του Υπουργικού Συμβουλίου το οποίο δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας στις 9.4.2015, ως Κ.Δ.Π. 123/2015, το ανώτατο ποσοστό αυξήσεως, δυνάμει του πρώτου εδαφίου του άρθρου 4(α) ανερχόταν, για την χρονική περίοδο από την 22/4/2015 μέχρι και την 21/4/2017, σε 0%. Αυτό το μηδενικό ποσοστό κάλυπτε και τον ουσιώδη χρόνο καταχώρησης της παρούσας Αίτησης. Στη συνέχεια, η επιφύλαξη του εδαφίου 4(α) προνοεί τα ακόλουθα: "Νοείται ότι, αν η πρώτη αίτηση που υποβάλλεται μετά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του περί Ενοικιοστασίου (Τροποποιητικού) Νόμου του 1995 για αύξηση του ενοικίου βάσει του επιτρεπόμενου ποσοστού, που δεν υπερβαίνει τώρα το 14%, οδηγεί στον καθορισμό ενοικίου χαμηλότερου από το 40% του εκάστοτε μέσου όρου των ενοικίων της μικρής περιοχής, τότε καθορίζεται ενοίκιο ίσο προς το 40% του μέσου αυτού όρου. Το ποσοστό 40% ως ανωτέρω, για την πρώτη ή τις επόμενες αιτήσεις αυξάνεται από 1.1.1997 κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες ανά διετία, μέχρις ότου ανέλθει στο 90% του εκάστοτε μέσου όρου των ενοικίων της μικρής περιοχής. Το ποσοστό αυτό αυξήθηκε σε 50% την 1.1.1997, 60% την 1.1.1999, 70% την 1.1.2001, 80% την 1.1.2003 και 90% την 1.1.2005. Κατά τον ουσιώδη χρόνο της καταχώρισης της παρούσας Αίτησης ισχύει το ποσοστό του 90% του μέσου όρου των ενοικίων της μικρής περιοχής. Στην παρούσα υπόθεση, με δεδομένο ότι ο Καθ' ου η αίτηση είναι εκτοπισθείς, τυγχάνει εφαρμογής και το άρθρο 4(β) του Νόμου: "(β) Το ανώτατον όριον του Δικαστηρίου καθοριζομένου δικαίου ενοικίου εν ουδεμιά περιπτώσει θα υπερβαίνη το 80% του εν εδαφίω
(4)(α) καθορισμένων ποσοστών διά τους εκτοπισθέντας και παθόντας. Διά τους σκοπούς της παρούσης παραγράφου οι όροι "εκτοπισθείς" και "παθών" κέκτηνται την εις τους όρους τούτους αποδιδομένην έννοιαν υπό του Μέρους V του παρόντος Νόμου." Οι παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη για τον καθορισμό του δίκαιου ενοικίου καθορίζονται ενδεικτικά, αλλά όχι περιοριστικά, στο εδάφιο 5 του άρθρου 8: "
(5)Τηρουμένων των πιο πάνω εδαφίων, για τον καθορισμό του δικαίου ενοικίου πρέπει να υπολογίζεται το αγοραίο ενοίκιο και ο μέσος όρος των ενοικίων στην ίδια μικρή περιοχή, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η σπανιότητα παρόμοιων ακινήτων στην ίδια μικρή περιοχή, ενώ πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όλες οι περιστάσεις (εκτός οι προσωπικές), μεταξύ των οποίων η ηλικία, ο χαρακτήρας, το μέγεθος, η τοποθεσία, η κατάσταση του ακινήτου (και, προκειμένου περί διατηρητέας οικοδομής, κατά πόσο έχουν εκτελεσθεί σε αυτή έργα από τον ιδιοκτήτη και με ποιο ύψος δαπανών), καθώς και οι παρεχόμενες σ' αυτό διευκολύνσεις." Η πιο πάνω πρόνοια της νομοθεσίας επιβάλλει όπως το Δικαστήριο κατά τον καθορισμό του δικαίου ενοικίου λάβει υπόψη του εκτός από τον μέσο όρο των ενοικίων, το αγοραίο ενοίκιο της μικρής περιοχής και όλες τις περιστάσεις του επίδικου ακινήτου. Σχετικές είναι και η αποφάσεις στις υποθέσεις Αθανασίου κ.α. ν. Χριστοδούλου κ.α.
(2006)1 Α.Α.Δ. 41, Γεωργιάδης ν. Shaftakolas Estates Ltd
(1999)1 Α.Α.Δ. 1750, Φεραίος ν. Χρ. Γεωργιάδης Λτδ, ECLI:CY:AD:2015:D804, Πολιτική έφεση 212/2010, ημερομηνίας 2.12.
- Ο μέσος όρος των ενοικίων της μικρής περιοχής του μισθίου ανέρχεται σε €8,67 ανά τ.μ. μηνιαίως και το αγοραίο ενοίκιο της περιοχής ανέρχεται σε €9,00 ανά τ.μ. Ο μέσος όρος των δύο αυτών ποσών είναι €8,83 και το 90% αυτού €7,95 ανά τ.μ. Εφαρμόζοντας το ποσό αυτό στο εμβαδόν του μισθίου (108,5 τ.μ. x €7,95= 862,25) καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι το δίκαιο ενοίκιο του μισθίου ανέρχεται σε €862,25 μηνιαίως. Εφόσον ο Καθ' ου η αίτηση είναι εκτοπισθείς, το ποσό αυτό θα μειωθεί στο 80%, δηλαδή σε €690,06 (€862,25 x 80% = €690,06). Λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πάνω, βρίσκω ότι δικαιολογείται ο καθορισμός του μηνιαίου ενοικίου του μισθίου σε €690,06 από την ημερομηνία καταχώρησης της παρούσας Αίτησης[6], δηλαδή από τις 24.6.
- Κατάληξη: Στη βάση των πιο πάνω διαπιστώσεων μου, η Αίτηση επιτυγχάνει και με την σύμφωνη γνώμη των Παρέδρων εκδίδεται διάταγμα με το οποίο το μηνιαίο ενοίκιο του μισθίου καθορίζεται σε €690,06 από την 24.6.
- Τα έξοδα θα ακολουθήσουν το αποτέλεσμα και με την σύμφωνη γνώμη των Παρέδρων επιδικάζονται υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση, όπως αυτά υπολογιστούν από τον Γραμματέα και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ................ Χρ. Ραγουζαίου Πρόεδρος Δικαστηρίου Πιστό Αντίγραφο Γραμματέας [1] Βλ. άρθρο 8 του Ν.32/
- [2] Βλ. κανονισμό 10 του περί Ενοικιοστασίου Διαδικαστικού Κανονισμού
- [3] 8
(4)(β) " Το ανώτατον όριον του Δικαστηρίου καθοριζομένου δικαίου ενοικίου εν ουδεμιά περιπτώσει θα υπερβαίνη το 80% του εν εδαφίω
(4)(α) καθορισμένων ποσοστών διά τους εκτοπισθέντας και παθόντας." [4] Βλ. Αθανασίου κ.ά. ν. Χριστοδούλου κ.ά.
(2006)1 ΑΑΔ 41 [5] "
(3)Εις ην περίπτωσιν υποβάλλεται τοιαύτη αίτησις εις το Δικαστήριον, το Δικαστήριον εξετάζει ταύτην και, [.] καθορίζει το δίκαιον ενοίκιον από της ημερομηνίας καταχωρήσεως της τοιαύτης αιτήσεως και το ούτω καθορισθέν ποσόν θεωρείται ως το ενοίκιον το οποίον ο ενοικιαστής υποχρεούται να καταβάλλη εις τον ιδιοκτήτην." [6] Βλ. υποσημείωση 5 πιο πάνω. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο