SILVERLAND CONSTRUCTIONS & DEVELOPMENTS LTD ν. CHARALAMBOUS, Αρ. Αγωγής: 4279/12, 31/7/2020 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup
- on)- Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2020:A117 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Στ. Λουκίδου-Βασιλείου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 4279/12 Μεταξύ: SILVERLAND CONSTRUCTIONS & DEVELOPMENTS LTD, εκ Λεμεσού Εναγόντων Και XXXXXX XXXXXX CHARALAMBOUS, εκ Λεμεσού Εναγομένης --------------------- ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 31.7.2020 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για Ενάγοντες: κ. Γ. Κωνσταντινίδης για Γιάννης Κωνσταντινίδης & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε. Για εναγόμενη: κ. Α. Βαφέας για Αντώνης Βαφέας & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε. Α Π Ο Φ Α Σ Η Η ενάγουσα εταιρεία (στο εξής η Ενάγουσα) με την παρούσα αγωγή αξιώνει από την εναγόμενη το ποσό των €28.980= ως αχρεωστήτως καταβληθέν και/ή ως αποζημιώσεις για παραβίαση συμφωνίας. Σύμφωνα με την έκθεση απαίτησης η ενάγουσα ασχολείται με την κατασκευή και/ή ανέγερση και/ή πώληση πολυτελών κατοικιών. Κατά και/ή περί τις 31/03/2009 υπεγράφη μεταξύ της ενάγουσας, της εναγόμενης και της εταιρείας K.C. ELITE INTERIORS LTD γραπτή συμφωνία (στο εξής η «Συμφωνία») με βάση την οποία η εναγόμενη ανέλαβε να εκτελέσει διάφορες εργασίες σχεδιασμού και διακόσμησης στο υποστατικό της ενάγουσας που έφερε την ονομασία «Silver Star» στο χωριό ΧΧΧΧΧΧ-ΧΧΧΧΧΧ στην επαρχία Λεμεσού (στο εξής «το Έργο»). Μεταξύ των όρων της συμφωνίας ήταν ότι η εναγόμενη θα είχε τον αποκλειστικό έλεγχο και/ή την επίβλεψη των εργασιών που αφορούσε η συμφωνία και θα εκτελούσε τις υποχρεώσεις της σε τρία στάδια τα οποία καθορίσθηκαν ως το «Concept stage», το «First Stage» και το «Second Stage». Το πρώτο στάδιο (Concept Stage) αφορούσε την «σύλληψη» του σχεδιασμού των εσωτερικών χώρων του έργου με την ετοιμασία και παράδοση στην ενάγουσα τρισδιάστατων σχεδίων/εικόνων για τις επιλεγμένες περιοχές του έργου. Το δεύτερο στάδιο (First Stage) περιλάμβανε την ετοιμασία νέων σχεδίων στα οποία θα φαίνεται ο χώρος και ο τρόπος στον οποίο θα τοποθετούνται τα έπιπλα και τα είδη υγιεινής. Το τρίτο στάδιο (Second Stage) περιλάμβανε την ετοιμασία ολοκληρωμένων σχεδίων και αποστολή τους στην ενάγουσα για τελικό έλεγχο και αποδοχή. Στο στάδιο αυτό περιλαμβάνονταν και οι εξής εργασίες.
- i)Συλλογή από την εναγόμενη των τελικών στοιχείων για την ολοκλήρωση του σχεδίου (design).
- ii)Ο τελικός σχεδιασμός των επίπλων, τελικός σχεδιασμός της τοποθέτησης των επίπλων και των ειδών υγιεινής iii) Ο τελικός σχεδιασμός για την τοποθέτηση στα δάπεδα, τοίχους και άλλες περιοχές του έργου κεραμικών και/ή πλακακίων.
- iv)Σχέδια των ολοκληρωμένων διακοσμήσεων στα δάπεδα και τους τοίχους του έργου,
- v)Τελικά σχέδια για τις «δύσκολες συνδέσεις»,
- vi)Τελικές τρισδιάστατες εικόνες για το έργο. vii) Υπογραφή της αποδοχής του ολοκληρωμένου σχεδίου από την ενάγουσα. viii) Παράδοση στην ενάγουσα των ολοκληρωμένων έργων. Περαιτέρω η εναγόμενη θα συνέστηνε στην ενάγουσα για αγορά, έπιπλα, είδη υγιεινής, φωτιστικά, αξεσουάρ και είδη τέχνης, τα οποία η ενάγουσα θα προμηθευόταν από την KC ELITE INTERIORS LTD αποκλειστικά και/ή από υπεργολάβο της εν λόγω εταιρείας. Το κόστος των εργασιών που ανέλαβε να εκτελέσει η εναγόμενη καθορίστηκε με βάση την συμφωνία στο ποσό των €41,400 συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ, το οποίο και θα πληρωνόταν ως ακολούθως: (α) €12,420 με την ολοκλήρωση του πρώτου σταδίου (Concept stage). (β) €16.560 με την ολοκλήρωση του δεύτερου σταδίου (first Stage) (γ) €12,420 με την ολοκλήρωση του τελευταίου σταδίου (second Stage). Είναι θέση της ενάγουσας ότι κανένα από τα πιο πάνω στάδια των εργασιών δεν ολοκληρώθηκε πλήρως και/ή σύμφωνα με τα όσα προέβλεπε η συμφωνία. Ισχυρίζεται δε ότι επανειλημμένα είχε ζητήσει από την εναγόμενη να προβεί σε αλλαγές στο σχεδιασμό της αρχικής ιδέας και η εναγόμενη συνεχώς υποσχόταν ότι θα το έπραττε χωρίς τελικά να το πράξει. Προβάλλει δε ότι λόγω της φύσης της εργασίας που η εναγόμενη ανέλαβε με βάση τη συμφωνία, το έργο και/ή οι υποχρεώσεις της θεωρούνται ότι έχουν εκπληρωθεί με την πλήρη εκτέλεση και/ή εκπλήρωση και των τριών ως άνω αναφερόμενων σταδίων, μερική δε εκπλήρωση τους καθιστά την οποιοσδήποτε εκτελεσθείσα εργασία άχρηστη και/ή επουσιώδους σημασίας. Η εναγόμενη ισχυρίστηκε ότι εκτέλεσε το πρώτο και το δεύτερο στάδιο και μέρος του τρίτου σταδίου, θέση την οποία η ενάγουσα απορρίπτει και ισχυρίζεται ότι η εναγόμενη απλά την εφοδίασε με ένα σετ από προσχέδια και/ή σχέδια, τα οποία ουδόλως ανταποκρίνονται στα συμφωνηθέντα. Αναφέρει περαιτέρω ότι δείχνοντας καλή πίστη και/ή εμπιστοσύνη στη συνεργασία της με την εναγόμενη πλήρωσε σε αυτή τις πρώτες δόσεις που αφορούσαν τα δύο πρώτα στάδια των εργασιών της συμφωνία. Περί τις 21/06/2012 η εναγόμενη και η εταιρεία KC Elite Interiors Ltd απέστειλαν επιστολή προς την ενάγουσα με την οποία τερμάτισαν τη συμφωνία χωρίς να επικαλεστούν οποιοδήποτε λόγο. Είναι η θέση της ενάγουσας ότι ο τερματισμός της συμφωνίας είναι παράνομος και αυθαίρετος και αναιρεί και/ή καθιστά άχρηστες και ή χωρίς οποιοδήποτε ουσιαστικό αντίκρισμα τις όποιες εργασίες εκτέλεσε η εναγόμενη. Προβάλλει ότι η μη εκπλήρωση του όλου έργου ισοδυναμεί με καθόλου εκπλήρωση και ως εκ τούτου το ποσό που πλήρωσε στην εναγόμενη πρέπει να της επιστραφεί. Η εναγόμενη με την έκθεση υπεράσπισης της, αρνείται τους ισχυρισμούς της έκθεσης απαίτησης και ισχυρίζεται ότι τα δύο πρώτα προβλεπόμενα στη συμφωνία στάδια ολοκληρώθηκαν και/ή εκτελέσθηκαν και/ή εκπληρώθηκαν πλήρως. Αναφορικά δε με το τρίτο στάδιο η εναγόμενη ισχυρίζεται ότι εκτελέστηκε μερικώς, δηλαδή, παραδόθηκαν τα προβλεπόμενα από την συμφωνία σχέδια και έγιναν αποδεκτά από την ενάγουσα αλλά δεν ολοκληρώθηκε πλήρως λόγω του τερματισμού της συμφωνίας. Αναφέρει περαιτέρω ότι, με βάση τις πρόνοιες της συμφωνίας, είχε το δικαίωμα να τη τερματίσει σε οποιοδήποτε στάδιο χωρίς να θεωρείται ότι καμία εργασία δεν εκτελέστηκε και ή ότι οι εργασίες που εκτελέσθηκαν καθίστανται άχρηστες. Αποδέχεται την αποστολή της επιστολής ημερ.21/06/2012 και ισχυρίζεται ότι βάσει της συμφωνίας δεν ήταν υποχρεωμένη να εξηγήσει και/ή να προβάλει οποιοδήποτε λόγο για τον τερματισμό της συμφωνίας. Κατά την ακροαματική διαδικασία κατέθεσαν στο Δικαστήριο δυο μάρτυρες. Για την πλευρά της ενάγουσας κατέθεσε ο διευθυντής αυτής ΧΧΧΧΧΧ Μακεδόνας (ΜΕ1). Για την πλευρά του εναγόμενων κατέθεσε η εναγόμενη (ΜΥ1). Κατατέθηκε επίσης από τους μάρτυρες αριθμός τεκμηρίων. Μετά δε την ολοκλήρωση της μαρτυρίας οι συνήγοροι των δύο πλευρών καταθέσαν στο Δικαστήριο γραπτές αγορεύσεις με τις οποίες υποστήριξαν τις θέσεις και τα επιχειρήματα των διαδίκων που έκαστος εκπροσωπεί. Σύμφωνα με την πάγια νομολογία, ο ενάγων (στην περίπτωση ανταπαίτησης ο εναγόμενος) έχει το γενικό βάρος να αποδείξει στο μέτρο του ισοζυγίου των πιθανοτήτων ότι η δική του εκδοχή γεγονότων είναι πιο πιθανή παρά να μην είναι. Η αρχή αυτή έχει επαναληφθεί στην απόφαση Χρυσάνθη Χρύσανθου και Σταύρος Φραντζή ν Αντρέα Φραντζή
(2010)1Β Α.Α.Δ.1295. Όπως διευκρινίσθηκε στην υπόθεση Μαρσέλ κ.ά ν. Λαϊκή Τράπεζα Λτδ
(2001)1(B) Α.Α.Δ 1858 - «Το κριτήριο δεν είναι αν η θέση ή η εκδοχή του διαδίκου που φέρει το βάρος της απόδειξης (onus of proof) είναι «η πιο πιθανή παρά η αντίθετη», εκείνη δηλαδή του αντιδίκου του. Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο, με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση του ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not).». Το νομικό ή γενικό βάρος δεν πρέπει όμως να συγχέεται με το αποδεικτικό βάρος απόδειξης. Το πρώτο είναι πάντοτε στους ώμους του ενάγοντα και δεν μεταφέρεται. Το ειδικό βάρος απόδειξης υποδηλώνει το βάρος που έχει ένας διάδικος να παρουσιάσει ικανοποιητική μαρτυρία για την υποστήριξη ενός επίδικου θέματος ή ενός θέματος που είναι σχετικό, έτσι ώστε το δικαστήριο να καλέσει την άλλη πλευρά να απαντήσει. Τα όσα οι μάρτυρες της κάθε πλευράς έχουν αναφέρει στο Δικαστήριο είναι πλήρως καταγραμμένα στα πρακτικά που τηρήθηκαν και λαμβάνονται υπόψη από το Δικαστήριο μαζί με τα κατατεθέντα τεκμήρια στο σύνολο τους και δεν θεωρείται σκόπιμο να επαναληφθούν στην ολότητα τους. Πιο εκτενής αναφορά στην μαρτυρία γίνεται, εκεί όπου κρίνεται αναγκαίο, κατά το στάδιο της αξιολόγησης της μαρτυρίας των μαρτύρων. Λαμβάνεται επίσης υπόψη η επίδικη συμφωνία που κατατέθηκε στο Δικαστήριο, αναφορά στους όρους της οποίας επίσης γίνεται εκεί όπου κρίνεται αναγκαίο. Θα πρέπει επίσης να λεχθεί ότι η παρούσα υπόθεση ως πολιτική κρίνεται επί του ισοζυγίου των πιθανοτήτων και ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός είτε εξ' ολοκλήρου είτε μερικώς (Βλ. Αγαπίου ν. Παναγιώτου
(1988)1 Α.Α.Δ. 263 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Μανώλη
(1995)2 Α.Α.Δ. 207). Λέχθηκε, επίσης, ότι η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα δεν είναι επιλήψιμη (Βλ. Χάρης Χρίστου ν. Ευγενία Khoreva
(2002)1 Α.Α.Δ. 454). Έχει κριθεί νομολογικά, ότι όταν ένας μάρτυρας κριθεί αξιόπιστος, το Δικαστήριο μπορεί να αποδεχθεί μέρος της μαρτυρίας του και να απορρίψει άλλο (Shahin Mohamed v. Δημοκρατίας
(2010)2 Α.Α.Δ266 και Ιωσηφίδη v. Αστυνομίας Ποινική Έφεση 243/2012, ημερ. 2.5.2014. Κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας είχα την ευκαιρία και παρακολούθησα με προσοχή τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενόρκως. Παρακολούθησα τον τρόπο που αυτοί έδιδαν μαρτυρία, τις απαντήσεις και τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα και είμαι σε θέση να αξιολογήσω την μαρτυρία τους. Παράγοντες που έλαβα υπόψη μου, χωρίς να είναι εξαντλητικού χαρακτήρα κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας, είναι η αμεσότητα των απαντήσεων, η σαφήνεια που αυτές περιείχαν, ο τρόπος με τον οποίο δίδονταν οι απαντήσεις από τους μάρτυρες, οι αντιφάσεις που υπήρξαν στις απαντήσεις τους καθώς και η συνάφεια μεταξύ αυτών που ισχυρίστηκαν και των δικογραφημένων ισχυρισμών των δύο πλευρών. Η σημασία της δικογραφίας στην πολιτική δίκη είναι γνωστή, χαρακτηριστικά δε είναι τα όσα λέχθηκαν στην Παπαγεωργίου ν. Κλάππα
(1991)1 Α.Α.Δ. 24, στις σελ. 28-29. Πρόσφατα επαναλήφθηκε στην Dairy King Ltd v. Οργανισμού Κυπριακής Γαλακτοκομικής Βιομηχανίας, Πολ. Έφ. 272/10, ημερ. 21.7.16 ότι τα επίδικα θέματα καθορίζονται από τα δικόγραφα και όχι απ' ό,τι εισηγείται η μαρτυρία οποιουδήποτε μάρτυρα, ούτε και είναι επιτρεπτό σε διάδικο κατά τη δίκη να προβάλλει ζητήματα και θέσεις που δεν έχουν δικογραφηθεί προηγουμένως, παρέχοντας έτσι σε αυτόν την ευκαιρία να ελίσσεται κατά το δοκούν. Είναι επίσης καλά νομολογημένη η αρχή ότι ζητήματα και θέσεις που δεν δικογραφούνται δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη ακόμα και αν τέθηκαν στη μαρτυρία χωρίς ένσταση (μεταξύ άλλων, Φελλά κ.α. ν. Τράπεζας Κύπρου Δημόσιας Εταιρείας Λτδ, Πολ. Εφ. 94/10 και 158/10, ημερ. 28.9.15, Μελάς ν. Κυριάκου
(2003)1 Α.Α.Δ. 826, Latifundia Properties Ltd v. Φάκη κ.α.
(2003)1 Α.Α.Δ. 670, Πουρίκκος ν. Σάββα κ.α.
(1991)1 Α.Α.Δ. 507, Βαριάνου ν. Βορκά
(2010)1 Α.Α.Δ. 1541). Όπως αναφέρθηκε στην υπόθεση SP CONSULTANCY LTD, κ.α. v. TRANSTEAM LTD κ.α Πολιτική Έφεση 89/2011 ημερ. 13.4.2016 «σύμφωνα με τη νομολογία, αξιολόγηση γίνεται σε σχέση με τα επίδικα θέματα και ιδιαίτερα εκείνα που είναι υπό αμφισβήτηση (βλ. R.C.K. Sports v. Persona Advertising Ltd
(1996)1Β ΑΑΔ 1074).» Ο ΜΕ1 ως μέρος της κυρίως εξέταση του κατέθεσε γραπτή δήλωση, της οποίας υιοθέτησε το περιεχόμενο και σημειώθηκε ως Έγγραφο Α. Κατέθεσε τεκμήρια στο Δικαστήριο την συμφωνία (τεκμ. 1), σχετικά ηλεκτρονικά μηνύματα (τεκμ 2, 3 και 4) και την επιστολή τερματισμού της συμφωνίας ημερ. 21/06/2012 (τεκμ5). Στην γραπτή κατάθεση του αναφέρει ότι είναι διευθυντής της ενάγουσας και γνωρίζει την εναγόμενη προσωπικά, η οποία ασκεί δραστηριότητες διακοσμήτριας εσωτερικού χώρου και συνεργάζεται με την εταιρεία Κ. C. ELITE INTERIORS LTD, που ανήκει στην ίδια και τον σύζυγο της. Περιγράφει τα τρία στάδια των εργασιών που βάσει της συμφωνίας η εναγόμενη ανέλαβε να εκτελέσει καθώς και τον τρόπο πληρωμής τους. Η εκδοχή του σύμφωνα με την μαρτυρία του ήταν ότι η ενάγουσα πλήρωσε για τα δύο πρώτα στάδια των εργασιών παρόλο που η εναγόμενη δεν τα ολοκλήρωσε. Ο λόγος που έγινε αυτό, ήταν διότι ο ίδιος προσπαθούσε να την «καλοκρατεί και να της ικανοποιεί κάποιες απαιτήσεις της» ένεκα και της συνεργασίας τους σε σχέση με άλλο έργο που της είχε ανατεθεί από την ενάγουσα, για τη διακόσμηση ενός μοναδικού έργου, ήτοι της πολυτελούς έπαυλης Santa Barbara. Εάν η ενάγουσα προέβαινε στον τερματισμό της συμφωνίας, υπήρχε ο κίνδυνος ο τερματισμός αυτός να επηρεάσει δυσμενώς την πρόοδο των εργασιών στο Santa Barbara. Αναφέρει ότι σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας, η ολοκλήρωση της παράδοσης του κάθε σταδίου θα επιβεβαιωνόταν με την υπογραφή εκ μέρους του πελάτη δηλαδή της ενάγουσας, του σχετικού εγγράφου που θα αποδείκνυε την παράδοση- παραλαβή κάθε φάσης. Όλα τα σχέδια και το υλικό το οποίο θα παρέδιδε η εναγόμενη στην ενάγουσα πριν την υπογραφή του σχετικού εγγράφου παράδοσης παραλαβής, που αφορούσε το κάθε στάδιο, θα έπρεπε να συζητούντο μεταξύ της εναγόμενης και της ενάγουσας ή των συμβούλων της ή άλλων προσώπων που θα εκτελούσαν τις σχετικές εργασίες, έτσι ώστε, να επιβεβαιώνεται και να είναι δυνατή η άμεση εκτέλεση τους χωρίς την ανάγκη περαιτέρω διευκρινίσεων ή παρέμβασης της εναγόμενης. Κανένα από τα πιο πάνω στάδια των εργασιών δεν ολοκληρώθηκε πλήρως και επανειλημμένα ζητήθηκε από την εναγόμενη να προβεί σε αλλαγές στο σχεδιασμό της αρχικής ιδέας χωρίς τελικά να το πράξει. Με την επιστολή ημερ. 21/06/2012 η εταιρεία KC ELITE INTERIORS LTD τερμάτισε τη συμφωνία. Ο τερματισμός της συμφωνίας αμφισβητήθηκε από την ενάγουσα από την πρώτη στιγμή και δεν μπορεί να φέρει οποιοδήποτε έννομο αποτέλεσμα, ιδίως σε σχέση με την εναγόμενη. Η εναγόμενη, δεν εκτέλεσε τις συμβατικές της υποχρεώσεις και τα χρήματα τα οποία της κατέβαλε η ενάγουσα δεν ανταποκρίνονται στις εργασίες τις οποίες ανέλαβε να εκτελέσει. Όσες δε εργασίες και σχέδια ετοίμασε σε σχέση με τη συμφωνία ήταν ουσιαστικά άχρηστα για την ενάγουσα, αφού, δεν ήταν οι τελικές εργασίες και σχέδια που αφορούσαν το κάθε στάδιο της συμφωνίας. Τέλος ο ΜΕ1 αναφέρει στη γραπτή δήλωση του ότι, η καλή συνεργασία που είχε η ενάγουσα με την εναγόμενη ανατράπηκε λόγω της αντιεπαγγελματικής συμπεριφοράς της τελευταίας, με αποτέλεσμα να αναγκαστεί να καταχωρήσει την παρούσα αγωγή εναντίον της αλλά και άλλη αγωγή σε σχέση με το έργο Santa Barbara. Κατά την αντεξέταση του αρνήθηκε ότι η εναγόμενη ολοκλήρωσε και παράδωσε στην ενάγουσα την εργασία των δύο πρώτων σταδίων που προβλέπονται στη συμφωνία. Ανέφερε ότι η οικοδόμηση της συγκεκριμένης κατοικίας ξεκίνησε το έτος 2009 αλλά δεν αποπερατώθηκε διότι, μετά τον τερματισμό της συμφωνίας από την εναγόμενη, μέχρι να αναλάβει νέος διακοσμητής, επήλθε η οικονομική κρίση και σταμάτησαν οι εργασίες. Απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις ανέφερε πως τον πρωταρχικό λόγο για την έγκριση των σχεδίων τον είχε ο ίδιος και προς τούτο χρησιμοποιούσε τους συμβούλους του, που ήταν ο αρχιτέκτονας του έργου και άλλοι συνεργάτες. Σε υποβολή ότι η εναγόμενη εξαρτάτο από τις αποφάσεις του αρχιτέκτονα του έργου απάντησε αρνητικά, λέγοντας ότι ο αρχιτέκτονας δεν είχε καμία σχέση με το κατά πόσο η εναγόμενη θα πραγματοποιούσε τα σχέδια που ανέλαβε να εκτελέσει βάσει της συμφωνίας. Λέγοντας αυτά ανέφερε παράλληλα ότι αποτελεί πάγια τακτική ο αρχιτέκτονας του έργου να συνεργάζεται με τον διακοσμητή. Του ζητήθηκε και κατέθεσε ηλεκτρονική αλληλογραφία μεταξύ του ίδιου και της εναγόμενης (τεκμ. 6). Αναγνώρισε επίσης και κατέθεσε έγγραφο το οποίο εκτυπώθηκε από την ηλεκτρονική σελίδα της εταιρείας Country Rose (τεκμ 7) η οποία, όπως ισχυρίσθηκε, είναι μητρική εταιρεία της ενάγουσας που ασχολείται με το διαφημιστικό κομμάτι (marketing). Του υποδείχθηκε επίσης δέσμη σχεδίων τα οποία αναγνώρισε και κατατέθηκαν στο Δικαστήριο ως τεκμ 8, λέγοντας ότι πρόκειται για τα σχέδια που ετοίμασε «μερικώς» η εναγόμενη. Σε σχετική υποβολή ότι το τεκμ 8 περιλαμβάνει τα σχέδια των δύο σταδίων της συμφωνίας, ο μάρτυρας διαφώνησε λέγοντας μάλιστα ότι μέρος των σχεδίων αυτών, είναι σχέδια του αρχιτέκτονα του έργου επί των οποίων η εναγόμενη απλά τοποθέτησε κάποια έπιπλα. Αναγνώρισε επίσης τα τιμολόγια/αποδείξεις για τα ποσά που κατέβαλε η ενάγουσα στην εναγόμενη για τα δύο πρώτα στάδια της συμφωνίας, τα οποία και κατατέθηκαν ως τεκμ 9 και τεκμ.
- Ισχυρίσθηκε ότι πλήρωσε τα ποσά αυτά καθότι, τη δεδομένη στιγμή είχε πολύ καλές σχέσεις με την εναγόμενη, λέγοντας πως αυτά συμβαίνουν σε συνεργασίες και δεν ακολουθείται κατά γράμμα η συμφωνία. Υποστήριξε επίσης ότι δεν υπήρξε τερματισμός της συμφωνία εκ μέρους της εναγόμενης διότι, όπως ισχυρίσθηκε, την επιστολή τερματισμού την υπογράφει η εταιρεία Κ. C. ELITE INTERIORS LTD και όχι η εναγόμενη. Αναγνώρισε επίσης την επιστολή ημερ. 13.4.2010 η οποία φέρει την υπογραφή του (τεκμ. 11), αρνήθηκε όμως ότι πρόκειται για έγγραφο παραλαβής σχεδίων που αφορούν το πρώτο στάδιο της συμφωνίας «First Stage». Κατά την επανεξέταση του, του ζητήθηκε από το συνήγορο της ενάγουσας να διευκρινίσει κατά πόσο στη δέσμη των σχεδίων του τεκμ 8 υπάρχουν τα σχέδια του First Stage βάσει της συμφωνία όπως τα περιγράφει στην γραπτή δήλωση του, δηλαδή σχέδια στα οποία φαίνεται ο χώρος και ο τρόπος στον οποίο θα τοποθετούνταν τα έπιπλα, τα είδη υγιεινής, οι ηλεκτρικές συσκευές, ο σχεδιασμός της οροφής και των τμημάτων. Ο μάρτυρας απάντησε ότι υπάρχουν αλλά ο ίδιος τα έβλεπε για πρώτη φορά. Ανέφερε επίσης ότι περιλαμβάνονται και σχέδια του τελευταίου σταδίου της συμφωνίας ισχυριζόμενος και πάλι ότι ο ίδιος τα έβλεπε για πρώτη φορά. Σε σχέση με το εάν οι εργασίες που περιλαμβάνονται στο τεκμ 11 αφορούν όλα τα στάδια της συμφωνίας απάντησε ότι πρόκειται για κάποιες εργασίες από τον όλο σχεδιασμό. Η εναγόμενη κατά την κυρίως εξέταση της, εξήγησε με τη σειρά της τα στάδια των εργασιών που προβλέπονται στην συμφωνία. Ανέφερε ότι το Concept Stage ήταν το στάδιο παρουσίασης της ιδέας σε τρισδιάστατη μορφή. Το First Stage ήταν η προετοιμασία σχεδίων διάταξης του χώρου και περιελάβανε την επίπλωση, τα είδη υγιεινής τα σχέδια ηλεκτροδότησης και τα τμήματα των ορόφων. Το Second Stage, περιλάμβανε σχέδια με πιο πολλές λεπτομέρειες για τα διάφορα μέρη που αφορούσαν δύσκολες ενώσεις, δηλαδή, όπως εξήγησε, τα μέρη για τα οποία πρέπει να δοθούν πιο πολλές λεπτομέρειες για να μπορέσουν οι εργολάβοι να τα διεκπεραιώσουν. Κατέθεσε στο Δικαστήριο τρία σχέδια (τεκμήρια 12, 13 και 14) που φέρουν την υπογραφή του ΜΕ1 τα οποία, ως ισχυρίσθηκε, αφορούν το πρώτο στάδιο (First Stage) και παραδόθηκαν στον ΜΕ1 τον Απρίλιο του
- Σε σχέση με το τεκμ 8 ανέφερε ότι είναι η δέσμη όλων των σχεδίων που ετοίμασε, τα οποία εκτυπώθηκαν σε μικρότερο μέγεθος για να κατατεθούν στο Δικαστήριο, ενώ τα πρωτότυπα σχέδια που παρέδωσε στην ενάγουσα ήταν σε μεγαλύτερο μέγεθος και συγκεκριμένα στο μέγεθος που έχουν τα σχέδια που κατέθεσε ως τεκμ 12-14.Το κάθε σχέδιο του τεκμ. 8, όπως εξήγησε, φέρει κωδικό αριθμό που αρχίζει με το γράμμα «D» και έχει ένα μοναδικό τίτλο που είναι οι ονομασίες των σχεδίων που προβλέπονται στη συμφωνία. Υποστήριξε ότι, πριν από τον τερματισμό της συμφωνίας είχαν ολοκληρωθεί σχεδόν όλα τα στάδια της συμφωνίας. Κατέθεσε στο Δικαστήριο ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ. 25.8.2009 που συνοδεύεται από εικόνες σε τρισδιάστατη μορφή (τεκμ 15). Εξήγησε ότι οι εικόνες αυτές αντιπροσωπεύουν την σύλληψη της ιδέας (Concept Stage) που ήταν το πρώτο στάδιο της συμφωνίας, κάποιες από τις οποίες η ενάγουσα ανάρτησε στην ιστοσελίδα της και χρησιμοποίησε για διαφημιστικούς σκοπούς. Κατέθεσε αριθμό ηλεκτρονικών μηνυμάτων που ανταλλάγηκαν μεταξύ της ίδια και του αρχιτέκτονα του έργου και ή άλλων εκπροσώπων της ενάγουσας (τεκμ. 16-22), λέγοντας ότι, προσάρμοζε και ή διενεργούσε αλλαγές στα σχέδια ανάλογα με τις παρατηρήσεις του αρχιτέκτονα, ο οποίος έδιδε και την προέγκριση σε σχέση με αυτά. Ανέφερε επίσης ότι ενημέρωσε την ενάγουσα για τον τερματισμό της συμφωνίας με σχετικό ηλεκτρονικό μήνυμα και ακολούθως απέστειλε την επιστολή τεκμ. 5, στην οποία και περιγράφονται τα σχέδια που ολοκληρώθηκαν και αφορούν τα δύο πρώτα στάδια των εργασιών. Η ίδια όμως, όπως ισχυρίσθηκε, εκτέλεσε περισσότερες εργασίες από αυτές που καταγράφονται στο τεκμ. 5 οι οποίες και αποτελούν μέρος του τελευταίου σταδίου της συμφωνίας. Κατά την αντεξέταση της απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις ανέφερε ότι η συμφωνία δεν ήταν μόνο προσωπική δική της, αφορούσε μία ομαδική εργασία κατά την οποία η ίδια ενεργούσε εκ μέρους της εταιρείας KC Elite Interiors ως η προϊσταμένη σχεδιάστρια εσωτερικού χώρου. Τα σχέδια του σταδίου της σύλληψης της ιδέας, που πρόκειται για τρισδιάστατες εικόνες τις παρουσίασε στον ΜΕ1 στον ηλεκτρονικό υπολογιστή, ο οποίος αφού τις αποδέχθηκε και τις ενέκρινε της ζήτησε να του αποσταλούν σε ηλεκτρονική μορφή για να τις χρησιμοποιήσει για διαφημιστικούς σκοπούς. Ακολούθως δεν έλαβε οποιοδήποτε αίτημα από την ενάγουσα για να διενεργήσει οποιεσδήποτε αλλαγές στις εικόνες αυτές. Αρνήθηκε ότι δεν ολοκλήρωσε το Concept Stage, προβάλλοντας πως σε τέτοια περίπτωση δεν θα ήταν εφικτό να προχωρήσει στη εκπόνηση οποιονδήποτε σχεδίων και στην διεκπεραίωση εργασιών που αφορούσαν το έργο. Υποστήριξε ότι οι εργασίες των δύο πρώτων σταδίων της συμφωνίας είχαν ολοκληρωθεί πλήρως αναφέροντας όμως ότι στη δέσμη των σχεδίων τεκμ. 8, περιλαμβάνονται και σχέδια που αφορούν το τελευταίο στάδιο των εργασιών που προνοεί η συμφωνία. Ερωτηθείσα σχετικά ανέφερε ότι τα σχέδια που κατέθεσε ως τεκμ. 12-14 περιλαμβάνονται στη δέσμη των σχεδίων του τεκμ. 8 καθώς και ότι τα τεκμ 11-14 είναι το σύνολο των εγγράφων που αφορούν το δεύτερο στάδιο της συμφωνίας (First Stage) και παραδόθηκαν στην ενάγουσα τον Απρίλιο του
- Σε σχέση δε με το σύνολο των σχεδίων που περιλαμβάνονται στο τεκμ.8, η μάρτυρας ανέφερε ότι παραδόθηκαν στην ενάγουσα πριν από τον τερματισμό της συμφωνίας. Διευκρίνισε επίσης ότι τα σχέδια παραδίδονταν προς όλους τους συμμετέχοντες στο έργο, όπως αρχιτέκτονες, ηλεκτρολόγους, μηχανολόγους και αυτοί διεκπεραίωναν τη δική τους εργασία. Επέμεινε στη θέση της ότι ο ΜΕ1 αποδέχθηκε τα σχέδια του πρώτου σταδίου (First Stage) παραπέμποντας προς τούτο στα τεκμ. 11-
- Τέλος αναγνώρισε το τεκμ. 5 λέγοντας ότι πρόκειται για την επιστολή με την οποία τερμάτισε «το έργο» εννοώντας προφανώς τη συμφωνία. Ο ΜΕ1 καταθέτοντας στο Δικαστήριο δεν ήταν καθόλου πειστικός και η μαρτυρία του για τους λόγους που εξηγούνται στη συνέχεια δεν κρίνεται αξιόπιστη. Παρακολουθώντας τον να καταθέτει ενόρκως, παρατηρώντας την όλη στάση και συμπεριφορά του, δεν έχω πειστεί για την αλήθεια και τη γνησιότητα της εκδοχής του αλλά ούτε και ότι ανέφερε στο Δικαστήριο τα γεγονότα όπως στην πραγματικότητα διαδραματίσθηκαν. Οι απαντήσεις και γενικά οι τοποθετήσεις του στις ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν δεν ήταν άμεσες, ειλικρινείς και τεκμηριωμένες, ενώ παράλληλα, προώθησε ισχυρισμούς που δεν συνάδουν και ή βρίσκονται σε αντίφαση με την έκθεση απαίτηση της ενάγουσας. Ξεκινώντας από τον ισχυρισμό του ότι, βάσει της συμφωνίας η πρώτη πληρωμή του ποσού των €12.420 συμφωνήθηκε να γίνει με την ολοκλήρωση του πρώτου σταδίου (Concept stage), δεν ανταποκρίνεται στους όρους της συμφωνίας που προνοεί την πληρωμή του εν λόγω ποσού ταυτόχρονα με την υπογραφή της, όπως προκύπτει άλλωστε και από το τιμολόγιο ημερ. 31.3.2009 (τεκμ. 9). Επίσης η θέση του ότι στις 21.6.2012 έλαβε επιστολή από την εταιρεία KC Elite Interiors Ltd με την οποία η εν λόγω εταιρεία τερμάτισε την συμφωνία, δεν συνάδει αλλά βρίσκεται σε αντίφαση με τους ισχυρισμούς της έκθεσης απαίτησης της ενάγουσας, όπου αναφέρεται ότι με την αναφερόμενη επιστολή η εναγόμενη και η εταιρεία KC Elite Interiors Ltd τερμάτισαν τη συμφωνία. Στη προσπάθεια του να προωθήσει την πιο πάνω θέση, ισχυρίσθηκε ότι η εναγόμενη υπέγραψε την επιστολή τερματισμού εκ μέρους της εταιρεία KC Elite Interiors Ltd και όχι προσωπικά. Αποτελεί νομολογημένη αρχή ότι θέσεις που δεν περιλαμβάνονται στα δικόγραφα δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη. Σε κάθε περίπτωση όμως εξετάζοντας την επιστολή τερματισμού (τεκ.5) διαπιστώνεται ότι σε αυτή η εναγόμενη υπογράφει πάνω από το όνομα της το οποίο καταγράφεται ολογράφως, ακολούθως καταγράφεται το όνομα της εταιρείας KC Elite Interiors και η επιστολή φέρει επίσης την υπογραφή του Κυριάκου Χαραλάμπους ως του γενικού διευθυντή της εν λόγω εταιρείας. Ο ισχυρισμός του ότι όσες εργασίες και σχέδια ετοίμασε η εναγόμενη είναι ουσιαστικά άχρηστα για την ενάγουσα, επειδή δεν ήταν οι τελικές εργασίες που αφορούσαν το κάθε στάδιο, επίσης δεν βρίσκεται σε απόλυτη συνέπεια με την έκθεση απαίτησης, όπου στην παρ.8 προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι, οι υποχρεώσεις της εναγόμενης θα θεωρούνταν ότι έχουν εκπληρωθεί με την πλήρη εκτέλεση και των τριών σταδίων, μερική δε εκπλήρωση τους καθιστά την οποιοσδήποτε εκτελεσθείσα εργασία άχρηστη και/ή επουσιώδους σημασίας. Θέσεις βέβαια που εν πάση περιπτώσει δεν συνάδουν με τις πρόνοιες της ίδιας της συμφωνίας, όπου στο όρο 11 προνοείται ότι σε περίπτωση τερματισμού, η εναγόμενη θα πληρωθεί για τις εργασίες που ολοκλήρωσε μέχρι την ημερομηνία του τερματισμού ή κατά αναλογία για κάθε μέρος του κάθε σταδίου που ολοκλήρωσε. Συγκεκριμένα στον όρο 11 της συμφωνίας προβλέπονται τα ακόλουθα: «The Client has the right to terminate the services of the Interior Designer hence terminate the present Agreement between The Parties, with immediate effect, by giving written notice to this effect to The Interior Designer and The Contractor. The Interior Designer can terminate the present agreement by giving one
(1)month written notice to The Client. In case of termination, The Interior Designer and/or The Contractor will be paid for their services up to the date of such termination, based on the stage of the Set of Activities that has been completed and/or any proportion thereof, to be calculated on the sub-stage that has been completed as analysed in subclauses 2.2.1, 2.2.2, 2.2.3, 2.2.4, 2.3.1, 2.3.2, 2.3.3, 2.3.4, 2.3.5, and 2.3.6 of the present agreement.» Από τα πιο πάνω, εύλογα συνεπώς εγείρεται το ερώτημα για ποιο λόγο να συμπεριληφθεί για την περίπτωση τερματισμού της συμφωνίας, όρος για την πληρωμή των εργασιών που θα εκτελούσε η εναγόμενη, εάν όντως στη περίπτωση μη ολοκλήρωσης όλων των συμφωνηθέντων εργασιών, οι όποιες εκτελεσθείσες εργασίες και σχέδια θα ήταν άχρηστα για την ενάγουσα. Επίσης η θέση του μάρτυρα ότι ο τερματισμός της συμφωνίας είναι παράνομος και αυθαίρετος δεν έχει τεκμηριωθεί με οποιονδήποτε τρόπο, δεδομένου ότι, βάσει του προαναφερόμενου όρου 11 παρέχεται και στις δύο πλευρές το δικαίωμα τερματισμού της συμφωνίας. Ο ίδιος κατά την αντεξέταση του αποδέχθηκε ότι η εναγόμενη βάσει του όρου αυτού είχε το δικαίωμα να τερματίσει την συμφωνία αλλά επιχείρησε για ακόμα μία φορά να προβάλει τον ισχυρισμό ότι ο τερματισμός της έγινε μόνο από την εταιρεία KC Elite Interiors Ltd, θέση που για τους λόγους που εξηγήθηκαν πιο πάνω δεν γίνεται αποδεκτή. Επιπρόσθετα των πιο πάνω θα πρέπει να σημειωθεί πως, η θέση του ότι όσες εργασίες και σχέδια ετοίμασε η εναγόμενη είναι ουσιαστικά άχρηστα για την ενάγουσα, δεν έχει τεκμηριωθεί με οποιαδήποτε σχετική μαρτυρία και ή άλλα συγκεκριμένα στοιχεία. Αποτελεί καλά καθιερωμένη αρχή ότι οι μάρτυρες, προσφέρουν μαρτυρία επί γεγονότων και δεν επιτρέπεται να επιχειρηματολογούν ή να εκφέρουν τη γνώμη τους πλην συγκεκριμένων εξαιρέσεων οι οποίες εν προκειμένω δεν συντρέχουν. (βλ. Το Δίκαιο της Απόδειξης, Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές των κ.κ. Ηλιάδη και Σάντη σελ. 605 επ.). Στην παρούσα περίπτωση, ο ΜΕ1 σε κανένα σημείο της μαρτυρίας του δεν ισχυρίσθηκε ότι διαθέτει οποιεσδήποτε ειδικές γνώσεις σχεδιαστή ή διακοσμητή και ή αρχιτέκτονα, ώστε να είναι σε θέση να υποστηρίξει και να τεκμηριώσει την προαναφερόμενη άποψη που εξέφρασε. Για σκοπούς πληρότητας σημειώνεται όμως ότι, ακόμα και να είχε αποδειχθεί πως η όποια εργασία εκτέλεσε η εναγόμενη είναι άχρηστη, με βάση τους όρους της συμφωνία και συγκεκριμένα τον όρο 11 που περιγράφεται πιο πάνω, η ενάγουσα ανέλαβε την υποχρέωση να πληρώσει την αξία της. Η θέση του δε ότι τα χρήματα που πλήρωσε η ενάγουσα στην εναγόμενη δεν ανταποκρίνονται στις εργασίες τις οποίες η τελευταία ανέλαβε να εκτελέσει, παρέμεινε μετέωρη και αδιευκρίνιστη αφού επίσης τέθηκε χωρίς να τεκμηριωθεί με οποιαδήποτε σχετική μαρτυρία ή άλλα συγκεκριμένα στοιχεία. Σε σχέση με το αποδεκτό γεγονός ότι η ενάγουσα πλήρωσε την εναγόμενη για τις εργασίες του επόμενου σταδίου, δηλαδή το First Stage, πληρωμή που σύμφωνα με το περιεχόμενο του τεκμ. 10 έγινε στις 7.4.2010, ο ΜΕ1 ουδόλως έπεισε για την γνησιότητα της εκδοχής του, ότι δηλαδή η πληρωμή έγινε χωρίς ποτέ να ολοκληρωθεί η αναφερόμενη εργασία. Στην έκθεση απαίτησης η ενάγουσα ισχυρίζεται ότι έκανε την εν λόγω πληρωμή όπως και τη πληρωμή του Concept stage, δείχνοντας καλή πίστη και/ή εμπιστοσύνη στη συνεργασία της με την εναγόμενη. Σε αντίφαση με τα πιο πάνω, κατά την μαρτυρία του πρόβαλε τη θέση ότι η εναγόμενη τον παρακάλεσε να της καταβάλει το αναφερόμενο ποσό πριν από την ολοκλήρωση των εργασιών, διότι χρειαζόταν τα χρήματα άμεσα, θέση βέβαια που δεν υποβλήθηκε στην εναγόμενη για να δώσει τη δική της εκδοχή. Ισχυρίσθηκε επίσης ότι κατέβαλε στην εναγόμενη το εν λόγω ποσό, επειδή προσπαθούσε να την «καλοκρατεί και να της ικανοποιεί κάποιες απαιτήσεις», ένεκα του ότι της είχε ανατεθεί και η διακόσμηση του μοναδικού έργου της πολυτελούς έπαυλης Santa Barbara. Πρόβαλε δε γενικά και αόριστα, ότι εάν η ενάγουσα τερμάτιζε τη συμφωνία, υπήρχε ο κίνδυνος ο τερματισμός αυτός να επηρεάσει δυσμενώς την πρόοδο των εργασιών στο Santa Barbara. Οι πιο πάνω θέσεις σαφώς και δεν υποδηλώνουν σχέση εμπιστοσύνης, όπως αυτή δικογραφείται στην έκθεση απαίτησης. Αντίθετα δημιουργούν το εύλογο ερώτημα για ποιο λόγο, εφόσον, ως ο ίδιος ο μάρτυρας ισχυρίσθηκε, η εναγόμενη δεν ολοκλήρωσε τις εργασίες του Concept stage, εντούτοις η ενάγουσα προχώρησε στην πληρωμή και του επόμενου σταδίου της συμφωνίας, δηλαδή του First Stage χωρίς η εναγόμενη να έχει ολοκληρώσει τις αντίστοιχες εργασίες. Ο ίδιος δε ουδόλως έπεισε για την αληθοφάνεια της εκδοχής του ότι, ως επιχειρηματίας, όπως ο ίδιος παρουσίασε τον εαυτό του και διευθυντής της ενάγουσας εταιρείας αλλά και άλλων μητρικών εταιρειών που ασχολούνται με την κατασκευή και πώληση πολυτελών κατοικιών και άλλων οικοδομημάτων, πλήρωσε για εργασίες οι οποίες ουδέποτε ολοκληρώθηκαν και μάλιστα από τον Απρίλιο του 2010 που έγινε η πληρωμή, αποδέχθηκε τη συνέχιση της ισχύος της συμφωνίας μέχρι τον Ιούνιο του 2012 που τελικά αυτή τερματίσθηκε από την εναγόμενη. Η θέση δε που πρόβαλε κατά την αντεξέταση του, ότι δηλαδή ο αρχιτέκτονας δεν είχε καμία σχέση με τα σχέδια που ανέλαβε να εκπονήσει η εναγόμενη βάσει της συμφωνίας, δεν συνάδει με την γραπτή δήλωση του όπου αναφέρει ότι τα σχέδια και το υλικό το οποίο θα παραδιδόταν από την εναγόμενη, θα έπρεπε να συζητείται μεταξύ της εναγόμενης και της ενάγουσας ή των συμβούλων της ή άλλων προσώπων που θα εκτελούσαν τις σχετικές εργασίες κάτι το οποίο και έγινε στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από το σύνολο της προσκομισθείσας μαρτυρίας αλλά και από τα τεκμήρια που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο. Αναφέρομαι συγκεκριμένα στην επιστολή τεκμ. 6 με την οποία η ενάγουσα ζητά από την εναγόμενη να υποδεικνύει στον αρχιτέκτονα όλα τα προσχέδια, αλλά και στην ηλεκτρονική αλληλογραφία τεκμ 2,3, και 4 αναφορά στα οποία γίνεται αμέσως στη συνέχεια καθώς και το ηλεκτρονικό μήνυμα τεκμ. 16 με το οποίο ο αρχιτέκτονας αναφέρεται σε συγκεκριμένες αλλαγές των σχεδίων. Ο ΜΕ1 κατέθεσε το ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ. 30/03/2010 (τεκμ.2) με το οποίο, ως ο ίδιος ισχυρίσθηκε, ένα χρόνο μετά την υπογραφή της συμφωνίας, ο αρχιτέκτονας του έργου τον ενημέρωνε για την εξέλιξη των εργασιών. Μεταξύ άλλων στο εν λόγω μήνυμα αναφέρεται ότι, η εναγόμενη εξακολουθεί να εργάζεται πάνω στα σχέδια και ότι ο ηλεκτρολόγος εξακολουθεί να περιμένει από την εναγόμενη τα τελικά ηλεκτρολογικά σχέδια. Κατέθεσε επίσης το ηλεκτρονικό μήνυμα του αρχιτέκτονα ημερ. 13/04/2010 (τεκμ 4) με το οποίο ενημέρωσε την εναγόμενη ότι οι προθεσμίες για την ολοκλήρωση όλων των σχεδίων έχουν παρέλθει και της ζητούσε να του επιβεβαιώσει πότε θα λάβουν τις ολοκληρωμένες και τελικές λεπτομέρειες. Η εναγόμενη απάντησε την ίδια ημερομηνία ότι είχε αφήσει στο γραφείο του ΜΕ1 ένα ψηφιακό δίσκο με όλα τα σχέδια που αφορούσαν την ψευδοροφή και τις κουζίνες κάνοντας αναφορά και σε άλλα μέρη της κατοικίας. Τα τεκμήρια που περιγράφονται πιο πάνω κατατέθηκαν προφανώς από τον μάρτυρα για να υποδείξει ότι υπήρξε και καθυστέρηση στην εκτέλεση των συμφωνηθέντων εργασιών και ότι δεν τηρήθηκαν από την εναγόμενη οι συγκεκριμένες χρονικές προθεσμίες, που όντως προβλέπονται στην συμφωνία. Διαπιστώνεται όμως ότι στην έκθεση απαίτησης δεν τίθεται οποιοσδήποτε ισχυρισμός εκ μέρους της ενάγουσας σε σχέση με το ότι η εναγόμενη καθυστέρησε να εκπληρώσει τις συμβατικές της υποχρεώσεις και ότι δεν εκτέλεσε τις επίδικες εργασίες εντός των προβλεπόμενων στη συμφωνία προθεσμιών, ζήτημα συνεπώς που δεν θα απασχολήσει το Δικαστήριο. Αντίθετα δε όπως προκύπτει από την προσκομισθείσα μαρτυρία, η ενάγουσα αποδεχόμενη τη συνέχιση της ισχύος της συμφωνίας ουδέποτε κατέστησε τον χρόνο εκτέλεσης των επίδικων εργασιών ουσιώδη όρο αυτής. Το περιεχόμενο όμως των τεκμηρίων, που περιγράφονται πιο πάνω δημιουργεί σοβαρές αμφιβολίες για την αληθοφάνεια της εκδοχής του μάρτυρα, ότι η εναγόμενη δεν ολοκλήρωσε το πρώτο στάδιο της συμφωνίας, δηλαδή αυτό της σύλληψης της ιδέας. Τούτο δεδομένου ότι στα εν λόγω ηλεκτρονικά μηνύματα γίνεται αναφορά σε σχέδια και εργασίες που σύμφωνα με το περιεχόμενο της συμφωνίας, περιλαμβάνονται στις εργασίες του επόμενου σταδίου των εργασιών δηλαδή του First Stage, καθώς και του τελευταίου σταδίου της συμφωνίας. Εύλογα συνεπώς μπορεί κάποιος να διερωτηθεί πως ήταν εφικτό οι εν λόγω εργασίες να προχωρούν και να βρίσκονται σε εξέλιξη εάν δεν είχε ακόμα ολοκληρωθεί το στάδιο της σύλληψης της ιδέας. Όπως άλλωστε και η εναγόμενη ανέφερε κατά την μαρτυρία της και θεωρώ ότι συμβαδίζει με τη λογική, εάν δεν ολοκληρωνόταν η σύλληψη της ιδέας του σχεδιασμού, δεν θα μπορούσε να προχωρήσει η εκτέλεση οποιονδήποτε περαιτέρω σχεδίων και άλλων εργασιών, κάτι που έγινε στην προκειμένη περίπτωση όπως προκύπτει από την προσκομισθείσα μαρτυρία. Επιπρόσθετα των πιο πάνω, από το περιεχόμενο του τεκμ.7, προκύπτει ότι η ενάγουσα χρησιμοποίησε για διαφημιστικούς σκοπούς, συγκεκριμένες εικόνες από αυτές που είναι αποδεκτό ότι αφορούν το πρώτο στάδιο της συμφωνίας δηλαδή τον σχεδιασμό της αρχικής ιδέας «Concept stage». Για να υποστηρίξει βέβαια τη θέση του ο ΜΕ1, ότι επανειλημμένα ζητήθηκε να γίνουν αλλαγές στον σχεδιασμό της αρχικής ιδέας «Concept stage», κατέθεσε το ηλεκτρονικό μήνυμα του αρχιτέκτονα του έργου ημερ. 4.3.2010 (τεκμ.3), με το οποίο απευθύνεται προς την εναγόμενη κάνοντας συγκεκριμένες εισηγήσεις. Ο συντάκτης του εν λόγω εγγράφου δεν κλήθηκε στο Δικαστήριο για να καταθέσει και να εξηγήσει το περιεχόμενο του, έτσι ώστε, να τεκμηριώσει ότι τα όσα εκεί εισηγείται αφορούν το στάδιο της αρχικής ιδέας (Concept stage). Αλλά ούτε και ο ίδιος ο ΜΕ1, ο οποίος σε κάθε περίπτωση, όπως και πιο πάνω υπογραμμίζεται δεν ισχυρίσθηκε ότι έχει γνώσεις σχεδιαστή, διακοσμητή και ή αρχιτέκτονα, δεν εξήγησε συγκεκριμένα τι περιλαμβάνει το εν λόγω μήνυμα, έτσι ώστε, να τεκμηριώσει ότι σχετίζεται με το στάδιο της σύλληψης της ιδέας, δηλαδή του Concept stage. Δεν θα ήταν δε επιτρεπτό αλλά ούτε και εφικτό από το Δικαστήριο, καθιστώντας τον εαυτό του εμπειρογνώμονα, να καταλήξει σε ένα τέτοιο συμπέρασμα. Επίσης θα πρέπει να σημειωθεί ότι κατά την αντεξέταση της εναγόμενης σε κανένα σημείο δεν της υποβλήθηκε ότι το περιεχόμενο του ως άνω τεκμηρίου αφορούσε το Concept stage έτσι ώστε να δώσει τη δική της εκδοχή. Παράλληλα όμως, εξετάζοντας το περιεχόμενο του τεκμήριου 3, διαπιστώνεται ότι αυτό αντιστρατεύεται του ισχυρισμού που έθεσε ο ΜΕ1 σε κάποιο στάδιο της αντεξέτασης του, ότι δηλαδή, η έγκριση των σχεδίων της εναγόμενης δεν εξαρτάτο και ουδεμία σχέση είχε με τον αρχιτέκτονα του έργου. Οι θέσεις του ΜΕ1 σε σχέση με το ότι η εναγόμενη δεν ετοίμασε και δεν παρέδωσε στην ενάγουσα τις εργασίες των δύο πρώτων σταδίων της συμφωνίας για τις οποίες πληρώθηκε, ήταν γενικά ασαφείς, αόριστες και αντιφατικές. Στα αρχικά στάδια της αντεξέτασης του ισχυρίσθηκε πως η εναγόμενη «καθυστέρησε πολύ να ετοιμάσει και να παραδώσει τα σχέδια» και μέχρι να βρεθεί ο αντικαταστάτης της, επήλθε η οικονομική κρίση, για αυτό σταμάτησαν οι οικοδομικές εργασίες της κατοικίας. Η πιο πάνω θέση του αντικρούει κατ' αρχάς τη θέση που πρόβαλε κατά την αντεξέταση του ότι τα όποια σχέδια ετοίμασε η εναγόμενη ήταν άχρηστα και για το λόγο αυτό ο νέος διακοσμητής που ανέλαβε ξεκίνησε τα σχέδια από την αρχή. Ακολούθως και σε αντίφαση με τον πιο πάνω ισχυρισμό του, αρνήθηκε ότι παρέλαβε από την εναγόμενη οποιαδήποτε σχέδια, θέση που βρίσκεται σε αντίφαση και με την έκθεση απαίτησης όπου η ενάγουσα δηλώνει ότι η εναγόμενη την εφοδίασε με ένα σετ από «προσχέδια και/ή σχέδια», τα οποία όμως όπως ισχυρίζεται δεν ανταποκρίνονται στα συμφωνηθέντα. Είναι δε αξιοπερίεργο ότι, κατά την κυρίως εξέταση του ο ΜΕ1 απέφυγε να κάνει οποιαδήποτε αναφορά στα «σχέδια ή προσχέδια» που σύμφωνα με την έκθεση απαίτησης η εναγόμενη παρέδωσε στην ενάγουσα. Είναι επίσης σημαντικό ότι ουδεμία μαρτυρία προσκομίσθηκε που να τεκμηριώνει τον δικογραφημένο ισχυρισμό της ενάγουσας ότι τα σχέδια αυτά δεν ανταποκρίνονται στα συμφωνηθέντα. Σε σχέση με το ζήτημα αυτό, κατά την αντεξέταση του αναγνώρισε τη δέσμη των σχεδίων τεκμ. 8, λέγοντας πως είναι σχέδια που «μερικώς» εκπόνησε η εναγόμενη, αναφέροντας μάλιστα πως τα περισσότερα από αυτά είναι σχέδια του αρχιτέκτονα επί των οποίων η εναγόμενη απλά τοποθέτησε έπιπλα. Η θέση του αυτή τέθηκε με γενικό και αόριστο τρόπο, χωρίς να δώσει συγκεκριμένες λεπτομέρειες και ή άλλα στοιχεία που να την τεκμηριώνουν. Ενώ δε, όπως και πιο πάνω αναφέρεται, ο ίδιος δεν ισχυρίσθηκε ότι κατέχει οποιαδήποτε προσόντα ή γνώσεις σχεδιαστή, διακοσμητή ή αρχιτέκτονα, καμία σχετική μαρτυρία προσκομίσθηκε εκ μέρους της ενάγουσας που να τεκμηριώνει τη θέση του ότι τα σχέδια του τεκμ. 8 είναι ημιτελή. Είναι δε αξιοσημείωτο ότι κατά την επανεξέταση του, αναθεωρώντας την πιο πάνω θέση του, αποδέχθηκε ότι το τεκμ. 8 περιλαμβάνει σχέδια του πρώτου σταδίου (First Stage) και σχέδια του τελικού σταδίου (Second Stage) της συμφωνίας, προφασιζόμενος όμως ότι ο ίδιος τα έβλεπε για πρώτη φορά. Ουδόλως έπεισε βέβαια για την αλήθεια του ισχυρισμού ότι έβλεπε τα αναφερόμενα σχέδια για πρώτη φορά. Κατ' αρχάς σε κανένα σημείο της μαρτυρίας του δεν ισχυρίσθηκε ότι τα σχέδια του τεκμ 8 είναι διαφορετικά από τα σχέδια που σύμφωνα με την έκθεση απαίτησης η εναγόμενη εφοδίασε την ενάγουσα, τα οποία, όπως και πιο πάνω υπογραμμίζεται, παρέλειψε να τα παρουσιάσει στο Δικαστήριο. Επίσης εάν στην πραγματικότητα τα σχέδια του τεκμ. 8 τα έβλεπε για πρώτη φορά, εύλογα μπορεί να διερωτηθεί κάποιος, πως τα αναγνώρισε χαρακτηρίζοντας τα μάλιστα ως τα σχέδια που εκτέλεσε «μερικώς» η εναγόμενη. Τέλος ουδόλως πειστική ήταν η θέση του σε σχέση με το τεκμ. 11 το οποίο φέρει την υπογραφή του, λέγοντας ότι στο εν λόγω έγγραφο δεν αναφέρεται ότι παρέλαβε τις συγκεκριμένες εργασίες που εκεί αναφέρονται, παραγνωρίζοντας όμως ότι στο τίτλο του ίδιου του εγγράφου αναφέρεται πως πρόκειται για έγγραφα (Documentation) που παραδόθηκαν σε σχέση με το επίδικο έργο και τα οποία όπως προκύπτει από το περιεχόμενο της συμφωνίας, αφορούν εργασίες του πρώτου σταδίου (First Stage). Προς υποστήριξη της εκδοχής της ενάγουσας, ότι η εναγόμενη δεν ολοκλήρωσε τα δύο πρώτα στάδια των εργασιών, ο ΜΕ1 πρόβαλε το μοναδικό επιχείρημα ότι η ενάγουσα και συγκεκριμένα ο ίδιος ως ο διευθυντής αυτής, δεν υπέγραψε για το κάθε ένα από τα στάδια αυτά το ανάλογο έγγραφο παραλαβής-αποδοχής, που βάσει των όρων της συμφωνίας θα επιβεβαίωνε την ολοκλήρωση και παράδοση τους. Δεδομένων όμως των όσων εξετάζονται πιο πάνω σε σχέση με τη μαρτυρία του, θεωρώ ότι η εκ μέρους του επίκληση του αναφερόμενου όρου της συμφωνίας, αποτελεί εκ των υστέρων σκέψη. Συγκεκριμένα αναφέρομαι στο γεγονός ότι, η ενάγουσα πλήρωσε στην εναγόμενη το συμφωνηθέν ποσό για τις εργασίες του Concept stage, ως προκαταβολή με την υπογραφή της συμφωνία και ακολούθως πλήρωσε το συμφωνηθέν ποσό για τις εργασίες του επόμενου σταδίου, δηλαδή του First Stage, χωρίς προηγουμένως να έχει υπογράψει οποιοδήποτε συγκεκριμένο έγγραφο παραλαβής-αποδοχής. Η απόρριψη της εκδοχής του ΜΕ1 σε σχέση με το λόγο που έγιναν οι αναφερόμενες πληρωμές, παράλληλα με το περιεχόμενο του τεκμ.11 βάσει του οποίου υπέγραψε ότι παρέλαβε συγκεκριμένες εργασίες που αφορούσαν το first Stage, καθώς και τα όσα ανέφερε η εναγόμενη κατά την μαρτυρία της, η οποία αξιολογείται στη συνέχεια και γίνεται αποδεκτή, καταδεικνύουν, κατά την κρίση μου, ότι η ενάγουσα απεμπόλησε το δικαίωμα της να επικαλείται τον όρο της συμφωνίας που προνοεί για την υπογραφή του εκάστοτε ανάλογου εγγράφου παραλαβής-αποδοχής. Ενώ δε ο ΜΕ1 ισχυρίσθηκε γενικά και ακαθόριστα ότι η καλή συνεργασία της ενάγουσας με την εναγόμενη ανατράπηκε, εντούτοις, αξιοπερίεργο είναι ότι, παρόλο που ανταλλάσσονταν μεταξύ των διαδίκων διάφορα ηλεκτρονικά μηνύματα, η ενάγουσα ουδέποτε ενημέρωσε γραπτώς την εναγόμενη τόσο σε σχέση με την κατ' ισχυρισμό μη ολοκλήρωση των επίδικων εργασιών, όσο και σε σχέση με την αμφισβήτηση των ποσών που της κατέβαλε. Στη βάση συνεπώς των όσων υποδεικνύονται πιο πάνω, η μαρτυρία και η εκδοχή του ΜΕ1 δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή και απορρίπτεται. Η εναγόμενη, σε αντίθεση με τον ΜΕ1 μου άφησε καλή εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας. Κάποιες αντιφάσεις στη μαρτυρία της δεν κρίθηκαν ικανές να επηρεάσουν την αξιοπιστία της εκδοχής της και να διαφοροποιήσουν τα ουσιαστικά σημεία για την υπόθεση, αφού, η γενικότερη εντύπωση που σχημάτισα για αυτή παρακολουθώντας την να καταθέτει από το εδώλιο του μάρτυρα ήταν θετική. Κατά την αντεξέταση της απάντησε στις ερωτήσεις που της υποβλήθηκαν με αμεσότητα, χωρίς δισταγμό και τεκμηριωμένα αναφερόμενη και σε σχετικά τεκμήρια που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο. Δεν μου διαφεύγει βέβαια ότι κατά τη διάρκεια της μαρτυρίας της επιχείρησε να προβάλει τη θέση ότι η συνομολόγηση της συμφωνίας έγινε με την εταιρεία KC Elite Interiors και ότι η ίδια ενεργούσε εκ μέρους αυτής. Προς τούτο επικαλέστηκε το γεγονός ότι στην ηλεκτρονική αλληλογραφία που αντάλλασσε με την ενάγουσα και τους συνεργάτες της, καταγράφεται η επωνυμία της εν λόγω εταιρείας, κάτι που όντως διαπιστώνεται μέσα από τα κατατεθέντα τεκμήρια, καθώς και το γεγονός ότι οι πληρωμές των εργασιών των δύο πρώτων σταδίων της συμφωνίας έγιναν στη βάση τιμολογίων που εκδόθηκαν από την εταιρεία KC Elite Interiors. Τα γεγονότα όμως αυτά δεν μπορούν να τεκμηριώσουν την πιο πάνω θέση της εναγόμενης η οποία συνεπώς δεν γίνεται αποδεκτή. Τούτο αφενός διότι στη συμφωνία καθορίζονται ξεχωριστά οι εργασίες που ανέλαβε την υποχρέωση να εκτελέσει η ίδια και προβλέπεται ρητά ότι οι πληρωμές για τις εν λόγω εργασίες προς την εταιρεία KC Elite θα λογίζονται πληρωμές προς την ίδια. Αφετέρου η παραδοχή στην έκθεση υπεράσπισης της, των σχετικών ισχυρισμών της έκθεσης απαίτησης, δεν αφήνουν καμιά αμφιβολία ότι η ίδια ανέλαβε προσωπικά την εκτέλεση των επίδικων εργασιών έναντι της συμφωνηθείσας αμοιβής. Καταθέτοντας στο Δικαστήριο, όπως εξήγησε η ίδια αλλά συνάδει και με το περιεχόμενο της συμφωνίας, το στάδιο Concept stage αφορούσε την διεκπεραίωση της ιδέας με την ετοιμασία τρισδιάστατων εικόνων επιλεγμένων χώρων του έργου. Παρέμεινε απόλυτα σταθερή στη θέση της ότι παρουσίασε στον ΜΕ1 τις αναφερόμενες εικόνες στον ηλεκτρονικό υπολογιστή σε τρισδιάστατη μορφή και αφού αυτός τις ενέκρινε, ζήτησε να του αποσταλούν για να τις χρησιμοποιήσει για διαφημιστικούς σκοπούς της εταιρείας του. Η ετοιμασία των τρισδιάστατων εικόνων τεκμηριώνεται και από το τεκμ.15 που η εναγόμενη κατέθεσε στο Δικαστήριο, εξηγώντας ότι, πρόκειται για το ηλεκτρονικό μήνυμα που απέστειλε στον ΜΕ1, επί του οποίου επισυνάπτονται οι αναφερόμενες εικόνες σε ψηφιακή μορφή. Επίσης η θέση της ότι κάποιες από τις εικόνες αυτές χρησιμοποιήθηκαν από την ενάγουσα για διαφημιστικούς σκοπούς επιβεβαιώνεται από το περιεχόμενο του τεκ. 7 στο οποίο γίνεται αναφορά πιο πάνω. Κατά την αντεξέταση της δεν αμφισβητήθηκαν τα όσα αναφέρονται πιο πάνω, αλλά της υποβλήθηκε ότι το Concept stage δεν είχε ολοκληρωθεί. Όπως όμως ανέφερε η εναγόμενη, εάν δεν ολοκληρωνόταν η σύλληψη της ιδέας δεν θα ήταν εφικτό να προχωρήσει και να διεκπεραιώσει περαιτέρω σχέδια και άλλες εργασίες, θέση που συμβαδίζει με τη λογική αλλά επιπρόσθετα υποστηρίζεται και από τα τεκμήρια που κατέθεσε και εξήγησε στο Δικαστήριο, τα οποία χωρίς αμφιβολία καταδεικνύουν ότι ακολούθησε και βρισκόταν σε εξέλιξη η εκπόνηση των σχεδίων του επόμενου σταδίου δηλαδή του First Stage. Αναφέρομαι ενδεικτικά στα ηλεκτρονικά μηνύματα τεκμ. 16-22 το περιεχόμενο των οποίων ουσιαστικά δεν έχει αμφισβητηθεί. Όπως ανέφερε η εναγόμενη με το ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ. 22.10.2009, τεκμ. 16, ο αρχιτέκτονας του έργου αναφέρεται σε αλλαγές των σχεδίων κάποιων συγκεκριμένων χώρων της κατοικίας. Στο ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ. 13.11.2009, τεκμ. 17, η εναγόμενη πληροφορεί την ενάγουσα ότι εφοδίασε τον αρχιτέκτονα με τα πιο πρόσφατα σχέδια του ισογείου και του πρώτου ορόφου και σε απάντηση η ενάγουσα επιβεβαιώνοντας αυτό ζητά από την εναγόμενη να προχωρήσει. Με το ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ.7.12.2009 τεκμ.18, ο ηλεκτρολόγος μηχανικός πληροφορεί τον αρχιτέκτονα και την ενάγουσα για τα ηλεκτρικά σχέδια και τις διάφορες αλλαγές που γίνονταν. Με το ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ. 18.1.2010, τεκμ. 19, η ενάγουσα καλεί σε συνάντηση όλα τα πρόσωπα που συμμετέχουν στο έργο για να οριστικοποιηθούν τα σχέδια. Με το ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ.4.3.2010 τεκμ. 20, που σημειώνεται είναι το ίδιο που κατατέθηκε και από τον ΜΕ1 ως τεκμ 3, γίνονται εισηγήσεις από τον αρχιτέκτονα του έργου προς την εναγόμενη σε σχέση με τις αψιδωτές κολόνες σε απάντηση δικού της μηνύματος ημερ. 26.2.
- Στην τελευταία παράγραφο του μηνύματος αυτού γίνεται επίσης αναφορά ότι ο χρόνος παράδοσης των σχεδίων ήταν ο Απρίλης του
- Επίσης τα ηλεκτρονικά μηνύματα που κατατέθηκαν σε δέσμη ως τεκ.21, όπως εξήγησε η εναγόμενη είναι διάφορα μηνύματα της ίδιας που απευθύνονται σε διαφορετικά πρόσωπα. Το μήνυμα ημερ.26 Φεβρουαρίου του 2010, απευθύνεται στους αρχιτέκτονες και αφορά τις αψιδωτές κολόνες και τη δική της πρόταση ως προς τον σχεδιασμό. Το μήνυμα ημερ. 31 Μαρτίου του 2010, επίσης απευθύνεται προς τους αρχιτέκτονες και αφορά τα ηλεκτρικά της βασικής και της βοηθητικής κουζίνας και το πλυσταριό. Το μήνυμα ημερ. 12 Φεβρουαρίου, απευθύνεται προς τον κύριο Μακεδόνα διευθυντή της Silver Land Construction (ΜΕ1) και αφορά τα τελικά σχέδια της κουζίνας και την ετοιμότητα να αποσταλούν στο εργοστάσιο για τη λήψη προσφοράς. Τέλος όπως εξήγησε η εναγόμενη, με το μήνυμα ημερ.26.3.2010 τεκμ. 23, ο αρχιτέκτονας αναφέρεται σε κάποιες προσαρμογές στο πάνω μέρος της κολόνας και κάποιες αλλαγές στις δίδυμες κολόνες που είχαν απασχολήσει κατά την προηγούμενη συζήτηση τους εισηγούμενος ότι απαιτείτο μεγαλύτερη απόσταση μεταξύ τους. Ο αρχιτέκτονας αναφέρει επίσης ότι με την αναθεώρησή στις κατόψεις και τις κάθετες δομές δεν είχε ολοκληρώσει ακόμη τις αλλαγές όλων των σχεδίων των υψομέτρων, τα δομικά σχέδια κτλ. Σε σχετική υποβολή ότι η ενάγουσα δεν υπέγραψε το έγγραφο παράδοσης -παραλαβής για το Concept stage, η εναγόμενη απάντησε ότι το συμφωνημένο ποσό για το στάδιο αυτό είχε πληρωθεί ως προκαταβολή, κάτι που άλλωστε, όπως και πιο πάνω σημειώνεται, προβλέπεται στην συμφωνία. Επανέλαβε επίσης τη πιο πάνω θέση της ότι, οι εργασίες της σύλληψη της ιδέας (Concept stage) και συγκεκριμένα οι τρισδιάστατες εικόνες παραδόθηκαν στην ενάγουσα αφού εγκρίθηκαν από αυτή και συγκεκριμένα από τον ΜΕ1 και κάποιες από τις εικόνες αυτές χρησιμοποιήθηκαν μάλιστα για διαφημιστικούς σκοπούς, χωρίς να ζητηθεί οποιαδήποτε αλλαγή. Επιπρόσθετα ο ισχυρισμός της ότι ολοκλήρωσε το αναφερόμενο στάδιο των εργασιών, επιβεβαιώνεται και από την υπόλοιπη μαρτυρία της, που εξετάζεται στη συνέχεια και η οποία αποδεικνύει ότι προχώρησε στην εκπόνηση των σχεδίων του επόμενου σταδίου της συμφωνίας δηλαδή του First Stage. Σε όλη τη διάρκεια της μαρτυρίας της παρέμεινε σταθερή στη θέση της ότι ολοκλήρωσε το επόμενο στάδιο της συμφωνίας, δηλαδή το First Stage και ότι αυτό έγινε αποδεκτό από την ενάγουσα. Οι απαντήσεις της για το εν λόγω ζήτημα ήταν άμεσες, επαρκείς και τεκμηριωμένες. Δεν μου διαφεύγει ότι τα σχέδια τεκμήρια 12-14 δεν υποδείχθηκαν στον ΜΕ1 κατά την αντεξέταση του. Δεν αμφισβητήθηκε όμως ότι αυτά φέρουν την υπογραφή του. Η εναγόμενη ανέφερε, χωρίς να αμφισβητηθεί, ότι τα σχέδια αυτά περιλαμβάνονται σε πιο μικρό μέγεθος στη δέσμη των σχεδίων του τεκμ.8, που αναγνωρίσθηκαν από τον ΜΕ1 και μάλιστα κατά την επανεξέταση του αποδέχθηκε ότι πρόκειται για τα σχέδια του πρώτου σταδίου (First Stage) αλλά και του δευτέρου σταδίου (Second Stage) της συμφωνίας. Σε σχέση με το έγγραφο ημερ. 13/4/2010, τεκμ 11, που ο ΜΕ1 αναγνώρισε ότι φέρει την υπογραφή του, η εναγόμενη εξήγησε ότι σε αυτό καταγράφονται τα σχέδια που παραδόθηκαν την εν λόγω ημερομηνία και το καθένα από αυτά φέρει ονομασία και περιγράφει τις πληροφορίες που περιλαμβάνει. Υποστήριξε επίσης ότι τα εν λόγω σχέδια παραδίδονταν προς όλους τους συμμετέχοντες στο έργο, δηλαδή τους αρχιτέκτονες, ηλεκτρολόγους και μηχανολόγους για να διεξάγουν βάσει αυτών τις δικές τους εργασίες, θέση που τεκμηριώνεται και από το περιεχόμενο των τεκμ. 16-18, αναφορά στα οποία γίνεται πιο πάνω. Λογική και τεκμηριωμένη απάντηση έδωσε επίσης, κατά την αντεξέταση της, όταν ρωτήθηκε κατά πόσο έχει ετοιμάσει σχέδια βάσει του όρου 2.2.3 της συμφωνίας, όπου γίνεται αναφορά σε ανακατασκευές και ανασυναρμολόγηση. Εξήγησε ότι η συμφωνία αφορούσε καινούργιο έργο που δεν είχε ανοικοδομηθεί προηγουμένως και συνεπώς δεν θα μπορούσε να περιλαμβάνει οποιαδήποτε σχέδια και ή εργασίες ανακατασκευής ή ανασυναρμολόγησης. Ερωτηθείσα ποια σχέδια ανταποκρίνονται στην υποχρέωση της βάσει του όρου 2.2.4 της συμφωνίας που περιλαμβάνονται στους όρους του First Stage και αφορούν τις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις και τα σχέδια οροφής, η εναγόμενη παρέπεμψε στο σχέδιο τεκμ. 12 καθώς και στην αλληλογραφία τεκμ. 18 όπου γίνεται αναφορά στα σχέδια για τις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις και από το οποίο όπως εξήγησε, προκύπτει ότι με βάση τα δικά της σχέδια ο ηλεκτρολόγος ετοίμασε τα δικά του και τα απέστειλε στον αρχιτέκτονα για περαιτέρω έγκριση. Ανέφερε επίσης με σταθερότητα ότι τα σχέδια που αφορούν την υποχρέωση της βάσει της ως άνω παραγράφου της συμφωνίας περιλαμβάνονται στα σχέδια του τεκμ.
- Της ζητήθηκε επίσης και υπέδειξε στο τεκμ. 8 τα σχέδια οροφής, παραπέμποντας στο συγκεκριμένο κωδικό που φέρει το κάθε σχέδιο ξεχωριστά, προσθέτοντας ότι τα σχέδια αυτά περιλαμβάνονται στα σχέδια που ο ΜΕ1 παρέλαβε στις 13 Απριλίου του 2010 με την υπογραφή του τεκμ
- Όταν της υποδείχθηκε ότι τα σχέδια του τεκμ 8 φέρουν ημερομηνία 29.6.2010, έδωσε την λογική κατά την κρίση μου εξήγηση ότι τα διάφορα σχέδια εκδίδονται σε διαφορετικούς χρόνους με βάση το πρόγραμμα του έργου. Όπως ανέφερε η δέσμη των σχεδίων του τεκμ 8 παραδόθηκε στην ενάγουσα πριν από τον τερματισμό της συμφωνίας, γι' αυτό τα σχέδια φέρουν την ημερομηνία της τελευταίας έκδοσης τους. Επέμεινε όμως με σταθερότητα στη θέση της ότι οι εργασίες του πρώτου σταδίου, δηλαδή του first Stage, παραδόθηκαν στην ενάγουσα τον Απρίλιο του
- Προς τούτο ανέφερε, χωρίς να αμφισβητηθεί, ότι τα σχέδια του πρώτου σταδίου «first Stage» αποτελούσαν μέρος της συνολικής εργασίας και λάμβαναν την έγκριση με την ημερομηνία της έκδοσης τους. Επειδή όμως, όπως εξήγησε, επί των σχεδίων αυτών προχωρούσαν οι εργασίες και των άλλων συμμετεχόντων στο έργο, γίνονταν ανάλογες αλλαγές και συνεπώς στη συνέχεια αυτά εκδίδονταν με τις ημερομηνίες της τελευταίας πιο πρόσφατης έκδοσης τους. Υποστήριξε επίσης ότι τα σχέδια του πρώτου σταδίου «first stage» που έγιναν αποδεκτά τον Απρίλιο του 2010 περιλαμβάνονται στη δέσμη των σχεδίων του τεκμ.
- Εξήγησε ότι η δέσμη σχεδίων τεκμ 8, η brochura όπως την αποκάλεσε, με ολοκληρωμένα τα σχέδια του πρώτου σταδίου "first Stage» αλλά και μέρους των σχεδίων του τελευταίου σταδίου, παραδόθηκαν στην ενάγουσα πριν από τον τερματισμό της συμφωνίας με όλες τις αλλαγές που έγιναν σε αυτά. Στο στάδιο των αγορεύσεων η πλευρά της ενάγουσας επισήμανε ότι κάποια από τα σχέδια που περιλαμβάνονται στο τεκμ. 8 φέρουν ως ημερομηνία και την 21.9.2011, ζήτημα για το οποίο η εναγόμενη δεν ρωτήθηκε κατά την αντεξέταση της για να δώσει εξήγηση. Σε κάθε περίπτωση όμως αυτό δεν κρίνεται ικανό να κλονίσει την αξιοπιστία της, ως προς την αλήθεια της εκδοχής της ότι ολοκλήρωσε και παρέδωσε στην εναγόμενη τις εργασίες των δύο πρώτων σταδίων της συμφωνίας. Τα σχέδια που φέρουν ημερομηνία 21.9.2011 δεν είναι αυτά που η εναγόμενη υπέδειξε στο τεκμ 8 ότι είναι τα σχέδια που αφορούν το πρώτο στάδιο της συμφωνίας (First Stage). Όπως ισχυρίσθηκε όμως αλλά έγινε αποδεκτό και από τον ΜΕ1, η δέσμη των σχεδίων του τεκμ 8 περιλαμβάνει και κάποια από τα σχέδια που αφορούν το τελευταίο στάδιο της συμφωνίας. Προφανώς τα σχέδια αυτά όπως και τα σχέδια του First Stage έφεραν την ημερομηνία της τελευταίας πιο πρόσφατης έκδοσης τους. Τα όσα δε εξήγησε η εναγόμενη σε σχέση με το ότι τα σχέδια φέρουν την τελευταία ημερομηνία έκδοσης τους, επιβεβαιώνονται και από το ότι, εξετάζοντας τα σχέδια του τεκμ. 8, διαπιστώνεται πως κάποια από αυτά φέρουν πλην των ως άνω και άλλες ημερομηνίες. Μεταξύ αυτών είναι και η ημερομηνία 13.4.2010 που φέρουν τα σχέδια της κυρίως και της βοηθητικής κουζίνας. Σε κάθε περίπτωση όμως, κάποιες ανακρίβειες στη μαρτυρία της εναγόμενης σε σχέση με την επακριβή ημερομηνία που ολοκλήρωσε και παρέδωσε στην ενάγουσα τα σχέδια του πρώτου σταδίου (First Stage), δεν κρίνονται υπό τις περιστάσεις ικανές να πλήξουν την αξιοπιστία της και τη θετική εικόνα που άφησε στο Δικαστήριο. Τούτο αφενός διότι παρέμεινε σταθερή στις θέσεις της ότι τον Απρίλιο του 2010 ολοκληρώθηκαν οι εργασίες του πρώτου σταδίου (First Stage) και παραδόθηκαν στην ενάγουσα, η οποία και πλήρωσε για αυτές το ποσό που προνοείται στην συμφωνία, αλλά και αφετέρου, όπως προκύπτει από την προσκομισθείσα μαρτυρία, η εναγόμενη προχώρησε και στην εκπόνηση κάποιων από τα σχέδια του τελευταίου σταδίου της συμφωνίας. Επιπρόσθετα, όπως και πιο πάνω σημειώνεται, η ενάγουσα ουδέποτε κατέστησε το χρόνο ολοκλήρωσης και παράδοσης των επίδικων εργασιών ουσιώδη όρο της συμφωνίας. Αντίθετα μάλιστα όχι μόνο αποδέχθηκε τη συνέχιση της ισχύος της συμφωνίας, αλλά όπως και πιο πάνω υπογραμμίζεται, φαίνεται πως ουδέποτε διαμαρτυρήθηκε, ως θα ήταν αναμενόμενο, προς την εναγόμενη είτε για την κατά τους ισχυρισμούς της μη ολοκλήρωση των επίδικων εργασιών, είτε για να αμφισβητήσει τα ποσά που της κατέβαλε. Σταθερή παρέμεινε επίσης στη θέση της η εναγόμενη ότι τα σχέδια του πρώτου σταδίου (First Stage) έγιναν αποδεκτά εκ μέρους της ενάγουσας μέσω του διευθυντή της ΜΕ
- Προς τούτο παρέπεμψε στα τεκμ 11, 12, 13 και
- Εξήγησε ότι τα σχέδια τεκμ. 12, 13, 14, που φέρουν την υπογραφή του ΜΕ1 αφορούν τα έπιπλα, τα είδη υγιεινής και τις οροφές (ceiling and lighting plans). Ενώ τα σχέδια που ο ΜΕ1 υπέγραψε ότι παρέλαβε με βάσει το τεκμ 11, αφορούν τις λεπτομέρειες για τις ψευδοροφές, για τη διάταξη των κουζινών με τις ηλεκτρικές συσκευές, της τραπεζαρίας και του spa και όλα αυτά μαζί αποτελούν ολοκληρωμένο σύνολο των σχεδίων του πρώτου σταδίου (First Stage). Οι θέσεις αυτές της ενάγουσας ουσιαστικά δεν αμφισβητήθηκαν και παρέμειναν αναντίλεκτες. Της υποβλήθηκε μόνο σε σχέση με το τεκμ.11 ότι αυτό υπεγράφη από τον ΜΕ1 στα πλαίσια της παραγράφου που ακολουθεί της παρ. 2.3.8 της συμφωνίας. Στην εν λόγω παράγραφο (2.3.8) αναφέρεται ότι τα σχέδια και το υλικό το οποίο θα παρέδιδε η εναγόμενη στην ενάγουσα πριν την υπογραφή του σχετικού εγγράφου παράδοσης-παραλαβής, θα έπρεπε να συζητούντο μεταξύ της εναγόμενης και της ενάγουσας ή των συμβούλων της ή άλλων προσώπων που θα εκτελούσαν τις σχετικές εργασίες, έτσι ώστε, να επιβεβαιώνεται και να είναι δυνατή η άμεση εκτέλεση τους χωρίς την ανάγκη περαιτέρω διευκρινίσεων ή παρέμβασης της εναγόμενης. Η εναγόμενη αρνήθηκε κατηγορηματικά την ως άνω θέση υποδεικνύοντας ότι στο τεκμ.11 ο διευθυντής της ενάγουσας, δηλαδή ο ΜΕ1, υπογράφει ότι παρέλαβε τις εκεί αναφερόμενες εργασίες. Παράλληλα σημειώνεται πως ο ίδιος ο ΜΕ1 κατά την αντεξέταση του δεν ισχυρίσθηκε ότι υπέγραψε το τεκμ. 11 στα πλαίσια της προαναφερόμενης παραγράφου της συμφωνίας. Αντίθετα όπως υποδεικνύεται και πιο πάνω, έδωσε την ασαφή και αόριστη θέση ότι στο εν λόγω έγγραφο δεν καταγράφεται ότι παρέλαβε τις εκεί αναφερόμενες εργασίες, παραγνωρίζοντας όμως ότι στο τίτλο του εγγράφου αναφέρεται ότι πρόκειται για έγγραφα (Documentation) που παραδόθηκαν σε σχέση με το επίδικο έργο. Επιπρόσθετα των πιο πάνω, η θέση της εναγόμενης ότι οι εργασίες του πρώτου σταδίου της συμφωνίας (First Stage), ολοκληρώθηκαν και παραλήφθηκαν από την ενάγουσα, επιβεβαιώνεται και από το αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι η τελευταία με βάση το περιεχόμενο του τιμολόγιου τεκμ.10 πλήρωσε το εκεί αναφερόμενο ποσό των €16.560 προς εξόφληση των εργασιών του First Stage της συμφωνίας. Στο σημείο αυτό υπενθυμίζεται ότι η εκδοχή που έδωσε ο ΜΕ1, σε σχέση με τον λόγο πληρωμής των εργασιών του εν λόγω σταδίου, δεν έγινε αποδεκτή από το Δικαστήριο. Ακόμα όμως ένα στοιχείο το οποίο συνηγορεί στο ότι η εναγόμενη ολοκλήρωσε και παρέδωσε τις εργασίες του αναφερόμενου σταδίου είναι και το γεγονός ότι προχώρησε στην εκπόνηση και μέρους των σχεδίων που αφορούσαν το τελευταίο στάδιο της συμφωνίας, τα οποία ο ΜΕ1 αποδέχθηκε ότι περιλαμβάνονται στη δέσμη των σχεδίων του τεκμ.
- Δεν βρίσκω να υπήρχε οποιαδήποτε άλλη λογική εξήγηση, η εναγόμενη να προχωρήσει στην εκπόνηση και σχεδίων του τελευταίου σταδίου των εργασιών, που είναι μάλιστα αποδεκτό ότι αφορούσαν περισσότερες λεπτομέρειες του όλου σχεδιασμού, εάν δεν ολοκληρωνόταν και γινόταν αποδεκτό το προηγούμενο στάδιο των εργασιών δηλαδή το First Stage. Για όλους τους πιο πάνω λόγους που εξηγούνται πιο πάνω αποδέχομαι συνεπώς την μαρτυρία και την εκδοχή της εναγόμενης ως αξιόπιστη και ειλικρινή. Βάσει της πιο πάνω αξιολόγησης της μαρτυρίας καταλήγω και στα ανάλογα ευρήματα σε σχέση με τα επίδικα θέματα της υπόθεσης, ότι δηλαδή βάσει της επίδικης συμφωνίας ημερ. 31/03/2009 που υπεγράφη μεταξύ της ενάγουσας, της εναγόμενης και της εταιρείας K.C. ELITE INTERIORS LTD, η εναγόμενη ανέλαβε να εκτελέσει συγκεκριμένες εργασίες σχεδιασμού και διακόσμησης στο υποστατικό της ενάγουσας που έφερε την ονομασία «Silver Star» στο χωριό XXXXXX-XXXXXX στην επαρχία Λεμεσού. Οι εργασίες που ανέλαβε να εκτελέσει η εναγόμενη συμφωνήθηκε όπως εκτελεστούν σε τρία στάδια τα οποία καθορίσθηκαν ως το «Concept stage», το «First Stage» και το «Second Stage». Το κόστος των εργασιών που η εναγόμενη ανέλαβε να εκτελέσει συμφωνήθηκε στο ποσό των €41,400 συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ. Βάσει της συμφωνίας η ενάγουσα ανέλαβε να καταβάλει στην εναγόμενη το ποσό των €12,420 για τις εργασίες του Concept stage ταυτόχρονα με την υπογραφή της συμφωνίας, το ποσό των €16.560 με την ολοκλήρωση του First Stage και το υπόλοιπο ποσό των €12,420 με την ολοκλήρωση του Second Stage. Η ενάγουσα με την υπογραφή της συμφωνίας στις 31.3.2009 πλήρωσε στην εναγόμενη το ποσό των €12,420 για τις εργασίες που αφορούσαν το Concept stage οι οποίες ολοκληρώθηκαν από την εναγόμενη, έγιναν αποδεκτές και παραδόθηκαν στην ενάγουσα. Ακολούθως η εναγόμενη τον Απρίλιο του 2010, ολοκλήρωσε τις εργασίες του επόμενου σταδίου δηλαδή του First Stage, οι οποίες επίσης έγιναν αποδεκτές και παραδόθηκαν στην ενάγουσα, η οποία στις 7.4.2010 πλήρωσε την εναγόμενη για την αξία τους το συμφωνηθέν ποσό των €16.
- Ακολούθως με την επιστολή ημερ. 21/06/2012, η εταιρεία K.C. ELITE INTERIORS LTD και η εναγόμενη, ενώ η τελευταία δεν είχε ολοκληρώσει το τελευταίο στάδιο των εργασιών που ανέλαβε να εκτελέσει (second Stage), τερμάτισαν την συμφωνία τους με την ενάγουσα. Με βάση τα πιο πάνω ευρήματα του Δικαστηρίου, η μη ολοκλήρωση όλων των συμφωνηθέντων εργασιών, δηλαδή και των τριών σταδίων που προνοούσε η συμφωνία, οφειλόταν στην υπαναχώρηση της εναγόμενης, η οποία μετά από την ολοκλήρωση των δύο πρώτων σταδίων και πριν να ολοκληρώσει και το τελευταίο στάδιο των εργασιών, τερμάτισε τη συμφωνία αποστέλλοντας στην ενάγουσα την προαναφερόμενη επιστολή ημερ.21.6.2012 (τεκμ 5). Σημειώνεται ότι η εναγόμενη καταθέτοντας στο Δικαστήριο δεν ανέφερε συγκεκριμένο λόγο για τον οποίο προχώρησε στον τερματισμό της συμφωνίας. Απλά σε κάποιο στάδιο της μαρτυρίας της αναφερόμενη στην σχετική επιστολή τεκμ. 5, δήλωσε ότι πρόκειται για την επιστολή με την οποία «αναγκάσθηκε να τερματίσει τη συμφωνία». Ο νόμιμος τερματισμός της συμφωνίας δεν μπορεί παρά να διέλθει από τους ίδιους τους όρους αυτής. Στην προκειμένη περίπτωση ο τερματισμός της συμφωνίας δεν ήταν παράνομος και ή αυθαίρετος, ως ήταν η εισήγηση της ενάγουσας, αφού όπως και πιο πάνω υπογραμμίζεται, η ίδια η συμφωνία και συγκεκριμένα ο όρος 11 παρείχε και στις δύο πλευρές αντίστοιχα το δικαίωμα τερματισμού της, με πρόνοια μάλιστα πληρωμής της εναγόμενης για τις εργασίες που θα ολοκλήρωνε μέχρι την ημερομηνία του τερματισμού της. Είναι βέβαια γνωστό βάσει των νομολογημένων αρχών ότι η ανάκτηση χρημάτων που πληρώθηκαν χωρίς αντάλλαγμα είναι επιτρεπτή ανεξάρτητα από το λόγο του τερματισμού της συμφωνίας (βλ. Οδυσσέως ν. Χαρίτου
(2004)1(Β) Α.Α.Δ 1061). H ενάγουσα, στήριξε την αξίωση της για την επιστροφή των ποσών που κατέβαλε στην εναγόμενη, στην πλήρη αποτυχία της αντιπαροχής. Για το ζήτημα της πλήρους αποτυχίας της αντιπαροχής γίνεται η ακόλουθη σχετική αναφορά στο σύγγραμμα TREITEL THE LAW OF CONTRACT 8η έκδοση σελ.927:
(1)Total failure of consideration. (a) DEFINITION. A contracting party can recover back money paid under a contract if there is a "total failure of consideration" i.e. if he has not got any part of what he bargained for. Στο σύγγραμμα CHITTY ON CONTRACTS, στη σελ. 1421, παρ. 29-34 καταγράφονται τα ακόλουθα: "General principles. Where money has been paid under a transaction that is or becomes ineffective the payer may recover the money provided that the consideration for the payment has totally failed. ..... In that context failure of consideration occurs where the payer has not enjoyed the benefit of any part of what he bargained for. .... The failure has to be total because the consideration is "whole and indivisible," and the courts will not divide or apportion it unless the parties have done so. This is partly because one cannot assume that all parts of the payee's performance are equally valuable and that the contract price is earned incrementally, but historically it was also because of the absence in English law of a defence of change of position until recently. Thus, any performance of the actual thing promised, as determined by the contract, is fatal to recovery under this heading». Έχοντας κατά νου ότι σε αστικές υποθέσεις η απόδειξη της αξίωσης κρίνεται με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων και το βάρος απόδειξης βρίσκεται στους ώμους του ενάγοντα (βλ. Κυριάκος Σοφοκλέους v. Γιώτα Κυριάκου
(2010)1Α Α.Α.Δ. 665 και Γιαννάκης Πελεκάνος ως Διαχειριστής της περιουσίας του Χριστόφορου Πελεκάνου κ.α. ν. Ανδρέα Πελεκάνου κ.ά.
(2010)1Γ Α.Α.Δ. 1746), κρίνεται ότι η ενάγουσα στην προκειμένη περίπτωση δεν απέσεισε το βάρος που έφερε να αποδείξει την πλήρη αποτυχία της αντιπαροχής. Τούτο δεδομένου ότι με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου, η εναγόμενη σε αντάλλαγμα των ποσών που της καταβλήθηκαν πρόσφερε στην ενάγουσα υπηρεσίες και συγκεκριμένα τις εργασίες των δύο πρώτων σταδίων της συμφωνίας. Επιπρόσθετα, για τους λόγους που εξηγούνται πιο πάνω στην απόφαση μου, η ενάγουσα απέτυχε να αποδείξει ότι η μη ολοκλήρωση και των τριών σταδίων των εργασιών της συμφωνίας, καθιστά την εκτελεσθείσα από την εναγόμενη εργασία άχρηστη και επουσιώδους σημασίας. Υπό το φως πιο πάνω καταλήγω συνεπώς ότι η ενάγουσα έχει αποτύχει να αποδείξει την υπόθεση της εναντίον της εναγόμενης. Ως αποτέλεσμα η αγωγή απορρίπτεται με έξοδα υπέρ της εναγόμενης και εναντίον της ενάγουσας όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.)............. Στ. Λουκίδου-Βασιλείου Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο