STERK TRADING LIMITED ν. ΠΑΓΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΛΙΜΙΤΕΔ κ.α., Αρ. Αγωγής: 2982/2018, 21/9/2020 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2020:A127 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χρ. Μίτλεττον, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 2982/2018 Μεταξύ: STERK TRADING LIMITED Ενάγουσα και
- ΠΑΓΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΛΙΜΙΤΕΔ
- ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΟΥ "ULYSSES HOUSE"
- C.P.S. BUILDING SERVICES LIMITED Εναγόμενοι Αίτηση ημερομηνίας 18.12.2019 Ημερομηνία: 21.09.2020 Εμφανίσεις: Για την Εναγόμενη 1/Αιτήτρια: Καμία εμφάνιση (ηλεκτρονικά: Κ.Μ. Χατζηπιέρας) Για την Ενάγουσα/Καθ' ης η αίτηση: Καμία εμφάνιση (ηλεκτρονικά: Μ. Νικολάου) ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ (η απόφαση ανακοινώνεται χωρίς τη φυσική παρουσία των συνηγόρων των διαδίκων λόγω των υγειονομικών μέτρων για την αντιμετώπιση του Covid-19 και διαβιβάζεται σε αυτούς ηλεκτρονικά) Την 21.12.2018, η Καθ' ης η αίτηση καταχώρισε αγωγή, δια της οποίας αξιώνει από την Αιτήτρια, ασφαλιστική εταιρεία, ειδικές αποζημιώσεις ύψους €8.950,00, γενικές αποζημιώσεις και άλλες θεραπείες, για ζημιές που, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της, υπέστη το διαμέρισμά της με αριθμό XXXX, στον XXXX όροφο της πολυκατοικίας "XXXX" (πρώην "XXXX") επί της λεωφόρου XXXX, το οποίο καλύπτεται από το πιστοποιητικό εγγραφής με αριθμό εγγραφής XXXX, Φ/Σχ. XXXX, Τεμάχιο ΕΠΙ XXXX, στην ενορία XXXX στη Λεμεσό («το διαμέρισμα») και το περιεχόμενό του, μεταξύ του Ιανουαρίου 2016 και του Ιουνίου 2016[1], συνεπεία βροχοπτώσεων και εισχώρησης σε αυτό ομβρίων και άλλων υδάτων από την οροφή της κοινόκτητης οικοδομής. Η απαίτησή της εναντίον της Αιτήτριας βασίζεται σε ασφαλιστήριο συμβόλαιο που ισχυρίζεται ότι είχαν συνάψει περί την 04.04.2015, με αριθμό XXXX («το ασφαλιστήριο» ή «το ασφαλιστικό συμβόλαιο»), για χρονική περίοδο ενός έτους[2], το οποίο ανανεώθηκε, και θεωρεί ότι καλύπτει τον συγκεκριμένο κίνδυνο για τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο της ζημιάς, και δυνάμει του οποίου είχε προηγηθεί απαίτηση και επιθεώρηση, πλην όμως, χωρίς οποιαδήποτε περαιτέρω ανταπόκριση από μέρους της Αιτήτριας. Στην ίδια αγωγή της, η Καθ' ης η αίτηση συνενώνει απαίτηση εναντίον της διαχειριστικής επιτροπής και της εταιρείας διαχείρισης, σε σχέση με τον τρόπο διαχείρισης της κοινόκτητης οικοδομής, αποδίδοντας τη ζημιά της και σε δική τους αμέλεια ή παράβαση των εκ του νόμου ή και κανονισμών απορρεόντων καθηκόντων τους. Το ύψος των ειδικών αποζημιώσεων, ως είχαν εκτεθεί στην Έκθεση Απαίτησης, αφορά στο κόστος των ζημιών στο εσωτερικό του διαμερίσματος (κτίριο και περιεχόμενο), που υπολογίζει σε €5.950,00, και πρόσθετα στη ζημιά ενός χαλιού «τύπου πακιστανικού», που υπολογίζει σε €3.000,
- Η αγωγή επιδόθηκε στην Αιτήτρια την 18.01.
- Σύμφωνα με την ένορκη δήλωση του δικαστικού επιδότη, κύριου XXXX, ημερομηνίας 22.01.2019, ο ίδιος παρέδωσε το κλητήριο ένταλμα στον κύριο XXXX, υπεύθυνο παραλαβής εγγράφων, στη διεύθυνση του εγγεγραμμένου γραφείου της Αιτήτριας. Η Καθ' ης η αίτηση, την 12.02.2019, αιτήθηκε μονομερώς την έκδοση απόφασης, λόγω παράλειψης της Αιτήτριας να εμφανιστεί στη διαδικασία. Η αίτησή της ήταν ορισμένη ενώπιον του Δικαστηρίου την 20.02.2019, ημερομηνία κατά την οποία το Δικαστήριο εξέδωσε απόφαση εναντίον της Αιτήτριας, βάσει της ένορκης δήλωσης του διευθυντή της Καθ' ης η αίτηση, κύριου XXXX, ημερομηνίας 19.02.
- Δια της ένορκης δήλωσης του κύριου XXXX, ημερομηνίας 19.02.2019, είχε επαναληφθεί το περιεχόμενο της Έκθεσης Απαίτησης, προσκομίστηκε φωτοαντίγραφο του ασφαλιστικού συμβολαίου και της ανανέωσής του, αντίγραφο της απαίτησης προς την ασφαλιστική, εκτενής έκθεση πραγματογνωμοσύνης που κατήρτισε ο κύριος XXXX, Πολιτικός Μηχανικός, δια της εταιρείας Ε.Ν. ΜΑΝΟΣ (ΚΥΠΡΟΣ) ΛΤΔ, και φωτοαντίγραφο τιμολογίου που εξέδωσε η εταιρεία V.M.S. VASILIOU CONSTRUCTIONS LTD, η οποία είχε προβεί σε επιδιορθώσεις. Ειδικότερα, την 20.02.2019, η συνήγορος της Καθ' ης η αίτηση εμφανίστηκε στο Δικαστήριο και απέσυρε άνευ βλάβης την αξίωσή της για γενικές αποζημιώσεις ή άλλες θεραπείες, και εκδόθηκε απόφαση υπέρ της και εναντίον της Αιτήτριας για το ποσό των €7.055,00, ως ειδικές αποζημιώσεις, πλέον τόκος προς 3,5% ετησίως επί αυτού, από 21.12.2018 μέχρι 31.12.2018 και 2% από 01.01.2019 μέχρι εξόφλησης, πλέον το ποσό των €841,00 έξοδα της αγωγής και έκδοσης της απόφασης πλέον τόκος προς 3,5% ετησίως επί αυτού από 21.12.2018 μέχρι 31.12.2018 και 2% από 01.01.2019 μέχρι εξόφλησης, πλέον Φ.Π.Α., πλέον €16,50 έξοδα επίδοσης. Την 21.02.2019, η Καθ' ης η αίτηση αιτήθηκε τη σύνταξη της απόφασης ημερομηνίας 20.02.2019 (Έντυπο Γ.Λ. 168, αρ. 796832, βιβλίο αποφάσεων 466, σελ. 531). Κατά τη διαδικασία σύνταξης της απόφασης, η οποία εν τέλει συντελέστηκε την 08.04.2019, η Αιτήτρια, την 21.02.2019, καταχώρισε σημείωμα εμφάνισης. Δηλαδή, μία μόλις ημέρα μετά την έκδοση της εναντίον της απόφασης. Τόσο στην αίτηση για σύνταξη της απόφασης και καταχώρισή της στο βιβλίο αποφάσεων, όσο και στο σημείωμα εμφάνισης, που αμφότερα έχουν ημερομηνία 21.02.2019, δεν αναγράφεται η ώρα καταχώρισης. Η Αιτήτρια, την 17.10.2019, καταχώρισε και Έκθεση Υπεράσπισης, σαν να μην είχε εκδοθεί η εναντίον της η απόφαση. Το Πρωτοκολλητείο είχε δεχθεί τόσο την εμφάνισή της όσο και την Έκθεση Υπεράσπισής της, παρά το γεγονός ότι είχε εκδοθεί απόφαση εναντίον της. Με την υπό κρίση αίτησή της, ημερομηνίας 18.12.2019, η Αιτήτρια ζητά τον παραμερισμό (set aside) και/ή ακύρωση της απόφασης ημερομηνίας 20.02.2019 (παράγραφος Α της αίτησής της), οποιοδήποτε διάταγμα ήθελε το Δικαστήριο κρίνει δίκαιο και αναγκαίο υπό τις περιστάσεις (παράγραφος Β) και τα έξοδα της αίτησης (παράγραφος Γ). Η αίτηση βασίζεται στη Δ.17,κ.
- Συνοδεύεται από την ένορκη δήλωση της κυρίας XXXX, ημερομηνίας 18.12.2019, δικηγόρου στο γραφείο των δικηγόρων της Αιτήτριας, η οποία καθίσταται μάρτυρας γεγονότων σε σχέση με την αίτηση, και ισχυρίζεται ότι είχαν ενημερώσει την κυρία XXXX, δικηγόρο της Καθ' ης η αίτηση, ότι θα εμφανιστούν στη διαδικασία, αργά το απόγευμα της 20.02.2019, μετά που είχε εκδοθεί η δικαστική απόφαση, αποδίδοντας, κατά κάποιο τρόπο, στην κυρία XXXX, σκόπιμη τήρηση σιωπής σε σχέση με το γεγονός ότι εκδόθηκε ήδη δικαστική απόφαση (της οποίας αιτήθηκε τη σύνταξη την επόμενη ημέρα) και για το μετέπειτα χρονικό διάστημα, όταν η κυρία XXXX ισχυρίζεται πως στάλθηκε και επιστολή ημερομηνίας 20.03.
- Η κυρία XXXX αναφέρει τα διαβήματα που έγιναν, κατά κύριο λόγο διαδικαστικά, που φαίνονται και από τον φάκελο του Δικαστηρίου, πλέον το γεγονός ότι η Αιτήτρια πληροφορήθηκε για την ύπαρξη της δικαστικής απόφασης, για πρώτη φορά, την 10.12.2019, όταν δέχθηκε τηλεφώνημα από τον δικαστικό επιδότη που κατείχε εντάλματα κατάσχεσης κινητής ιδιοκτησίας και είχε επισπεύσει εκτέλεση. Στην ένορκη δήλωση της κυρίας XXXX δεν γίνεται αναφορά, πάντως, στους λόγους, για τους οποίους δεν υπήρξε εμφάνιση της Αιτήτριας από την 18.01.2019, που τότε αναμφίβολα επιδόθηκε στην Αιτήτρια το κλητήριο ένταλμα, μέχρι την 20.02.2019, αλλά η μάρτυρας έχει τη θέση ότι δεν επιδείχθηκε εσκεμμένη αδιαφορία ή περιφρόνηση ικανή να αποστερήσει από την Αιτήτρια το δικαίωμά της να ακουστεί, ειδικότερα σε σχέση με την υπεράσπιση που θεωρεί ότι έχει. Αυτή είναι πως, κατά την περίοδο που εντοπίστηκαν οι ζημιές στο διαμέρισμα της Καθ' ης η αίτηση, την 30.06.2016, η ασφαλιστική κάλυψη είχε λήξει. Εντός της περιόδου που υπήρχε ασφαλιστική κάλυψη, δεν έγινε εμπρόθεσμη απαίτηση. Η Καθ' ης η αίτηση είχε αποστείλει έντυπο απαίτησης την 03.08.2016, επικαλούμενη ζημιά που επήλθε προ μηνών, ενώ και στην έκθεση του πραγματογνώμονος που επικαλείται γίνεται αναφορά πως η ζημιά επήλθε και ένεκα των «αποστραγγιστικών και υδατοστεγανωτικών αδυναμιών της οροφής του κτιρίου - ενανθράκωση», λόγοι που, εν πάση περιπτώσει, δεν καλύπτονται ασφαλιστικά και εξαιρούνται. Η Καθ' ης η αίτηση, την 21.02.2020, καταχώρισε ειδοποίηση περί πρόθεσης ένστασης, προβάλλοντας 15 λόγους, για τους οποίους, κατά τη γνώμη της, η αίτηση δεν πρέπει να επιτύχει. Αυτοί εστιάζουν στο ότι δεν αποκαλύπτεται εκ πρώτης όψεως συζητήσιμη υπεράσπιση, δεν προβάλλεται εξήγηση σε σχέση με την παράλειψη εμφάνισης εντός της καθορισμένης προθεσμίας και έπειτα υποβολής της αίτησης, ότι υπήρξε επίδειξη περιφρονητικής διαγωγής, ότι υπάρχει ελλιπής πραγματική και νομική βάση, και ότι η προσπάθεια παραμερισμού συνιστά κακόπιστη και καταχρηστική ενέργεια. Η ένσταση συνοδεύεται από την ένορκη δήλωση του κύριου XXXX, ημερομηνίας 21.02.2020, δια της οποίας, επί του προκείμενου, ισχυρίζεται ότι η Αιτήτρια θα έπρεπε να καταχωρίσει εμφάνιση εντός των δέκα ημερών από την επίδοση της αγωγής, οπότε δεν είχε οποιαδήποτε σημασία η επιστολή που έστειλε αργά την 20.02.2019, πάντως μετά την έκδοση της δικαστικής απόφασης. Ο κύριος XXXX θεωρεί ότι η μη εμφάνιση της Αιτήτριας εντός της προθεσμίας των δέκα ημερών ήταν περιφρονητική, εφόσον δεν προβάλλεται διαφορετικός λόγος γι' αυτήν, και η έκδοση της απόφασης, όπως και οι μετέπειτα ενέργειες, ήταν νομότυπες, οι δε διαδικαστικές ενέργειες εμφάνισης και υπεράσπισης της Αιτήτριας δεν μπορούν να αναγνωριστούν ως ισχυρές, είναι σαν να μην έχουν γίνει. Δεν παραδέχεται την παραλαβή της επιστολής ημερομηνίας 20.03.2019, της οποίας λέει ότι έλαβε γνώση για πρώτη φορά μέσω της αίτησης της Αιτήτριας για παραμερισμό, όπως δεν παραδέχεται και την ύπαρξη γνώσης σε σχέση με την καταχώριση Έκθεσης Υπεράσπισης, εφόσον, σύμφωνα με τη θέση του, ουδέποτε είχε παραδοθεί στη συνήγορο της Καθ' ης η αίτηση αντίγραφο υπεράσπισης. Ο κύριος XXXX αναφέρει πως ήταν ευθύνη της πλευράς της Αιτήτριας να διασφαλίσει τον εαυτό της από την έκδοση απόφασης, να προβεί στους αναγκαίους ελέγχους και να δράσει έγκαιρα, αλλά, πέραν τούτων, ενημερώνει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση ήδη εκτελέστηκε και εισπράχθηκε το ποσό της απόφασης με μέτρα εκτέλεσης. Όσον αφορά τους ισχυρισμούς περί υπεράσπισης της Αιτήτριας, αναφέρει ότι ίσχυε η ασφαλιστική κάλυψη κατά την περίοδο 05/04/2016-04/04/2017, και είχε προσκομίσει, κατά την έκδοση απόφασης, όπως προσκομίζει εκ νέου, τη σχετική ανανέωση του ασφαλιστικού συμβολαίου, ενώ οι ζημιές που έγιναν, ως προς το είδος τους, καλύπτονται ασφαλιστικά. Προς επίρρωση των θέσεων του, αναφέρει ότι η ασφαλιστική εταιρεία διαπραγματεύονταν το ύψος του ποσού που θα κατέβαλλε ως αποζημιώσεις, και προσκομίζει σχετική αλληλογραφία. Η ακρόαση διεξήχθη στη βάση των ενόρκων δηλώσεων και αμφότερες οι πλευρές αγόρευσαν προς υποστήριξη των θέσεων τους. Έχω υπόψη μου ό,τι επιμελώς λέχθηκε από τους συνηγόρους των διαδίκων. Δεν αμφισβητείται το νομότυπο της έκδοσης της προσβαλλόμενης απόφασης λόγω της καταχώρισης σημειώματος εμφάνισης, οπότε το Δικαστήριο δεν θα μπει σε διαδικασία όπως αυτήν που απασχόλησε στη Μιχαήλ ν. Marfin Popular Bank Public Co Ltd, Πολιτική Έφεση 291/10, ημερομηνίας 08.07.2014· εκεί το σημείωμα εμφάνισης είχε καταχωριστεί την ίδια ακριβώς ημέρα που είχε εκδοθεί και η δικαστική απόφαση και, ελλείψει βεβαιότητας ως προς τη χρονική προτεραιότητα, θεωρήθηκε ότι προηγείται το σημείωμα εμφάνισης, ασχέτως εάν δεν βρίσκονταν στον φάκελο του Δικαστηρίου όταν εξέδιδε την απόφασή του. Εκεί η διαδικασία κινήθηκε στη βάση της Δ.16,κ.7, ως προς το εάν η καταχώριση του σημειώματος εμφάνισης έγινε πριν από την απόφαση, σύμφωνα με τη Δ.16,κ.
- Η Δ.16,κ.7 δεν δίνει το δικαίωμα καταχώρισης εμφάνισης μετά την απόφαση, ενώ η δυνατότητα εμφάνισης «any time before judgment» δεν περιλαμβάνει και το χρονικό σημείο της αίτησης για σύνταξη της απόφασης ή αυτή τη σύνταξή της. Η απόφαση, εν προκειμένω, ενσωματώνεται στο πρακτικό του δικαστή ημερομηνίας 20.02.2019, το οποίο αναμφίβολα προηγείται της καταχώρισης σημειώματος εμφάνισης, ασχέτως εάν η δικαστική απόφαση καταχωρίστηκε στο σχετικό βιβλίο αποφάσεων του Δικαστηρίου την επομένη. Εξάλλου (και τούτο είναι πιο σημαντικό), η επίκληση και χρήση της Δ.17,κ.10, από μόνη της, προϋποθέτει την αναγνώριση, από μέρους της Αιτήτριας, ότι η ερήμην δικαστική απόφαση εκδόθηκε νομότυπα, δηλαδή ότι υπήρξε παράλειψη κανονικής εμφάνισης. Ο σκοπός της Δ.17,κ.10 δεν είναι η ακύρωση δικαστικών αποφάσεων που πάσχουν από ακυρότητα και δεν θα έπρεπε να είχαν εκδοθεί, αλλά ο παραμερισμός δικαστικών αποφάσεων που εκδόθηκαν λόγω παράλειψης καταχώρισης σημειώματος εμφάνισης εντός της καθορισμένης προθεσμίας, όταν συντρέχουν λόγοι για τους οποίους η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου θα πρέπει να ασκηθεί προς εκείνη την κατεύθυνση. Στη νομική βάση της αίτησης περιέχεται η Δ.17,κ.10 κι αυτή επαρκεί για να μπορέσει το Δικαστήριο να εξετάσει την αίτηση. Η ακρόαση, επίσης, διεξήχθη στη βάση των προϋποθέσεων της Δ.17,κ.
- Το γεγονός ότι η απόφαση ήδη εκτελέστηκε, δια μέτρου εκτέλεσης, δεν εμποδίζει τον παραμερισμό της, εάν όντως συντρέχουν λόγοι παραμερισμού. Σύμφωνα με τη Δ.17,κ.10:
- Where judgment is entered pursuant to any of the preceding Rules of this Order, it shall be lawful for the Court in a proper case to set aside or vary such judgment upon such terms as may be just. σε μετάφραση:
- Όπου εκδίδεται απόφαση σύμφωνα με οποιουδήποτε από τους προηγούμενους Κανόνες αυτής της Διαταγής, θα είναι νόμιμο για το Δικαστήριο, σε μια κατάλληλη περίπτωση, να την παραμερίσει ή να την τροποποιήσει υπό τέτοιους όρους όπως ήθελε φανεί δίκαιο. Η νομολογία[3] είναι καλά θεμελιωμένη σε σχέση με το ζήτημα του παραμερισμού μιας δικαστικής απόφασης που εκδόθηκε νομότυπα αλλά ερήμην. Συνοψίζεται και σε αρκετές πιο πρόσφατες δικαστικές αποφάσεις, μεταξύ των οποίων η Wakeham v. Bhatti, ECLI:CY:AD:2016:A255, Πολιτική Έφεση 49/2011, ημερομηνίας 25.05.2016, η Χρυσόδοντας ν. Ακουολογικό Κέντρο Λάρνακας Γιώργος Παναγιώτου Λτδ, Πολιτική Έφεση Ε10/2013, ημερομηνίας 06.06.2018, και η Jurgen κ.α. ν. Σταυρινού, Πολιτική Έφεση 80/2014, ημερομηνίας 01.06.
- Το Δικαστήριο ελέγχει εάν συντρέχουν οι πιο κάτω προϋποθέσεις, σωρευτικά: (α) Εάν έχει διαφανεί εκ πρώτης όψεως συζητήσιμη υπεράσπιση στην αγωγή, με τη ουσιαστική μαρτυρία που συνοδεύει την αίτηση για παραμερισμό, χωρίς να απαιτείται υπάρχει εκτεταμένη αναφορά· αυτή είναι και η ουσιωδέστερη προϋπόθεση[4]. (β) Εάν έχει εξηγηθεί η καθυστέρηση τόσο στην καταχώριση εμφάνισης όσο και στην υποβολή της αίτησης για παραμερισμό[5]· Για την παράλειψη καταχώρισης εμφάνισης, θα πρέπει να δίδονται ικανοποιητικοί λόγοι, όπως για παράδειγμα ότι η αγωγή δεν περιήλθε σε γνώση του αιτητή, δίδοντας γι' αυτό συγκεκριμένες και εύλογες εξηγήσεις[6]. Η άνευ επαρκών εξηγήσεων παράλειψη καταχώρισης εμφάνισης αποτελεί καλό λόγο για μη παραμερισμό, εάν προκύπτει από αυτήν αδιαφορία και περιφρόνηση, σε τέτοιο βαθμό που να επισκιάζει ξεκάθαρα τη σημαντικότητα της ύπαρξης εκ πρώτης όψεως συζητήσιμης υπεράσπισης, ώστε εάν επιτραπεί η ακρόαση της υπεράσπισης, παρά την επιλήψιμη δικονομική διαγωγή, να πλήττεται σοβαρότερα το θεμέλιο της δικαιοσύνης, απ' ότι εάν δεν επιτραπεί η ακρόαση της υπεράσπισης[7]. Προφανώς, η συνδρομή των πιο πάνω προϋποθέσεων ελέγχεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, μέσα στο οποίο το Δικαστήριο ζυγίζει, από τη μια, την αρχή ότι είναι προς το συμφέρον του συνόλου της κοινωνίας να τερματίζονται οι αντιδικίες το συντομότερο δυνατόν (interest repuplicae ut sit finis litium), από την άλλη, την αρχή ότι κάθε διάδικος έχει το δικαίωμα να ακούγεται· δικαίωμα που δεν πρέπει να του αφαιρείται με μεγάλη ευκολία ή με ζήλο[8]. Όπως επισημαίνεται και στη Jurgen (ανωτέρω), δεν υπάρχουν στεγανά στην εξέταση μιας τέτοιας αίτησης, αλλά κάθε περίπτωση κρίνεται στη βάση των δικών της τυχόν διαφορετικών γεγονότων. Στη Jurgen (ανωτέρω), για παράδειγμα, ο αιτητής ήταν πρόσωπο που γνώριζε τι έπρεπε να πράξει και δεν είχε άγνοια των διαδικασιών, όπως και των συνεπειών μη καταχώρισης εμφάνισης σε μία αγωγή, ωστόσο επικαλέστηκε το γεγονός ότι γίνονταν διαπραγματεύσεις και ότι η εντύπωση ήταν πως δεν θα προωθείτο η αγωγή. «Δεν ενέχει σημασία η "εντύπωση" με την οποία αφέθηκαν οι εφεσείοντες, κατά το δικό τους ισχυρισμό, ότι οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονταν ή ότι δεν θα λαμβάνονταν περαιτέρω μέτρα», λέχθηκε. Από την άλλη, στην Κοστανιάν ν. Βασιλείου, ECLI:CY:AD:2020:A73, Πολιτική Έφεση 168/2013, ημερομηνίας 25.2.2020, λέχθηκε ότι: ...τυχόν επιπόλαιοι χειρισμοί ενός εναγομένου, που οδηγούν στην έκδοση απόφασης εναντίον του, δεν θεωρούνται, χωρίς άλλο, από τη νομολογία ως καταφρόνηση της δικαστικής διαδικασίας, οποιασδήποτε μορφής. Στην Κοστανιάν (ανωτέρω), όπου κρίθηκε ότι θα έπρεπε να παραμεριστεί η ερήμην απόφαση, η εφεσείουσα, όταν παρέλαβε κλητήριο που αφορούσε διαφορά επί διαμερισμάτων για την οποία δεν γνώριζε πληροφορίες, παρέδωσε το κλητήριο στο συνεναγόμενο της, ο οποίος την προέτρεψε να του το δώσει για να ενεργήσει όπως και ο ίδιος, παραδίδοντας το στον δικηγόρο του για διευθέτηση. Όμως ο συνεναγόμενος δεν ενήργησε όπως αντιλήφθηκε η εφεσείουσα και εκδόθηκε απόφαση λόγω μη καταχώρισης εμφάνισης. Από τη συγγνωστή επιπολαιότητα έως την ασύγγνωστη αδιαφορία υπάρχει μια απόσταση, πραγματική. Η Jurgen (ανωτέρω), για παράδειγμα, διαφοροποιήθηκε από την Κοστανιάν (ανωτέρω) στη βάση του ότι οι εφεσείοντες ήταν οργανισμός με εμπειρία σε δικαστικές διαδικασίες που γνώριζε περί των διαδικασιών και η ιδιότητα τους ενείχε τη δική της σημασία. Με διαφορετικό τρόπο εμπλοκή της ιδιότητας των αιτητών και της πρακτικής δυνατότητας να καταχωρίσουν εμφάνιση υπήρχε στη Sokollow S.A. Oddzial Zaklady Miesne W Kole v. Lope Enterprises Ltd
(2014)1 Α.Α.Δ. 2555, στην οποία δεν κρίθηκε ως δικαιολογημένη η παράλειψη των εφεσειόντων, δια των αλλοδαπών δικηγόρων στους οποίους είχαν αποταθεί, να ακολουθήσουν τη δέουσα διαδικασία εμφάνισης, ενδεχομένως κατόπιν συμβουλής από Κύπριους δικηγόρους, αλλά να πράξουν κατά το δοκούν, αποστέλλοντας έγγραφα υπεράσπισης στο Πρωτοκολλητείο. Το απαύγασμα αυτής της νομολογιακής σειράς είναι πως οι υποθέσεις, οι εντυπώσεις και άλλες υποκειμενικές καταστάσεις δεν προσδίδουν βαρύτητα στους λόγους μη εμφάνισης. Σημασία έχουν τα αντικειμενικά δεδομένα. Στην Wakeham (ανωτέρω) δεν τίθετο υπό αμφισβήτηση η ύπαρξη εκ πρώτης όψεως συζητήσιμης υπεράσπισης, ενώ ο εφεσείων παρείχε αρκούντως καλό λόγο μη εμφάνισης και καθυστέρησης υποβολής της αίτησης (περίπου τρείς μήνες), που δεν αμφισβητήθηκε: εξέτιε ποινή φυλάκισης στις Κεντρικές Φυλακές, από όπου δύσκολα μπορούσε να επικοινωνεί, ενώ αντιμετώπιζε και προβλήματα υγείας. Ως σύνολο, οι περιστάσεις του, σε συνάρτηση με την ύπαρξη εκ πρώτης όψεως συζητήσιμης υπεράσπισης, δικαιολογούσαν τον παραμερισμό. Εξ ου και λέχθηκε πως: Όπου η διαδικασία έχει εξελιχθεί κανονικά και έχει οδηγηθεί στην έκδοση απόφασης λόγω αβλεψίας και/ή παράλειψης εναγόμενου να εμφανισθεί, το Δικαστήριο είναι δυνατό να ασκήσει τη διακριτική του ευχέρεια υπέρ του παραμερισμού της απόφασης εάν ο εναγόμενος ικανοποιήσει ότι έχει καλή υπεράσπιση στην αγωγή και η μη εμφάνισή του ήταν, υπό τις περιστάσεις, δικαιολογημένη. Στην προκειμένη περίπτωση, η υπεράσπιση που θέλει να προβάλει η Αιτήτρια, εάν της δοθεί η ευκαιρία να ανοίξει ξανά την υπόθεση, είναι, στην όψη και στη σύνοψή της, πως δεν παρέχεται ασφαλιστική κάλυψη για όλες ή για μέρος των ζημιών που προκλήθηκαν στο διαμέρισμα. Σε αυτό το στάδιο, το Δικαστήριο δεν εξετάζει τη μαρτυρία για να την αξιολογήσει όπως σε κανονική δίκη. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν την κοιτάζει ώστε να διακριβώσει κατά πόσο παρατίθεται με έναν τρόπο συνεκτικό και κυρίως πειστικό· ότι δεν είναι «απογυμνωμένη νομιμοποιητικού ερείσματος», όπως ήταν η έκφραση στην Πατούρης ν. Hellenic Bank
(2001)1(Γ) Α.Α.Δ.
- Η υπεράσπιση πρέπει να είναι «συζητήσιμη», άρα «λογικοφανής», όπως αναφέρθηκε στη NSM Democars Ltd v. Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ, ECLI:CY:AD:2015:A677, Πολιτική Έφεση 121/2010, ημερομηνίας 14.10.
- Από την όψη της μαρτυρίας και μόνον, φαίνεται να υπήρξε εντοπισμός ζημιών στο διαμέρισμα από τον κύριο XXXX, που προκλήθηκαν ενδεχομένως από εισροή υδάτων από την οροφή του κτιρίου, χωρίς, όμως, να είναι ξεκάθαρο, ποιες ζημιές προκλήθηκαν από τη βροχόπτωση και λόγω αυτής, ποιες από την κατασκευή της κοινόκτητης οικοδομής που πιθανόν να καλύπτεται ασφαλιστικά από άλλη εταιρεία[9], ή για τις οποίες ενδεχομένως να απασχολεί η απαίτηση της Καθ' ης η αίτηση εναντίον των Εναγόμενων 2 και 3, ποιες και από την παρέλευση χρόνου μέχρι τον εντοπισμό της εισροής υδάτων στο διαμέρισμα, ενώ, όπως επισημαίνει η Αιτήτρια, στην πραγματογνωμοσύνη που προσκόμισε η Καθ' ης η αίτηση, δίδονται πληροφορίες που, εκ πρώτης όψεως, δημιουργούν ένα καλό έδαφος να πρέπει να ακουστεί η Αιτήτρια και να προβάλει τις δικές της θέσεις. Δέχομαι ότι η Αιτήτρια έχει καλή εκ πρώτης όψεως συζητήσιμη υπεράσπιση, για τους σκοπούς αυτής της διαδικασίας. Δεν διαφεύγει καθόλου της προσοχής μου πως η Αιτήτρια είναι ασφαλιστική εταιρεία με εμπειρία σε δικαστικές διαδικασίες, που ενδεχομένως να γνωρίζει τις διαδικασίες, τον χρόνο που θα πρέπει να καταχωριστεί εμφάνιση και τις συνέπειες μη καταχώρισής της. Στο κλητήριο ένταλμα που εξέδωσε η Καθ' ης η αίτηση καθόρισε και τον χρόνο εμφάνισης στις δέκα ημέρες. Η Αιτήτρια δεν εμφανίστηκε εντός της καθορισμένης προθεσμίας και δεν παρείχε εξήγηση γι' αυτό. Εμφανίστηκε στη διαδικασία περίπου ένα μήνα μετά που της επιδόθηκε το κλητήριο ένταλμα, την 21.02.2019, μη έχοντας γνώση ότι εκδόθηκε δικαστική απόφαση την 20.02.2019· κάνοντας, όμως, χρήση της δυνατότητας της Δ.16.κ.7, που ορίζει ότι:
- A defendant may appear at any time before judgment. If he appears at any time after the time limited by the writ for appearance, he shall be ordered to pay any costs properly incurred by the plaintiff by his failure to appear within the time limited by the writ. σε μετάφραση
- Ένας εναγόμενος μπορεί να εμφανιστεί σε οποιοδήποτε χρόνο πριν από την απόφαση. Εάν εμφανιστεί μετά από οποιοδήποτε χρόνο καθορίζεται στο κλητήριο ένταλμα για εμφάνιση, θα πρέπει να διαταχθεί να πληρώσει τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε ο ενάγων λόγω της παράλειψης εμφάνισης εντός του καθορισμένου, στο κλητήριο ένταλμα, χρόνου. Δεν θεωρώ ότι υπήρξε κάποια θεμελιώδης παράβαση, εφόσον η ίδια η Δ.16,κ.7 της δίνει ακριβώς αυτή τη δυνατότητα, εμφάνισης οποτεδήποτε πριν να εκδοθεί απόφαση, ενώ τυχόν εμφάνισή της μετά την καθορισμένη, στο κλητήριο, προθεσμία, συνεπάγεται απλά υποχρέωση καταβολής τυχόν εξόδων. Η ίδια τελούσε αδιαμφισβήτητα υπό άγνοια ως προς το γεγονός ότι εκδόθηκε δικαστική απόφαση την 20.02.2019, δηλαδή την αμέσως προηγούμενη ημέρα της εμφάνισής της. Άγνοια που ίσως να είχε μεν τη δυνατότητα, η συνήγορος της Καθ' ης η αίτηση, να άρει, απλά επικοινωνώντας με τον συνάδελφό της, συνήγορο της Αιτήτριας, μετά που έλαβε την επιστολή του ημερομηνίας 20.02.2019 και πριν πάει να αιτηθεί τη σύνταξη της απόφασης την 21.02.2019 ή και όταν έλαβε το σημείωμα εμφάνισής του (και δεν αμφισβητεί ότι αυτό το έλαβε), ενημερώνοντάς τον για την εξέλιξη, αλλά που σε κάθε περίπτωση δεν θα άλλαζε το δεδομένο της έκδοσης της απόφασης, ήδη την 20.02.
- Μέχρι την 20.02.2019 που εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, ευλόγως, η πλευρά της Καθ' ης η αίτηση δεν θα μπορούσε να γνωρίζει εάν και πότε θα καταχωριστεί σημείωμα εμφάνισης από την Αιτήτρια. Δέχομαι, επίσης, τη θέση της Αιτήτριας ότι η ίδια έλαβε γνώση της δικαστικής απόφασης την 10.12.2019, μέσω του δικαστικού επιδότη που έσπευσε να εκτελέσει την απόφαση, ενώ ως τότε ήταν με την εντύπωση πως συμμετέχει κανονικά στη δικαστική διαδικασία. Δεν υπάρχει μαρτυρία που να αντικρούει τη θέση αυτή, η οποία θα έλεγα ότι προκύπτει με αρκετά φυσικό τρόπο από τα ενώπιον μου δεδομένα. Θεωρώ ότι, από την 10.12.2019 που έλαβε γνώση της δικαστικής απόφασης, αντέδρασε μέσα σε εύλογο χρόνο, καταχωρώντας αίτηση για παραμερισμό την 18.12.
- Είναι κατανοητή η πιθανή ανάγκη της Καθ' ης η αίτηση να επιτύχει τάχιστα το ζητούμενο, της εξασφάλισης προς όφελός της απόφασης και εν τέλει αποζημίωσής της, οπότε και η αυστηρή προσήλωσή της στις προθεσμίες και η προσπάθειά της να διατηρήσει τα πράγματα ως έχουν· αν και δεν επήλθε πλήρης τελεσιδικία με την έκδοση απόφασης εναντίον της Αιτήτριας, υπό τις περιστάσεις που αυτή εκδόθηκε, εφόσον η αγωγή εκκρεμεί εναντίον των Εναγόμενων 2 και
- Είναι και ανάγκη του Δικαστηρίου οι ενώπιον του υποθέσεις να περατώνονται σε σύντομο χρόνο. Ανάγκη, όμως, έναντι στην οποία δεν παρακάμπτεται ο σεβασμός προς το δικαίωμα ακρόασης της Αιτήτριας, όπως οπωσδήποτε η ανάγκη για απονομή της δικαιοσύνης. Οι περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης, αντικειμενικά θεωρούμενες, δεν δείχνουν σοβαρή παρέκκλιση από τα θέσμια, τέτοια που να αναδύει περιφρόνηση και αδιαφορία της Αιτήτριας, ώστε να υπερέχει το ζητούμενο της διαφύλαξης της αυστηρής τήρησης της δικονομίας (που έχει σαφώς μεγάλη σημασία), έναντι στο δικαίωμα της Αιτήτριας να προβάλει όλους τους υπερασπιστικούς ισχυρισμούς της σε δίκη· προσπαθώντας, μάλλον, να μην επωμιστεί η ίδια όλη τη ζημιά της Καθ' ης η αίτηση. Για την καθυστέρηση μίας ουσιαστικά ημέρας στην αρχική εμφάνισή της, στην πραγματικότητα θα ήταν ένα καταφανώς άδικο αποτέλεσμα. Κρίνω ότι η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, σε αυτή την περίπτωση, θα πρέπει να ασκηθεί υπέρ του παραμερισμού της δικαστικής απόφασης ημερομηνίας 20.02.2019, και γι' αυτό: Α. Εκδίδεται διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο παραμερίζεται (set aside) η δικαστική απόφαση ημερομηνίας 20.02.2019 εναντίον της Εναγόμενης 1/Αιτήτριας. Παρά τον γενικό κανόνα που θέλει τα έξοδα να επιδικάζονται υπέρ του επιτυχόντος διαδίκου, τα έξοδα της παρούσας αίτησης επιδικάζονται υπέρ της Καθ' ης η αίτηση/Ενάγουσας και εναντίον της Εναγόμενης 1/Αιτήτριας. Αυτό γιατί η Ενάγουσα/Καθ' ης η αίτηση δεν ευθύνεται για την καθυστέρηση της Εναγόμενης 1/Αιτήτριας να καταχωρίσει εμφάνιση και, σε κάθε περίπτωση θα μπορούσε να αποφευχθεί η δημιουργηθείσα κατάσταση, εάν η Εναγόμενη 1/Αιτήτρια καταχωρούσε σημείωμα εμφάνισης εντός της προθεσμίας που είχε καθοριστεί στο κλητήριο ένταλμα ή εάν είχε καταχωρίσει σημείωμα εμφάνισης πριν από την έκδοση της απόφασης. Τα έξοδα να υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Η διαδικασία αυτή κινήθηκε στη βάση της Δ.17,κ.10, κατά συνέπεια με κοινά αποδεκτό το δεδομένο ότι υπήρξε παράλειψη κανονικής εμφάνισης και ήταν νομότυπη η έκδοση της (πλέον παραμερισθείσας) δικαστικής απόφασης ημερομηνίας 20.02.2019· κατ' επέκταση, ότι δεν θα έπρεπε να καταχωριστούν τόσο το σημείωμα εμφάνισης ημερομηνίας 21.02.2019 όσο και η Έκθεση Υπεράσπισης ημερομηνίας 17.10.2019, και, παρόλο που καταχωρίστηκαν, δεν είχαν ισχύ όλον αυτό τον καιρό, ούτε και μπορούν να αποκτήσουν ζωή εκ των υστέρων, με κάποια θεραπευτική παρέμβαση του Δικαστηρίου, που απλά να τα καθιστά εμπρόθεσμα και αυτά δεν καθίστανται αυτομάτως έγκυρα λόγω του παραμερισμού της απόφασης[10]. Γι' αυτό, και προς ομαλοποίηση της όλης διαδικασίας: Β. Εκδίδεται διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο το σημείωμα εμφάνισης της Εναγόμενης 1 ημερομηνίας 21.02.2019 και η Έκθεση Υπεράσπισης της Εναγόμενης 1 ημερομηνίας 17.10.2019, που είναι καταχωρισμένα στον φάκελο του Δικαστηρίου, παραμερίζονται. Η Εναγόμενη 1 αιτήθηκε παραμερισμό της δικαστικής απόφασης ημερομηνίας 20.02.2019 βάσει της Δ.17,κ.10 προκειμένου να συμμετάσχει στη δικαστική διαδικασία, στην οποία παραδεκτά είχε παραλείψει να εμφανιστεί. Δίδονται οδηγίες όπως: Γ. Σημείωμα εμφάνισης και Έκθεση Υπεράσπισης από την Εναγόμενη 1 να καταχωριστούν εντός 20 ημερών από σήμερα. Να ακολουθηθούν οι θεσμοί. Νοείται ότι, τα έξοδα για τα διαβήματα αυτά της Εναγόμενης 1 (σύνταξη σημειώματος εμφάνισης και προσέλευσης στον πρωτοκολλητή για καταχώρισή του, σύνταξη έκθεσης υπεράσπισης και προσέλευσης στον πρωτοκολλητή για καταχώρισή της), ασχέτως του όποιου αποτελέσματος θα έχει η αγωγή, σε καμία περίπτωση εναντίον της Ενάγουσας. (Υπ.)............ Χρ. Μίτλεττον, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ [1] Παράγραφος 10 της Έκθεσης Απαίτησης. [2] Παράγραφος 5 της Έκθεσης Απαίτησης. [3] Δέστε ενδεικτικά και Evans v. Bartlam
(1937)2 All E.R. 646, Bush κ.ά. ν. Γιαννή
(2001)1 Α.Α.Δ. 1342, Αργυρού ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας (Χρηματοδοτήσεις) Λίμιτεδ
(2005)1 Α.Α.Δ. 229, Τρύφωνος ν. Συνεργατικής Πιστωτικής Εταιρείας Αλληλεγγύης
(2014)1 Α.Α.Δ. 1080. [4] Βίκα Πίκα Ντίσκο Λτδ ν. Χάπυ Στρητς Ντίσκο Λτδ
(1997)1 Α.Α.Δ. 28, Πίττας ν. Unigoods Trading Co. Ltd
(2004)1Γ Α.Α.Δ. 1761, Κωνσταντινίδη ν. Hissin
(2004)1Γ Α.Α.Δ. 1774. [5] Χριστοφόρου ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας (Χρηματοδοτήσεις) Λτδ
(2000)1 Α.Α.Δ. 86. [6] Iason Travel & Tours Ltd ν. L. Pashias Travel Ltd
(2013)1 Α.Α.Δ.
- [7] NSM Democars Ltd v. Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ, ECLI:CY:AD:2015:A677, Πολιτική Έφεση 121/2010, ημερομηνίας 14.10.
- [8] Δέστε και Milouca Motor Trading Ltd v. Κούρτης
(1997)1 Α.Α.Δ. 941 και Phylactou v. Michael
(1982)1 C.L.R. 204 [9] Βλ. και σελίδα 4 της έκθεσης του πραγματογνώμονα. [10] Δ.64,κ.2 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο