ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ ν. ΧΡΙΣΤΟΦΗ κ.α., Αγωγή αρ.: 508/2019, 12/11/2020

ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ ν. ΧΡΙΣΤΟΦΗ κ.α., Αγωγή αρ.: 508/2019, 12/11/2020 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2020:A183 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χρ. Μίτλεττον, Ε.Δ. Αγωγή αρ.: 508/2019 Μεταξύ: XXXX ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ Ενάγων και

1. XXXX ΧΡΙΣΤΟΦΗ
2. ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΣΥΝΤΕΧΝΙΑ «ΙΣΟΤΗΤΑ»
3. XXXX ΖΑΚΟΥ
4. WORLD NEWS MEDIA LTD Εναγόμενοι Αίτηση ημερομηνίας 28.02.2020 Ημερομηνία: 12.11.2020 Εμφανίσεις: Για Εναγόμενους 2 και 3/Αιτητές: Κ. Κάρσου για ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ & ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΔΕΠΕ Για Ενάγοντα/Καθ' ου η αίτηση: Μ. Αποστολίδης Για Εναγόμενους 1 και 2/Καθ' ων η αίτηση: Καμία εμφάνιση για τους σκοπούς αυτής της διαδικασίας, στην αγωγή ΗΛΙΑΣ ΝΕΟΚΛΕΟΥΣ & ΣΙΑ ΔΕΠΕ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Με την αγωγή του, ο Ενάγων αξιώνει διάφορες θεραπείες για δημοσίευση κειμένων που ισχυρίζεται ότι έγιναν από τους Εναγόμενους, σε διάφορες ημερομηνίες, και που κατά τη γνώμη του είναι δυσφημιστικά. Οι Εναγόμενοι καταχώρισαν υπερασπίσεις και, κατά το στάδιο της προδικασίας, οι Εναγόμενοι 3 και 4 υπέβαλαν την υπό εξέταση αίτηση, δια της οποίας ζητούν διάταγμα για εκδίκαση των σημείων της παραγράφου 2 της Έκθεσης Υπεράσπισής τους προδικαστικά. Πρόκειται για αίτηση που βασίζεται μεταξύ άλλων στη Δ.27 των Διαδικαστικών Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας και στο άρθρο 21 του περί Δικαστηρίων Νόμου 14/
5. Υποστηρίζεται από την ένορκη δήλωση της δικηγόρου κυρίας XXXXX Κάρσου, δια της οποίας η ενόρκως δηλούσα εστιάζει στην κατά τόπον αρμοδιότητα του παρόντος Δικαστηρίου, σε συνάρτηση με όσα διαλαμβάνει ο περί Δικαστηρίων Νόμος 14/1960, με δεδομένο ότι η έδρα όλων των Εναγόμενων βρίσκεται στη Λευκωσία και τα κείμενα δημοσιεύματα που ο Ενάγων καταλογίζει στους Εναγόμενους ως δυσφημιστικά δημοσιεύθηκαν ενόσω οι Εναγόμενοι βρίσκονταν στη Λευκωσία, άρα το αστικό αδίκημα διαπράχθηκε στη Λευκωσία. Δεν προωθείται αίτηση αναφορικά με οποιαδήποτε άλλη προδικαστική ένσταση, εξ όσων περιέχονται επίσης στην παράγραφο 2 της Έκθεσης Υπεράσπισης των Εναγόμενων 3 και 4, καθότι προέχει το θέμα της τοπικής αρμοδιότητας. Κατά τους Εναγόμενους 3 και 4, κατά τόπον αρμόδιο Δικαστήριο είναι μόνον το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας. Η αίτηση αυτή συνάντησε την ένσταση του Ενάγοντος, δια της οποίας προβάλλει βασικά ότι η αίτηση των Εναγόμενων 3 και 4 είναι καταχρηστική και νομικά και ουσιαστικά αβάσιμη, ενώ δεν είναι προς το συμφέρον της δικαιοσύνης να εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα. Στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την ένσταση, ο ενάγων ισχυρίζεται πως, λόγω του ότι οι επίδικες δημοσιεύσεις, ως δικογραφείται, έγιναν μέσω διαδικτύου, που δεν έχει τοπική εμβέλεια, δεν μπορεί να ισχύσει η θέση των Εναγόμενων 3 και 4 ότι τα αστικά αδικήματα διαπράχθηκαν στη Λευκωσία, και ότι τυχόν παραπομπή της υπόθεσης στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας θα ήταν αντίθετη προς το συμφέρον της δικαιοσύνης. Η ακρόαση της αίτησης διεξήχθη στη βάση των ενόρκων δηλώσεων, ουδείς αντεξετάστηκε, και αμφότερες οι πλευρές κατέθεσαν γραπτές αγορεύσεις προς υποστήριξη των θέσεων τους. Έχω υπόψη μου ό,τι χρήσιμα έχει λεχθεί στο Δικαστήριο. Καθώς και την κοινή πραγματική βάση, ότι οι Εναγόμενοι έχουν την έδρα τους στη Λευκωσία και ο Ενάγων διαμένει και εργάζεται στη Λεμεσό, ενώ η κατ' ισχυρισμό δυσφήμιση συνιστά λίβελλο που συνέβη μέσω του διαδικτύου ή του διαδικτυακού τύπου. Όπως προαναφέρθηκε, η αίτηση βασίζεται δικονομικά στη Δ.27, οπότε το Δικαστήριο μπορεί να την εξετάσει στην ουσία της, η οποία αναφέρεται σε ό,τι διαλαμβάνει το άρθρο 21 του περί Δικαστηρίων Νόμου 14/
6. Δεν υπάρχει έλλειψη στη νομική βάση της αίτησης, όπως είναι η θέση του Ενάγοντος. Η Δ.27,κκ. 1,2 προνοεί τη δυνατότητα ενός διαδίκου να εγείρει ζητήματα νόμου στο δικόγραφό του και οποιοδήποτε τέτοιο νομικό σημείο μπορεί να αποφασιστεί από το Δικαστήριο σε οποιοδήποτε στάδιο αυτό καθίσταται κατάλληλο. Εάν, κατά τη γνώμη του Δικαστηρίου, η απόφαση επί τέτοιου νομικού σημείου καθίσταται ουσιαστικά και απόφαση για ολόκληρη την υπόθεση, το Δικαστήριο μπορεί να απορρίψει την αγωγή ή αντίστοιχα να προβεί στην έκδοση οποιουδήποτε άλλου διατάγματος. Όπως έχει επαναληφθεί σε πάγια νομολογία, και μεταξύ άλλων στη η κατά τόπον αρμοδιότητα του Δικαστηρίου, αποτελεί προϋπόθεση έγκυρης ανάληψης δικαιοδοσίας και συνιστά ζήτημα που άπτεται του κύρους της διαδικασίας. Μπορεί και πρέπει να εξεταστεί προδικαστικά, και εφόσον τα μέρη έχουν αγορεύσει μόνον επί της ουσίας της προδικαστικής ένστασης, το Δικαστήριο προχωρά να εξετάσει αυτήν. Το θέμα της κατά τόπον αρμοδιότητας διέπει το άρθρο 21 του περί Δικαστηρίων Νόμου 14/
7. Προσδιοριστικά της κατά τόπον αρμοδιότητας, όπου δεν συντρέχει κάποια ειδική δωσιδικία, είναι: (α) η βάση της αγωγής να έχει πρoκύψει είτε ολοκληρωτικά είτε μερικώς εvτός τωv oρίωv της επαρχίας στην οποία βρίσκεται το Δικαστήριο, (β) o εvαγόμεvoς ή oιoσδήπoτε εκ τωv εvαγoμέvωv, κατά τov χρόvov έγερσης της αγωγής, να διαμέvει ή να διεξάγει επάγγελμα εvτός της επαρχίας στην οποία βρίσκεται το Δικαστήριο. Ο ενάγων μπορεί να επιλέξει να εγείρει την αγωγή του είτε στον τόπο όπου προέκυψε η βάση της αγωγής είτε στον τόπο διαμονής ή εργασίας του εναγόμενου. Η «βάση της αγωγής», κατά την ερμηνευτική διάταξη του άρθρου 2 του περί Δικαστηρίων Νόμου 14/1960, περιλαμβάvει τo σύvoλo τωv γεγovότωv που θεμελιώνουν το αγώγιμο δικαίωμα για το οποίο ασκείται η αγωγή. Στη διαδικτυακή δυσφήμιση υπάρχουν ορισμένες ιδιαιτερότητες, που συνυφαίνονται με την παγκόσμια εμβέλεια της πληροφορίας που δημοσιεύεται, που κατά συνέπεια δίδει στη δυσφήμιση διεθνείς διαστάσεις. Έτσι, προκύπτουν συχνά και ζητήματα διεθνούς δικαιοδοσίας, που απασχολούν το ιδιωτικό διεθνές δίκαιο. Εκεί συναντάμε, μεταξύ άλλων, την υπόθεση του ΔΕΕ στη Shevill and Others v. Presse Alliance, 7 Μαρτίου 1995, C-68/93, η οποία αφορούσε σε διεθνή δυσφήμιση δια του τύπου, όπου οι εκδότες ήταν εγκατεστημένοι στη Γαλλία και η ενάγουσα στην Αγγλία. Τέθηκε ο κανόνας ότι ένας ενάγων έχει δικαίωμα επιλογής ανάμεσα στη χώρα όπου είναι εγκατεστημένος ο εκδότης και στη χώρα όπου επήλθε η ζημιά· αλλά στη δεύτερη περίπτωση μόνον για το μέρος της ζημιάς που επήλθε εκεί. Όπως επισήμανε τότε το ΔΕΕ, ο τόπος επέλευσης της ζημίας είναι το μέρος όπου το γενεσιουργό της ζημίας γεγονός, που επισύρει την εξ αδικοπραξίας ή οιονεί αδικοπραξίας ευθύνη του δράστη, παρήγαγε ζημιογόνα αποτελέσματα έναντι του παθόντος. Στην περίπτωση διεθνούς δυσφήμισης διά του τύπου, η προσγενομένη από δυσφημιστικό δημοσίευμα προσβολή στην τιμή, την υπόληψη και το καλό όνομα ενός φυσικού ή νομικού προσώπου εκδηλώνεται στους τόπους όπου κυκλοφόρησε το δημοσίευμα, εφόσον ο παθών είναι εκεί γνωστός. Η προσέγγιση εκείνη του ΔΕΕ είχε χαρακτηριστεί ως "mosaic approach", εξαιτίας της ποικιλίας των διαθέσιμων forums. Στις eDate Advertising GmbH and Others v. X και Société MGN Limited, 25 Οκτωβρίου 2011, C-509/09 και C-161/10, το ΔΕΕ διεύρυνε τη δυνατότητα του ενάγοντος για διαδικτυακή δυσφήμιση, εφόσον δέχθηκε ότι μπορεί να ενάγει και στον τόπο όπου βρίσκεται το κέντρο των συμφερόντων του, ακόμα και εάν αυτός διαφέρει από τον τόπο της συνήθους διαμονής του. Το πρόβλημα με τη «μωσαϊκή προσέγγιση» του ΔΕΕ, στην οποία πάντως το ΔΕΕ επέμεινε, τουλάχιστον για τις δικαιοδοσίες εντός της Ε.Ε., είναι ο κίνδυνος επιλογής forum, που αντιστρατεύεται την προϋπόθεση της προβλεψιμότητας σε συνάρτηση πάντα με την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης, ή που δημιουργεί δυνατότητα στον ενάγοντα, επιλέγοντας δικαιοδοσία, να προκαλέσει ταλαιπωρία, αβεβαιότητα και έξοδα στον εναγόμενο. Από την οπτική του ΕΔΔΑ, όπως αντικατοπτρίστηκε και στην Arlewin v. Sweden, αρ. 22302/10, 1 Μαρτίου 2016, §§65, 72-73, η ελαστικότητα μπορεί να επιτρέπεται όπου υπάρχει ισχυρός δεσμός μεταξύ της αδικοπραξίας και του τόπου, ενώ η ανάγκη είναι να εξισορροπείται αφενός η υποχρέωση παροχής στον ενάγοντα της δυνατότητας πρόσβαση στη δικαιοσύνη με βάση το άρθρο 6 της ΕΣΔΑ, αφετέρου η ανάγκη να διασφαλίζεται επαρκώς η προβλεψιμότητα στον δράστη σε σχέση με τον τόπο όπου θα ήταν πιθανόν να εναχθεί. Στην προκειμένη περίπτωση, οι περισσότεροι από τους προαναφερόμενους κινδύνους δεν υπάρχουν, εφόσον ο λόγος γίνεται πάντοτε για την ίδια δικαιοδοσία των Κυπριακών Δικαστηρίων. Περιορίζεται, εκ των πραγμάτων, στην όποια ταλαιπωρία ο εναγόμενος μπορεί να υποστεί από την καταχώριση της αγωγής σε μία πόλη της Κύπρου, αντί σε άλλη. Όπως εν προκειμένω είναι η θέση των Εναγόμενων 3 και 4, ότι η καταχώριση της αγωγής στη Λεμεσό, όπου φαίνεται να είναι ο τόπος διαμονής του Ενάγοντος, αντί στη Λευκωσία, όπου έγιναν οι δημοσιεύσεις, δημιουργεί τέτοια ταλαιπωρία. Βεβαίως, γνωρίζοντας την ευρύτερη αντιμετώπιση της δικαιοδοσίας σε σχέση με τις διαδικτυακές/διεθνείς δυσφημίσεις, και έχοντας κατά νου ότι ο χαρακτήρας και της επίδικης δυσφήμισης είναι τέτοιος, η σκέψη είναι πως θα ήταν κάπως παράδοξο ένας ενάγων για διαδικτυακή/διεθνή δυσφήμιση, ο συγκεκριμένος Ενάγων εν προκειμένω, να μπορούσε, κάνοντας χρήση κανόνων διεθνούς δικαιοδοσίας, να εγείρει την αγωγή του εναντίον των συγκεκριμένων Εναγόμενων σε άλλο κράτος μέλος, εάν εκεί είχε τη συνήθη διαμονή του ή το κέντρο συμφερόντων του, αλλά να μην μπορεί να την εγείρει στη Λεμεσό, όπου εδώ έχει τη συνήθη διαμονή του, κάνοντας απλά χρήση των εγχώριων ρυθμίσεων περί τοπικής αρμοδιότητας. Μένοντας στα δεδομένα της κατά τόπον αρμοδιότητας με βάση τον περί Δικαστηρίων Νόμο 14/1960 και ερμηνεύοντάς τα ανάλογα, ουσιώδες δεδομένο είναι το ότι το αστικό αδίκημα της δυσφήμισης, ως προβλέπεται στα άρθρα 17 και 18 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148, μπορεί να διαπραχθεί όταν το δημοσίευμα περιέλθει ή και εvδέχεται vα περιέλθει σε γvώση oπoιoυδήπoτε άλλoυ πρoσώπoυ (πέραν του ατόμου που το δημοσιεύει). Το ελάχιστο απαιτούμενο, της δυνατότητας το δημοσίευμα να περιέλθει σε γνώση οποιουδήποτε, ενυπάρχει στην ίδια την έννοια της δημοσίευσης. Εκείνη, που συνιστά και συστατικό στοιχείο του αδικήματος, δεν εξαντλείται στην πράξη της συγγραφής του κειμένου που φέρεται ως λιβελλογράφημα στον χώρο εγκατάστασης των εκδοτών, αλλά χρειάζεται πρόσθετα (στην πράξη μπορεί να συμβαίνει ταυτόχρονα με την ανάρτηση, εάν αυτή γίνεται εξ αρχής χωρίς περιορισμούς ορατότητας ή δημόσια) να δημιουργηθεί και η δυνατότητα να καταστεί ορατό, άρα να περιέλθει σε γνώση οποιουδήποτε άλλου προσώπου. Χρειάζεται δηλαδή η κυκλοφορία του δημοσιεύματος. Στις διαδικτυακές δυσφημίσεις, όπως προαναφέρθηκε, αυτή η δυνατότητα, της κυκλοφορίας της δυσφημιστικής πληροφορίας, δημιουργείται αυτομάτως και ευρέως και φτάνει μέχρι όπου υπάρχει δυνατότητα πρόσβασης στο διαδίκτυο και λήψης αυτής της πληροφορίας. Η δυνατότητα αυτή δεν εξαιρεί τη Λεμεσό, όπου επιπλέον είναι και ο τόπος συνήθους διαμονής του Ενάγοντος. Δεν θα διαφωνήσω με τη θέση του ευπαίδευτου συνήγορου του Ενάγοντος ότι, υπό τις περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης, η δημοσίευση συντελέστηκε και στη Λεμεσό, και πως αυτό αποδίδει παράλληλα (εκτός από ό,τι αποδίδει η διεθνής προσέγγιση σε σχέση με τον χώρο επέλευσης της ζημιάς) και το ότι μέρος των γεγονότων που θεμελιώνουν το αγώγιμο δικαίωμα, ήτοι μέρος της βάσης της αγωγής, κατά το άρθρο 21 § 1(α) του περί Δικαστηρίων Νόμου 14/1960, έλαβε χώρα στη Λεμεσό. Ότι δηλαδή το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού έχει συντρέχουσα αρμοδιότητα. Σε συνδυασμό με αυτή την προσέγγιση της κατά τόπον αρμοδιότητας στις περιπτώσεις διαδικτυακής δυσφήμισης, λαμβάνονται υπόψη, εκτός από τους δεσμούς του Ενάγοντος με την πόλη της Λεμεσού (όπου κυκλοφόρησαν τα δημοσιεύματα και όπου βρίσκεται η διαμονή, η εργασία και κατ' επέκταση μεγάλο μέρος της υπόληψης του Ενάγοντος), το γεγονός ότι δεν έχουν υποβληθεί, από τους Εναγόμενους 3 και 4, συγκεκριμένοι λόγοι ως προς τους οποίους θα ήταν προς το συμφέρον της δικαιοσύνης η υπόθεση να μην εκδικαστεί από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού. Παράλληλα, δεν προκύπτει και από οπουδήποτε ότι οι Εναγόμενοι 3 και 4 απέκλειαν το ενδεχόμενο να εναχθούν στη Λεμεσό ή ότι υπόκεινται ξάφνιασμα ή δυσμένεια από άποψη δικαίου ή άλλη ουσιαστική αδικία ως προς το να υπερασπιστούν τους εαυτούς τους, επειδή ενάγονται στη Λεμεσό και όχι στη Λευκωσία. Συνυπολογίζοντας όλα τα δεδομένα, κρίνω ότι το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού δεν μπορεί να αρνηθεί να αναλάβει τη δικαιοδοσία να εκδικάσει την υπόθεση του Ενάγοντος, ο οποίος άσκησε δικαίωμα επιλογής, προσφεύγοντας στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού ως δικαστήριο με συντρέχουσα τοπική αρμοδιότητα. Η αίτηση απορρίπτεται. Όσον αφορά τα έξοδα της αίτησης, λόγω και της φύσης του ζητήματος που ήγειραν οι Εναγόμενοι 3 και 4 και για τους λόγους που το ήγειραν και ένεκα της προσέγγισης του Δικαστηρίου ότι ο Ενάγων απλά άσκησε δικαίωμα επιλογής που είχε, κρίνω πως είναι δικαιότερο να ακολουθήσουν το αποτέλεσμα της αγωγής του Ενάγοντος. Δίδονται περαιτέρω οδηγίες, για τις οποίες θα ληφθεί ενημέρωση μέσω του Πινακίου την 13.11.
8. (Υπ.)............ Χρ. Μίτλεττον, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο