ΙΩΑΝΝΟΥ ν. ΙΩΑΝΝΟΥ κ.α., Αρ. Αγωγής: 2086/2020, 8/12/2020 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2020:A196 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χρ. Μίτλεττον, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 2086/2020 Μεταξύ: ΧΧΧΧ ΙΩΑΝΝΟΥ Ενάγων και
- ΧΧΧΧ ΙΩΑΝΝΟΥ
- ΠΑΓΚΥΠΡΙΑΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ Εναγόμενοι Ημερομηνία: 08.12.2020 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντα: ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ν. ΤΣΙΚΚΟΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΔΕΠΕ Για Εναγόμενη 2: Καμία εμφάνιση ΑΠΟΦΑΣΗ Ο Ενάγων, με την αγωγή του, αξιώνει εναντίον των Εναγόμενων 1 και 2 ποσό 2.360,00 Ευρώ ως ειδικές αποζημιώσεις, και γενικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες, απώλειες, πόνο, ψυχικά τραύματα και ταλαιπωρία που υπέστη συνεπεία τροχαίου δυστυχήματος που συνέβη την 16.06.2020 και για το οποίο καταλογίζει οδική αμέλεια ή και παράβαση νόμιμων καθηκόντων στον Εναγόμενο 1 και υποχρέωση στην Εναγόμενη 2, ασφαλιστική εταιρεία, στην οποία, κατά τον ουσιώδη χρόνο, είχε ασφάλιση κατά κινδύνων υπέρ τρίτου ο Εναγόμενος 1, αλλά και ο Ενάγων διατηρούσε ασφαλιστικό συμβόλαιο που του παρείχε πλήρη κάλυψη και για προσωπικά ατυχήματα. Η Εναγόμενη 2, στην οποία το Κλητήριο Ένταλμα της αγωγής φαίνεται να επιδόθηκε την 07.10.2020, παρέλειψε να εμφανιστεί στη διαδικασία της αγωγής. Ο Ενάγων, την 20.10.2020, καταχώρισε την Έκθεση Απαίτησής του και αυθημερόν υπέβαλε και αίτηση για έκδοση απόφασης εναντίον της Εναγόμενης 2, λόγω παράλειψης εμφάνισης, με βάση τη Δ.17,κ.2 των Διαδικαστικών Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας («ΚΔΠ»). Προς αυτό, να σημειωθεί ότι η Δ.17,κ.11 ΚΠΔ δεν απαιτεί και επίδοση της Έκθεσης Απαίτησης σε περίπτωση παράλειψης εμφάνισης. Όπως αναφέρεται και στις Λούκα ν. Cyprus Pipes Industries Ltd [1995] 1 Α.Α.Δ. 163 και Τσεσμελόγου ν. Σοφοκλέους [2013] 1 Α.Α.Δ. 64, η πρακτική επίδοσης και της Έκθεσης Απαίτησης σε περίπτωση παράλειψης εμφάνισης, σε μη εκκαθαρισμένες απαιτήσεις, δεν εξισώνεται με δικονομικό κανόνα. Στο πλαίσιο απόδειξης της απαίτησής του εναντίον της Εναγόμενης 2, ο Ενάγων καταχώρισε ένορκη δήλωση ημερομηνίας 04.11.2020, η οποία περιέχει τη μαρτυρία του ιδίου, και δια της οποίας προσκομίζεται περαιτέρω έγγραφη μαρτυρία, ήτοι αντίγραφο κατάστασης της μηνιαίας μισθοδοσίας του Ενάγοντος, που εκδόθηκε από το Γενικό Λογιστήριο της Κυπριακής Δημοκρατίας την 29.07.2020, εφόσον ο Ενάγων, κατά τον ουσιώδη χρόνο, εργάζονταν ως νοσηλευτικός λειτουργός (ΕΑΧ), στο Υπουργείο Υγείας-Διοίκηση (Τεκμήριο 1), πιστοποιητικό ασφάλισης που εκδόθηκε από την Εναγόμενη 2 με αριθμό XXXXX31/5705, αρ. συμβολαίου XXXXX31, που αφορά στο όχημα XXXXX92 ιδιοκτησίας του Ενάγοντος, για την περίοδο 03.07.2019 - 02.07.2020 (Comprehensive), αναφορά στο οποίο θα γίνει στη συνέχεια (Τεκμήριο 2), επιστολή ημερομηνίας 30.09.2020 προς την Εναγόμενη 2 που εστάλη από τον δικηγόρο κύριο ΧΧΧΧ διπλοσυστημένη προς την Εναγόμενη 2 αναφορικά με το επίδικο δυστύχημα, μαζί με την απόδειξη παραλαβής της (Τεκμήριο 3), αντίγραφο ένορκης δήλωσης επίδοσης της αγωγής στην Εναγόμενη 2 (Τεκμήριο 4), αποδείξεις για τα ιατρικά έξοδα (Τεκμήριο 5, Τεκμήριο 6, Τεκμήριο 7, Τεκμήριο 8), αναρρωτική άδεια (Τεκμήριο 9), ιατρικές εκθέσεις του Δρ. ΧΧΧΧ ημερομηνίας 07.07.2020 (Τεκμήριο 10) και της Δρ. ΧΧΧΧ ημερομηνίας 07.07.2020 (Τεκμήριο 11). Όπως είναι η μαρτυρία γεγονότων στο σύνολό της, και είναι αναντίλεκτη, κατά τον ουσιώδη χρόνο, ο Ενάγων, ηλικίας 32 ετών, υγιής και αρτιμελής. Εργάζονταν ως ΕΑΧ (αορίστου χρόνου) νοσηλευτικός λειτουργός, υπαγόμενος στο Υπουργείο Υγείας-Διοίκηση, σε κλίμακα Α8, με ετήσιο βασικό μισθό 20.909,00 Ευρώ, μηνιαίο βασικό μισθό 1.742,42 Ευρώ και καθαρές αποδοχές 1.447,54 Ευρώ. Την 16.06.2020 και περί ώρα 18:30 - 19:00, βρίσκονταν μέσα στο όχημά του με αριθμό εγγραφής XXXXX92, που ακινητοποίησε λόγω βλάβης στο χωμάτινο παγκέτο, στον υπεραστικό αυτοκινητόδρομο Λεμεσού-Λευκωσίας, πλησίον του χωριού Μονή, στην επαρχία Λεμεσού, με κατεύθυνση προς τη Λευκωσία. Κατά τη θέση του, ήταν νόμιμα ακινητοποιημένο το όχημα, είχε αναμμένα τα φώτα κινδύνου, και έδιδε το κατάλληλο σήμα. Ήταν ευθύς ο δρόμος στο σημείο όπου σταμάτησε και υπήρχε και φως της ημέρας, ώστε να ήταν ορατό το σταματημένο όχημα. Από δίπλα του πέρασαν αρκετά οχήματα χωρίς πρόβλημα. Το σταματημένο όχημα του Ενάγοντος δεν επενέβαινε με οποιονδήποτε τρόπο στη λωρίδα πορείας του Εναγόμενου 1, που ήταν ανεμπόδιστη. Ο Εναγόμενος 1, ασφαλισμένος στην Εναγόμενη 2, οδηγώντας το όχημα με αριθμό εγγραφής XXXXX87, κατέπεσε πάνω στο αυτοκίνητο του Ενάγοντος, με αποτέλεσμα να επέλθει σύγκρουση. Για τη σύγκρουση αυτή, ο Ενάγων καταλογίζει αποκλειστική αμέλεια ή παράβαση νόμιμων καθηκόντων στον Εναγόμενο 1, κατ' επέκταση υποχρέωση πληρωμής από μέρους της Εναγόμενης 2, ασφαλιστικής εταιρείας στην οποία ο Εναγόμενος 1 διατηρούσε ασφάλιση για κινδύνους υπέρ τρίτων. Ειδικότερα, ο Ενάγων αναφέρει ότι ο Εναγόμενος 1 παρέλειψε να τηρεί τη δέουσα παρατηρητικότητα και επιμέλεια, οδηγούσε αφηρημένα, επιπόλαια, παράνομα, με επικίνδυνη αδιαφορία, εγωιστικά, ανέλεγκτα, ώστε να μην δει και να συγκρουστεί με το όχημα του Ενάγοντος. Ο Ενάγων ισχυρίζεται ότι, συνεπεία της σύγκρουσης, ο ίδιος υπέστη σωματικές βλάβες. Ειδικότερα, όπως ο ίδιος αναφέρει, υπέστη διάστρεμμα και σοβαρή θλάση του αυχένα, που του προκάλεσε δυσκαμψία και μειωμένο εύρος κίνησης της αυχενικής μοίρας, αδυναμία στροφής της κεφαλής δεξιά, επώδυνη κάμψη και έκταση, μυϊκό σπασμό σε αμφότερους τους τραπεζοειδείς και ρομβοειδείς μύες και αιμωδίες αμφοτερόπλευρα των άνω άκρων, επώδυνο και μειωμένο εύρος κίνησης του δεξιού ώμου με ακόλουθη μυϊκή αδυναμία 4/5, μώλωπα δεξιά πλάγιας ινιακής περιοχής του αυχένα, έντονο άλγος παρασπονδυλιακά κατώτερης οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης στο επίπεδο Ο5-11 με μυϊκό σπασμό τετράγωνου οσφυϊκού μυός, κεφαλαλγία, ζάλη, ίλιγγο, ναυτία, αυχεναλγία και αστάθεια, αδυναμία, αιμωδίες στα άνω άκρα, εμετούς, και εγκεφαλική διάσειση. Συστήθηκε η χρήση αυχενικού κολάρου, λήφθηκε φαρμακευτική αγωγή και ακολουθήθηκαν φυσιοθεραπείες, για τα οποία ο Ενάγων χρειάστηκε να απουσιάσει από την εργασία του με άδεια ανάπαυσης από την 17.06.2020 μέχρι και την 26.06.
- Το σχετικό πιστοποιητικό ασθένειας που εκδόθηκε την 16.06.2020 από τον Δρ. ΧΧΧΧ, Ιατρικού Λειτουργού του Τμήματος Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών (ΤΑΕΠ) του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού, αναγράφει «σοβαρή θλάση αυχένα-οσφύος, ελαφρά εγκεφαλική διάσειση». Ο ίδιος ιατρός, στην ιατρική του έκθεση, αναφέρει πως εξέτασε τον Εναγόμενο την 16.06.2020 και ώρα 21:50 στο ΤΑΕΠ, όπου διακομίστηκε με ιδιωτικό μέσο και, λαμβάνοντας υπόψη τα υποκειμενικά ευρήματα που του ανέφερε ο Ενάγων και τα ευρήματα στα οποίο προέβη ο ίδιος μέσω της κλινικής εξέτασης του Ενάγοντος, προέβη στη διάγνωση της ελαφριάς εγκεφαλικής διάσεισης και της σοβαρής θλάσης αυχένα και τη θεραπεία που συνίστατο σε οδηγίες για ανάπαυση, χρήση μαλακού κολάρου αυχένα και αναλγητικών και οδηγίες για κρανιοεγκεφαλική κάκωση και ορθοπεδική επανεκτίμηση. Η ορθοπεδικός χειρουργός-τραυματολόγος Δρ. ΧΧΧΧ, στη δική της ιατρική έκθεση, που εξέδωσε την 07.07.2020, αναγράφει ότι ο Ενάγων παραπέμφθηκε σε αυτήν από το Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού για ακτινογραφία αυχενικής και οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, λόγω συμπτωμάτων ζαλάδας, πονοκεφάλου, αυχεναλγίας, οσφυαλγίας, αδυναμίας και αιμωδιών στα άνω άκρα. Δεν διαπιστώθηκε κάταγμα σπονδυλικής στήλης. Παρατηρήθηκε ευθειασμός της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Την ίδια ημέρα, έλαβε εξιτήριο με οδηγίες για αναλγητική αγωγή, αναρρωτική άδεια, χρήση μαλακού κολάρου και ορθοπεδική επανεκτίμηση. Και η Δρ. ΧΧΧΧ αναφέρει τα υποκειμενικά ευρήματα που της ανέφερε ο Εναγόμενος, τα ευρήματα από τη δική της κλινική εξέταση του Ενάγοντος, που κατέληξαν στη διάγνωση του ευθειασμού της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης και τη θεραπεία που συνέστησε. Αναφέρει ότι, κατά την επανεκτίμηση που έγινε την 26.06.2020, υπήρχε βελτιωμένη κλινική εικόνα οσφυαλγίας, αλλά λόγω εμμενόντων συμπτωμάτων αιμωδιών κυρίως δεξιού και άνω άκρου, δόθηκε ρυθμιζόμενη αγωγή κορτιζονοθεραπείας και σύσταση για περαιτέρω φυσιοθεραπείες και αναλγητική αγωγή. Ο Ενάγων ισχυρίζεται πως ταλαιπωρείται με πόνους στον αυχένα μέχρι και σήμερα, και, όπως πιστεύει, θα ταλαιπωρείται και σε όλη την υπόλοιπή του ζωή, χωρίς, όμως, να αναφέρει οποιεσδήποτε λεπτομέρειες στη μαρτυρία του. Πέραν από σωματικές βλάβης, υπέστη και ειδικές ζημιές. Μέρος των ειδικών ζημιών του, που αφορά στις υλικές ζημιές στο αυτοκίνητό του, επιδιορθώθηκαν ήδη με έξοδα της Εναγόμενης
- Υπάρχει, όμως, και σύνολο ειδικών ζημιών 2.360,00 Ευρώ, μέρος των οποίων, εκ 588,00 Ευρώ, αφορά σε απώλεια απολαβών από 17.06.2020 μέχρι 26.06.2020 και τα υπόλοιπα σε ιατρικά έξοδα. Ειδικότερα, ο Ενάγων πλήρωσε 10,00 Ευρώ για την επίσκεψή του στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού την 16.06.2020, πλέον 62,00 Ευρώ για την ιατρική έκθεση του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού την 03.07.2020, πλέον 300,00 Ευρώ στον καρδιολόγο Δρ. ΧΧΧΧ για καρδιολογικές εξετάσεις την 17.06.2020, πλέον 50,00 Ευρώ στην ορθοπεδικό χειρουργό-τραυματολόγο Δρ. ΧΧΧΧ την 18.06.2020 για κλινική εκτίμηση και 50,00 Ευρώ στην ίδια την 26.06.2020 για επανεκτίμηση και 300,00 Ευρώ στην ίδια για ετοιμασία ιατρικής έκθεσης την 07.07.2020, πλέον 960,00 Ευρώ για σειρά φυσιοθεραπειών στο Neomed Medical Center από την 18.06.2020 μέχρι και την 28.07.
- Η βάση αγωγής του Ενάγοντος εναντίον της Εναγόμενης 2 δεν είναι μόνον η οδική αμέλεια του Εναγόμενου 1 και η υποχρέωση πληρωμής της Εναγόμενης 2 βάσει της ασφαλιστικής κάλυψης που είχε ο Εναγόμενος 1 στην Εναγόμενη 2 έναντι τρίτου, εν προκειμένω του Ενάγοντος, αλλά και βάσει ασφαλιστηρίου συμβολαίου που ο ίδιος ο Ενάγων είχε συνάψει με την Εναγόμενη 2 (Full Comprehensive - Περιεκτική), και θεωρεί ότι καλύπτει και για οποιαδήποτε ζημιά ή σωματική βλάβη ή προσωπικά ατυχήματα. Για την απαίτηση εναντίον της Εναγόμενης 2 ως η ασφαλιστική εταιρεία του Εναγόμενου 1, ο Ενάγων, δια του δικηγόρου του, απέστειλε επιστολή ημερομηνίας 30.09.2020, με την οποία ενημέρωσε την Εναγόμενη 2 για την έγερση της αγωγής. Δεν προσκομίζεται οποιαδήποτε απαίτηση πληρωμής με βάση το ασφαλιστήριο συμβόλαιο του Ενάγοντος με την Εναγόμενη
- Ως προς αυτή τη βάση αγωγής, να λεχθεί πως η ασφαλιστική κάλυψη που προσκόμισε ο Ενάγων και αφορά στο όχημα XXXXX92, καλύπτει την περίοδο 03.07.2019 έως 02.07.2020 για χρήση του οχήματος από τον ασφαλισμένο, για ευρείς σκοπούς χρήσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 7 και ενώ είναι ασφάλιση για κινδύνους έναντι τρίτου, καλύπτει και προσωπικά ατυχήματα μέχρι 5.000,00 Ευρώ. Όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως, η μαρτυρία είναι αναντίλεκτη, καθώς ο Ενάγων κινείται μονομερώς, λόγω παράλειψης εμφάνισης της Εναγόμενης
- Αυτό το δεδομένο, βεβαίως, δεν σημαίνει πως δεν αξιολογείται η μαρτυρία για σκοπούς καταλληλότητας και επάρκειάς της να αποδείξει την απαίτηση του Ενάγοντος σε ικανό βαθμό, αποφεύγοντας φυσικά το Δικαστήριο να μπαίνει σε ρόλο υπεράσπισης του απόντος διάδικου ή να επιμερίζει από μόνο του την ευθύνη ενώ έχει ενώπιον μου μόνον μίαν εκδοχή. Ζητήθηκε από την ευπαίδευτη συνήγορο του Ενάγοντος να αγορεύσει για το θέμα των γενικών αποζημιώσεων. Η ίδια αναφέρθηκε σε νομολογία για να υποστηρίξει τόσο το θέμα της ευθύνης, αλλά και για να προβεί στην εισήγηση ότι το ποσό των 7.000,00 Ευρώ θα ήταν επαρκές για την περίπτωση του Ενάγοντος. Στην αγόρευσή της, η συνήγορος του Ενάγοντος, αναφέρεται μόνον στη νομική βάση της οδικής αμέλειας του Εναγόμενου 1 και όχι και σε οποιαδήποτε συμβατική ευθύνη της Εναγόμενης 2 έναντι του Ενάγοντος βάσει κάποιας μεταξύ τους σύμβασης. Tα γεγονότα που μαρτυρεί ο Ενάγων και που συνιστούν και το διαθέσιμο πραγματικό πλαίσιο μέσα στο οποίο κινείται το Δικαστήριο στην υπόθεση αυτή, μπορούν να αναχθούν στο άρθρο 51 § 1(α) του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148, το οποίο προβλέπει ότι συνιστά αμέλεια η τέλεση πράξης που υπό τις περιστάσεις δεv θα τελoύσε λoγικό συvετό πρόσωπo ή η παράλειψη τέλεσης πράξης που υπό τις περιστάσεις τέτoιo πρόσωπo θα τελoύσε͘. Και στην περίπτωση οδικής αμέλειας, τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος δεν διαφοροποιούνται. Ο Ενάγων θα πρέπει να αποδείξει ότι ο Εναγόμενος δεν ενήργησε λογικά ως μέσος συνετός οδηγός, υπό τις ίδιες περιστάσεις. Η αμέλεια συνυφαίνεται με τον χρόνο, τον τόπο και τις υπόλοιπες συνθήκες που οδήγησαν στo ατύχημα. Κάθε πρόσωπο έχει καθήκον μέριμνας (duty of care), απρόσωπα, έναντι σε κάθε άλλο πρόσωπο που χρησιμοποιεί την ίδια «οδό», με την έννοια του άρθρου 2 του ο περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων (Ασφάλιση Ευθύνης έναντι Τρίτου) Νόμος 96(I)/2000 που περιλαμβάνει και το έρεισμα του δρόμου, και που κατά λογική πρόβλεψη μπορεί να επηρεαστεί από τις πράξεις του. Το καθήκον αυτό προσδιορίζεται και συγκεκριμενοποιείται μέσα στο εκάστοτε πραγματικό πλαίσιο. Το κριτήριο εάν υπήρξε παράβασή του (breach of duty) είναι αντικειμενικό, και το μέτρο είναι ο μέσος συνετός οδηγός· όχι ο τέλειος[1]. Εάν η δυνατότητα να προκύψει κίνδυνος είναι λογικά εμφανής, το να μην πάρει ένας οδηγός τις αναγκαίες προφυλάξεις, συνιστά αμέλεια. Αν όμως η δυνατότητα να προκύψει κίνδυνος είναι μόνον μια απλή πιθανότητα που δεν θα περνούσε από το μυαλό ενός λογικού ανθρώπου, τότε το να μην πάρει ένας οδηγός πρόσθετες προφυλάξεις δεν αποτελεί αμέλεια[2]. Χρειάζεται να αποδεικνύεται η αιτιώδης συνάφεια (causation) µεταξύ της αμέλειας του ενεχόμενου οδηγού και της ζηµιάς που προκλήθηκε, η οποία αποτελεί το αντικείµενο της δίκης[3]. Όταν υπάρχει σύγκρουση μεταξύ ενός οχήματος που κινείται και ενός σταματημένου οχήματος το οποίο είναι εύλογα ορατό, το βάρος είναι στους ώμους του οδηγού του οχήματος που βρίσκεται εν κινήσει να αποδείξει ότι επέδειξε εύλογη επιμέλεια[4]. Σύμφωνα με τη μαρτυρία, το όχημα του Ενάγοντος ήταν νόμιμα ακινητοποιημένο στο έρεισμα στο αυτοκινητόδρομου Λεμεσού-Λευκωσίας, λόγω βλάβης, και δεν εμπόδιζε καθ' οιονδήποτε τρόπο την πορεία του Εναγόμενου 1, ο οποίος είχε καλή ορατότητα του σημείου, αφού ο δρόμος ήταν ευθύς, το φως καλό, και το όχημα εξέπεμπε σήμα κινδύνου. Κρίνω ότι ο Ενάγων απέδειξε την παράβαση καθήκοντος επιμέλειας του Εναγόμενου
- Ο Εναγόμενος 1 οδηγούσε στην προκειμένη περίπτωση το όχημά του χωρίς τη δέουσα παρατηρητικότητα και χωρίς να λάβει υπόψη του το όχημα του Ενάγοντος που χρησιμοποιούσε την ίδια οδό, και ήταν ακινητοποιημένο στο έρεισμα του δρόμου. Μπορούσε να προβλέψει ότι ήταν δυνατόν να υφίσταται όχημα στο έρεισμα του δρόμου λόγω βλάβης, λόγος για τον οποίον εξάλλου υφίστανται και τα ερείσματα στους αυτοκινητόδρομους. Μπορούσε επίσης να δει το ακινητοποιημένο όχημα εκεί, ως ευλόγως θα μπορούσε ο μέσος συνετός οδηγός υπό τις περιστάσεις που παρουσιάστηκαν στο Δικαστήριο. Ο Εναγόμενος 1 όφειλε να δει το όχημα του Ενάγοντος, να αποφύγει να εισέλθει στο έρεισμα, και να οδηγεί το όχημά του, εντός της λωρίδας κυκλοφορίας του, με τρόπο ώστε να αποφύγει τη σύγκρουση του οχήματός του με το όχημα του Ενάγοντος, εφόσον το τελευταίο δεν αμφισβητείται ότι δεν αποτελούσε εμπόδιο στον δρόμο του. Η είσοδος του Εναγόμενου 1 στο έρεισμα και η σύγκρουση του οχήματός του με το όχημα του Ενάγοντος, όπως περιγράφεται από τη μαρτυρία που προσκομίζει ο Ενάγων, καταδεικνύει ότι ο Εναγόμενος 1 δεν έλεγξε επαρκώς τον δρόμο, και παραγνώρισε τον προβλεπτό κίνδυνο να υπάρχουν οχήματα, όπως το όχημα του Ενάγοντος, ακινητοποιημένα στο έρεισμα του αυτοκινητόδρομου. Η εν γένει οδική συμπεριφορά του Εναγόμενου 1, όπως παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο από τον Ενάγοντα, φαίνεται να συνιστά τη γενεσιουργό αιτία[5] του ατυχήματος και γι' αυτό δικαιολογεί και την απόδοση οδικής αμέλειας σε αυτόν. Είναι εξάλλου μαρτυρία, που επίσης είναι ενώπιον του Δικαστηρίου, ότι από την παράβαση του καθήκοντος επιμέλειας εκ μέρους του Εναγόμενου 1 προς τον Ενάγοντα, ο Ενάγων υπέστη ζημιά. Τραυματίστηκε κατά την σύγκρουση και υπέστη πόνο ταλαιπωρία και έξοδα. Κρίνω, ενόψει των πιο πάνω, ότι ο Ενάγων έχει αποδείξει στον απαιτούμενο βαθμό την οδική αμέλεια του Εναγόμενου
- Αποτέλεσμα της πιο πάνω οδικής αμέλειας του Εναγόμενου 1, ήταν η δημιουργία της επίδικης οδικής σύγκρουσης, που είχε ως συνέπεια την πρόκληση τραυματισμού, πόνου, ταλαιπωρίας και εξόδων στον ενάγοντα. Όσον αφορά τις σωματικές βλάβες του Ενάγοντος, τα ευρήματα του Δρ. ΧΧΧΧ και της Δρ. ΧΧΧΧ, που δεν αμφισβητούνται, υιοθετούνται ως δικαστικά ευρήματα, ότι δηλαδή ο Ενάγων υπέστη ελαφριά εγκεφαλική διάσειση, σοβαρή θλάση αυχένος με ευθειασμό της αυχενικής μοίρας, χωρίς κατάγματα, τα οποία είχαν συμπτώματα ζαλάδας, αστάθειας, ναυτίας, πόνων στο κεφάλι, τον αυχένα, τις ωμοπλάτες και σε περιοχές της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, δυσκαμψίας, αδυναμίας, μυϊκών σπασμών και αιμωδιών στα άνω άκρα, μώλωπα στη δεξιά πλάγια ινιακή περιοχή του αυχένα και εντυπώματος ζώνης στο πρόσθιο δεξιό ημιθωράκιο, και αντιμετωπίστηκαν χωρίς νοσηλεία, με ανάπαυση, φαρμακευτική αγωγή, χρήση μαλακού κολάρου και φυσιοθεραπείες, δίδοντας βελτιωμένη εικόνα 10 ημέρες μετά το ατύχημα. Όπως λέχθηκε και στην Γεωργίου ν. Φιλιστιάδη κ.α. [2013] 1 Α.Α.Δ 526, ο Νόμος 96/2000 θέτει τα πλαίσια μιας τριμερούς αλληλεπίδρασης συμφερόντων, δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, ήτοι του αδικοπραγήσαντος, του ζημιωθέντος και του ασφαλιστή[6]. Η υποχρέωση του ασφαλιστή να αποζημιώσει το θύμα οδικού ατυχήματος δεν είναι ζήτημα που αφορά μόνον τη συμβατική του σχέση με τον ασφαλισμένο. Ρυθμίζεται το άρθρο 15 § 1 του Νόμου 96/2000, υπό τις προϋποθέσεις του οποίου ενεργοποιείται αυτή η υποχρέωση του ασφαλιστή. Οι προϋποθέσεις αυτές σκοπό έχουν να λαμβάνει πληροφόρηση ο ασφαλιστής για απαιτήσεις εναντίον ασφαλισμένων οχημάτων και να προστατεύεται από τυχόν συμπαιγνία και απάτη. Σύμφωνα με τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, το όχημα του Εναγόμενου 1 είναι ασφαλισμένο στην Εναγόμενη 2 και ο Ενάγων απέστειλε ειδοποίηση προς την Εναγόμενη 2 την επομένη της έγερσης της αγωγής, γνωστοποιώντας της την αγωγή και το περιεχόμενό της. Κρίνω ότι ο Ενάγων έχει αποδείξει την απαίτησή του εναντίον της Εναγόμενης
- Για το αστικό αδίκημα της αμέλειας, είναι δυνατόν να επιδικαστούν αποζημιώσεις. Η αρχή που διέπει τον υπολογισμό των αποζημιώσεων στα αστικά αδικήματα, όπως και στο αστικό αδίκημα της αμέλειας, είναι η αρχή της αποκατάστασης[7]. Με βάση αυτήν, οι (συνήθεις) αποζημιώσεις που επιδικάζονται θα πρέπει να είναι εκείνο το ποσό το οποίο θα θέσει τον ενάγοντα στην θέση στην οποία θα βρίσκονταν εάν δεν διαπράττονταν το αδίκημα. Το ποσό που θα επιδικαστεί θα πρέπει να είναι δίκαιο και εύλογο, μέσα στο πλαίσιο του κοινωνικά αποδεκτού[8]. Έχει αναγνωριστεί προ ετών η τάση της νομολογίας για αύξηση των αποζημιώσεων σε σύγκριση με το ύψος των αποζημιώσεων που επιδικάζονταν στο παρελθόν[9], που αντανακλά την μεγαλύτερη ευαισθησία στον ανθρώπινο πόνο· αντανάκλαση που δεν φαίνεται να έχει διαφοροποιηθεί· εκφράζει προφανώς και τις πραγματικότητες της σύγχρονης ζωής[10], μα ταυτόχρονα λαμβάνεται υπόψη, ως εξισορροπητικός παράγων, και η αγοραστική αξία του χρήματος στο σημερινό οικονομικό περιβάλλον[11], της οικονομικής κρίσης. Οι αποζημιώσεις παραμένουν το μέσο αποτίμησης του ανθρώπινου πόνου και αντιμετώπισης των δυσχερειών που επιφέρει η σωματική βλάβη στην κάθε ξεχωριστή περίπτωση· όπως και το χρήμα, ευλόγως, παραμένει ένα φύσει ατελές μέσο για να επιφέρει την πλήρη αποκατάσταση. Ως τέτοιο, ατελές μέσο, δεν θα πρέπει να ωθεί σε μίαν ανέλεγκτη πορεία αύξησης των αποζημιώσεων[12]. Ενόψει του ότι ο υπολογισμός των αποζημιώσεων σε κάθε περίπτωση είναι ξεχωριστός, η υφιστάμενη νομολογία σε σχέση με τα ποσά που επιδικάστηκαν σε άλλες περιπτώσεις μπορεί να αποτελεί έναν χρήσιμο οδηγό, χωρίς όμως να δεσμεύει. Η ευπαίδευτη συνήγορος του Ενάγοντος βασίζεται εν πολλοίς στη Ρούμπας ν. Μακρυγιάννη [2011] 1 Α.Α.Δ.
- Στη Ρούμπας (ανωτέρω), όμως, ο εφεσείων είχε υποστεί εγκεφαλική διάσειση για την οποία νοσηλεύτηκε για σχεδόν μία εβδομάδα, και έπειτα 4 χρόνια μετά το δυστύχημα διαγνώστηκε με σοβαρό διάστρεμμα που προέκυπτε από παθήσεις που δεν συνδέθηκαν αιτιωδώς με το επίδικο συμβάν, εξ ου και το Εφετείο επικύρωσε την απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου να επιδικάσει γενικές αποζημιώσεις ύψους 4.000,00 Λίρες Κύπρου. Στην Κεζαρίδη v. Κωνσταντίνου [2007] 1 Α.Α.Δ. 1373, ο εφεσίβλητος είχε υποστεί σοβαρό διάστρεμμα της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, κακώσεις στην κεφαλή και εγκεφαλική διάσειση, βλάβες που τον απομάκρυναν από την εργασία του και του προκάλεσαν ταλαιπωρία για περίπου 14 μήνες. Του χορηγήθηκε αυχενικό κολλάρο και αναλγητικά και αντιφλεγμονώδη φάρμακα, είχε έντονους πονοκεφάλους, αδυναμία συγκέντρωσης, έντονο πόνο και δυσκαμψία του αυχένα, με πόνο και μούδιασμα στα άνω άκρα. Οι ακτινογραφίες της αυχενικής μοίρας έδειξαν ευθειασμό της σπονδυλικής στήλης και σπονδυλοαρθριτικές αλλοιώσεις στους Α5 και Α6 σπονδύλους. Το δικαστήριο εκεί επιδίκασε προς όφελος του 6.000,00 Λίρες Κύπρου υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων, ποσό το οποίο επικυρώθηκε κατ' έφεση, με τη σημείωση όμως ότι κινούνταν πολύ κοντά στο ανώτατο όριο που θα μπορούσε να επιδικαστεί. Στην Αντωνίου ν. Σαββίδου, Αγωγή 2119/2009 Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού, ημερομηνίας 04.03.2015, ο ενάγων υπέστη θλάση αυχένα χωρίς οποιαδήποτε παθολογικά κατάλοιπα. Το Δικαστήριο έκρινε το ποσό των 2.000 Ευρώ ήταν δίκαιη και εύλογη αποζημίωση για τον πόνο και την ταλαιπωρία που υπέστη. Άντλησε ενδεικτική καθοδήγηση κυρίως από την Μερακλή και άλλος v. Ταλιώτη [1997] 1 Α.Α.Δ 1148, στην οποίαν, όμως, οι τραυματισμοί ήταν πιο σοβαροί, καθώς εκτός από τη θλάση αυχένα υπήρχε και μωλώπισμα δεξιού ώμου και η πλήρης αποθεραπεία απαίτησε κάπως μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από τη συνήθη περίοδο που χρειάζεται για αποθεραπεία παρόμοιων κακώσεων, λόγω προϋπάρχοντος ιστορικού οστεοαρθριτικών αλλοιώσεων και στην οποία επιδικάσθηκε κατ' έφεση το ποσό των 1.500,00 Λιρών Κύπρου. Στην πρωτόδικη Χριστοδούλου ν. Μουζουράκη, Αγωγή 2284/2010 Επαρχιακού Δικαστηρίου Πάφου, ημερομηνίας 29.08.2016, για βαριά θλάση του αυχένα με αστάθεια στη βάδιση και µερικό ευθειασµό της αυχενικής µοίρας, θλάση θώρακα κλείδας και κάκωση δεξιού αγκώνα επιδικάστηκαν αποζημιώσεις 8.000,00 Ευρώ. Στη μεταγενέστερη Χριστοφίνης ν. Φταντζή, ECLI:CY:AD:2017:A202, Πολ. Έφ. 328/2011, ημερομηνίας 31.05.2017, σε διάστρεµµα αυχενικής µοίρας, αιµωδίες άνω άκρων, θλάση προσθίου θωρακικού τοιχώµατος και µώλωπες στην περιοχή του στέρνου, για τα οποία χρησιμοποιήθηκε αυχενικό κολάρο για 15 µέρες, και χορηγήθηκαν αναλγητικά και αντιφλεγµονώδη, φυσιοθεραπείες και ανάπαυση, όπου επίσης υπήρξε άλγος και δυσκαµψία του αυχένα και αιµωδίες των άνω άκρων κατά τις αλλαγές του καιρού ή σε κόπωση, το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε το ποσό των 10.000,00 Ευρώ που επιδικάστηκε πρωτόδικα ήταν υπερβολικό και το αντικατέστησε µε το ποσό των 7.000 Ευρώ. Βάσει των ιδίων αυθεντιών και άλλων που σχετίζονται με άλλους τραυματισμούς, οι αρκετά πρόσφατες πρωτόδικες Σκάρος ν. Κούλουμα κ.α., Συνενωμένες Αγωγές 3257/2012 και 3256/2012 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, ημερομηνίας 11.01.2019, επιδικάστηκαν αποζημιώσεις 7.000,00 Ευρώ για τραυματισμούς που βρίσκονται περίπου ίδιο πλαίσιο, αλλά που ήταν σοβαρότεροι, εφόσον περιλάμβαναν, εκτός από θλάση αυχενικής µοίρας της σπονδυλικής στήλης µε ευθειασµό, και θλάση θώρακος και κάταγµα 8ης πλευράς αριστερά, που προκάλεσαν περισσότερη ταλαιπωρία στον τραυματία και διαρκέστερες θεραπείες, ενώ η ιατρική μαρτυρία του ήταν ότι υπήρχαν ορισμένα μόνιμα κατάλοιπα. Από την ιατρική μαρτυρία που προσκομίστηκε, προκύπτει ότι ο Ενάγων στην παρούσα υπόθεση υπέστη ελαφριά εγκεφαλική διάσειση, σοβαρή θλάση αυχένος με ευθειασμό της αυχενικής μοίρας, χωρίς κατάγματα. Είχε συμπτώματα ζαλάδας, αστάθειας, ναυτίας, πόνων στο κεφάλι, τον αυχένα, τις ωμοπλάτες και σε περιοχές της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, δυσκαμψία, αδυναμία, μυϊκούς σπασμούς και αιμωδίες στα άνω άκρα, μώλωπα στη δεξιά πλάγια ινιακή περιοχή του αυχένα και εντύπωμα ζώνης στο πρόσθιο δεξιό ημιθωράκιο. Οι βλάβες του αντιμετωπίστηκαν χωρίς νοσηλεία, με ανάπαυση, φαρμακευτική αγωγή, χρήση μαλακού κολάρου και φυσιοθεραπείες, δίδοντας βελτιωμένη εικόνα 10 ημέρες μετά το ατύχημα. Η ιατρική μαρτυρία δεν υποστηρίζει μόνιμα κατάλοιπα, όπως είναι η γενικευμένη μαρτυρία του Ενάγοντος ότι θα ταλαιπωρείται σε όλη του τη ζωή. Μαρτυρεί, όμως, ότι ο Ενάγων ταλαιπωρήθηκε σημαντικά από το κτύπημα που υπέστη συνεπεία του τροχαίου ατυχήματος και για τις επόμενες ημέρες, για τις οποίες απουσίασε και από την εργασία του, χωρίς επηρεασμό της εργασιακής ή εισοδηματικής του ικανότητας γενικότερα. Μέσα σε ένα πλαίσιο 2.000,00 Ευρώ και 7.000,00 Ευρώ, κρίνω ότι, με βάση τα δεδομένα της παρούσας υπόθεσης, το ποσό των 5.000,00 Ευρώ, υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων, συνιστά επαρκή, δίκαιη και εύλογη αποζημίωση, εντός των ορίων του κοινωνικά αποδεκτού. Και για τον καθορισμό αυτού του ποσού λαμβάνεται υπόψη η πιθανή μελλοντική δυσχέρεια του Ενάγοντος, με τη γενικότητα που έχει τεθεί μέσα από τη δική του μαρτυρία. Όσον αφορά τις ειδικές ζημιές, θα πρέπει να προβάλλονται στο δικόγραφο και έπειτα να αποδεικνύονται με σαφήνεια και συγκεκριμένα στοιχεία. Δύναται να διεκδικηθεί αποζημίωση και για απώλεια εισοδημάτων, εφόσον έχει δικογραφηθεί η απώλεια, και νοουμένου ότι έχει προσκομιστεί μαρτυρία τόσο για την ανικανότητα του Ενάγοντος να εργαστεί, όσο και για την απώλεια την οποία υπέστη[13]. Ο Ενάγων δικογράφησε τις ειδικές ζημιές του, στην παράγραφο 8 της Έκθεσης Απαίτησής του. Έπειτα, παρουσίασε αποδείξεις, για να στοιχειοθετήσει την ειδική ζημιά του, που κατά τον ίδιο ανέρχεται σε ποσό των 2.360,00 Ευρώ. Για το μέρος των ειδικών ζημιών, εκ 588,00 Ευρώ, που αφορά σε απώλεια απολαβών, από 17.06.2020 μέχρι 26.06.2020, προσκομίστηκε η αναρρωτική άδεια που έλαβε ο Ενάγων (Τεκμήριο 9), από την οποία προκύπτει η αδυναμία του Ενάγοντος να εργαστεί εκείνη την χρονική περίοδο, ενώ είναι επίσης γνωστό ότι ο Ενάγων είναι νοσηλευτικός λειτουργός, όπως φαίνεται και από το Τεκμήριο 1, που είναι κατάσταση μισθοδοσίας του για τον Μάιο του 2020, πριν από το ατύχημα, που δείχνει μηνιαίες απολαβές του ύψους 1.764,55 Ευρώ (μεικτές). Υπάρχει η προφορική μαρτυρία του Ενάγοντος ότι υπέστη και απώλεια εισοδημάτων 588,00 Ευρώ. Η μαρτυρία αυτή δεν αμφισβητείται, ασχέτως εάν δεν συνοδεύεται από επί μέρους στοιχεία, ότι όντως έγινε η αποκοπή αυτή από τον μισθό του από τον εργοδότη του, επειδή απουσίασε με αναρρωτική άδεια, και ο Ενάγων δεν έλαβε επίδομα ασθενείας. Προφανώς, ο Ενάγων από τις μεικτές του αποδοχές (1.764,55 Ευρώ) υπολόγισε ότι αναλογεί, για 30 ημέρες, ποσό 58,81 Ευρώ ημερησίως και το πολλαπλασίασε επί 10 φορές, όσες ήταν και οι ημέρες που απουσίασε από την εργασία του. Η μαρτυρία του Ενάγοντος αρκεί, υπό τις περιστάσεις, για να του επιδικαστεί αυτό το ποσό. Όσον αφορά τα ιατρικά του έξοδα, ο Ενάγων προσκομίζει αποδείξεις και για το ποσό των 10,00 Ευρώ που πλήρωσε για την επίσκεψή του στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού την 16.06.2020 πλέον 62,00 Ευρώ για την ιατρική έκθεση του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού την 03.07.2020 (Τεκμήριο 5), πλέον 300,00 Ευρώ στον καρδιολόγο Δρ. ΧΧΧΧ για καρδιολογικές εξετάσεις την 17.06.2020 (Τεκμήριο 6), πλέον 50,00 Ευρώ στην ορθοπεδικό χειρουργό-τραυματολόγο Δρ. ΧΧΧΧ την 18.06.2020 για κλινική εκτίμηση και 50,00 Ευρώ στην ίδια την 26.06.2020 για επανεκτίμηση και 300,00 Ευρώ στην ίδια για ετοιμασία ιατρικής έκθεσης την 07.07.2020 (Τεκμήριο 7), πλέον 960,00 Ευρώ για σειρά φυσιοθεραπειών στο Neomed Medical Center από την 18.06.2020 μέχρι και την 28.07.2020 (Τεκμήριο 8). Σημειώνεται βεβαίως ότι στις σωματικές βλάβες του Ενάγοντος δεν δικογραφείται, ούτε φαίνεται από την ιατρική μαρτυρία, να υπάρχει καρδιολογικό πρόβλημα ή να παραπέμπεται από τους ιατρούς που τον εξέτασαν για το επίδικο συμβάν σε καρδιολογική εξέταση. Πρόκειται, ωστόσο, για καρδιολογικές εξετάσεις που έλαβαν χώρα την 17.06.2020, δηλαδή την επομένη του ατυχήματος, και είναι κατανοητό ότι συνέβησαν για να αποκλείσουν άλλα ενδεχόμενα ή ανησυχίες που δημιουργούνταν από τους πόνους που υπέφερε ο Ενάγων συνεπεία του ατυχήματος, και στον βαθμό που δικογραφεί τα έξοδα αυτά ως σχετική ειδική ζημιά του και δεν αμφισβητείται, θα του επιδικαστούν. Καταλήγοντας, επιδικάζεται υπέρ του Ενάγοντος και εναντίον της Εναγόμενης 2 ποσό ύψους 5.000,00 Ευρώ ως γενικές αποζημιώσεις, με νόμιμο τόκο επί του ποσού αυτού από την ημερομηνία του δυστυχήματος, δηλαδή από την 16.06.2020, μέχρι πλήρους εξόφλησης της απόφασης αυτής[14]. Επιδικάζεται υπέρ του Ενάγοντος και εναντίον της Εναγόμενης 2 ποσό ύψους 2.360,00 Ευρώ ως ειδικές αποζημιώσεις, με νόμιμο τόκο επί του ποσού αυτού από την ημερομηνία του δυστυχήματος (16.06.2020) μέχρι σήμερα, μειωμένο κατά το ήμισυ[15]. Επιπρόσθετα των επιδικασθέντων αποζημιώσεων πλέον τόκου ως ανωτέρω, επιδικάζονται υπέρ του Ενάγοντος και εναντίον της Εναγόμενης 2, τα έξοδα της παρούσας αγωγής, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, πλέον Φ.Π.Α. και έξοδα επίδοσης. (Υπ.)............. Χρ. Μίτλεττον, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ [1] Σωκράτους v. Αστυνοµίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 1, Αλεξάνδρου v. Λεβέντη
(1996)1 Α.Α.Δ. 420. [2] Lang v. London Transport Executive
(1959)3 All E.R. 609, Παναγιώτου ν. Μαύρου
(1970)1 C.L.R. 215. [3] Χριστοδούλου v. Γρηγορίου
(1989)1 Ε Α.Α.Δ
- [4] Randall v. Tarrant [1955] 1 All ER 600, Bingham's Motor Claims Cases, Eight Ed. London: Butterworths, 1980, σελ.
- [5] Κυριάκου ν. Κανάρη
(1997)1 ΑΑΔ 1436 [6] βλ. επίσης General Insurance Company of Cyprus v. Georghiou
(1963)2 C.L.R. 117 [7] Papakokkinou and Others v. Kanther
(1982)1 CLR 65 [8] Paraskevopoulos v. Georghiou
(1970)1 CLR 116 [9] Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi
(1992)1 C.L.R. 789 [10] Lankutis v. Νικόλα [2002] 1 Α.Α.Δ. 1128 [11] Christodoulides v. Kyprianou
(1968)1 C.L.R. 130, Karavallis v. Economides
(1970)1 C.L.R.
- [12] Μαυροπετρή v. Λουκά [1995] 1 Α.Α.Δ.
- [13] Μιχαήλ κ.α. ν. Φίλιου Γ. Συκοπετρίτη Λτδ κ.α.
(2000)1(Β) Α.Α.Δ. 1049, 1060-1061. [14] Αζόφ ν. Προδρόμου
(2006)1 Α.Α.Δ 331 και Θεοφάνους ν. Κουρουκλά
(2006)1 Α.Α.Δ 528. [15] Άρθρο 58Α του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148, και εδάφιο
(2)του άρθρου 33 του περί Δικαστηρίων Νόμου 14/1960 όπως έκτοτε τροποποιήθηκε. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο