ΠΕΤΡΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ν. ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΔΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, Αρ. Αγωγής: 871 / 2012, 29/5/2020

(1)ο ενάγοντας τον Μάρτιο του 1994 (23.3.1994), συνήψε γραπτή συμφωνία με την Κυπριακή Δημοκρατία (διά του Επάρχου Λάρνακος και/ή νόμιμου αντιπροσώπου του), στη βάση της οποίας ενοικίασε το προαναφερόμενο τεμάχιο γης στο χωριό XXXXX της επαρχίας Λάρνακος.

(2)η ενοικίαση διέπετο από τους ακόλουθους όρους: (

1. i)ο ενάγοντας με δικά του έξοδα, θα προχωρούσε στην ανέγερση κατοικίας εντός του τεμαχίου. (
2. ii)το συμφωνηθέν ενοίκιο θα κατεβάλλετο από τον ενάγοντα εντός της περιόδου της ενοικίασης. (iii) εφόσον ανεγείρετο η κατοικία, ο ενάγοντας θα είχε δικαίωμα να αγοράσει το τεμάχιο γης κατά την διάρκεια της ενοικίασης, καταβάλλοντας στον ιδιοκτήτη (Κυπριακή Δημοκρατία) το υπόλοιπο του συμφωνηθέντος ενοικίου.

(3)ο ενάγοντας αρχές του 2010 (27.1.2010) εξόφλησε το συμφωνηθέν ενοίκιο και ζήτησε την μεταβίβαση του οικοπέδου επ' ονόματι του, πλην όμως η Κυπριακή Δημοκρατία αρνήθηκε. Με επιστολή του δικηγόρου του ημερομηνίας 21.10.2010, κάλεσε τον Έπαρχο Λάρνακος όπως ορίσει ημερομηνία και ώρα κατά την οποία τα μέρη θα παρευρίσκοντο στο Κτηματολόγιο Λάρνακος, προκειμένου να πραγματοποιηθεί η μεταβίβαση αλλά και πάλι δεν υπήρξε ανταπόκριση.

(4)σύμφωνα με Εκτίμηση που ο ενάγοντας έλαβε, η αξία του επίδικου οικοπέδου ανέρχεται στο ποσό των €90.000=, ενώ η αξία του ανεγερθέντος εντός αυτού κτιρίου, στο ποσό των €150.000=, σύνολο €240.000=. Ο εναγόμενος αρνείται τους ισχυρισμούς του ενάγοντα, προβάλλοντας μια εκ διαμέτρου αντίθετη θέση και ζητά την απόρριψη της αγωγής. Υποστηρίζει πως τα πραγματικά γεγονότα της υπόθεσης έχουν ως ακολούθως: (α) αρμόδια Επαρχιακή Επιτροπή ενέκρινε στις 23.2.1994 (στα πλαίσια του Σχεδίου διαχωρισμού και διάθεσης κρατικών οικοπέδων σε άπορες οικογένειες, ώστε να ανεγείρουν σ' αυτά την οικογενειακή τους κατοικία) την παραχώρηση κυβερνητικού οικοπέδου στο χωριό XXXXX της επαρχίας Λάρνακος, στο ζεύγος XXXXX Γεωργίου (ενάγοντας) και XXXXX Αποστόλου Μιχαήλ. (β) παρόλο που το οικόπεδο παραχωρήθηκε προς όφελος της οικογένειας του ενάγοντα (κατά την εξέταση της αίτησης λήφθηκαν υπόψη τα κοινωνικοοικονομικά δεδομένα του ζευγαριού) το Συμβόλαιο «Πίστωσης», υπεγράφη μόνο από τον ενάγοντα (με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου το συμβόλαιο υπεγράφετο και από τους δύο συζύγους), λόγω του ότι κατά την ημερομηνία υπογραφής του (23.3.1994) η σύζυγος του ήταν ανήλικη. (γ) η Επαρχιακή Διοίκηση Λάρνακος δεν προέβη σε τιτλοποίηση του οικοπέδου, επειδή κατά την έρευνα και την επιτόπου επίσκεψη από αρμόδιο λειτουργό της, διαπιστώθηκε πως ο ενάγοντας, κατά παράβαση των όρων του Συμβολαίου, δεν διέμενε στην οικία. Στην αίτηση που υπέβαλε για τιτλοποίηση του οικοπέδου, ημερομηνίας 27.1.2010, δήλωσε πως διέμενε στη συγκεκριμένη κατοικία με την οικογένεια του, αποκρύβοντας πως ο γάμος του διαλύθηκε το

1. (δ) από την έρευνα διαπιστώθηκε πως στην οικία διέμενε η σύζυγος του ενάγοντα με τα ανήλικα τέκνα τους (στην κα Μιχαήλ είχε ανατεθεί από το Οικογενειακό Δικαστήριο η φροντίδα των ανήλικων τέκνων). Η συγκεκριμένη κατοικία καθορίστηκε, βάσει διατάγματος του Οικογενειακού Δικαστηρίου ημερομηνίας 7.4.2005, ως τόπος διαμονής των ανήλικων τέκνων του ζεύγους. (ε) η τιτλοποίηση του οικοπέδου θα προωθείτο από την Επαρχιακή Διοίκηση επ' ονόματι και των δύο συζύγων (ως η απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου) εάν δεν επροέκυπτε εν τω μεταξύ η λύση του γάμου τους (εκκρεμεί μεταξύ τους η Αίτηση με αριθμό 21/07 για διευθέτηση των περιουσιακών τους διαφορών). Δεδομένου του γεγονότος ότι η εφαρμογή του Σχεδίου διαχωρισμού και διάθεσης κρατικών οικοπέδων για την στέγαση των απόρων οικογενειών στόχευε στην επίλυση του στεγαστικού προβλήματος των οικογενειών αυτών και όχι μόνο του ενός εκ των συζύγων, είναι η θέση του εναγομένου πως το οικόπεδο παραχωρήθηκε για τις στεγαστικές ανάγκες της οικογένειας του ενάγοντα από τον πρώτο του γάμο με την XXXXX Αποστόλου Μιχαήλ και γι' αυτό δεν μπορεί να ικανοποιηθεί το αίτημα του για εγγραφή του ακινήτου αποκλειστικά στο όνομα του. Αρνείται ότι η αξία του οικοπέδου και του κτιρίου εντός αυτού ανέρχεται στις τιμές που αναφέρει ο ενάγοντας στο δικόγραφο του. Κατά τον ίδιο, η αξία και των δύο είναι πολύ χαμηλότερη. Διατείνεται τέλος πως η Επαρχιακή Διοίκηση θα πρέπει να εγγράψει το ακίνητο είτε και στους δύο συζύγους, είτε οι δύο να αποφασίσουν επ' ονόματι ποίου θα γίνει η εγγραφή και οποιεσδήποτε αξιώσεις προκύψουν να διευθετηθούν μεταξύ τους. Κατά την ακροαματική διαδικασία κατέθεσαν εκ μέρους του ενάγοντα, ο ίδιος (ΜΕ1) και ο XXXXX Αρτεμίου (ΜΕ2) Εκτιμητής. Από πλευράς του εναγόμενου κατέθεσε η XXXXX Βαρνάβα (ΜΥ1). Ο ενάγοντας κατέθεσε Γραπτή Δήλωση (Έγγραφο Α') στην οποία επαναλαμβάνει τους προβαλλόμενους στην Έκθεση Απαίτησης, ισχυρισμούς. Όπως αναφέρει, την 23η Μαρτίου 1994, ο ίδιος «προσωπικά» συμφώνησε γραπτώς (η Συμφωνία κατατέθηκε ως Τεκμήριο 1) με τον τότε Έπαρχο Λάρνακος (εκπροσωπείτο από τον XXXXX Οικονομίδη), την ενοικίαση τεμαχίου γης στην τοποθεσία Γυψιά, εντός του χωριού XXXXX της επαρχίας Λάρνακος. Η περίοδος της ενοικίασης ήταν για 15 έτη, από 23 Μαρτίου
2. Εντός δύο ετών από την υπογραφή της Συμφωνίας, θα έπρεπε με δικά του έξοδα να αναγείρει κατοικία αποτελούμενη από τουλάχιστον δύο υπνοδωμάτια. Είχε δικαίωμα να αγοράσει το ενοικιαζόμενο τεμάχιο κατά την διάρκεια της περιόδου ενοικίασης, δεδομένου του ότι θα κατέβαλλε (ως αξία του τεμαχίου) όλα τα συμφωνηθέντα ενοίκια. Εντός του τεμαχίου ανήγειρε (μέσα στην περίοδο των δύο ετών) με δικά του έξοδα την κατοικία του ( η σχετική Πολεοδομική Άδεια κατατέθηκε ως Τεκμήριο 2). Στην κατοικία διέμενε ο ίδιος με την πρώην σύζυγο του XXXXX Αποστόλου Μιχαήλ και τα δύο τους παιδιά. Η Επαρχιακή Διοίκηση με επιστολή της ημερομηνίας 18.11.2009 (Τεκμήριο 3) ζήτησε από τον ίδιο να διευθετήσει της οφειλές του, προκειμένου να καταστεί δυνατή η τιτλοποίηση επ' ονόματι του, του κυβερνητικού οικοπέδου. Στις 27.1.2010 πλήρωσε όλα τα οφειλόμενα ενοίκια, δικαιώματα και οφειλές, τα οποία ανήρχοντο στις €7.273.50 (η σχετική απόδειξη κατατέθηκε ως Τεκμήριο 4). Από την ημερομηνία αγοράς του τεμαχίου, ζήτησε κατ' επανάληψη την μεταβίβαση του επ' ονόματι του, πλην όμως η Επαρχιακή Διοίκηση αρνείται, προφασιζόμενη διάφορες δικαιολογίες. Η επιστολή του δικηγόρου του ημερομηνίας 21.10.2010, (Τεκμήριο 5), είναι σχετική. Αντεξεταζόμενος παραδέχθηκε πως η παραχώρηση του οικοπέδου έγινε μέσα στα πλαίσια του Σχεδίου διαχωρισμού και διάθεσης κρατικών οικοπέδων για «φτωχές οικογένειες ακριτικών περιοχών απλά για να κρατηθούμε στο χωριό ας το πούμε», όπως κατέθεσε. Αρνήθηκε πως προ της υπογραφής της συμφωνίας, η Επαρχιακή Διοίκηση ζήτησε στοιχεία της κοινωνικοοικονομικής κατάστασης τόσο του ιδίου όσο και της κας Μιχαήλ και των γονιών αμφοτέρων. Αρνήθηκε επίσης πως κατά τον χρόνο εκείνο, ήταν αρραβωνιασμένος με την κα Μιχαήλ. Όπως χαρακτηριστικά κατέθεσε, «σε δεσμό ήμασταν, δεν ήμασταν αρραβωνιασμένοι». Το μόνο που θυμόταν από τα «κριτήρια» που έπρεπε να πληρούν οι αιτούντες την παραχώρηση σ' αυτούς οικοπέδου, ήταν πως «δικαίωμα είχαν όσοι κατοικούσαν μέσα στην Πύλα για να μείνουν να στηρίξουν το χωριό». Συμφώνησε πως το συνολικό ποσό που θα έπρεπε να καταβληθεί για την απόκτηση του οικοπέδου ήταν ΛΚ3.000= εκ των οποίων οι ΛΚ750= ως προκαταβολή και το υπόλοιπο των ΛΚ2.250= με δώδεκα

(12)ίσες ετήσιες δόσεις. Δέχθηκε επίσης πως δεν κατέβαλλε κανονικά τις ετήσιες δόσεις («λόγω οικονομικού» όπως κατέθεσε), αν και λάμβανε επιστολές από την Επαρχιακή Διοίκηση (από το 2003-2009) για να συμμορφωθεί. Εξόφλησε όλα τα οφειλόμενα ενοίκια μαζί με τους τόκους, το

1. Παραδέχθηκε πως τον συγκεκριμένο χρόνο δεν διέμενε στο «σπίτι». Είχε χωρίσει με την γυναίκα του το
2. Ο XXXXX Αρτεμίου (ΜΕ2), Εκτιμητής Ακινήτων προσήλθε για να καταθέσει σε σχέση με την αξία του οικοπέδου και της ανεγερθείσης εντός αυτού, οικίας. Ο μάρτυρας δεν αντεξετάστηκε. Δηλώθηκε ως παραδεκτό γεγονός πως η αξία του οικοπέδου το 2011 ήταν €96.730= και της κατοικίας €143.785= ενώ το 2019, η αξία του οικοπέδου ήταν €71.125= και της κατοικίας €140.890=. Η XXXXX Βαρνάβα (ΜΥ1) διοικητική λειτουργός στην Επαρχιακή Διοίκηση Λάρνακος, κατέθεσε πως μέσα στα καθήκοντα της είναι και η παρακολούθηση του Σχεδίου παραχώρησης κρατικών οικοπέδων σε οικογένειες με χαμηλά εισοδήματα. Η μαρτυρία της έχει ως ακολούθως. Το επίμαχο οικόπεδο παραχωρήθηκε για την ανέγερση της οικογενειακής κατοικίας του ενάγοντα, ο οποίος ήταν αρραβωνιασμένος με την XXXXX Αποστόλου Μιχαήλ την οποία στη συνέχεια νυμφεύτηκε. Το ζεύγος, το οποίο από τον γάμο του απέκτησε δύο παιδιά, χώρισε το
3. Στην οικία διαμένει μέχρι και σήμερα, η πρώην σύζυγος του ενάγοντα με τα δύο τους παιδιά. Τα «κριτήρια» τα οποία ίσχυαν κατά τον ουσιώδη χρόνο

(1994)για την διάθεση κρατικών οικοπέδων (σε ακριτικές περιοχές ή χωριά) σε πτωχές οικογένειες οι οποίες αντιμετώπιζαν πρόβλημα στέγασης, καθορίστηκαν με Αποφάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου (Τεκμήριο 15). Σύμφωνα με αυτά, ο αιτητής θα έπρεπε να ήταν οικογενειάρχης, μόνιμος κάτοικος του χωριού, ο οποίος να μην διέθετε ιδιόκτητη κατοικία για την διαμονή της οικογένειας του. Στους δικαιούχους μπορούσαν να περιληφθούν και άρρενες κάτοικοι του χωριού οι οποίοι ήσαν αρραβωνιασμένοι. Στην περίπτωση αυτή, η τιτλοποίηση του οικοπέδου θα γινόταν μετά την τέλεση του γάμου και νοουμένου ότι το ζευγάρι θα παρέμεινε στο χωριό. Το «Σχέδιο» αφορούσε «οργανικές» οικογένειες και όχι «μονήρη» άτομα. Κατά την μάρτυρα, η σχετική αίτηση καθώς και η Συμφωνία υπογράφετο και από τους δύο συζύγους, δεν αποκλειόταν όμως η υπογραφή της μόνο από τον ένα. Αυτός ή αυτοί που υπέγραφαν εκπροσωπούσαν την οικογένεια, αφού χωρίς την ύπαρξη οικογένειας κανένας δεν δικαιούτο και δεν ελάμβανε οικόπεδο. Απόδειξη τούτου ήταν και το γεγονός πως απαραίτητη προϋπόθεση για την τιτλοποίηση το οικοπέδου ήταν η τέλεση γάμου. Το οικόπεδο τιτλοποιείτο επ' ονόματι και των δύο συζύγων. Στην προκειμένη περίπτωση, ο ενάγοντας υπέβαλε αίτηση (Τεκμήριο 9), στις 10.7.

1. Στην αίτηση δήλωσε ότι ήταν αρραβωνιασμένος και πως τόσο ο ίδιος όσο και η αρραβωνιαστικιά του ήσαν ακτήμονες. Ο Έπαρχος Λάρνακος με επιστολή του ημερομηνίας 16.7.1992 (Τεκμήριο 16), ζήτησε πιστοποιητικό σε σχέση με τους αρραβώνες του ζεύγους καθώς και πιστοποιητικό έρευνας ακίνητης ιδιοκτησίας τόσο για τον ενάγοντα και τους γονείς του όσο και για την αρραβωνιαστικιά του και τους γονείς της. Τα σχετικά πιστοποιητικά (Τεκμήριο 17) προσκομίστηκαν. Προσκομίστηκε επίσης πρωτότυπο προσκλητήριο αρραβώνων του ζεύγους (Τεκμήριο 18). Στην Οικονομικοκοινωνική Έκθεση (Τεκμήριο 19) που ετοιμάστηκε από Λειτουργό της Επαρχιακής Διοίκησης, αναφέρεται πως ο αιτητής διέμενε «στα πεθερικά του». Το αίτημα του ζεύγους Γεωργίου εξετάστηκε και εγκρίθηκε από την αρμόδια Επαρχιακή Επιτροπή στις 23.2.1994 (Τεκμήριο 20). Η σχετική Συμφωνία (Τεκμήριο 1) υπεγράφη στις 23.3.
2. Στην σχετική Βεβαίωση ημερομηνίας 23.3.1994 (Τεκμήριο 7) διευκρινίζεται πως στην οικογένεια του ενάγοντα παραχωρήθηκε το οικόπεδο αρ. 8/145Α στην Φάση Γ' στην XXXXX. Κατά την μάρτυρα, η Συμφωνία (Τεκμήριο 1) υπεγράφη μόνο από τον ενάγοντα «προφανώς εκ μέρους της οικογένειας του, επειδή η κα Μιχαήλ ήταν τότε ανήλικη». Στην βάση της Συμφωνίας (Τεκμήριο 1), το ζεύγος Γεωργίου προχώρησε στην εκπόνηση αρχιτεκτονικών σχεδίων, στατικής μελέτης και ανήγειρε εντός του παραχωρηθέντος οικοπέδου, την οικογενειακή του κατοικία. Ο Έπαρχος Λάρνακος με επιστολή του ημερομηνίας 21.11.2003 (Τεκμήριο 22), ενημέρωσε τον ενάγοντα για τον καθορισμό της τιμής του οικοπέδου και την διαδικασία αποπληρωμής της. Το τίμημα, κατά παράβαση των όρων της Συμφωνίας, εξοφλήθηκε τελικά στις 27.1.2010 (Τεκμήριο 4), μετά από αρκετές καθυστερήσεις και προειδοποιητικές επιστολές εκ μέρους του Επάρχου (Τεκμήριο 23). Ταυτόχρονα με την εξόφληση του τιμήματος, ο ενάγοντας υπέβαλε και αίτηση (Τεκμήριο 10) για τιτλοποίηση του οικοπέδου, δηλώνοντας ενυπόγραφα σ' αυτήν, πως στην κατοικία διαμένει μαζί με την οικογένεια του. Κατά την υποβολή της αίτησης, ο ενάγοντας δεν απεκάλυψε το γεγονός πως στις 10.7.2006, τέσσερα

(4)δηλαδή χρόνια πριν, πήρε διαζύγιο από την σύζυγο του (Τεκμήριο 14) και ότι ο ίδιος διέμενε σ' άλλη κατοικία. Η αρμόδια Επαρχιακή Επιτροπή που συνεδρίασε στις 8.9.2010 (Τεκμήριο 24) ανέβαλε την λήψη απόφασης αφού διαπιστώθηκε, μετά από έρευνα, πως το ζεύγος Γεωργίου βρισκόταν σε διάσταση ( η ύπαρξη του διαζυγίου δεν ήταν ακόμη γνωστή) και πως στην οικία διέμεναν μόνο η σύζυγος με τα δύο τους παιδιά. Η έρευνα κατέδειξε πως το ζεύγος ήταν σε διάσταση από το 2004 περίπου, δύο χρόνια προτού πάρει διαζύγιο. Ο ενάγοντας με επιστολή του δικηγόρου του ημερομηνίας 21.10.2010 (Τεκμήριο 6) προς τον Έπαρχο Λάρνακος, ζήτησε την μεταβίβαση του οικοπέδου επ' ονόματι του. Η πρώην σύζυγος του με επιστολές της προς τον Έπαρχο Λάρνακος ημερομηνίας 28.9.2010 και 27.10.2010 [Τεκμήρια 25

(1)και 25

(2)], υπέβαλε ένσταση στο αίτημα του ενάγοντα, ενημερώνοντας την Επαρχιακή Διοίκηση για την έκδοση του διαζυγίου, την ανάθεση στην ίδια της επιμέλειας των δύο ανήλικων παιδιών τους και τον ορισμό της συγκεκριμένης οικίας ως τον τόπο διαμονής των παιδιών. Στις επιστολές ανέφερε επίσης πως ο πρώην σύζυγος της νυμφεύτηκε εκ νέου και πως διέμενε μόνιμα στην νέα συζυγική του κατοικία στη XXXXX. Ο Έπαρχος Λάρνακος με επιστολή του ημερομηνίας 1.11.2010 (Τεκμήριο 26) προς τους δικηγόρους του ενάγοντα, τους πληροφόρησε πως δεδομένου του ότι το οικόπεδο παραχωρήθηκε για τις στεγαστικές ανάγκες της οικογένειας του ενάγοντα από τον πρώτο του γάμο, τούτο δεν μπορούσε να τιτλοποιηθεί επ' ονόματι του τελευταίου, «μέχρι την επίλυση των περιουσιακών διαφορών των πρώην συζύγων, όχι απαραίτητα μέσω του Επαρχιακού Δικαστηρίου». Αντεξεταζόμενη επέμεινε στην θέση πως το οικόπεδο δεν παραχωρήθηκε στον ενάγοντα προσωπικά αλλά για σκοπούς στέγασης της οικογένειας του. Το συγκεκριμένο Σχέδιο δεν αφορούσε μεμονωμένα άτομα αλλά οικογένειες, όπως χαρακτηριστικά κατέθεσε. Γι' αυτό, πρόσθεσε, και η τιτλοποίηση του οικοπέδου γινόταν μόνο εφόσον «τελείτο γάμος και το ζευγάρι παρέμενε στο χωριό». Από κοινού και από τις δύο πλευρές και ως προς την αλήθεια του περιεχομένου τους, κατατέθηκαν ως Τεκμήρια, η Αίτηση Περιουσιακών Διαφορών με αριθμό 21/07, η οποία καταχωρήθηκε στο Οικογενειακό Δικαστήριο Λάρνακος από τον XXXXX Πέτρου Γεωργίου (ενάγοντα) εναντίον της XXXXX Αποστόλου Μιχαήλ (Τεκμήριο 28) και το πρακτικό του Δικαστηρίου ημερομηνίας 22.10.2012, στην συγκεκριμένη αίτηση, σύμφωνα με το οποίο η αίτηση απερρίφθη ως αποσυρθείσα (Τεκμήριο 29). Κατά το στάδιο των αγορεύσεων, η κάθε πλευρά έδωσε την δική της θέση σε σχέση με την κατάρτιση της Συμφωνίας ημερομηνίας 23.3.1994. Ο κ. Δειλινός εκ μέρους του ενάγοντα, υπεστήριξε πως το μοναδικό θέμα που θα πρέπει να κρίνει το Δικαστήριο είναι την ερμηνεία της επίδικης Σύμβασης. Ήταν η θέση του πως «η απλή ανάγνωση ή/και η γραμματική ερμηνεία του εγγράφου της Συμφωνίας, δεν αφήνει καμιά αμφιβολία στο μυαλό του μέσου αναγνώστη, για το τι συμφωνήθηκε. Η Συμφωνία ήταν απλή και κατανοητή αναφορικά με τις υποχρεώσεις που αναλάμβανε το κάθε Συμβαλλόμενο Μέρος αλλά και τα δικαιώματα που αποκτούσε από αυτήν». Κατά τον ίδιο, το γεγονός πως στην επιστολή της Επαρχιακής Διοίκησης ημερομηνίας 23.3.1994 (Τεκμήριο 7) αναφέρεται πως εγκρίθηκε η παραχώρηση οικοπέδου στον XXXXX Γεωργίου χωρίς να αναγράφεται «και το όνομα δεύτερου προσώπου, προφανώς της συζύγου ή της αρραββωνιαστικιάς», οδηγεί στο συμπέρασμα πως «συνειδητά η έγκριση για παραχώρηση του επίδικου οικοπέδου είχε γίνει μόνο στο όνομα του ενάγοντα». Πρόσθεσε πως από τα Πρακτικά της Συνεδρίας της Επαρχιακής Επιτροπής ημερομηνίας 23.2.1999, σε σχέση με την εξέταση των αιτήσεων για παραχώρηση κρατικών οικοπέδων σε φτωχές οικογένειες, διαπιστώνεται πως «οι εγκρίσεις για παραχώρηση οικοπέδου στα διάφορα χωριά γινόταν άλλοτε σε δύο

(2)πρόσωπα (στον σύζυγο και την σύζυγο) και άλλοτε σε ένα πρόσωπο (είτε τον σύζυγο είτε την σύζυγο)». Επομένως, καταλήγει, «ήταν σύνηθες να παραχωρείται το οικόπεδο μόνο σε ένα πρόσωπο, είτε τον σύζυγο, είτε την σύζυγο, όποιος από τα δύο πρόσωπα ήταν δικαιούχος ή/και στα δύο πρόσωπα, εάν και τα δύο πρόσωπα ήταν δικαιούχα». Ήταν η θέση του καταληκτικά, πως «αυτό που συμφωνήθηκε» ήταν να παραχωρηθεί το οικόπεδο μόνο στον ενάγοντα. Εισηγήθηκε πως εάν η πρόθεση της Κυπριακής Δημοκρατίας ήταν να εγγράψει το οικόπεδο τόσο στον ενάγοντα όσο και στην πρώην σύζυγο του, «θα έπρεπε να είχε κάνει άλλη Συμφωνία». Αντίθετη ήταν η θέση της κας Γρηγορίου εκ μέρους του Γενικού Εισαγγελέα. Τόνισε πως ο ενάγοντας εσκεμμένα δεν αναφέρθηκε στις προϋποθέσεις (κριτήρια) που θα έπρεπε να πληρούνται για την κατάρτιση της συμφωνίας και στα γεγονότα που προηγήθηκαν της υπογραφής της και πως παρουσίασε την διαδικασία ωσάν η Επαρχιακή Διοίκηση να ήθελε να παραχωρήσει το οικόπεδο αποκλειστικά στον ίδιο. Εάν αυτή ήταν η πρόθεση της Επαρχιακής Διοίκησης, διερωτήθηκε, τότε «γιατί έπρεπε να ακολουθηθεί η διαδικασία που ακολουθήθηκε, να υποβαλλόταν η αίτηση, οι κοινωνικοοικονομικές εκθέσεις του ιδίου, της τότε αρραβωνιαστικιάς του και των γονιών τους, η απόδειξη της τέλεσης του αρραβώνα». Τα οικόπεδα δεν παραχωρούντο σε «μεμονωμένα» άτομα αλλά σε ζευγάρια τα οποία θα έμεναν στις ακριτικές περιοχές. Με την εκπλήρωση των όρων του συμβολαίου, η εγγραφή του τεμαχίου γης θα γινόταν στο όνομα και των δύο συζύγων. Ανέφερε καταληκτικά, πως η Επαρχιακή Διοίκηση δεν αρνείται να μεταβιβάσει το τεμάχιο γης. Τούτο όμως θα πρέπει να γίνει επ' ονόματι των δικαιούχων. Κατά την ίδια, δικαιούχοι είναι ο ενάγοντας και η πρώην σύζυγος του, XXXXX Αποστόλου Μιχαήλ. Τα πραγματικά γεγονότα της υπόθεσης κατ' ουσίαν δεν αμφισβητούνται. Η διάσταση μεταξύ των δύο πλευρών έγκειται στο ζήτημα, μεταξύ ποίων καταρτίστηκε η Συμφωνία (Τεκμήριο 1). Μεταξύ της Επαρχιακής Διοίκησης και του ενάγοντα μόνο, όπως υποστηρίζει ο τελευταίος ή μεταξύ της Επαρχιακής Διοίκησης, του ενάγοντα και της XXXXX Μιχαήλ όπως υποστηρίζει η πρώτη. Επί τούτου κατέθεσαν ο ενάγοντας από την μία πλευρά και η XXXXX Βαρνάβα από την άλλη. Η προσπάθεια του ενάγοντα να παρουσιάσει την εικόνα πως η Συμφωνία καταρτίστηκε μεταξύ του ιδίου προσωπικά (η υπογράμμιση δική μου), και της Επαρχιακής Διοίκησης, ήταν πέραν από εμφανής. Υπογραμμίζω την λέξη προσωπικά, αφού συνεχώς αναφερόταν στο δικό του πρόσωπο, «μόνος μου υπέβαλα αίτηση για να πάρω το οικόπεδο», «εγκρίθηκα μόνο εγώ», «μου παραχωρήθηκε το οικόπεδο για να κτίσω οικία», «υπέγραψα μόνο εγώ. Εγώ έκανα την αίτηση, εγώ εγκρίθηκα, εγώ υπέγραψα». Στην προσπάθεια του αυτή περιέπεσε σε σωρεία αντιφάσεων. Κατά την αντεξέταση, αρνήθηκε πως κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης, ήταν αρραβωνιασμένος με την XXXXX Μιχαήλ, ενώ κατά τον ουσιώδη χρόνο όταν του εζητήθη, προσκόμισε στην Επαρχιακή Διοίκηση, πρωτότυπο Προσκλητήριο Αρραβώνων (Τεκμήριο 18). Αρνήθηκε πως πριν την υπογραφή της Συμφωνίας, είχαν ζητηθεί στοιχεία της κοινωνικοοικονομικής κατάστασης του ιδίου, της αρραβωνιαστικιάς του XXXXX Μιχαήλ και των γονιών αμφοτέρων. Οι κοινωνικοοικονομικές καταστάσεις που υποβλήθηκαν (Τεκμήριο 19) είναι σχετικές. Θυμόταν πως το μοναδικό κριτήριο για να παραχωρηθεί το οικόπεδο ήταν «απλά ότι είσαι από την XXXXX, ως τζιαμέ το θυμούμαι, δεν θυμούμαι κάτι άλλο», όπως χαρακτηριστικά κατέθεσε. Η θέση του ενάγοντα απορρίπτεται. Η Στέλλα Βαρνάβα ήταν αντικειμενική. Απάντησε σε όλες τις ερωτήσεις που της ετέθησαν κατά την αντεξέταση πλήρως τεκμηριωμένα, με αναφορές και στην γραπτή μαρτυρία που κατατέθηκε η οποία στηρίζει την δική της θέση. Κρίνεται ως αξιόπιστη μάρτυρας και τα όσα κατέθεσε γίνονται αποδεκτά. Η μαρτυρία του Εκτιμητή XXXXX Αρτεμίου δεν κρίνεται, αφού το περιεχόμενο της δηλώθηκε ως παραδεκτό γεγονός. Από τους δικογραφημένους ισχυρισμούς, την προσκομισθείσα μαρτυρία και τις αγορεύσεις των συνηγόρων των δύο πλευρών διαφαίνεται πως το μοναδικό επίδικο ζήτημα το οποίο καλείται το Δικαστήριο να αποφασίσει, είναι κατά πόσον η Συμφωνία (Τεκμήριο 1) καταρτίστηκε μεταξύ της Επαρχιακής Διοίκησης Λάρνακος και του ζεύγους Γεωργίου ή μόνο με τον ενάγοντα XXXXX Γεωργίου. Η ερμηνεία μας γραπτής σύμβασης (αναγκαίο στάδιο στην εφαρμογή της) είναι αποκλειστικό έργο του Δικαστηρίου. Σύμφωνα με ό,τι η νομολογία έχει καθιερώσει, η σύμβαση ερμηνεύεται κατά κανόνα, με βάση το περιεχόμενο της. Σκοπός είναι η ανεύρεση της πραγματικής πρόθεσης των μερών [βλ. Θεολόγος Λαζάρου ν. Κωνσταντίνας Σκυλλουριώτου

(1992)1 Α.Α.Δ. 168 και Solon Panayiotou v. Island Beach Development Ltd

(1985)1 C.L.R. 623]. Στην υπόθεση Θάλεια Α. Θεολόγου κ.ά. ν. Κτηματικής Εταιρείας Νέμεσις Λτδ

(1998)1 Α.Α.Δ. 407, λέχθηκε πως πέρα από το υπόβαθρο της συμφωνίας, σημασία έχουν και οι υποκειμενικές προθέσεις των συμβαλλομένων. Το σχετικό απόσπασμα έχει ως εξής: «Οι αρχές που διέπουν την ερμηνεία σύμβασης είναι καλά καθιερωμένες και δε χρειάζεται να τις επαναλάβουμε. (Βλ. Saab and Another v. Holy Monastery Ay. Neophytos

(1982)1 C.L.R. 499). Πρέπει να σημειώσουμε ότι, συνεχής είναι η τάση προς εναρμόνιση των αρχών ερμηνείας των συμβάσεων με τα κρατούντα στην καθημερινή ζωή. Το κριτήριο είναι η έννοια την οποία μεταδίδει το κείμενο της συμφωνίας στο μέσο λογικό άνθρωπο. Για το σκοπό αυτό μπορεί να εμπλουτισθεί η γνώση με την αποκάλυψη του υπόβαθρου της συμφωνίας, εξαιρουμένων πάντοτε των διαπραγματεύσεων, καθώς και μονομερών δηλώσεων και υποκειμενικών προθέσεων των συμβαλλομένων». Εν προκειμένω ο ενάγοντας προσπάθησε ανεπιτυχώς να πείσει πως η επίδικη Συμφωνία (Τεκμήριο 1) καταρτίστηκε μεταξύ του Επάρχου Λάρνακος και του ιδίου «προσωπικά», παραγνωρίζοντας και την διαδικασία που προηγήθηκε της υπογραφής της Συμφωνίας αλλά και τον σκοπό για τον οποίο καταρτίστηκε. Η θέση πως «συνειδητά» το τεμάχιο γης παραχωρήθηκε μόνο στον ίδιο (αφού αυτός υπέγραψε την συμφωνία) και όχι και στην πρώην σύζυγο του, δεν γίνεται αποδεκτή. Σύμφωνα με την αποδεχθείσα μαρτυρία, το Υπουργικό Συμβούλιο, μετά την τουρκική εισβολή, τις δεκαετίες 1980 και 1990, απεφάσισε την παραχώρηση κρατικών τεμαχίων γης που ευρίσκοντο σε ακριτικές περιοχές (κοντά στην νεκρή ζώνη) σε ζευγάρια (με καταγωγή τουλάχιστον του ενός από αυτές) ή σε γονείς για αποκατάσταση των θυγατέρων τους, αντί μικρού αντιτίμου, ώστε να κτίσουν σ' αυτά την οικογενειακή τους κατοικία. Ο λόγος προφανής. Να παραμείνουν οι κάτοικοι στις παραμεθόριες αυτές περιοχές. Το Υπουργικό Συμβούλιο με «Αποφάσεις» του καθόρισε τα κριτήρια τα οποία θα έπρεπε να πληρούνται. Δικαιούχοι ήσαν ακτήμονες (δεν διέθεταν ιδιόκτητη κατοικία), μόνιμοι κάτοικοι του χωριού ή της περιοχής. Στους δικαιούχους περιλαμβάνοντο και άρρενες κάτοικοι των περιοχών οι οποίοι ήσαν αρραβωνιασμένοι και η μνηστή τους δεν είχε δική της ιδιόκτητη γη. Η τιτλοποίηση του οικοπέδου θα γινόταν μετά την τέλεση του γάμου και την ανέγερση της κατοικίας εντός του οικοπέδου (ήταν υποχρέωση του αιτητή να την ανεγείρει εντός δύο ετών από της υπογραφής της συμφωνίας) και νοουμένου ότι το ζευγάρι θα συνέχιζε να παραμένει στην περιοχή. Η συμφωνία μεταξύ της Επαρχιακής Διοίκησης και των αιτητών, υπογραφόταν και από τους δύο συζύγους (όταν αυτοί ήσαν ενήλικες), δεν αποκλείετο όμως η υπογραφή της μόνο από τον ένα, ο οποίος εκπροσωπούσε στην περίπτωση αυτή την οικογένεια. Σε περίπτωση διάλυσης της μνηστείας ή του γάμου και εφόσον δεν υπήρχαν τέκνα, ο Έπαρχος είχε το δικαίωμα να ακυρώσει την Συμφωνία, νοουμένου ότι δεν είχε αρχίσει η ανέγερση της κατοικίας. Ο ενάγοντας γνώριζε τα κριτήρια και συμμορφώθηκε με ό,τι η Επαρχιακή Διοίκηση Λάρνακος ζήτησε. Όχι μόνο στην Αίτηση του (Τεκμήριο 9) ανέφερε ότι ήταν αρραβωνιασμένος, παρά το ότι καταθέτοντας στο Δικαστήριο αρνήθηκε το γεγονός αυτό («δεσμό είχαμε, δεν ήμασταν αρραβωνιασμένοι»), αλλά απέστειλε και Προσκλητήριο αρραβώνων (Τεκμήριο 18). Προσκόμισε επίσης, όπως του εζητήθη, Πιστοποιητικό Έρευνας από το Κτηματολόγιο (Τεκμήριο 17), αναφορικά με την περιουσιακή κατάσταση του ιδίου, των γονέων του, της αρραβωνιαστικιάς και των πεθερικών του. Ετοιμάστηκε από την Επαρχιακή Διοίκηση και Οικονομικοκοινωνική Έκθεση για όλα τα προαναφερόμενα πρόσωπα (Τεκμήριο 19). Στην δε αίτηση του ημερομηνίας 27.1.2010 (Τεκμήριο 10) με την οποία ζητούσε την τιτλοποίηση του οικοπέδου, ανέφερε ψευδώς πως διέμενε στην κατοικία με την οικογένεια του, ενώ ήδη από το 2004 έπαυσε να διαμένει στην οικία (ήταν σε διάσταση με την σύζυγο του) και το 2006 εκδόθηκε και το διαζύγιο. Τέλος, στην Αίτηση Περιουσιακών Διαφορών Αρ. XXXXX/07, η οποία καταχωρήθηκε στις 22.6.2007 στο Οικογενειακό Δικαστήριο Λάρνακος, ο ενάγοντας επιζητούσε, μεταξύ των αιτούμενων θεραπειών, δήλωση του Δικαστηρίου, ότι «δικαιούται στην εγγραφή ολόκληρου του μεριδίου ή/και οποιουδήποτε άλλου μεριδίου κρίνει ορθό και δίκαιο το Δικαστήριο» επί του επίδικου τεμαχίου γης ή/και της κατοικίας που ευρίσκεται επί του εν λόγω ακινήτου. Τα προαναφερθέντα καταδεικνύουν πως, παρόλο που η επίδικη Συμφωνία υπογράφτηκε μόνο από τον ενάγοντα, εν τούτοις η συμφωνία καταρτίστηκε μεταξύ της Επαρχιακής Διοίκησης από την μία πλευρά και του ζεύγους Γεωργίου από την άλλη. Εάν πρόθεση της Επαρχιακής Διοίκησης ήταν να συμβληθεί μόνο με τον ενάγοντα, τότε για ποιο λόγο θα έπρεπε να ακολουθηθεί η διαδικασία που ακολουθήθηκε; Τα γεγονότα έτσι όπως έχουν εκτεθεί ανωτέρω, καταδεικνύουν πως ο ενάγοντας όχι μόνο γνώριζε για τις προϋποθέσεις ή κριτήρια που θα έπρεπε να τηρούνται ώστε να παραχωρηθεί το συγκεκριμένο τεμάχιο γης στην οικογένεια του, αλλά συμφώνησε με αυτά, τα οποία και τήρησε. Δεν μπορώ να καταλήξω σε εύρημα για ποιο λόγο η Συμφωνία (Τεκμήριο 1) δεν υπογράφτηκε και από την XXXXX Αποστόλου Μιχαήλ (προφανώς επειδή τότε ήταν ανήλικη). Είναι παραδεκτό από πλευράς του ενάγοντα πως το 1994, η τότε αρραβωνιαστικιά του XXXXX Αποστόλου Μιχαήλ ήταν ηλικίας 17 ετών. Βρίσκω καταληκτικά πως η επίδικη Συμφωνία (Τεκμήριο 1), παρόλο που υπογράφτηκε μόνο από τον ενάγοντα, καταρτίστηκε μεταξύ της Επαρχιακής Διοίκησης και του ενάγοντα και της XXXXX Αποστόλου Μιχαήλ από την άλλη. Το δε επίδικο τεμάχιο γης θα πρέπει να μεταβιβαστεί επ' ονόματι των τελευταίων. Διά ταύτα εκδίδεται Διάταγμα με το οποίο διατάσσεται ο εναγόμενος όπως μεταβιβάσει το τεμάχιο γης XXXXX (μέρος), αρ. οικοπέδου 8 (Γ΄ Φάση), κυβερνητικό χωρομετρικό σχέδιο XL/10, τοποθεσία Γυψιά, εντός του χωριού XXXXX της επαρχίας Λάρνακος, επ'ονόματι των XXXXX Πέτρου Γεωργίου και XXXXX Αποστόλου Μιχαήλ. Όσον αφορά τα έξοδα, θεωρώ πως θα πρέπει να αποστώ από τον κανόνα πως αυτά ακολουθούν το αποτέλεσμα. Και τούτο ενόψει των ιδιαίτερων περιστατικών της υπόθεσης. Θεωρώ πιο ορθό η κάθε πλευρά να επωμιστεί τα δικά της έξοδα. (Υπ.).............. Στ. Τσιβιτανίδου-Κίζη, Α.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΣΣΑ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο