Παπαμηνάς ν. Swissport Cyprus Ltd κ.α., Αρ. Αγωγής 424/2012, 3/9/2020

(2004)1 Α.Α.Δ. 576). Βέβαια, η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν πρέπει να συγχέεται με το βάρος απόδειξης που φέρει κάθε διάδικος (βλ. Wynne v. Mavronicola κ.α.

(2009)1(β) Α.Α.Δ. 1138, KEO Plc v. Χριστοφή, Πολιτική Έφεση αρ. 138/2010 ημερ. 22/5/2015). Παρακολούθησα τους μάρτυρες να δίνουν δια ζώσης μαρτυρία και αξιολόγησα την εμφάνιση και συμπεριφορά τους. Αποτίμησα τη συνολική τους παρουσία στη βάση των εγγενών χαρακτηριστικών της μαρτυρίας τους όπως η πηγή γνώσης, η ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος, τυχόν προκατάληψη, ανιδιοτέλεια και αληθοφάνεια (βλ. Phipson on Evidence, 14th ed., σελίδα 251). Κατά την αξιολόγηση της αξιοπιστίας κάθε μάρτυρα έλαβα επίσης υπόψη ότι είναι ανάγκη η μαρτυρία να τίθεται στη βάσανο της αξιολόγησης από απόψεως περιεχομένου και να μην γίνεται αποδεκτή ή να απορρίπτεται με μόνο την εξωτερική εντύπωση που προκαλεί ο μάρτυρας (βλ. Γεώργιος & Σπύρος Τσαππή Λτδ v. Πολυβίου

(2009)1 Α.Α.Δ. 339). Πιο κάτω, παραθέτω με την μέγιστη δυνατή πληρότητα όσα ανέφερε ο κάθε μάρτυρας και παράλληλα αξιολογώ την εν λόγω μαρτυρία. Ενάγοντας Κατά την μαρτυρία του, ο Ενάγοντας είπε ότι στις 8.2.2009 επέβαινε σε αεροσκάφος ιδιοκτησίας της Εναγόμενης

1. Η Εναγομένη 1 είχε την ευθύνη για την επιβίβαση και/ή αποβίβαση των επιβατών. Ενώ λοιπόν βρισκόταν στις σκάλες που είχε τοποθετήσει η Εναγόμενη 1 για αποβίβαση και ενώ επιχειρούσε να αποβιβαστεί από το αεροσκάφος ακολουθώντας τις οδηγίες και διαδικασίες καθ' υπόδειξη της Εναγομένης 1, γλίστρησε με αποτέλεσμα να πέσει και να τραυματιστεί. Ο Ενάγοντας επιχείρησε να αποδώσει την πτώση του στην μη ύπαρξη ικανοποιητικού φωτισμού και στην ολισθηρότητα της σκάλας εξαιτίας της βροχής. Εξέφρασε την θέση ότι η Εναγομένη 1 και/ή υπάλληλοι της παρέλειψαν να λάβουν τα δέοντα μέτρα προστασίας και παρέλειψαν να επιδείξουν την ενδεικνυόμενη λογική φροντίδα και επιμέλεια. Πιο συγκεκριμένα, ο Ενάγοντας είπε ότι η αμέλεια των Εναγομένων έγκειται στο ότι δεν είχε τοποθετηθεί στις σκάλες αντιολισθητικό υλικό ή άλλο βοήθημα και μέρος των σκάλων ήταν βρεγμένο, ενώ παράλληλα δεν υπήρχε επαρκής φωτισμός. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να χάσει την ισορροπία του και να πέσει. Ο Ενάγοντας δεν μου έκανε καλή εντύπωση ως μάρτυρας. Ήταν ασαφής, αόριστος και σε πολλά σημεία αντιφατικός σε σχέση με τις συνθήκες υπό τις οποίες έπεσε από την σκάλα. Κατ' αρχάς, σημειώνεται ότι αφενός, ο Ενάγοντας είπε ότι γλίστρησε με αποτέλεσμα να πέσει, αφετέρου δε, είπε ότι έχασε την ισορροπία του με αποτέλεσμα να πέσει. Αντεξεταζόμενος, διαφοροποίησε την εκδοχή που είχε δώσει κατά την κυρίως εξέταση, αλλά και τις δικογραφημένες του θέσεις, λέγοντας ότι υπήρχε κάτι πάνω στην σκάλα, το οποίο πάτησε με αποτέλεσμα να γλιστρήσει. Πιθανολόγησε μάλιστα, ότι ίσως να έπεσε κάτι από κάποιον επιβάτη που είχε κατέβει πριν από τον ίδιο. Εν τέλει, είπε ότι δεν γνωρίζει τι πάτησε ή αν υπήρχε υγρασία ή νερό στην σκάλα. Περαιτέρω, σε αντίθεση με όσα είπε στην κυρίως εξέταση, κατά την αντεξέταση του δεν ήταν σε θέση να γνωρίζει αν η σκάλα διέθετε αντιολισθητικές ραβδώσεις και/ή αντιολισθητική ταινία. Ούτε θυμόταν αν υπήρχε φωτισμός ενσωματωμένος στην ίδια την σκάλα. Εν τέλει, σε υποβολή ότι η Εναγόμενη 1 δεν φέρει ευθύνη για το συμβάν και ότι τούτο οφείλεται σε απροσεξία του ίδιου, απάντησε ότι δεν γνωρίζει τον λόγο που γλίστρησε, ούτε αν για τούτο ευθύνεται η Εναγομένη
2. Μάρτυρας Υπεράσπισης (ΜΥ) Ο ΜΥ είναι Λειτουργός Υγείας και Ασφάλειας στην υπηρεσία της Εναγομένης
3. Όπως είπε, η Εναγομένη 1 ασχολείται, μεταξύ άλλων, με παροχή υπηρεσιών εδάφους στα αεροδρόμια Λάρνακας και Πάφου. Σύμφωνα με τον ΜΥ οι υπάλληλοι της Εναγομένης 1, που είναι επιφορτισμένοι με την εξυπηρέτηση μίας πτήσης, προβαίνουν σε σωρεία ελέγχων πριν την άφιξη ή την αναχώρηση της. Μεταξύ άλλων, όταν απαιτείται η τοποθέτηση σκάλας αποβίβασης σε ένα αεροπλάνο, ο χειριστής της σκάλας ελέγχει αν υπάρχει οποιοδήποτε πρόβλημα με τα φώτα που βρίσκονται ενσωματωμένα στην σκάλα και αν σε αυτή υπάρχουν ξένα αντικείμενα. Την ευθύνη για τον φωτισμό του αεροδρομίου έχει η διαχειρίστρια του αεροδρομίου Λάρνακας και όχι η Εναγόμενη
4. Σε σχέση με τις σκάλες που χρησιμοποιούνται από την Εναγόμενη 1, ο ΜΥ είπε ότι αυτές έχουν προδιαγραφές ίδιες με αυτές που έχουν οι σκάλες που χρησιμοποιούνται σε όλα τα αεροδρόμια του κόσμου. Υπάρχουν αντιολισθητικές ραβδώσεις σε όλη την επιφάνεια κάθε σκαλοπατιού, ενώ στην άκρη κάθε σκαλοπατιού υπάρχει ειδική αντιολισθητική ταινία. Υπάρχουν επίσης χειρολαβές δεξιά και αριστερά καθ' όλο το μήκος της σκάλας. Ο ΜΥ σημείωσε περαιτέρω ότι οι σκάλες είναι κατασκευασμένες με τρόπο που δεν επιτρέπουν την συσσώρευση νερού και ότι οι μόνες περιπτώσεις που επιβάλλεται περαιτέρω καθαρισμός της σκάλας είναι η περίπτωση χιονόπτωσης. Είπε επίσης ότι δεν υπήρξε αναφορά οποιασδήποτε βλάβης σε σχέση με την σκάλα που εξυπηρέτησε την πτήση του Εναγομένου και ότι αυτή ήταν σε καλή κατάσταση. Ο ΜΥ είπε τέλος ότι οι πρακτικές που εφαρμόζει η Εναγομένη 1 για την επιβίβαση και την αποβίβαση επιβατών είναι οι ίδιες με τις πρακτικές που εφαρμόζονται σε όλα τα αεροδρόμια του κόσμου. Αυτές εφαρμόστηκαν και στην παρούσα περίπτωση. Δεν δίδονται οδηγίες χρήσης των σκαλών επιβίβασης και αποβίβασης, καθότι αναμένεται από τους χρήστες ότι ξέρουν τον τρόπο με τον οποίο θα ανέβουν ή κατέβουν. Εν πάση περιπτώσει, η Εναγομένη 1 δεν έχει δυνατότητα ενημέρωσης των επιβατών για την αποβίβαση. Τέτοια δυνατότητα έχει μόνο η αεροπορική εταιρεία, εν προκειμένω η Εναγομένη
5. Αν όμως υπάρχει οποιοσδήποτε κίνδυνος, ο αρμόδιος υπάλληλος της Εναγομένης 1 βρίσκεται στον χώρο για να δώσει κατάλληλες οδηγίες. Στην παρούσα περίπτωση δεν υπήρξε οποιοδήποτε πρόβλημα. Τέλος, στα πλαίσια εξυπηρέτησης μιας πτήσης παρέχεται βοήθεια σε οιοδήποτε επιβάτη την αναζητήσει. Εν προκειμένω, δεν υπήρξε τέτοια απαίτηση. Ο ΜΥ έκανε θετική εντύπωση ως μάρτυρας. Απαντούσε με αμεσότητα και ευθύτητα στις ερωτήσεις που του υποβάλλονταν. Δεν έδειξε να διακατέχεται από αμηχανία και ήταν σταθερός στις θέσεις του. Η αξιοπιστία του δεν κλονίστηκε κατά την αντεξέταση του. Αντεξεταζόμενος, είπε ότι η Εναγομένη 1 διασφαλίζει ότι όλα τα μηχανήματα, περιλαμβανομένων και των σκαλών επιβίβασης και αποβίβασης, είναι συντηρημένα. Εξήγησε ότι στις σκάλες δεν υπάρχει προστατευτικό για την βροχή λόγω του κινδύνου ανατροπής εξαιτίας δυνατών ανέμων. Επανέλαβε ότι σε όλες τις σκάλες υπάρχουν αντιολισθητικές ραβδώσεις. Για επιπρόσθετη προστασία τοποθετήθηκε αντιολισθητική ταινία. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Είναι αδιαμφισβήτητο και καθίσταται εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο Ενάγοντας ήταν επιβάτης σε αεροσκάφος, το οποίο η Εναγομένη 1 ανέλαβε να εξυπηρετήσει. Δεν έχει περαιτέρω αμφισβητηθεί ότι η Εναγομένη 1 είχε αναλάβει να τοποθετήσει και όντως τοποθέτησε την σκάλα αποβίβασης στο εν λόγω αεροσκάφος. Τέλος, δεν έχει αμφισβητηθεί ότι ο Ενάγοντας όντως έπεσε από την εν λόγω σκάλα με αποτέλεσμα να τραυματιστεί. Πέραν όμως των πιο πάνω, ο Ενάγοντας δεν κατόρθωσε μέσα από την μαρτυρία του να αποδείξει τι ήταν αυτό που οδήγησε στην πτώση του ιδίου από την σκάλα. Ούτε κατόρθωσε να αποδείξει την δικογραφημένη θέση ότι η Εναγομένη 1 παρέλειψε να τοποθετήσει αντιολισθητικό υλικό στην σκάλα. Όσον αφορά τον καιρό, ναι μεν έγινε αναφορά σε βροχή, πλην όμως παρέμεινε άγνωστη η ένταση της. Άγνωστο παρέμεινε επίσης το κατά πόσον στην σκάλα αποβίβασης είχε συσσωρευθεί νερό. Πολύ απλά, ο Ενάγοντας απλά δεν γνώριζε τον λόγο για τον οποίο έπεσε από την σκάλα. Από την άλλη, μπορεί με ασφάλεια να προκύψει εύρημα ότι η σκάλα που τοποθέτησε η Εναγομένη 1 πληροί τις προδιαγραφές που ακολουθούνται ανά το παγκόσμιο. Αυτή διαθέτει ενσωματωμένο φωτισμό, χειρολαβή σε όλο το μήκος της, αντιολισθητική επιφάνεια σε κάθε σκαλοπάτι και αντιολισθητική ταινία στην άκρη κάθε σκαλοπατιού. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Ο Ενάγοντας βασίζει την απαίτηση του σε αμέλεια δυνάμει του άρθρου 51 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ.148, το οποίο προνοεί τα ακόλουθα: «Αμέλεια συνίσταται: (α) στην τέλεση πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις δεν θα τελούσε λογικό συνετό πρόσωπο ή στην παράλειψη τέλεσης πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις τέτοιο πρόσωπο θα τελούσε ή (β) στηv παράλειψη καταβολής τέτοιας δεξιότητας ή επιμέλειας για τηv άσκηση επαγγέλματος, επιτηδεύματος ή ασχολίας όπως έvα λογικό συνετό πρόσωπο, πoυ έχει τα προσόντα για τηv άσκηση τoυ επαγγέλματος αυτού, επιτηδεύματος ή ασχολίας θα κατέβαλλε υπό τις περιστάσεις, και στηv πρόκληση ζημιάς εξαιτίας αυτής: Νοείται ότι για αυτή δύναται να τύχει αποζημίωσης μόνο το πρόσωπο έναντι του οποίου ο υπαίτιος της αμέλειας υπέχει υποχρέωση, υπό τις περιστάσεις, να μην επιδείξει αμέλεια.» Στην Στρατμάρκο Λτδ ν Πέτρου Μιχαήλ

(1989)1 ΑΑΔ (Ε) 453 λέχθηκαν τα εξής: «Αμέλεια είναι, κατά το άρθρο 51 του Νόμου Περί Αστικών Αδικημάτων, που στην ουσία κωδικοποιεί τις αρχές του Κοινού Δικαίου στον κλάδο αυτό, παράβαση καθήκοντος επιμέλειας. Το καθήκον τούτο περιλαμβάνει την επιμέλεια που υποθετικά καταβάλλει ο μέσος λογικός άνθρωπος κάτω από τις ίδιες αντικειμενικές συνθήκες και περιστάσεις που ενήργησε ο εναγόμενος. Βασικό χαρακτηριστικό της αμέλειας είναι, καταρχήν, η έλλειψη της προσήκουσας προσοχής την οποία ο δράστης όφειλε και μπορούσε στις δοσμένες περιστάσεις να καταβάλει για να μην προκαλέσει ζημιά στον πλησίον του. Τα στοιχεία του «μέσου συνετού ανθρώπου» και του «πλησίον» διαγράφουν τα όρια της επιμέλειας την οποία όφειλε να καταβάλει ο εναγόμενος. Η έννοια του καθήκοντος επιμέλειας ολοκληρώνεται με το στοιχείο της δυνατότητας πρόβλεψης, ότι, δηλαδή, η ενεργούμενη παρά το καθήκον επιμέλειας πράξη μπορεί να προκαλέσει το συγκεκριμένο ζημιογόνο αποτέλεσμα» Στην Μακρίδης και Υιοί Λτδ ν Λουκά

(2003)1 (Α) Α.Α.Δ 447 λέχθηκε ότι ο εκάστοτε ενάγοντας θα πρέπει να αποδείξει αιτιώδη συνάφεια μεταξύ της αμέλειας του αντίδικού του και των ζημιών που υπέστη. Δεν εναπόκειται στον εναγόμενο να απαλλάξει τον εαυτό του αποδεικνύοντας ότι το συμβάν ήταν είτε αναπόφευκτο ή ότι δεν ήταν αποτέλεσμα της δικής του αμέλειας. Έτσι, ο ζημιωθείς θα πρέπει να αποδείξει θετικά ότι η ζημιά ήταν αποτέλεσμα αμέλειας του εναγόμενου (βλ. Wilsher v. Essex Area Health Authority [1988] 1 All E.R. 871 και Carslogie SS Co v. Royal Norwegian Government [1952] 1 All E.R. 20), άλλως η αγωγή του θα πρέπει να απορριφθεί. Εκ των ανωτέρω, προκύπτει ότι για να πετύχει στην αξίωση του, ο Ενάγοντας πρέπει να αποδείξει την ύπαρξη καθήκοντος επιμέλειας του Εναγομένου έναντι του, ότι ο Εναγόμενος παραβίασε το καθήκον αυτό και ότι λόγω της παραβίασης ο Ενάγοντας υπέστη ζημιά, την οποία ο Εναγόμενος θα μπορούσε να είχε προβλέψει ως πιθανό αποτέλεσμα της πράξης ή της παράλειψης του. Στην Ξενοφώντος ν. K.N. Zoo Bar Restaurant Ltd κ.ά. ECLI:CY:AD:2016:A554, Πολιτική Έφεση Αρ.447/11, ημερομηνίας 15.12.2016 ο Ναθαναήλ Δ. ανέφερε τα ακόλουθα, τα οποία θεωρώ ότι συνοψίζουν τις αρχές που εφαρμόζονται για την ανεύρεση του κατά πόσον σε μια συγκεκριμένη περίπτωση υπάρχει καθήκον επιμέλειας: «Κατά τη νομολογιακή προσέγγιση της έννοιας της αμέλειας είναι απαραίτητη πρωταρχικά η απόδειξη ότι το άτομο, φυσικό ή νομικό, που προκάλεσε τη ζημιά, όφειλε καθήκον επιμέλειας, έναντι του ζημιωθέντος («duty of care») που περικλείεται στη ρήση του Lord Atkin στην πασίγνωστη υπόθεση Donoghue v. Stevenson

(1932)AC 562, με τη χρήση της έννοιας ή κριτηρίου του γείτονα («neighbour principle»). Όπου πρόσωπο βρίσκεται σε τέτοια γειτνίαση με άλλο ώστε το τελευταίο να αντιλαμβάνεται ως θέμα εύλογης αποτίμησης των δεδομένων («reasonable foreseeability»), ότι πράξη ή παράλειψη του πιθανόν να επιφέρει στο πρώτο ζημιά, τότε αναδύεται καθήκον επιμέλειας. Οι κατηγορίες ή συνθήκες κάτω από τις οποίες μπορεί να εγερθεί τέτοιο καθήκον αναγνωρίστηκε ήδη από την Donoghue v. Stevenson, από τον Lord McMillan, ότι δεν είναι ποτέ στεγανοποιημένες. Η αμέλεια ως έννοια μπορεί να επιδεικνύεται σε μια μεγάλη κατηγορία συνθηκών. Δεν είναι αναγκαίο τα εξεταζόμενα γεγονότα να εντάσσονται σε υποθέσεις όπου και προηγουμένως είχε στοιχειοθετηθεί αμέλεια. Το θέμα εξετάζεται, σύμφωνα με την Anns ν. Merton London Borough Council

(1978)AC 728, σε δύο στάδια: Πρώτον, κατά πόσο υπάρχει η αναγκαία γειτνίαση ώστε να εγείρεται το ερώτημα ότι η έλλειψη φροντίδας δυνατόν να προκαλέσει ζημιά ως θέμα εύλογης πρόβλεψης. Δεύτερον, αν η απάντηση είναι καταφατική, κατά πόσον υπάρχουν δεδομένα που αδρανοποιούν ή περιορίζουν την έκταση αυτής της επιμέλειας. Η έννοια της επιμέλειας περιορίστηκε στο χρόνο ώστε να αναχαιτιστεί η ανεξέλεγκτη επέκταση και ένταξη των διαφόρων περιπτώσεων στην έννοια, ώστε με την έλευση και μόνο της ζημιάς να εγείρεται έστω εκ πρώτης όψεως αναζήτηση αποζημιώσεων από τρίτους, κυρίως ασφαλιστικές εταιρείες και κρατικές ή κοινωφελείς υπηρεσίες, (Stovin v.Wise

(1996)AC 923. Σήμερα, η έννοια της επιμέλειας οριοθετείται από το Caparo test, από την υπόθεση Caparo Industries plc v. Dickman

(1990)1 All E.R. 568 και τη σύγχρονη της, Marc Rich & Co. AG v. Bishop Rock Marine Co Ltd

(1996)1 AC 211, ώστε θα πρέπει:

(1)ο ενάγων να δείξει ότι εμπίπτει στα πρόσωπα που ευλόγως μπορούσαν να επηρεαστούν, ανάλογα με τη ζημιά που έγινε,

(2)ότι ενάγων και εναγόμενος βρίσκονται σε σχέση γειτνίασης («proximity») και

(3)να είναι δίκαιο, ορθό και εύλογο («fair, just and reasonable») να εναποτεθεί καθήκον επιμέλειας υπό τις περιστάσεις». Εν προκειμένω, όπως ήδη επισημάνθηκε πιο πάνω δεν αμφισβητείται ότι ο Ενάγοντας ήταν επιβάτης σε αεροσκάφος, το οποίο η Εναγομένη 1 ανέλαβε να εξυπηρετήσει. Ούτε έχει αμφισβητηθεί ότι η Εναγομένη 1 είχε αναλάβει να τοποθετήσει και όντως τοποθέτησε την σκάλα την οποία ο Ενάγοντας θα χρησιμοποιούσε για να κατέβει από το αεροσκάφος. Από τα πιο πάνω, προκύπτει θεωρώ ότι ο Ενάγοντας, όπως και όλοι οι επιβάτες του συγκεκριμένου αεροσκάφους, εμπίπτουν στα πρόσωπα που ευλόγως θα μπορούσαν να ζημιωθούν από αμελείς πράξεις ή παραλείψεις της Εναγομένης 1 (foreseeability) και υπάρχει σχέση γειτνίασης (proximity). Έχω την άποψη ότι υπό τα δεδομένα της παρούσας υπόθεσης, είναι δίκαιο, ορθό και εύλογο να εναποτεθεί στην Εναγομένη 1 καθήκον επιμέλειας (notional duty of care) να διασφαλίσει την ασφάλεια όσων θα χρησιμοποιούσαν την σκάλα. Όμως, το ουσιαστικό ζητούμενο εν προκειμένω, είναι ο καθορισμός της έκτασης αυτού του καθήκοντος και το κατά πόσο αυτό έχει, υπό τα περιστατικά της παρούσας υπόθεσης, παραβιαστεί. Όπως ήδη λέχθηκε (βλ. Στρατμάρκο ανωτέρω), το επίπεδο επιμέλειας (standard of care) που πρέπει να επιδεικνύεται είναι αυτό που υποθετικά επιδεικνύει ο μέσος λογικός άνθρωπος κάτω από τις ίδιες αντικειμενικές συνθήκες. Αν, υπό τις περιστάσεις, η πιθανότητα δημιουργίας κινδύνου είναι ευλόγως εμφανής, τότε η παράλειψη λήψης μέτρου προφύλαξης συνιστά αμέλεια (βλ. Φοινικαρίδης κ.α. ν. Γεωργίου κ.α.

(1991)1 Α.Α.Δ. 475). Όταν το Δικαστήριο καλείται να εξετάσει μια νέα κατηγορία σχέσης στη βάση της οποίας πιθανόν να υφίσταται καθήκον επιμέλειας, οφείλει να την αντιπαραβάλει με ήδη αναγνωρισμένες από το δίκαιο κατηγορίες (βλ. Reeman v. Department of Transport

(1997)P.N.L.R 618). Έχοντας τούτο κατά νου, θεωρώ ότι εν προκειμένω μπορούν να εφαρμοστούν κατ' αναλογία οι αρχές που αφορούν το καθήκον επιμέλειας του κατόχου υποστατικού. Σε σχέση λοιπόν με αυτό το καθήκον, στο σύγγραμμα Clerk & Lindsell on Torts (Sweet & Maxwell, 22η έκδοση) παρ. 12-30 αναφέρονται τα πιο κάτω: «In determining whether what was done or not done by the occupier was in fact reasonable, and whether in the particular circumstances of the case the visitor was reasonably safe, the court is free to consider all the circumstances, such as the foreseeability of injury, how obvious the danger is, the age or infirmity of the visitor, the purpose of his visit, the conduct to be expected of him, and the state of knowledge of the occupier». Στρέφομαι στην παρούσα περίπτωση. Με βάση την αποδεκτή ενώπιον μου μαρτυρία, όλες οι σκάλες που χρησιμοποιεί η Εναγομένη 1 φέρουν αντιολισθητικές ραβδώσεις και αντιολισθητική ταινία. Είναι δε κατασκευασμένες με τρόπο που δεν επιτρέπουν την συσσώρευση νερού και έχουν ενσωματωμένο φωτισμό ανεξάρτητο από τον φωτισμό του αεροδρομίου. Διαθέτουν επίσης χειρολαβές δεξιά και αριστερά σε όλο το μήκος τους. Οι προδιαγραφές των εν λόγω σκαλών είναι ίδιες με αυτές που έχουν οι σκάλες που χρησιμοποιούνται σε όλα τα αεροδρόμια του κόσμου. Ο Ενάγοντας δεν ήταν σε θέση να αμφισβητήσει την πιο πάνω μαρτυρία. Δεν είπε τίποτε για συσσώρευση νερού οπουδήποτε στην σκάλα, ούτε αναφέρθηκε σε μη ύπαρξη αντιολισθητικής επιφάνειας και ταινίας σε κάθε σκαλοπάτι. Δεν ήταν καν σε θέση να αναφέρει ποιος ήταν ο λόγος που έπεσε από την σκάλα. Προκάλεσε μάλιστα σύγχυση λέγοντας ότι ενδεχομένως να είχε πέσει κάποιο αντικείμενο από επιβάτες που κατέβηκαν προηγουμένως και ότι ίσως αυτό να προκάλεσε την πτώση του. Αυτό όμως ουδεμία συνάφεια έχει με τις δικογραφημένες του θέσεις, μέσω τον οποίων καταλογίζει στην Εναγομένη 1 ότι, ενώ γνώριζε ότι μέρος των σκάλων ήταν βρεγμένο και ότι δεν υπήρχε επαρκής φωτισμός, παρέλειψε να λάβει μέτρα αποτροπής ατυχήματος. Από την άλλη, ο ΜΥ είπε ότι δεν αναφέρθηκε οποιαδήποτε βλάβη σε σχέση με την σκάλα που εξυπηρέτησε την πτήση του Ενάγοντα. Είπε επίσης ότι κατά συνήθη πρακτική, ο χειριστής της σκάλας ελέγχει αν υπάρχει οιοδήποτε πρόβλημα με τα φώτα που βρίσκονται ενσωματωμένα σε αυτή και αν υπάρχουν ξένα αντικείμενα. Τότε και μόνο τότε τοποθετείται η σκάλα στο αεροπλάνο. Σύμφωνα τέλος με τον ΜΥ, η σκάλα αποβίβασης που τοποθετήθηκε ήταν σε καλή κατάσταση, κάτι που στην δική μου αντίληψη, καταδεικνύει ότι έφερε τις αντιολισθητικές επιφάνειες που προαναφέρθηκαν, διέθετε χειρολαβή και είχε ενσωματωμένο φωτισμό. Δεν έχει προσκομιστεί μαρτυρία για ύπαρξη ελλοχεύοντος κινδύνου που γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει η Εναγομένη 1, ώστε να δημιουργείται υποχρέωση να προειδοποιήσει για αυτόν. Όπως εύστοχα ανέφερε ο ΜΥ αναμένεται ότι οι άνθρωποι γνωρίζουν τον τρόπο με τον οποίο θα κατέβουν μια σκάλα. Σε κάθε περίπτωση, η Εναγόμενη 1 ήταν σε θέση και ετοιμότητα μέσω των υπαλλήλων της, να παρέχει βοήθεια σε οιοδήποτε επιβάτη. Τέτοια βοήθεια δεν ζητήθηκε εν προκειμένω. Ούτε αναφέρθηκε οποιοδήποτε κινητικό πρόβλημα του Ενάγοντος. Απεναντίας, ο Ενάγοντας κατά την μαρτυρία του, είπε ότι πριν το ατύχημα ήταν απόλυτα υγιής. Υπό το φως λοιπόν της ενώπιον μου μαρτυρίας, δεν προκύπτει οτιδήποτε που να καταδεικνύει ότι η Εναγομένη 1 έπραξε ή παρέλειψε να πράξει κάτι που να παραβιάζει το καθήκον επιμέλειας που είχε έναντι του Ενάγοντος. Υπό τα δεδομένα που τέθηκαν ενώπιον μου, το να εναποτεθεί στην Εναγομένη 1 καθήκον επιμέλειας πέραν των όσων ήδη έπραξε, ήτοι να τοποθετήσει σκάλα που διαθέτει τόσο φωτισμό, όσο και αντιολισθητική επιφάνεια, αλλά και χειρολαβή, δεν θα ήταν δίκαιο ορθό και εύλογο. Ενόψει όλων των πιο πάνω, η Αγωγή απορρίπτεται με έξοδα υπέρ της Εναγόμενης 1 και εναντίον του Ενάγοντα, ως αυτά υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ..................................... Χρ. Ρασπόπουλος, Ε.Δ Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο