ΑΝΤΩΝΙΟΥ ν. ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Αριθ. Αγ. 4118/2012, 22/12/2020

ΑΝΤΩΝΙΟΥ ν. ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Αριθ. Αγ. 4118/2012, 22/12/2020 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2020:A94 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιο: Τ.Καρακάννα, Π.Ε.Δ. Ε Αριθ. Αγ. 4118/2012 Μεταξύ: XXXXX ΑΝΤΩΝΙΟΥ Ενάγοντα και ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Εναγομένου Ημερ.: 22.12.2020 Εμφανίσεις: Για τον Ενάγοντα: Α.Ανδρέου μαζί με Χρ.Τσαγγαρό για Ανδρέου, Χ»Χριστοφής ΔΕΠΕ Για τον Εναγόμενο: Λ.Γρηγορίου Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο Eνάγοντας αξιώνει από τη Δημοκρατία αποζημιώσεις συνεπεία του τραυματισμού του την 11.07.

1. Ο Ενάγοντας προσλήφθηκε στην Αστυνομία Κύπρου ως Ειδικός Αστυνομικός. Την 11.07.2011 εργαζόταν στον Αστυνομικό Σταθμό Ζυγίου και ήταν τοποθετημένος στον Ηλεκτρολογικό Σταθμό Βασιλικού. Κατά τον πιο πάνω χρόνο ήταν 28 ετών. Το πρωί της πιο πάνω ημέρας έγινε έκρηξη στη Ναυτική Βάση Ευάγγελος Φλωράκης που γειτνίαζε με τον Ηλεκτρολογικό Σταθμό Βασιλικού, από την οποία ο Ενάγοντας τραυματίσθηκε σοβαρά. Η Κυπριακή Δημοκρατία ανέλαβε πλήρη ευθύνη για το τραυματισμό του και ανέλαβε επίσης την καταβολή ιατρικών και άλλων εξόδων, που αυτός επιβαρύνθηκε και συνεχίζει να επιβαρύνεται, συνεπεία του πιο πάνω τραυματισμού του. Το μόνο που παρέμεινε προς εξέταση από το Δικαστήριο είναι το ύψος των γενικών αποζημιώσεων, την αξίωση του για εργοδότηση δεύτερης βοηθού, ο τόκος που θα φέρουν τα ποσά που θα επιδικασθούν και ο πολλαπλασιαστής που θα πρέπει να εφαρμοσθεί σε σχέση με τα εισοδήματα του από την εργασία του. Κατατέθηκε ως παραδεκτό γεγονός ενώπιο του Δικαστηρίου ότι ο μέσος όρος του ετήσιου ολικού καθαρού εισοδήματος του Ενάγοντα συμπεριλαμβανομένων των επιδομάτων ανέρχεται σε ευρώ 27.
2. Κατετέθηκαν επίσης τα πιο κάτω παραδεκτά γεγονότα : Οι ειδικές αποζημιώσεις που δικαιούται ο ενάγοντας ανέρχονται στο ποσό των ευρώ 12.483, τα επιδόματα που απώλεσε για τη χρονική περίοδο Ιούλιο του 2011 μέχρι τον Αύγουστο του 2018 σε ευρώ 26.000 και ο βασικός μισθός που απώλεσε για τη χρονική περίοδο Αύγουστο του 2018 μέχρι τον Ιούνιο του 2020, ανέρχεται σε ευρώ 26.
3. Τον Αύγουστο του 2018 ο ενάγοντας απολύθηκε από την Αστυνομία Κύπρου. Για τις μελλοντικές του ζημιές κατατέθηκε ενώπιο μου, τη 16.06.20, Συμφωνία επί Δικαστηρίω. Με την πιο πάνω συμφωνία καλύπτονται όλα τα έξοδα του που τυχόν προκύψουν στο μέλλον, εξαιρουμένων των εξόδων για εργοδότηση δεύτερης βοηθού. Στην πιο πάνω Συμφωνία γίνεται πρόβλεψη για μια βοηθό, ότι ο ενάγοντας θα συνεχίσει να λαμβάνει ετησίως τη χορήγηση ύψους ευρώ 12.000 που χορηγείται σε αυτόν με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου για την κάλυψη των εξόδων βοηθού, για όσο χρονικό διάστημα παρίσταται ανάγκη, με αύξηση 3% κάθε πέντε χρόνια. Ο ενάγοντας λαμβάνει από το Φεβρουάριο του 2018, σύνταξη αναπηρίας ύψους ευρώ 947,52 μηνιαίως και το ποσό των ευρώ 342, χορηγία προς τυφλούς. Η χορηγία προς τυφλούς αναπροσαρμόζεται κάθε έτος με βάση το ποσοστό αύξησης του μέσου όρου του δείκτη τιμών καταναλωτή κατά το τελευταίο έτος σε σύγκριση με το μέσο σταθμικό όρο του δείκτη αυτού κατά το αμέσως προηγούμενο έτος. Παραδεκτό είναι και το ιατρικό ιστορικό του ενάγοντα, στο οποίο περιγράφεται με λεπτομέρεια η θεραπεία στην οποία υποβλήθηκε, οι τραυματισμοί που υπέστη, η ψυχολογική του κατάσταση και τα κατάλοιπα που άφησαν οι τραυματισμοί. Πρόκειται για το έγγραφο με Ένδειξη Γ. Ενώπιον του Δικαστηρίου κατέθεσαν τέσσερις μάρτυρες, η XXXXX Κυριάκου, που εργάζεται στο Γενικό Λογιστήριο της Δημοκρατίας, ο λογιστής XXXXX Καλλίας, ο ενάγοντας και ο πατέρας του XXXXX Αντωνίου. Οι απολαβές και τα εισοδήματα του Ενάγοντα έχουν δηλωθεί ενώπιο του Δικαστηρίου ως παραδεκτά γεγονότα, εν τω μέσω της ακροαματικής διαδικασίας και ως εκ τούτου κρίνω αχρείαστο να αναφερθώ στη μαρτυρία της XXXXX Κυριάκου και του XXXXX Καλλία και σε μεγάλο μέρος της μαρτυρίας του Ενάγοντα. Στη μαρτυρία του Ενάγοντα και σε αυτή του πατέρα του, XXXXX Αντωνίου, θα αναφερθώ μόνο στην έκταση που είναι σχετική με τα θέματα που καλείται το Δικαστήριο να αποφασίσει. Ο ενάγοντας κατέθεσε σε σχέση με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες τραυματίσθηκε, τη θεραπεία που υποβλήθηκε, τις αλλαγές που επήλθαν στη ζωή του λόγω των τραυμάτων που υπέστη και περίγραψε τη ψυχολογική του κατάσταση στην οποία περιήλθε μετά το ατύχημα. Κατέθεσε και σε σχέση με τις σημερινές του ανάγκες και την ανάγκη εργοδότησης δεύτερης βοηθού. Για το τελευταίο κατέθεσε και ο πατέρας του XXXXX Αντωνίου ΜΕ
4. Συνοψίζω αμέσως πιο κάτω τη μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιο μου αρχίζοντας από τα παραδεκτά γεγονότα που αφορούν τις θεραπείες στις οποίες υποβλήθηκε ο Ενάγοντας και τις σωματικές βλάβες τις οποίες υπέστη. Mετά το ατύχημα o ενάγοντας μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού σε κρίσιμη κατάσταση. Ηταν σε κατάσταση αιμορραγικής καταπληξίας λόγω, μεταξύ άλλων, ρήξης σπλήνας από κύμα πιέσεως. Υποβλήθηκε άμεσα σε σπληνεκτομή και λαπαροτομή. Λόγω της συνεχιζόμενης ενδοπεριτοναϊκής αιμορραγίας διενεργήθηκε δεύτερη λαπαροτομή και απολινώθηκε η βραχεία γαστρική αρτηρία. Από το ατύχημα υπέστη επίσης κάταγμα κρανίου, κροταφικού οστού και οστών προσώπου με μικρό επισκληρίδιο αιμάτωμα που χρειάστηκε ενδοκρανιακός καθετήρας (ICP monitor) για ρύθμιση της ενδοκρανιακής πίεσης. Παρουσίαζε κακώσεις και των δύο οφθαλμών και έφερε πολλαπλά κατάγματα 2-5 μετακαρπίων αριστερού χεριού, τα οποία σταθεροποιήθηκαν με K. Wires. Έφερε επίσης ανώμαλες θλαστικές κακώσεις μαλακών ιστών και δέρματος και θερμικά εγκαύματα προσώπου - θώρακα, άκρων άνω και κάτω, έκτασης 30% της επιφάνειας του σώματος μέχρι και 3ου βαθμού. Ευρεία και βαθιά νέκρωση αριστερού άνω άκρου - βραχίονα αντίστοιχα με το δικέφαλο, τρικέφαλο και βραχιοκερκιδικό και απώλεια δέρματος δεξιού θέναρος αριστερού αντιβραχίου και δεξιού τετρακέφαλου, που χρειάστηκε να καλυφθούν με δερματικά μοσχεύματα. Λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης του κρίθηκε αναγκαία η μεταφορά του στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, την 13.07.2011 για νοσηλεία στην Μονάδα Εντατικής Θεραπείας και στη συνέχεια μεταφέρθηκε σε Νοσοσκομείο στο Ισραήλ. Με βάση τα ιατρικά πιστοποιητικά που κατατέθηκαν εκ συμφώνου προκύπτουν τα πιο κάτω. Ήταν διασωληνομένος σε καταστολή από την ημέρα του ατυχήματος μέχρι και τις 12.8.
5. Τη 15.7.2011, υποβλήθηκε σε τραχειοστομή και λόγω της τραχειοστομής ανέπτυξε σοβαρή ενδονοσοκομειακή λοίμωξη. Στη συνέχεια μετά από σχετική εξέταση, διαπιστώθηκε ότι ο αριστερός οφθαλμικός κόγχος είχε έξι ενδοφλέβια ξένα σώματα (θραύσματα γυαλιού) και καθόλου οφθαλμικός ιστός, ο οποίος θα μπορούσε να διασωθεί. Ενόψει τούτου ο αριστερός οφθαλμός αφαιρέθηκε. Ο δεξιός οφθαλμός παρουσίαζε δύο τραύματα και βρέθηκε ένα μεγάλο κομμάτι ενδοφλέβιου γυαλιού τοποθετημένο πάνω στο ακτινωτό σώμα κροταφικά το οποίο προκάλεσε βλάβη στον αμφιβληστροειδή. Αφαιρέθηκε χειρουργικά ο φακός του ματιού και στην συνέχεια διενεργήθηκε ολική υαλοειδεκτομή και αφαιρέθηκε το ξένο σώμα. Παρέμεινε στην Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας μέχρι την 27.7.2011 και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο Ισραήλ, στο Νοσοκομείο Hadassah. Στο Ισραήλ υποβλήθηκε στις ακόλουθες θεραπείες: Τη 10.8.2011 υποβλήθηκε σε πολύωρη χειρουργική επέμβαση κατά την οποία μεταφέρθηκε ο αριστερός ρομβοειδής μυς με τα αγγεία του για κάλυψη του ελλείμματος του βραχίονα. Δύο ημέρες αργότερα, τη 12.8.2011, έγινε αποσύνδεση των μηχανημάτων που κρατούσαν τον Ενάγοντα σε καταστολή. Κατά την διάρκεια της παραμονής του στο Νοσοκομείο Hadassah εμφάνισε εκ νέου αποκόλληση του αμφιβληστροειδή και υποβλήθηκε σε υαλοειδεκτομή την 24.8.
6. Την ίδια χρονική περίοδο έγινε τοποθέτηση προσθετικού ματιού για να αντικαταστήσει το καταστραμμένο αριστερό μάτι. Ακολούθησε αφαίρεση των K.Wires από το αριστερό χέρι. Τοποθετήθηκαν ειδικοί νάρθηκες στο δεξιό και αριστερό χέρι. Στο Νοσοκομείο Hadassah παρέμεινε μέχρι την 20.9.2011, όπου και έλαβε εξιτήριο. Παρέμεινε στο Ισραήλ μέχρι την 29.9.2011 ως εξωτερικός ασθενής και ακολούθησε πρόγραμμα φυσιοκινησιοθεραπείας και εργοθεραπείας. Επέστρεψε στο Ισραήλ το Νοέμβριο του
7. Από την 08.11.2011 και για τους επόμενους τέσσερις μήνες εντάχθηκε στο Κέντρο Αποκατάστασης ως εξωτερικός ασθενής. Ακολούθησε καθημερινό πρόγραμμα εργοθεραπείας, φυσικοθεραπείας και ψυχολογικής υποστήριξης. Μετά το τέλος του προγράμματος και μετά από σχετικές ιατρικές εξετάσεις, διαπιστώθηκε ότι λόγω κάκωσης του κερκιδικού νεύρου παρουσιαζόταν ανικανότητα έκτασης αριστερού καρπού, δαχτύλων και απαγωγής αριστερού χεριού αντίχειρα. Τη 13.6.2012 υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση κατά την οποία διενεργήθηκαν τενοντομεταφορές. Η επέμβαση αυτή συνέβαλε στην ικανότητα της έκτασης αριστερού καρπού, δακτύλων και έκτασης αντίχειρα. Επέστρεψε πίσω στην Χειρουργική Κλινική στο Hadassah Mount Scopus την 4.7.
8. Ξεκίνησε θεραπεία τέσσερις φορές την εβδομάδα για περίοδο τριών εβδομάδων από την 4.7.2012 μέχρι την 26.7.
9. Ακολούθησε φυσιοκινησιοθεραπεία και εργοθεραπεία. Συνέχισε να επισκέπτεται το Ισραήλ για παρακολούθηση, για περαιτέρω θεραπείες και επεμβάσεις. Τη 2.2.2014, σε επίσκεψη του Ενάγοντα στο Ισραήλ, υποβλήθηκε σε μεταμόσχευση του κερατοειδούς και αφαίρεση της σιλικόνης στο δεξί μάτι υπό γενική αναισθησία και τη 20.2.2014 διενεργήθηκε με τοπική αναισθησία σε κλινική στη Λεμεσό επέμβαση αφαίρεσης θραυσμάτων γυαλιού από το δεξιό άνω βλέφαρο. Πέντε περίπου μήνες αργότερα και συγκεκριμένα τη 10.7.2014 υποβλήθηκε υπό γενική αναισθησία στο Νοσοκομείο Hadassah, στο Ισραήλ σε μεταμόσχευση κερατοειδούς και αφαίρεση της σιλικόνης. Κατά την επιστροφή του στην Κύπρο διαπιστώθηκε ότι παρουσίαζε καινούρια αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς στο δεξιό οφθαλμό. Υποβλήθηκε υπό γενική αναισθησία σε νέα υαλοειδεκτομή την 11.8.
10. Τη 12.2.2016 έγινε από πλαστικό χειρούργο στην Κύπρο χειρουργική αφαίρεση πολλαπλών θραυσμάτων γυαλιού που ήταν ενταφιασμένα στο δέρμα του προσώπου του. Κατά ή περί το Μάιο του 2019 παρουσίασε οίδημα στο δεξί μάτι με αποτέλεσμα την καταστροφή του μοσχεύματος του κερατοειδούς. Τη 15.7.2019 κάτω από γενική αναισθησία υποβλήθηκε σε νέα μεταμόσχευση κερατοειδούς, αφαίρεση του υφιστάμενου silicone oil και ταυτόχρονα σε νέα υαλοειδεκτομή για τοποθέτηση νέου silicone oil. Σήμερα η όραση του ενάγοντα είναι πολύ περιωρισμένη. Ως ανέφερα και ανωτέρω, ο αριστερός οφθαλμός έχει αφαιρεθεί ολοκληρωτικά ενώ η όραση του από το δεξιό οφθαλμό περιορίζεται στη μέτρηση δαχτύλων στο ένα μέτρο και είναι ικανός να αποφεύγει εμπόδια όταν περπατά, νοουμένου ότι υπάρχει καλός φωτισμός. Ο δεξιός οφθαλμός έχει πολλαπλές ουλές στον αμφιβληστροειδή και ένα μόσχευμα σιλικόνης μέσα στην υαλοειδική κοιλότητα και μόσχευμα κερατοειδή καθώς και αφακία. Υπάρχει ορατός κίνδυνος να εμφανίσει πάλι αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς, γλαύκωμα και απόρριψη του μοσχεύματος του κερατοειδούς. Λόγω της περιωρισμένης όρασης χρειάζεται βοήθεια στην καθημερινότητα του. Δεν αναμένεται βελτίωση της όρασης και θα χρειασθεί περαιτέρω θεραπείες στο μέλλον. Απαιτείται συνήθως χειρουργική επέμβαση για αντικατάσταση προσθετικού ματιού κάθε 8-10 χρόνια. Στην περίπτωση του Ενάγοντα λόγω γδαρσίματος και μόλυνσης που δημιουργήθηκε χρειάστηκε η αντικατάσταση του προσθετικού στα 5 χρόνια. Θα υποβάλλεται σε αυτές τις διαδικασίες για όλη του την ζωή και όποτε χρειάζεται. Κατά την έκρηξη ο Ενάγοντας υπέστη και οξύ ακουστικό τραύμα και ως αποτέλεσμα αυτού παρουσιάζει εμβοές ώτων, αμφοτερόπλευση βαρηκοΐα κυρίως στις υψηλές συχνότητες. Οι εμβοές ώτων και η αμφοτερόπλευρη βαρηκοΐα θεωρούνται μόνιμες βλάβες. Παρουσιάζει επίσης περιορισμό κίνησης και μυική αδυναμία στα άνω άκρα. Αδυνατεί να κάνει πλήρη κάμψη ή και έκταση του δεξιού χεριού, μπορεί να συγκρατήσει ένα μολύβι όχι όμως δυνατά. Αδυναμία παρουσιάζει και το αριστερό άνω άκρο, υπάρχει μικρός περιορισμός των κινήσεων ενώ δεν είναι σε θέση να κρατήσει βαριά αντικείμενα. Υποβλήθηκε σε πολλαπλές τενοντομεταφορές στο αριστερό άνω άκρο για τη καλύτερη λειτουργικότητα του άκρου. Παρουσιάζει νευροπάθεια κερκιδικού νεύρου σοβαρού βαθμού με προσβολή του άξονα αριστερά. Η πιο πάνω βλάβη είναι μόνιμη. Στα κάτω άκρα, ο δεξιός τετρακέφαλος είναι αδύνατος σε σύγκριση με τον αριστερό. Παρουσιάζει ελαφριά αστάθεια. Ο Ενάγοντας φέρει ουλές σε όλο του το σώμα. Συγκεκριμένα στο αριστερό χέρι φέρει έλλειμα όγκου μυϊκής μάζας και έχει μείνει μετεγχειρητική ουλή από μόσχευμα δέρματος, μήκους 45εκ και πλάτους 15 εκ. και στη δεξιά παλάμη ουλή από μόσχευμα δέρματος στη παλαμιαία επιφάνεια του αντίχειρα. Στο θώρακα φέρει εκτεταμένη ουλή από το αριστερό πλάγιο μέρος του θώρακα προς τον αριστερό βραχίονα μέχρι την αγκώνα άνω των 50 εκ. μήκους, πολλαπλές μικρές ουλές από θραύσματα και εγκαύματα και δύο ουλές από τους σωλήνες παροχέτευσης. Στην αριστερή ωμοπλάτη φέρει πολλαπλές ουλές που σε ορισμένα σημεία παρουσιάζουν υπερτροφία, εξογκώνουν δηλαδή προς τα έξω. Στο αριστερό κάτω άκρο εντοπίζονται ουλές στο αριστερό τετρακέφαλο. Εμφανείς ουλές εντοπίζονται και στο πρόσωπο του, συνεχίζει να φέρει ενταφιασμένα θραύσματα γυαλιού. Πολλά από αυτά μπορούν εύκολα να εντοπιστούν με απλή ψηλάφηση. Η δεξιά του πλευρά καλύπτεται από ουλώδη ιστό. Λόγω της σπληνεκτομής στην οποία έχει υποβληθεί χρήζει εφ' όρου ζωής κάλυψης με εμβόλια για Αιμόφιλο, Μηνιγγιτιδόκοκκο και Πνευμονιόκοκκο και είναι ευάλωτος σε ιώσεις. Ο Ενάγοντας διαγνώσθηκε ότι πάσχει και από το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (ΣΕΕ), ενός συνδρόμου που έχει ως πιθανότερο αιτιολογικό παράγοντα το στρες. Παρουσιάζει συμπτώματα μείζονος κατάθλιψης σαν αποτέλεσμα των ψυχοτραυματικών γεγονότων που υπέστη, της επώδυνης θεραπευτικής διαδικασίας που ακολούθησε και της εμφάνισης του. Λαμβάνει για το σκοπό αυτό φαρμακευτική αγωγή. Σήμερα είναι μόνιμα ανίκανος σε βαθμό 100% για οιανδήποτε εργασία συνεπεία της αναπηρίας του. Κατά ή περί τις 16.5.2019 εγκρίθηκε από το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων σε ποσοστό αναπηρίας 100% και λαμβάνει σύνταξη αναπηρίας από τη 2.2.
11. Ο Ενάγοντας, καταθέτοντας ενώπιο του Δικαστηρίου, αναφέρθηκε σε κάποια έκταση για το το συμβάν που σημάδεψε για πάντα τη ζωή του. Τις πρώτες πρωινές ώρες της 11ης Ιουλίου του 2011 ήταν σε υπηρεσία στον Σταθμό της (Α.Η.Κ.) Βασιλικού. Ο μηχανικός του Σταθμού τούς ενημέρωσε ότι στην Ναυτική Βάση «Ευάγγελος Φλωράκης», που βρίσκεται δίπλα από τον Σταθμό, υπήρχαν καπνοί. Όσο περνούσε η ώρα η φωτιά δυνάμωνε και υπήρχε σοβαρό ενδεχόμενο η φωτιά να επηρεάσει και τις εγκαταστάσεις του Σταθμού της Α.Η.Κ. Ο υπεύθυνος του Σταθμού της Α.Η.Κ τού ζήτησε να παρακολουθεί την κατάσταση και να τούς ενημερώνει τηλεφωνικά για την πορεία της φωτιάς. Κατά τη 05.47 - 05.48 το πρωί έγινε έκρηξη από την οποία τραυματίστηκε σοβαρά και έχασε τις αισθήσεις του. Μετά την έκρηξη η ζωή του έχει αλλάξει οριστικά και αμετάκλητα και μετατράπηκε σε ένα επίπονο μαρτύριο, σε ένα αγώνα για επιβίωση. Ο Ενάγοντας αναφέρθηκε και στις επισκέψεις του στο Ισραήλ και στη θεραπεία που υποβλήθηκε εκεί. Από την ημέρα της έκρηξης μέχρι σήμερα επισκέφτηκε το Ισραήλ περισσότερες από 40 φορές. Κάποιες από τις επισκέψεις του εκεί ήταν ολιγοήμερες ενώ κάποιες άλλες διαρκούσαν μεγάλα χρονικά διαστήματα. Η καθημερινότητα του μετά την έκρηξη περιλάμβανε επισκέψεις σε Νοσοκομεία, Κλινικές και Ιατρούς. Δεν ήταν σε θέση να θυμηθεί τον ακριβή αριθμό των επεμβάσεων στις οποίες υποβλήθηκε συνεπεία του τραυματισμού του, πρόκειται για πολύ μεγάλο αριθμό. Εκείνο που θυμόταν όμως έντονα ήταν ότι όλες οι επεμβάσεις ήταν επώδυνες και δύσκολες με μεγάλα διαστήματα αποθεραπείας. Τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό τον συνόδευαν μέλη της οικογένειας του οι οποίοι ανέλαβαν να τον βοηθούν και να τον φροντίζουν καθότι δεν μπορούσε να αυτοεξυπηρετηθεί. Ο Ενάγοντας, λόγω της κατάστασης του, συνεχίζει μέχρι σήμερα να έχει ανάγκη τη φροντίδα τρίτων, κυρίως λόγω της πολύ περιορισμένης όρασης του. Χρειάζεται τη βοήθεια τρίτου προσώπου για να περπατήσει, να κάνει μπάνιο και να ντυθεί. Δεν μπορεί να μαγειρέψει, να καθαρίσει το σπίτι του ή να ασχοληθεί με 'μαστορέματα', κάτι που συνηθιζε στο παρελθόν. Αδυνατεί να ψωνίσει σε υπεραγορά ενώ για τις μετακινήσεις του με αυτοκίνητο εξαρτάται πλήρως από τρίτους. Αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα κίνησης στο αριστερό χέρι. Αυτό τον επηρεάζει στην καθημερινότητα του καθότι είναι αριστερόχειρας. Όσον αφορά το δεξί χέρι έχει πρόβλημα κίνησης στα δάχτυλα. Όταν χρειαστεί να διανύσει κάποια απόσταση κουράζεται εύκολα και κυρίως δυσκολεύεται να ανεβεί σκαλιά. Κουράζεται και στην ορθοστασία ενώ λόγω της ελαφράς αστάθειας πολλές φορές χάνει την ισορροπία του. Η ποιότητα της ζωής του επηρεάζεται και από το γεγονός ότι είναι υποχρεωμένος για όλη του τη ζωή να ακολουθεί συγκεκριμένη θεραπεία στα μάτια του. Κάθε πρωί πρέπει να τα καθαρίζει ακολουθώντας συγκεκριμένη διαδικασία και κατά τη διάρκεια της ημέρας πρέπει να χορηγεί στο δεξί μάτι αντιβιοτικές σταγόνες για να μην απορρίψει το μόσχευμα του κερατοειδή και για να τα προστατεύει από μολύνσεις. Όσον αφορά το αριστερό μάτι, το πρόθεμα πρέπει να αφαιρείται μια με δύο φορές την εβδομάδα και να καθαρίζεται το εσωτερικό του. Σε εξωτερικούς χώρους κατά τη διάρκεια της ημέρας πρέπει να φορεί γυαλιά με ειδικά φίλτρα γιατί έχει ευαισθησία στην ηλιακή ακτινοβολία. Υπάρχει ορατός κίνδυνος απόρριψης του αμφιβληστροειδούς, δημιουργίας γλαυκώματος και απόρριψης του μοσχεύματος του κερατοειδούς. Πρόσφατα παρουσίασε επιπλοκές και τη 15.7.2019 μετέβηκε στο Ισραήλ όπου υποβλήθηκε σε νέα μεταμόσχευση κερατοειδούς, αφαίρεση του υφιστάμενου Silicone Oil και ταυτόχρονα σε νέα υαλοειδεκτομή για τοποθέτηση νέου Silicone Oil. Η κατάσταση του τον εμποδίζει να απολαμβάνει τα χόμπι και τις συνήθειες που είχε παλαιότερα και τον ευχαριστούσαν. Δεν είναι σε θέση να παρακολουθεί ταινίες, ενώ ήταν λάτρης του κινηματογράφου. Δεν μπορεί πλέον να παίζει beach volley που ήταν ένα από τα αγαπημένα μου χόμπι, ούτε να αθλείται στο γυμναστήριο. Λόγω των κινητικών προβλημάτων στα άκρα, της τύφλωσης και της μεγάλης πιθανότητας μόλυνσης στα μάτια δεν μπορεί πλέον να απολαύσει το κολύμπι στη θάλασσα. Υπήρξαν αλλαγές και στη κοινωνική του ζωή και στις εξόδους του. Δεν είναι σε θέση να πηγαίνει σε χώρους διασκέδασης όπου υπάρχει καπνός και δυνατή μουσική και συνεπώς δεν πηγαίνει σε πολλά μέρη όπου συχνάζουν άτομα της ηλικίας του. Οι εξόδοι του περιορίζονται σε κλειστούς χώρους που δεν έχει πολυκοσμία. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να επηρεασθεί η κοινωνική του ζωή, αφού δεν μπορεί να συμμετέχει στις ίδιες δραστηριότητες με τους φίλους του, με αποτέλεσμα να περνά πολλές ώρες μοναξιάς. Νοιώθει άβολα για τις ουλές και τις δυσμορφίες στο σώμα και στο πρόσωπο του και υποχρεώνεται να φορεί συνεχώς ρούχα που καλύπτουν ολόκληρο το σώμα, ακόμα και το καλοκαίρι. Πιστεύει ότι λόγω των σοβαρών προβλημάτων υγείας που αντιμετωπίζει σε συνδυασμό με την αποκρουστική εμφάνιση στο σώμα και στο πρόσωπο, καθιστούν απίθανο έως και αδύνατο την πιθανότητα να συνάψει σχέση και να δημιουργήσει οικογένεια. Τα όσα βίωσε κατά την έκρηξη, το γεγονός ότι δεκατρία άτομα έχουν σκοτωθεί στο συμβάν, τα μόνιμα και πολλαπλά τραύματα που υπέστηκε, οι μόνιμες ουλές και δυσμορφίες που έχει σε όλο του το σώμα, η πολύ περιωρισμένη όραση του, η κοινωνική του απομόνωση αλλά και τα άλλα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει τον επηρέασαν ψυχολογικά και αναγκάστηκε να λάβει για το σκοπό αυτό φαρμακευτική αγωγή. Πολλές φορές έκανε τη σκέψη ότι θα ήταν καλύτερα να μην είχε επιβιώσει της έκρηξης παρά να βρίσκεται σε αυτή την κατάσταση. Ο Ενάγοντας αναφέρθηκε και στην ανάγκη που έχει για εργοδότηση βοηθού. Η βοηθός θα πρέπει να εκτελεί χρέη οικιακής βοηθού, δηλαδή να φροντίζει το σπίτι και να μαγειρεύει και ταυτόχρονα να τον βοηθά να μετακινείται. Περαιτέρω θα πρέπει να εκτελεί χρέη νοσοκόμας καθότι χρειάζεται συνεχώς περίθαλψη στα μάτια και η ανάγκη αυτή αυξάνεται τα διαστήματα που προβαίνει σε επεμβάσεις. Επιπλέον πρέπει να εκτελεί χρέη οδηγού, αφού δεν μπορεί πλέον να οδηγεί. Η βοηθός που εργοδοτεί σήμερα καλύπτει κυρίως τις βασικές ανάγκες ως οικιακή βοηθός, καθότι δεν είναι σε θέση να οδηγήσει αλλά, ως ανέφερε χαρακτηριστικά, 'ούτε είναι εφικτό να τον βοηθά σε όλες του τις ανάγκες'. Το κενό αυτό το καλύπτουν οι ηλικιωμένοι γονείς του, οι οποίοι από την ημέρα της έκρηξης ανέλαβαν τη φροντίδα του. Η ανάγκη για δεύτερη βοηθό είναι αυτή τη στιγμή εντονότερη ενόψει και του γεγονότος ότι οι γονείς του είναι άνω των εβδομήντα ετών και δεν μπορούν πλέον να τον στηρίξουν όπως τον στήριζαν τα τελευταία εννιά έτη. Η αντεξέταση του Ενάγοντα περιορίσθηκε σε δύο θέματα, στην επαγγελματική του σταδιοδρομία ως Ειδικού Αστυφύλακα στην Αστυνομία Κύπρου, με έμφαση στην υπερωριακή εργασία και κατά πόσο είναι αναγκαία η εργοδότηση δεύτερης βοηθού. Δεν κρίνω σκόπιμο να αναφερθώ στο πρώτο θέμα καθότι ο μισθός που λάμβανε, συμπεριλαμβανομένης της αμοιβής για υπερωριακή εργασία έχουν δηλωθεί ως παραδεκτά γεγονότα. Σε σχέση με το δεύτερο θέμα, αυτό της οικιακής βοηθού, κατέθεσε ότι λειτουργός του Γραφείου Ευημερίας τον επισκέπτεται επί ετήσιας βάσης και ετοιμάζει έκθεση σε σχέση με τις ανάγκες του. Κατά τις επισκέψεις ο Ενάγοντας ανέφερε στο λειτουργό την ανάγκη για εργοδότηση δεύτερης βοηθού, παραδέχθηκε όμως ότι ουδέποτε υπέβαλε σχετικό αίτημα σε οποιαδήποτε αρμόδια υπηρεσία. Τού υποβλήθηκε ότι ο λόγος που δεν υπέβαλε αίτημα είναι γιατί δεν υπάρχει ανάγκη για εργοδότηση δεύτερης βοηθού, θέση που αυτός απέρριψε. Ενώπιο του Δικαστηρίου κατέθεσε, ως αναφέρω και πιο πάνω, και ο πατέρας του ενάγοντα, XXXXX Αντωνίου, ΜΕ
12. Η μαρτυρία του επικεντρώθηκε στη βοήθεια που παράσχει τόσο ο ίδιος όσο και η σύζυγος του στον ενάγοντα. Μετά τον τραυματισμό του γιου του από την έκρηξη αναγκάστηκε να πωλήσει την φάρμα με ζώα που διατηρούσε με τη σύζυγο του και αμφότεροι αφοσιώθηκαν στη φροντίδα του παιδιού τους. Η βοηθός που ο Ενάγοντας εργοδοτεί σήμερα καλύπτει τις ανάγκες του σαν οικιακή βοηθός, φροντίζει το σπίτι και μαγειρεύει και τον βοηθά να περιθάλπτει τα μάτια του. Η κοπέλα αυτή δεν οδηγεί και ως εκ τούτου ο πατέρας του έχει αναλάβει την ευθύνη να τον μεταφέρει με το αυτοκίνητο του. Τον μεταφέρει στους γιατρούς, στο φαρμακείο, στη Τράπεζα, σε κυβερνητικές υπηρεσίες, στο αεροδρόμιο καθώς και στις κοινωνικές του επισκέψεις. Ταυτόχρονα εκτελεί και χρέη συνοδού καθότι λόγω της περιωρισμένης όρασης του είναι απαραίτητο να τον κρατεί από το χέρι και να τον καθοδηγεί. Ανέλαβε και όλες τις εργασίες συντήρησης του σπιτιού του και μαζί με τη σύζυγο του, έχουν αναλάβει και τα εβδομαδιαία του ψώνια. Είναι η θέση του ότι ο Ενάγοντας χρειάζεται τις υπηρεσίες δεύτερης βοηθού που θα αναπληρώσει το κενό που θα δημιουργηθεί όταν οι γονείς του δεν θα είναι σε θέση να τον φροντίζουν και να τού παρέχουν οποιαδήποτε βοήθεια. Κατά την αντεξέταση ερωτήθηκε για το μισθό που λαμβάνει η βοηθός και αυτός έδωσε την πιο κάτω απάντηση, την οποία παραθέτω αυτούσια: 'Ο μισθός της είναι 480 με τις Κυριακάες, τις κοινωνικές ασφαλίσεις και διαμονή της, πράγματα, φαγιά της'. Διευκρίνισε επίσης ότι η κύρια βοήθεια που τού παρέχουν οι ίδιοι είναι κατά τις μετακινήσεις του και αυτή είναι η επιπρόσθετη βοήθεια που ο Ενάγοντας χρειάζεται καθότι η συγκεκριμένη βοηθός δεν γνωρίζει να οδηγά. Αυτή ήταν συνοπτικά η μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιο του Δικαστηρίου. Τόσο ο Ενάγοντας όσο και ο πατέρας του μού έκαναν θετική εντύπωση. Εξάλλου, ως ήδη ανέφερα, η μαρτυρία του Ενάγοντα δεν έχει αμφισβητηθεί σε οποιοδήποτε ουσιώδες σημείο. Το μόνο σημείο της μαρτυρίας τους που καλείται να αξιολογήσει το Δικαστήριο είναι κατά πόσο υπάρχει ανάγκη εργοδότησης δεύτερης βοηθού. Αποτελεί αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι ο Ενάγοντας λόγω της κατάστασης του δεν είναι σε θέση να οδηγήσει και τις μετακινήσεις του τις αναλαμβάνει εξ ολοκλήρου ο πατέρας του. Αυτός είναι και ο κύριος λόγος που επικαλείται την ανάγκη για εργοδότηση δεύτερης βοηθού. Στην ουσία ο Ενάγοντας δεν χρειάζεται δεύτερη βοηθό αλλά οδηγό όταν παραστεί ανάγκη να πάει κάπου. Από τη μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιο του Δικαστηρίου προκύπτει ότι αυτός δεν μετακινείται κάθε μέρα σε συγκεκριμένες ώρες. Μια ημέρα μπορεί να μη μετακινηθεί καθόλου και άλλη ημέρα να χρειασθεί να μετακινηθεί πέραν της μια φοράς. Ο Ενάγοντας ήδη λαμβάνει από τη Δημοκρατία το ποσό των ευρώ 12.000 για κάλυψη των εξόδων της βοηθού. Τα έξοδα της βοηθού σήμερα, σύμφωνα με τον πατέρα του, ανέρχονται σε ευρώ 480, μηνιαίως. Προκύπτει ότι το μεγαλύτερο μέρος του ποσού αυτού, ευρώ 6.240 ετησίως παραμένει ανεκμετάλλευτο και θα μπορούσε να διατεθεί για να καλύψει τα έξοδα μεταφοράς του ή ως ήταν και η εισήγηση της ευπαιδεύτου εκπροσώπου της Δημοκρατίας, να εργοδοτήσει βοηθό που να είναι σε θέση και να οδηγά. Καταλήγω ότι δεν υπάρχει ανάγκη για εργοδότηση δεύτερης βοηθού και ή επιδίκασης επιπρόσθετου ποσού για το σκοπό αυτό. Οι απολαβές του Ενάγοντα έχουν συμφωνηθεί και δηλωθεί στο ποσό των ευρώ 27.000 ετησίως και παραμένει να αποφασισθεί από το Δικαστήριο ο πολλαπλασιαστής που θα εφαρμοσθεί στη συγκεκριμένη περίπτωση. Ο πολλαπλασιαστής ή καλύτερα 'ο συντελεστής', χρησιμοποιείται σε μια προσπάθεια του Δικαστηρίου να υιοθετήσει μια λογική μέθοδο για τη μεταφορά του θύματος στην κατάσταση που ήταν πριν υποστεί τους τραυματισμούς. Κατά τον υπολογισμό του συντελεστή λαμβάνονται υπόψη, μεταξύ άλλων, η ηλικία του Ενάγοντα, ο χρόνος συνταξιοδότησης του, η κατάσταση της υγείας του, η φύση της εργασίας του και οι κινδύνοι που συνδέονται με αυτή. Ο συντελεστής είναι σημαντικά μικρότερος από την περίοδο μεταξύ του χρόνου υπολογισμού του και του τέλους της εργασιακής ζωής του δικαιούχου, επειδή κατά τον υπολογισμό λαμβάνονται υπόψη και άλλοι παράγοντες όπως οι « .. αβεβαιότητες της ζωής, τα διάφορα ενδεχόμενα που μπορεί να συμβούν στο μέλλον, όπως ασθένειες, τραυματισμοί ή πιθανή απώλεια της εργοδότησης καθώς και το γεγονός ότι η αποζημίωση καταβάλλεται προκαταβολικά, ενώ το αναμενόμενο εισόδημα θα προέκυπτε σε μια περίοδο μερικών χρόνων. Υπολογίζεται δηλαδή όχι μόνο το ποσό που θα επιδικασθεί, αλλά και το εισόδημα που θα προκύψει από αυτό στο μέλλον από την επένδυση του». ( Απόσπασμα από το σύγγραμμα του Φ. Νικολαίδη 'Αποζημιώσεις για Σωματικές Βλάβες και Θανατηφόρα Ατυχήματα', 2η έκδοση, παρ. 1 - 39). Σχετική επί του θέματος είναι και η απόφαση Μιχαήλ και Φίλιος Γ. Συκοπετρίτης Λτδ