ATLANTIS ENGINEERING CO. LTD κ.α. ν. ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΥΠΡΟΥ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ, Αρ. Αίτησης - Έφεσης: 59/2020, 28/5/2020

(1990)1 Α.Α.Δ. 890 λέχθηκαν σχετικά τα ακόλουθα: «. παρέχεται στο Δικαστήριο ευρεία διακριτική εξουσία να εκδίδει διατάγματα σχετικά με έξοδα. Είναι καθιερωμένη πρακτική των Δικαστηρίων ότι συνήθως τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα της δίκης εκτός εάν το Δικαστήριο ενασκώντας τη διακριτική του εξουσία και με βάση τα γεγονότα της υπόθεσης κρίνει διαφορετικά. Η διακριτική όμως αυτή εξουσία πρέπει να ασκείται δικαστικά και κατά συνέπεια η άσκηση της υπόκειται σε δικαστικό έλεγχο. ......................................................................................................................................................... Η συμπεριφορά των διαδίκων κατά τη διαδικασία δεν είναι στοιχείο άσχετο με την υπόθεση ώστε σε περίπτωση που λαμβάνεται υπόψη στην επιδίκαση εξόδων να θεωρηθεί ότι ισοδυναμεί με κακή άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστή (βλέπε σχετικά Baylis Baxter Ltd v. Sabath

(1958)2 Αll E.R. 209, Papakokkinou and Others v. Kanther

(1982)1 C.L.R. 65; Saab and Another v. The Holy Monastery Ayios Neophytos

(1982)1 C.L.R. 499)». Περαιτέρω στην Θρασυβούλου ν. Arto Estates Ltd

(1993)1 A.A.Δ. 12 λέχθηκαν τα εξής: «Είναι θεμελιωμένο ότι ο βασικός παράγοντας που διέπει την άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου ως προς τα έξοδα, είναι το αποτέλεσμα της δίκης. Θεωρείται ασύννομο ο δικαιωθείς διάδικος να επωμίζεται τα έξοδα της υπεράσπισης των δικαιωμάτων του και εύλογο να τα επωμίζεται ο αποτυχών διάδικος, η αδικαιολόγητη προσφυγή του οποίου στο Δικαστήριο (όπως τεκμηριώνεται από το αποτέλεσμα) αποτέλεσε τη γενεσιουργό αιτία των εξόδων. Κλασσικό παράδειγμα εξαίρεσης από τον κανόνα αποτελεί η περίπτωση επιτυχόντα διαδίκου ο οποίος συμβάλλει με το χειρισμό της υπόθεσής του στην αύξηση των εξόδων της δίκης∙ σ΄εκείνη την περίπτωση δικαιολογείται ο μετριασμός της εφαρμογής του κανόνα (τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα) και η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, ώστε να αντανακλάται η συμβολή του επιτυχόντα διαδίκου στη διόγκωση των εξόδων. Δεν είναι όμως παραδεκτή η αποστέρηση των εξόδων του επιτυχόντα διαδίκου χωρίς αποχρώντα λόγο». Ακόμα στην υπόθεση Χάσικος κ.α ν. Χαραλαμπίδη

(1990)1 Α.Α.Δ. 389 επισημαίνεται μεταξύ άλλων ότι «η δικαίωση δεν πρέπει να επάγεται την καταβολή δαπάνης» και επαναλαμβάνεται ότι το αποτέλεσμα αποτελεί τον κύριο καθοδηγητικό παράγοντα για την άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου ως προς τα έξοδα. Τονίζεται επίσης ότι απόκλιση από αυτό τον κανόνα πρακτικής δικαιολογείται εφόσον συντρέχουν ικανοί λόγοι που ανάγονται στην γενεσιουργό αιτία της πρόκλησης των εξόδων της δίκης ή μέρους της. Στην δε Glykys ν. Ioannides 24 C.L.R. 220 υποδεικνύεται ότι δεν χωρεί, στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας, η επίδραση παραγόντων άλλων από εκείνων που σχετίζονται με την ουσία του αποτελέσματος. Έτσι στην ίδια αυτή υπόθεση τονίστηκε ότι η επίδειξη καλής προαίρεσης (kindness) από το Δικαστήριο προς τον αποτυχόντα διάδικο προς μετριασμό αισθημάτων πικρίας του αποτυχόντα διαδίκου, δε συνιστά δικαστική άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας. Τέλος στην υπόθεση Ζαβρού ν. Μιχαηλίδου

(1996)1 Α.Α.Δ. 477 λέχθηκε ότι ο κανόνας είναι τόσο ισχυρός που από μόνος του «παρέχει την αιτιολόγηση στην κάθε αντίστοιχη εξέλιξη χωρίς να παρίσταται ανάγκη εξειδίκευσης». Παρέκκλιση, αναφέρεται, δικαιολογείται μόνο εφόσον συντρέχει άλλη επαρκής περίσταση, η οποία και πρέπει να εκτίθεται. Εξετάζοντας το θέμα των εξόδων στην παρούσα να αναφερθεί κατ' αρχάς ότι ο λόγος απόρριψης της Αίτησης, προηγουμένως σήμερα, ήταν η απόσυρση της αφού κατέστη πλέον άνευ αντικειμένου ενόψει της ακύρωσης του επίδικου πλειστηριασμού. Από τις θέσεις των συνηγόρων φαίνεται ότι αυτοί καλούν το Δικαστήριο να αποφασίσει επί του θέματος στην βάση του κατά πόσο ήταν αναγκαία ή όχι ή ορθά ή όχι καταχωρήθηκε η Αίτηση. Οι πιο πάνω θέσεις δεν με βρίσκουν σύμφωνο. Θεωρώ υπό τις περιστάσεις ότι κρίσιμο στοιχείο για το θέμα αποτελεί ο λόγος και η αιτία αυτού, που οδήγησαν στο αποτέλεσμα δηλ. στο να καταστεί η Αίτηση άνευ αντικειμένου και να απορριφθεί. Από τα όσα τέθηκαν ενώπιον μου προκύπτει ότι ο λόγος είναι οι σχετικές αποφάσεις του Συνδέσμου Τραπεζών Κύπρου σύμφωνα με τις οποίες αναστάληκε η διαδικασία εκποίησης ενυπόθηκων ακινήτων, αρχικά από τις 18.3.2020 μέχρι τις 18.6.2020 (βλ. ανακοίνωση ημερ. 18.3.2020 - Τεκμήριο Α) και στην συνέχεια παρατάθηκε η αναστολή μέχρι και τις 31.8.2020 (βλ. ανακοίνωση ημερ. 15.5.2020 - Τεκμήριο Β). Η αιτία δε για την λήψη των αποφάσεων αυτών φαίνεται από το ίδιο το περιεχόμενο των τεκμηρίων Α και Β. Συγκεκριμένα για την λήψη τους ο Σύνδεσμος Τραπεζών Κύπρου έλαβε υπόψη τις επικρατούσες συνθήκες στην οικονομία της χώρας και τις επιπτώσεις που προκάλεσε η πανδημία της ασθένειας του κορωνοϊου. Στα πλαίσια λοιπόν αυτά και προς στήριξη της πληγείσας οικονομίας, των επιχειρήσεων, των νοικοκυριών και ευρύτερα της κοινωνίας του τόπου και για να συνδράμουν οι Τράπεζες στις προσπάθειες ανάκαμψης της οικονομίας, σε συνεννόηση και σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές λήφθηκαν οι εν λόγω αποφάσεις. Ως δε ανέφερε ο συνήγορος των Καθ΄ ων η Αίτηση, οι Τράπεζες ουσιαστικά ανταποκρίθηκαν σε σχετική παρότρυνση της Κυβέρνησης και του Προέδρου της Δημοκρατίας για να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της οικονομικής δυσχέρειας που επήλθε στην κυπριακή οικονομία και κοινωνία λόγω της πανδημίας του κορωνοϊου. Προκύπτει λοιπόν από τα πιο πάνω ότι οι εν λόγω αποφάσεις δεν λήφθηκαν προς εξυπηρέτηση κάποιου ιδιωτικού συμφέροντος ή με αλλότρια κίνητρα αλλά με σκοπό οι Τράπεζες να συνδράμουν με τον δικό τους τρόπο στην όλως απρόβλεπτη και δυσχερή κατάσταση που δημιουργήθηκε λόγω της πανδημίας. Οι αποφάσεις αυτές θα πρέπει να λεχθεί ότι είναι άλλωστε προς όφελος και των ίδιων των Αιτητών εφόσον για το χρονικό διάστημα της αναστολής αυτοί δεν κινδυνεύουν να απωλέσουν την ακίνητη περιουσία τους. Λαμβάνοντας υπόψη τις πιο πάνω ιδιάζουσες συνθήκες και με δεδομένο ότι καμία εκ των δύο πλευρών δεν φέρει ευθύνη για την εξέλιξη και το αποτέλεσμα της Αίτησης, κρίνω ότι καμία τους δεν θα πρέπει να επιβαρυνθεί με τα έξοδα της άλλης. Ως εκ των άνω κρίνω ορθό και δίκαιο όπως η διακριτική μου ευχέρεια ασκηθεί και ασκείται υπέρ της έκδοσης διαταγής όπως η κάθε πλευρά επωμιστεί τα έξοδα της. (Υπ.) ............................................... Φ. Τιμοθέου, Α.Ε.Δ. Subject: Civil/Interim (Αναφορά: Αίτηση-Έφεση - Απόσυρση - Έξοδα) cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο