Αριστοδήμου ν. Μαυρονικόλα, Αρ. Αγωγής: 2100/13, 28/5/2020 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2020:A64 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ Ενώπιον: Α. Ν. Κονή, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 2100/13 Μεταξύ: ΧΧΧΧΧ Αριστοδήμου Εναγόντων -και- ΧΧΧΧΧ Μαυρονικόλα Εναγομένων ---------------------------------- Ημερομηνία: 28 Μαΐου 2020 Εμφανίσεις: Για τον Ενάγοντα: κ. Επ. Κορακίδης για Επαμεινώνδας Κορακίδης ΔΕΠΕ Για τον Εναγόμενο: Καμία εμφάνιση ---------------------------------- Α Π Ο Φ Α Σ Η Με την παρούσα αγωγή, ο Ενάγοντας αξιώνει εναντίον του Εναγόμενου γενικές ή και επιβαρυντικές ή και παραδειγματικές αποζημιώσεις για δυσφήμηση του ονόματος του, διάταγμα το οποίο να εμποδίζει τον Εναγόμενο να δυσφημεί με οποιοδήποτε τρόπο τον Ενάγοντα, ως επίσης τόκους και έξοδα. Οι πιο πάνω αξιώσεις του Ενάγοντα, σχετίζονται με κείμενο το οποίο δημοσίευσε ο Εναγόμενος τη 17/8/13, στον ιστοχώρο κοινωνικής δικτύωσης «Facebook» το οποίο έχει ως ακολούθως: «ΑΥΤΟ ΤΟ ΑΡΙΤΟΥΡΓΗΜΑ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΠΙΑ, ΕΛΕΩ ΧΧΧΧΧ ΑΡΙΣΤΟΔΗΜΟΥ. ΧΧΧΧΧ, ΔΕΝ ΦΤΑΝΕΙ ΠΟΥ ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΕΣ, ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΙ ΩΣ ΕΚ ΤΟΥΤΟΥ ΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΔΕΝ ΦΤΑΝΕΙ ΠΟΥ ΣΤΡΑΒΩΣΕΣ ΤΗΝ ΠΑΦΟ ΜΕ ΤΟ ΕΞΑΩΡΟΦΟ ΤΕΡΑΣ ΠΟΥ ΣΤΟΙΧΕΙΩΣΕ ΣΤΗΝ 1ΗΣ ΑΠΡΙΛΙΟΥ, ΔΕΝ ΦΤΑΝΕΙ ΠΟΥ ΕΙΧΕΣ ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΕΙ ΔΥΟ ΩΡΑΙΟΤΑΤΑ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΑ (ΚΑΙ ΑΥΤΑ ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ) ΚΑΙ ΕΚΤΙΣΕΣ ΤΑ ΓΡΑΦΕΙΑ ΣΟΥ, ΕΜΕΙΝΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΘΑΥΜΑΣΙΟ ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ ΝΑ ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΕΙΣ, ΑΥΘΑΙΡΕΤΑ ΜΕΤΑ ΠΟΥ Ο ΔΗΜΟΣ ΣΟΥ ΑΡΝΗΘΗΚΕ ΤΗΝ ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΗ ????????? ΝΤΡΟΠΗ ΣΟΥ ΧΧΧΧΧ !!!! ΝΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΣΤΙ ΑΡΜΟΔΙΕΣ ΑΡΧΕΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΠΡΟΕΒΛΕΨΑΝ.» Σύμφωνα με την ένορκη δήλωση του Ενάγοντα ημερ. 5/5/20 που έχει καταχωρηθεί για σκοπούς απόδειξης της υπόθεσης του, αυτός είναι επιχειρηματίας με μεγάλη και επιτυχημένη δραστηριότητα σε όλη την Κύπρο ενώ διετέλεσε και πρόεδρος της Τράπεζας Κυπρου. Ο Εναγόμενος με το πιο πάνω δημοσίευμα (Τεκμήριο Α στην ένορκη δήλωση), αναφερόταν σε μια κατοικία που αγοράστηκε περί την 17/10/12, από την εταιρεία του Ενάγοντα, ARISTO KTHMATIKH LTD και η εγγραφή του στο όνομα της εταιρείας που έγινε την 22/4/13. Η πιο πάνω κατοικία δεν ήταν διατηρητέα ούτε και είχε κάποια αρχιτεκτονική αξία, η κατοικία ήταν κατεστραμμένη μετά από πυρκαγιά που είχε λάβει χώρα περί τα έτη 2010 ή 2011, ήταν επικίνδυνη και ετοιμόρροπη και ο ίδιος και η εταιρεία του είχαν δεκτεί παράπονα ότι αυτή χρησιμοποιείτο ανεξέλεγκτα από νεαρούς για παράνομους σκοπούς και ότι ήταν επικίνδυνη. Μεταξύ των παραπόνων που είχαν δεκτεί, ήταν και από το Δήμο Πάφου. Η ως άνω εταιρεία του, έλαβε τις απόψεις εμπειρογνωμόνων, που συνηγορούσαν υπέρ της αναγκαιότητας κατεδάφισης της κατοικίας για αντιμετώπιση της επικίνδυνης κατάστασης και αποτροπής ενδεχόμενου δυστυχήματος, με κίνδυνο απώλειας ανθρώπινων ζωών, ειδοποίησε το Δήμο Πάφου, σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου και κατά τη 16/8/13, προχώρησε στην κατεδάφιση της κατοικίας. Επισυνάπτεται ως Τεκμήριο Β, δέσμη φωτογραφιών όπου φαίνεται ποια ήταν η κατάσταση της κατοικίας πριν την κατεδάφιση της. Ο Ενάγοντας, αναφέρει στη συνέχεια στην ένορκη δήλωση του, ότι ο Εναγόμενος γνώριζε ότι η πιο πάνω κατοικία ήταν κατεστραμμένη, πολύ πριν την αγορά της, από την εταιρεία του Ενάγοντα και μάλιστα ο ίδιος είχε αναφερθεί για την αγορά της και με το επίδικο δημοσίευμα, απέκρυψε τα πραγματικά γεγονότα και προσπάθησε να τον πλήξει. Ο Εναγόμενος, επιμελώς στο επίδικο δημοσίευμα του, ανάρτησε παλαιές φωτογραφίες της κατοικίας πριν την καταστροφή της, αποκρύπτοντας ότι αυτή, είχε καταστραφεί και ότι ήταν επικίνδυνη και παρουσίασε ψευδώς ότι ο Δήμος Πάφου, είχε αρνηθεί την κατεδάφιση της, ώστε να τον μετατρέψει σε στόχο της κοινωνίας της Πάφου. Για να πετύχει καλύτερα το σκοπό του, ο Εναγόμενος αναφέρθηκε ψευδώς ότι ο ίδιος είχε προβεί σε κατεδάφιση διατηρητέων οικοδομών και ότι κατέστρεψε τόσο την Τράπεζα Κύπρου όσο και την οικονομία της Κύπρου. Ο Ενάγοντας αναφέρει επίσης στην ένορκη δήλωση, ότι με το πιο πάνω αναληθές και κακόβουλο δημοσίευμα, ο Εναγόμενος του απέδιδε τη διενέργεια εγκλημάτων και ανάρμοστη και επιλήψιμη συμπεριφορά και το πιο πάνω δημοσίευμα, έτεινε από τη φύση του να τον βλάψει ή να επηρεάσει δυσμενώς την υπόληψη του, ενδέχετο να τον εκθέσει σε γενικό μίσος ή και περιφρόνηση ή και χλεύη, ως επίσης να προκαλέσει την αποστροφή ή την αποφυγή του από άλλους. Ο Εναγόμενος του απέδωσε αυθαίρετη και παράνομη συμπεριφορά για την οποία θα πρέπει να περιφρονείται, να χλευάζεται και για την οποία θα έπρεπε να ντρέπεται. Αναφέρεται περαιτέρω στην ένορκη δήλωση του Ενάγοντα ότι το πιο πάνω δημοσίευμα δημοσιεύθηκε σε εκατοντάδες πρόσωπα με αποτέλεσμα το πρόσωπο του να τύχει αρνητικής κριτικής, και περιφρόνησης τόσο στο πιο πάνω μέσο κοινωνικής δικτύωσης όσο και αλλού. Επειδή με την εκστρατεία παραπληροφόρησης του στο πιο πάνω μέσο κοινωνικής δικτύωσης, ο Εναγόμενος παρουσίασε τόσο εκτεταμένα και ψευδώς ότι επρόκειτο για ένα κτίριο σημαντικής αρχιτεκτονικής αξίας το οποίο παράνομα και αυθαίρετα είχε κατεδαφιστεί, αποδίδοντας ευθύνη τόσο στον ίδιο όσο και στο Δήμο Πάφου, δημιουργώντας τη λανθασμένη εντύπωση μεταξύ του κόσμου ότι επρόκειτο για μεγάλο σκάνδαλο, ο Δήμος Πάφου, υπό την πίεση της κοινής γνώμης που λανθασμένα και κακόβουλα προκάλεσε ο Εναγόμενος, προώθησε την ποινική δίωξη, 10628/13 Ε. Δ. Πάφου, εναντίον της πιο πάνω εταιρείας του, του ίδιου και της συζύγου του, την οποία μετά από μερικούς μήνες απέσυρε, εφ΄ όσον αυτή δεν ήταν βάσιμη με αποτέλεσμα την αθώωση τους. Ο Ενάγοντας αναφέρει τέλος στην ένορκη δήλωση του, ότι η διάδωση ειδήσεων εντός της πόλης Πάφου, είναι πολύ εύκολη λόγω του μεγέθους της και έχει καταστεί ευκολότερη λόγω του πιο πάνω μέσου κοινωνικής δικτύωσης. Ο Εναγόμενος, με το επίδικο δημοσίευμα του, πέτυχε να παρουσιάσει ψευδώς ότι ο ίδιος είχε προβεί σε παράνομες, επιζήμιες και αυθαίρετες πράξεις και ότι είναι πρόσωπο που πρέπει να περιφρονείται. Θα ήταν αδύνατο να υπερασπιστεί τη φήμη και την υπόληψη του, στην έκταση που ο Εναγόμενος δημοσίευσε τα ψεύδη του και η ζημιά που του έχει προκαλέσει είναι ανεπανόρθωτη. Η αφορμή των διαφημιστικών δημοσιεύσεων του Εναγομένου, καταλήγει ο Ενάγων, ήταν η κατεδάφιση ενός κατεστραμμένου, ετοιμόρροπου και επικίνδυνου κτηρίου που έγινε σύμφωνα με τις πρόνοιες της Νομοθεσίας, ως η υποχρέωση του ιδιοκτήτη του, γεγονός που αποκρύφτηκε επιμελώς από τον Εναγόμενο. Υπάρχει εκτενής Νομολογία σε σχέση με το Αστικό Αδίκημα της δυσφήμησης που αφορά η παρούσα αγωγή. Στην υπόθεση Σταυράκης κ.α. v. Κοντεάτη κ.α.
(2004)1(Γ) Α.Α.Δ. 1957, λέχθηκε ότι: «Η έννοια της δυσφήμισης ορίζεται στο άρθρο 17 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148 και όπως ορθά αναφέρεται στην πρωτόδικη απόφαση, το κατά πόσο ένα δημοσίευμα είναι ή όχι δυσφημιστικό δεν εξαρτάται από την πρόθεση του εναγόμενου αλλά από τη φυσική τάση του δημοσιεύματος λαμβανομένων υπόψη των περιστάσεων που περιβάλλουν την υπόθεση. Αν λοιπόν ένα δημοσίευμα είναι ή όχι δυσφημιστικό, αυτό θα κριθεί με βάση την αντικειμενική εξέταση των λέξεων και των εννοιών που αποδίδουν σ' αυτές οι ορθά σκεπτόμενοι άνθρωποι. Στην Capital of Counties Bank v. Henry [1882] 7 AC στη σελίδα 745 αναφέρονται τα εξής: «The test according to the authorities is whether under the circumstances in which the writing was published, reasonable men to whom the publication was made would be likely to understand it in a libelous sense.» Η διακρίβωση του νοήματος ενός δημοσιεύματος δεν εξαρτάται από το τί ήθελε να αποδώσει με το δημοσίευμα αυτός που το δημοσίευσε ούτε κατ' ανάγκη αποφασίζεται από την έννοια την οποία του προσδίδει εκείνος που τον αφορά. Το δημοσίευμα δεν είναι δυσφημιστικό έστω και αν αυτός προς τον οποίο στρέφεται, θεωρεί τούτο δυσφημιστικό, αν δεν είναι τέτοιο για ένα λογικό άνθρωπο. Το κριτήριο επομένως είναι καθαρά αντικειμενικό, η δε έννοια και σημασία ενός δημοσιεύματος κρίνονται ανάλογα με τον τόπο, το χρόνο και τις περιστάσεις που έγινε. Βλ. Tassos Papadopoulos v. Kyrix Publishing Co Ltd
(1963)2 C.L.R. 290.» Περαιτέρω στην Κουτσού v. Αλήθεια Εκδοτική Εταιρεία Λτδ κ.α.
(2003)1(Β), 1 ΑΑΔ, σελ. 1198, λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Η έννοια της δυσφήμισης περιγράφεται στο άρθρο 17
(1)του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148. Δυσφημιστικό είναι, μεταξύ άλλων, το δημοσίευμα που τείνει να βλάψει την υπόληψη του άλλου ή που ενδέχεται να τον εκθέσει σε γενικό μίσος, περιφρόνηση ή χλευασμό ή να προκαλέσει την αποστροφή ή αποφυγή του από άλλους. Το πρωτόδικο Δικαστήριο κατέφυγε στην αγγλική νομολογία η οποία γενικά έγινε αποδεκτή από το Ανώτατο Δικαστήριο. Από παλιά η αγγλική νομολογία έκρινε ότι η απόδοση πνευματικής ανικανότητας στον ενάγοντα αποτελεί δυσφήμιση. (Βλέπε: Morgan v. Lingen [1863] 8 LT 800). H νομολογία επίσης έχει καθιερώσει τον κανόνα ότι οι λέξεις έχουν το νόημα που τους αποδίδει η φυσική και συνήθης σημασία τους. Δεν τίθεται θέμα νομικής αντίληψης και της γενικής εικόνας που αποκομίζει ο μέσος συνηθισμένος αναγνώστης. Αν οι λέξεις επιδέχονται παράλληλα προς την κακή σημασία και άλλες ερμηνείες δεν θα τους αποδοθεί η πρώτη ώστε να χαρακτηριστούν δυσφημιστικές. (Βλέπε: Rubber Improvement Ltd v. Associated Newspapers Ltd [1964] A.C. 234 και Capital and Counties Bank v. Henty & Sons [1880] 5 C.P.D. 514). H νομολογία επίσης επισημαίνει ότι θα πρέπει το κείμενο να κρίνεται στο σύνολο του και όχι αποσπασματικά, αφού ο μέσος συνηθισμένος αναγνώστης εκλαμβάνει τις αναφορές στο σύνολο τους. Είναι η εντύπωση που θα αποκομίσει ο συνηθισμένος άνθρωπος από μια πρώτη ανάγνωση του κειμένου (Βλέπε: Slim v. Daily Telegraph Ltd [1968] 1 All E.R. 497 και Hayward v. Thompson [1981] 3 All E.R. 450). Eίναι επίσης η θέση της νομολογίας ότι το κριτήριο για να καθοριστεί αν το κείμενο ή οι λέξεις του κειμένου αναφέρονται στον ενάγοντα, είναι και πάλιν η αντίληψη του μέσου, συνηθισμένου λογικού ανθρώπου. Ο ενάγοντας, μπορεί προς τούτο, να καλέσει μάρτυρες. Αλλά, στο τέλος, το Δικαστήριο είναι που θα κρίνει, με κριτήριο την αντίληψη του συνηθισμένου, λογικού ανθρώπου αν οι λέξεις αναφέρονται στον ενάγοντα. (Βλέπε Knuffer ν. London Express Newspaper Ltd [1944] 1 All E.R. 495 και Morgan v. Odhams Press Ltd [1971] 2 All E.R. 1156).» Έχω μελετήσει την ένορκη δήλωση του Ενάγοντα, την οποία και αποδέχομαι στην ολότητα της, έχοντας υπόψην ότι αποτελεί μαρτυρία η οποία παρέμεινε αναντίλεκτη, ως επίσης συνάδει με τις δικογραφημένες θέσεις του. Έχω επίσης υπόψη μου, τη σχετική νομολογία επί του θέματος (βλ. μεταξύ άλλων Εκδόσεις Ακτίνος v. Γεωργιάδη
(2011)1 Α.Α.Δ 407, Εκδ. Αρκτίνος Λτδ v. Παπαευσταθίου
(2007)1 Α.Α.Δ. 856). Καταλήγω ότι το εν λόγω δημοσίευμα, είναι δυσφημιστικό για τον Ενάγοντα αφού όλα όσα του αποδίδονται είναι ψευδή ενώ λόγω της μη εμφάνισης του Εναγόμενου στη διαδικασία (οι δικηγόροι του έχουν αποσυρθεί την 13/3/20 και ο ίδιος δεν εμφανίσθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου κατά την ως άνω ημερομηνία παρόλο που ειδοποιήθηκε σχετικά από τους δικηγόρους του) δεν προωθήθηκε οποιαδήποτε υπεράσπιση. Ο Ενάγοντας επομένως, έχει αποδείξει την υπόθεση του. Απομένει να αποφασιστεί το ύψος των αποζημιώσεων, που είναι και η θεραπεία η οποία προωθήθηκε κατά το στάδιο των τελικών αγορεύσεων εκ μέρους των δικηγόρων του Ενάγοντα. Διευκρινίζεται, ότι όπως γίνεται αντιληπτό από το περιεχόμενο της τελικής αγόρευσης των δικηγόρων του Ενάγοντα, αξιώνονται αποζημιώσεις για δυσφήμηση και δεν φαίνεται να προωθείται η επιδίκαση επιβαρυντικών ή και παραδειγματικών αποζημιώσεων ή η έκδοση διατάγματος με το οποίο να εμποδίζεται ο Εναγόμενος να δυσφημεί τον Ενάγοντα με οποιοδήποτε τρόπο. Εν πάση περιπτώσει, κρίνω ότι δεν δικαιολογείται η επιδίκαση παραδειγματικών αποζημιώσεων, αφού σύμφωνα με τη Νομολογία αυτές επιδικάζονται σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όταν στόχος είναι η τιμωρία ως ένδειξη απέχθειας, με την οποία ο Νόμος αντιμετωπίζει τέτοια αλόγιστη συμπεριφορά (βλ. Κωνσταντίνου κ.α. v. Καραμεσίνη
(2011)1 Α.Α.Δ. 715) κάτι που δεν παρατηρείται στην παρούσα περίπτωση. Όσον αφορά την έκδοση απαγορευτικού διατάγματος, κρίνω ότι επίσης δεν δικαιολογείται στην παρούσα περίπτωση, αφού δεν υπάρχει μαρτυρία για επανάληψη αυτής της συμπεριφοράς εκ μέρους του Εναγομένου, ενώ σύμφωνα με τη Νομολογία, η έκδοση τέτοιων διαταγμάτων, γίνεται με φειδώ και σε περιπτώσεις όπου υπάρχει το ενδεχόμενο επανάληψης της δυσφήμησης από τον Εναγόμενο. Έχω ακόμα υπόψη μου τη Νομολογία που σχετίζεται με τον υπολογισμό των αποζημιώσεων (βλέπε μεταξύ άλλων Φιλίππου v. Εκδόσεις Αρκτίνος Λτδ
(2009)1 Α.Α.Δ 271, Λουκαΐδης κ.α. v. Εκδοτ. Ετ. Αλήθεια Λτδ κ.α.
(2003)1 Α.Α.Δ. 22, Χατζηπαναγιώτου v. Δρουσιώτη κ.α.
(2009)1 (Β) Α.Α.Δ. 1321, Εφημερίδα Αποκάλυψη της Πάφου Λτδ κ.α. v. Κονιώτη κ.α.
(2010)1(Γ) Α.Α.Δ. 1697). Σε τέτοιες υποθέσεις, η αποζημίωση που επιδικάζεται έχει σκοπό την αποκατάσταση της φήμης και υπόληψης του Ενάγοντα, την επούλωση των αισθημάτων του, την οικονομική ζημιά που ενδεχόμενα προκλήθηκε σε αυτόν, τη δικαίωση του. Η απουσία απολογίας εκ μέρους του δυσφημούντος αποτελεί στοιχείο που επίσης λαμβάνεται υπόψην (βλ. Κωνσταντινίδης κ.α. v. Παπαδόπουλου
(1999)1(Β) Α.Α.Δ. 922). Η Νομολογία επίσης καταδεικνύει ότι τα τελευταία χρόνια, υπάρχει αυξητική τάση επιδίκασης αποζημιώσεων σε τέτοιου είδους υποθέσεις. Έχοντας όλα τα πιο πάνω υπόψην και το γεγονός ότι ο Ενάγοντας είναι επιχειρηματίας με μεγάλη και επιτυχημένη δραστηριότητα σε όλη την Κύπρο, η δυσφημιστική δημοσίευση έγινε προς εκατοντάδες άτομα και κυκλοφόρησε στην κοινωνία της πόλης της Πάφου, δεν έχει γίνει οποιαδήποτε απολογία προς αποκατάσταση του ονόματος του Ενάγοντα και ότι μεταξύ των συνεπειών που υπέστη ο Ενάγοντας, λόγω του πιο πάνω δυσφημιστικού δημοσιεύματος ήταν και η ποινική δίωξη του, στην οποία που παρόλο που αθωώθηκε είναι λογικό να του προξένησε ταλαιπωρία και να τον έθεσε σε άβολη θέση, καταλήγω ότι ο Ενάγοντας δικαιούται το ποσό των €18.000 ως αποζημιώσεις, το οποίο θεωρώ δίκαιη και εύλογη αποζημίωση. Συνεπεία των πιο πάνω εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον του Εναγόμενου για το ποσό των €18.000, με νόμιμο τόκο από την ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής (19/8/13) μέχρι εξόφλησης, πλέον έξοδα όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο στην ανάλογη κλίμακα. (Υπ.) .............. Α. Ν. Κονής, Α.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής ../Ε.Π. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο