KRASTEV ν. PAPAIOANNOU & KYRIAKOU LIMITED, Αρ. Αγωγής: 3742/12, 10/9/2020 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2020:A108 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Α.Ν. Κονή, Π.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 3742/12 Μεταξύ: χχχχχ KRASTEV Ενάγοντα -και- PAPAIOANNOU & KYRIAKOU LIMITED Εναγόμενων ........ Ημερομηνία: 10.09.2020 Για τον Ενάγοντα: κα Ε. Πουλλά-Μακαρούνα Για την Εναγόμενη Εταιρεία: κ. Χρ. Χρυσάνθου για Λ. Παπαφιλίππου & Σία Δ.Ε.Π.Ε. ΑΠΟΦΑΣΗ Η παρούσα αγωγή αφορά ατύχημα που έλαβε χώρα την 26.11.2010 ενώ ο Ενάγοντας ήτο εργοδοτούμενος της Eναγομένης. Το ατύχημα επεσυνέβη λόγω πτώσης του Ενάγοντα από σκάλα όπου βρισκόταν και εργαζόταν. Σαν αποτέλεσμα της πτώσης ο Ενάγοντας υπέστη σωματικές βλάβες. Με τη παρούσα αγωγή ο ενάγων αξιώνει εναντίον της Εναγομένης γενικές και ειδικές αποζημιώσεις, απώλεια μελλοντικών απολαβών ως επίσης τόκους και έξοδα. Ο ενάγων βασίζει την αξίωση του στην ισχυριζόμενη αμέλεια ή και παράβαση των εκ του Νόμου και Κανονισμών απορρεόντων υποχρεώσεων της Εναγομένης. Σε κάποιο στάδιο (23.9.2019) η πλευρά της Εναγομένης δήλωσε στο Δικαστήριο ότι αποδέχεται πλήρως την ευθύνη για το ως άνω ατύχημα. Σε προγενέστερο στάδιο (12.9.2019) οι δικηγόροι των δύο πλευρών είχαν δηλώσει στο Δικαστήριο ότι συμφωνούν ότι τα ιατρικά έξοδα, φάρμακα και πιστοποιητικά του Ενάγοντα τα οποία αναφέρονται στη παράγραφο 8.1 στις λεπτομέρειες ειδικών ζημιών της έκθεσης απαίτησης ανέρχονται σε €3303,
- Συνεπεία των πιο πάνω δηλώσεων παρέμειναν ως επίδικα θέματα η αξίωση του Ενάγοντα για γενικές αποζημιώσεις ως επίσης οι αξιώσεις του διά απώλεια απολαβών ή και ημερομισθίων από 26.11.2010 μέχρι 21.5.2012 (παρ. 8.2), από 21.5.2012 μέχρι 10.10.2014 (παρ.8.3) και διά κόστος ιατρικών εξετάσεων ή και μελλοντικών εγχειρήσεων ή και εξόδων μετάβασης και θεραπείας σε ιατρικά κέντρα (παρ.8.4) αλλά και η αξίωση του για απώλεια μελλοντικών απολαβών. Κατά την ακροαματική διαδικασία η πλευρά του Ενάγοντα παρουσίασε οχτώ συνολικά μάρτυρες, τον Ενάγοντα(Μ.Ε.1), τη χχχχχχχχχχ Ζόππου(Μ.Ε.2), το χχχχχχ Μεταξά(Μ.Ε.3), τη χχχχ Ιωάννου(Μ.Ε.4), την χχχχχχχχχ xxxxxx Βασιλείου(Μ.Ε.5), τον χχχχχχχ Πετρίδη(Μ.Ε.6), την χχχχχχχχχ Πουλλά(Μ.Ε.7) και τον χχχχχχχ Βαρναβίδη(Μ.Ε.8) ενώ η πλευρά της εναγομένης τον χχχχ Γεωργίου(Μ.Υ.) Ο Ενάγοντας ανέφερε στο Δικαστήριο ότι κατάγεται από τη Βουλγαρία, ήρθε στην Κύπρο την 23.10.2010 και εργοδοτήθηκε από την εναγόμενη την επομένη. Κατά τον χρόνο του τραυματισμού του (26.11.2010) ήταν 38 ετών. Ο Ενάγοντας ανέφερε στην συνέχεια ότι αμέσως μετά τον τραυματισμό του μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο όπου οι γιατροί ακινητοποίησαν το χέρι του και υποβλήθηκε σε ακτινολογικό έλεγχο . Παρέμεινε στο νοσοκομείο για νοσηλεία. Το χέρι του ήταν πρησμένο και παρουσίασε μόλυνση και αφού περίμενε κάποιες μέρες για να «φύγει» η μόλυνση υποβλήθηκε σε εγχείρηση κάτω από ολική αναισθησία. Παρέμεινε στο νοσοκομείο περίπου για μια εβδομάδα. Μετά την πάροδο των Χριστουγέννων παρουσίασε και πάλι μόλυνση στο χέρι του. Ως εκ τούτου παρέμεινε στο νοσοκομείο και πάλι για μια εβδομάδα περίπου λαμβάνοντας ενδοφλέβια αντιβίωση. Ο Ενάγοντας ανέφερε επίσης ότι λόγω του τραυματισμού του είχε πάρα πολύ δυνατούς πόνους οι οποίοι ήταν συνεχόμενοι. Ακόμη και σήμερα έχει πόνους οι οποίοι όμως είναι πιο απαλοί. Μετά τον τραυματισμό του και μέχρι το τέλος του έτους 2011 ο ίδιος δεν μπορούσε να εργαστεί. Πρόσθεσε ότι και στην συνέχεια ήταν δύσκολο για τον ίδιο να εργαστεί αφού δεν μπορούσε να χρησιμοποιεί το χέρι του λόγω του ότι είχε πολλούς πόνους. Στα τέλη του έτους 2012, γνώρισε κάποιο πρόσωπο (χxx. Δημητρίου) που του παρείχε στέγη και λίγα χρήματα για φαγητό και ο ίδιος τον βοηθούσε στην εργασία του. Αυτό διήρκησε για περίοδο δύο χρόνων. Ακολούθως αναζήτησε εργασία μέσω του γραφείου εργασίας. Προσπάθησε μέσω της πιο πάνω υπηρεσίας να εργαστεί σε «ορισμένα service», γκαράζ αυτοκινήτων ως βαφέας αυτοκινήτων. Αυτή ήταν πιο ελαφριά εργασία από την εργασία που ήξερε και εξασκούσε μέχρι τον τραυματισμό του που ήταν συγκολλητής - σιδεράς. Ήταν όμως πάρα πολύ δύσκολο για τον ίδιο να εργάζεται καθημερινά και μετά από μια εβδομάδα, οι εκάστοτε εργοδότες του αντιλαμβάνονταν ότι είχε πρόβλημα στο χέρι του και τερμάτιζαν την εργοδότηση του λόγω ακαταλληλότητας του για εργασία. Λόγω του τραυματισμού του δεν μπορεί να σηκώνει βάρος με το τραυματισμένο του χέρι ενώ δεν μπορεί πλέον να εργάζεται με γρήγορο ρυθμό. Είναι πολύ δύσκολο για τον ίδιο να εργάζεται με το ένα χέρι αφού δεν μπορεί να χρησιμοποιεί σχεδόν καθόλου το αριστερό του χέρι ενώ πρέπει να ξεκουράζεται σε τακτά διαστήματα αφού έχει πολλούς πόνους. Αυτή η κατάσταση εξακολουθεί να ισχύει μέχρι σήμερα και δεν πιστεύει ότι μπορεί να βρει άλλη εργασία. Από τον Απρίλιο του έτους 2014, όταν το χέρι του παρουσίασε ελάχιστη βελτίωση, εργοδοτείτο από κάποιο πρόσωπο που του συμπαραστάθηκε και ξεκίνησε να εργάζεται για αυτόν ως βαφέας αυτοκινήτων. Εργαζόταν από τις οχτώ το πρωί μέχρι τις δώδεκα το μεσημέρι και μάλιστα μετά από μια ώρα εργασίας χρειαζόταν να ξεκουράζεται για 15 - 20 λεπτά. Εργαζόταν μέχρι πρόσφατα όμως ο εργοδότης του τερμάτισε την εργοδότηση του λόγω του ότι δεν μπορούσε να εργαστεί ικανοποιητικά. Αυτό έγινε μια εβδομάδα πριν από την 23.9.2019 ημερομηνία κατά την οποία έδωσε κατάθεση στο Δικαστήριο. Ο Ενάγοντας κατέθεσε στο Δικαστήριο ιατρικά πιστοποιητικά του χχχχχχ Μεταξά ημερ.18.6.2012 και 17.6.2014 τα οποία σημειώθηκαν ως Τεκμήρια 3 και 4 αντίστοιχα ως επίσης του χχχχχχχ Πετρίδη ημερ. 8.10.2014 το οποίο σημειώθηκε ως Τεκμήριο 5.Κατέθεσε επίσης φάκελο με δύο ακτινογραφίες ημερ. 20.4.2011 (Τεκμήριο 6) και φάκελο με μια ακτινογραφία ημερ. 21.5.2014(Τεκμήριο 7). Όσον αφορά τις απολαβές του ο Ενάγοντας ανέφερε ότι οι εργοδότες του πλήρωσαν τα έξοδα περίθαλψης του στο νοσοκομείο (τους έχει εξοφλήσει δίδοντας σε τακτά διαβήματα μικρά ποσά) ενώ συνέχισαν να του πληρώνουν τον μισθό του (€200 την εβδομάδα πλέον διαμονή) μέχρι τον Δεκέμβριο του έτους 2011 που «έπαθε πτώχευση η εταιρεία». Κατά τη διάρκεια των δύο χρόνων που ήτο με τον χxx. Δημητρίου ο ίδιος δεν εργαζόταν σ' αυτόν απλώς τον βοηθούσε και για αυτόν τον λόγο δεν του πλήρωνε Κοινωνικές Ασφαλίσεις. Κατέθεσε στο Δικαστήριο αναλυτικές καταστάσεις αποδοχών ασφαλισμένου κατά εργοδότη, των Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων για τα έτη 2010, 2011, 2012, 2015, 2016, 2017, 2018 και 2019 (Τεκμήριο 1), αντίγραφα καταστάσεων αποδοχών και εισφορών για τον 11ον και 12ον μήνα του έτους 2010 (Τεκμήριο 2Α) και για τον 1ον, 2ον, 3ον, 5ον, 6ον, 7ον,8ον, 9ον και 11ον μήνα, του έτους 2011 (Τεκμήριο 2Β). Ο Ενάγοντας ανέφερε ακόμα ότι σε σχέση με τα υλικά οστεοσύνθεσης που του έχουν τοποθετηθεί, αυτά θα πρέπει να αφαιρεθούν αλλά δεν έχει τα χρήματα που απαιτούνται για τον σκοπό αυτό. Ακόμα ο γιατρός του είπε ότι μπορεί να χρειαστεί «να του αλλάξουν την άρθρωση» και ότι αυτή η επέμβαση στοιχίζει €10.
- Ο Ενάγοντας ανέφερε τέλος ότι κατά τον χρόνο του ατυχήματος είχε σχέση με γυναίκα και ότι ο λόγος που ήρθε στην Κύπρο ήταν για να εργαστεί και να μαζέψει λεφτά για να δημιουργήσει οικογένεια. Όλα όμως πήγαν στραβά λόγω του ότι λόγω του ατυχήματος και του τραυματισμού του και έξι μήνες μετά το ατύχημα η φίλη του τον εγκατέλειψε αφού «Ποια γυναίκα ήταν να ήθελε άντρα σαν εμένα;». Σήμερα μένει μαζί με κάποια οικογένεια επειδή δεν έχει χρήματα να πληρώνει ενοίκιο από μόνος του. Αντεξεταζόμενος ο Eνάγων ανέφερε ότι είναι δεξιόχειρας ενώ περιγράφοντας την εργασία του συγκολλητή-σιδερά, την οποία χαρακτήρισε ως βαριά εργασία, είπε ότι αυτός που εξασκεί ένα τέτοιο επάγγελμα θα πρέπει να έχει τις γνώσεις να διαβάζει το σχέδιο της κατασκευής, ακολούθως να κόψει τα σίδερα τα οποία είναι πολύ βαριά και στη συνέχεια να τα ενώσει, να τα συγκολλήσει και να τα τοποθετήσει. Συμπλήρωσε ότι ο ίδιος κατά τη τοποθέτηση χρειαζόταν βοηθό λόγω ακριβώς του γεγονότος ότι τα σίδερα είναι βαριά. Ερωτώμενος γιατί δεν επέστρεψε στην εργασία του τον Απρίλιο του έτους 2011 όταν τελείωσε η άδεια ασθενείας του ο Ενάγοντας ανέφερε ότι δεν επέστρεψε λόγω του ότι δεν μπορούσε να διεξάγει την εργασία του ή οποιαδήποτε άλλη εργασία, αφού δεν μπορούσε να χρησιμοποιεί το αριστερό του χέρι και δεν μπορούσε να εκτελεί την εργασία του μόνο με το δεξί του χέρι. Χρειαζόταν το αριστερό του χέρι για να κρατά το αντικείμενο που κόβει και συγκολλά και αρνήθηκε σχετική υποβολή ότι μπορούσε να χρησιμοποιεί το αριστερό του χέρι για το σκοπό αυτό. Δέχθηκε ότι κόβει τα σίδερα με μηχάνημα και τα συγκολλά με ηλεκτροκόλληση. Υποβλήθηκε στον Ενάγοντα ότι η θέση του αυτή έρχεται σε αντίθεση με το περιεχόμενο των ιατρικών πιστοποιητικών που κατέθεσε στο Δικαστήριο. Ο Ενάγοντας ανέφερε ότι δεν γνωρίζει τι έχουν γράψει οι γιατροί στα πιστοποιητικά τους και ότι ο ίδιος γνωρίζει τι δεν μπορεί να κάνει. Συμπλήρωσε ότι προσπάθησε να επιστρέψει στην εργασία του όμως το αριστερό του χέρι μπορούσε να το σηκώσει μόνο μέχρι το ύψος του αφαλού του. Όσον αφορά τον χxx. Δημητρίου, το πρόσωπο αυτό είναι Κύπριος και έχει γκαράζ. Ο Ενάγοντας ρωτήθηκε γιατί τον εγκατέλειψε η φίλη του και ο Ενάγοντας απάντησε ότι αυτή ενήργησε με αυτό το τρόπο λόγω του ότι ο ίδιος δεν μπορούσε να εργαστεί και πιστεύει ότι αυτή σαν νέα γυναίκα δεν είχε νόημα να τον περιμένει να αναρρώσει για μεγάλο χρονικό διάστημα. Δοκίμασε στη συνέχεια να δημιουργήσει άλλες σχέσεις «αλλά οι γυναίκες δεν δέχονται άντρα χωρίς εργασία». Ο Ενάγοντας αντεξετάστηκε και σε σχέση με το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 1 (Αναλυτικές Καταστάσεις Αποδοχών Ασφαλισμένου κατά Εργοδότη). Ο Ενάγοντας δέχθηκε ότι το έτος 2015 εργαζόταν σε κάποιον xxx. Secareanou, ο οποίος όπως εξήγησε, αντιλαμβανόταν τα προβλήματα που αντιμετώπιζε για να εργαστεί, με ωράριο 08:00 - 12:00 και μηνιαίο μισθό €
- Δέχθηκε επίσης ότι τον Δεκέμβριο του έτους 2018 και τον Ιανουάριο του έτους 2019 εργάστηκε σε κάποια εταιρία ΠΑΝΤΕΛΗΣ Γ. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ ΙΣΙΩΜΑΤΑ & ΜΠΟΓΙΑΤΙΣΜΑΤΑ ΛΤΔ με μισθό € 1.638 και €1.428 αντίστοιχα, διευκρίνισε όμως ότι οι εργοδότες του τον απέλυσαν λόγω του ότι δεν μπορούσε να εκτελέσει την εργασία του. Ο ίδιος θέλει να εργαστεί όμως δεν έχει τις απαραίτητες γνώσεις για να ψάξει για άλλη εργασία. Σε ερώτηση ποιος του ανέφερε ότι χρειάζεται επέμβαση για αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης από το χέρι του ο Ενάγοντας απάντησε ότι του το ανέφερε ο Μ.Ε.
- Η Μ.Ε.2, Επιθεωρήτρια στο Επαρχιακό Γραφείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων Πάφου, κατέθεσε στο Δικαστήριο κατάλογο εργοδοτήσεων του Ενάγοντα (Τεκμήριο 9). Αναφορικά με τη πρώτη σελίδα του Τεκμηρίου 1 που αποτελεί αναλυτική κατάσταση αποδοχών ασφαλισμένου κατά εργοδότη για το έτος 2010 και ειδικότερα για τους μήνες Νοέμβριο και Δεκέμβριο, η Μ.Ε.2 ανέφερε ότι δεν αναφέρονται αποδοχές ενώ θα έπρεπε να αναφέρονται. Όσον αφορά το Τεκμήριο 2Α που αποτελεί καταστάσεις αποδοχών και εισφορών για το ίδιο χρονικό διάστημα, η Μ.Ε.2 ανέφερε ότι τα έντυπα αυτά τα παρουσιάζουν οι εργοδότες όταν έχουν σκοπό να πληρώσουν τις κοινωνικές ασφαλίσεις του υπαλλήλου τους, όμως στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν πλήρωσαν, σε σχέση με τον Ενάγοντα χωρίς η ίδια να ξέρει τον λόγο. Ο Ενάγοντας προσλήφθηκε από τους εναγόμενους την 10.11.2010 και η εργοδότηση του τερματίστηκε την 28.2.
- Αντεξεταζόμενη η Μ.Ε.2 δέχθηκε ότι το περιεχόμενο των Τεκμηρίων 1 και 2Α δεν συνάδει μεταξύ τους. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει στην κατοχή της έχουν καταβληθεί εισφορές κοινωνικών ασφαλίσεων για τον Ενάγοντα για τα έτη 2015, 2016, 2017, 2018,
- Ο μισθός που αναφέρεται στο Τεκμήριο 2Α για τον Ενάγοντα για τον μήνα Νοέμβριο του έτους 2010 είναι €341,
- Δε`ν γνωρίζει αν ο Ενάγοντας εργαζόταν τα έτη 2012-
- Συμπλήρωσε ότι η υπηρεσία της δέχεται τις δηλώσεις των εργοδοτών και ότι για να διερευνηθεί οποιοδήποτε ζήτημα θα πρέπει να υποβάλει παράπονο ο εργοδοτούμενος. Ο Μ.Ε.3 ανέφερε ότι είναι ορθοπεδικός ιατρός στο Νοσοκομείο Πάφου. Αναγνώρισε τα ιατρικά πιστοποιητικά Τεκμήρια 3 και 4 τα οποία συνέταξε σε σχέση με τον Ενάγοντα και υιοθέτησε το περιεχόμενο τους και τα ανέγνωσε. Σύμφωνα με το Τεκμήριο 3, το οποίο φέρει ημερομηνία 18.6.2012, ο Ενάγοντας εισήχθηκε στο Ορθοπεδικό τμήμα του Νοσοκομείου Πάφου μέσω των Πρώτων Βοηθειών την 26.11.2010 κατόπιν πτώσης από ύψος με υπερδιακονδύλιο κάταγμα αριστερού βραχιονίου. Την 29.11.2010 αφού είχε υποχωρήσει το αιμάτωμα του αγκώνα οδηγήθηκε στο χειρουργείο όπου έγινε εσωτερική οστεοσύνθεση του κατάγματος με πλάκα και βίδες. Εξήλθε από τη κλινική την 3.12.2010 με οδηγίες όπως παρακολουθείται στα εξωτερικά ορθοπεδικά ιατρεία. Την 3.1.2011 λόγω μετεγχειρητικής φλεγμονής του έγινε επαναεισαγωγή η οποία αντιμετωπίσθηκε συντηρητικά με αντιβίωση. Εξήλθε του νοσοκομείου την 7.1.2011 με το τραύμα ήρεμο και καθαρό. Κατά τη κλινική εξέταση του που έλαβε χώρα την 20.4.2011 παρατηρείτο σαφής βελτίωση της κινητικότητας του αγκώνα και πρόοδος της πωρώσεως. Χορηγήθηκε στον Ενάγοντα αναρρωτική άδεια μέχρι 30.4.2011 και έκτοτε ο Ενάγοντας δεν επισκέφθηκε ξανά τα εξωτερικά ιατρεία του νοσοκομείου. Σύμφωνα με το Τεκμήριο 4, το οποίο φέρει ημερομηνία 17.6.2014 , την 21.5.2014 όταν και έλαβε χώρα η τελευταία κλινική εξέταση, το κάταγμα έχει πορωθεί πλήρως και οι κινήσεις του αγκώνα υπολείπονται κατά 15 μοίρες η έκταση και 20 μοίρες η κάμψη. Παρατηρώντας τις ακτινογραφίες ημερ. 20.4.2011 -Τεκμήριο 6 ο Μ.Ε.3 αναγνώρισε την οστεοσύνθεση την οποία διενήργησε αναφέροντας ότι φαίνονται σ' αυτές οι πλάκες, οι βίδες και τα σύρματα σε πολύ καλή θέση. Στην ακτινογραφία ημερ. 21.5.2014 - Τεκμήριο 7 ο Μ.Ε.3 ανέφερε ότι σ' αυτή φαίνεται η πλήρης πώρωση του κατάγματος. Συμπλήρωσε ότι σύμφωνα με το Τεκμήριο 7 παρατηρείται, τέσσερα χρόνια μετά τον τραυματισμό, αρχόμενη οστεοαρθρίτιδα. Υποδείχθηκαν στον Μ.Ε.3 τρεις ακτινογραφίες που λήφθηκαν την 21.10.2019 (Τεκμήριο Α δι' αναγνώριση μετέπειτα Τεκμήριο 14). Ο Μ.Ε.3 ανέφερε ότι αφορούν τον ίδιο αριστερό αγκώνα που χειρούργησε αφού συγκρινόμενος με αυτόν που απεικονίζεται στα Τεκμήρια 6 και 7 είναι πανομοιότυπος, δηλαδή εμφανίζεται η μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα την οποία διέγνωσε και το έτος
- Ο Μ.Ε.3 παραδέχθηκε ότι στα ιατρικά του πιστοποιητικά Τεκμήρια 3 και 4 δεν αναφέρει ότι ο Ενάγοντας ανέπτυξε μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα. Συμπλήρωσε όμως ότι η οστεοαρθρίτιδα υπάρχει και δεν υπήρχε ιδιαίτερος λόγος που δεν το ανέφερε στα ιατρικά του πιστοποιητικά. Ο Μ.Ε. 3 ρωτήθηκε κατά πόσον ο Ενάγοντας θα μπορούσε να εξασκεί το επάγγελμα του σιδερά - συγκολλητή και μετά τον τραυματισμό του, όπου χρειάζεται να κολλά σίδερα και να τα τοποθετεί σε ύψος και απάντησε ότι αυτό θα είναι σε συνάρτηση με τα ενοχλήματα και το πόνο που θα έχει. Δηλαδή θα πρέπει να προσαρμόσει την εργασία του ανάλογα με το αν θα έχει ενοχλήματα ή όχι στον αριστερό αγκώνα. Ο Μ.Ε.3 ρωτήθηκε τι σημαίνει για τον Ενάγοντα η οστεοαρθρίτιδα και απάντησε ότι ένα κάταγμα που είναι ενδοαρθρικό σημαίνει ότι η άρθρωση υπέστη ζημιά, όση καλή δουλειά και να γίνει από το θεράποντα ιατρό, είναι σίγουρο ότι σε κάποιο στάδιο θα αναπτύξει μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα. Ο Ενάγοντας ανέπτυξε οστεοαρθρίτιδα τέσσερα χρόνια μετά τον τραυματισμό. Το ευχάριστο για αυτόν, συμπλήρωσε, είναι ότι δεν έχει επιδεινωθεί μέχρι το έτος
- Η οστεοαρθρίτιδα προκαλεί άλγος, οίδημα και περιορισμό της κίνησης. Ο Ενάγοντας έχει τον περιορισμό των κινήσεων που αναφέρει στα ιατρικά του πιστοποιητικά. Τέλος ο Μ.Ε.3 ανέφερε ότι τα υλικά οστεοσύνθεσης που τοποθετούνται στα άνω άκρα δεν αφαιρούνται εκτός αν προκαλούν ενοχλήσεις, π.χ. αν χαλαρώσει η βίδα και σπάσει, αν επηρεάζουν τον ασθενή. Διαφορετικά παραμένουν στον οργανισμό του ασθενούς. Αντεξεταζόμενος ο Μ.Ε.3 ανέφερε ότι ήταν ο θεράπων ιατρός του Ενάγοντα. Εξέτασε τον Ενάγοντα την 21.05.2014 τρία χρόνια μετά την τελευταία εξέταση «για σκοπούς δικαστικούς». Δέχθηκε ότι γνώριζε ότι ο Ενάγοντας ασκούσε χειρωνακτική εργασία. Σε σχέση με το γεγονός ότι δόθηκε αναρρωτική άδεια στον Ενάγοντα μέχρι 30/4/2011 ο Μ.Ε.3 είπε ότι αν υπήρχε λόγος ο Ενάγοντας να τον επισκεφθεί και μετά την πιο πάνω ημερομηνία, τότε ευχαρίστως θα του έδινε περαιτέρω άδεια. Όμως ο Ενάγοντας δεν τον επισκέφθηκε. Σε σχέση με τη πορεία του τραυματισμού του Ενάγοντα ο Μ.Ε.3 ανέφερε ότι η επέμβαση στην οποία υποβλήθηκε ο Ενάγοντας και η πώρωση του κατάγματος ήταν άριστη. Το τραύμα έχει πλήρως ιαθεί με τη μόνη επιφύλαξη του περιορισμού της κίνησης. Ο Μ.Ε.3 ανέφερε επίσης ότι ο Ενάγοντας θα μπορούσε, από το έτος 2011 να επιστέψει στην εργασία του. Αναφερόμενος στην οστεοαρθρίτιδα ο Μ.Ε.3 είπε ότι δεν υπάρχει συγκεκριμένος χρόνος ανάπτυξης μετατραυματικής οστεοαρθρίτιδας, αλλά αυτή μπορεί να προβλεφθεί σε συνάρτηση με το βαθμό καταστροφής του αρχικού χόνδρου και τυχόν οστικών ελλειμμάτων της αρθρώσεως. Εξ ορισμού τα ενδοαρθρικά κατάγματα, όπως το συγκεκριμένο που υπέστη ο Ενάγοντας, αναμένεται ότι θα αναπτύξουν σε κάποιο άγνωστο χρόνο μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα. Μια οστεοαρθρίτιδα για να είναι ακτινολογικά εμφανής χρειάζεται έξι έως δώδεκα μήνες για να εντοπιστεί αφού παρουσιάζονται οστεόφυτα, άλατα. Όσον αφορά τις ακτινογραφίες που λήφθηκαν την 21.10.2019 (Τεκμήριο Α δι' αναγνώριση μετέπειτα Τεκμήριο 14) ο Μ.Ε.3 συμφώνησε ότι είναι πανομοιότυπες με αυτή που λήφθηκε την 21.5.2014 (Τεκμήριο 7) δηλαδή η κατάσταση του ασθενούς ακτινολογικά είναι η ίδια. Παρόλο που δεν εξέτασε τον Ενάγοντα το έτος 2019 για να εξετάσει τον περιορισμό των κινήσεων του, λαμβάνοντας υπόψη τον απεικονιστικό έλεγχο αυτός είναι ο ίδιος. Όμως η δυσκαμψία, συμπλήρωσε, οφείλεται και σε ρίκνωση των μαλακών μορίων που περιβάλλουν την άρθρωση (υμένας, δέρμα, τένοντες), πέραν των οστικών. Ο περιορισμός της κίνησης που περιγράφει στο πιστοποιητικό του είναι μόνιμος. Ο Μ.Ε.3 ανέφερε ότι ανάλογα με τη βαρύτητα της χειρωνακτικής εργασίας θα είναι και ο περιορισμός των κινήσεων του και ότι αυτή η έλλειψη κίνησης που παρουσιάζει ο Ενάγοντας περιγράφεται μεταξύ ελαφράς και μέτριας. Δέχθηκε ότι ο Ενάγοντας μπορεί να αυτοεξυπηρετείται. Πρόσθεσε ότι ο Ενάγοντας θα πρέπει να προσαρμόζει το τρόπο που εργάζεται με βάση τα ενοχλήματα για σκοπούς εκτέλεσης της εργασίας του. Δεν εντόπισε βλαισότητα. Τέλος ο Μ.Ε.3 ανέφερε ότι δεν μπορεί να δοθεί σαφής απάντηση πότε ενοχλούν τα υλικά οστεοσύνθεσης και θα πρέπει να αφαιρεθούν. Δεν υπάρχει λόγος να αφαιρεθούν αν δεν ενοχλούν. Πάντως οι ακτινογραφίες (Τεκμήριο Α για αναγνώριση μετέπειτα Τεκμήριο 14) δεν δείχνουν κάτι που να υποδεικνύει ότι τα υλικά οστεοσύνθεσης θα πρέπει να αφαιρεθούν αφού δείχνουν καλά στερεωμένα. Η Μ.Ε.4 ανέφερε στο Δικαστήριο ότι εργάζεται στο λογιστήριο του Νοσοκομείου Πάφου. Κατέθεσε στο Δικαστήριο έγγραφο που αφορά πληρωθέντα τέλη σε σχέση με τον Ενάγοντα (Τεκμήριο 11). Η μάρτυρας δεν αντεξετάστηκε. Η Μ.Ε.5 ανέφερε στο Δικαστήριο ότι είναι λειτουργός στο Επαρχιακό Γραφείο εργασίας Πάφου και ότι τα καθήκοντα της συνίστανται στην εξυπηρέτηση του κοινού, εργοδοτών, ευρωπαϊκά θέματα, θέματα ισότητας. Η Μ.Ε.5 ανέφερε στη συνέχεια ότι ο Ενάγοντας εγγράφηκε στο γραφείο της ως άνεργος την περίοδο 13.3.2012 - 6.6.
- Κατέθεσε σχετικό πιστοποιητικό (Τεκμήριο 12). Κατά την περίοδο αυτή ο Ενάγοντας παραπέμφθηκε τέσσερεις φορές σε εταιρείες για εξεύρεση εργασίας. Ο Ενάγοντας δεν εργοδοτήθηκε σε οποιαδήποτε από αυτές τις περιπτώσεις. Στη μια περίπτωση η εταιρεία ανέφερε ότι δεν εκκρεμούσε τελικά θέση, στην άλλη ότι δεν τηρούσε τις προδιαγραφές, στη τρίτη ότι δοκιμάστηκε και δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στις ανάγκες της επιχείρησης και στη τέταρτη περίπτωση ότι ο υποψήφιος (Ενάγων) «έχει πρόβλημα στο αριστερό του χέρι και δεν μπορεί να κάνει βαρετές δουλειές". Όλες οι περιπτώσεις αφορούσαν θέσεις βαφέα αυτοκινήτων. Κατέθεσε στο Δικαστήριο σχετικό πιστοποιητικό (Τεκμήριο 13). Αντεξεταζόμενη η Μ.Ε.5 ανέφερε ότι η υπηρεσία της δεν συνηθίζει να επισκέπτεται τους χώρους που στέλνει τους υποψήφιους για εργασία ούτε ελέγχει τι αναφέρει ο εργοδότης. Ο Ενάγοντας επιθυμούσε να εργαστεί ως βαφέας αυτοκινήτων. Ο Ενάγοντας μετά την 6.6.2012 δεν εγγράφηκε ξανά για ανεύρεση εργασίας ούτε επισκέφθηκε το γραφείο της για το σκοπό αυτό. Η ίδια δεν γνωρίζει κατά πόσο σήμερα ο Ενάγοντας εργάζεται. Ο Μ.Ε.6 ανέφερε στο Δικαστήριο ότι είναι ορθοπεδικός χειρούργος στο νοσοκομείο "Ευαγγελισμός". Αναγνώρισε το Τεκμήριο 5 ως την ιατρική έκθεση την οποία ετοίμασε για τον Ενάγοντα το περιεχόμενο του οποίου υιοθέτησε. Σύμφωνα με το Τεκμήριο 5 εξέτασε τον Ενάγοντα την 18.9.2014 ενώ μελέτησε και σχετικά πρόσφατες ακτινογραφίες ημερ. 21.5.2014 (Τεκμήριο 7) που του προσκόμισε ο Ενάγοντας ο οποίος του ανέφερε ότι εργαζόταν ως εργάτης (ηλεκτροκολλητής). Από την κλινική εξέταση διαπίστωσε ότι το εύρος κίνησης στον αριστερό αγκώνα του Ενάγοντα ήτο από 35 μοίρες (έκταση) μέχρι 125 μοίρες (κάμψη) ενώ οι φυσιολογικές τιμές είναι από 0 μοίρες μέχρι 145 μοίρες. Διαπίστωσε επίσης αστάθεια του αγκώνα (και όχι του ώμου ως αναφέρει εκ παραδρομής στο Τεκμήριο 5) σε βλαισότητα (δεν ήταν σταθερός όταν άνοιγε), ευαισθησία και αναφερόμενο άλγος έσω μεσαρθρίου διαστήματος. Από τις ακτινογραφίες και κλινικά, διαπίστωσε πώρωση του κατάγματος και μετατραυματική οστεοαρθίτιδα, εντονότερη στο έσω μεσάρθριο διάστημα. Δεν επηρεάστηκε το ωλένιο νεύρο. Σύμφωνα με τον Μ.Ε.6 η αντιμετώπιση του τραυματισμού του Ενάγοντα ήταν σωστή, όμως λόγω της βαρύτητας του τραυματισμού του (συντριπτικό υπερδιακονδύλιο κάταγμα αριστερού βραχιονίου οστού), αυτός είχε ήδη αναπτύξει, τέσσερα χρόνια αργότερα, μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα στον αγκώνα, με περιορισμό του εύρους της κίνησης και αστάθεια σε βλαισότητα και άλγος. Ο Ενάγων που είναι νεαρής ηλικίας θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει προβλήματα στο μέλλον εξαιτίας της οστεοαρθρίτιδας. Θα είναι πολύ δύσκολο έως αδύνατο για αυτόν να συνεχίσει να εργάζεται σε βαριά χειρωνακτική εργασία ενώ είναι πιθανό η οστεοαρθρίτιδα του να χειροτερέψει στο μέλλον και να χρειαστεί επιπλέον χειρουργικές επεμβάσεις (αφαίρεση υλικών οστεοσύνθεσης, εκτομή οστεόφυτων, αρθρόδεση αγκώνα και ολική αρθροπλαστική αγκώνα). Ο Μ.Ε.6 ανέφερε επίσης ότι ο Ενάγοντας του είπε ότι δεν μπορούσε να εκτελέσει χειρωνακτική εργασία ως επίσης ότι όταν προσπαθούσε να σηκώσει βάρος ή να βάλει δύναμη με το χέρι του είχε πόνο. Υποδείχθηκαν στον Μ.Ε.6 οι ακτινογραφίες ημερ. 21.10.2019 (Τεκμήριο Α δι' αναγνώριση) και ανάφερε ότι είναι οι ακτινογραφίες που ζήτησε ο ίδιος να γίνουν όταν είδε ξανά τον Ενάγοντα ένα περίπου μήνα πριν από την ημερομηνία που έδινε κατάθεση στο Δικαστήριο. Οι ακτινογραφίες σημειώθηκαν ως Τεκμήριο 14.Ο Μ.Ε.6 πρόσθεσε ότι οι ακτινογραφίες του Τεκμηρίου 14 δείχνουν μια ελαφρά επιδείνωση της οστεοαρθρίτιδας σε σχέση με αυτές του Τεκμηρίου
- Η οστεοαρθρίτιδα επίσης φαίνεται, συνέχισε, και στις ακτινογραφίες του Τεκμηρίου 6 που λήφθηκαν το έτος 2011, επιδεινώθηκε αρκετά το έτος 2014 και υπάρχει ελαφρά επιδείνωση της το έτος 2019.Δηλαδή σύμφωνα με τις ακτινογραφίες η οστεοαρθρίτιδα συνεχίζει να επιδεινώνεται αλλά με αργό ρυθμό. Ο Μ.Ε.6 ανέφερε ακόμα ότι η αρθρόδεση αγκώνα γίνεται σε περιπτώσεις που ο ασθενής ο οποίος έχει οστεοαρθρίτιδα πρέπει να κάνει χειρωνακτική εργασία, αλλά εξαλείφεται πλήρως η κίνηση του αγκώνα δηλαδή ενώνονται τα κόκκαλα μεταξύ τους. Αρθροπλαστική αγκώνα γίνεται όταν υπάρχει βαριά οστεοαρθρίτιδα με σκοπό να διατηρηθεί η κίνηση. Αν στο μέλλον η οστεοαρθρίτιδα που παρουσιάζει ο Ενάγοντας επιδεινωθεί σημαντικά, είναι πιθανόν να απαιτηθεί να του γίνει αρθροπλαστική επέμβαση. Αν αυτό θα χρειαστεί και πότε, δεν μπορεί να το ξέρει. Όσον αφορά την αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης, αυτή θα γίνει σε περίπτωση που αυτά αρχίσουν να ενοχλούν τον Ενάγοντα. Όταν τον εξέτασε αυτός δεν είχε τόσες ενοχλήσεις που να συνηγορούν στην αφαίρεση τους, «δεν ξέρω για το μέλλον», κατέληξε. Για την αφαίρεση των υλικών, συνέχισε, απαιτείται ποσόν €1.500 - €2.000, για την ολική αρθροπλαστική αγκώνα €9.000 - €10.000 και για τη αρθρόδεση γύρω στις €5.
- Ζητήθηκε από τον Μ.Ε.6 να σχολιάσει το περιεχόμενο των ιατρικών πιστοποιητικών που εκδόθηκαν από τον Μ.Ε.3 και ανέφερε ότι δεν έχει κάτι να πει εκτός από το γεγονός ότι το εύρος της κίνησης του αγκώνα του Ενάγοντα είναι λίγο διαφορετικό από αυτό που διαπίστωσε ο ίδιος. Ίσως, συνέχισε, αυτό να διαφοροποιήθηκε μέχρι να τον εξετάσει ο ίδιος για πρώτη φορά. Ο ίδιος πάντως δεν διαπίστωσε διαφοροποίηση του εύρους έκτασης του αγκώνα μεταξύ της πρώτης και της δεύτερης φοράς που εξέτασε τον Ενάγοντα που ήταν περίπου το ίδιο. Αντεξεταζόμενος ο Μ.Ε.6 ανέφερε ότι εξέτασε τον Ενάγοντα για πρώτη φορά την 18.9.2014 και την δεύτερη την 21.10.
- Δεν θυμόταν κατά πόσον ο Ενάγοντας ήταν αριστερόχειρας ή δεξιόχειρας. Δέχθηκε ότι σε περίπτωση που ο Ενάγοντας είναι δεξιόχειρας είναι καλύτερο για αυτόν που ο τραυματισμός του είναι στο αριστερό του χέρι. Ζητήθηκε από τον Μ.Ε.6 να σχολιάσει το γεγονός ότι ο θεράπων ιατρός του Ενάγοντα (Μ.Ε.3) κατέληξε σε διαφορετική διαπίστωση όσον αφορά το εύρος έκτασης του αριστερού αγκώνα του Ενάγοντα και απάντησε ότι αυτό μπορεί να οφείλεται σε διαφορετικό τρόπο μέτρησης. Ο ίδιος φωτογράφησε τον αγκώνα και μέτρησε με μοιρογνωμόνιο. Πάντως θεωρεί τη διαφορά ανάμεσα στις δύο μετρήσεις μικρή και άνευ σημασίας. Δέχθηκε ότι ο Ενάγοντας μπορεί να τρώει και να αυτοεξυπηρετείται. Όσον αφορά τα υλικά οστεοσύνθεσης ο Μ.Ε.6 ανέφερε ότι αυτά θα πρέπει να αφαιρεθούν αν δημιουργούν ενόχληση. Όταν είδε για τελευταία φορά τον Ενάγοντα αυτός δεν είχε ιδιαίτερη ενόχληση από αυτά. Συνήθως τα υλικά αυτά αφαιρούνται μέσα στη πρώτη πενταετία από τη τοποθέτηση τους αλλά κάποτε χρειάζεται και αργότερα και αυτό ισχύει τόσο για τα πάνω όσο και για τα κάτω άκρα. Δεν μπορεί να ξέρει κανείς αν στο μέλλον χρειαστεί η αφαίρεση των υλικών αυτών από τον Ενάγοντα. Ζητήθηκε επίσης από τον Μ.Ε.6 να σχολιάσει το γεγονός ότι δόθηκε στον Ενάγοντα αναρρωτική άδεια πέντε μηνών και ανέφερε ότι εκτιμά ότι η χρονική διάρκεια της αναρρωτικής άδειας που του δόθηκε ήταν μικρή. Στο υπόλοιπο μέρος της αντεξέτασης του επέμεινε στις θέσεις που ανέφερε κατά την κυρίως εξέταση του, περιλαμβανομένων των θέσεων του ότι ο Ενάγοντας δεν μπορεί να εργαστεί σε βαριά εργασία λόγω της κατάστασης του αριστερού αγκώνα του και ότι παρουσιάζει σαυτόν αστάθεια στη βλαισότητα. Επανεξεταζόμενος ο Μ.Ε.6 ανέφερε ότι παρόλο που δεν μπορεί να ξέρει πως ήταν η κατάσταση του Ενάγοντα μετά τον τραυματισμό του, εκτιμά όμως ότι θα έπρεπε να του δοθεί αναρρωτική άδεια ενός χρόνου έχοντας υπόψη το τραυματισμό που υπέστη και το γεγονός ότι ασκούσε βαριά χειρωνακτική εργασία. Η Μ.Ε.7 ανέφερε στο Δικαστήριο ότι εργάζεται στο δικηγορικό γραφείο της δικηγόρου των εναγόντων. Προέβηκε σε τρεις ένορκες δηλώσεις αποκάλυψης εγγράφων στα πλαίσια της παρούσας υπόθεσης ημερ. 31.3.2016, 22.10.2019 και 23.9.2019 στις οποίες ανέφερε ότι προέβαινε η ίδια στις ένορκες δηλώσεις λόγω απουσίας του Ενάγοντα στο εξωτερικό. Η Μ.Ε 7 διευκρίνισε ότι όταν προέβηκε στη πρώτη της ένορκη δήλωση ο Ενάγοντας όντως απουσίαζε στο εξωτερικό, όμως όταν προέβηκε στις υπόλοιπες δύο ο Ενάγοντας δεν απουσίαζε στο εξωτερικό και η σχετική αναφορά της οφείλεται σε παραδρομή. Η Μ.Ε.7 δεν αντεξετάστηκε. Ο Μ.Ε.8 ανέφερε στο Δικαστήριο ότι εργάζεται στο Ακτινολογικό τμήμα του νοσοκομείου "Ευαγγελισμός" Πάφου. Υποδείχθηκαν στο Μ.Ε.8 οι ακτινογραφίες του Τεκμηρίου 14 και ανέφερε ότι είναι ο ίδιος που τις έλαβε και στην συνέχεια οι ακτινογραφίες στάληκαν στον Ορθοπεδικό ιατρό. Ο Μ.Ε.8 δεν αντεξετάστηκε. Ο Μ.Υ. κατέθεσε στο Δικαστήριο βιογραφικό σημείωμα στο οποίο αναφέρονται τα προσόντα και η πείρα του (Τεκμήριο 15), μεταξύ των οποίων και το γεγονός ότι είναι ειδικός ορθοπεδικός χειρούργος. Ο Μ.Υ. ανέφερε στη συνέχεια ότι την 25.5.2016 εξέτασε τον Ενάγοντα και ότι ετοίμασε σχετική έκθεση το περιεχόμενο της οποίας υιοθέτησε και επίσης κατέθεσε στο Δικαστήριο (Τεκμήριο 16). Κατά την εξέταση ο Ενάγοντας του προσκόμισε τα ιατρικά πιστοποιητικά Τεκμήρια 3, 4 και
- Σύμφωνα με το Τεκμήριο 16 ο Ενάγοντας υπέστη υπερκονδύλιο κάταγμα του αριστερού βραχιονίου οστού (περιοχή αριστερού αγκώνα) και με το τρόπο που αντιμετωπίστηκε το κάταγμα έχει επουλωθεί σε πλήρως ικανοποιητική ανατομική θέση και άξονα χωρίς γωνίωση βλαισότητας είτε στον ώμο είτε στον αγκώνα. Παραμένει μικρού βαθμού δυσκαμψία στη κάμψη του αγκώνα κατά 15 μοίρες της πλήρους έκτασης και κατά 20 μοίρες της πλήρους κάμψης. Έχοντας υπόψη το γεγονός ότι η πλήρης έκταση του αγκώνα αλλά και η πλήρης κάμψη του δεν αποτελούν συνήθεις λειτουργικές θέσεις, εκτιμάται ότι δεν θα αντιμετωπίζει ιδιαίτερο λειτουργικό πρόβλημα κατά την επιτέλεση της εργασίας του αλλά και των συνήθων καθημερινών δραστηριοτήτων του. Λόγω του ότι το κάταγμα ήταν ενδοαρθρικό, παρουσίασε αρχόμενη οστεοαρθρίτιδα που αφορά κυρίως το έσω διαμέρισμα της άρθρωσης του αγκώνα .Τούτο δικαιολογεί περιοδική ενόχληση του αγκώνα μετά από παρατεταμένες εργώδεις χειρωνακτικές δραστηριότητες. Δεν υπάρχει οποιαδήποτε ένδειξη για αφαίρεση των μεταλλικών προσθετικών (μεγάλος αριθμός τραυματιών φέρουν τα μεταλλικά προσθετικά εφ' όρου ζωής), ενώ όσον αφορά τη πλήρως επουλωμένη χειρουργική ουλή μήκους 18 εκ. στην οπίσθια επιφάνεια του αριστερού αγκώνα, αυτή θα παραμείνει. Σύμφωνα επίσης με το Τεκμήριο 16 ο Ενάγοντας ανέφερε στον Μ.Υ. ότι δεν επέστρεψε στην εργασία του (σιδηροσυγκολλητής) λόγω του ότι η εργοδότρια εταιρεία ανέστειλε τις εργασίες του εργοστασίου, ότι ο ίδιος μετεγχειρητικά εργάστηκε ως βαφέας αυτοκινήτων με συχνότητα εργασίας 3 - 4 φορές την εβδομάδα και ότι κατά τον χρόνο της εξέτασης εργαζόταν με κανονικό ωράριο ως βαφέας αυτοκινήτων. Του ανέφερε ακόμα ότι είναι δεξιόχειρας. Ζητήθηκε από τον Μ.Υ. να συγκρίνει τις ακτινογραφίες του Τεκμηρίου 6 με αυτές του Τεκμηρίου 14 και ο Μ.Υ. αφού παρέπεμψε για το θέμα αυτό στο σχετικό μέρος του Τεκμηρίου 16, ανέφερε ότι δεν διαπιστώνει ιδιαίτερη διαφορά σε σχέση με την οστεοαρθρίτιδα. Όσον αφορά τα μεταλλικά προσθετικά (υλικά οστεοσύνθεσης), ο Μ.Υ. ανέφερε ότι η παρουσία τους επιβεβαιώνεται σε όλες τις ακτινογραφίες, δηλαδή εξακολουθούν να υφίστανται εννέα περίπου χρόνια μετά το ατύχημα. Λαμβανομένου υπόψη, συνέχισε, ότι δεν υπήρξε ένδειξη αναγκαιότητας αφαίρεσης τους λόγω μόλυνσης η αλλεργικής αντίδρασης στα μέταλλα ή λόγω κακής τοποθέτησης τους, για τον ίδιο δεν υπάρχει οποιαδήποτε ένδειξη για αφαίρεση τους παραπέμποντας και στο σχετικό μέρος της έκθεσης του, Τεκμήριο
- Περαιτέρω κατέθεσε στο Δικαστήριο προς υποστήριξη της γνώμης του στατιστική μελέτη ημερ. 7.8.2015 της Εθνικής Ιατρικής Βιβλιοθήκης των Ηνωμένων Πολιτειών (Τεκμήριο 17). Ο Μ.Υ. ρωτήθηκε κατά πόσον παρατήρησε οποιαδήποτε αστάθεια στον αγκώνα του Ενάγοντα και απάντησε ότι δεν παρατήρησε κάτι τέτοιο. Μια αστάθεια, συμπλήρωσε, προϋποθέτει ρήξη συνδέσμων μιας άρθρωσης και κάτι τέτοιο στην παρούσα περίπτωση δεν υπήρχε, εξάλλου ούτε και ο Μ.Ε.3 που ήταν ο θεράπων ιατρός του Ενάγοντα και είχε την ευκαιρία άμεσης οπτικής επαφής κατά την επέμβαση, δεν διαπίστωσε κάτι τέτοιο. Ο Μ.Υ. αναφέρθηκε στις επεμβάσεις της αρθρόδεσης και της ολικής αρθροπλαστικής του αγκώνα. Η αρθρόδεση, εξήγησε, πρόκειται για τη πλήρη χειρουργική καταστροφή της άρθρωσης του αγκώνα, ούτως ώστε να μην υπάρχει καμία απολύτως κίνηση. Διαφωνεί πλήρως με τη πιθανότητα μιας τέτοιας επέμβασης αφού εννέα και πλέον χρόνια μετά τον τραυματισμό η οστεοαρθρίτιδα εξακολουθεί να είναι αρχόμενη και να εντοπίζεται κυρίως σε ένα σημείο του αγκώνα, στην έσω του επιφάνεια. Περαιτέρω ο αγκώνας δεν αποτελεί άρθρωση επιβάρυνσης του ανθρώπινου σώματος όπως π.χ. τα γόνατα και οι ποδοκνημικές. Επίσης αφορά τον αριστερό αγκώνα ενώ ο Ενάγοντας είναι δεξιόχειρας. Όσον αφορά τον αρθροπλαστική, αυτό σημαίνει την αφαίρεση μιας φυσικής άρθρωσης και αντικατάστασης της με μια τεχνητή άρθρωση. Σύμφωνα με τη πείρα του, που είναι σχεδόν πενήντα χρόνων, δεν έχει δει στη Κύπρο ούτε μια περίπτωση αρθροπλαστικής αγκώνα. Σε ορισμένα κέντρα του εξωτερικού μπορεί να γίνει τέτοια επέμβαση, όμως είναι ακόμα σε πειραματικό στάδιο. Διαφωνεί και σε αυτή τη περίπτωση με τη πιθανότητα μιας τέτοιας επέμβασης. Όσον αφορά τη μικρού βαθμού δυσκαμψία της πλήρους έκτασης του αγκώνα κατά 15 μοίρες και της πλήρους κάμψης της άρθρωσης κατά 20 μοίρες ο Μ.Υ. ανέφερε ότι αυτές δεν απαιτούνται σε συνήθεις καθημερινές, οποιασδήποτε μορφής δραστηριότητες. Είναι για αυτό το λόγο που η μικρού βαθμού δυσκαμψία κατά τη δική του εκτίμηση, δεν δικαιολογεί ιδιαίτερο βαθμό λειτουργικής ανικανότητας. Τέλος ο Μ.Υ. ανέφερε ότι θεωρεί λογική την αναρρωτική άδεια που δόθηκε στον Ενάγοντα και ότι με το τέλος αυτής της άδειας ο Ενάγοντας θα μπορούσε να επιτελέσει και το επάγγελμα του σιδηροσυγκολλητή. Ο ίδιος ο Ενάγοντας του ανέφερε ότι δεν επέστρεψε στην εργασία του λόγω του ότι η εργοδότρια εταιρία ανέστειλε τις εργασίες του εργοστασίου της και ότι εργάστηκε ως βαφέας αυτοκινήτων με συχνότητα εργασίας 3 - 4 φορές την εβδομάδα και ακολούθως με πλήρες κανονικό ωράριο. Με βάση τα κλινικά του ευρήματα και όλα τα πιο πάνω που εξήγησε ο ίδιος εκτιμά ότι δεν υπάρχει ανικανότητα του Ενάγοντα να επιτελέσει κάποιο συγκεκριμένο επάγγελμα. Προς ενίσχυση της θέσης του παρέπεμψε στα ιατρικά πιστοποιητικά του Μ.Ε.3 όπου δεν γίνεται οποιαδήποτε αναφορά περί ανικανότητας του Ενάγοντα. Αντεξεταζόμενος ο Μ.Υ. ανέφερε ότι ο ίδιος όταν εξέτασε τον Ενάγοντα κλινικά δεν διαπίστωσε αστάθεια στον αγκώνα του, δεν διαπίστωσε δηλαδή ανώμαλη κίνηση της άρθρωσης. Επικαλέστηκε και τον θεράποντα ιατρό του Ενάγοντα (Μ.Ε.3) για να ενισχύσει την άποψη του. Ανέφερε ακόμα ότι η ρήξη συνδέσμων ουδέποτε φαίνεται σε απλές ακτινογραφίες αλλά σε μαγνητική εξειδικευμένη τομογραφία η οποία δεν έγινε στον Ενάγοντα. Ο Μ.Υ. ανέφερε επίσης ότι συμφωνεί πλήρως με τον Μ.Ε.3 όσον αφορά τη μορφή του τραυματισμού του Ενάγοντα, με τη μορφή και την ορθότητα της θεραπείας που του πρόσφερε και τέλος με τα κλινικά του ευρήματα. Ο ίδιος διαπίστωσε και αρχόμενη οστεοαθρίτιδα στην έσω επιφάνεια της άρθρωσης του αγκώνα κάτι που ο Μ.Ε.3 δεν καταγράφει στα ιατρικά του πιστοποιητικά (Τεκμήρια 3 και 4). Διαφωνεί με τον Μ.Ε.6 στα όσα αναφέρει στο ιατρική του έκθεση (Τεκμήριο 5) όσον αφορά το βαθμό δυσκαμψίας, την ύπαρξη παραμόρφωσης βλαισότητας, την ύπαρξη αστάθειας, όσον αφορά τη πιθανότητα επέμβασης αφαίρεσης των μεταλλικών προσθετικών, αρθρόδεσης κλπ. Δεν συμφώνησε με τη θέση ότι υπάρχει οστεοαθρίτιδα σε όλη την επιφάνεια του αγκώνα του Ενάγοντα. Επέμεινε ότι ο Ενάγοντας μπορεί να εργάζεται ως σιδηροσυγκολλητής, εξηγώντας ότι μπορεί να το κάνει και εφόσον έχει, μετά από παρατεταμένη χειρωνακτική δραστηριότητα περιοδικές ενοχλήσεις, αυτό δικαιολογείται. Όταν κάποιος έχει τέτοιες ενοχλήσεις, συμπλήρωσε, δεν σημαίνει ότι είναι ανίκανος για εργασία, αυτές υποχωρούν μετά από απλή ανάπαυση. Πρόσθεσε ότι έχει υπόψη του την εργασία του σιδηροσυγκολλητή ενώ ανέφερε ότι ο Ενάγοντας μπορεί να σηκώνει βάρη. Στο υπόλοιπο μέρος της αντεξέτασης του ο Μ.Υ. επέμεινε στις θέσεις του. Παρακολούθησα με προσοχή όλους τους μάρτυρες οι οποίοι κατέθεσαν ενώπιον μου και είμαι σε θέση να αξιολογήσω την όλη παρουσία και τις αντιδράσεις τους. Ο Ενάγοντας δεν μου άφησε καλή εντύπωση. Η όλη μαρτυρία του διέπετο από μία δόση υπερβολής όσον αφορά τον τραυματισμό του και τα κατάλοιπα του ως επίσης έρχεται σε πολλά σημεία της σε αντίθεση με τη μαρτυρία του ΜΕ3 και του ΜΥ. Η θέση του ότι μπορούσε να σηκώσει το αριστερό του χέρι μόνο μέχρι το ύψος του οφαλού του δεν υποστηρίζεται από καμία ιατρική μαρτυρία. Περαιτέρω μερικές από τις θέσεις του Ενάγοντας δεν αντέχουν στον έλεγχο της κοινής λογικής. Η θέση του παραδείγματος χάριν ότι μετά τον τραυματισμό του είχε πάρα πολύ δυνατούς πόνους και ότι δεν επανήλθε στην εργασία του μετά τη λήξη της αναρρωτικής του άδειας (30.4.2011), δεν υποστηρίζεται από οποιαδήποτε άλλη αποδεκτή μαρτυρία. Μάλιστα, σύμφωνα με το Τεκμήριο 3, ο ΜΕ3 εξέτασε τον Ενάγοντα την 20.4.2011 και διαπίστωσε σαφή βελτίωση της κινητικότητας του αγκώνα και πρόοδο της πωρώσεως. Αναμένεται από ένα πρόσωπο που εξακολουθεί να έχει ενοχλήσεις να επισκέπτεται τον γιατρό του για να αναζητήσει ανακούφιση και θεραπεία γι' αυτές ως επίσης όταν δεν μπορεί να επιστρέψει στην εργασία του, λόγω των ενοχλήσεων και του πόνου να επισκεφθεί το γιατρό του και να ζητήσει περαιτέρω αναρρωτική άδεια. Ο Ενάγοντας δεν το έπραξε αφού δεν επισκέφθηκε τον ΜΕ3, μετά τη λήξη της αναρρωτικής του άδειας (30.4.2011) ούτε ανέφερε ότι επισκέφθηκε άλλο γιατρό παρά μόνο τον ΜΕ3 την 21.5.2014 και τον ΜΕ6 την 18.9.2014, τρία και πλέον χρόνια αργότερα και όχι για να αναζητήσει ανακούφιση ή θεραπεία. Επίσης εγγράφηκε ως άνεργος και αναζήτησε εργασία μόνο για περίοδο τριών μηνών (13.3.2012 - 6.6.2012 - Τεκμήρια 12 και 13) και μόνο για ένα συγκεκριμένο επάγγελμα, του βαφέα αυτοκινήτων. Ένα άτομο όταν χρειάζεται εργασία για να εξασφαλίσει τα προς το ζειν είναι λογικό να αναζητήσει διάφορες εργασίες και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Δεν μου διαφεύγει το περιεχόμενο των Τεκμηρίων 12 και 13, όμως τα όσα αναφέρονται σε αυτά δεν μπορούν να ανατρέψουν τους πιο πάνω εύλογους προβληματισμούς ούτε μπορούν να υποκαταστήσουν αποδεκτή ιατρική μαρτυρία. Περαιτέρω, δεν θα πρέπει να λησμονείται ότι οι πιο πάνω περιπτώσεις όπου ο Ενάγοντας αναζήτησε εργασία και τελικά δεν εργοδοτήθηκε και αναφέρονται στο Τεκμήριο 13, δεν διερευνήθηκαν από το Επαρχιακό Γραφείο Εργασίας Πάφου. Η αναφορά του ότι δεν είχε ή έχει γνώσεις για να αναζητήσει οποιουδήποτε άλλου είδους εργασία δεν είναι πειστική. Δεν είναι πειστική ακόμα η αναφορά του ότι δεν εργαζόταν για περίοδο 2 ετών στον χxx. Δημητρίου και ότι απλώς τον βοηθούσε και ότι αυτός ως αντάλλαγμα του παρείχε στέγη και κάποια μικρά ποσά για τα έξοδα διαβίωσης του. Δεν δέχομαι επομένως το μέρος της μαρτυρίας του που έρχεται σε αντίθεση με τη μαρτυρία των ΜΕ3 και ΜΥ. Δέχομαι το μέρος της μαρτυρίας του όπου θα γίνεται ρητή αναφορά επί τούτου. Οι ΜΕ2, ΜΕ4, ΜΕ5, ΜΕ7 και ΜΕ8 μου άφησαν γενικά καλή εντύπωση, αφού απαντούσαν τις διάφορες ερωτήσεις με σαφήνεια και αμεσότητα ενώ όπου δεν είχαν σαφή άποψη των γεγονότων το ανέφεραν προς το Δικαστήριο. Ο ΜΕ3 μου άφησε καλή εντύπωση, αφού μου έδωσε την εικόνα ενός ουδέτερου και αμερόληπτου μάρτυρα, ο οποίος προσπάθησε να δώσει στο Δικαστήριο τις διαπιστώσεις και τα συμπεράσματα του με αντικειμενικότητα. Δεν μου διαφεύγει ότι ο μάρτυρας στα ιατρικά του πιστοποιητκά, Τεκμήρια 3 και 4 δεν αναφέρει ότι ο Ενάγοντας ανέπτυξε μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα. Τούτο όμως το ανέφερε ευθαρσώς κατά την κύρια εξέταση του, αναφέροντας περαιτέρω ότι δεν υπήρχε ιδιαίτερος λόγος που δεν το καταγράφει στα Τεκμήρια 3 και
- Περαιτέρω, η μαρτυρία του ΜΕ3 δεν έχει αμφισβητηθεί από πλευράς Εναγομένης ενώ ο τρόπος που αντιμετώπισε τον τραυματισμό του Ενάγοντα έχει χαρακτηριστεί ως ορθός από μέρους των ΜΕ6 και ΜΥ. Επίσης, κατά τη μαρτυρία του χρησιμοποίησε απλή και κατανοητή γλώσσα, τεκμηριώνοντας τις θέσεις του. Δέχομαι τη μαρτυρία του στο σύνολο της. Όσον αφορά τον ΜΕ6 σχημάτισα την εντύπωση ότι η μαρτυρία του είχε στοιχεία υπερβολής, ιδιαίτερα όσον αφορά τα κατάλοιπα του τραυματισμού του Ενάγοντα, αλλά και για την αναγκαιότητα να υποβληθεί ο Ενάγοντας σε εγχείρηση στο μέλλον. Ο ΜΕ6 δεν κατόρθωσε να πείσει και να τεκμηριώσει τις θέσεις του όσον αφορά την παρούσα κατάσταση του Ενάγοντα σε αντίθεση με τον ΜΕ3, ο οποίος ήταν ο θεράπων ιατρός του Ενάγοντα, και είχε χειριστεί τον τραυματισμό του από την αρχή, δηλαδή τον είχε εξετάσει και παρακολουθήσει αρκετές φορές και για σημαντικό χρονικό διάστημα αλλά και ήταν το πρόσωπο που διενήργησε την εσωτερική οστεοσύνθεση στον αγκώνα του Ενάγοντα, που επιλήφθηκε της μετεγχειρητικής φλεγμονής που παρουσίασε ο Ενάγοντας στις αρχές του 2011 κλπ. Όσον αφορά το μέρος της μαρτυρίας του ΜΕ6 για την αναγκαιότητα ο Ενάγοντας να υποβληθεί σε εγχείρηση είτε αφαίρεσης των υλικών οστεοσύνθεσης είτε εκτομής οστεοφύτων, είτε αρθρόδεσης αγκώνα, είτε ολικής αρθροπλαστικής αγκώνα, η μαρτυρία του ΜΕ6 ουσιαστικά παρέπεμψε σε απλή πιθανότητα, ανάμεσα σε άλλα ενδεχόμενα, να χρειαστεί ο Ενάγοντας να υποβληθεί σε οποιαδήποτε από τις εγχειρήσεις αυτές, χωρίς να έχει αναφερθεί σε οποιαδήποτε στοιχεία, τα οποία συνηγορούν στη διενέργεια οποιασδήποτε από τις εγχειρήσεις αυτές. Δεν δέχομαι το μέρος της μαρτυρίας του που έρχεται σε αντίθεση με τη μαρτυρία του ΜΕ3 και του ΜΥ. Τέλος, ο ΜΥ μου άφησε καλή εντύπωση, αφού και αυτός με τη σειρά του έθεσε στο Δικαστήριο τα δικά του ευρήματα, διαπιστώσεις και εκτιμήσεις με απλό και κατανοητό τρόπο, κατορθώνοντας παράλληλα να τεκμηριώσει τις θέσεις του. Δηλαδή, ο ΜΥ όπου διατύπωσε θέσεις και εκτιμήσεις, το έκανε δίδοντας σαφή και ικανοποιητική εξήγηση γι' αυτές. Περαιτέρω, η μαρτυρία του συνάδει με τη μαρτυρία του ΜΕ3, ο οποίος όπως έχει αναφερθεί πιο πάνω, ήταν ο θεράπων ιατρός του Ενάγοντα. Δέχομαι τη μαρτυρία του. Συνεπεία των πιο πάνω, βρίσκω και αποδέχομαι ότι ο Ενάγοντας τραυματίστηκε την 26.11.2010 κατόπιν πτώσης από ύψος και υπέστηκε υπέρδιακονδύλιο κάταγμα αριστερού βραχιονίου και εισήχθηκε, μέσω των Πρώτων Βοηθειών, στο Ορθοπεδικό Τμήμα του Νοσοκομείου Πάφου. Την 29.11.2010 αφού είχε υποχωρήσει το αιμάτωμα του αγκώνα οδηγήθηκε στο χειρουργείο όπου έγινε εσωτερική οστεοσύνθεση του κατάγματος με πλάκα και βίδες. Εξήλθε της κλινικής την 3.12.2010 με οδηγίες όπως παρακολουθείται στα εξωτερικά ορθοπεδικά ιατρεία. Την 3.1.2011 λόγω μετεγχειρητικής φλεγμονής έγινε επανεισαγωγή η οποία αντιμετωπίσθηκε συντηρητικά με αντιβίωση. Εξήλθε του νοσοκομείου την 7.1.2011 με το τραύμα ήρεμο και καθαρό. Την 20.4.2011 κατά την κλινική εξέταση παρατηρήθηκαν σαφής βελτίωση της κινητικότητας του αγκώνα και πρόοδος της πωρώσεως. Του χορηγήθηκε αναρρωτική άδεια μέχρι 30.4.11 και έκτοτε δεν επισκέφθηκε τα εξωτερικά ορθοπεδικά ιατρεία του νοσοκομείου. Την 21.5.2014 κατά την τελευταία κλινική εξέταση το κάταγμα έχει πωρωθεί πλήρως και οι κινήσεις του αγκώνα υπολείπονται κατά 15º η έκταση και 20º η κάμψη. Αυτή η έλλειψη κίνησης την οποία παρουσιάζει χαρακτηρίζεται μεταξύ ελαφράς και μέτριας. Ο Ενάγοντας από το 2014 παρουσιάζει αρχόμενη οστεοαρθρίτιδα στον αγκώνα, η οποία δεν έχει επιδεινωθεί μέχρι σήμερα. Ο Ενάγοντας μπορεί να αυτοεξυπηρητηθεί και να εκτελεί την εργασία του συγκολλητή-σιδερά ή άλλη χειρωνακτική εργασία από το έτος
- Θα πρέπει να προσαρμόσει τον τρόπο που εργάζεται με βάση τα ενοχλήματα του για σκοπούς εκτέλεσης της εργασίας του. Θα μπορεί να εκτελεί την εργασία του και όταν νιώθει ενοχλήσεις μετά από παρατεταμένη δραστηριότητα θα πρέπει να ξεκουράζεται. Δεν υπάρχει μέχρι σήμερα οποιαδήποτε ένδειξη που να καταδεικνύει ότι ο Ενάγοντας χρειάζεται να υποβληθεί σε επέμβαση αφαίρεσης των υλικών οστεοσύνθεσης ή σε οποιαδήποτε άλλη επέμβαση (αρθρόδεση, αρθροπλαστική αγκώνα, εκτομή οστεοφύτων). Ο Ενάγοντας εργάστηκε στην Εναγόμενη την περίοδο 10.11.2010 - 28.2.2012 και ακολούθως τις περιόδους 16.4.2015 - 31.8.2017, 23.11.2017 - 31.10.2018, 27.11.2018 -27.1.2019 και 15.2.2019 - 31.8.2019 (Τεκμήριο 9). Ο Ενάγοντας εγγράφηκε ως άνεργος και αναζήτησε εργασία την περίοδο 13.3.2012 - 16.6.2012 ως βαφέας αυτοκινήτων και όχι σε οποιαδήποτε άλλη περίοδο και ούτε επισκέφθηκε ξανά για το σκοπό αυτό το Γραφείο Εργασίας. Σύμφωνα με τη νομολογία, οι αποζημιώσεις που επιδικάζονται από τα Δικαστήρια πρέπει να είναι δίκαιες και λογικές. Ο σκοπός της επιδίκασης αποζημιώσεων είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά, χωρίς να τίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα. (Βλ. Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi
(1982)1 CLR 789). Στην υπόθεση Μαυροπετρή ν. Γεωργίου Λουκά
(1995)1 ΑΑΔ 66, 74-75, λέχθηκε ότι: «Η νομολογία αποκαλύπτει σταθερή άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων, τάση που αντανακλά μεγαλύτερη ευαισθησία για τον ανθρώπινο πόνο, την αγωνία της αναπηρίας και τη ψυχική οδύνη από την περιθωριοποίηση από τις συνήθεις δραστηριότητες του ανθρώπου (βλ. μεταξύ άλλων Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi
(1982)1 CLR 789), Polykarpou v. Adamou
(1988)1 CLR 727, Φοινικαρίδης και άλλη ν. Γεωργίου και άλλων
(1991)1 ΑΑΔ 475, Παναγή ν. Θεοδώρου
(1992)1(Β) ΑΑΔ 1303, Κωνσταντίνου ν. Ιωάννου
(1993)1 ΑΑΔ 669). Σταθερή είναι όμως η αρχή του δικαίου ότι οι αποζημιώσεις πρέπει να είναι κοινωνικά παραδεκτές. Η αποζημίωση για αστικά αδικήματα δεν έχει σκοπό τη τιμωρία αλλά την αποκατάσταση. Αυτή τούτη η ατέλεια του χρήματος ως μέσου για αποκατάσταση, δεν πρέπει να επενεργεί προς επαύξηση των αποζημιώσεων.» Η βασική αρχή η οποία διέπει τον καθορισμό των αποζημιώσεων, είναι η αποκατάσταση του θύματος του αστικού αδικήματος στη θέση, στην οποία εύλογα θα μπορούσε να αναμένεται ότι θα ευρισκόταν εάν δεν τραυματιζόταν. Αυτή είναι η βασική αρχή, η οποία διέπει τον καθορισμό των αποζημιώσεων στο δίκαιο των αστικών αδικημάτων υπό τον όρο πάντα ότι η ζημιά, η οποία αποδίδεται, είναι εύλογη μεταξύ των διαδίκων (Μιχαήλ κ.α.ν. Φίλιου Γ. Συκοπετρίτη Λτδ κ.α.
(2000)1(Β) ΑΑΔ 1049, Ιακώβου ν. Παπαδάκη κ.α. (2000 1(Γ) ΑΑΔ 2079. Προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο υπό την έννοια της αρχής του stare decisis αλλά παρέχουν καθοδήγηση. Πρέπει, επίσης, να λαμβάνεται υπόψη η συνεχής μείωση της αξίας του χρήματος (Κώστας Ιακώβου (ανωτέρω), Karkallis v. Galatariotis & Sons
(1980)1 CLR 265). Συνοψίζοντας τα πιο πάνω, λαμβάνω ιδιαίτερα υπόψη μου τον πόνο και τη ταλαιπωρία που υπέστηκε ο Ενάγοντας λόγω του τραυματισμού του, ο οποίος ήταν σοβαρός, ότι υποβλήθησε σε εγχείρηση και νοσηλεύθηκε δύο φορές στο Νοσοκομείο Πάφου, ότι υπέστηκε τον τραυματισμό σε μία σχετικά νεαρή ηλικία, το γεγονός ότι σήμερα φέρει μόνιμη χειρουργική ουλή στην οπίσθια επιφάνεια του αριστερού αγκώνα μήκους 18 εκατοστών ως επίσης θα παρουσιάζει στον αγκώνα τον ως άνω αναφερόμενο μόνιμο επηρεασμό της κάμψης και της έκτασης του αλλά και την αρχόμενη μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα που έχει αναπτύξει, παράγοντας που θα του προκαλεί ενοχλήματα και ότι φέρει μέσα στο σώμα του τα υλικά οστεοσύνθεσης. Κρίνω επομένως ότι ο Ενάγοντας δικαιούται σε γενικές αποζημιώσεις το ποσό των €25.000,00 το οποίο θεωρώ ότι είναι μία εύλογη και δίκαιη αποζημίωση για όσα έχει υποστεί. Επιδικάζω ακόμα νόμιμο τόκο από την ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής (22.11.2012) αφού δεν έχει δοθεί οποιαδήποτε εξήγηση γιατί δεν καταχωρήθηκε η αγωγή νωρίτερα, δεδομένου ότι ο τραυματισμός του Ενάγοντα επεσυνέβη δύο χρόνια προηγουμένως. Απώλεια μελλοντικών απολαβών Ένα πρόσωπο που υπέστη απώλεια της εισοδηματικής του ικανότητας που προήλθε από τραυματισμό, δικαιούται σε αποζημίωση. (Βλ. Φρίξος Νικολαϊδης, Αποζημιώσεις για Σωματικές Βλάβες και Θανατηφόρα Ατυχήματα, Έκδοση 2019, σελ.30-34. Όπως έχει ήδη αναφερθεί πιο πάνω, η θέση του Ενάγοντα, ως επίσης του ΜΕ6 ότι ο Ενάγοντας δεν μπορεί να ασκεί το επάγγελμα του συγκολλητή-σιδερά, ή οποιαδήποτε άλλη βαριά χειρωνακτική εργασία, συμπεριλαμβανομένου του βαφέα αυτοκινήτων, δεν έχει γίνει δεκτή για τους λόγους που έχουν εξηγηθεί πιο πάνω. Αντίθετα έχει γίνει δεκτή η αντίθετη θέση του ΜΥ και ΜΕ3. Καταλήγω, επομένως, ότι ο Ενάγοντας δεν δικαιούται οποιοδήποτε ποσό ως απώλεια μελλοντικών εισοδημάτων. Ειδικές Ζημιές Αποτελεί καθιερωμένη αρχή ότι οι ειδικές ζημιές πρέπει να καταγράφονται στις έγγραφες προτάσεις και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα με συγκεκριμένη σαφή και αποδεκτή μαρτυρία. Η απόδειξη τους κινείται πάντοτε μέσα σε αυστηρά πλαίσια (βλ. Bonham-Carter v. Hyde Park Hotel Ltd
(1948)64 TLR 177, 178, Ηρακλέους ν. Πέτρου
(1994)1 ΑΑΔ 239, Cyprus Agriculture and Transport Co Ltd and another v. The Attorney General
(1971)1 AAD 267, Papakokkinou v. Kanther
(1982)1 AAΔ 65, Kakoullou v. Kakoulli
(1985)1 AAD 355, Κούνουνα κ.α. ν. Κώστας Κυριάκου & Υιός Λτδ κ.α.
(2001)1(Γ) ΑΑΔ 2126). Οι δικηγόροι των δύο πλευρών δήλωσαν ότι συμφωνούν οι αξιώσεις του Ενάγοντα για ιατρικά έξοδα, φάρμακα και πιστοποιητικά που αναφέρονται στην παράγραφο 8.1 των λεπτομερειών ειδικών ζημιών του Ενάγοντα στην Έκθεση Απαίτησης ανέρχονται σε €3.303,
- Ο Ενάγοντας αξιώνει στην παράγραφο 8.2 ποσό €15.600,00 για απώλεια απολαβών από 26.11.10 μέχρι 21.5.12 και ποσό €15.200,00 από 21.5.12 μέχρι 10.10.
- Ο ίδιος ο Ενάγοντας έχει παραδεχθεί ότι οι εργοδότες του, του κατέβαλλαν τους μισθούς του από τον τραυματισμό του μέχρι το τέλος του
- Σύμφωνα επίσης με τη μαρτυρία του ΜΕ3, την οποία έχω αποδεχθεί, δόθηκε στον Ενάγοντα αναρρωτική άδεια 5 μηνών, ήτοι μέχρι 30.4.
- Ο Ενάγοντας δεν επισκέφθηκε τον ΜΕ3 μετά την πιο πάνω ημερομηνία ούτε του δόθηκε οποιαδήποτε περαιτέρω αναρρωτική άδεια. Ο ίδιος ο ΜΕ3 ανέφερε κατά τη μαρτυρία του, την οποία έχω αποδεχθεί, ότι ο Ενάγοντας θα μπορούσε να επιστρέψει στην εργασία του με τη λήξη της αναρρωτικής του άδειας εντός του έτους
- Περαιτέρω ενώ ο Ενάγοντας κατά τη μαρτυρία του ανέφερε ότι από το χρόνο του τραυματισμού του είχε απολαβές €200 την εβδομάδα πλέον διαμονή, στο Τεκμήριο 1 αναφέρεται ότι οι απολαβές του ήταν μηδέν, ενώ στο Τεκμήριο 2Α αναφέρεται ότι οι απολαβές του ήταν €341,00 παρατηρείται δηλαδή αντίθεση μεταξύ της μαρτυρίας του Ενάγοντα και των Τεκμηρίων 1 και 2Α και μία σύγχυση όσον αφορά τις απολαβές του Ενάγοντα κατά το χρόνο του τραυματισμού του ενώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι η πλευρά της Εναγομένης δεν παραδέχεται τη σχετική αναφορά στην Έκθεση Απαίτησης, ότι δηλαδή ο Ενάγοντας είχε απολαβές γύρω στα €200,00 εβδομαδιαίως πλέον οι Κοινωνικές του Ασφαλίσεις. Παρατηρώ επίσης ότι σε όλες τις περιόδους εργοδότησης του Ενάγοντα, σύμφωνα με το Τεκμήριο 1, ο Ενάγοντας δεν είχε απολαβές λιγότερες των €341,
- Δεν παρατηρείται δηλαδή, με βάση τα πιο πάνω τεκμήρια, μείωση απολαβών. Κρίνω επομένως ότι ο Ενάγοντας δεν δικαιούται οποιοδήποτε ποσό για απώλεια απολαβών. Απομένει η αξίωση του Ενάγοντα για κόστος ιατρικών εξετάσεων και μελλοντικών εγχειρήσεων και/ή εξόδων μετάβασης σε ιατρικά κέντρα. Σε σχέση με το ζήτημα αυτό έχει γίνει αποδεκτή η μαρτυρία των ΜΕ3 και ΜΥ, ότι τα υλικά οστεοσύνθεσης δεν αφαιρούνται, εκτός αν προκαλούν ενοχλήσεις και ότι μέχρι σήμερα δεν υπάρχει οποιαδήποτε ένδειξη περί ενοχλημάτων και επομένως δεν υπάρχει οποιοσδήποτε λόγος που να συνηγορεί υπέρ της αφαίρεσης των υλικών οστεοσύνθεσης. Σε ότι αφορά δε την πιθανότητα να υποβληθεί ο Ενάγοντας σε επέμβαση αρθρόδεσης του αγκώνα ή σε επέμβαση ολικής αρθροπλαστικής του αγκώνα, σύμφωνα με τη μαρτυρία που έχω αποδεχθεί δεν υπάρχει οποιοσδήποτε λόγος που να συνηγορεί σε μία τέτοια επέμβαση. Ακόμη και ο ΜΕ6, κατά τη μαρτυρία του, αναφέρθηκε σε απλή πιθανότητα να χρειαστεί ο Ενάγοντας να υποβληθεί σε οποιαδήποτε από τις πιο πάνω επεμβάσεις, χωρίς να αναφέρει ότι υπήρχε οποιαδήποτε ένδειξη που να καταδείκνυε την ανάγκη διενέργειας τους. Κρίνω, επομένως, ότι ο Ενάγοντας δεν δικαιούται οποιοδήποτε ποσό σε σχέση με την αξίωση του αυτή. Έχοντας επομένως υπόψη όλα τα πιο πάνω, κρίνω ότι ο Ενάγοντας δικαιούται για ειδικές ζημιές το συνολικό ποσό των €3.303,
- Με γνώμονα τις κατευθυντήριες γραμμές της νομολογίας (βλ. Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου
(1991)1 ΑΑΔ 475, Miller κ.α. ν. Petek
(1999)1(Γ) AΑΔ 2091, Θεοδούλου ν. Α. Panayides Contracting Ltd
(1999)1(Γ) ΑΑΔ 2134) και με βάση τα δεδομένα της παρούσας υπόθεσης, (δεν υπάρχει μαρτυρία πότε ακριβώς καταβλήθηκαν τα ποσά των ειδικών ζημιών που έχουν συμφωνηθεί) επιδικάζεται επί του ½ του ποσού των ειδικών αποζημιώσεων, νόμιμος τόκος από την ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής. Οι υπόλοιπες αξιώσεις του Ενάγοντα δεν γίνονται αποδεκτές αφού η πλευρά του Ενάγοντα έχει αποτύχει να τις αποδείξει. Συνεπεία των πιο πάνω, εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον της Εναγομένης για: (α) €25.000 ως γενικές αποζημιώσεις με νόμιμο τόκο από 22.11.
- (β) €3.303,93 ως ειδικές αποζημιώσεις με νόμιμο τόκο επί του ½ του ως άνω ποσού (€1.651,97) από 22.11.2012 μέχρι σήμερα. Νοείται ότι θα υπολογίζεται νόμιμος τόκος από σήμερα πάνω σε ολόκληρο το ποσό της απόφασης. Απομένει το θέμα των εξόδων. Είναι γεγονός ότι η πλευρά της Εναγομένης αμέσως πριν την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας (23.9.2019) δήλωσε στο Δικαστήριο ότι είναι πρόθυμη να καταβάλει στην πλευρά του Ενάγοντα το ποσό των €30.000,00 πλέον δικηγορικά έξοδα προς ικανοποίηση των αξιώσεων του Ενάγοντα, ενώ την 22.10.2019 το αύξησε σε €35.000,
- Η πλευρά του Ενάγοντα δεν αποδέχθηκε τις πιο πάνω προτάσεις. Η πλευρά της Εναγόμενης εισηγείται ότι αυτές οι προτάσεις αποτελούν ανέκκλητες προτάσεις, οι οποίες ισοδυναμούν με «πληρωμή στο Δικαστήριο» και ότι έτσι θα πρέπει να αντιμετωπιστούν από το παρόν Δικαστήριο. Επομένως, σύμφωνα με την εισήγηση της πλευράς της Εναγόμενης, θα πρέπει να επιδικαστούν έξοδα υπέρ του Ενάγοντα μόνο μέχρι την 23.9.2019, έχοντας υπόψη ότι το ποσό που τελικά επιδικάστηκε στον Ενάγοντα, στην παρούσα αγωγή, δεν ξεπέρασε το πιο πάνω ποσό. Παρέπεμψε σε σχετική νομολογία και σύγγραμμα για υποστήριξη της θέσης της. Δεν συμφωνώ με τη θέση αυτή. Κατ' αρχάς η πρώτη πρόταση έγινε κατά την ημερομηνία που άρχισε η ακροαματική διαδικασία και ενώ ο Ενάγοντας ήταν έτοιμος να δώσει μαρτυρία. Η δεύτερη πρόταση έγινε σε ημερομηνία που ήταν έτοιμοι να δώσουν μαρτυρία οι ΜΕ2 και ΜΕ
- Δηλαδή ενώ η ακροαματική διαδικασία ήτο έτοιμη να αρχίσει στην πρώτη περίπτωση και ενώ είχε ήδη αρχίσει στη δεύτερη περίπτωση. Σύμφωνα με το σύγγραμμα Halsbury's Laws of England 4th Edition Vol.37, σελίδες 223-224, παράγραφοι 294-296, που παρέπεμψε η πλευρά της Εναγομένης, η προσφορά θα πρέπει να είναι γραπτή και το Δικαστήριο να θεωρεί ότι είναι εύλογο να γίνει αποδεκτή η πρόταση, πράγμα που δεν συμβαίνει στην παρούσα περίπτωση. Θα πρέπει επίσης όταν γίνεται η πρόταση να δίνεται εύλογος χρόνος στην άλλη πλευρά να την μελετήσει. Στην παρούσα περίπτωση ο χρόνος που έγινε την πρώτη φορά ήταν υπό το βάρος, την πίεση που είχε η πλευρά του Ενάγοντα να προσκομίσει μαρτυρία για να παρουσιάσει την υπόθεση της κατά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας και τη δεύτερη φορά να προσκομίσει περαιτέρω μαρτυρία κατά τη συνέχιση της ακροαματικής διαδικασίας. Δεν έγινε δηλαδή σε στάδιο που θα είχε εύλογο χρόνο η πλευρά του Ενάγοντα να την μελετήσει ενώ δεν θα μπορούσε να εξετασθεί κατά πόσο η πρόταση ήταν εύλογη από τη στιγμή που υπήρχε διαφωνία ως προς τα κατάλοιπα του τραυματισμού του Ενάγοντα. Σύμφωνα με το πιο πάνω σύγγραμμα στη σελ. 293, παρ. 294 "the offer must not be brought to the attention of the trial judge until after all questions of liability and quantum have been decided". Η πλευρά της Εναγόμενης παρέπεμψε και στην Calderbank v. Calderbank [1975] 3 All ER 33, όπου όμως στην υπόθεση αυτή η πρόταση περιέχετο σε ένορκη δήλωση, ήτο δηλαδή και πάλι σε γραπτή μορφή και όχι σε προφορική, όπως στην παρούσα περίπτωση. Πέραν των πιο πάνω, δεν δηλώθηκε ρητώς από την πλευρά της Εναγόμενης ότι οι πιο πάνω προτάσεις αποτελούσαν ανέκκλητες προτάσεις. Τέλος, σημειώνεται ότι όλοι οι μάρτυρες που παρουσιάστηκαν από την πλευρά του Ενάγοντα, αποσκοπούσαν στην απόδειξη της απαίτησης του Ενάγοντα και δεν διαπίστωσα να κλήθηκαν αχρείαστοι μάρτυρες. Ειδικότερα, οι ΜΕ2, ΜΕ4, ΜΕ5, ΜΕ7 και ΜΕ8 όπως προκύπτει από τη μελέτη της μαρτυρίας, κλήθηκαν να δώσουν μαρτυρία και για θέματα που τέθηκαν κατά την αντεξέταση, είτε του Ενάγοντα είτε άλλων μαρτύρων. Επιδικάζονται επομένως έξοδα υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον της Εναγόμενης στην ανάλογη κλίμακα, ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) Α. Ν. Κονής, Π.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο