GORDIAN HOLDINGS LIMITED ν. ΧΡΙΣΤΟΥ κ.α., Αρ. Αγωγής: 2475/10, 19/10/2020 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2020:A113 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ Ενώπιον: Στ. Σταύρου, Π.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 2475/10 Μεταξύ: GORDIAN HOLDINGS LIMITED Ενάγουσας και
- CHRIS 1 STOP LIMITED
- CHRIS ONE STOP HOLDINGS LIMITED
- CHRIS QUICK STOP HOLDINGS LIMITED
- CHRIS 2 STOP HOLDINGS LIMITED
- CHRIS APHRODITE HILLS MINIMARKET LIMITED
- xxx xxx ΧΡΙΣΤΟΥ
- xxx xxx ΠΟΛΕΜΙΤΗ
- xxx xxx xxx ΧΡΙΣΤΟΥ Εναγομένων 19 Νοεμβρίου 2020 Εμφανίσεις: Για την Ενάγουσα: κα Μ. Καραγιαννίδου για Ιωάννης Παπαζαχαρίας ΔΕΠΕ Για την Εναγόμενη 8: κα Π. Τσαπούτσιη για Χρίστο Σιμιλλίδη Α Π Ο Φ Α Σ Η Με την παρούσα αγωγή που καταχωρήθηκε προ δεκαετίας και πλέον, η ενάγουσα τράπεζα, στη βάση πιστωτικής διευκόλυνσης, διεκδικούσε από τους εναγόμενους 1-8 το ποσό των €774.783,61 πλέον τόκο προς 11.75% από 22.6.2010 επί ποσού €756.810,07, με κεφαλοποίηση των τόκων δύο φορές τον χρόνο, την 30ην Ιουνίου και 31ην Δεκεμβρίου, μέχρι πλήρους εξόφλησης. Επιπλέον ζητούσε την έκδοση 4 συνολικά διαταγμάτων εκποίησης υποθήκης, δύο εναντίον του εναγόμενου 6, ένα εναντίον της εναγόμενης 7 και ένα εναντίον της εναγόμενης
- Στις 7.9.2020 εκδόθηκε εκ συμφώνου απόφαση υπέρ της ενάγουσας και εναντίον των εναγομένων 1-7 για το ποσό της απαίτησης ως είχε διαμορφωθεί μαζί με τους αναλογούντες τόκους, δηλαδή για €1.366.577,48 πλέον τόκο προς 6.5% από 1.7.2020 με κεφαλοποίηση των τόκων δύο φορές τον χρόνο, την 30ην Ιουνίου και 31ην Δεκεμβρίου, μέχρι πλήρους εξόφλησης. Επίσης εκδόθηκαν τα διατάγματα εναντίον των εναγομένων 6 και
- Η εναγόμενη 8 ωστόσο διαχώρισε τη θέση της από τους υπόλοιπους, αρνούμενη το χρέος, την υποθήκη και την όποια ευθύνη της για αυτά. Μάλιστα ζήτησε την τροποποίηση της γενικής φύσεως - κοινή μετά των άλλων εναγόμενων Υπεράσπισης ημερ.15.12.2010 - επιδιώκοντας να προβάλει εξειδικευμένους ισχυρισμούς και θέσεις. Συγκεκριμένα υπέβαλε αίτηση τροποποίησης στις 14.9.2020, η οποία εγκρίθηκε εκ συμφώνου και εισήγαγε στο δικόγραφο ή καλύτερα διόρθωσε, κάποια λάθη που αφορούσαν στην αρίθμηση των εναγομένων. Δεν αρκέστηκε όμως μόνο σε αυτό. Μετά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας και αφού είχε συμπληρωθεί η μαρτυρία του μοναδικού μάρτυρα της ενάγουσας (ΜΕ1), καταχώρησε δεύτερη αίτηση τροποποίησης στις 21.9.2020 ζητώντας ουσιαστικές και εκτεταμένες αλλαγές στο δικόγραφο. Η εν λόγω αίτηση συνάντησε την ένσταση της πλευράς της ενάγουσας, οδηγήθηκε σε ακρόαση και τελικώς απορρίφθηκε από το Δικαστήριο στη βάση του σκεπτικού της ενδιάμεσης απόφασης ημερ. 29.9.
- Έτσι η ακρόαση διεξάχθηκε στη βάση της δικογραφημένης εικόνας των πραγμάτων μέχρι και την έκδοση του διατάγματος τροποποίησης ημερ.14.9.
- Όπως προανέφερα, η ενάγουσα κάλεσε ένα και μόνο μάρτυρα, τον xxx Τσαγγάρη (ΜΕ1) ενώ αντίλογος υπήρξε μόνο από την ίδια την εναγόμενη 8, xxx xxx xxx Χρίστου. Ο ΜΕ1 υιοθετώντας γραπτή δήλωση (έγγραφο 1) αναφέρθηκε στο χρονικό της πιστωτικής διευκόλυνσης και κατάθεσε όλα τα σχετικά με την υπόθεση, έγγραφα. Συγκεκριμένα κατάθεσε τα εξής: τεκμήριο 1 - Διάταγμα διακανονισμού μεταξύ Τράπεζας Κύπρου και ενάγουσας ημερ. 23.5.
- τεκμήριο 2 - Πιστοποιητικό σύστασης, ημερομηνίας 19 Μαΐου
- τεκμήριο 3Α-Γ - Πιστοποιητικό σύστασης εναγόντων, πιστοποιητικό αλλαγής ονόματος εναγόντων και άδεια λειτουργίας εναγόντων από Κεντρική Τράπεζα. τεκμήριο 4Α, Β - Πιστοποιητικό σύστασης εναγόμενης 1 και πιστοποιητικό αλλαγής ονόματος εναγόμενης
- τεκμήριο 5 - Συμφωνία τρεχούμενου λογαριασμού, ημερ. 2.4.
- τεκμήριο 6 - Πρακτικά συνεδριάσεως ημερ.2.4.
- τεκμήριο 7Α, Β - Συμφωνία αύξησης ορίου ημερ. 21.4.2008 και πρακτικά συνεδρίασης ημερ.21.4.
- τεκμήριο 8Α-Γ - Επιστολή ειδοποίησης ημερ. 21.9.2009, για αύξηση ορίου τρεχούμενου λογαριασμού, συμφωνία αύξησης τρεχούμενου λογαριασμού με ενσωματωμένη εγγύηση ημερομηνίας 12.10.2009 και πρακτικά συνεδρίασης ίδιας ημερομηνίας. τεκμήριο 9Α-Γ - Σύμβαση, έγγραφο υποθήκης, ημερ. 15.10.2009 και τίτλους ιδιοκτησίας με αριθμό εγγραφής 0/15xx
- τεκμήριο 10 - Επιστολή τερματισμού προς την εναγόμενη 8 ημερ. 28.4.2010 τεκμήριο 11 - Επιστολή προς εναγόμενη 8 ημερ. 24.2.2010 τεκμήριο 12 - Πιστοποιητικό δυνάμει του Άρθρου 22 του περί Αποδείξεως Νόμου μαζί με συνημμένες καταστάσεις λογαριασμού. τεκμήριο 13 - Πιστοποιητικό δυνάμει του Άρθρου 35 του περί Αποδείξεως Νόμου. τεκμήριο 14 - Αναθεωρημένη κατάσταση λογαριασμού. τεκμήριο 15Α, Β - Αναλυτική κατάσταση λογαριασμού. τεκμήριο 16 - Δέσμη από διάφορες δημοσιεύσεις που αφορούν το επιτόκιο στον ημερήσιο τύπο. τεκμήριο 17 - Απόφαση Δικαστηρίου ημερ.7.9.
- Πέραν των όσων αναφέρει στη γραπτή του δήλωση ο μάρτυρας, προέβη σε κάποιες διευκρινήσεις ειδικά σε σχέση με τις καταστάσεις λογαριασμού. Για το τεκμήριο 14 εξήγησε ότι ξεκινά από 1.10.2010 και τελειώνει στις 30.6.2020 με υπόλοιπο €1.366.577,
- Σε αυτήν έχει συμπεριλάβει μόνο τις χρεώσεις που η ενάγουσα, κατόπιν νομικής συμβουλής, αποφάσισε να διεκδικήσει. Το τεκμήριο 15Α ξεκινά από το άνοιγμα του λογαριασμού στις 17.4.2007 και τελειώνει στις 31.12.
- Περιλαμβάνει έξοδα και αυξημένες χρεώσεις τόκων που συμποσούνται στο ποσό των €46.580,25, το οποίο παρουσιάζεται ως πίστωση στην αναδομημένη κατάσταση (τεκμήριο 14). Με άλλα λόγια είναι ωσάν η αναδομημένη κατάσταση να ανατρέχει στην ημερομηνία ανοίγματος του λογαριασμού. Τέλος για το τεκμήριο 15Β ανέφερε ότι παρουσιάζει τους τόκους υπερημερίας με τους οποίος χρεώθηκε ο επίδικος λογαριασμός. Οι τόκοι αυτοί περιλήφθηκαν στο τεκμήριο 15Α και αφαιρέθηκαν στο τεκμήριο
- Κατά την αντεξέταση απέρριψε υποβολή της ευπαιδεύτου συνηγόρου της εναγόμενης 8 ότι ο επίδικος λογαριασμός θα έπρεπε, δυνάμει απόφασης της Κεντρικής Τράπεζας, να χρεώνεται με επιτόκιο 1%, εξηγώντας ότι υπήρξαν δύο συμφωνημένες τροποποιήσεις επιτοκίου τον 4/2008 και τον 10/
- Σε σχέση με το εγγυητήριο έγγραφο (τεκμήριο 8Β) ανέφερε ότι δόθηκε στην εναγόμενη 8 για μελέτη, πριν την υπογραφή της εν λόγω σύμβασης. Μάλιστα στη σελ.4 του εν λόγω τεκμηρίου υπάρχει ενυπόγραφη δήλωση της εναγόμενης 8 ημερ.12.10.2009 ότι παρέλαβε αυτοπροσώπως τα έγγραφα. Ο ίδιος, μολονότι δεν ήταν παρών κατά την υπογραφή του τεκμηρίου 8Β από την εναγόμενη 8, επέμενε ότι της εξηγήθηκαν όλοι οι όροι της σύμβασης πριν υπογράψει και έλαβε μάλιστα ανεξάρτητη νομική συμβουλή από τη δικηγόρο xxx xxx Θεοφάνους. Διαφώνησε ότι από πλευράς τράπεζας είχε λεχθεί στην εναγόμενη 8 πως η εγγύησή της θα ήταν μόνο για ποσό €100.000, παραπέμποντας στο ίδιο το τεκμήριο 8Β, όπου προσδιορίζεται ως εγγύηση ποσό €660.
- Πρόσθεσε μάλιστα ότι η εναγόμενη ήταν 25 χρονών τότε και είχε ήδη σπουδάσει γιατρός και υπέγραψε χωρίς οποιανδήποτε πίεση. Σχετική επί τούτου δήλωσή της επίσης ενσωματώνεται στο τεκμήριο 8Β. Διευκρίνισε περαιτέρω πως όταν παρουσιάστηκε υπέρβαση του τρεχούμενου λογαριασμού, στάλθηκαν σχετικές επιστολές προς την εναγόμενη
- Παράλληλα διασαφήνισε ότι οι επιστολές (τεκμήρια 10 και 11) απεστάλησαν στην τελευταία γνωστή διεύθυνση της εναγόμενης 8, η οποία ήταν Ε.... Β... xx, 8xx1, Πάφος. Εν πάση περιπτώσει, της επιδόθηκαν νομότυπα - μέσω του συζύγου της - και με ιδιώτη επιδότη στις 17.6.
- Ο εν λόγω επιδότης προέβη και σε σχετική ένορκη δήλωση ενώπιον του πρωτοκολλητή, επιβεβαιώνοντας το γεγονός. Τέλος ο μάρτυρας αρνήθηκε ότι η τράπεζα, κατά την υπογραφή της σύμβασης το 2009, απέκρυψε τη δυσχερή οικονομική κατάσταση της εναγόμενης 1 εταιρείας. Στον αντίποδα η εναγόμενη 8 δέχθηκε ότι υπέγραψε το εγγυητήριο και την υποθήκη (τεκμήρια 8Β και 9) τον 10/2009, ισχυριζόμενη όμως ότι η τράπεζα την παραπλάνησε, αφού δεν της επέστησε την προσοχή στην κακή οικονομική κατάσταση της εναγόμενης 1 προτού υπογράψει. Πήγε την ώρα που θα έκλεινε η τράπεζα, γύρω στις 3μμ. Μέσα σε 10 λεπτά έγιναν όλα - χωρίς να της εξηγήσει κανείς τις συνέπειες. Ούτε και της δόθηκαν τα έγγραφα από πριν για να τα μελετήσει. Η ίδια τότε ήταν φοιτήτρια στην Ελλάδα. Η διεύθυνση της στην Κύπρο πάντως και τότε και τώρα είναι Π..... χ, 8χχ6, Πάφος. Ως προς τούτο παρουσίασε ως τεκμήριο 18 έντυπο της Ελληνικής Τράπεζας, όπου αναγράφεται η εν λόγω διεύθυνση. Περαιτέρω ανέφερε ότι ουδέποτε εξουσιοδότησε την τράπεζα να αυξήσει το όριο του λογαριασμού και θεωρεί εν πάση περιπτώσει ότι το επιτόκιο με το οποίο θα έπρεπε να χρεώνεται είναι 1%. Ως προς τούτο παρουσίασε ως τεκμήριο 19 ανακοίνωση της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου ημερ. 21/12/
- Αντεξεταζόμενη διευκρίνισε ότι το τεκμήριο 18 το έχει στην κατοχή της από τις 18.10.
- Όσον αφορά το τεκμήριο 19 το εκτύπωσε στις 14.9.2020, μετά που έλαβε τους αναδομημένους λογαριασμούς. Ζητηθείσα να εξηγήσει το περιεχόμενο του εγγράφου, δήλωσε αδυναμία, λέγοντας ότι δεν είναι οικονομολόγος για να μπορεί να το πράξει. Σε σχέση με την εγγύηση, ανέφερε ότι γνωρίζει τι είναι, αλλά δεν αντιλαμβάνεται πώς η τράπεζα την έβαλε εγγυήτρια για ποσό €600.000, αφ' ης στιγμής το ενυπόθηκό ακίνητο της είχε αξία καταναγκαστικής πώλησης μόλις €230.
- Το 2009 που υπέγραψε την εγγύηση ήταν 25 ετών - χωρίς οποιεσδήποτε γνώσεις επί οικονομικών θεμάτων. Ο εναγόμενος 6 είναι σύζυγός της και η εναγόμενη 7 μητέρα της. Η εναγόμενη 1, εξ όσων γνωρίζει, ανήκει στον εναγόμενο
- Η ίδια όμως δεν γνώριζε τις συναλλαγές της εταιρείας, αφού μέχρι τις 4.12.2009 δεν ήταν καν στην Κύπρο. Αναγνώρισε την παραλαβή όλων των εγγράφων του τεκμηρίου 8Β, όχι όμως στις 21.9.2009, αλλά στις 12.10.2009 που τα υπέγραψε κιόλας. Την ημέρα εκείνην ήταν με τον σύζυγό της. Στις 21.9.2009 δεν βρισκόταν καν στην Κύπρο, αφού το τελευταίο της μάθημα το έδωσε στις 4.10.
- Σε σχέση με την παραπλάνηση ανέφερε ότι οι παρόντες στη συμφωνία, μάρτυρες της τράπεζας (Σολωμή και Χατζηγιάννης), ήταν αυτοί που το έπραξαν. Της έλεγαν δεν είναι τίποτε, υπόγραψε και θα φύγουμε. Δεν υπάρχει πρόβλημα και δεν είναι κάτι σημαντικό. Οι μάρτυρες αυτοί της είπαν προφορικά ότι η εγγύηση ήταν για €100.
- Οι €660.000 συμπληρώθηκαν μετά. Αυτό έγινε στις 12.10.2009 που υπέγραψε. Στην Κύπρο ήρθε στις 10.10.2009 και αφού υπέγραψε στις 12.10.2009 επέστρεψε στην Ελλάδα, αφού το πτυχίο της την 1.12.2009 το πήρε. Στις 10.10.2009 δεν ήρθε στην Κύπρο ειδικά για να υπογράψει την εγγύηση. Ήρθε για να δει τους γονείς τους και η εγγύηση απλά έτυχε. Σε άλλο σημείο όμως, δέχτηκε ότι δεν ήταν τυχαία που βρέθηκε στην Κύπρο, αρνούμενη συνάμα ότι είχε προηγουμένως αναφέρει κάτι τέτοιο στη συνήγορο. Την εγγύηση δεν την διάβασε πριν την υπογράψει. Θεώρησε ότι ήταν κάτι απλό. Το ίδιο θα πράττατε και εσείς για τον σύζυγό σας, ανέφερε χαρακτηριστικά, απευθυνόμενη προς τη συνήγορο. Συμβουλεύτηκε μεν τη δικηγόρο της, χχχ Λουκαΐδου, εκ των υστέρων, αλλά και αυτή είχε παραπλανηθεί αφού αν γνώριζε για την κακή οικονομική κατάσταση της εναγόμενης 1 θα την συμβούλευε διαφορετικά. Περαιτέρω αναγνώρισε την υπογραφή της υποθήκης (τεκμήριο 9Β) και τη γνώση της ότι η αναγραφόμενη αξία, σε περίπτωση καταναγκαστικής πώλησης, είναι €222.
- Τέλος επέμενε για τα περί διαμονής της στην οδό Π..., διευκρινίζοντας ότι είναι το πατρικό της σπίτι. Επί τούτου αρνήθηκε την παραλαβή των επιστολών τερματισμού. Για την δε αγωγή, την ενημέρωσε η δικηγόρος της. Μετά το πέρας της μαρτυρίας, δόθηκε χρόνος στις συνηγόρους για να ετοιμάσουν την επιχειρηματολογία τους. Αμφότερες ετοίμασαν και κατέθεσαν ενδιαφέρουσες, εμπεριστατωμένες γραπτές αγορεύσεις, στις οποίες αναπτύσσουν τις αντίστοιχες θέσεις τους, τόσο επί των γεγονότων όσο και επί των εφαρμοστέων νομικών αρχών. Τις εν λόγω αγορεύσεις τις έχω διεξέλθει με κάθε προσοχή και σχολιασμός επιμέρους θέσεων και επιχειρημάτων θα γίνει σε κατοπινό στάδιο, εκεί και όπου χρειάζεται, για επίλυση της ανακύπτουσας διαφοράς. Πριν τον σχολιασμό όμως οποιασδήποτε θέσης, προέχει η αξιολόγηση της μαρτυρίας. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας στην προκειμένη περίπτωση είναι κομβικής σημασίας, αφού ένας και μόνο μάρτυρας κατάθεσε για κάθε πλευρά και κατ' επέκταση η απόρριψη της μαρτυρίας του ενός ή του άλλου αφήνει την πλευρά εκείνην χωρίς μαρτυρική βαρύτητα και υπόσταση. Ο υπάλληλος της ενάγουσας (ΜΕ1) μου προξένησε καλή εντύπωση. Παρουσίασε τις θέσεις της ενάγουσας και τα γραπτά πειστήρια που τις συνεπικουρούν κατά τρόπο ισορροπημένο και συγκροτημένο. Ήταν αρκούντως αναλυτικός, χωρίς όμως να επεκτείνεται σε γεγονότα πέραν της προσωπικής του γνώσης ή της πληροφόρησης που έλαβε από τον φάκελο της υπόθεσης. Δεν διαπίστωσα να επιδεικνύει υπερβάλλοντα ζήλο, ούτε και να παράθετε δεδομένα και ισχυρισμούς κατά τρόπο μεροληπτικό ή μη ανταποκρινόμενο στην πραγματικότητα. Έτσι αποδέχομαι τη μαρτυρία του στην ολότητά της, όπως και τα έγγραφα-τεκμήρια 1-17 που παρουσίασε στο Δικαστήριο. Στον αντίποδα η εναγόμενη 8 δεν μου προξένησε καλή εντύπωση. Έδειξε έντονα ενοχλημένη από την εν γένει εμπλοκή της στην υπόθεση και την απορρέουσα ευθύνη της ως εγγυήτριας και ενυπόθηκου χρεώστη. Η ενόχλησή της αυτή την οδήγησε σε αχρείαστα σχόλια και χαρακτηρισμούς και πολύ πιο σημαντικό, σε υπερβολές και αναλήθειες. Σημαντικότερη ίσως αναλήθεια - η οποία βρίσκεται στον πυρήνα της μαρτυρίας της - ήταν ο ισχυρισμός ότι οι παρόντες, κατά την υπογραφή της εγγύησης, υπάλληλοι της τράπεζας, δήθεν την διαβεβαίωσαν προφορικά ότι η εγγύησή της θα ήταν για €100.000 και όχι για €660.
- Λες και οι υπάλληλοι της τράπεζας είχαν ρόλο ή λόγο να πράξουν κάτι τέτοιο. Ο ισχυρισμός αυτός αντιστρατεύεται της λογικής αλλά και του ίδιου του τεκμηρίου 8Β. Το κατά πόσο το έγγραφο αυτό ήταν συμπληρωμένο ή όχι κατά τη στιγμή εκείνην - όπως θα εξηγήσω στη συνέχεια - είναι στοιχείο αδιάφορο σε ό,τι αφορά την αστική της ευθύνη γι' αυτό. Και τούτο δεδομένου της ηλικίας, της μόρφωσης και του νοητικού επιπέδου της εναγόμενης 8, το οποίο, ως φάνηκε κατά τη δίκη, ήταν ιδιαιτέρως υψηλό. Αναλήθεια - αν και εκτός δικογράφων - ήταν και οι ισχυρισμοί της περί παραπλάνησης και η γενικότερή της τοποθέτηση περί άγνοιας. Δεν διάβασε την εγγύηση και δεν την ενημέρωσαν για την οικονομική κατάσταση της εναγόμενης 1 εταιρείας. Δεν προστάτεψαν τα δικαιώματά της. Δεν έλαβε την επιστολή τερματισμού ή την αγωγή και την παραπλάνησαν, όχι μόνο αυτήν, αλλά και τη δικηγόρο της. Οι ακραίες και απίστευτες αυτές τοποθετήσεις είναι ενδεικτικές της στάσης υπεκφυγής και αποφυγής ευθύνης για τα όσα ή ίδια συνειδητά και ηθελημένα δεσμεύτηκε - σε άλλη βέβαια χρονική στιγμή και προφανώς υπό άλλες περιστάσεις και συνθήκες. Η χρονική και προσωπική της διαφοροποίηση ή αποστασιοποίηση από τα γεγονότα, δεν δικαιολογεί όμως και απαλλαγή ευθύνης. Η μάρτυρας κρίνεται αναξιόπιστη και η μαρτυρία της κατ' επέκταση απορριπτέα στο σύνολό της. Παρότι, ως προανέφερα, η απόρριψη της μαρτυρίας της εναγόμενης 8 αφήνει πλέον χωρίς μαρτυρική υπόσταση την υπόθεσή της, το βάρος απόδειξης από πλευράς Ενάγουσας παραμένει και θα πρέπει να αποσειστεί στον απαιτούμενο βαθμό. Στο πλαίσιο αυτό θα προχωρήσω στην εξέταση της απαίτησής της, με αναφορά και σχολιασμό κάποιων ιδιαιτέρων ζητημάτων που αναδείχθηκαν μέσα στη δίκη, αλλά και στη γραπτή αγόρευση της ευπαιδεύτου συνηγόρου της εναγόμενης
- Ξεκινώ από την υπόσταση της ίδιας της ενάγουσας στη δικαστική διαδικασία. Ως γνωστό, συμβαλλόμενο μέρος αλλά και αρχική ενάγουσα στην αγωγή ήταν η Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ. Σύμφωνα με το τεκμήριο 1, στη βάση σχεδίου διακανονισμού που επικυρώθηκε με Διάταγμα Δικαστηρίου στην Αρ.372/2018 του Ε.Δ. Λευκωσίας - η Τράπεζα Κύπρου, μεταξύ άλλων, μεταβίβασε απορρέοντα δικαιώματα είσπραξης χρεών στην Ενάγουσα και η Ενάγουσα υποκατέστησε την Τράπεζα Κύπρου, έχοντας δικαίωμα συνέχισης νομικών διαδικασιών. Ένα πρώτο σχόλιο σε σχέση με το εν λόγω Διάταγμα είναι ότι το περιεχόμενο και οι προεκτάσεις του ισχύουν, δεσμεύουν και παράγουν έννομα αποτελέσματα και τούτο διότι η νομιμότητα έκδοσής του δεν έχει ανατραπεί από το Ανώτατο Δικαστήριο και δεν μπορεί το παρόν, ισόβαθμο Δικαστήριο να το αμφισβητήσει, αναθεωρήσει ή διαφοροποιήσει καθ' οιονδήποτε τρόπο (βλ. Λοϊζίδη v. Περατικού, ECLI:CY:AD:2019:D149, Πολ. Έφεση 32/2019, ημερ.17.4.2019). Δυνάμει λοιπόν του πιο πάνω Διατάγματος, η ενάγουσα καταχώρησε την Ειδοποίηση ημερ.16.7.2019, υποκαθιστώντας πράγματι την Τράπεζα Κύπρου και συνεχίζοντας συνάμα την παρούσα διαδικασία. Σημειώνεται ότι η παρούσα υπόθεση κατά τον χρόνο εκείνο ήταν ακόμα συνενωμένη με τις υποθέσεις 2448/10 και 2476/
- Στην αγόρευση της ευπαιδεύτου συνηγόρου της εναγόμενης 8 γίνεται εισήγηση ότι η καταχώρηση της εν λόγω Ειδοποίησης δεν ήταν αρκετή και θα έπρεπε, ενόψει των προνοιών της Δ.12.Θ.4 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, να καταχωρηθεί αίτηση τροποποίησης για την αντικατάσταση της Τράπεζας Κύπρου από την ενάγουσα. Μόνο έτσι θα νομιμοποιείτο στο να συνεχίσει την παρούσα διαδικασία. Η εν λόγω εισήγηση είναι αβάσιμη. Πέραν του ότι βρίσκεται σε αντίθεση με το ίδιο το Διάταγμα, όπου ρητά προβλέπεται ότι η αντικατάσταση γίνεται χωρίς να απαιτείται οποιαδήποτε περαιτέρω έγκριση (και) του Δικαστηρίου, βρίσκεται σε αντίθεση και με τον ίδιο τον Νόμο, δυνάμει του οποίου εκδόθηκε το Διάταγμα - όπου ρητά και πάλι προβλέπεται πως η συνέχιση οποιασδήποτε εκκρεμούσας δικαστικής διαδικασίας γίνεται με την καταχώρηση σχετικής ειδοποίησης (βλ. άρθρο 18
(4)του περί Αγοραπωλησίας Πιστωτικών Διευκολύνσεων και για Συναφή Θέματα Νόμου 169(Ι)/2015). Ένα άλλο θέμα αφορά στο ύψος του οφειλόμενου ποσού. Το αρχικό ποσό του ορίου του τρεχούμενου λογαριασμού και οι μετέπειτα αυξήσεις του δεν έχουν ουσιαστικά αμφισβητηθεί και εν πάση περιπτώσει αποδεικνύονται από τα τεκμήρια 5, 7 και
- Κάποια αμφισβήτηση υπήρξε σε ό,τι αφορά το ισχύον και επιτρεπόμενο επιτόκιο δια της κατάθεσης του τεκμηρίου
- Ωστόσο καμία λογιστική, οικονομική ή άλλη επεξήγηση δεν προσφέρθηκε σε σχέση με το έγγραφο αυτό. Απλά η πλευρά της εναγόμενης 8 «το πέταξε» προς το Δικαστήριο με γενική, αόριστη και εν πολλοίς αυθαίρετη εισήγηση ότι θα έπρεπε δήθεν ο λογαριασμός να χρεωνόταν με επιτόκιο μόνο 1%. Πέραν της εν γένει αναξιοπιστίας της εναγόμενης 8, από τα υπάρχοντα στοιχεία, κρίνω ότι η εισήγηση αυτή παρέμεινε εντελώς ατεκμηρίωτη. Αντίθετα, το νομίμως οφειλόμενο ποσό αποδεικνύεται από τα τεκμήρια 12-
- Στην αναδομημένη κατάσταση λογαριασμού (τεκμήριο 14) - ως εξήγησε ο ΜΕ1 - έχει αφαιρεθεί ποσό €46.580,25, το οποίο ισοδυναμεί με χρεώσεις και τόκους υπερημερίας που η ενάγουσα δεν νομιμοποιείται να διεκδικήσει. Δεν υπάρχει μαρτυρία που να δικαιολογεί εύρημα ότι υπήρξαν άλλες παράνομες χρεώσεις. Συνεπώς αποδεικνύεται το οφειλόμενο ποσό και οι τόκοι από την αξιόπιστη μαρτυρία του ΜΕ1 και τα κατατεθέντα τεκμήρια κατά τρόπο ταυτόσημο με το ποσό και τους τόκους που εκ συμφώνου αποδέχτηκαν ως οφειλόμενα, οι εναγόμενοι 1-7 (βλ. Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα Λτδ v. Χαριλάου Λτδ κ.α.
(2009)1 Α.Α.Δ. 479 και Alpha Bank Cyprus Ltd v. Ζαλούμη κ.α. Πολ. Έφεση 139/2013, ημερ. 14.4.2020). Άλλο θέμα αφορά στον τερματισμό της σύμβασης. Μολονότι στην Υπεράσπιση υπάρχει μόνο γενική άρνηση της παραγράφου 23 όπου γίνεται αναφορά στην επιστολή τερματισμού, τούτο είναι θέμα το οποίο άπτεται της νομιμότητας της απαίτησης της ενάγουσας και θα πρέπει έτσι να εξετασθεί από το Δικαστήριο. Σχετική επί τούτου είναι η υπόθεση Lombard Natwest Ltd v. Λαζαρίδη
(1999)1 Α.Α.Δ.1466, στην οποία λέχθηκε ότι για να καταστεί ένα ποσό απαιτητό και να είναι δυνατή η διεκδίκησή του θα πρέπει να προηγηθεί τερματισμός της σχετικής συμφωνίας ή λογαριασμού. Πολύς λόγος έγινε από τη συνήγορο της εναγόμενης 8, οικοδομώντας επί αναφορών της ιδίας κατά την ακρόαση, ότι δεν έλαβε την επιστολή τερματισμού και τούτο διότι η διεύθυνσή της ήταν άλλη απ' εκείνην που η ενάγουσα απέστειλε τις επιστολές (τεκμήρια 9 και 10). Ως προς τούτο παρουσίασε και το τεκμήριο 18 όπου αναγράφεται διαφορετική διεύθυνση. Κατ' αρχάς ο τερματισμός που θα έπρεπε απαραιτήτως να γίνει αφορούσε στη συμφωνία παροχής των τραπεζικών διευκολύνσεων, άρα της συμφωνίας μεταξύ ενάγουσας και πρωτοφειλέτριας εναγόμενης 1 και όχι της συμφωνίας εγγύησης. Με την εκ συμφώνου έκδοση απόφασης (και) εναντίον της εναγόμενης 1, ο τερματισμός αυτός ουσιαστικά κρίθηκε νομότυπος. Δεν νοείται να τον αμφισβητεί αναρμοδίως και εκ των υστέρων η εναγόμενη 8. Ούτε και μπόρεσε να το πράξει εν πάση περιπτώσει, αφού εσφαλμένα εστίασε στη δική της ενημέρωση του τερματισμού. Η δική της όμως ενημέρωση του τερματισμού ήταν απλά απόρροια του τερματισμού και όχι προϋπόθεση για να θεωρηθεί ο τερματισμός νόμιμος. Η εγγύηση της εναγόμενης 8 κατέστη άμεσα εισπρακτέα και πληρωτέα ενόψει του τερματισμού της λειτουργίας του λογαριασμού και η ενάγουσα δια του τεκμηρίου 10 απλά την ενημέρωσε σχετικά. Αυτό ήταν όλο. Εν πάση περιπτώσει για σκοπούς πληρότητας υποδεικνύω πως ακόμα και αν το ζήτημα του τερματισμού άπτετο της συμβατικής υποχρέωσης της εναγόμενης 8 και δεν αποδεικνυόταν η αποστολή και/ή παραλαβή της επιστολής τερματισμού απ' αυτήν, η ίδια η καταχώρηση της αγωγής θεωρείται τερματισμός και νόμιμη απαίτηση της οφειλής (βλ. Κυριάκου v. Χρυσοστόμου
(2004)1(Γ) Α.Α.Δ. 2029, Μακεδόνας v. Λαζάρου
(2005)1 Α.Α.Δ.1322 και Έλληνας v. Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, ECLI:CY:AD:2019:A503, Πολ. Έφεση 87/2013 ημερ. 3.12.2019). Σε ό,τι αφορά άλλα θέματα που εγείρονται στην αγόρευση της ευπαιδεύτου συνηγόρου της εναγόμενης 8, επιγραμματικά αναφέρω τα εξής: -Ο ισχυρισμός για δήθεν προφορική διαβεβαίωση υπαλλήλων της τράπεζας ότι η εγγύηση θα ήταν μόνο για €100.000 - μετά την απόρριψη της μαρτυρίας της εναγόμενης 8 - παραμένει χωρίς υπόσταση. Ο ισχυρισμός είναι αναληθής και απορριπτέος. Περαιτέρω είναι σε αντίθεση με τα γραπτά και καθόλα δεσμευτικά έγγραφα που υπέγραψε η εναγόμενη 8, ειδικά δε το τεκμήριο 8Β. Είναι και ισχυρισμός νεοφανής και ευκαιριακός, αφού καμία τέτοια αναφορά δεν υπάρχει στην Υπεράσπιση. Ο συναφής ισχυρισμός ότι τα έγγραφα ήταν ασυμπλήρωτα και πως κατά κάποιον τρόπο εφαρμόζεται η νομική αρχή «non est factum», είναι εξίσου απορριπτέος. Στην κλασσική επί του θέματος υπόθεση Saunders v. Anglia Building Society [1971] A.C 1004, η οποία υιοθετήθηκε στην Τσολάκη Τουτζικιάν κ.ά. ν. Λαϊκής Τράπεζας (Χρηματοδοτήσεις) Λτδ
(2003)1 (Β) Α.Α.Δ. 1240, αναφέρονται τα ακόλουθα: "a person who signs a document, and parts with it so that it may come into other hands, has a responsibility, that of the normal man of prudence, to take care what he signs, which, if neglected, prevents him from denying his liability under the document according to its tenor. I would add that the onus of proof in this matter rests upon him, i.e. to prove that he acted carefully, and not upon a third party to prove the contrary." (Σε μετάφραση) «Πρόσωπο που υπογράφει έγγραφο και το αποχωρίζεται με τρόπο που μπορεί να περιέλθει στα χέρια άλλων, έχει ευθύνη, εκείνη του συνηθισμένου σώφρονα ανθρώπου να προσέχει τι υπογράφει, ώστε, αν δεν το πράξει εμποδίζεται από του να αρνηθεί την ευθύνη του με βάση το έγγραφο και σύμφωνα με το περιεχόμενό του. Θα προσέθετα ότι το βάρος απόδειξης ευρίσκεται στους ώμους του, δηλαδή να αποδείξει ότι ενήργησε επιμελώς, και όχι επί των ώμων του τρίτου προσώπου να αποδείξει το αντίθετο.» Η εναγόμενη 8 - μια οξυδερκής, ως διαφάνηκε κατά την ακρόαση, γυναίκα - ήταν κατά τον ουσιώδη χρόνο ενήλικη και κατ' ουσία απόφοιτη πανεπιστημίου και μάλιστα σε κλάδο της ιατρικής. Δεν είχε καμία δυσκολία και κανένα εμπόδιο να διαβάσει, να μελετήσει, να κατανοήσει και να αξιολογήσει τις υποχρεώσεις, κινδύνους και συνέπειες που αναφύονταν από τα έγγραφα που υπέγραφε. Αν παρέλειψε να το πράξει είτε λόγω βιασύνης ή αμέλειας, είτε λόγω συζυγικής αλληλεγγύης όπως άφησε να νοηθεί στο Δικαστήριο - απόφαση που προφανώς έχει μετανιώσει στην πορεία του χρόνου - δεν έχει παρά να μέμφεται τον ίδιο της εαυτό και όχι να επικαλείται νομικές αρχές όπως το «non est factum» που ξεκάθαρα είναι ξένη και άσχετη με τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης (βλ. Επίσημος Παραλήπτης ως Εκκαθαριστής της Εταιρείας APAK AGRO INDUSTRIES LTD κ.ά. και Κούντουρου ν. Κυπριακής Τράπεζας Αναπτύξεως
(2008)1 (Α) Α.Α.Δ.322). Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι ισχυρισμοί της εναγόμενης 8 για δήθεν ψυχική πίεση από την τράπεζα (όχι από τον σύζυγο της), δόλο και παραπλάνηση τόσο της ιδίας όσο και της δικηγόρου της είτε σε σχέση με την οικονομική κατάσταση της εναγόμενης 1 εταιρείας είτε σε σχέση με οποιοδήποτε άλλο θέμα. Πέραν της διαπιστωθείσας αναξιοπιστίας της επί του θέματος και του γεγονότος ότι τέτοιοι εξειδικευμένοι ισχυρισμοί δεν δικογραφούνται, αντιβαίνουν και αντιφάσκουν με όλα τα έγγραφα που υπέγραψε. Τα δικά της έγγραφα, τα οποία, νομικά τη δεσμεύουν. Επί τούτου υπενθυμίζω ότι μαζί με το εγγυητήριο υπέγραψε δήλωση/διαβεβαίωση (α) ελεύθερης και άνευ πίεσης ή επίδρασης υπογραφή της εγγύησης (β) παραλαβής των περιουσιακών στοιχειών, ισολογισμών και επιβαρύνσεων της εναγόμενης 1 και (γ) παραλαβής όλων των σχετικών εγγραφών αλλά και ανεξάρτητης νομικής συμβουλής. Η εναγόμενη 8 μάλιστα αναγνώρισε ότι έτυχε πράγματι νομικής συμβουλής, επικαλούμενη όμως δήθεν παραπλάνηση και της δικηγόρου της. Εν πάση περιπτώσει, όπως επιβεβαιώθηκε στην Σ.Π.Ε Αγίας Φυλάξεως v. Πούλλα κ.α.
(2004)1 (Β) Α.Α.Δ. 951 και Μαυροσκούφη v. Τράπεζας Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ ECLI:CY:AD:2014:A267, Πολ. Έφεση 352/2008, ημερ. 16.4.2014, από τη στιγμή που η τράπεζα παραδίδει εκ των προτέρων τα εγγυητήρια για μελέτη δεν έχει υποχρέωση να βεβαιωθεί ότι ο εγγυητής έλαβε πράγματι ανεξάρτητη νομική συμβουλή, πόσο μάλλον σε μια περίπτωση όπως την παρούσα, όπου η εναγόμενη 8 δεν ήταν καν πελάτης της ενάγουσας και άρα ήταν εκτός εμβέλειας των προσώπων, προς τα οποία - με βάση το κοινοδίκαιο - η τράπεζα είχε καθήκον επιμέλειας και προσοχής (duty of care). Ως εκ των ανωτέρω, όλοι οι προαναφερθέντες ισχυρισμοί απορρίπτονται. Για την υποθήκη της εναγόμενης 8 δεν υπάρχει κάτι ιδιαίτερο που θα πρέπει να επισημανθεί, πέραν του γεγονότος ότι οι γενικοί και αόριστοι ισχυρισμοί που προβάλλονται στην Υπεράσπιση παρέμειναν ατεκμηρίωτοι. Η υπογραφή και δεσμευτικότητα της υποθήκης που δεν αμφισβητήθηκε ουσιαστικά από την εναγόμενη 8, αποδεικνύεται από την αξιόπιστη μαρτυρία του ΜΕ1 και από τα τεκμήρια 9Α-Γ. Στη βάση λοιπόν της πιο πάνω αξιολόγησης και της εξέτασης των διαφόρων νομικών θεμάτων, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι η εναγόμενη 8 δεσμεύεται πλήρως από την εγγύηση (τεκμήριο 8Γ) για το οφειλόμενο ποσό ως παρουσιάζεται στην αναδομημένη κατάσταση λογαριασμού (τεκμήριο 14). Περαιτέρω δεσμεύεται και από την Έγγραφη Συμφωνία Υποθήκης (τεκμήριο 9Α-Γ). Ως εκ τούτου εκδίδεται απόφαση υπέρ της ενάγουσας και εναντίον της εναγόμενης 8 αλληλέγγυα και ξεχωριστά με τους εναγόμενους 1-7 για το ποσό €1.366.577,48 σεντ πλέον τόκο προς 6.5% από 1.7.2020 με κεφαλοποίηση των τόκων στις 30 Ιουνίου και 31 Δεκεμβρίου εκάστου έτους μέχρι εξοφλήσεως. Περαιτέρω εκδίδεται Διάταγμα με το οποίο διατάσσεται η εκποίηση της Υποθήκης με αρ. Υ3χχ3/2009 ημερομηνίας 15/10/2009 του Επαρχιακού Κτηματολογικού Γραφείου Πάφου και τη δια δημοσίου πλειστηριασμού πώλησή του εις την ειρημένη υποθήκη περιγραφόμενου ακινήτου ιδιοκτησίας της εναγόμενης 8 ως περιγράφεται εις τον τίτλο ιδιοκτησίας υπ' αρ. 0/15χχ3 ημερ. 12/3/2009 Φύλλο Σχέδιο 45/28, τεμάχιο 4χ3, αμπέλι στο χωριό Κοίλη στην επαρχία Πάφου, μερίδιο το όλο και το ακίνητο και τη διάθεση του προϊόντος της πώλησης, αναιρουμένων όλων των σχετικών εξόδων προς ικανοποίηση ή έναντι των αξιώσεων της ενάγουσας, πλέον έξοδα. Τέλος, τα έξοδα, όπως θα υπολογιστούν από τον πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ της ενάγουσας και εναντίον της εναγόμενης 8. (Υπ) .................................... Στ. Σταύρου, Π.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο