Σάββα ν. Χρίστου, Αρ. Αγωγής:1197/11, 15/10/2020 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2020:A124 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ:Λ. Α. Παντελή, Α.Ε.Δ Αρ. Αγωγής:1197/11 Μεταξύ: [ ] Σάββα Ενάγουσα και [ ] Χρίστου Εναγόμενου --------------------- 15 Οκτωβρίου 2020 Για Ενάγουσα: κα Σωκράτους Για Εναγόμενο: κ. Λ. Γεωργίου ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Ό,τι απασχολεί με την επίδικη αίτηση είναι η τροποποίηση της έκθεσης απαίτησης της ενάγουσας. Η αίτηση υπεβλήθη την 2η ημέρα αντεξέτασης της ενάγουσας η οποία είναι η πρώτη μάρτυρας της υπόθεσης. Αξιοσημείωτο είναι και το γεγονός ότι την 28/09/20, δηλαδή την τρίτη δικάσιμο κυρίως εξέτασης της ενάγουσας, ενώπιον του Δικαστηρίου είχε τεθεί άλλη μία αίτηση τροποποίησης της έκθεσης απαίτησης, στην οποία και εκδόθηκε το διάταγμα με τη σύμφωνη γνώμη της υπεράσπισης. Εκείνο που σήμερα ζητείται να τροποποιηθεί είναι η παράγραφος 4Β, υποπαράγραφοι 11 και 28(δ). Στην τελευταία υποπαράγραφο ζητείται να διαφοροποιηθεί η εκεί αναγραφόμενη σωματική βλάβη. Η τροποποίηση δεν άπτεται του συνόλου της υποπαραγράφου, αλλά μόνο των ενδεικτικών στοιχείων της μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Εν προκειμένω ζητείται τα υφιστάμενα στοιχεία Α5 σε σχέση με Α6, να αντικατασταθούν από τα στοιχεία Α3 και Α4, αντίστοιχα. Στη δε άλλη υποπαράγραφο, ζητείται όπως μετά τη φράση Σπονδυλολίσθηση να προστεθούν τα στοιχεία Α3-Α4, Α4-Α5. Άκουσα καθετί το οποίο αναφέρθηκε από τους συνήγορους, ζητήματα που πραγματεύομαι πιο κάτω. Σημειώνεται μόνο ότι κύριο θέμα για την πλευρά της υπεράσπισης είναι ότι εκ του πονηρού επιδιώκεται η τροποποίηση, ώστε να διαφοροποιηθεί το σφάλμα του ιατρού. Αυτό ειδικά σχολιάζεται πιο κάτω. Αναγκαίο κρίνεται λίγα λόγια να ειπωθούν σε σχέση με το δικονομικό πλαίσιο που διέπει το αίτημα. Σύμφωνα με το περιεχόμενο της Δ.25, ως είχε πριν την τροποποίηση, η τροποποίηση των δικογράφων ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου και είναι επιτρεπτή σε οποιοδήποτε στάδιο, νοουμένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν αναγκαία (βλ. Kyriakos Andreou Arsiotis Developments & Constructions Limited κ.α. ν. Highway Gardens City Ltd, Πολ. Εφ. 106/12, ημερ. 18/04/2018). Δεν κρίνεται πρόσφορο να αναζητηθούν και να σχολιασθούν, εκ προοιμίου και απροσδιόριστα, παράμετροι που καθορίζουν την άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου. Εκείνο όμως που μπορεί να ειπωθεί είναι ότι ασκείται υπέρ του αιτήματος εκεί και όπου εξυπηρετείται το συμφέρον της δικαιοσύνης. Στις υποθέσεις D.J. Karapatakis & Sons Ltd v. Δήμου Στροβόλου, Πολ. Εφ. 135/11 ημερ. 13.06.2013 και Παπαχρυσοστόμου ν. Κ. Γρηγοριάδης & Συνεταίροι κ.α
(2012)1Α Α.Α.Δ 817, υποδεικνύεται ότι οι παράγοντες που καθορίζουν το συμφέρον της δικαιοσύνης είναι πολυάριθμοι και ποικίλλουν ανά περίπτωση. Κατ' επέκταση, δεν χρησιμεύει αναφορά σε οτιδήποτε περαιτέρω, διεργασία που θα απέληγε να ήτο θεωρητικής μόνο σημασίας. Ας δούμε τώρα, έστω εν συντομία, τι έκαστος των ομνυόντων αναφέρει σε σχέση με το επίδικο αίτημα. Κατ' αρχάς ας σημειωθεί ότι η αίτηση υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση της ενάγουσας, ενώ η ένσταση συνοδεύεται από ένορκη δήλωση δικηγόρου που εργάζεται στο δικηγορικό γραφείο που εκπροσωπεί τον εναγόμενο. Είναι η θέση της ενάγουσας ότι μετά την κατάθεση του τεκμηρίου 45 στο στάδιο της κυρίως εξέτασής της, το οποίο τεκμήριο είναι ιατρικές εκθέσεις ενός ιατρού ονόματι Ιωάννου, διαπιστώθηκε ότι το εν λόγω τεκμήριο φέρει τυπογραφικό λάθος και συγκεκριμένα ότι τα επίπεδα των μεσοσπονδύλιων δίσκων που εκεί αναφέρονται είναι λανθασμένα, δηλαδή αντί Α4-Α5 και Α5-Α6, τα ορθά είναι A3-A4 και A4-Α5. Το τυπογραφικό αυτό σφάλμα διαπίστωσε την 9/10/20 σε επίσκεψη που είχε στο ιατρείο του ιατρού Ιωάννου, ο οποίος της εξήγησε ότι η παθολογία στους δίσκους A3-Α4 φαίνεται και από ακτινολογικό και νευροαπεικονιστικό έλεγχο. Δεν θα μπορούσε, διατείνεται η ενάγουσα, να εντοπίσει τούτο το σφάλμα με εύλογη επιμέλεια καθ' ότι αφορά ιατρικό ζήτημα. Προσθέτει δε ότι λόγω της κατάστασής της, εν προκειμένω εξιστορεί το ιατρικό της ιστορικό, δεν ήταν σε θέση να εντοπίσει το πρόβλημα νωρίτερα. Εν πάση περιπτώσει, πρόκειται για τυπογραφικό λάθος διατείνεται η ενάγουσα, δεν συνιστά εισαγωγή νέου ισχυρισμού, ο εναγόμενος έλαβε γνώση όλου του ιστορικού της κατάστασής της και ως εκ τούτου δεν καταλαμβάνεται εξαπίνης και επιπλέον, το σύνολο τούτων των εγγράφων είναι κατατεθειμένα στο Δικαστήριο. Στον αντίποδα η πλευρά του εναγόμενου κάθε άλλο παρά τυπογραφικό θεωρεί εκείνο που σήμερα ζητείται να τροποποιηθεί. Εν πρώτοις είναι η θέση του ότι η ενάγουσα δεν συγκεκριμενοποιεί σε ποια ιατρική βεβαίωση επαληθεύεται τούτος ο ισχυρισμός της και παράλληλα παραπέμπει στο τεκμήριο 33
(1)ώστε να υποδείξει πως εκεί αναγράφεται ακριβώς το αντίθετο, δηλαδή ότι η βλάβη ήτο στους δίσκους Α4-Α5 και Α5-Α
- Περιπλέον, είναι η θέση του εναγόμενου πως ούτε και η ιατρική έκθεση που επισυνάπτεται ως τεκμήριο στην ένορκη δήλωση της ενάγουσας αιτιολογεί ιατρικά αυτό που εδώ ενδιαφέρει. Προωθώντας τούτη τη θέση ο εναγόμενος ισχυρίζεται ότι η τροποποίηση σκοπεί στο να δοθεί η δυνατότητα στον ιατρό Ιωάννου να διορθώσει και να βασίσει την αιτιολογία της λανθασμένης εγχείρησης που διεξήγαγε. Είναι δε η θέση του ότι αν το αίτημα ήθελε εγκριθεί δυνατό να καταστήσει αναγκαία νέα εξέταση της ενάγουσας και ως εκ τούτου να προκαλέσει σημαντική καθυστέρηση στην εκδίκαση της υπόθεσης. Κατ' επέκταση, θέτει τον εναγόμενο σε δυσμενή θέση διά τον λόγο ότι επηρεάζει την υπεράσπισή του. Εν κατακλείδι, διατείνεται πως το αίτημα είναι καταχρηστικό καθ' ότι η ενάγουσα είχε την ευκαιρία της να προβεί σε τούτη την τροποποίηση με την προηγούμενη αίτηση, δηλαδή αυτή που οδήγησε στην έκδοση του διατάγματος που εξασφάλισε την 28/09/
- Για όλους τους ανωτέρω λόγους είναι η θέση του πως η ενάγουσα δεν εμφανίζεται στο Δικαστήριο με καθαρά χέρια, αλλά με κακή πίστη (mala fide). Από τα πιο πάνω είναι καθ' όλα αντιληπτό ότι οι εκατέρωθεν ισχυρισμοί αναφορικά με την αιτιολόγηση της αιτούμενης τροποποίησης, βρίσκονται σε άκρα αντίθετα. Η μεν ενάγουσα διατείνεται ότι πρόκειται για τυπογραφικό λάθος, ο δε εναγόμενος ότι επιχειρείται η διόρθωση όσων αρχικώς αναφέρθηκαν από τον ιατρό Ιωάννου. Επί του τελευταίου ευθέως απαντώ ότι δεν είναι ζήτημα που αρμόζει να απασχολήσει την επίδικη αίτηση τροποποίησης. Είναι αντιληπτό ότι αν το αίτημα ήθελε εγκριθεί τα ιατρικά πιστοποιητικά, πλείστα εκ των οποίων έχουν ήδη κατατεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου, μπορούν να τεθούν στους κατάλληλους μάρτυρες και να αντεξεταστούν σε σχέση με όσα διατείνεται ο εναγόμενος. Συνεπώς η ισχυριζόμενη επιχείρηση αναμόρφωσης της ιατρικής θέσης, δεν συνιστά κώλυμα εφόσον κάλλιστα μπορεί να αποτελέσει επίδικο ζήτημα κατά την ακρόαση και εν πάση περιπτώσει ανάλογες θέσεις έχουν ήδη τεθεί στην ενάγουσα αναφορικά με ισχυρισμό ότι απέκρυψε τεκμήριο και ότι υπέστη και άλλο δυστύχημα. Στην έκταση τώρα που τούτη η θέση της ενάγουσας συναρτάται με αιτιολόγηση της τροποποίησης, ο απλός και μόνο ισχυρισμός ότι άλλη είναι η σωματική βλάβη που ισχυρίζεται ότι υπέστη από το δυστύχημα και συνακόλουθα η επέμβαση στην οποία υποβλήθηκε, ως άλλωστε ήταν και η μαρτυρία της κατά την ακρόαση, εξού και σήμερα επιθυμεί να τη δικογραφήσει ορθά, είναι αρκετό για να αναδείξει ότι το υφιστάμενο δικόγραφο δεν τελεί σε αρμονία με τη μαρτυρία της, αλλά και εκείνη που προτίθεται να παρουσιάσει στο Δικαστήριο και γι' αυτό ακριβώς τον λόγο είναι που ζητά την τροποποίηση. Αυτή όμως η διάσταση μεταξύ μαρτυρίας και δικογράφων αναδεικνύει το πρόβλημα και νοουμένου ότι δεν είναι κακόπιστη, δικαιολογεί την τροποποίηση. Περιπλέον, επ' αυτού ακριβώς του σημείου που ζητείται η τροποποίηση ουδόλως αμελητέο είναι και το γεγονός ότι σε σχέση με την προηγούμενη αίτηση τροποποίησης που τελικώς οδήγησε στην έκδοση του διατάγματος ημερομηνίας 28/09/20, τροποποίηση η οποία και πάλι άπτετο τούτων των δίσκων, εν προκειμένω αντικατάσταση του Α5-Α6 από το Α3-Α4, σε εκείνην όμως την περίπτωση σε σχέση με τις υποπαραγράφους α, β, γ και ε της παραγράφου 28 του κλητηρίου εντάλματος, ερωτηθείσα η πλευρά του εναγόμενου σε σχέση με την τροποποίηση ο ευπαίδευτος συνήγορος τούτου ανάφερε πως «Η πραγματικότητα είναι ότι στο A3-Α4 έχει χειρουργηθεί και Α4-Α5 και όχι όπως είναι καταγραμμένο στα δικόγραφα. Έχω όμως σοβαρούς ενδοιασμούς ότι σκόπιμα το έκανε ο ιατρός και έβαζε Α4-Α5 και Α5-Α6, κάτι το οποίο θέλουν--». Είναι λοιπόν άξιο απορίας ότι σήμερα διαφοροποιείται σε σχέση με την επέμβαση αφ' εαυτή. Επαναλαμβάνω ότι δεν αποφαίνομαι ποσώς για τους λόγους που ο ιατρός έγραψε άλλο δίσκο από εκείνον που εν τέλει εγχειρήθηκε, ζήτημα που κατέστη επίδικο και αναμένεται να εξεταστεί εφ' όλης της ύλης. Η επέμβαση όμως αφ' εαυτή σε τούτους τους δίσκους που σήμερα ζητείται να διορθωθούν επί του δικογράφου, ήταν θέση και της υπεράσπισης ότι είναι κατά πως αναφέρεται στην αίτηση, δηλαδή όπως στην προηγούμενη αίτηση τροποποίησης. Εν ολίγοις, δεν αντιλαμβάνομαι για ποιον λόγο η προηγούμενη τροποποίηση, η οποία είχε ακριβώς την ίδια θεματική αλλά στόχευε άλλη υποπαράγραφο, ήταν σύμφωνα και με την υπεράσπιση αρμόζουσα, ενώ σήμερα δεν αναγνωρίζεται η ίδια δικογραφική αταξία και ασυναρτησία μεταξύ μαρτυρίας και δικογράφου. Τα πιο πάνω αποκαλύπτουν άλλο ένα ζήτημα. Τούτο έχει να κάνει με τον χρόνο και τις περιστάσεις που περιβάλλουν το αίτημα. Όπως ανωτέρω έτσι και σε αυτό το πλαίσιο οι αιτιάσεις της ενάγουσας σε σχέση με τους λόγους που δεν επέτρεψαν διάγνωση και εν τέλει διόρθωση του προβλήματος το συντομότερο δυνατό, δεν σχολιάζονται στην έκταση που συναρτώνται με τα επίδικα θέματα. Άλλωστε έχει ήδη υποδειχθεί ότι η ενάγουσα αμφισβητήθηκε για απόκρυψη άλλης μαρτυρίας, ως επίσης για άλλο δυστύχημα και γι' αυτόν τον λόγο αποφεύγω να υπεισέλθω σε ό,τι δυνατό να καταστεί επίδικο. Εν πάση περιπτώσει, όσα ανωτέρω αναφέρθηκαν, ενδεικτικά της συνάφειας της αιτούμενης τροποποίησης με την προηγηθείσα που οδήγησε στην έκδοση του διατάγματος ημερομηνίας 28/09/20, το δίχως άλλο καταρρίπτουν τη θέση ότι το δικογραφικό πρόβλημα εντοπίστηκε μόλις την 09/10/
- Ίδιο ήταν το αντικείμενο της τροποποίησης την 28/09/20, απλώς δεν επεκτάθηκε στο σύνολο των παραγράφων που έχρηζαν διόρθωσης. Βάσει αυτής της διαπίστωσης το ερώτημα που προκύπτει είναι κατά πόσο επηρεάζεται το αίτημα. Η υπεράσπιση θέλει τούτο το σημείο να αναδεικνύει κακή πίστη. Με όλο το σεβασμό αλλά αν είναι κάτι που αναδεικνύεται είναι έλλειμμα επιμέλειας από την πλευρά της ενάγουσας, ώστε το δικόγραφο να διορθωθεί στην ολότητά του, στο πλαίσιο της προηγηθείσας τροποποίησης. Εν πάση όμως περιπτώσει επ' αυτού σχετικός κρίνεται ο λόγος της υπόθεσης Κώστας Παφίτης & Υιοί Λτδ ν. Γενικού Εισαγγελέα
(2012)1Α Α.Α.Δ 745, 751, όπου λέχθηκε ότι: Η διαπίστωση κακοπιστίας είναι ζήτημα που ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου και το Εφετείο επεμβαίνει μόνο όπου διαπιστωθεί ότι το πρωτόδικο δικαστήριο άσκησε εσφαλμένα τη διακριτική του ευχέρεια. Για να αποδειχθεί κακοπιστία, χρειάζεται επαρκής μαρτυρία από την οποία να εξάγεται αβίαστα το σχετικό συμπέρασμα, εφόσον με τη διαπίστωση ύπαρξης κακοπιστίας, η αίτηση συνήθως οδηγείται σε απόρριψη. Όμως, στην προκειμένη περίπτωση, δεν έχουμε εντοπίσει σαφή στοιχεία που να υποστηρίζουν τους ισχυρισμούς των Εφεσειόντων, περί ύπαρξης κακοπιστίας. Το μόνο στοιχείο που τέθηκε ενώπιον του πρωτόδικου δικαστηρίου, είναι ότι ο Εφεσίβλητος γνώριζε από πολλού ότι η Έκθεση Υπεράσπισης έχρηζε τροποποίησης και δεν έπραξε οτιδήποτε. Όμως ο Εφεσίβλητος εξήγησε ότι για ένα μέρος του χρόνου, ανέμενε συμπληρωματικά γεγονότα από το μηχανικό του έργου, ο οποίος ήταν άρρωστος. Όμως, ακόμη και αν η καθυστέρηση οφειλόταν σε λάθος ή σε αμέλεια, με κανένα τρόπο δεν θα μπορούσε να εξισωθεί με κακοπιστία. Δεν έχουν τεθεί ενώπιον μας στοιχεία που να δείχνουν ή από τα οποία εμείς να συμπεράνουμε ότι σκόπιμα καθυστέρησε η καταχώρηση της αίτησης με απώτερο στόχο την καθυστέρηση της εκδίκασης της αγωγής. Στην προκείμενη περίπτωση οι αιτιάσεις του εναγόμενου ότι η αιτούμενη τροποποίηση επιχειρεί να διορθώσει την αιτιολογία μιας λανθασμένης επέμβασης, δεν εκλαμβάνονται ως γεγονός και ως εκ τούτου δεν συνιστά απόδειξη κακοπιστίας. Το γιατί όμως ο ιατρός διαφοροποίησε επί του προκειμένου το πιστοποιητικό του και αν αυτό οφείλεται σε σφάλμα ή κάτι άλλο, αναμένεται να διερευνηθεί στο πλαίσιο της δίκης. Κατά τα λοιπά είναι παγιωμένη αρχή ότι ο διάδικος που επικαλείται κακοπιστία έχει και το βάρος απόδειξης τέτοιου ισχυρισμού (βλ. Λάμπη ν. Alpha Bank Limited, Πολ. Εφ. 372/12 ημερ. 26/03/19). Και εδώ κανένα στοιχείο οδηγεί σε τέτοιο συμπέρασμα. Όσα ανωτέρω αναφέρθησαν απαντούν βεβαίως και τον άλλο ισχυρισμό της υπεράσπισης που θέλει τον εναγόμενο να τίθεται σε δυσμενή θέση. Δεν αντιλαμβάνομαι πώς επηρεάζεται, όταν ήταν και της υπεράσπισης θέση, ως ανωτέρω υποδείχθηκε, ότι η επέμβαση αφορά τους δίσκους A3-A4 και A4-A5. Περαιτέρω, δεν κατανοώ τον επηρεασμό όταν ο πρώτος μάρτυρας εξακολουθεί να βρίσκεται στο εδώλιο και συνεπώς μπορεί να αντεξεταστεί σχετικά. Καταλήγω ότι η υπό κρίση περίπτωση υπάγεται σε εκείνο που αναφέρθηκε στην υπόθεση Federal Bank of Lebanon (S.A.L) v. Νίκου Κ. Σιακόλα
(1999)1 Α.Α.Δ 44, 52 δηλαδή ότι: " ... I know of no kind of error or mistake which, if not fraudulent or intended to overreach, the Court ought not to correct, if it can be done without injustice to the other party. Courts do not exist for the sake of discipline, but for the sake of deciding matters in controversy, and I do not regard such amendment as a matter of favour or grace ... ... It seems to me that as soon as it appears that the way in which a party has framed his case will not lead to a decision of the real matter in controversy, it is as much a matter of right on his part to have it corrected, if it can be done without injustice, as anything else in the case is a matter of right." Για όλους τους λόγους που πιο πάνω επιχείρησα να εξηγήσω κρίνω ότι το αίτημα της ενάγουσας είναι δικαιολογημένο και ως εκ τούτου εγκρίνεται. Τροποποιημένη έκθεση απαίτησης να καταχωριστεί εντός 2 εργασίμων ημερών. Τυχόν υπεράσπιση στην τροποποίηση να καταχωρηθεί εντός περαιτέρω 3 εργασίμων ημερών και τυχόν απάντηση εντός περαιτέρω 2 εργασίμων ημερών. Τα έξοδα της αίτησης καθώς και τα διαφυγόντα, ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ του εναγόμενου, καταβλητέα στο τέλος της διαδικασίας. (Υπ.)........... Λ. Α. Παντελή, Α.Ε.Δ ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο