← Κύπρος

Βασίλη ν. Χατζηλιασή, Αρ. Αγωγής 1063/2013, 30/10/2020

Βασίλη ν. Χατζηλιασή, Αρ. Αγωγής 1063/2013, 30/10/2020 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDAMM:2020:A23 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χρ. Ρασπόπουλου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής 1063/2013 Μεταξύ: XXXXX Βασίλη Ενάγοντα και XXXXX Χατζηλιασή Εναγόμενου Ημερομηνία: 30 Οκτωβρίου 2020 Εμφανίσεις: Για τον Ενάγοντα: κα Μ. Χ"Κωνσταντή για Γ.Φ. Πιττάτζης Δ.Ε.Π.Ε. Για τον Εναγόμενο: κ. Κ. Ανδρέου για Κύπρος Ανδρέου Δ.Ε.Π.Ε. ΑΠΟΦΑΣΗ Με την υπό κρίση αγωγή, ο Ενάγοντας αξιώνει €11.900 πλέον τόκο 9% πλέον έξοδα. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες επί της Έκθεσης Απαίτησης, κατά ή περί την 28.4.2011, ο Εναγόμενος υπέγραψε έναντι νόμιμου ανταλλάγματος ένα γραμμάτιο συνήθους τύπου ή γραμμάτιο αναγνώρισης χρέους προς όφελος του Ενάγοντα για το ποσό των €11.900, πληρωτέο διά μηνιαίων δόσεων εκ €1983,33 από 1.6.2011 μέχρι εξόφλησης μαζί με τόκους επί του ποσού αυτού προς 9% από 27.11.

  1. Η προθεσμία για πληρωμή του εν λόγω γραμματίου παρήλθε χωρίς ο Εναγόμενος να πληρώσει οποιοδήποτε ποσό. Με την υπεράσπιση, ο Εναγόμενος αρνείται την αξίωση του Ενάγοντα και ισχυρίζεται ότι μια εταιρεία συμφερόντων του Εναγομένου, η Κ.Η. Ματσούκας Α/φοι Λτδ ενοικίαζε από τον Ενάγοντα ένα κατάστημα και όφειλε στον τελευταίο €11.900 έναντι ενοικίων. Λόγω αδυναμίας της εταιρείας να πληρώσει το εν λόγω ποσό, ο Ενάγοντας αξίωσε από τον Εναγόμενο να το αναλάβει προσωπικά και να υπογραφεί νέο ενοικιαστήριο έγγραφο με την Asmoderia Investment Ltd. Διαφορετικά, θα έδιωχνε τον Εναγόμενο από το κατάστημα. Ένεκα της θέσης υπεροχής του Ενάγοντος έναντι του Εναγομένου, ασκήθηκε ψυχική πίεση στον Εναγόμενο, ο οποίος εξαναγκάστηκε να υπογράψει το γραμμάτιο, ώστε να μην χάσει την επιχείρηση του. Για αυτό και ο Εναγόμενος αξιώνει με ανταπαίτηση την ακύρωση του γραμματίου συνήθους τύπου. Τέλος, ο Εναγόμενος ισχυρίζεται ότι ο Ενάγοντας ουδέποτε τερμάτισε τον τρόπο πληρωμής του γραμματίου, ούτε και αξίωσε πληρωμή πριν την έγερση αγωγής. Υπερασπιζόμενος την ανταπαίτηση, ο Ενάγοντας αναφέρει ότι η Κ.Η Ματσούκας Α/φοι Λτδ συχνά παρέλειπε να πληρώνει τα οφειλόμενα ενοίκια, με αποτέλεσμα ο Ενάγοντας να λαμβάνει δικαστικά μέτρα τόσο εναντίον της, όσο και εναντίον του Εναγόμενου ως εγγυητή. Επειδή η Κ.Η Ματσούκας Α/φοι Λτδ και ο Εναγόμενος ζήτησαν από τον Ενάγοντα να γίνει νέο ενοικιαστήριο για να συνεχίσουν να ασκούν την επιχείρηση που είχαν, συμφωνήθηκε με ελεύθερη διαπραγμάτευση να υπογραφεί το επίδικο γραμμάτιο. ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΚΑΙ ΕΥΡΗΜΑΤΑ Ενώπιον μου κατέθεσαν δύο μάρτυρες, ήτοι ο ίδιος ο Ενάγοντας και ο Γ. Πιττάτζης. Ο Εναγόμενος δεν κατέθεσε στο Δικαστήριο, ούτε κάλεσε μάρτυρες υπεράσπισης. Κατά την μαρτυρία του στο Δικαστήριο, ο Ενάγοντας είπε ότι στις 28.4.2011 ο Εναγόμενος υπέγραψε προς όφελος του ένα γραμμάτιο συνήθους τύπου, με το οποίο αναγνώρισε χρέος ύψους €11.900 (βλ. Τεκμήριο 2). Το εν λόγω ποσό αφορούσε ενοίκια που οφείλονταν στον Ενάγοντα από την εταιρεία Κ.Η Ματσούκας Α/φοι Λτδ, στην οποία ο Εναγόμενος ήταν μέτοχος και διευθυντής. Προς ανάκτηση των εν λόγω ενοικίων είχε κατατεθεί η Αίτηση Ενοικιοστασίου Ε2/09 (βλ. Τεκμήριο 3), στην οποία ο Εναγόμενος είχε εμφανιστεί και αποδέχτηκε εκ μέρους της Κ.Η Ματσούκας Α/φοι Λτδ την έκδοση απόφασης (βλ. Τεκμήριο 4) για πληρωμή των οφειλόμενων αλλά και για παράδοση της κατοχής του ακινήτου που η εταιρεία ενοικίαζε από τον Ενάγοντα. Μετά από την έκδοση της πιο πάνω απόφασης, ο Εναγόμενος διέγραψε από το μητρώο Εφόρου Εταιρειών την Κ.Η Ματσούκας Α/φοι Λτδ. Παράλληλα, δημιούργησε μια νέα εταιρεία με την επωνυμία Asmoderia Investment Ltd, με την οποία συνέχισε τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες. Ζητούσε δε επίμονα από τον Ενάγοντα την υπογραφή νέου ενοικιαστηρίου εγγράφου. Έτσι, οι δύο πλευρές προχώρησαν σε διαβουλεύσεις για εξεύρεση λύσης. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια, ο Εναγόμενος, ο οποίος εκπροσωπείτο και από δικηγόρο, συμφώνησε να υπογράψει το επίδικο γραμμάτιο. Ο Γ. Πιττάτζης (στο εξής «ΜΕ») είναι δικηγόρος στην εταιρεία που εκπροσωπεί τον Ενάγοντα. Όπως είπε, στις 14.5.2009 εκδόθηκε απόφαση στην Αίτηση Ε2/
  2. Στα πλαίσια διευθέτησης πληρωμής του ως άνω δικαστικού χρέους, ο Εναγόμενος έκδωσε επιταγές της Κ.Η. Ματσούκας Α/φοι Λτδ, οι οποίες δεν τιμήθηκαν. Κατόπιν τούτου, ο Ενάγοντας πέτυχε την έκδοση διατάγματος ανάκτησης κατοχής του ακινήτου, λόγω του ότι η Κ.Η. Ματσούκας Α/φοι Λτδ είχε πλέον παραβιάσει τους όρους αναστολής ενός τέτοιου διατάγματος. Μετά την έκδοση του εν λόγω διατάγματος, ο Εναγόμενος επικοινώνησε με τον Ενάγοντα και την 8.2.2011 διευθέτησαν συνάντηση στο γραφείο του ΜΕ. Στην συνάντηση, ο Εναγόμενος ανέφερε ότι η εταιρεία Κ.Η. Ματσούκας Α/φοι Λτδ διαλύθηκε. Ακολούθως, ο Ενάγοντας ενημέρωσε τον ΜΕ ότι στις 28.4.2011 είχε συνάντηση στο γραφείο του δικηγόρου του Εναγομένου, κατά την οποία δόθηκε το ποσό των €18.000 έναντι της απαίτησης στην απόφαση στην Αίτηση Ε2/
  3. Παρέμεινε δε υπόλοιπο ύψους €11.900, για το οποίο υπογράφτηκε γραμμάτιο. Επίσης, την ίδια μέρα υπογράφτηκε ενοικιαστήριο έγγραφο μεταξύ του Ενάγοντα και της εταιρείας Asmoderia Investment Ltd. Η μαρτυρία που έχει προσφερθεί πρέπει να αξιολογηθεί ώστε το Δικαστήριο να προβεί σε διαπιστώσεις σε σχέση με τα αμφισβητούμενα γεγονότα (βλ. Ιωάννου ν. Παλάζη

(2004)1 Α.Α.Δ. 576). Βέβαια, η αξιολόγηση της μαρτυρίας κάθε μάρτυρα δεν πρέπει να συγχέεται με το βάρος απόδειξης που φέρει ο κάθε διάδικος (βλ. Wynne v. Mavronicola κ.α.
(2009)1(β) Α.Α.Δ 1138). Παρακολούθησα τους μάρτυρες να δίνουν δια ζώσης μαρτυρία και αξιολόγησα την εμφάνιση και συμπεριφορά τους. Αποτίμησα την συνολική τους παρουσία στη βάση των εγγενών χαρακτηριστικών της μαρτυρίας τους, όπως η πηγή γνώσης, ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος, τυχόν προκατάληψη, ανιδιοτέλεια και αληθοφάνεια (βλ. Phipson on Evidence, 14th ed., σελ. 251). Κατά την αξιολόγηση της αξιοπιστίας κάθε μάρτυρα έλαβα επίσης υπόψη ότι είναι ανάγκη μια μαρτυρία να τίθεται στη βάσανο της αξιολόγησης από απόψεως περιεχομένου και να μην γίνεται αποδεκτή ή να απορρίπτεται με μόνο την εξωτερική εντύπωση που προκαλεί ο μάρτυρας (βλ. Γεώργιος & Σπύρος Τσαππή Λτδ v. Πολυβίου
(2009)1 Α.Α.Δ. 339). Έχοντας κατά νου τα πιο πάνω, θεωρώ ότι και οι 2 μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον μου ήταν ειλικρινείς και αξιόπιστοι. Απαντούσαν με ευθύτητα και φυσικότητα στις ερωτήσεις που τους υποβάλλονταν. Δεν διαπίστωσα οποιαδήποτε προσπάθεια για διαστρέβλωση της αλήθειας. Η αξιοπιστία τους δεν πλήγηκε ούτε κατά την διάρκεια της αντεξέτασης. Ήταν σταθεροί στις θέσεις τους και επέμειναν σε αυτές μέχρι τέλους. Ειδικότερα, ο Ενάγοντας, κατά την αντεξέταση του, επέμεινε στην θέση ότι ουδέποτε άσκησε πίεση στον Εναγόμενο. Όπως είπε, ο τότε δικηγόρος του Εναγομένου του έδωσε κάποια χρήματα έναντι των ενοικίων που οφείλονταν, ενώ για το υπόλοιπο υπογράφτηκε το γραμμάτιο και μάλιστα στο γραφείο του δικηγόρου του Εναγομένου. Δεν αρνήθηκε ότι το γραμμάτιο έγινε διότι ο ίδιος ήθελε εξασφάλιση για να μπορέσει να συνεχίσει ο Εναγόμενος να ενοικιάζει το ακίνητο του μέσω της νέας εταιρείας που δημιούργησε. Αρνήθηκε όμως ότι εκβίασε τον Εναγόμενο. Σε σχέση με την μαρτυρία του ΜΕ αρκεί να αναφέρω ότι αυτός δεν θέλησε να πει κάτι περισσότερο από αυτό που γνώριζε. Έτσι, δεν αρνήθηκε ότι δεν γνωρίζει ακριβώς τι διημείφθη στο γραφείο του δικηγόρου του Εναγομένου. Ούτε ήταν σε θέση να τοποθετηθεί αν ο Ενάγοντας άσκησε πίεση στον Εναγόμενο λέγοντας του ότι θα τον διώξει από το ακίνητο. Έχοντας υπόψη τα δικόγραφα, το σύνολο της μαρτυρίας, τόσο της προφορικής όσο και της γραπτής και δεδομένης της πιο πάνω αξιολόγησης, κρίνω ότι είναι ασφαλές να καταλήξω σε ευρήματα σε σχέση με όσα οι δύο μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον μου μπόρεσαν να επιβεβαιώσουν θετικά. Ειδικότερα, καταλήγω σε εύρημα ότι η εταιρεία Κ.Η. Ματσούκας Α/φοι Λτδ, που ήταν συμφερόντων του Εναγομένου, ενοικίαζε από τον Ενάγοντα ένα κατάστημα. Η εν λόγω εταιρεία όφειλε στον Ενάγοντα ενοίκια, προς ανάκτηση των οποίων ο Ενάγοντας είχε πετύχει την έκδοση δικαστικής απόφασης. Μετά την έκδοση της εν λόγω απόφασης, ο Εναγόμενος διέγραψε την Κ.Η Ματσούκας Α/φοι Λτδ από το μητρώο Εφόρου Εταιρειών και σύστησε την Asmoderia Investment Ltd, μέσω της οποίας συνέχισε τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες. Προκειμένου να συνεχιστεί η ενοικίαση του ακινήτου στην νέα εταιρεία και για να υπογραφεί νέο ενοικιαστήριο, ο Ενάγοντας ζήτησε από τον Εναγόμενο να υπογράψει το Τεκμήριο 2 για ποσό €11.900, που ήταν μέρος των οφειλόμενων της Κ.Η. Ματσούκας Α/φοι Λτδ προς τον Ενάγοντα. Κατά τις διαπραγματεύσεις, ο Εναγόμενος εκπροσωπείτο από δικηγόρο. Συμφώνησε δε να υπογράψει και όντως υπέγραψε το Τεκμήριο 2, στην παρουσία 2 μαρτύρων, οι υπογραφές των οποίων βρίσκονται επί του εγγράφου. Η προθεσμία πληρωμής που οριζόταν στο Τεκμήριο 2 παρήλθε, χωρίς ο Εναγόμενος να πληρώσει οποιοδήποτε ποσό, παρόλο που του ζητήθηκε από τον Ενάγοντα. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Το άρθρο 78 του περί Συμβάσεων Νόμου Κεφ.149 προνοεί ότι: «78. "Γραμμάτιο συνήθους τύπου" είναι γραπτή υπόσχεση, που παρέχεται από ένα πρόσωπο σε άλλο, υπογράφεται από το πρόσωπο που την παρέχει στην παρουσία δύο τουλάχιστο μαρτύρων ικανών προς το συμβάλλεσθαι, για πληρωμή, σε πρώτη ζήτηση ή σε ορισμένο χρόνο ή σε προσδιορίσιμο μέλλοντα χρόνο προς πρόσωπο το οποίο ορίζεται στο γραμμάτιο, ποσού χρημάτων, πλέον τόκο που ορίζεται σε αυτό κατά ανώτατο όριο προς εννέα τοις εκατό κατ' έτος και, σε περίπτωση λήψης δικαστικών μέτρων επ' αυτού, τα συναφή έξοδα, και αναφέρει την αντιπαροχή για την οποία παρέχεται η υπόσχεση». Με βάση το άρθρο 80 του Κεφ.149, το γραμμάτιο συνήθους τύπου αποτελεί αμάχητη απόδειξη των γεγονότων που εκτίθενται σε αυτό. Μαρτυρία που έχει σκοπό να αντικρούσει το περιεχόμενο του γραμματίου δεν γίνεται δεκτή ή δεν λαμβάνεται υπόψη εκτός αν αφορά σε ισχυρισμούς που τείνουν να αποδείξουν μία από τις πιο κάτω τρεις υπερασπίσεις, ήτοι: (α) ότι η υπογραφή του οφειλέτη του χρέους ή άλλου που υπέγραψε το γραμμάτιο δεν είναι στην πραγματικότητα η υπογραφή του, (β) ότι η έκδοση του γραμματίου επιτεύχθηκε συνεπεία εξαναγκασμού ή απάτης, (γ) ή υπό περιστάσεις που ανάγονται σε εξαναγκασμό ή απάτη. (βλ. Raιf v. Dervish
(1971)1 C.L.R. 158). Στρεφόμενος στην παρούσα υπόθεση, με βάση το Τεκμήριο 2, ο Εναγόμενος ανέλαβε να πληρώσει στον Ενάγοντα το ποσό των €11.900 σε 6 μηνιαίες δόσεις ύψους €1.983,33 εκάστη. Η 1η δόση ήταν καταβλητέα την 1.6.2011 και οι επόμενες την 1η ημέρα κάθε επόμενου μήνα μέχρι εξοφλήσεως. Η αποπληρωμή του ποσού με δόσεις δεν επηρεάζει την εγκυρότητα ενός γραμματίου συνήθους τύπου. Παραπέμπω στην υπόθεση Φουλή ν. Μιχαήλ
(2005)1 Α.Α.Δ. 1144 όπου λέχθηκε ότι εφ' όσον ο χρόνος πληρωμής καθορίζεται, ασχέτως του αν η πληρωμή θα γίνεται με δόσεις, ικανοποιείται η πρόνοια για πληρωμή σε «προσδιορισμένο μέλλοντα χρόνο». Εν προκειμένω, ο χρόνος πληρωμής κάθε δόσης καθορίζεται σαφώς στο έγγραφο. Περαιτέρω στο Τεκμήριο 2 αναφέρεται ρητά η αντιπαροχή. Συγκεκριμένα, αναφέρεται ότι το ποσό των €11.900 είναι το υπόλοιπο οφειλόμενων ενοικίων της εταιρείας Κ.Η Ματσούκας Α/φοι Λτδ σε σχέση με ένα κατάστημα, ποσό το οποίο ο Εναγόμενος ανέλαβε να πληρώσει προσωπικά. Τέλος, στο εν λόγω έγγραφο προνοείται ότι σε περίπτωση καθυστέρησης πληρωμής οποιασδήποτε δόσης ή μέρους αυτής, το γραμμάτιο θα καθίσταται ληξιπρόθεσμο, κάθε οφειλόμενο ποσό αμέσως απαιτητό και επιβαρυμένο με τόκο προς 9% ετησίως από την μέρα που καθίσταται ληξιπρόθεσμο μέχρι την μέρα εξόφλησης. Σε περίπτωση αγωγής, ο Εναγόμενος θα υποχρεούται να καταβάλει όλα τα δικηγορικά και δικαστικά έξοδα. Μια από τις κύριες εισηγήσεις της υπεράσπισης ήταν ότι το επίδικο έγγραφο δεν είναι γραμμάτιο συνήθους τύπου, καθότι δεν προνοεί για καταβολή τόκου. Συγκεκριμένα, προκύπτει από το εν λόγω έγγραφο ότι ο τόκος ήταν πληρωτέος μόνο σε περίπτωση παράλειψης πληρωμής κάποιας δόσης. Στην περίπτωση που ο Εναγόμενος τηρούσε τις προθεσμίες καταβολής των δόσεων, δεν θα καλείτο να πληρώσει ποσοστό τόκου. Τούτο επιβεβαιώνεται και από το γεγονός ότι το άθροισμα των 6 δόσεων, αντιστοιχεί στο ακριβές ποσό για το οποίο υπογράφτηκε το γραμμάτιο. Προς υποστήριξη της εν λόγω θέσης, ο ευπαίδευτος συνήγορος του Εναγομένου παρέπεμψε στην πρωτόδικη απόφαση στην Karagiorgis TechnoPro Ltd εμπορευόμενη υπό την επωνυμία Life Style Technology κ.α. ν. M.A. KTHMA MAKENZY LTD κ.α. Αρ.αγωγής 3803/2012 ημερομηνίας 7.1.2016, όπου εξετάστηκε το ίδιο ζήτημα. Σε εκείνη την υπόθεση, ο Χ. Μαλαχτός, Π.Ε.Δ., όπως ήταν τότε, είπε τα εξής: «Δεν εναπόκειται στον πιστωτή να αναφέρει ότι η πρόνοια για τόκο αφορά σε δικό του ευεργέτημα το οποίο μπορεί να αποποιηθεί. Αν ήταν έτσι, θα μπορούσε με την ίδια λογική να υποστηρίξει ότι δεν θα επιθυμούσε να διεκδικήσει τα συναφή έξοδα σε περίπτωση λήψης δικαστικών μέτρων. Μπορεί βέβαια να συμβληθεί με όποιο τρόπο επιθυμεί, όμως το έγγραφο του δεν θα είναι γραμμάτιο συνήθους τύπου. Στην προκειμένη περίπτωση οι Ενάγοντες συμφώνησαν ότι αν τους καταβάλλονταν οι αναφερόμενες δόσεις δεν θα δικαιούνταν σε τόκο. Το Δικαστήριο συμφωνεί με την εισήγηση του δικηγόρου των Εναγομένων ότι η αναφορά στο άρθρο 78 στον τόκο αφορά σε τόκο από την ημέρα της υπογραφής του γραμματίου και όχι από οποιοδήποτε μεταγενέστερο χρόνο. Το άρθρο αναφέρεται «...για πληρωμή, σε πρώτη ζήτηση ή σε ορισμένο χρόνο ή σε προσδιορίσιμο μέλλοντα χρόνο ... ποσού χρημάτων, πλέον τόκο ...». Στην προκειμένη περίπτωση αφορούσε την πληρωμή σε ορισμένο χρόνο ποσών χρημάτων χωρίς τόκο. Μόνο εάν δεν πληρωνόταν μια δόση το γραμμάτιο θα καθίστατο ληξιπρόθεσμο, αλλά και πάλιν ο τόκος θα ήταν πληρωτέος από την ημέρα της καθυστερήσεως, που το ενωρίτερο που θα μπορούσε να ήταν, ήταν επτά ημέρες μετά την 25.6.2012 και όχι την 11.6.2012 που εκτελέστηκε το γραμμάτιο. Είναι η κατάληξη του Δικαστηρίου ότι το επίδικο γραμμάτιο δεν συμμορφώνεται με την πρόνοια του άρθρου 78 του περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ.148, αναφορικά με τον τόκο, όπως εξηγήθηκε πιο πάνω. Δεν είναι συνεπώς γραμμάτιο συνήθους τύπου. Η αξίωση που εδραζόταν αποκλειστικά σε χρέος δυνάμει γραμματίου συνήθους τύπου δεν μπορεί να επιτύχει. Με όλο τον σεβασμό, η πιο πάνω προσέγγιση δεν με βρίσκει σύμφωνο. Έχω την άποψη ότι η γραμματική ερμηνεία της φράσης «...για πληρωμή, ... ποσού χρημάτων, πλέον τόκο που ορίζεται σε αυτό κατά ανώτατο όριο προς εννέα τοις εκατό κατ' έτος», δεν αποκλείει τον καθορισμό μηδενικού επιτοκίου. Αυτό που προκύπτει από τις λέξεις που χρησιμοποίησε ο νομοθέτης, ως μοναδικό απαιτούμενο σε σχέση με το ποσοστό επιτοκίου είναι να μην υπερβαίνει αυτό το 9% ετησίως. Δεν αποκλείει τον καθορισμό χαμηλότερο ενοικίου μέχρι και το μηδέν. Αν ο νομοθέτης ήθελε να αποκλείσει μια τέτοια συμφωνία σε γραμμάτιο συνήθους τύπου θα καθόριζε, θεωρώ, κατώτατο όριο επιτοκίου με τον ίδιο τρόπο που καθόρισε ανώτατο όριο επιτοκίου. Αλλά ούτε η τελολογική ερμηνεία μπορεί, κατά την γνώμη μου, να στηρίξει την θέση της υπεράσπισης. Σκοπός του εγγράφου που ο νομοθέτης ονόμασε γραμμάτιο συνήθους τύπου, είναι η ασφάλεια που παρέχει στον δικαιούχο του. Μάλιστα δε, για την αξίωση που πηγάζει από ένα τέτοιο έγγραφο προνοείται μεγαλύτερη περίοδος παραγραφής. Ο καθορισμός ανώτατου επιτοκίου αποσκοπεί στο να διασφαλίσει ότι δεν θα γίνεται κατάχρηση ενός τόσο ισχυρού εγγράφου από πιστωτές που βρίσκονται ενδεχομένως σε θέση ισχύος έναντι του χρεώστη τους. Δεν υπάρχει όμως αντίστοιχος λόγος για το αντίστροφο. Με άλλα λόγια, δεν υπάρχει λόγος προστασίας αδύναμου μέρους για την περίπτωση που συμφωνηθεί μηδενικό επιτόκιο. Εξάλλου, τα μέρη θα μπορούσαν πολύ εύκολα να παρακάμψουν μια τέτοια απαίτηση, καθορίζοντας ένα επιτόκιο ευτελούς αξίας, το οποίο τυπικά να μην είναι μηδενικό, αλλά στην ουσία να είναι μηδενικό (π.χ. 0,0000000001 %). Έχω την άποψη ότι δεν ήταν αυτός ο σκοπός του νομοθέτη. Πέραν των πιο πάνω, θεωρώ ότι η γραμματική ερμηνεία του άρθρου 78 του Κεφ.149 δεν αποκλείει ούτε τον καθορισμό διαφορετικών επιτοκίων για διαφορετικές περιόδους μέχρι και την εξόφληση του ποσού που αναφέρεται στο γραμμάτιο. Θα μπορούσε, για παράδειγμα, για το πρώτο έτος από την υπογραφή του γραμματίου να προνοείται επιτόκιο 1% ετησίως, ενώ για το δεύτερο έτος 2% και ούτω καθεξής. Στην παρούσα περίπτωση, για το χρονικό διάστημα πριν το γραμμάτιο καταστεί ληξιπρόθεσμο, δεν καθορίστηκε η καταβολή τόκου. Στην ουσία, το επιτόκιο που καθορίστηκε από τα μέρη για την περίοδο αυτή ήταν μηδέν. Μετά την επέλευση του γεγονότος που καθιστούσε το χρέος ληξιπρόθεσμο, ήτοι μετά την παράλειψη πληρωμής οιασδήποτε δόσης, το εκάστοτε υπόλοιπο θα έφερε τόκο προς 9% ετησίως. Έχω την άποψη ότι οι εν λόγω πρόνοιες επί του επίδικου εγγράφου σε σχέση με την καταβολή τόκου δεν αντίκεινται στις απαιτήσεις του άρθρου 78 του Κεφ.149. Αν και δεν έχω εντοπίσει απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, που να καταπιάνεται ευθέως και ρητώς με το εν λόγω ζήτημα, εντούτοις μέσω της συλλογιστικής μεθόδου της εις άτοπον απαγωγής (reductio ad absurdum), υποστηρίζεται θεωρώ η ορθότητα του συλλογισμού του παρόντος Δικαστηρίου. Και εξηγώ. Στην υπόθεση Δημητρίου ν. Δημητρίου Πολ. Έφεση Αρ. 181/2012 ημερ. 21.12.2018, ο εφεσίβλητος υπέγραψε δύο γραμμάτια για το συνολικό ποσό των ΛΚ53,800 πληρωτέα διά δόσεων. Και τα δύο έγγραφα προνοούσαν για τόκο 8% ετησίως σε περίπτωση καθυστέρησης οιασδήποτε δόσης ή μέρους αυτής. Μάλιστα δε, το ένα εκ των δύο γραμματίων αφορούσε ποσό ΛΚ28.800, τα οποία ο Εναγόμενος ανέλαβε να εξοφλήσει δια 72 ισόποσων μηνιαίων δόσεων εκ ΛΚ400 Συνεπώς, όπως ακριβώς και στην παρούσα, έτσι και σε εκείνη την περίπτωση, αν ο εφεσίβλητος πλήρωνε τις 72 δόσεις, τότε δεν θα καλείτο να πληρώσει τόκο (72x400=28.800). Το γραμμάτιο θα καθίστατο ληξιπρόθεσμο και θα απαιτείτο τόκος μόνο σε περίπτωση καθυστέρησης πληρωμής οποιασδήποτε δόσης ή μέρους αυτής. Στην απόφαση του, το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι τα εν λόγω έγγραφα είχαν όλα τα χαρακτηριστικά γραμματίου συνήθους τύπου. Αν και σε εκείνη την υπόθεση δεν είχε εγερθεί το επιχείρημα που εγέρθηκε εν προκειμένω, θεωρώ ότι το Δικαστήριο αυτεπαγγέλτως και καθηκόντως εξέτασε κατά πόσον πληρούνταν όλες οι απαιτήσεις του άρθρου 78 του Κεφ.149. Διαφορετικά δεν θα νομιμοποιείτο να εκδώσει απόφαση στην βάση γραμματίου συνήθους τύπου, όπως και έπραξε. Έχοντας κατά νου τα πιο πάνω, καταλήγω ότι το Τεκμήριο 2 φέρει όλα τα στοιχεία που απαιτούνται για να θεωρηθεί γραμμάτιο συνήθους τύπου εν τη έννοια του νόμου. Η εισήγηση του συνηγόρου του Εναγομένου ότι, το παρόν Δικαστήριο εμποδίζεται να εκδώσει απόφαση επειδή η αντιπαροχή που αναφέρεται στο επίδικο γραμμάτιο είναι αντικείμενο δικαστικής απόφασης στην Αίτηση Ε2/09, δεν με βρίσκει σύμφωνο. Κατ' αρχάς, η παρούσα αγωγή δεν στρέφεται εναντίον του εξ αποφάσεως οφειλέτη στην Αίτηση Ε2/09, αλλά εναντίον άλλου προσώπου. Κατά δεύτερο, το αγώγιμο δικαίωμα στην παρούσα είναι εντελώς διαφορετικό από το αγώγιμο δικαίωμα στην Αίτηση Ε2/09. Τέλος, σύμφωνα με πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην περίπτωση γραμματίου συνήθους τύπου το Δικαστήριο δεν μπορεί να υπεισέλθει πίσω από τη δεδηλωμένη αντιπαροχή και να την εξετάσει (βλ. Δημητρίου ν. Δημητρίου, ανωτέρω). Έχοντας καταλήξει περί της τυπικής εγκυρότητας του Τεκμηρίου 2 ως γραμματίου συνήθους τύπου, προχωρώ να εξετάσω κατά πόσον αυτό έχει καταστεί ληξιπρόθεσμο. Με βάση τα ευρήματα μου λοιπόν, η προθεσμία πληρωμής του ως άνω γραμματίου παρήλθε, χωρίς ο Εναγόμενος να πληρώσει οποιοδήποτε ποσό. Είναι θεωρώ άσχετο το γεγονός ότι δεν εστάλη ειδοποίηση τερματισμού, ή ειδοποίηση με την οποία ο Ενάγοντας να καθιστά ληξιπρόθεσμο το γραμμάτιο. Είναι σαφές από το λεκτικό του Τεκμηρίου 2 ότι καθίσταται ληξιπρόθεσμο σε περίπτωση καθυστέρησης πληρωμής οποιασδήποτε δόσης. Το έγγραφο δεν απαιτεί αποστολή ειδοποίησης. Η πρώτη δόση ήταν πληρωτέα την 1.6.2011. Με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου δεν καταβλήθηκε. Συνεπώς, από το πέρας εκείνης της ημέρας, το γραμμάτιο κατέστη ληξιπρόθεσμο, όλο το υπόλοιπο άμεσα απαιτητό και βαρυνόμενο με τόκο 9% ετησίως. Ο Εναγόμενος δεν έχει αποδείξει οποιαδήποτε από τις υπερασπίσεις που μπορούν να εγερθούν έναντι του γραμματίου συνήθους τύπου. Καταληκτικά, επισημαίνω ότι η αναφορά στην έκθεση απαίτησης ότι ο τόκος θα είναι 9% από 27.11.2006 οφείλεται προφανώς σε παραδρομή. Η ουσία έγκειται στο ότι η αξίωση βασίζεται σε γραμμάτιο συνήθους τύπου, που παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο και κρίθηκε ότι είναι όντως τέτοιο. Σε αυτή τη βάση, το Δικαστήριο νομιμοποιείται να εκδώσει απόφαση ως το περιεχόμενο του γραμματίου συνήθους τύπου, ασχέτως της ακριβούς περιγραφής των ποσών επί της Έκθεσης Απαίτησης (βλ. Kennedy Hotels Ltd v. Indirdjian
(1992)1 Α.Α.Δ. 400). Εξάλλου, ο τόκος που απαιτείται με την έκθεση απαίτησης ξεκινά από χρονικό σημείο αρκετά προγενέστερο του χρονικού σημείο που αναφέρεται στο επίδικο έγγραφο. Συνεπώς, η απόφαση που θα εκδοθεί αφορά ποσό μικρότερο από αυτό που αναφέρεται στην Έκθεση Απαίτησης. Υπό το φως των πιο πάνω, εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντος και εναντίον του Εναγομένου για το ποσό των €11.900 πλέον τόκο 9% ετησίως από 2.6.2011 μέχρι εξοφλήσεως. Επιδικάζονται υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον του Εναγομένου τα δικηγορικά έξοδα της αγωγής ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Η ανταπαίτηση απορρίπτεται. Ένεκα συνεκδίκασης της με την αγωγή, δεν εκδίδεται διαταγή για έξοδα σε σχέση με την ανταπαίτηση. (Υπ.) ..................................... Χρ. Ρασπόπουλος, Ε.Δ Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.