← Κύπρος

ΙΩΑΝΝΟΥ ν. ΧΑΤΖΗΙΩΣΗΦ, Αρ. Αγωγής: 32/2012, 11/2/2021

ΙΩΑΝΝΟΥ ν. ΧΑΤΖΗΙΩΣΗΦ, Αρ. Αγωγής: 32/2012, 11/2/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2021:A86 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: N. Α. Π. Γεωργιάδη, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 32/2012 ΜΕΤΑΞΥ: XXXXX ΙΩΑΝΝΟΥ Ενάγουσας και XXXXX ΧΑΤΖΗΙΩΣΗΦ Εναγομένου ------------------ Ημερομηνία: 11 Φεβρουαρίου,

  1. Εμφανίσεις: Για την Ενάγουσα: κ. Γιώργος Τριλλίδης για κ.κ. Πολάκης Σαρρής & Σια Δ.Ε.Π.Ε. Για την Εναγομένη: κ. Μαρίνα Κ. Φωτιάδου για κ.κ. Δράκος & Ευθυμίου Δ.Ε.Π.Ε. ΑΠΟΦΑΣΗ Ι. ΟΙ ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Η Απαίτηση
  2. Η Ενάγουσα απαιτεί εναντίον του Εναγομένου €16250 ως ειδικές αποζημιώσεις για ζημιές που προκλήθηκαν στο διαμέρισμα της, γενικές αποζημιώσεις, διάταγμα άρσης οχληρίας και έξοδα.
  3. Η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι περί το έτος 2008 προκλήθηκαν ζημιές στο διαμέρισμα της από διαρροή νερού από τις βεράντες του διαμερίσματος του Εναγομένου το οποίο είναι υπερκείμενο του δικού της.
  4. Βασίζει την απαίτηση της στα αστικά αδικήματα της αμέλειας και οχληρίας. Ισχυρισμός ότι τυγχάνει εφαρμογής το δόγμα του res ipsa loquitur δεν προωθήθηκε. Ανάλογος ισχυρισμός για εφαρμογή της νομολογιακής αρχής της Rylands v Fletcher, LR 3 HL 330, [1861-73] All ER Rep 1, επίσης δεν προωθήθηκε, αν και προωθήθηκε απαίτηση στη βάση του άρθρου 52 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148 («Κεφ. 148»).
  5. Είναι η θέση της ότι, παρά τις οχλήσεις της ιδίας και των δικηγόρων της, ο Εναγόμενος δεν έλαβε μέτρα για επιδιόρθωση των βεραντών του ή άρση της οχληρίας. Έχει υποστεί τις ακόλουθες ζημιές (βλ. § 11 (Α) της απαίτησης): «(Α) ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΖΗΜΙΩΝ ΚΑΙ/Η ΒΛΑΒΩΝ (α) Αποφλοίωση και αποδιοργάνωση του σκυροδέματος σε αρκετές περιοχές της πλάκας οροφής του διαμερίσματος συνοδευόμενη από συγκέντρωση αλάτων. (β) Αποκόλληση κατά τόπους ολόκληρου του τμήματος της επικάλυψης των οπλισμών με αποτέλεσμα την εμφάνιση των οπλισμών. (γ) Πλήρης οξείδωση των υφιστάμενων οπλισμών.»
  6. Εξειδικεύει το κόστος αποκατάσταση των ζημιών που έχουν προκληθεί με τις ακόλουθες λεπτομέρειες στην § 11 (Β) της απαίτησης: «(Β) ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΕΠΙΣΚΕΥΩΝ (α) Κόστος επισκευών και στεγανοποίησης στην βεράντα του διαμερίσματος
  7. €2.000,00 (β) Κόστος επισκευών στην εξωτερική κολώνα μεταξύ διαμερίσματος 51 και
  8. €3.900,00 (γ) Κόστος επισκευών στον κόμβο και στις δοκούς που συντρέχουν με εξωτερική κολώνα μεταξύ του διαμερίσματος 51 και
  9. €2.200,00 (δ) Κόστος επισκευών στην πλάκα και στα ταβάνια της κουζίνας του διαμερίσματος 41 και κάτω από την βεράντα του διαμερίσματος
  10. €5.000,00 (ε) Βάψιμο και γενική συντήρηση. €1.650,00 (στ) Αμοιβή πολιτικού μηχανικού. €1.000,00 (ζ) Αμοιβή συντηρητή/ πραγματογνώμονα €500,00 ---------------- Σύνολο €16.250,00» Η Υπεράσπιση
  11. Ο Εναγόμενος ισχυρίζεται ότι όταν κατέστη ιδιοκτήτης του υπερκείμενου από αυτού της Εναγομένης διαμερίσματος το 2001, προέβη σε αντικατάσταση όλων των σωλήνων νερού και σε επιδιορθώσεις των δαπέδων του. Έκανε επίσης εργασίες μόνωσης της ταράτσας της πολυκατοικίας, καθήκον που ενέπιπτε στις υποχρεώσεις της διαχειριστικής επιτροπής. Η εν λόγω πολυκατοικία ανεγέρθηκε το 1984 και έκτοτε δεν έχει συντηρηθεί. Αρνείται οποιαδήποτε ευθύνη, επικαλείται ανταλλαγείσα αλληλογραφία και γνώμη ειδικού ότι δεν υφίσταται οποιαδήποτε διαρροή νερού από τις βεράντες του του προς το διαμέρισμα της Ενάγουσας. Απορρίπτει τις αποζημιώσεις που αξιώνονται ως εξωπραγματικές και ατεκμηρίωτες. Η Απάντηση
  12. Με την Απάντηση της η Ενάγουσα αντιδικεί (joins issue) με τον Εναγόμενο επί όλων των επιδίκων θεμάτων και αρνείται τους ισχυρισμούς και θέσεις που προβάλλει. ΙΙ. Η ΠΡΟΣΑΧΘΕΙΣΑ ΜΑΡΤΥΡΙΑ
  13. Εκ μέρους της Ενάγουσας κατέθεσε η ίδια (ΜΕ 1), η κα XXXXX Ινανισβίλι (ΜΕ 2), ο κ. XXXXX Ιωάννου (ΜΕ 3) και ο κ. XXXXX Ευρυπίδου (ΜΕ 4). Από πλευράς Υπεράσπισης κατέθεσε ο Εναγόμενος (ΜΥ 1) και ο κ. XXXXX Τζιακούρης (ΜΥ 2). Οι ΜΕ 4 και ΜΥ 2 κατέθεσαν ως εμπειρογνώμονες.
  14. Πέραν των γραπτών δηλώσεων που υιοθετήθηκαν από πλευράς ΜΕ 3, ΜΥ 1 και ΜΥ 2 (Έγγραφα Α, Β και Γ), κατατέθηκαν 30 συνολικά Τεκμήρια. Τα Τεκμήρια 1 - 5Α και Β, 10, 11, 18, 25 και 26 αποτελούν φωτογραφικό υλικό. Στις εκθέσεις των ΜΕ 4 και ΜΥ 2 (Τεκμήρια 16 και 30, αντίστοιχα) επίσης υπάρχει φωτογραφικό υλικό. Μη αμφισβητούμενα γεγονότα
  15. Κατά την έναρξη της δίκης δηλώθηκαν τα ακόλουθα παραδεκτά γεγονότα:

(1)Η Ενάγουσα, σε όλους τους ουσιώδεις για την παρούσα υπόθεση χρόνους, ήταν και συνεχίζει να είναι ιδιοκτήτρια και κάτοχος του διαμερίσματος με αριθμό 41 (το «διαμέρισμα 41»), στον 4ο όροφο της πενταόροφης πολυκατοικίας «XXXXX 4» (η «πολυκατοικία») επί της οδού XXXXX 13, στον Στρόβολο.
(2)Ο Εναγόμενος, σε όλους τους ουσιώδεις για την παρούσα υπόθεση χρόνους, ήταν και συνεχίζει να είναι ιδιοκτήτης του διαμερίσματος με αριθμό 51 (το «διαμέρισμα 51») στην ίδια πολυκατοικία.
(3)Το διαμέρισμα 51 είναι υπερκείμενο του διαμερίσματος
  2. Από την ενώπιον μου μαρτυρία αποτέλεσαν κοινές θέσεις και των δύο πλευρών ή δεν αμφισβητήθηκαν, τα ακόλουθα:
(1)Η πολυκατοικία ανεγέρθηκε αρχές της δεκαετίας του 80. Παρουσιάζει φθορές και χρήζει συντήρησης.
(2)Ο Εναγόμενος αγόρασε το διαμέρισμα 51 κατά ή περί το
  1. Το διαμέρισμα 51 είναι ρετιρέ. Δίπλα του υπάρχει και άλλο διαμέρισμα. Το διαμέρισμα 51 διαθέτει ακάλυπτες βεράντες περιμετρικά οι οποίες είναι υπερκείμενες κλειστών χώρων του διαμερίσματος
  2. Ο ιδιοκτήτης του γειτονικού διαμερίσματος του Εναγομένου έχει στεγάσει τις βεράντες του. Δεν αφορά την παρούσα αγωγή η νομιμότητα της πράξης του.
(3)Μετά την αγορά του διαμερίσματος 51, ο Εναγόμενος προέβη σε αλλαγή των σωλήνων νερού και αποχέτευσης του διαμερίσματος. Δεν έχει προβεί σε αλλαγή των κεραμικών των βεραντών του. Η θέση της υπεράσπισής ότι είναι «μωσαϊκό» δάπεδο δεν έχει αμφισβητηθεί.
(4)Το διαμέρισμα της Ενάγουσας έχει παρουσιάσει ζημιές σε τοίχους και ταβάνια. Αποτελούν επίδικα θέματα ο λόγος πρόκλησης τους και η έκταση τους.
(5)Η Ενάγουσα απέστειλε δια του τότε δικηγόρου της, κ. Ανδρέα Χάσικου, επιστολή ημερομηνίας 16/1/2008 (Τεκμήριο 19) με την οποία παραπονείτο για την πρόκληση ζημιών στο διαμέρισμα της από διαρροή νερού από τις βεράντες του Εναγομένου. Ο Εναγόμενος με επιστολή του ημερομηνίας 8/2/2008 (Τεκμήριο 6), αρνήθηκε ευθύνη. Την 26/1/2010, η τότε δικηγόρος της Ενάγουσας, κα XXXXX Κατσούρη, έστειλε νέα επιστολή (Τεκμήριο 7) με την οποία επαναλάμβανε το παράπονο. Ο Εναγόμενος απάντησε με επιστολή ημερομηνίας 23/2/2010 (Τεκμήριο 21) με την οποία υιοθετούσε τα όσα ανέφερε στο Τεκμήριο
  1. Αμφισβητείται ασφαλώς η αλήθεια των προβαλλόμενων από την κάθε πλευρά ισχυρισμών.
  2. Για όλες τις πιο πάνω κοινές θέσεις προβαίνω και σε ανάλογα ευρήματα. Επίδικα θέματα
  3. Η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι οι ζημιές που έχουν προκληθεί στο διαμέρισμα της από το 2008 (και μετά) είναι αποτέλεσμα διαρροών νερού από τις ακάλυπτες βεράντες του διαμερίσματος του Εναγομένου. Παρά το γεγονός της ενημέρωσης του, αυτός, αμελώς δεν λαμβάνει επαρκή μέτρα μόνωσης των βεραντών του, ώστε να τερματιστεί το φαινόμενο ή να αρθεί η οχληρία. Απαιτεί το κόστος επισκευών, τις οποίες για να κάνει, θα πρέπει προηγουμένως ο Εναγόμενος να προβεί σε επαρκή μέτρα μόνωσης. Απαιτεί επίσης γενικές αποζημιώσεις και διάταγμα άρσης της οχληρίας.
  4. Ο Εναγόμενος αρνείται αμέλεια και/ή οχληρία στηριζόμενος στη θέση ότι οι προκληθείσες ζημιές (τις οποίες δεν έχει μετριάσει η Ενάγουσα) δεν έχουν προκληθεί από διαρροές νερού από τις ακάλυπτες βεράντες του διαμερίσματος του. Η Μαρτυρία της Ενάγουσας (ΜΕ 1)
  5. Η Ενάγουσα ανέφερε ότι είναι σήμερα ηλικίας 81 ετών. Κατοικεί μόνη της στο διαμέρισμα
  6. Ο σύζυγος της διαμένει σε γηροκομείο. Τα τελευταία 8 χρόνια, τουλάχιστον, εμφανίστηκε πρόβλημα στα ταβάνια του υπνοδωματίου, του διαδρόμου, της τραπεζαρίας και του καθιστικού. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά «έπεσαν τα ταβάνια», εννοώντας τους σουβάδες. Οι βεράντες του Εναγομένου είναι υπερκείμενες των χώρων αυτών. Ανάλογο πρόβλημα έχει και η γειτόνισσα της. Πριν 2 χρόνια, όταν έβρεχε πολύ ήταν, «σαν να ήταν έξω το σπίτι της».
  7. Αντεξεταζόμενη ανέφερε ότι η πολυκατοικία το 2012 ήταν ηλικίας 30 ετών περίπου. Δέχθηκε ότι η πολυκατοικία γενικά δεν ήταν σε καλή κατάσταση και ότι όλα τα διαμερίσματα αντιμετώπιζαν προβλήματα. Δεν είχε υπόψη της απόφαση της διαχειριστικής επιτροπής για να επιδιορθωθεί η πολυκατοικία. Δέχθηκε επίσης ότι προβλήματα είχε και στους τοίχους του διαμερίσματος και όχι μόνο στα ταβάνια. Επέμεινε όμως στη θέση ότι οι διαρροές νερού προέρχονταν από τις βεράντες του διαμερίσματος του Εναγομένου. Η Μαρτυρία της κας XXXXX Ινανισβίλι (ΜΕ 2)
  8. Η ΜΕ 2 είναι γειτόνισσα της Ενάγουσας. Στο διαμέρισμα της παρουσιάσθηκε ανάλογο πρόβλημα από το
  9. Διαμένει εκεί από το
  10. Κατέθεσε ως τεκμήρια φωτογραφίες από χώρους του διαμερίσματος της που λήφθηκαν προ δύο ετών και που δείχνουν τις ζημιές που υπέστη και συνεχίζει να υφίσταται. Τα Τεκμήρια 1 και 3 αφορούν φωτογραφίες του υπνοδωματίου της και τα Τεκμήρια 2 και 4, φωτογραφίες των υπνοδωματίων των υιών της. Ζημιές έχει και στην κουζίνα. Οι βεράντες του Εναγομένου, ανέφερε, είναι υπερκείμενες των χώρων αυτών.
  11. Αναφέρθηκε σε περιστατικό που συνέβη πέρυσι, όταν μετά από έντονη βροχόπτωση, και αφού το νερό έτρεχε εντός του διαμερίσματος της, ο σύζυγος της υποχρεώθηκε, από το χώρο της ταράτσας, να καθαρίσει με τη χρήση σκούπας το μαζεμένο νερό από τις βεράντες του διαμερίσματος του Εναγομένου.
  12. Αντεξεταζόμενη ανέφερε ότι οι προσπάθειες της να επικοινωνήσει με τον Εναγόμενο για επίλυση του προβλήματος προέβησαν άκαρπες. Δεν προχώρησε με αγωγή λόγω οικονομικών δυσκολιών. Έκανε και παράπονο στο διαχειριστή της πολυκατοικίας ο οποίος της ανέφερε ότι δεν μπορεί να κάνει οτιδήποτε. Η Μαρτυρία του κ. XXXXX Ιωάννου (ΜΕ 3)
  13. Ο ΜΕ 3 υιοθέτησε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως του εξέτασης (Έγγραφο Α). Είναι ο υιός της Ενάγουσας. Ανέλαβε ο ίδιος από την πρώτη στιγμή που δημιουργήθηκε πρόβλημα το 2008 να βοηθήσει την μητέρα του στην επίλυση του. Στα σημεία του ταβανιού του διαμερίσματος που παρατηρούνται υγρασίες, φθορές και βλάβες, είναι χώροι υποκείμενοι των ακάλυπτων βεραντών του Εναγομένου. Οι χώροι αυτοί, ανέφερε, είναι οι χώροι του σαλονιού, τραπεζαρίας, κουζίνας και το υπνοδωμάτιο. Οι βεράντες του έχουν το ίδιο κεραμικό με αυτό της μητέρας του το οποίο χρονολογείται από τον χρόνο ανέγερσης της πολυκατοικίας.
  14. Σε σχέση με το εσωτερικό του διαμερίσματος της Ενάγουσας, κατέθεσε ως Τεκμήριο 10, δέσμη φωτογραφιών που τραβήχθηκαν τον Ιούλιο του 2020 και απεικονίζουν τις προκληθείσες ζημιές. Συγκεκριμένα οι φωτογραφίες Τεκμήριο 10.1, 10.2 και 10.6, απεικονίζουν το ταβάνι της κουζίνας, οι φωτογραφίες 10.3, 10.5 και 10.8 το ταβάνι και τοίχο του σαλονιού, οι φωτογραφίες 10.4 και 10.7 το ταβάνι του υπνοδωματίου.
  15. Αναφορικά με τις βεράντα του διαμερίσματος της Ενάγουσας και τις ακάλυπτες βεράντες του διαμερίσματος του Εναγομένου κατέθεσε δέσμη 9 φωτογραφιών ως Τεκμήριο
  16. Η φωτογραφία 11.1 αφορά φωτογραφία της βεράντας της μητέρας του (αφορά τον τύπο του κεραμικού). Οι φωτογραφίες 11.2, 11.3, 11.5, 11.8, και 11.9 αφορούν τις ακάλυπτες βεράντες του διαμερίσματος του Εναγομένου. Οι φωτογραφίες 11.4 και 11.6 αφορούν λωρίδα γκρίζου χρώματος, στο σημείο που τα κεραμικά της βεράντας του διαμερίσματος του Εναγομένου εφάπτονται στο εξωτερικό περιτείχισμα της πολυκατοικίας. Η φωτογραφία 11.7 αφορά το σκέπαστρο που τοποθέτησε ο ιδιοκτήτης του γειτονικού διαμερίσματος του Εναγομένου.
  17. Διόρισε 3 δικηγόρους μέχρι σήμερα. Αναφέρθηκε στην επιστολογραφία που ανταλλάγηκε μέχρι την καταχώριση της αγωγής. Μετά την καταχώριση της αγωγής αποστάλθηκε την 18/11/2013 και νέα επιστολή από τους δικηγόρους του (Τεκμήριο 8) η οποία δεν απαντήθηκε. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι δεν γνώριζε αν η επιστολή απαντήθηκε προφορικά. Από πλευράς Ενάγουσας έγιναν δύο μελέτες από ειδικούς, μια το 2009 και μια το
  18. Η μελέτη που έγινε το 2009 κατατέθηκε ως Τεκμήριο 9, για περιορισμένο σκοπό και ως ενδεικτικής των ενεργειών που έγιναν.
  19. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι οι σωλήνες νερού της πολυκατοικίας περνούν από τον φωταγωγό εξωτερικά. Δεν γνώριζε αν τα διαμερίσματα που ήταν υποκείμενα αυτού με τις στεγασμένες βεράντες αντιμετώπιζαν πρόβλημα. Ουδέποτε όμως έκαναν παράπονο. Ο ίδιος δεν γνώριζε πως ακριβώς το νερό διέρρεε από τις βεράντες ούτε μπορούσε να πει αν «οπτικά» έβλεπε πρόβλημα. Η Μαρτυρία του κ. XXXXX Ευριπίδου (ΜΕ 4)
  20. Ο ΜΕ 4 ανέφερε ότι είναι Πολιτικός Μηχανικός (Τεκμήριο 12 - το βιογραφικό του σημείωμα, 13 και 14 φωτοαντίγραφα του πτυχίου και μεταπτυχιακού του), εγγεγραμμένος στο ΕΤΕΚ (Τεκμήριο 15 - φωτοαντίγραφο της εγγραφής του).
  21. Κατέθεσε έκθεση ημερ. 14/11/2011 (Τεκμήριο 16) την οποία ετοίμασε, ως επίσης και εκτίμηση αποκατάστασης των ζημιών (Τεκμήριο 17). Το ποσό επιδιορθώσεων ανερχόταν το 2011 στα €
  22. Υπολογίστηκε ως ακολούθως (βλ. Τεκμήριο 17): ● Κόστος Αποκατάστασης Υγρομόνωσης/ Στεγάνωσης Υπερκείμενων Βεραντών: 3000 Ευρώ, ● Κόστος Αποκατάστασης Ζημιών (στατικών) των Οροφών Εντός του Διαμερίσματος 41: 5500 Ευρώ, ● Κόστος Αποκατάστασης Επιφανειών Εντός του Διαμερίσματος 41 με βάψιμο: 1500 Ευρώ, ● Κόστος Αποκατάστασης Αστοχιών στο Εξωτερικό του Διαμερίσματος 41 και συγκεκριμένα της περιοχής του κόμβου υποστυλώματος-δοκού: 1500 Ευρώ, ● Ανέγερση Ικριωμάτων για προσβασιμότητα των περιοχών που θα επιδιορθωθούν εξωτερικά: 3500 Ευρώ, Με βάση τα πιο πάνω το συνολικό κόστος αποκατάστασης αναμένεται στην τάξη του ποσού των 15 χιλιάδων Ευρώ,»
  23. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι αποτελούσε προεκτίμηση κόστους, σήμερα ίσως απαιτηθεί μεγαλύτερο ποσό. Η αποκατάσταση δεν μπορεί να γίνει επιτυχώς χωρίς να λυθεί το πρόβλημα της γενεσιουργού αιτίας, δηλαδή η επαρκής μόνωση των βεραντών. Προσδιόρισε τη φύση του προβλήματος ως ακολούθως (Τεκμήριο 16): «Η αιτία εμφάνισης των πιο πάνω είναι μονοσήμαντη και μπορεί ευκόλως να προσδιοριστεί. Πρόκειται ουσιαστικά για περίπτωση διέλευσης υγρασίας εντός του σκυροδέματος. Στις περιπτώσεις αυτές, η υγρασία οδηγεί στην σταδιακή απώλεια του περιβάλλοντος προστασίας των οπλισμών, οι οποίοι προοδευτικά οξειδώνονται με ταυτόχρονη μείωση των μηχανικών αντοχών- χαρακτηριστικών τους. Η οξείδωση μάλιστα των οπλισμών συνοδεύεται με διόγκωσή τους, γεγονός που οδηγεί στην ρηγμάτωση- αποδιοργάνωση του σκυροδέματος που τους περιβάλλει. Η είσοδος της υγρασίας στις επηρεαζόμενες περιοχές, είναι σαφές, ότι λαμβάνει χώρα μέσω των ακάλυπτων βεραντών του υπερκείμενου ορόφου. Είναι σύνηθες σε κτηριακά αυτής της ηλικίας, είτε οι αρμοί των κεραμικών δαπέδου να σπάζουν, είτε, η όποια υφιστάμενη μόνωση να φθείρεται και σε περιπτώσεις που δεν λαμβάνονται πρόνοιες επιδιόρθωσης, τα αποτελέσματα είναι πανομοιότυπα με αυτά της υπό εξέταση περίπτωσης. Καταληκτικά, μπορούν να διατυπωθούν τα ακόλουθα συμπεράσματα:
  24. Οι παρατηρούμενες αστοχίες στο υφιστάμενο διαμέρισμα οφείλονται αποκλειστικά στην είσοδο υγρασίας (όμβριων ή άλλων νερών) από τις ακάλυπτες βεράντες του υπερκείμενου ορόφου.....»
  25. Η εκφρασθείσα άποψη του στην έκθεση του (Τεκμήριο 16) ήταν ότι η κατάσταση ήταν επικίνδυνη, καθυστέρηση στη λήψη μέτρων θα καθιστούσε την αποκατάσταση πιο ακριβή, ενώ προαπαιτούμενο ήταν η αποτελεσματική μόνωση του υπερκείμενου ορόφου. Το φαινόμενο όπως ανέφερε προφορικά, είναι προοδευτικό. Από μεταγενέστερη επίσκεψη που έκανε στο χώρο πριν ένα - δύο χρόνια διαπίστωσε ότι το εύρος της ζημιάς είχε επεκταθεί.
  26. Αντεξεταζόμενος ανέφερε επίσης ότι δεν επισκέφθηκε το διαμέρισμα του Εναγομένου. Ο οπτικός έλεγχος της βεράντας δεν αρκεί. Ο πλήρης έλεγχος θα γινόταν αν γέμιζαν τη βεράντα με νερό. Στην προκειμένη περίπτωση όμως οι ζημιές που εντόπισε δεν μπορεί να είχαν άλλη αιτία. Δεν ήταν μεμονωμένες. Χρονολογούνταν, αν και δεν μπορούσε να προσδιοριστεί επακριβώς ο χρόνος πρόκλησης. Αν και δεν μπορούσε να οριστεί από που εισήλθε το νερό στο διαμέρισμα της Ενάγουσας, μπορούσε να οριστεί η γειτνίαση της περιοχής των ακάλυπτων βεραντών του υπερκείμενου διαμερίσματος με την περιοχή που προκλήθηκαν οι ζημιές. Η πολυκατοικία ήταν ασυντήρητη, οι ζημιές όμως οφείλονταν σε υγρασίες εισρέουσες από τις υπερκείμενες βεράντες του διαμερίσματος του Εναγομένου. Θεώρησε απίθανη την πρόκληση τους από νερά αποχέτευσης, έστω και αν κάποιες ζημιές βρίσκονταν σε σημεία, πέραν των επιφανειών που κάλυπταν οι βεράντες. Ανέφερε επίσης ότι δεν γνώριζε αν ο Εναγόμενος μόνωνε επαρκώς ή καθόλου τις βεράντες του. Μόνο με δοκιμή θα μπορούσε να εξεταστεί. Το σίγουρο ήταν ότι σε κάποιο χρόνο η μόνωση δεν ήταν επαρκής. Η Μαρτυρία του Εναγομένου (ΜΥ 1)
  27. Ο ΜΥ 1 υιοθέτησε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως του εξέτασης (Έγγραφο Β). Κατά τον χρόνο απόκτησης του διαμερίσματος 51 το 2001 προέβη σε εκτεταμένες επισκευές, αντικαθιστώντας τις σωλήνες νερού με καινούριες (υπέδειξε σχετικά τη φωτογραφία 2 στο Τεκμήριο 18 που τραβήχτηκε το 2012). Από το 2001 μέχρι και το 2014 διαχειριζόταν το διαμέρισμα ο πατέρας του. Διαφωνεί με τη θέση ότι η ζημιά που υπέστη η Ενάγουσα προκλήθηκε από τις βεράντες του. Τη θέση αυτή επιβεβαιώνει και ο ΜΥ
  28. Ο ίδιος πάντοτε τις φρόντιζε και στεγανοποιούσε με κατάλληλα υλικά από το 2001 και μετά. Η τελευταία συντήρηση που έγινε ήταν 12/6/2019 (Απόδειξη χειρόγραφη - Τεκμήριο 27).
  29. Αναφέρθηκε στην ανταλλαγείσα αλληλογραφία με τους συνηγόρους της Εναγομένης και τις επιστολές που απέστειλε (Τεκμήρια 6, 19 και 21), αλλά και στις επιστολές που απέστειλε κατά καιρούς στη Διαχειριστική επιτροπή (επιστολή ημερ. 18/3/2009 - Τεκμήριο 20, επιστολή ημερομηνίας 14/2/2011 - Τεκμήριο 22, επιστολή ημερ. 22/7/2011 - Τεκμήριο 23). Οι επιστολές του προς τη διαχειριστική επιτροπή αφορούσαν κυρίως τα παράπονα του για την κακή κατάσταση της πολυκατοικίας αλλά και το κόστος που επωμίστηκε για την επιδιόρθωση της και μόνωση της ταράτσας της πολυκατοικίας. Παρουσίασε φωτογραφίες που δείχνουν την όλη κατάσταση της πολυκατοικίας (Τεκμήριο 25, φωτογραφία που τραβήχτηκε τον Οκτώβριο 2012 και Τεκμήριο 26, φωτογραφία που λήφθηκε Ιούλιο 2020). Με ηλεκτρονικό μήνυμα ημερομηνίας 17/10/2012 (Τεκμήριο 24, η εκτύπωση) ζήτησε από τον πρόεδρο της διαχειριστικής επιτροπής όπως στις εργασίες επιδιόρθωσης που θα εκτελούνταν στην πολυκατοικία περιληφθούν και οι βεράντες του διαμερίσματος του. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι η διαχειριστική επιτροπή προέβη σε στεγανοποίηση των βεραντών το
  31. Αντεξεταζόμενος επίσης ανέφερε ότι δεν κατείχε πλέον τις φωτογραφίες που είχε επισυνάψει στις επιστολές προς τη διαχειριστική επιτροπή και που αφορούσαν τις επιδιορθώσεις που έκανε στην ταράτσα της πολυκατοικίας. Αρνήθηκε ότι αντικατάσταση του κεραμικού θα ήταν λύση, η οποία εν πάση περιπτώσει ουδέποτε του προτάθηκε. Έλαβε όλα τα μέτρα κάνοντας στεγανοποίηση. Περαιτέρω δεν υπήρχε λόγος να κάνει τέτοια δραστική αλλαγή χωρίς η διαχειριστική επιτροπή να προβεί σε αναγκαίες επιδιορθώσεις στο κτίριο. Δέχθηκε όμως ότι τυχόν αντικατάσταση τους ήταν ευθύνη δική του. Ερωτηθείς για την γκρίζα λωρίδα που φαινόταν περιμετρικά της βεράντας στη φωτογραφία - Τεκμήριο 11, δεν ήταν σίγουρος ως προς το πότε τοποθετήθηκε, μπορεί να είχε τοποθετηθεί το
  32. Δεν γνώριζε αν ζητήθηκε από Ενάγουσα να επισκεφθεί ειδικός το διαμέρισμα του ούτε είχε υπόψη του την επιστολή - Τεκμήριο
  33. Για την περίπτωση σταλώματος νερών που αναφέρθηκε η ΜΕ 2, δεν απάντησε ξεκάθαρα αν θυμόταν το περιστατικό. Η Μαρτυρία του κ. XXXXX Τζιακούρη (ΜΥ 2)
  34. Ο ΜΥ 2 υιοθέτησε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως του εξέτασης (Έγγραφο Γ). Είναι Πολιτικός Μηχανικός. Κατέθεσε βιογραφικό σημείωμα (Τεκμήριο 28) και αντίγραφο της ετήσιας άδειας του (Τεκμήριο 29).
  35. Την 20/9/2012, μετά από οδηγίες του Εναγομένου, επισκέφθηκε το διαμέρισμα του και ήλεγξε αν οι βεράντες ήταν επαρκώς στεγανοποιημένες. Επισκέφθηκε επίσης και το διαμέρισμα της Ενάγουσας. Οι ζημιές φαίνονταν αρκετά παλαιές και δεν βρίσκονταν μόνο σε σημεία υποκείμενα των βεραντών του διαμερίσματος του Εναγομένου. Η άποψη του ήταν ότι οι ζημιές δεν προήλθαν από διαρροή νερού από τις βεράντες του διαμερίσματος του Εναγομένου. Αν ληφθεί υπόψη, ήταν η θέση του, ότι πέρασαν και 10 χρόνια χωρίς να γίνουν διορθώσεις η οροφή του διαμερίσματος της Ενάγουσας θα έπρεπε μέχρι σήμερα να είχε καταστραφεί ή γκρεμιστεί.
  36. Η έκθεση που ετοίμασε, ημερομηνίας 22/10/2012, κατατέθηκε ως Τεκμήριο
  37. Επισημαίνει ότι αν και η πολυκατοικία δεν βρίσκεται σε καλή κατάσταση, η κατάσταση των βεραντών του διαμερίσματος του Εναγομένου είναι αρκετά καλή. Είναι εμφανής η κατά καιρούς συντήρηση της επιφάνειας με συντηρητικό. Οι αρμοί είναι κλειστοί και οι υδρορροές καθαρές και σε καλή κατάσταση. Όλα τα υδραυλικά/αποχετευτικά έχουν αλλαχθεί. Συνήθως αυτά είναι η αιτία πρόκλησης ζημιών παρά οι βεράντες. Ο Εναγόμενος, ανέφερε, προέβη και σε επιδιόρθωση της ταράτσας. Δεν υπέπεσε επομένως σε παραλείψεις.
  38. Αντεξεταζόμενος δέχθηκε ότι στην έκθεση του καμία αναφορά γινόταν σε επίσκεψη του στο διαμέρισμα της Ενάγουσας. Εξήγησε ότι δεν το ανέφερε επειδή η Ενάγουσα δεν του επέτρεψε να αγγίξει ή να φωτογραφήσει τις επιφάνειες. Απλά τις είδε. Ήταν σίγουρος ότι οι ζημιές δεν ήταν σε σημεία υποκείμενα των βεραντών. Στο διαμέρισμα του Εναγομένου μετέβη 2 ίσως και 3 φορές. Η 2η φορά ήταν περίπου 1 ½ μήνα μετά την 1η επίσκεψη και η 3η με την αλλαγή του χρόνου. Έγινε και δοκιμή με νερό. Συγκεκριμένα τοποθετήθηκε νερό ύψους 10 εκ. στη βεράντα και βεβαιώθηκε ότι αυτό έφυγε κανονικά από την υδρορροή. ήλεγξε επίσης τους αρμούς οπτικά και δεν υπήρχε πρόβλημα. Η άποψη του ήταν ότι οι ζημιές στο διαμέρισμα της Ενάγουσας προήλθαν από διαρροή μεγάλης ποσότητας νερού, είτε από σωλήνες νερού που καταλήγουν στα ντεπόζιτα της πολυκατοικίας ή από τις αποχετεύσεις της πολυκατοικίας.
  39. Στην προκειμένη περίπτωση το δάπεδο ήταν μωσαϊκό. Κανονικά τέτοιο υλικό θα πρέπει να αντικατασταθεί. Στην προκειμένη περίπτωση όμως ήταν συντηρημένο, αφού στεγανοποιούνταν με ειδικό υγρό. Τέτοια στεγανοποίηση πρέπει να γίνεται κάθε 2 χρόνια περίπου. Στην έκθεση του περιέχεται και φωτογραφία του υλικού που είχε τοποθετήσει ο Εναγόμενος. Η φωτογραφία είχε τραβηχτεί την 3η φορά που είχε πάει στο διαμέρισμα του Εναγομένου. Όσον αφορά την γκρίζα λωρίδα που φαινόταν περιμετρικά της βεράντας (φωτογραφίες 4 και 6 του Τεκμηρίου 11) ανέφερε ότι αυτή ήταν εκεί όταν επισκέφθηκε το διαμέρισμα του Εναγομένου. ΙΙΙ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
  40. Κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν περιορίστηκα στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας κάθε μάρτυρα ξεχωριστά αλλά την αντιπαρέβαλα και την εξέτασα στα πλαίσια του συνόλου της μαρτυρίας (βλ. Mustafa ν Κακουρή κ.α.
(2002)1Α ΑΑΔ 165, 172, Στυλιανίδης ν Χατζηπιέρα
(1992)1 ΑΑΔ 1056, 1061), αλλά και των κοινά αποδεκτών θέσεων τις οποίες παρέθεσα πιο πάνω στις §§ 10 και
  2. Κοινώς αποδεκτά γεγονότα τα οποία επίσης είναι αξιόπιστα, μπορούν να αποτελέσουν τη βάση ελέγχου της αξιοπιστίας των μαρτύρων (βλ. A Guide for the Magistrate in the Commonwealth: Fundamental Principles and Recommended Practice, (Commonwealth Magistrates' and Judges' Association, January 2017) στη σελ. 83[1] και T. Bingham (LJ), The Judge as Juror: The Judicial Determination of Factual Issues, The Business of Judging, Selected Essays and Speeches (OUP 2000), σελ. 6[2]).
  3. Το Δικαστήριο διατηρεί πάντα την ευχέρεια, νοουμένου ότι η σχετική προσέγγιση του αιτιολογείται επαρκώς και ικανοποιητικά, να δεχθεί τη μαρτυρία ενός μάρτυρα, είτε στο σύνολο της είτε εν μέρει (βλ. Kades v Nicolaou a.o.
(1986)1 CLR 212, 216, Ομήρου ν Δημοκρατίας
(2001)2 AAΔ 506, 528, Magistrato Gardens Ltd v ΓΕ
(2012)1Α ΑΑΔ 220, 231, Μελικίδης ν Παπαγεωργίου κ.α.
(2013)1Α ΑΑΔ 832, 844 και Λαγοποδίδης ν Αναστασιάδη κ.α., ECLI:CY:AD:2017:A180, Πολιτική Έφεση 250/2011, 18/5/2017). 41. Τυγχάνει εξεταστέο κατά πόσο οι μάρτυρες ΜΕ 4 και ΜΥ 2 είναι εμπειρογνώμονες. Και οι δύο είναι Πολιτικοί Μηχανικοί εγγεγραμμένοι στο ΕΤΕΚ. Αφού έλαβα υπόψη τα προσόντα - που δεν έχουν αμφισβητηθεί - και την πείρα τους σε συνάρτηση με τη νομική πλευρά του θέματος (βλ. Evangelou a.o. v Ambizas a.o.
(1982)1 CLR 41, 57 - 58) κρίνω ότι αυτοί είναι εμπειρογνώμονες μάρτυρες σε θέματα της ειδικότητας τους. 42. Όσον αφορά εμπειρογνώμονες, το Δικαστήριο μπορεί να υιοθετήσει τη θέση ενός εμπειρογνώμονα είτε εν όλω, είτε εν μέρει, είτε καθόλου, ανάλογα με τα ευρήματα του και την αξιολόγηση της μαρτυρίας, έχοντας υπόψη ότι οι εμπειρογνώμονες δεν έχουν κανένα προβάδισμα έναντι άλλων μαρτύρων και ότι η μαρτυρία τους υπόκειται στους ίδιους ακριβώς κανόνες αξιολόγησης όπως οι συνήθεις μάρτυρες επί γεγονότων (Vassilico Cements Works Ltd v Stavrou
(1978)1 CLR 389, 397 και Νικολάου ν Σταύρου
(1992)1 ΑΑΔ 746, 750). Αξιολόγηση της Ενάγουσας (ΜΕ 1)
  1. Η μαρτυρία της ΜΕ 1 ήταν πολύ περιορισμένη. Τα κύρια σημεία της, δηλαδή το ιδιοκτησιακό καθεστώς του διαμερίσματος και η ύπαρξη των ζημιών δεν αμφισβητούνται. Αναφέρθηκε επίσης στον χρόνο που παρουσιάστηκε αρχικά το πρόβλημα αλλά και στο πρόβλημα εισροής νερού από τη βροχή στο διαμέρισμα της από σημεία που είναι υποκείμενα στις βεράντες του διαμερίσματος του Εναγομένου. Δεν διαπίστωσα υπερβολή στα όσα ανέφερε ούτε λόγο να ψεύδεται. Υπήρξε κάποια διαφοροποίηση στην περιγραφή των χώρων σε σχέση με τον υιό της ΜΕ
  2. Η μαρτυρία του ΜΕ 3 επί αυτού του σημείου ήταν πιο ακριβής γιατί υποστηριζόταν από φωτογραφικό υλικό. Δεν πλήττεται η αξιοπιστία της. Την κρίνω αξιόπιστη μάρτυρα και δέχομαι τη μαρτυρία της όσον αφορά το προβλήματα διαρροών νερού εντός του διαμερίσματος της και την ενόχληση που υφίσταται. Αξιολόγηση της κας XXXXX Ινανισβίλι (ΜΕ 2)
  3. Η ΜΕ 2 επίσης μου έκανε καλή εντύπωση. Κρίνω ότι κατέθεσε την αλήθεια και ότι δεν είχε κανένα λόγο να πει ψέματα για τις ζημιές που υπέστη και το δικό της διαμέρισμα. Το γεγονός που περιέγραψε σε σχέση με την απόφραξη των υδρορροών της βεράντας του διαμερίσματος του Εναγομένου επίσης δεν αντικρούστηκε από τον Εναγόμενο κατά την αντεξέταση του. Την κρίνω αξιόπιστη μάρτυρα και δέχομαι τη μαρτυρία της στην ολότητα της. Αξιολόγηση του κ. XXXXX Ιωάννου (ΜΕ 3)
  4. Η μαρτυρία του ΜΕ 3 αφορούσε το ιστορικό των ζημιών που παρατηρήθηκαν, τον τρόπο με το οποίο χειρίστηκε ο ίδιος το ζήτημα, διορίζοντας εμπειρογνώμονες και δικηγόρους. Κατέθεσε επίσης σε σχέση με τους χώρους που παρατηρούνται οι ζημιές στο διαμέρισμα της Ενάγουσας. Το γεγονός ότι ο ίδιος δεν γνώριζε πως ακριβώς προκαλείτο η ζημιά, δεν μπορεί να επιδράσει στην αξιοπιστία του. Όπως ανέφερε άλλωστε, συμβουλεύθηκε ειδικό. Η μαρτυρία του σε σχέση με τις φωτογραφίες που τράβηξε, ως προς το τί απεικονίζουν και πότε, δεν τέθηκε σε αμφιβολία. Κρίνω τον ΜΕ 3 αξιόπιστο μάρτυρα και δέχομαι τη μαρτυρία του στην ολότητα της. Αξιολόγηση του κ. XXXXX Ευριπίδου (ΜΕ 4)
  5. Ο ΜΕ 4 ήταν συνεπής και σταθερός στις θέσεις και απόψεις που εξέφρασε. Όσον αφορά τις διαπιστώσεις και συμπεράσματα του έχω ικανοποιηθεί ότι έδωσε την ορθή εικόνα στο δικαστήριο για τη φύση και έκταση του προβλήματος. Κρίνω το μάρτυρα αξιόπιστο.
  6. Από τη μαρτυρία του δέχομαι τα όσα ανέφερε σε σχέση με τον τρόπο που προκλήθηκαν οι ζημιές στο διαμέρισμα της Εναγομένης, όλα τα συμπεράσματα και ευρήματα του και ότι το εύρος των ζημιών στο μεσοδιάστημα έχει επεκταθεί. Δέχομαι επίσης την ανάλυση αποκατάστασης ζημιών που έγινε. Το ποσό στο οποίο καταλήγει είναι μικρότερο από αυτό της απαίτησης. Αυτό ασφαλώς δεν θα αποτελούσε πρόβλημα, όμως κάποιες αναφορές είναι εκτός δικογράφων. Η Απαίτηση φαίνεται να στηρίχθηκε στην έκθεση Τεκμήριο 9 που ετοιμάστηκε από άλλο εμπειρογνώμονα. Αυτή κατατέθηκε για περιορισμένο σκοπό. Κατατέθηκε μόνο ως μαρτυρία για τις ενέργειες στις οποίες προέβη ο ΜΕ 3 και όχι για να αξιολογηθεί το περιεχόμενο της, έστω και ως εξ ακοής. Από την ανάλυση του ΜΕ 4 την οποία παρέθεσα στην § ανωτέρω, μόνο τα ακόλουθα σημεία καλύπτονται από την § 11(Β) της απαίτησης:
(1)κόστος αποκατάστασης υγρομόνωσης/ στεγάνωσης υπερκείμενων βεραντών και μάλιστα στα €2000 και όχι €3000 (βλ. § 11(Β) (α))∙
(2)κόστος αποκατάστασης ζημιών (στατικών) των οροφών εντός του διαμερίσματος 41, και μάλιστα στα €5000 και όχι €5500 (βλ. § 11(Β) (δ))∙
(3)κόστος αποκατάστασης επιφανειών εντός του διαμερίσματος 41 με βάψιμο €1500 (βλ. § 11(Β) (ε))∙
(4)κόστος αποκατάστασης αστοχιών στο εξωτερικό του διαμερίσματος 41 και συγκεκριμένα της περιοχής του κόμβου υποστυλώματος-δοκού €1500 (βλ. § 11(Β) (γ))∙
  1. Η αναφορά του ΜΕ 4 για ανέγερση ικριωμάτων δεν καλύπτεται από την παράγραφο § 11 (Β), ούτε οι §§ 11(Β) (β) - επισκευή εξωτερικής κολόνας - 11(Β)(στ) - αμοιβή πολιτικού μηχανικού - και 11(Β) (ζ) αμοιβή πραγματογνώμονα. Είναι εκτός δικογράφων.
  2. Όσον αφορά το κόστος στεγανοποίησης των βεραντών του διαμερίσματος του Εναγομένου, δεν έχω ικανοποιηθεί ούτε έχει καταδειχθεί, πως δικαιούται η Ενάγουσα να απαιτεί αυτό το ποσό. Δεν αφορά επισκευή που αφορά το δικό της διαμέρισμα. Ως εκ τούτου από τα ποσά επιδιορθώσεων που διεκδικεί η Ενάγουσα μόνο τα €8000 έχουν αποδειχθεί που αφορούν τα στοιχεία της § 47
(3)-
(4), ανωτέρω. Αξιολόγηση του Εναγομένου (ΜΥ 1)
  1. Ο ΜΥ 1, πέραν της ανταλλαγής αλληλογραφίας που είναι δεκτή, μου έδωσε την εντύπωση ότι προσπαθούσε να μετατοπίσει το πρόβλημα αλλού, προβάλλοντας ως αιτίες την κακή κατάσταση της πολυκατοικίας ή ότι υποχρεώθηκε να επιδιορθώσει τις ταράτσες της πολυκατοικίας που ήταν ευθύνη της διαχειριστικής επιτροπής. Αν και δεν αμφισβητείται ότι η πολυκατοικία δεν είναι επαρκώς συντηρημένη μου φάνηκε ότι απέφευγε να επιλύσει το ζήτημα με τις ακάλυπτες βεράντες του, ίσως λόγω κόστους. Από το Τεκμήριο 24 (εκτύπωση ηλεκτρονικού μηνύματος προς τη διαχειριστική επιτροπή ημερ. 17/10/2012), το οποίο ο ίδιος κατέθεσε, φαίνεται ότι το 2012 προσπάθησε να εντάξει στις εργασίες συντήρησης και τη στεγανοποίηση των βεραντών του διαμερίσματος του. Δεν μπορώ να αντιληφθώ επομένως πως και τί έκανε προηγουμένως, αφού η θέση του ήταν ότι ήταν πάντα συντηρημένες. Επίσης δεν ήταν σε θέση να ξεκαθαρίσει την έκταση των εργασιών που έγιναν σε σχέση με τις βεράντες που έγιναν το 2019 (απόδειξη - Τεκμήριο 27) που ήταν συνολικού ύψους €2000 για «μέρος επιδιόρθωσης, Διαμ. 51, XXXXX 4, Λευκωσία και στεγανοποίηση βεραντών».
  2. Ως εκ τούτου δεν κρίνω τα όσα κατέθεσε σε σχέση με τα επίδικα θέματα αξιόπιστη μαρτυρία και δεν την αποδέχομαι. Αξιολόγηση του κ. XXXXX Τζιακούρη (ΜΥ 2)
  3. Αν και έχω δεχθεί τα προσόντα του ΜΥ 2 η μαρτυρία του σε σχέση με τις δικές του απόψεις και ευρήματα δεν με έπεισε και δεν την αποδέχομαι. Υπήρχαν οι εξής ασάφειες ή αντιφάσεις που δεν εξηγήθηκαν επαρκώς και θεωρώ καίριας σημασίας:
(1)Δεν ήταν ακριβής ως προς το πόσες φορές μετέβη στο διαμέρισμα του Εναγομένου και πότε. Η θέση που εξέφρασε, ότι πήγε 3 φορές δεν αναφέρθηκε στην γραπτή του δήλωση, η οποία θα έπρεπε τουλάχιστον να αναφέρει τις 2 που έγιναν μεταγενέστερα της έκθεσης που ετοίμασε. Στο σημείο αυτό αξίζει να αναφερθεί ότι ο ίδιος ανέφερε ότι κάποιες φωτογραφίες που ήταν στην έκθεση (φωτ. 3 και 4 του Τεκμηρίου 30) λήφθηκαν μετά την ημερομηνία που αναφέρεται στην έκθεση, 22/10/2012 χωρίς να εξηγηθεί γιατί.
(2)Ενώ ανέφερε προφορικά ότι έκανε και εξέταση της στεγανότητας χρησιμοποιώντας νερό, ουδεμία αναφορά για την εξέταση αυτή έγινε στην έκθεση ή στη γραπτή του δήλωση. Θα αναμενόταν πληρέστερη αναφορά.
(3)Αμφιταλαντεύτηκε σε σχέση με την ποιότητα του δαπέδου των ακάλυπτων βεραντών. Ήταν η θέση του ότι τα μωσαϊκά δάπεδα πρέπει να αντικαθίστανται όταν φθαρούν ή όταν παρουσιάσουν ρωγμές. Στην προκειμένη περίπτωση όμως, ανέφερε ότι η συντήρηση ήταν τέτοια που δεν δικαιολογούσε αντικατάσταση. Ταυτόχρονα όμως αναφέρθηκε σε «πατσιαρίσματα» που ανάγονταν στην αρχική κακότεχνη κατασκευή του δαπέδου των βεραντών. 53. Για τους πιο πάνω λόγους δεν αποδέχομαι τη μαρτυρία του. ΙV. ΕΥΡΗΜΑΤΑ 54. Πέραν των όσων αναφέρονται στις §§ 10 και 11, πιο πάνω, προβαίνω στα ακόλουθα ευρήματα:
(1)Το 2008 εμφανίστηκαν προβλήματα σε ταβάνια του διαμερίσματος της Ενάγουσας. Οι ζημιές αφορούν τα ταβάνια του σαλονιού και της τραπεζαρίας, της κουζίνας και του ενός υπνοδωματίου. Τα σημεία όπου προκλήθηκαν ζημιές είναι υποκάτω των ακάλυπτων βεραντών του διαμερίσματος του Εναγομένου.
(2)Αρχές του 2009 η Ενάγουσα μέσω του ΜΕ 3 συμβουλεύθηκε ειδικό. Τον Νοέμβριο του 2011 συμβουλεύθηκε τον ΜΕ 4. Ήταν η θέση του, την οποία αποδέχομαι, ότι η αιτία πρόκλησης των ζημιών ήταν η εισροή νερού εντός του σκυροδέματος. Το νερό οδήγησε στην σταδιακή απώλεια του περιβάλλοντος προστασίας των οπλισμών, οι οποίοι προοδευτικά οξειδώθηκαν με ταυτόχρονη μείωση των μηχανικών αντοχών χαρακτηριστικών τους. Η οξείδωση συνοδεύτηκε με διόγκωσή τους, γεγονός που οδήγησε στη ρηγμάτωση - αποδιοργάνωση του σκυροδέματος που τους περιέβαλλε. Η εισροή του νερού στους επηρεαζόμενους χώρους έγινε μέσω των ακάλυπτων βεραντών του διαμερίσματος του Εναγομένου. Το φαινόμενο είναι προοδευτικό οπότε και η κατάσταση έχει έκτοτε επιδεινωθεί.
(3)Παρά της ενημέρωσης που έτυχε ο Εναγόμενος από την Ενάγουσα και τον ΜΕ 3, και ειδικότερα μέσω των επιστολών των συνηγόρων τους ημερ. 16/1/2008 (Τεκμήριο 19) και 26/1/2010 (Τεκμήριο 7), αρνήθηκε οποιαδήποτε ευθύνη.
(4)Δεν έχει αποδειχθεί ότι ο Εναγόμενος γνώριζε πριν την πρόκληση ζημιών το 2008 ότι διέρρεε νερό από τις βεράντες του στο διαμέρισμα της Ενάγουσας. Ούτε διαφάνηκε από τη μαρτυρία ότι γνώριζε ότι η κατάσταση τους το 2008 ή προηγουμένως ήταν τέτοια ώστε να προκαλούνταν τέτοια διαρροή. Έχω ικανοποιηθεί όμως, ότι ο Εναγόμενος, αφού έλαβε γνώση για το πρόβλημα, δεν έλαβε μέτρα επαρκούς μόνωσης των ακάλυπτων βεραντών του διαμερίσματος του. Από τη μια αρνούνταν ευθύνη από την άλλη επιδίωκε τη λήψη διορθωτικών μέτρων από τη διαχειριστική επιτροπή όπως φαίνεται από το ηλεκτρονικό μήνυμα που της έστειλε 17/10/2012 (Τεκμήριο 14).
(5)Έχω επίσης ικανοποιηθεί ότι όταν βρέχει συνεχίζει η διαρροή νερού από τις εν λόγω βεράντες εντός του διαμερίσματος της Ενάγουσας.
(6)Το εύρος της προκληθείσας ζημιάς στο μεσοδιάστημα έχει επεκταθεί. Στη βάση των όσων ανέφερα στις §§ 47 - 49, ανωτέρω, βρίσκω ότι η Εναγομένη από το συνολικό κόστος αποκατάστασης που απαιτεί έχει αποδείξει το ποσό των €8000.
(7)Τέλος έχω ικανοποιηθεί ότι η αποκατάσταση των ζημιών που προκλήθηκαν δεν μπορεί να γίνει με επιτυχία χωρίς να λυθεί προηγουμένως το πρόβλημα της γενεσιουργού αιτίας, δηλαδή της επαρκούς μόνωσης των βεραντών. V. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ
  1. Η Ενάγουσα στηρίζει την απαίτηση της σε αμέλεια, αμέλεια δυνάμει του άρθρου 52 του Κεφ. 148 και στο αστικό αδίκημα της ιδιωτικής οχληρίας.
  2. Από πλευράς Εναγομένου, η συνήγορος Υπεράσπισης, εισηγήθηκε ότι δεν αποδείχθηκαν τα συστατικά στοιχεία των πιο πάνω αστικών αδικημάτων. Περαιτέρω ήταν η θέση της η πλάκα, επί της οποίας εφάπτονται οι βεράντες και η οποία παρεμβάλλεται μεταξύ των διαμερισμάτων, αποτελεί μέρος της κοινόκτητης οικοδομής και αποτελεί ευθύνη όλων των ιδιοκτητών, και όχι του Εναγομένου. Νομικό καθεστώς ακάλυπτων βεραντών
  3. Σύμφωνα με το άρθρο 38Α του περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμου, Κεφ. 224 («Κεφ. 224), μονάδα σημαίνει: « . όροφο ή τμήμα, ή τμήμα ορόφου, δωμάτιο, γραφείο, διαμέρισμα ή κατάστημα ή οποιοδήποτε άλλο τμήμα ή χώρο κοινόκτητης οικοδομής που μπορεί κατάλληλα και άνετα να τυγχάνει κατοχής και κάρπωσης ως πλήρης χωριστή και αυτοτελής μονάδα για οποιοδήποτε σκοπό για τον οποίο εξασφαλίστηκε άδεια οικοδομής: .»
  4. Σύμφωνα με το άρθρο 38Η, η έκταση μονάδας αποτελείται από: «. τον καλυμμένο χώρο που περικλείεται από τους εξωτερικούς τοίχους της μονάδας και σ' αυτή περιλαμβάνονται και οι καλυμμένες και ακάλυπτες βεράντες και οι καλυμμένοι και ακάλυπτοι εξώστες της μονάδας. Σε περίπτωση κοινών τοίχων μεταξύ μονάδων ή μεταξύ μονάδας και κοινόκτητης ιδιοκτησίας η έκταση των τοίχων αυτών θα κατανέμεται εξίσου μεταξύ των μονάδων που συνορεύουν ή μεταξύ της μονάδας και της κοινόκτητης ιδιοκτησίας, ανάλογα με την περίπτωση.» (Έμφασις δική μου)
  5. Σύμφωνα με το άρθρο 38Δ, ο κύριος κάθε μονάδας μπορεί να προβεί σε μετατροπές, προσθήκες ή επιδιορθώσεις στη μονάδα του, νοουμένου ότι: «. (α) Δεν παραβλάπτουν τα δικαιώματα του κυρίου οποιασδήποτε άλλης μονάδας ούτε παρεμβαίνουν στην κάρπωση της από τον κύριο της· ή (β) δεν επηρεάζουν με οποιοδήποτε τρόπο την κοινόκτητη ιδιοκτησία, την ομαλή λειτουργικότητα ή την κάρπωση της· ή (γ) δεν επηρεάζουν με οποιοδήποτε τρόπο τους τοίχους που υποστηρίζουν την κοινόκτητη οικοδομή, τους εξωτερικούς τοίχους της κοινόκτητης οικοδομής ή οποιοδήποτε τμήμα του σκελετού της κοινόκτητης οικοδομής ή δεν θέτουν με οποιοδήποτε τρόπο σε κίνδυνο την ασφάλεια ή δεν αλλοιώνουν την εξωτερική εμφάνιση της κοινόκτητης οικοδομής σύμφωνα με τα όσα προβλέπονται στους Κανονισμούς.» (Έμφασις δική μου)
  6. Οι ακάλυπτες βεράντες επομένως του διαμερίσματος του Εναγομένου περιλαμβάνονται στην έκταση της μονάδας του έστω και αν αυτές εφάπτονται επί της πλάκας (σκελετό) τη οικοδομής. Το γεγονός ότι το νερό διέρρευσε από τις βεράντες διαμέσου της πλάκας δεν μετατρέπει το πρόβλημα ή ελάττωμα σε ζήτημα που αφορά την κοινόκτητη οικοδομή. Αντίθετα σύμφωνα με τις πιο πάνω πρόνοιες ο ιδιοκτήτης έχει τη δυνατότητα επιδιορθώσεων στη μονάδα του εφόσον αυτές δεν επηρεάζουν την δομική ακεραιότητα της κοινόκτητης οικοδομής. Αμέλεια, ευθύνη δυνάμει του άρθρου 52, Κεφ. 148
  7. Η Ενάγουσα στην έκθεση απαίτησης προβάλλει συγκεκριμένες λεπτομέρειες αμέλειας (§ 4(α) - (η)) της Έκθεσης Απαίτησης) (και οχληρίας) ενώ στην § 6 αναφέρεται και σε ισχυρισμούς που αφορούν την εφαρμογή της Rylands, ανωτέρω. Η εν λόγω αρχή, κωδικοποιήθηκε στο Κεφ. 148 με τα άρθρα 52 (ζημιά από επικίνδυνα πράγματα) και 53 (ζημιά από φωτιά) (βλ. Pambis Fellas Sports Ltd v Karyatis Centre Ltd
(2010)1Α ΑΑΔ 156, 164 και Γεωργίου ν Στυλιανού
(2009)1Α ΑΑΔ 70, 83). 62. Στη Δημοσθένους ν Γεωργίου κ.α.
(2001)1Γ ΑΑΔ 1968, στην οποία παρέπεμψαν και οι δύο συνήγοροι, αναφέρθηκε στη σελ. 1975 (Γαβριηλίδης Δ.) (με αναφορά στη Kiddle v City Business Premises Ltd [1942] 1 KB 269 (KB)[3]): «. Στη δεύτερη υπόθεση λέχθηκε με απόλυτη σαφήνεια, από τον Goddard L.J., ότι είναι ξεκάθαρα νομολογημένο ότι, σε περιπτώσεις όπου ο ενάγων και ο εναγόμενος κατέχουν μέρη του ίδιου κτιρίου, όπως π.χ. δύο διαμερίσματα, και νερό διαφεύγει από το κτίριο και προκαλεί ζημιά, το πρόσωπο από το μέρος του οποίου προέρχεται η διαφυγή δεν ευθύνεται, εκτός εάν είναι αμελής. Η δε αιτία της διαφυγής είναι άσχετη εφόσον, με την άσκηση εύλογης προσοχής, η ζημιά δεν μπορούσε να αποφευχθεί.»
  1. Και ακολούθως στη σελ. 1976: «Περιττό να σημειωθεί ότι ούτε και ο κανόνας στην υπόθεση Rylands v. Fletcher μπορεί να τύχει εφαρμογής στην παρούσα υπόθεση εφόσον η εφαρμογή του προϋποθέτει μη φυσική χρήση του διαμερίσματος των εφεσιβλήτων, με αποτέλεσμα την πρόκληση βλάβης στην εφεσίβλητη, στοιχείο για το οποίο, όπως αναφέρεται στην απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου, ούτε μαρτυρία δόθηκε από την εφεσείουσα ούτε προβλήθηκε ανάλογος ισχυρισμός με την έκθεση απαιτήσεώς της.»
  2. Το άρθρο 52 του Κεφ. 52 και η αρχή της Rylands, ανωτέρω, επομένως δεν μπορούν να εφαρμοστούν στην παρούσα. Αξίζει να σημειωθεί ότι στην Αγγλική Απόφαση, Transco plc v Stockport Metropolitan Borough Council [2004] 2 AC 1 (HL), τονίστηκαν τα ακόλουθα σε σχέση με την αρχή της Rylands (Hoffmann LJ) (στην σελ. 24): '54 The salient features of the rule are easily identified: the self interest of the landowner, his conduct in bringing or keeping on his land something dangerous which involves a risk of damaging his neighbours' property, the avoidance of such damage by ensuring that the danger is confined to his own property and liability to his neighbours if he fails to do so, subject to a principle of remoteness.'
  3. Η αφύσικη χρήση επομένως, αφορά τη διατήρηση επικίνδυνου πράγματος κάτι το οποίο δεν υφίσταται στην προκειμένη περίπτωση. Ιδιωτική Οχληρία
  4. Στο άρθρο 46 του Κεφ. 148, ορίζονται τα συστατικά στοιχεία του αστικού αδικήματος της ιδιωτικής οχληρίας (private nuisance): «Iδιωτική oχληρία συvίσταται στo ότι πρόσωπo επιδεικvύει συμπεριφoρά ή διεξάγει τις εργασίες τoυ ή χρησιμoπoιεί ακίvητη ιδιoκτησία πoυ αvήκει σε αυτό κατά κυριότητα ή κατέχεται από αυτό, με τρόπo ώστε κατά συvήθεια vα παρεμβαίvει στηv εύλoγη χρήση και απόλαυση, αφoύ ληφθoύv υπόψη η θέση και η φύση αυτής, της ακίvητης ιδιoκτησίας oπoιoυδήπoτε άλλoυ πρoσώπoυ: Νoείται ότι o εvάγovτας δεv τυγχάvει απoζημίωσης σε σχέση με ιδιωτική oχληρία εκτός αv εξαιτίας αυτής υπέστη ζημιά: Νoείται περαιτέρω ότι oι διατάξεις τoυ άρθρoυ αυτoύ δεv εφαρμόζovται καθόσov αφoρά παρέμβαση στo φως.»
  5. Στην Καρπασίτης κ.α. ν Σιόκουρου
(2002)1Α ΑΑΔ 472, στη σελ. 479 αναφέρθηκε δια του Αρτέμη Δ. (όπως ήταν τότε) ότι το άρθρο 46 του Κεφ. 148 κωδικοποιεί τις πρόνοιες του Κοινού Δικαίου που αφορούν το αστικό αδίκημα της ιδιωτικής οχληρίας. Υπάρχουν, ανέφερε, βασικά δύο μεγάλες κατηγορίες ιδιωτικής οχληρίας: (α) επέμβαση στην απόλαυση ακίνητης ιδιοκτησίας γενικά και, (β) επέμβαση σε δουλείες. Στην εν λόγω απόφαση αναφέρθηκε επίσης ότι όσον αφορά περιπτώσεις επέμβασης στην απόλαυση ακίνητης ιδιοκτησίας (σελ. 479): «...υπάρχουν πολλές και ποικίλες πράξεις που μπορεί να συνιστούν οχληρία, όπως θόρυβος, δονήσεις, αέρια, αναθυμιάσεις, δυσοσμία, καπνός κ.λ.π. που είναι συνηθισμένες περιπτώσεις και αποτελούν μέρος της καθημερινής ζωής.» 68. Στην Thesis Trading Co Limited v Δήμος Λάρνακας, ECLI:CY:AD:2016:A299, Πολιτική Έφεση 388/2010, 23/6/2016, (Μιχαηλίδου Δ.) αναφέρθηκε ότι: «Στοχεύει ο νομοθέτης στην προστασία της εύλογης χρήσης και απόλαυσης της ακίνητης ιδιοκτησίας, προσπαθώντας να διατηρήσει το ισοζύγιο μεταξύ συγκρινόμενων δικαιωμάτων: του ιδιοκτήτη της ακίνητης περιουσίας, ώστε να την χρησιμοποιεί, όπως καλύτερα ο ίδιος κρίνει και του δικαιώματος του γείτονος, για εύλογη απόλαυση της δικής του ιδιοκτησίας. Sadleigh-Denfield v. O'Callaghan [1940] A.C. 880, 903 και Χριστοδουλίδου ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας κ.α.
(2008)1 Α.Α.Δ. 746.»
  1. Αναφέρθηκε περαιτέρω ότι για να πετύχει ο ενάγων στις αξιώσεις του: «... θα πρέπει να στοιχειοθετήσει ότι η χρήση των υποστατικών είναι παράνομη, εν τη εννοία ότι, θα πρέπει να διαπιστωθεί παράλογη χρήση της.»
  2. Επισημάνθηκε ότι στις περιπτώσεις που διεκδικούνται αποζημιώσεις θα πρέπει να διακριβωθεί υπαίτια συμπεριφορά από πλευράς Εναγομένου: «... Εκεί δε όπου διεκδικούνται αποζημιώσεις, δίνεται έμφαση στη διακρίβωση της υπαίτιας συμπεριφοράς του εναγομένου, οπότε σε μια τέτοια περίπτωση, τα Δικαστήρια είναι συνήθως απρόθυμα να καταλογίσουν ευθύνη για ιδιωτική οχληρία σε πρόσωπο εναντίον του οποίου δεν έχει αποδειχθεί υπαίτια συμπεριφορά (Medcon Constructions Ltd v. Ευαγγέλου
(1997)1 Α.Α.Δ. 566). Είναι γι΄ αυτό που οι ενέργειες του εναγομένου έχουν ιδιαίτερη σημασία οπότε και η μαρτυρία η οποία προσάγεται πρέπει να είναι λεπτομερής και στέρεη.» 71. Στην Medcon Construction Ltd v Ευαγγέλου κ.α.
(1997)1Α ΑΑΔ 565 στη σελ. 572 (Αρτέμης Δ., όπως ήταν τότε) αναφέρθηκαν επίσης τα ακόλουθα: «Η γενική αρχή είναι ότι το γεγονός ότι ο εναγόμενος έχει ενεργήσει με όλη την εύλογη φροντίδα και επιμέλεια δεν σημαίνει αναγκαστικά ότι η χρήση της γης ήταν εύλογη. Αν η επέμβαση στην ιδιοκτησία του ενάγοντα είναι τέτοια ώστε να ισοδυναμεί με οχληρία παρόλη την άσκηση επιμέλειας εκ μέρους του εναγόμενου τότε η χρήση θεωρείται ως μη εύλογη. (Rapier ν. London Tramways Co. [1893] 2 Ch. 588, 590). Αναφορικά με το επίπεδο ευθύνης έχει λεχθεί σε αγγλικές αποφάσεις ότι, γενικά, παρόλον ότι η αμέλεια με τη στενή της έννοια δεν είναι αναγκαίο στοιχείο, εντούτοις κάποιου είδους υπαιτιότητα (fault) είναι αναγκαία και η υπαιτιότητα αυτή έγκειται στην ύπαρξη των συγκεκριμένων ενεργειών που προκαλούν την ζημιά παρά το προβλεπτό των συνεπειών των πράξεων του εναγόμενου.»
  1. Όπου η οχληρία προκαλεί ζημιά στην περιουσία του Ενάγοντα δεν εξετάζεται αν η χρήση της περιουσίας του Εναγομένου ήταν εύλογη (βλ. Medcon Construction Ltd, ανωτέρω, σελ. 572). Περαιτέρω σύμφωνα με την Αγγλική νομολογία, η πρόκληση του συγκεκριμένου είδους ζημιάς πρέπει να ήταν εύλογα προβλεπτή κατά το χρόνο πρόκλησης της (βλ. Cambridge Water Co. v Eastern Counties Leather Plc [1994] 2 AC 264 (HL)). Όπως αναφέρθηκε στην Cambridge Water Co, ανωτέρω, από τον Goff LJ (στη σελ. 301): 'It is widely accepted that this conclusion, although not essential to the decision of the particular case, has nevertheless settled the law to the effect that foreseeability of harm is indeed a prerequisite of the recovery of damages in private nuisance, as in the case of public nuisance.' (Έμφασις δική μου)
  2. Σχετική είναι και η Kiddle, ανωτέρω, στην οποία αναφέρθηκε ότι αγωγή για ιδιωτική οχληρία δεν μπορούσε να πετύχει στην απουσία αμέλειας. Αναφέρθηκαν τα ακόλουθα από τον Goddard LJ στις σελ. 273 - 274: 'It is, however, said that allowing the water to pour into the plaintiff's premises constitutes an actionable nuisance and that he is entitled to recover apart from negligence. At a very early period in our law it was held that it was an actionable nuisance to allow water from eaves or gutters to overflow on to a neighbour's house or land. . It is now settled law that where the plaintiff and the defendant occupy parts of the same building, whether it be two floors of a warehouse, two sets of offices, or two flats, and water which is laid on to the building escapes and does damage, the person from whose part the escape takes place is not liable in the absence of negligence. The reason for the escape is immaterial as long as the exercise of reasonable care would not have prevented it, and it seems to me that the true reason is most clearly stated in the judgment of Martin B. in Carstairs v. Taylor where he says
(4): "Now, I think that one who takes a floor in a house must be held to take the premises as they are, and cannot complain that the house was not constructed differently." So here the plaintiff has taken part of the defendants' premises with a sloping roof outside down which rain must run to the gutter provided to carry it off, and it, therefore, follows that, if the flooding from the gutter occurred without negligence on the part of the landlords, the latter are not liable.'
  1. Η εν λόγω απόφαση ακολουθήθηκε και στην A Prosser & Son Ltd v Levy and Others [1955] 3 All ER 577 (CA), όπου οι Εναγόμενοι κρίθηκαν αμελείς γιατί σωλήνα νερού της ευθύνης τους αφέθηκε σε κατάσταση που ήταν ενδεχόμενο να προκαλέσει ζημιά στον Ενάγοντα.
  2. Στην ουσία απαιτείται ο εναγόμενος να είχε γνώση ή τεκμαιρόμενη γνώση (presumed knowledge) του ελαττώματος που προκάλεσε τη ζημιά. Στην Sedleigh-Denfield v O'Callaghan [1940] AC 880 (HL), αναφέρθηκαν τα ακόλουθα από τον Wright LJ στη σελ. 905: 'The responsibility which attaches to the occupier because he has possession and control of the property cannot logically be limited to the mere creation of the nuisance. It should extend to his conduct if, with knowledge, he leaves the nuisance on his land. The same is true if the nuisance was such that with ordinary care in the management of his property he should have realised the risk of its existence.'
  3. Στο σύγγραμμα Buckley - The Law of Negligence and Nuisance (Common Law Series) (ηλεκτρονική έκδοση) [4] σε σχολιασμό της Sedleigh-Denfield, ανωτέρω, αναφέρονται τα ακόλουθα (§ 11- 25): 'In imposing liability on the defendants the House of Lords emphasised, however, that although the test for liability might not be identical with that in negligence, nevertheless, in the words of Lord Wright, 'Liability for nuisance is not, at least in modern law, a strict or absolute liability'. The defendants were only liable because of their presumed knowledge of the existence of the defect'.
  4. Ανάλογη προσέγγιση ακολουθήθηκε και στην Κυπριακή Νομολογία. Στην Χριστοδουλίδου ν ΓΕ
(2008)1B ΑΑΔ 746, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα (Ερωτοκρίτου Δ.)(σελ. 756): «Σε ορισμένες περιπτώσεις, είναι δυνατόν οι πράξεις του εναγομένου να μην δικαιολογούν εύρημα για αμέλεια, επειδή ο εναγόμενος έλαβε όλα τα ενδεικνυόμενα μέτρα για αποφυγή πρόκλησης ζημιάς. Όμως η ίδια πράξη μπορεί να οδηγήσει σε εύρημα για ύπαρξη οχληρίας. Στο Κοινοδίκαιο αναγνωρίζεται επίσης ο διαχωρισμός μεταξύ «δημιουργίας» και «συνέχισης» της οχληρίας. Στη δεύτερη περίπτωση, η ύπαρξη κάποιας μορφής αμέλειας είναι αναγκαία (βλ. Noble v. Harrison [1926] 2 KB 332 στη σελίδα 338). Ο ιδιοκτήτης ακίνητης ιδιοκτησίας, θεωρείται ότι «συνεχίζει» την οχληρία, την οποία δεν ξεκίνησε ο ίδιος, εάν από τη στιγμή που λάβει γνώση της ύπαρξής της, παραλείπει να λάβει λογικά μέτρα για την εξάλειψή της (Βλ. Sedleigh - Denfield v. O´Callaghan, ανωτέρω, στη σελίδα 920 και The Wagon Mound (No. 2) [1967] 1 AC 639 και Clerk and Lindsell on Torts, 15η Έκδοση, παράγρ. 23-21).» (Έμφασις δική μου)
  1. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως ανέφερα, δεν αποδείχθηκε ότι ο Εναγόμενος γνώριζε ότι οι βεράντες του το 2008, όταν πρωτοεμφανίστηκε η ζημιά, γνώριζε ή είχε λόγο να γνωρίζει ότι θα διέρρεε νερό από τις βεράντες του στο διαμέρισμα της Ενάγουσας. Αν το ζήτημα έμενε ως εκεί, και λάμβανε διορθωτικά μέτρα, τότε δεν θα είχε ευθύνη για τη ζημιά που προκλήθηκε το
  2. Δεν έλαβε όμως. Αντίθετα αρνήθηκε ότι η διαρροές προέρχονταν από τις βεράντες του. Επομένως έχει ευθύνη για τη συνέχιση του φαινομένου και την προοδευτική πρόκληση περαιτέρω ζημιών στο διαμέρισμα της Ενάγουσας, το κόστος επιδιόρθωσης των οποίων εκτιμήθηκε το
  3. Η φύση των ζημιών ήταν επίσης προβλεπτή με βάση τα ενώπιον μου δεδομένα. Η εισήγηση του συνηγόρου της Ενάγουσας ότι η παρούσα διαφοροποιείται από τη Δημοσθένους, ανωτέρω, και ιδιαίτερα της Kiddle, ανωτέρω, που αφορούσε μεμονωμένο περιστατικό, είναι ορθή και με βρίσκει σύμφωνο. Αποζημιώσεις
  4. Ως προς τις θεραπείες που δικαιούται ο ενάγων, στην Thesis Trading Co Limited, ανωτέρω, αναφέρθηκε ότι: «... έχει δυνάμει των διατάξεων του Νόμου δύο θεραπείες: αποζημιώσεις για τη ζημιά που προκλήθηκε και έκδοση διατάγματος προς άρση ή συνέχιση της οχληρίας, ώστε να προστατευθεί ο ενάγων από περαιτέρω ζημιά (Clerk & Lindsell on Torts, 15η έκδοση, §13-18).[5]»
  5. Σε περιπτώσεις όπως η παρούσα, το Δικαστήριο δύναται να επιδικάσει ως αποζημίωση τη μείωση της αξίας του ακινήτου του ενάγοντα ή το κόστος αποκατάστασης (βλ. A. Burrows, Remedies for Torts, Breach of Contract, and Equitable Wrongs (4th edn OUP, Oxford 2019), σελ. 206[6]). Το Δικαστήριο προτού αποφασίσει να επιδικάσει αποζημίωση στη βάση της μιας ή της άλλης επιλογής, θα πρέπει να λάβει υπόψη του το καθήκον μετριασμού της ζημιάς, την πρόθεση του ενάγοντα να προβεί σε επιδιόρθωση και το σκοπό κατοχής του ακινήτου (βλ. Remedies for Torts, Breach of Contract, and Equitable Wrongs, ανωτέρω, σελ. 206[7]).
  6. Στην Dodd Properties v Canterbury City Council [1980] 1 WLR 433 (CA) ο τρόπος που εξετάζεται το ζήτημα τέθηκε ως ακολούθως (Donaldson LJ): 'The general object underlying the rules for the a assessment of damages is, so far as is possible by means of a monetary award, to place the plaintiff in the position which he would have occupied if he had not suffered the wrong complained of, be that wrong a tort or a breach of contract. In the case of a tort causing damage to real property, this object is achieved by the application of one or other of two quite different measures of damage, or, occasionally, a combination of the two. The first is to take the capital value of the property in an undamaged state and to compare it with its value in a damaged state. The second is to take the cost of repair or reinstatement. Which is appropriate will depend upon a number of factors, such as the plaintiff's future intentions as to the use of the property and the reasonableness of those intentions. If he reasonably intends to sell the property in its damaged state, clearly the diminution in capital value is the true measure of damage. If he reasonably intends to continue to occupy it and to repair the damage, clearly the cost of repairs is the true measure. And there may be in-between situations.'
  7. Στην Χρίστος Αγαθοκλέους Λτδ ν Σοφοκλέους
(2000)1Γ ΑΑΔ 1953 αναφέρθηκε στη σελ. 1961 (Νικήτας Δ.) ότι: «. το μέτρο της αποζημίωσης σε υποθέσεις οχληρίας δεν είναι πάντοτε το ίδιο. Συνήθως, σε κατάλληλες περιπτώσεις, το κριτήριο είναι η μείωση που προκάλεσε η αδικοπραξία στην αξία του ακινήτου.»
  1. Στην εν λόγω υπόθεση είχε επικυρωθεί απόφαση επιδίκασης αποζημιώσεων για απωλεσθέντα ενοίκια. Αναφέρθηκε επίσης ότι είναι δυνατή η επιδίκαση και γενικών αποζημιώσεων όπως σε αγωγές για αμέλεια αφού είναι «συχνή η επικάλυψη του ενός αδικήματος από το άλλο» (σελ. 1962).
  2. Στην προκειμένη περίπτωση έχω ικανοποιηθεί ότι το ορθό μέτρο είναι αυτό που και η Ενάγουσα απαίτησε, δηλαδή αυτό της αποκατάστασης. Από τα ενώπιον μου γεγονότα διαφαίνεται ότι η Ενάγουσα διαμένει στο εν λόγω διαμέρισμα και προτίθεται να το αποκαταστήσει. Έχω δεχθεί επίσης τους λόγους που δεν μπορούσε να προβεί σε εργασίες αποκατάστασης. Ως εκ τούτου κρίνω ότι δικαιούται το ποσό που αποδείχθηκε (βλ. §§ 47 - 49, ανωτέρω), δηλαδή των €8000, ως αποζημίωση.
  3. Περαιτέρω έχοντας κατά νου την ταλαιπωρία που έχει υποστεί και συνεχίζει να υφίσταται η Ενάγουσα και τη χρονική διάρκεια αυτής, σε συνάρτηση με την ηλικία της, κρίνω ότι δικαιούται και γενικές αποζημιώσεις. Λαμβάνω υπόψη μου ιδιαίτερα το γεγονός ότι το διαμέρισμα είναι ο τόπος διαμονής της και ότι έχει αναγκαστεί μέχρι σήμερα να διαβιεί σε τέτοιες συνθήκες. Κρίνω ότι το ποσό των €1000 είναι εύλογη αποζημίωση το οποίο και επιδικάζω προς όφελος της ως γενικές αποζημιώσεις. Προστακτικό Διάταγμα
  4. Η Ενάγουσα αιτείται και την έκδοση προστακτικού διατάγματος. Οι παράμετροι άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου στην έκδοση προστακτικού διατάγματος τέθηκαν στην R.K.B. Leathergoods Ltd v Αγγελίδη
(2004)1Β ΑΑΔ 1071 στις σελ. 1084 -1086 (Καλλής Δ.): «Προστακτικό διάταγμα δεν εκδίδεται ποτέ ως εάν να είναι κάτι το βέβαιο ή φυσικό και η έκδοση του εμπίπτει πάντοτε εντός της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου (Clerk & Lindsell on Torts, 16η εκ., παραγ. 7-06). Οι γενικές αρχές επί των οποίων εκδίδεται προστακτικό διάταγμα έχουν τεθεί στην Morris v. Redland Bricks Ltd
(1970)A.C. 652, 665,
  1. Τις παραθέτουμε σε δική μας μετάφραση:
  2. Προστακτικό διάταγμα μπορεί μόνο να χορηγηθεί όπου ο ενάγων αποδεικνύει ισχυρή πιθανότητα ότι θα υποστεί σοβαρή ζημιά στο μέλλον.
  3. Όπου οι αποζημιώσεις δεν θα αποτελούν επαρκή θεραπεία αν επισυμβεί τέτοια ζημιά. Αυτό αποτελεί μόνο εφαρμογή της γενικής αρχής της επιείκειας.
  4. Αντίθετα προς την περίπτωση όπου εκδίδεται απαγορευτικό διάταγμα για να αποτρέψει τη συνέχιση ή επανάλειψη μιας άδικης πράξης το θέμα της δαπάνης που θα υποστεί ο εναγόμενος για να εκτελέσει έργα τα οποία αποτρέπουν ή μειώνουν την πιθανότητα διάπραξης μιας μελλοντικής αδικοπραξίας πρέπει να αποτελεί στοιχείο που θα λαμβάνεται υπόψη: (α) Όπου ο εναγόμενος έχει ενεργήσει χωρίς να λάβει υπόψη τα δικαιώματα του γείτονα του ή έχει προσπαθήσει να κερδίσει πλεονέκτημα έναντι του ή έχει προσπαθήσει να αποφύγει τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου ή για να συνοψίσουμε, έχει ενεργήσει αδικαιολόγητα και παράλογα σε σχέση με το γείτονα του μπορεί να διαταχθεί να διορθώσει τις αδικαιολόγητες και παράλογες πράξεις του με την εκτέλεση εργασίας για επαναφορά του status quo έστω και αν η δαπάνη είναι δυσανάλογη με το πλεονέκτημα που θα πάρει ο ενάγων. (β) Πλην όμως όπου ο εναγόμενος έχει ενεργήσει με λογικό τρόπο μολονότι, όπως αποδεικνύεται, εσφαλμένα η δαπάνη της θεραπείας των προηγούμενων ενεργειών του με θετικές πράξεις είναι πολύ σημαντικός παράγων.
  5. Αν στην άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας το Δικαστήριο αποφασίσει ότι πρόκειται για κατάλληλη περίπτωση χορήγησης προστακτικού διατάγματος τότε το Δικαστήριο πρέπει να προσέξει να διασφάλισει όπως ο εναγόμενος γνωρίζει επακριβώς τί οφείλει να πράξει και αυτό σημαίνει όχι ως ζήτημα νόμου αλλά ως ζήτημα γεγονότων, έτσι ώστε όταν εκτελεί το διάταγμα να μπορεί να δίδει στους εργολάβους του τις κατάλληλες οδηγίες. Στην HjiNicolaou v. Gavriel and Another
(1965)1 C.L.R. 421, 431 χορηγήθηκε προστακτικό διάταγμα αφού λήφθηκαν υπόψη «οι περιστάσεις που περιβάλλουν την υπόθεση». Στην Colls Home and Colonial Stores [1904] A.C. 193 λέχθηκε ότι αν ο ίδιος εναγόμενος έχει ενεργήσει με δόλια και ληστρική περιφρόνηση έναντι των δικαιωμάτων του ενάγοντος «θα χορηγηθεί προστακτικό διάταγμα ακόμη και στις περιπτώσεις όπου κατά τα άλλα δεν θα χορηγείτο γιατί ήταν πολύ ασήμαντο για τη θεραπεία» («too trifling for the remedy»).»
  1. Στην εν λόγω απόφαση κρίθηκε ουσιαστικής σημασίας και η πρωτοφανής αδιαφορία που επέδειξε η εναγομένη για την περιουσία της ενάγουσας.
  2. Στην προκειμένη περίπτωση από τη μαρτυρία ενώπιον μου δεν προκύπτει ξεκάθαρα πως θα στεγανοποιηθούν επαρκώς οι ακάλυπτες βεράντες του διαμερίσματος του Εναγομένου. Αν και ο ΜΥ 2 ανέφερε ότι μωσαϊκά δάπεδα όταν εμφανίζουν ρωγμές θα πρέπει να αντικαθίστανται, ο ΜΕ 4 δεν ανέφερε ότι η μόνη λύση είναι η ολική αντικατάσταση. Δεν μου διαφεύγει βέβαια ότι:
(1)η επιδιόρθωση των ταβανιών της Ενάγουσας θα είναι άνευ αντικειμένου χωρίς να γίνουν οι απαραίτητες επιδιορθώσεις στις βεράντες του Ενάγοντα∙
(2)ο Εναγόμενος δεν επέδειξε πρόθεση επίλυσης του προβλήματος, αντίθετα αρνείται για περίοδο πέραν της δεκαετίας να λάβει τα αναγκαία μέτρα∙ και
(3)η Ενάγουσα έχει υποστεί, συνεχίζει να υφίσταται και θα συνεχίζει να υφίσταται, ανεξαρτήτως της αποζημίωσης της, ταλαιπωρία.
  1. Είναι όμως αδύνατο για το Δικαστήριο να προσδιορίσει από μόνο του λύση. Ούτε ασφαλώς μπορεί να εκδοθεί αόριστα διάταγμα άρσης της οχληρίας χωρίς να προσδιορίζεται ο τρόπος στεγανοποίησης των βεραντών. Η εποπτεία εκτέλεσης τέτοιου διατάγματος δεν θα είναι εφικτή. Ως εκ τούτου δεν δύναται να εκδοθεί διάταγμα. Ευελπιστώ όμως ότι, έστω και τώρα, θα επιδειχθεί η αναγκαία καλή θέληση και συνεργασία για την ορθή λήψη μέτρων για οριστική επίλυση του προβλήματος. VΙ. ΚΑΤΑΛΗΞΗ
  2. Εκδίδεται απόφαση υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον του Εναγομένου για τα ακόλουθα ποσά:
(1)€8000 ως ειδικές αποζημιώσεις, και
(2)€1000 ως γενικές αποζημιώσεις.
  1. Τα έξοδα, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο στην ανάλογη κλίμακα, επιδικάζονται υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον του Εναγομένου.
  2. Όλα τα πιο πάνω ποσά θα φέρουν νόμιμο τόκο. (Υπ.) ............... Ν. Α. Π. Γεωργιάδης, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής [1] 'As indicated in Fox v Percy there are other techniques for assessing the credibility and reliability of a witness other than that based on a personal assessment of demeanour:
  3. Assess the evidence of a witness by reference to undisputed or indisputable facts. The witness is likely to be considered to be unreliable if their evidence is, in any serious respect, inconsistent with those facts; ...' [2] 'The main tests needed to determine whether a witness is lying or not are, I think, the following, although their relative importance will vary widely from case to case:
(1)the consistency of the witness's evidence with what is agreed, or clearly shown by other evidence, to have occurred; ....' [3] Σχετική είναι και η Pambis Fellas Sports Ltd v Karyatis Centre Ltd
(2010)1Α ΑΑΔ 156, 164. [4] Part four Land use liability in negligence and nuisance/Chapter 11 Duties to neighbouring occupiers/C Fault and foreseeability/Intentional activities. [5] Βλ. επίσης Χριστοδουλίδου ν ΓΕ
(2008)1B ΑΑΔ 746. [6] 'A basic choice is generally presented between awarding diminution in value of the property or cost of cure. The former compensates the claimant for its loss of financial advantage in being deprived of its property, while the latter compensates for the cost of putting the claimant into as good a position as if the property had not been damaged.' [7] 'The decision therefore similarly rests n factors such as the claimant's duty to mitigate, whether it intends to cure, and for what purpose it owned the property.' cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.