Μουρτουβάνη ν. Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω Γενικού Εισαγγελέως Κυπριακής Δημοκρατίας κ.α., Αρ. Αγωγής: 5936/16, 28/4/2021

(2014)1 Α.Α.Δ. 558). Οι πιο πάνω αρχές αντανακλούν την πάγια και διαχρονική νομολογία που διέπει την προκαταρκτική εκδίκαση νομικών σημείων που εγείρονται στις έγγραφες προτάσεις (Χ"Οικονόμου ν. Ελληνικής Τράπεζας

(1992)1 Α.Α.Δ. 949). Η άλλη παράμετρος που λαμβάνεται υπόψη σύμφωνα με την νομολογία, είναι ότι η αίτηση θα πρέπει να καταχωρείται κατά τον χρόνο που κλείνουν οι έγγραφες προτάσεις, ή πολύ σύντομα αργότερα. ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΥΠΟΘΕΣΗΣ Αναδρομή στο ιστορικό της υπόθεσης κρίνεται αναγκαίο ώστε να υπάρχει πλήρης και σαφής εικόνα επί του θέματος. Η αγωγή καταχωρήθηκε την 22.12.16 και στις 30.12.16 καταχωρήθηκε σημείωμα εμφάνισης εκ μέρους των εναγομένων. Η έκθεση απαίτησης καταχωρήθηκε την 7.3.

1. Ακολούθησε, στις 6.4.17, αίτηση εκ μέρους του ενάγοντα εναντίον των εναγομένων για παράλειψη καταχώρισης υπεράσπισης, η οποία μετά από διάφορες ημερομηνίες, καταχωρήθηκε την 28.2.18, και στις 2.3.18 η αίτηση αποσύρθηκε. Στις 23.10.18, η πλευρά του ενάγοντα καταχώρισε απάντηση στην υπεράσπιση και ομοίως, καταχώρισε αίτηση, δυνάμει της Δ.30 προς έκδοση οδηγιών, σύμφωνα με συνημμένο παράρτημα. Την 31.10.18 καταχωρήθηκε επίσης αίτηση εκ μέρους των εναγομένων, δυνάμει της Δ.30, με σχετικό παράρτημα. Στο σημείο 10, εκεί που αναγράφεται άλλο αίτημα που δεν καλύπτεται από τα παραπάνω, αναγράφηκε, προώθηση προδικαστικών ενστάσεων που περιέχονται στην παράγραφο 1(α), (β), (γ), (δ), (ε) της υπεράσπισης. Την 8.1.19 που τέθηκε η υπόθεση ενώπιον του δικαστηρίου, εκδόθηκε εκ συμφώνου διάταγμα ένορκης αποκάλυψης και επιθεώρησης εγγράφων, ως τα εκατέρωθεν σχετικά παραρτήματα, η οποία να διενεργηθεί μέχρι την 27.2.
2. Η πλευρά των εναγομένων την 27.2.19 καταχώρισε την ένορκη αποκάλυψη εγγράφων, ενώ η πλευρά του ενάγοντα καταχώρισε ένορκη αποκάλυψη εγγράφων την 30.5.19, μαζί με σύνοψη μαρτυρίας και ονομαστικό κατάλογο μαρτύρων. Προηγήθηκαν, την 27.2.19, 22.4.19 και 25.9.19, διατάγματα του δικαστηρίου για να καταχωρηθούν εκατέρωθεν, εκ μέρους των διαδίκων, σύνοψη μαρτυρίας και ονομαστικός κατάλογος μαρτύρων. Η πλευρά των εναγομένων καταχώρισε τον κατάλογο μαρτύρων και τη σύνοψη μαρτυρίας στις 25.9.19, που ήταν ήδη ορισμένη η υπόθεση για οδηγίες. Στη συνέχεια, η υπόθεση ορίστηκε για οδηγίες την 29.10.19 και 16.12.
3. Στις 4.11.19 καταχωρήθηκε η υπό κρίσιν αίτηση. Στην υπόθεση Χ" Οικονόμου ανωτέρω, υποδεικνύεται ότι: «Οι αρχές που διέπουν την προκαταρτική εκδίκαση νομικών σημείων που εγείρονται στις έγγραφες προτάσεις, έχουν νομολογηθεί (Βλ., μεταξύ άλλων, Costas Mavromoustaki v. Iacovos N. Yeroudes as Executor of the Will of the deceased Spyros Michaelides

(1065)1 CLR 176, Maroulla Athanassi Michaelides (Wife of Aristotelis Gregoriades) v. Pinelopi HjiMichael Diakou

(1968)1 CLR 392, Michael v. United Sea Transport

(1981)1 CLR 322). Οι αρχές αυτές που καθορίζουν τα πλαίσια της άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, μπορούν να συνοψισθούν ως ακολούθως: Η σχετική αίτηση πρέπει να καθορίζει το συγκεκριμένο νομικό σημείο που εγείρεται και να καταχωρείται κατά το χρόνο που κλείνουν οι έγγραφες προτάσεις ή πολύ σύντομα αργότερα. Κανονικά η προκαταρτική εκδίκαση θα πρέπει να ζητείται στην Αίτηση για Οδηγίες (Summons for Directions). Η έκδοση τέτοιας διαταγής γίνεται κατά κανόνα, όταν το Δικαστήριο κρίνει ότι το κρινόμενο νομικό σημείο εγείρει σοβαρό νομικό θέμα, το οποίο αν αποφασιστεί υπέρ του αιτητή, αποφασίζεται η όλη υπόθεση, ή ένα ουσιώδες θέμα της αγωγής. Μια τέτοια διαταγή θα πρέπει να εκδίδεται με φειδώ και σε εξαιρετικά απλές και καθαρές περιπτώσεις και όχι στις περιπτώσεις εκείνες που τα εγειρόμενα θέματα, λόγω της ασάφειας των γεγονότων ή του νόμου, θα πρέπει να αποφασιστούν κατά την ακρόαση. Ακόμα, η διαταγή αυτή δεν εκδίδεται όταν υπάρχουν αμφισβητούμενα γεγονότα». Η αγωγή ως λέχθηκε καταχωρήθηκε την 22.12.16 και εκ συμφώνου, την 8.1.19, παρόλο που υπήρχε αίτημα στο Παράρτημα εκ μέρους των εναγομένων για εκδίκαση των προδικαστικών εντάσεων, από τα τηρηθέντα πρακτικά, δεν φαίνεται ότι τέθηκε οτιδήποτε προς αυτή την κατεύθυνση και χωρίς να ζητηθεί κατά την ημέρα εκείνη, ή να προβληθεί θέμα εκδίκασης προδικαστικού θέματος, ή των προδικαστικών ενστάσεων, αλλά ούτε και σε σύντομο μεταγενέστερο χρόνο. Αντίθετα, εκδόθηκε εκ συμφώνου διάταγμα ένορκης αποκάλυψης εγγράφων και στη συνέχεια εκ συμφώνου διάταγμα για καταχώριση σύνοψη μαρτυρίας και ονομαστικού καταλόγου μαρτύρων, όπως και έγινε, συμμορφούμενες και οι δυο πλευρές με τα εκδοθέντα διατάγματα του δικαστηρίου. Τέθηκε για πρώτη φορά τέτοιο ζήτημα, την 4.11.19, με την καταχώριση της υπό κρίσιν αιτήσεως, αφού η υπόθεση είχε στο μεταξύ λάβει την πιο πάνω πορεία που σκιαγραφήθηκε. Στην υπόθεση Ανδρονίκου κ.α ν. Επιτροπής του Σχεδίου Ταμείου Συντάξεων και Χορηγημάτων σε Υπαλλήλους της Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου και Εξαρτωμένους τους, Πολ. Έφεση 168/2010, ημερ.24.2.16, επί του συζητούμενου, αναφέρθηκαν τα εξής: «Το έγκαιρο ως προϋπόθεση υφίσταται κατά πάγια αρχή (βλ. Annual Practice 1958, ανωτέρω και Russian Commercial and Industrial Bank, ανωτέρω) προκύπτει δε από τον ίδιο το σκοπό της εξαιρετικής αυτής διαδικασίας που έγκειται στην συνοπτική και προδικαστική επίλυση της διαφοράς άπαξ και δια παντός προς εξοικονόμηση χρόνου και εξόδων. Τέτοιος σκοπός δεν εξυπηρετείται και, αντιθέτως, ανατρέπεται, όταν με καθυστερημένες αιτήσεις όχι μόνο δεν επιτυγχάνεται η συνοπτική επίλυση της όλης υπόθεσης στο προδικαστικό στάδιο, αλλά, ως αποτέλεσμα της προδικαστικής αίτησης, στην πράξη ανατρέπεται αυτή τούτη η κανονική πορεία της δίκης. Η ανάγκη δε για περιορισμό της υπό συζήτηση εξαιρετικής διαδικασίας στο αρχικό, υπό την παραπάνω έννοια, στάδιο, καθίσταται στις μέρες μας περισσότερο επίκαιρη και επιτακτική, λόγω της επίτασης του φαινομένου να παραμερίζεται η εκδίκαση της αγωγής, χάριν ενδιαμέσων διαδικασιών.» Κατά την κρίση του δικαστηρίου, η Δ.27 θα πρέπει να διαβάζεται υπό το φως και υπό το πρίσμα της Δ.30 και σε άμεση διασύνδεση με αυτή, και όχι αυτοτελώς και ανεξάρτητα από αυτή. Σύμφωνα με τη Δ.30: «

1. (α) Κατά την πρώτη εμφάνιση της κλήσης για οδηγίες ενώπιον του Δικαστηρίου, όπως προνοείται στην παράγραφο 1(α) ανωτέρω, εκδίδονται οι ανάλογες οδηγίες από το Δικαστήριο στη βάση των αιτημάτων που καταγράφηκαν από τους διαδίκους στο Παράρτημα του Τύπου 25: Νοείται ότι το Δικαστήριο δύναται, ως κρίνει ορθό και δίκαιο υπό τις περιστάσεις, να εκδίδει είτε αυτεπάγγελτα, ή με κοινή δήλωση των διαδίκων, είτε στη βάση προφορικού αιτήματος ενός ή περισσοτέρων των διαδίκων, ανάλογα διατάγματα για τα θέματα που καλύπτονται από το Παράρτημα του Τύπου 25, εκδίδοντας, εάν χρειάζεται, συνοπτική προς τούτο απόφαση. (β) Οι Διαταγές 14, 19 θεσμοί 6-9, 24, 28, 33, 38, 49, 57, 59 και 60 που αναφέρονται στο Παράρτημα του Τύπου 25, θα διαβάζονται υπό το πρίσμα της παρούσας Διαταγής: Νοείται ότι διάδικος ο οποίος δεν συμπλήρωσε το Παράρτημα, εν όλω ή εν μέρει, δεν δικαιούται να υποβάλει ή να προωθήσει προφορικά ενώπιον του Δικαστηρίου οποιοδήποτε αίτημα που αφορά στην έκδοση σχετικών οδηγιών και θεωρείται ότι δεν επιθυμεί την έκδοση τέτοιων οδηγιών στο βαθμό και στην έκταση που δεν συμπλήρωσε το Παράρτημα.
2. Τηρουμένων των προνοιών του Κανονισμού 3 ανωτέρω, το Δικαστήριο καθορίζει ταυτόχρονα με την έκδοση των οδηγιών ή των διαταγμάτων, το χρόνο εντός του οποίου ο κάθε διάδικος θα συμμορφωθεί με τις οδηγίες ή τα διατάγματα που θα εκδώσει επί των θεμάτων που καθορίζονται στο Παράρτημα, ορίζει δε αμέσως την υπόθεση για έκδοση οδηγιών ως προς τη μαρτυρία που θα προσαχθεί από κάθε διάδικο.» Με αυτά τα δεδομένα, δεν υπάρχει περιθώριο για το δικαστήριο να ασκήσει την διακριτική του εξουσία και να αποφανθεί επί του αιτήματος των εναγομένων, το οποίο υπεβλήθη χωρίς την άδεια ή σχετικές οδηγίες του δικαστηρίου, και κατά παράβαση της Δ.30, ενώ είχαν όλη την ευκαιρία, αλλά και τη δικονομική υποχρέωση, αν το επιθυμούσαν, να εγείρουν το θέμα αυτό κατά την πρώτη παρουσία ενώπιον του δικαστηρίου, στο στάδιο των οδηγιών δυνάμει της Δ.30, και πριν εκδοθούν τα πιο πάνω διατάγματα του δικαστηρίου (βλπ. Χ'' Οικονόμου ανωτέρω). Άλλως, δεν θα είχε κανένα νόημα η εκ συμφώνου έκδοση των πιο πάνω διαταγμάτων και κυρίως, η σύνοψη της μαρτυρίας και ο ονομαστικός κατάλογος μαρτύρων, αν η πλευρά των εναγομένων επιθυμούσε την εκδίκαση των προδικαστικών ενστάσεων. Σύμφωνα με τις πιο πάνω πρόνοιες της Δ.30, το θέμα αυτό θα έπρεπε να εγερθεί κατά την πρώτη εμφάνιση ενώπιον του δικαστηρίου, ώστε να αποφασιστεί από το δικαστήριο κατά την ημέρα εκείνη, με την έκδοση ανάλογης διαταγής και πριν δοθούν, εκ συμφώνου, περαιτέρω οδηγίες για αποκάλυψη εγγράφων και στη συνέχεια σύνοψη μαρτυρίας και κατάλογο μαρτύρων. Υπό αυτή την άποψη κρίνεται ότι το αίτημα έχει εγκαταλειφθεί. Για τους πιο πάνω λόγους η αίτηση απορρίπτεται. Τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα και επιδικάζονται προς όφελος του ενάγοντα - καθ' ου η αίτηση και σε βάρος των εναγομένων - αιτητών. Θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το δικαστήριο και θα είναι καταβλητέα στο τέλος της διαδικασίας. (Υπ.) ............. Ν.Γιαπανάς, Π.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο