← Κύπρος

Σωτηριάδη ν. Επίσημος Παραλήπτης και Νακούζης υπό την ιδιότητα τους ως εκκαθαριστές από κοινού της OLYMPIC INSURANCE COMPANY LTD σύμφωνα με το διάταγμ

Σωτηριάδη ν. Επίσημος Παραλήπτης και Νακούζης υπό την ιδιότητα τους ως εκκαθαριστές από κοινού της OLYMPIC INSURANCE COMPANY LTD σύμφωνα με το διάταγμα του δικαστηρίου ημερομηνίας 30.7.19, Αρ. Αγωγής: 2007/12, 21/5/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2021:A232 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 2007/12 Μεταξύ: XXXXX Σωτηριάδη Ενάγοντα -και- OLYMPIC INSURANCE COMPANY LIMITED Εναγόμενοι Και ως τροποποιήθηκε μετά από διάταγμα Δικαστηρίου ημερομ. 14/11/19 Μεταξύ: XXXXX Σωτηριάδη Ενάγοντα -και- Επίσημος Παραλήπτης και XXXXX Νακούζης υπό την ιδιότητα τους ως εκκαθαριστές από κοινού της OLYMPIC INSURANCE COMPANY LTD σύμφωνα με το διάταγμα του δικαστηρίου ημερομηνίας 30.7.19 Εναγόμενοι --------------------------------- Ημερομηνία: 21 Μαΐου, 2021 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για Ενάγοντα: κα Α. Κοζάκου, για Θεόδωρος Μ. Ιωαννίδης & Σια Δ.Ε.Π.Ε. Για την Εναγόμενη Εταιρεία: κ. Χρ. Χατζηευτυχίου. ΑΠΟΦΑΣΗ Η αγωγή αφορά δυστύχημα το οποίο επισυνέβη στη διασταύρωση των φώτων των οδών Δελφών και Αχαιών, στον Άγιο Δομέτιο, στις 10/03/2010, στο οποίο ο Ενάγοντας είχε τραυματιστεί. Αξιώνει γενικές, καθώς και ειδικές αποζημιώσεις ύψους €21.491,24 για τον συγκεκριμένο τραυματισμό. Σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης κατά το χρόνο του δυστυχήματος ο Ενάγοντας ήταν 31 ετών, ήταν υγιέστατος και λάμβανε μηνιαίο μισθό €1.800, ως υπάλληλος σε πρακτορείο στοιχημάτων. Κατεγράφησαν, ως λεπτομέρειες σωματικών βλαβών του Ενάγοντα, τραύμα τριχωτού κεφαλής το οποίο συρράφτηκε, ρωγμώδες κάταγμα δεξιάς κλείδας το οποίο αντιμετωπίστηκε συντηρητικά και συντριπτικό διατροχαντήριο κάταγμα δεξιού ισχίου το οποίο χειρουργήθηκε την επόμενη μέρα. Συνέπεια του τραυματισμού του ήταν η παρακολούθηση μακρού προγράμματος αποκατάστασης και συγκεκριμένα φυσιοθεραπείας, το οποίο οδήγησε στην πλήρη πόρωση του κατάγματος του δεξιού ισχίου και έτσι επετράπη στον Ενάγοντα η πλήρης φόρτιση. Παρά ταύτα, ο Ενάγοντας ισχυρίζεται ότι θα χρειαστεί νέα επέμβαση και πιθανόν ολική αρθροπλαστική, τα έξοδα της οποίας υπολογίζονται στις €15.000. Απαριθμεί τις λεπτομέρειες των ειδικών ζημιών του τις οποίες καθορίζει στο ποσό των €21.491,24. Προβάλλεται από τον Ενάγοντα ο ισχυρισμός ότι η εργασιακή του ικανότητα έχει μειωθεί σε μεγάλο βαθμό αφού δεν μπορεί να ασχοληθεί με χειρονακτική εργασία, δεν μπορεί να σηκώνει βάρη και δεν μπορεί τη συνεχή ορθοστασία ή το βάδισμα. Επίσης, δεν μπορεί να ανεβοκατεβαίνει σκάλες, να αθλείται ή να συμμετέχει σε κοινωνικές εκδηλώσεις, πράγμα που τον οδήγησε στην αποξένωση. Η Εναγόμενη Εταιρεία, παρά το γεγονός ότι παραδέχεται τη σύγκρουση των δυο οχημάτων και την πλήρη ευθύνη για το δυστύχημα, στην Υπεράσπισή της αρνείται τις σωματικές βλάβες του Ενάγοντα καθώς και τις συνέπειες του τραυματισμού του και περαιτέρω ισχυρίζεται ότι δεν έχει υποστεί οποιεσδήποτε ζημιές και/ή απώλειες και/ή έξοδα συνεπεία του επίδικου δυστυχήματος. Επιπρόσθετα, ισχυρίζεται ότι δεν υπάρχει αιτιώδης συνάφεια των σωματικών βλαβών με το επίδικο ατύχημα ή/και ότι ορισμένες από αυτές προϋπήρχαν του συγκεκριμένου ατυχήματος. Καταλήγει, ότι οποιοιδήποτε τραυματισμοί και/ή σωματικές βλάβες που υπέστη ο Ενάγοντας έχουν πλήρως αποθεραπευτεί και δεν υπάρχει οποιοδήποτε κατάλοιπο. Λόγω του ότι η Εναγομένη Εταιρεία έχει αποδεχθεί πλήρη ευθύνη για το δυστύχημα, παρέμειναν προς καθορισμό οι αποζημιώσεις που αφορούν αυτό τούτο τον τραυματισμό του Ενάγοντα. Προς υποστήριξη της υπόθεσης του Ενάγοντα μαρτυρία δόθηκε από τον ίδιο καθώς και από άλλους τέσσερεις

(4)μάρτυρες. Ο Ενάγοντας, ΜΕ1, κατέθεσε γραπτή δήλωση στο Δικαστήριο, η οποία σημειώθηκε ως Έγγραφο 1, στην οποία δήλωσε ότι κατά το χρόνο του δυστυχήματος ήταν 31 ετών και στις 10/03/2010 οδηγούσε το όχημα του με αριθμό εγγραφής XXXXX01 στην οδό Δελφών και Αχαιών, όπου ο οδηγός του αυτοκινήτου με αριθμό XXXXX21 παραβίασε το κόκκινο φως και συγκρούστηκε με το δικό του αυτοκίνητο, το οποίο κινήθηκε αριστερότερα χτυπώντας σε πάσσαλο του Δήμου με τελικό αποτέλεσμα τον τραυματισμό του. Ο τραυματισμός του ήταν σοβαρός και τον οδήγησε στο Ιπποκράτειο Ιδιωτικό Νοσοκομείο όπου εγχειρίστηκε από τον Δρ. XXXXX Λοϊζίδη γιατί είχε υποστεί συντριπτικό διατροχαντήριο κάταγμα δεξιού ισχίου. Επίσης, είχε υποστεί τραύμα στο τριχωτό της κεφαλής και ρωγμώδες κάταγμα της δεξιάς κλείδας. Ισχυρίζεται ότι οι τραυματισμοί του ήταν επώδυνοι και η εγχείριση μεγάλη και επικίνδυνη και απαιτήθηκε μεγάλο χρονικό διάστημα και μακρό πρόγραμμα αποκατάστασης με φυσιοθεραπεία για να περπατήσει. Μέχρι και σήμερα υποφέρει με πόνους κατά την αλλαγή του καιρού, δεν μπορεί να ανεβαίνει σκάλες και να γυμνάζεται. Σύμφωνα με τον θεράποντα ιατρό του θα χρειαστεί νέα επέμβαση στο ισχίο. Όσον αφορά τις συνέπειες του δυστυχήματος στη ζωή του, ήταν η προωθηθείσα θέση του, ότι είχε παραμείνει εκτός εργασίας για 7 μήνες, με αποτέλεσμα να απολέσει ποσό ύψους €12.600, αφού εργαζόταν σε πρακτορείο στοιχημάτων με μισθό €1.800 μηνιαίως. Παράλληλα η εργασιακή του ικανότητα έχει μειωθεί σε μεγάλο βαθμό, αφού δεν μπορεί πλέον να ασχοληθεί με χειρονακτική εργασία, δεν μπορεί να σηκώνει βάρη αλλά ούτε και μπορεί την ορθοστασία ή το συνεχές βάδισμα. Λόγω ακριβώς των προβλημάτων στην υγεία του, παρά τις συνεχείς προσπάθειες που έχει καταβάλει για εξεύρεση εργασίας, είναι μέχρι σήμερα άνεργος. Όπως τον έχει πληροφορήσει ο γιατρός του θα χρειαστεί ολική αρθροπλαστική, τα έξοδα της οποίας υπολογίζονται στις €15.
  1. Επιπρόσθετα, η συγκεκριμένη επέμβαση θα του προκαλέσει πόνο και ταλαιπωρία, η οποία δεν θα του επιτρέπει πλέον να εργαστεί σε οποιαδήποτε εργασία αφού θα ταλαιπωρεί το ισχίο. Όλα αυτά έχουν οδηγήσει στην απώλεια της ποιότητας της ζωής του προς το χειρότερο αφού έκτοτε ταλαιπωρείται συνεχώς. Προς υποστήριξη των θέσεων του, κατέθεσε ιατρικό πιστοποιητικό του Δρ. XXXXX Λοϊζίδη ημερομ. 16/06/2010 ως Τεκμήριο 1, βεβαίωση από τις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων σε σχέση με τις ασφαλιστέες αποδοχές του για το έτος 2009 και 2010 ως Τεκμήριο 2, την Αστυνομική Έκθεση ως Τεκμήριο 3, απόδειξη της φυσιοθεραπεύτριας κας Σωτηριάδου ως Τεκμήριο 4, δέσμη αποδείξεων για τα έξοδα του Ιπποκράτειου Νοσοκομείου που αφορούσαν την εγχείρηση και τη νοσηλεία του καθώς και το κόστος των φυσιοθεραπειών στις οποίες υποβλήθηκε στο Ιπποκράτειο ως Τεκμήριο 5, δέσμη αποδείξεων που αφορούσαν την αγορά των φαρμάκων που του είχαν συνταγογραφηθεί ως Τεκμήριο 6, απόδειξη πληρωμής από τον Αναισθησιολόγο Δρ. Ιακωβίδη ως Τεκμήριο 7 και απόδειξη πληρωμής του Χειρούργου Ορθοπεδικού Δρ. Λοϊζίδη ως Τεκμήριο
  2. Όσον αφορά την επέμβαση ισχυρίστηκε ότι του είχε αναφερθεί από τον Δρ. Λοϊζίδη ότι το κόστος της ανέρχεται στις €15.000 και ότι όταν καταστεί αναγκαία θα τον ενημερώσει, αφού τον παρακολουθεί σε τακτά χρονικά διαστήματα. Διευκρίνισε ότι μέχρι και σήμερα δεν μπορεί να κινηθεί με την άνεση που κινείτο πριν και δεν μπορεί να αθληθεί. Λόγω του ότι δεν έχει μόρφωση, ασχολείτο με χειρονακτική εργασία, την οποία πλέον δεν μπορεί να κάνει λόγω του τραυματισμού του γι' αυτό και βρίσκει μόνο περιστασιακά εργασία. Αντεξεταζόμενος υποστήριξε ότι η δεξιά του πλευρά είχε υποστεί μεγάλο τραυματισμό και το οστό στο δεξί του πόδι είχε διαλυθεί. Ήταν η θέση του ότι είχε τις αισθήσεις του όταν έφτασε στο χώρο του ατυχήματος η Πυροσβεστική και μπορούσε να θυμηθεί τον υπερβολικό πόνο που ένοιωσε όταν οι νοσοκόμοι και οι πυροσβέστες προσπάθησαν να τον απεγκλωβίσουν από το αυτοκίνητο του. Όσον αφορά τον τραυματισμό του, ερωτηθείς ανέφερε ότι χρειάστηκε 3 μήνες για να μπορέσει να πατήσει το πόδι του και η φυσιοθεραπεία συνεχίστηκε για περαιτέρω 4 μήνες. Μπορούσε να πατήσει καλά το πόδι του στους 13 με 14 μήνες. Όμως, είχε ξεκινήσει να εργάζεται στους 7 με 8 μήνες και από τον Ιούλιο του 2010 πληρωνόταν κανονικά. Δούλεψε για περαιτέρω 6 μήνες και ακολούθως, λόγω του ότι η εταιρεία στην οποία εργαζόταν είχε κλείσει κάποια καταστήματα, είχε τερματίσει την εργοδότησή του. Δεν είχε δηλωθεί ως πλεονάζων προσωπικό λόγω του ότι η εργοδότρια εταιρεία δεν του κατέβαλλε κοινωνικές ασφαλίσεις από ένα χρονικό σημείο και μετά. Διευκρίνισε, σε ερώτηση που του τέθηκε, ότι ο ίδιος αξιώνει την καταβολή μισθών για τους 7 μήνες που δεν πήγε στην εργασία του. Υποστήριξε ότι πριν το δυστύχημα, εάν χρειαζόταν εισόδημα, μπορούσε να δουλέψει και στα χτίσματα. Σήμερα οι επιλογές του έχουν περιοριστεί αφού μπορεί να εκτελέσει μόνο καθιστική εργασία και γι' αυτό δουλεύει κατά διαστήματα ή σε εποχιακή εργασία. Ήταν η θέση του ότι δεν τον απέρριψαν από κάποια εργασία αλλά ο ίδιος δεν ρισκάρει την υγεία του. Όσον αφορά το θέμα της αρθροπλαστικής επέμβασης αυτό του είχε αναφερθεί από τον θεράποντα ιατρό του πριν 6 χρόνια. Μετά την ολοκλήρωση των θεραπειών ο θεράποντας ιατρός του διευκρίνισε ότι θα μπορεί να αθλείται αλλά απέκλισε το έντονο τροχάδι, το ποδόσφαιρο και οτιδήποτε άλλο που θα μπορούσε να επιβαρύνει το ισχίο του. Μαρτυρία δόθηκε και από τον θεράποντα ιατρό του Ενάγοντα, τον Δρ. Λοϊζίδη, ΜΕ2, Ορθοπεδικό Χειρούργο και Τραυματιολόγο με πείρα 26 ετών στο επάγγελμα. Διευκρίνισε ότι ο Ενάγοντας είναι ασθενής του από το 2008 λόγω ατυχήματος στο αριστερό του χέρι το οποίο δεν σχετίζεται με το επίδικο ατύχημα. Αναγνώρισε στο Τεκμήριο 1 το πιστοποιητικό το οποίο είχε εκδώσει ο ίδιος, στις 16/06/2010, μετά το χειρουργείο στο οποίο είχε υποβάλει τον Ενάγοντα στις 10/03/
  3. Εξήγησε ότι είχε παραλάβει τον Ενάγοντα αμέσως μετά το δυστύχημα και είχε διαπιστώσει τραυματισμό στο δεξιό ισχίο και συγκεκριμένα ένα συντριπτικό διατροχαντήριο κάταγμα το οποίο είχε χειρουργήσει, είχε γίνει ανοιχτή ανάταξη, ανατομική ανάταξη και τοποθετήθηκε πλάκα με βίδες. Εξήγησε ότι ο συγκεκριμένος τραυματισμός είναι άσχημος και χρειάζεται μακροχρόνια αποκατάσταση, ενώ επηρεάζει την προσωπική και επαγγελματική ζωή του Ενάγοντα μέχρι και σήμερα. Εκτός από τον συγκεκριμένο τραυματισμό ο Ενάγοντας είχε τραύμα στο τριχωτό της κεφαλής, στο οποίο έγινε συρραφή με τοπική αναισθησία καθώς και ένα ρωγμώδες κάταγμα στη δεξιά κλείδα το οποίο αντιμετωπίστηκε συντηρητικά χωρίς χειρουργείο. Κατάγματα, όπως αυτό που υπέστη ο Ενάγοντας, επουλώνονται πλήρως στους 3 μήνες χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι μπορεί να συνεχίσει ο ασθενής να κάνει τα πάντα, αφού δεν μπορεί να περπατήσει γιατί δεν μπορεί να φορτίσει αμέσως το πόδι του, γιατί αν βάλει βάρος στο πόδι αμέσως τότε μπορεί να αποτύχει η οστεοσύνδεση. Ήταν περαιτέρω η θέση του ότι κατά τη μακροχρόνια αποκατάσταση του Ενάγοντα αρχικά τον έβλεπε πολύ συχνά και αργότερα, με την πάροδο του χρόνου, κατά αραιά διαστήματα. Όμως είχε μια ομαλή μετεγχειρητική πορεία σε ένα πολύ σοβαρό περιστατικό. Ο ίδιος κατέτασσε τον τραυματισμό ως σοβαρό, λόγω της ηλικίας του Ενάγοντα, αφού ο συγκεκριμένος τραυματισμός μπορούσε να οδηγήσει σε ανισοσκέλεια και να κουτσαίνει ο ασθενής μια ζωή, σε μόλυνση ή/και σε βράχυνση στο πόδι, ενώ υπήρχε και το ενδεχόμενο το οστό να μην κολλήσει. Υποστήριξε ότι δεν θα συνιστούσε στον Ενάγοντα να τρέξει ή να παίξει ποδόσφαιρο. Λόγω του τραυματισμού, ο Ενάγοντας μπορεί να κουραστεί πιο εύκολα, καθώς επίσης και να αναπτύξει πόνο στη μέση, αφού λόγω του τραυματισμού αλλάζει η εμβιομηχανική του σκελετού. Όσον αφορά τη φυσιοθεραπεία, εξήγησε ότι ο ίδιος είχε συνταγογραφήσει φυσιοθεραπεία και ήταν η φυσιοθεραπεία που οδήγησε τον Ενάγοντα στη σημερινή του κατάσταση. Όταν του υποδείχθηκε το Τεκμήριο 5 εξήγησε ότι αφορά τα έξοδα του Ιπποκράτειου Νοσοκομείου καθώς και αυτά της φυσιοθεραπείας στην οποία υποβλήθηκε ο Ενάγοντας κατά το διάστημα που νοσηλευόταν. Υπήρξε πλήρης αποπληρωμή του Νοσοκομείου καθώς και του Αναισθησιολόγου. Όσον αφορά τη σημερινή του κατάσταση υποστήριξε ότι, παρά τη σοβαρότητα του τραυματισμού του, ο Ενάγοντας είχε το καλύτερο αναμενόμενο αποτέλεσμα από τη θεραπεία, πλην όμως αυτό δεν σημαίνει ότι δεν επηρεάστηκε η προσωπική του ζωή καθώς και η επαγγελματική του. Αντεξεταζόμενος υποστήριξε ότι, απ' ότι μπορούσε να θυμηθεί, ο Ενάγοντας είχε υποβληθεί σε ένα χειρουργείο στις 10/03/2010 και παρακολουθείτο από τον ίδιο από τις 10/03/2010 μέχρι και τις 16/06/2010 σε τακτά χρονικά διαστήματα. Επανέλαβε ότι τέτοιου είδους περιστατικά συνιστούν σοβαρούς τραυματισμούς γιατί μπορεί να οδηγήσουν σε πνευμονική εμβολή και σε θάνατο ή μπορεί να επιμολυνθούν και να οδηγήσουν σε μακροχρόνια παραμονή σε Νοσοκομείο ή μπορεί ακόμη και να κοπεί η λαγόνιος αρτηρία και ο ασθενής να απολέσει το πόδι του. Υποστήριξε ότι ευτυχώς, για τον Ενάγοντα, όλα είχαν κυλήσει ομαλά και είχε εξέλθει του Νοσοκομείου 15 ημέρες μετά την επέμβαση. Ήταν η θέση του ότι τις πρώτες 6 εβδομάδες μετά την επέμβαση η φυσιοθεραπεία ήταν περιορισμένη. Στη συνέχεια, ανάλογα και με την πρόοδο, είχε αυξηθεί. Απ' ότι γνωρίζει ο ίδιος, ο Ενάγοντας δεν έχει ιδιαίτερη μόρφωση και επομένως ο τραυματισμός του επηρέασε την επαγγελματική του ζωή. Όταν του υποβλήθηκε ότι ο Ενάγοντας δούλευε σε πρακτορείο στοιχημάτων και καθόταν σε καρέκλα δίδοντας σχετικά κουπόνια, υποστήριξε ότι ακόμα και αυτή η εργασία θα μπορούσε να είναι κουραστική για τον Ενάγοντα λόγω του ότι παρέμενε καθήμενος συνεχώς. Επόμενος μάρτυρας ήταν ο Νικόλας Σωκράτους, ΜΕ3, υπάλληλος στις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων και συγκεκριμένα Ανώτερος Ασφαλιστικός Λειτουργός στο Επαρχιακό Γραφείο Λευκωσίας. Όταν του υποδείχθηκε το Τεκμήριο 2 ισχυρίστηκε ότι είναι οι καταστάσεις ασφαλιστικού λογαριασμού του Ενάγοντα για τα έτη 2009 και
  4. Εξήγησε ότι για το 2009 είχε δηλωθεί το ποσό των €21.428 ως αποδοχές, ενώ για το έτος 2010 δηλώθηκαν μηδενικές αποδοχές. Ο συγκεκριμένος μάρτυρας δεν αντεξετάστηκε. Μαρτυρία δόθηκε και από την κα Σοφία Βαρθολομαίου, ΜΕ4, η οποία εργάζεται στο Λογιστήριο του Ιπποκράτειου Νοσοκομείου. Όταν της υποδείχθηκε το Τεκμήριο 5 το αναγνώρισε ως επίσημο έγγραφο του Λογιστηρίου του Ιπποκράτειου Νοσοκομείου και ως τιμολόγιο το οποίο αφορούσε τον XXXXX Σωτηριάδη, το οποίο είχε εξοφληθεί πλήρως σύμφωνα και με την απόδειξη ημερομ. 19/05/
  5. Ούτε και αυτή η μάρτυρας αντεξετάστηκε. Τελευταία, έδωσε μαρτυρία η XXXXX Σωτηριάδου, ΜΕ5, πτυχιούχος φυσιοθεραπεύτρια, η οποία είχε παράσχει για τη χρονική περίοδο Μάρτιο 2010 μέχρι Ιούλιο 2010 φυσιοθεραπεία στον Ενάγοντα, μετά από παραπομπή ιατρού. Σύμφωνα με τη μαρτυρία της ο Ενάγοντας αντιμετώπιζε πρόβλημα στο ισχίο και ακολούθησε ένα πρόγραμμα με παυσίπονη θεραπεία και κινησιοθεραπεία. Αναγνώρισε, στο Τεκμήριο 4, τη δική της απόδειξη που είχε εκδώσει για την παροχή 30 φυσικοθεραπειών και την είσπραξη του συγκεκριμένου ποσού. Αντεξεταζόμενη παραδέχτηκε ότι είναι αδερφή του Ενάγοντα, πλην όμως εξήγησε ότι η ίδια είχε ενεργήσει με βάση το παραπεμπτικό του Δρ. Λοϊζίδη, το οποίο όμως δεν είχε μαζί της. Η Υπεράσπιση κάλεσε τον Δρ. XXXXX Δημητριάδη, ΜΥ1, Ορθοπεδικό Χειρούργο, ο οποίος ασκεί το επάγγελμα από το 1988, προς υποστήριξη των θέσεών της. Παραδέχθηκε ότι το 2012 είχε εκδώσει πιστοποιητικό σε σχέση με τον Ενάγοντα, το οποίο κατέθεσε ως Τεκμήριο
  6. Εξήγησε ότι είχε εξετάσει τον Ενάγοντα στις 08/06/2012 και ακολούθως εξέδωσε το πιστοποιητικό στις 19/06/
  7. Σύμφωνα με το ιστορικό του Ενάγοντα, είχε υποστεί συντριπτικό διατροχαντήριο κάταγμα δεξιού μηριαίου, ένα τραύμα στο τριχωτό της κεφαλής και ένα ρωγμώδες κάταγμα της δεξιάς κλείδας μετά από τροχαίο ατύχημα στις 10/03/
  8. Ο ίδιος είχε διαπιστώσει ότι τα οστά του Ενάγοντα είχαν κολλήσει, ότι υπήρχε πλήρης φόρτιση του δεξιού σκέλους, ότι οι αρθρώσεις του εργάζονταν και ότι περπατούσε χωρίς να χωλαίνει. Αντεξεταζόμενος αναγνώρισε δύο έντυπα που περιείχαν απεικονίσεις οι οποίες αποτύπωναν το διατροχαντήριο κάταγμα, οι οποίες κατατέθηκαν και σημειώθηκαν ως Τεκμήρια 10Α και 10Β. Με αναφορά στο Τεκμήριο 10Α εξήγησε ότι διατροχαντήριο είναι το κάταγμα το οποίο ευθύνεται από τον μείζονα μέχρι τον ελάσσονα τροχαντήρα, εκτίνεται από το ύψος του ενός τροχαντήρα μέχρι κάτω από το ύψος του άλλου. Ερωτηθείς ανέφερε ότι η άρθρωση του ισχίου δεν έχει οποιαδήποτε σχέση με τους τροχαντήρες και το διατροχαντήριο κάταγμα είναι εξωαρθρικό κάταγμα. Εξηγώντας το Τεκμήριο 10Β ανέφερε ότι η κλείδα είναι ένα οστούν το οποίο ξεκινά από το στέρνο και καταλήγει στο ακρώμιο και η δουλειά της είναι να συγκρατεί και να απομακρύνει, δηλαδή να δουλεύει σαν spacer. Συμφώνησε ότι ο ίδιος είχε δει τον Ενάγοντα 2,5 χρόνια μετά το ατύχημα, ότι ο ίδιος είχε προβεί σε στατική εξέταση και ότι του είχε παρουσιαστεί η Έκθεση του Δρ. Λοϊζίδη. Επίσης συμφώνησε ότι ο Ενάγοντας είχε υποβληθεί σε επέμβαση υποτροχαντήριου κατάγματος, η οποία θεωρείται ως μεγάλη επέμβαση. Υποστήριξε ότι κατάγματα του είδους που υπέστη ο Ενάγοντας χρήζουν μακροχρόνιας μετεγχειρητικής θεραπείας, η οποία μπορεί να εκτείνεται από 5 μέχρι και 7 μήνες ή και περισσότερο. Επίσης, τα συγκεκριμένα κατάγματα προκαλούν πόνους στις αλλαγές των καιρικών συνθηκών, ο πόνος είναι υποκειμενικό αίσθημα και ενέχουν αυστηρές ενδείξεις για την αφαίρεση των υλικών που τοποθετούνται. Σε σχέση με το ρωγμώδες κάταγμα ήταν η θέση του ότι επιβάλλεται ακινητοποίηση μέχρι και 3 βδομάδες και συστήνεται και φυσιοθεραπεία, στην περίπτωση που υπάρχει περιορισμός της κινητικότητας. Ο ίδιος δεν μπορούσε να εκφέρει άποψη κατά πόσο ο Ενάγοντας θα δυσκολευόταν να κάνει χειρονακτική εργασία και ισχυρίστηκε ότι ο Δρ. Λοϊζίδης, ο οποίος ήταν ο θεράποντας ιατρός του, είναι σε καλύτερη θέση να εκφέρει άποψη σε σχέση με την κατάσταση του Ενάγοντα. Με την ολοκλήρωση της μαρτυρίας και οι δυο πλευρές προώθησαν στο Δικαστήριο γραπτές αγορεύσεις στις οποίες εξέθεσαν εμπεριστατωμένα τις θέσεις τους. Το Δικαστήριο έχει κατά νου το περιεχόμενό τους και θα αναφερθεί σ΄ αυτό όπου το κρίνει απαραίτητο. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ - ΕΥΡΗΜΑΤΑ Μέσα στα πλαίσια της ζωντανής ατμόσφαιρας της δίκης είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω με προσοχή τους μάρτυρες ενώ κατέθεταν ενόρκως ενώπιόν μου. Αξιολόγησα τη μαρτυρία τους με βάση το περιεχόμενο, ποιότητα, σύγκριση της με την υπόλοιπη μαρτυρία και καθοδηγήθηκα από σειρά παραγόντων που είναι αδύνατο να καταγραφούν εξαντλητικά. Τέτοιοι παράγοντες είναι, μεταξύ άλλων, η σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεων των μαρτύρων και η ύπαρξη σ΄ αυτές υπερβολών ή ουσιαστικών αντιφάσεων, η λογικοφάνεια και αληθοφάνεια της εκδοχής τους, η ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος ή προκατάληψης στην υπόθεση, οι ευκαιρίες που είχαν να αντιληφθούν τα διαδραματισθέντα, η μνήμη τους και οι λόγοι που είχαν να ενθυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία καταθέτουν, η πηγή των γνώσεων τους στο βαθμό που αυτές αφορούσαν τα επίδικα γεγονότα. Προτού προχωρήσω να αξιολογήσω τη μαρτυρία του κάθε μάρτυρα που κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου, θέλω να τονίσω ότι η αξιολόγηση μου δεν έχει περιοριστεί μόνο στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του καθενός μάρτυρα ξεχωριστά, αλλά την έχω συσχετίσει, αντιπαραβάλει και διερευνήσει με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων, δηλαδή υποβάλλοντας την στη βάσανο της συνεκτίμησης στο πλαίσιο του συνόλου της μαρτυρίας, με βάση την προσέγγιση που η νομολογία μας επιτάσσει στο θέμα αυτό. Εφόδιο αξιολόγησης αποτέλεσε και η δικαστική τριβή, εμπειρία και γνώση περί της ανθρώπινης προσωπικότητας, παράγοντες που προσδίδουν στο Δικαστήριο δυνατότητα κρίσης για εύρεση της αλήθειας (βλ. C&A Pelekanos Associates Limited v. Πελεκάνου
(1999)1 (Β) Α.Α.Δ. 1273, σελ. 1280-1281). Αξιολογώντας τη μαρτυρία του Ενάγοντα σε σχέση με τα όσα κατέθεσε αναφορικά με τις σωματικές του βλάβες και γενικά την κατάσταση της υγείας του ως αποτέλεσμα του τραυματισμού του στο επίδικο δυστύχημα, καταλήγω ότι ήταν συνεπής στην περιγραφή των τραυματισμών του, πλην όμως ήταν υπερβολικός στην περιγραφή των επακόλουθων που λέγει πως επέφερε ο τραυματισμός του. Το είδος των τραυματισμών που ο Ενάγοντας υπέστη όσο και η θεραπεία που έλαβε προκύπτουν από την ιατρική μαρτυρία. Ο Ενάγοντας αναφέρθηκε με απλό αλλά ταυτόχρονα θετικό τρόπο στον τραυματισμό του και, κυρίως, στον πόνο και ταλαιπωρία που υπέστη ως αποτέλεσμα αυτού, τόσο αμέσως μετά τον τραυματισμό του όσο και στη συνέχεια μετά από την επέμβαση. Περιέγραψε δε με σαφήνεια όλα τα στάδια της θεραπευτικής αγωγής που ακολούθησε. Ήταν πλήρως κατατοπιστικός για τις ταλαιπωρίες που υπέστη καθ' όλο το διάστημα που βρισκόταν στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο αλλά και μετά, όπου περιέγραψε ότι εκτός από τους πόνους που είχε χρειάστηκε μεγάλο χρονικό διάστημα για να περπατήσει και υποβλήθηκε σε μακρό πρόγραμμα αποκατάστασης με φυσιοθεραπεία. Το ίδιο σαφής ήταν και στην περιγραφή που έδωσε σε σχέση με τη σημερινή κατάσταση της υγείας του τονίζοντας ότι συνεχίζει να έχει πόνους στην αλλαγή του καιρού, ότι δεν μπορεί να περπατά όπως προηγουμένως, να αναβαίνει σκάλες ή να γυμνάζεται, ούτε και μπορεί να πιάσει βάρος ή να εκτελέσει οποιαδήποτε δουλειά που συνεπάγεται ορθοστασία. Υποστήριξε ότι θα χρειαστεί νέα επέμβαση για αφαίρεση των υλικών στο ισχίο του και αρθροπλαστική η οποία θα στοιχίσει €15.
  1. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι δεν υπήρξε σε σχέση με το γεγονός αυτό μαρτυρία από τον θεράπονταν ιατρό του Δρ. Λοϊζίδη, ΜΕ
  2. Περιορισμένη μαρτυρία σε σχέση με την αφαίρεση των υλικών δόθηκε από τον Δρ. Δημητριάδη, ΜΥ1, ο οποίος όμως δεν μπορούσε να καθορίσει το κόστος. Καθ' όλη τη διάρκεια της αντεξέτασης του ο Ενάγοντας απάντησε όλες τις ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν με άνεση, χωρίς να έχει οποιαδήποτε δυσκολία ή ενδοιασμό και έδωσε σαφείς και άμεσες απαντήσεις. Παρέμεινε δε, σταθερός και κατηγορηματικός στη μαρτυρία του όπως την παρουσίασε κατά το στάδιο της κύριας εξέτασης του. Ήταν ειλικρινής όταν ρωτήθηκε σχετικά με το χρόνο που χρειάστηκε για να πατήσει το πόδι του, 3 μήνες και στη συνέχεια για να το πατήσει πλήρως 13 με 14 μήνες. Δεν αρνήθηκε ότι είχε ξεκινήσει δουλειά μετά την πάροδο 7 με 8 μηνών, πλην όμως είχε απώλεια κίνησης και κάποια δυσκολία. Ξεκάθαρος ήταν ότι ζητά μισθούς μόνο για τους 7 μήνες που δεν πήγε δουλειά και ότι δεν μπορεί πλέον να εκτελέσει χειρονακτικές δουλειές αλλά μόνο καθιστικές. Προφανώς είχε ξεχάσει ότι η δουλειά του στο πρακτορείο στοιχημάτων ήταν καθιστική και όχι χειρονακτική. Όταν ρωτήθηκε για το λόγο της αρθροπλαστικής εγχείρισης υποστήριξε ότι η αναγκαιότητα της θα αποφασιζόταν από τον θεράποντα ιατρό του. Δεν έχω διαπιστώσει ο Ενάγων να υπερβάλλει στις αναφορές του σε σχέση με τα προβλήματα και τις δυσκολίες που αντιμετώπισε από την αρχή του τραυματισμού του στο επίδικο δυστύχημα και αυτά τα οποία συνεχίζει να αντιμετωπίζει και σήμερα και γενικότερα τα κατάλοιπα που έχει ως αποτέλεσμα του τραυματισμού του. Εν πάση περιπτώσει, αυτά που ο ίδιος κατέθεσε συνάδουν και συμβαδίζουν με τις διαπιστώσεις που προκύπτουν από την ιατρική μαρτυρία που προσκομίστηκε και στην οποία έγινε αναφορά πιο πάνω σχετικά με τα κατάλοιπα που του παρέμειναν. Ούτε και σε σχέση με την περιγραφή της θεραπευτικής αγωγής που έτυχε διαπίστωσα ο Ενάγοντας να είναι υπερβολικός. Με απλό και φυσικό τρόπο προσπάθησε να μεταφέρει στο Δικαστήριο την εικόνα της κατάστασης της υγείας του από την αρχή, μετά που υπέστη τον επίδικο τραυματισμό, μέχρι σήμερα. Ο Ενάγοντας παρόλο που είπε την αλήθεια στο Δικαστήριο σε σχέση με τον τραυματισμό του, αυτό που προκαλεί έκπληξη είναι η θέση του ότι δεν έψαξε για εργασία γιατί φοβάται μην δημιουργήσει προβλήματα στο ισχίο του. Βρίσκω τη θέση του αυτή υπερβολική 10 χρόνια μετά το ατύχημα με δεδομένη τη θέση των δυο ιατρών ότι υπάρχει πόρωση στο ισχίο. Δεν αναμένεται από ένα άτομο ηλικίας 31 ετών κατά τον χρόνο του ατυχήματος, με πλήρως πορωμένο κάταγμα, να μην ψάχνει για δουλειά φοβούμενος για τον τραυματισμό. Επίσης, υπερβολική και αντίθετη με τη θέση και των δυο ιατρών ήταν η θέση του ότι χρειάστηκε 1 χρόνο για να πατήσει το πόδι του. Και οι δυο ιατροί συμφώνησαν ότι ο συγκεκριμένος τραυματισμός χρειάζεται περί τους 6 με 7 μήνες για να μπορεί το πόδι να φορτιστεί πλήρως. Όπως προέκυψε από τη δική του μαρτυρία, είχε επιστρέψει στην εργασία του στους 7 μήνες, οπόταν είχε πατήσει το πόδι του στους 7 μήνες. Παράλληλα, υποστήριξε ότι δεν μπορεί να εκτελέσει χειρονακτική εργασία. Κατά τον επίδικο χρόνο εργαζόταν σε πρακτορείο στοιχημάτων και δεν εκτελούσε χειρονακτική εργασία. Συνεπακόλουθα η μαρτυρία του, όπως επεξηγήθηκε, σε κάποια μέρη είχε μια δόση υπερβολής. Κατ' ακολουθίαν της πιο πάνω αξιολόγησης και έχοντας εξετάσει προσεκτικά το σύνολο της μαρτυρίας του Ενάγοντα, αποδέχομαι τη μαρτυρία του κρίνοντας το μεγαλύτερο της μέρος ως ειλικρινή και αξιόπιστη, αλλά έχω ενδοιασμούς να αποδεχθώ τη θέση του ότι δεν ψάχνει δουλειά για να μην χειροτερεύσει την κατάστασή του για τους λόγους που κατέγραψα. Καθοριστική για το Δικαστήριο είναι η μαρτυρία των δυο ιατρών, του Δρ. Λοϊζίδη, ΜΕ2 και του Δρ. Δημητριάδη, ΜΥ
  3. Κατέθεσαν ως εμπειρογνώμονες και η μαρτυρία τους θα προσεγγιστεί με βάση τις αρχές προσέγγισης μαρτυρίας εμπειρογνώμονα. Όπως έχει συναφώς νομολογηθεί, ο εμπειρογνώμονας, κατ΄ εξαίρεση προς τον γενικό κανόνα που απαγορεύει την έκφραση γνώμης από μάρτυρα, μπορεί να εκφράσει γνώμη αναφορικά με ζητήματα που εμπίπτουν στη σφαίρα της ειδικότητας του. Σε τέτοια περίπτωση ο εμπειρογνώμονας εφοδιάζει το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για τον έλεγχο της ακρίβειας των συμπερασμάτων του, έτσι που να μπορέσει το Δικαστήριο να διαμορφώσει τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή αυτών των κριτηρίων πάνω στα γεγονότα που αποδεικνύει η μαρτυρία. Όσον αφορά τους μάρτυρες γιατρούς είναι γνωστή η αρχή ότι η συμπεριφορά ειδικών μαρτύρων, όπως οι γιατροί, στο εδώλιο του μάρτυρα δεν είναι τόσο σημαντική για τους σκοπούς εκτιμήσεως της αξιοπιστίας τους όπως στην περίπτωση ενός μάρτυρα πάνω σε γεγονότα (βλ. Σάββα ν Α/φοί Κουρίδη Λτδ, ECLI:CY:AD:2018:A88, Πολ. Εφ. 74/12, ημερ. 26/02/2018). Θα πρέπει να αναφερθεί ότι και οι δυο ιατροί ήταν σύμφωνοι ότι υπήρξε συντριπτικό υποτροχαντήριο κάταγμα του δεξιού ισχίου. Αυτό αναδεικνύεται από τις Εκθέσεις που ετοίμασε ο κάθε ένας από αυτούς, Τεκμήρια 1 και
  4. Ασφαλώς, εκείνος που ήταν σε καλύτερη θέση να μαρτυρήσει για τον τραυματισμό και τι επακολούθησε ήταν ο ΜΕ2 υπό την ιδιότητα του ως θεράπων ιατρός του Ενάγοντα, ο οποίος τον είχε δει αμέσως μετά το δυστύχημα και τον είχε εγχειρίσει, αλλά και στη συνέχεια τον παρακολουθούσε. Τέτοια ευκαιρία δεν είχε ο Μ.Υ.1 ο οποίος, όπως προέκυψε από τη μαρτυρία του, εξέτασε τον Ενάγοντα μετά από δύο και πλέον χρόνια, στατικά, ενώ στηρίχθηκε στο ιατρικό πιστοποιητικό που είχε συνταχθεί από τον Δρ. Λοϊζίδη. Ήταν δε η ειλικρινής άποψή του ότι ο θεράπων ιατρός ήταν σε καλύτερη θέση να εκφέρει γνώμη για την εξέλιξη του συγκεκριμένου τραυματισμού και ότι ο ίδιος μπορούσε να εκτιμήσει μόνο τα αντικειμενικά ευρήματα. Διαπίστωσα ότι ο Δρ. Λοϊζίδης, ΜΕ1, με σαφήνεια αναφέρθηκε στις διαπιστώσεις του σε σχέση με την κατάσταση της υγείας του Ενάγοντα και την εξέλιξή της εφόσον από τις 10/03/2010, που ήταν η πρώτη φορά που εξέτασε τον Ενάγοντα, τον παρακολουθεί. Αναφέρθηκε με ενάργεια σε όλα τα στάδια που ο ίδιος παρακολουθούσε τον Ενάγοντα και στην εξέλιξη γενικά της κατάστασης της υγείας του. Ήταν πλήρως επεξηγηματικός σε όλες του τις αναφορές. Για παράδειγμα, εξήγησε με κάθε λεπτομέρεια τις συνέπειες που υπάρχουν ένεκα του σοβαρού τραυματισμού, του συντριπτικού διατροχαντήριου κατάγματος, τονίζοντας ότι λόγω και του νεαρού της ηλικίας του Ενάγοντα ο συγκεκριμένος τραυματισμός κατατάσσετο ως ιδιαίτερα σοβαρός. Ανέφερε, ακόμη, ότι ο Ενάγοντας δεν μπορεί να τρέξει ή να παίξει ποδόσφαιρο υπογραμμίζοντας ταυτόχρονα ότι κουράζεται εύκολα, οπόταν δεν μπορεί να ασχολείται με χειρονακτικές εργασίες, όπως συνήθιζε πριν τον τραυματισμό. Ήταν ξεκάθαρος ότι στην κατάσταση που βρίσκεται ο Ενάγοντας δεν μπορεί να κάνει χειρονακτική εργασία γιατί μπορεί να κουραστεί εύκολα, να αναπτύξει πόνο στη μέση, λόγω του ότι ο τραυματισμός αλλάζει τον τρόπο που στηρίζεται το σώμα και επηρεάζεται η ισορροπία. Δεν παρέλειψε, ωστόσο, να αναφέρει ότι ο Ενάγοντας μπορεί να εργαστεί σε καθιστική εργασία ή εργασία που δεν είναι χειρονακτικής φύσεως. Το ίδιο επεξηγηματικός και σαφής ήταν και κατά το στάδιο της αντεξέτασης όπου στο πλείστο μέρος αυτού του σταδίου εξέτασης κλήθηκε βασικά να διευκρινίσει περαιτέρω τα ευρήματά του και τις διαπιστώσεις του. Έχοντας εξετάσει με προσοχή τη μαρτυρία του ΜΕ2 λέω ότι αυτή χαρακτηρίζετο από σαφήνεια στη διατύπωση των θέσεων του αλλά και απλότητα στο να μεταφέρει στο Δικαστήριο τις διαπιστώσεις του, δίδοντας, εκεί όπου χρειαζόταν, την αναγκαία τεκμηρίωση και επεξήγηση. Συν τω χρόνω, συνέπιπταν με τις θέσεις που εκφράστηκαν από τον ιατρό Δημητριάδη, ΜΥ1, που είχε κληθεί από την Υπεράσπιση. Κατ' ακολουθίαν της πιο πάνω αξιολόγησης, αποδέχομαι τη μαρτυρία του ΜΕ2 στο σύνολό της, κρίνοντας την ως απόλυτα αξιόπιστη και τεκμηριωμένη. Αξιολογώντας τη μαρτυρία της κας Σωτηριάδου, ΜΕ5, η οποία συνίστατο στο γεγονός ότι ως φυσιοθεραπεύτρια είχε υποβάλει τον Ενάγοντα σε αριθμό φυσιοθεραπειών μετά από παραπομπή γιατρού, διαπιστώνω ότι περιέγραψε με σαφήνεια και θετικότητα το είδος των φυσιοθεραπειών που του είχε κάνει, τη διάρκεια και για ποιο σκοπό είχαν γίνει. Η μαρτυρία της δεν έχει βασικά αμφισβητηθεί κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης, στη διάρκεια της οποίας κλήθηκε απλώς να παρουσιάσει το παραπεμπτικό. Επιπρόσθετα, ήταν σε αρμονία με τη μαρτυρία του Δρ. Λοϊζίδη, ο οποίος ρητά ανέφερε ότι ο ίδιος είχε συστήσει τις φυσιοθεραπείες και ότι χωρίς αυτές ο Ενάγοντας δεν θα βρισκόταν σε αυτή την καλή κατάσταση. Ως αποτέλεσμα, αποδέχομαι τη μαρτυρία της στο σύνολο της. Οι ΜΕ3 και ΜΕ4 ήταν, κατά τη γνώμη μου, τυπικοί μάρτυρες. Δεν αντεξετάστηκαν και η μαρτυρία τους γίνεται αποδεκτή (βλ. μεταξύ άλλων Περσιάνη ν. Γενικού Εισαγγελέα, ECLI:CY:AD:2018:A123, Πολ. Εφ. 194/12, ημερ. 20/03/2018, Στέλιος Σάββα και Υιοί Λτδ ν. Medcon Constructions Limited, ECLI:CY:AD:2018:A124, Πολ. Εφ. 53/13, ημ. 20/03/2018, Σκάρος ν. Χριστοδούλου και Άλλου
(1998)1 (Α) ΑΑΔ 291, 296-298). Όσον αφορά τη μαρτυρία του Δρ. Δημητριάδη, ΜΥ1, έχει ήδη αναφερθεί ότι είναι σε αρμονία με τη μαρτυρία του θεράποντος ιατρού, ΜΕ2, στον οποίο με απόλυτη ειλικρίνεια παρέπεμψε για πιο κατατοπιστική και πιο πραγματική διάγνωση και αξιολόγηση. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Κατ' ακολουθίαν της πιο πάνω αξιολόγησης προχωρώ να διατυπώσω τα ευρήματα του Δικαστηρίου: Στις 10/03/2010 ο Ενάγοντας μεταφέρθηκε στο Ιπποκράτειο Ιδιωτικό Νοσοκομείο μετά από τροχαίο ατύχημα. Η κλινική εξέταση έδειξε ότι υπήρχε τραύμα τριχωτού κεφαλής το οποίο συρράφθηκε, ρωγμώδες κάταγμα δεξιάς κλείδας το οποίο αντιμετωπίστηκε συντηρητικά και συντριπτικό διατροχαντήριο κάταγμα δεξιού ισχίου. Το τραύμα στο τριχωτό της κεφαλής είχε συρραφεί με τοπική αναισθησία, ενώ το ρωγμώδες κάταγμα στη δεξιά κλείδα αντιμετωπίστηκε συντηρητικά. Όσον αφορά το κάταγμα του ισχίου ήταν σοβαρό και στις 11/03/2010 εισήχθη στο χειρουργείο και υπεβλήθη σε ανατομική ανάταξη και τοποθετήθηκε πλάκα με βίδες. Στις 18/03/2010, μετά από μια ομαλή μετεγχειρητική πορεία, ο Ενάγοντας εξήλθε από την κλινική, πλην όμως χρειάστηκε μακροχρόνια αποκατάσταση με φυσιοθεραπεία. Ο Ενάγοντας δεν μπορεί να τρέξει, να παίξει ποδόσφαιρο, ούτε και να διενεργεί χειρονακτικές εργασίες λόγω του ότι κουράζεται εύκολα και μπορεί να αναπτύξει πόνο στη μέση, μπορεί όμως να δραστηριοποιηθεί σε καθιστική εργασία. ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ Το Δικαστήριο είναι επιφορτισμένο με το καθήκον υπολογισμού των γενικών αποζημιώσεων του φυσικού πόνου, της ταλαιπωρίας, της απώλειας των ανέσεων και απολαύσεων της ζωής που υπέστη ο Ενάγοντας σαν συνέπεια του τραυματισμού του. Οι αποζημιώσεις που επιδικάζονται από τα Δικαστήρια πρέπει να είναι δίκαιες και λογικές. Στόχος είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά, χωρίς να τίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα. Η επανόρθωση αποτελεί την θεμελιώδη αρχή παροχής αποζημιώσεων που ενσωματώνει το Κυπριακό Δίκαιο, υπό την αίρεση πάντα ότι αυτή πρέπει να είναι δίκαια (βλ. Τάκη Γιάλλουρου ν. Ευγένιου Νικολάου
(2001)1 Α.Α.Δ 558). Στην υπόθεση Gardner v. Dyson
(1967)3 All E.R 721, 764, ο Δικαστής Salmon αναφέρει: « Αναγκαστικά σε όλες τις υποθέσεις προσωπικών τραυματισμών, το ύψος των αποζημιώσεων είναι, σε κάποια έκταση, συμβατικό. Η χρηματική αξία ενός οφθαλμού, ενός χεριού ή ενός ποδιού, είναι αδύνατο να υπολογιστεί με ακρίβεια, αλλά αν και οι αποζημιώσεις είναι κατά μία έννοια συμβατικές, θα πρέπει να είναι ρεαλιστικές και να αντιστοιχούν σε ότι ο συνήθης λογικός μέσος άνθρωπος θα θεωρούσε ως δίκαιη και εύλογη αποζημίωση για τα συγκεκριμένα τραύματα. Λέγοντας ότι οι αποζημιώσεις θα πρέπει να είναι "συμβατικές" δε σημαίνει ότι ο ενάγων, ο οποίος είναι αναγκασμένος να φέρει για το υπόλοιπο της ζωής τον ψεύτικο οφθαλμό, δικαιούται σε επιδίκαση πλασματικών αποζημιώσεων.». Όπως τονίζεται στην κλασσική πάνω στο ζήτημα απόφαση Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi
(1982)1 C.L.R. 789: « To ποσό που επιδικάζεται πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτό. Συνεπώς, η κοινωνική δεοντολογία κατά τον ουσιώδη χρόνο είναι σε κάθε περίπτωση παράγοντας σχετικός προς το έργο μας, ειδικά σε σχέση με μη χρηματική απώλεια. Η χρηματική ζημιά, ως περισσότερο επιδεκτική μαθηματικού υπολογισμού εξαρτάται λιγότερο από κοινωνικά κριτήρια. Στόχος του εγχειρήματος είναι η κατάληξη, στο τέλος της πορείας σε αριθμό που είναι δίκαιος και εύλογος κάτω από τις περιστάσεις της υπόθεσης.». Είναι σταθερή η τάση για ελευθεροποίηση των ποσών που επιδικάζονται ως γενικές αποζημιώσεις η οποία καταλήγει σε αύξηση τους σε σύγκριση με εκείνο που θεωρείτο το μέτρο στο παρελθόν, έτσι που να τοποθετείται μεγαλύτερη αξία στον ανθρώπινο πόνο και τις αγωνίες της ανικανότητας (βλ. Μαυροπετρή ν. Γεωργίου Λουκά
(1995)1 Α.Α.Δ. 66, 74-75). Σε κάθε περίπτωση πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικότητες, όπως μπορούν να εξακριβωθούν, με γνώμονα και την αγοραστική αξία του χρήματος κατά το χρόνο της επιδίκασης των αποζημιώσεων ως αυτοτελή παράγοντα αλλά και ως συγκριτικό όταν ανατρέχουμε σε υποθέσεις του παρελθόντος στο βαθμό που αυτές, σε περιπτώσεις αυτής της φύσεως, θα μπορούσε να είναι βοηθητικές (βλ. A. Panayides Contracting Ltd v. Χαραλάμπους
(2004)1 Α.Α.Δ. 416). Τελικά, σκοπός των αποζημιώσεων είναι η αποκατάσταση του θύματος του αστικού αδικήματος στη θέση στην οποία εύλογα θα μπορούσε να αναμένεται ότι θα βρισκόταν εάν δεν τραυματιζόταν. Αυτή είναι η βασική αρχή η οποία διέπει τον καθορισμό των αποζημιώσεων στο δίκαιο των αστικών αδικημάτων, υπό τον όρο πάντα ότι η ζημιά η οποία αποδίδεται είναι εύλογη μεταξύ τους (βλ. Μιχαήλ ν. Συκοπετρίτης Λτδ
(2000)1 ΑΑΔ 1049). Στην υπόθεση Αζόφ v. Προδρόμου κ.α.
(2006)1 ΑΑΔ 331, στη σελ. 340 αναφέρονται τα εξής: « Έχει νομολογηθεί ότι οι αποζημιώσεις είναι το μέσο, με το οποίο εκτιμάται ο πόνος και η ταλαιπωρία του θύματος, χωρίς να αποσκοπούν στην τιμωρία του αδικοπραγήσαντος. Το ύψος των αποζημιώσεων πρέπει να αντανακλά στη φύση και την έκταση των τραυμάτων, καθώς και στον πόνο του θύματος. Τα δικαστήρια, κατά την επιδίκαση των αποζημιώσεων για τραύματα, παρά την ανοδική πορεία που ακολουθείται, ώστε ο ανθρώπινος πόνος και η ταλαιπωρία να αντιμετωπίζονται με μεγαλύτερη ευαισθησία, δεν πρέπει να εκφεύγουν από τα λογικά πλαίσια - (βλ. Μαυροπετρή ν. Λουκά
(1995)1 ΑΑΔ 66). ». Προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο υπό την έννοια της αρχής του stare decisis αλλά παρέχουν καθοδήγηση. Στην υπόθεση Ερωτοκρίτου κ.α. ν. Καραολή
(1998)1 Α.Α.Δ. 445 επισημαίνεται ότι προηγούμενες αποφάσεις αναφορικά με αποζημιώσεις μόνο ενδεικτική σημασία μπορούν να έχουν γιατί κάθε ειδική περίπτωση διαφέρει ανάλογα με το είδος και την έκταση του τραυματισμού, καθώς και τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε υπόθεσης. Πρέπει, επίσης, να λαμβάνεται υπόψη η συνεχής μείωση της αξίας του χρήματος. Είναι ταυτόχρονα νομολογημένο ότι η αυξητική τάση στις αποζημιώσεις δεν αποτελεί οδικό χάρτη για αιτιολόγηση παροχής αυξανόμενων ποσών σε κάθε περίπτωση (βλ. Μελάς ν. Πολίτη
(2003)1 ΑΑΔ 590). Μελέτησα με προσοχή τα στοιχεία αριθμού υποθέσεων στις οποίες καθορίστηκαν ποσά γενικών αποζημιώσεων για παρόμοιους τραυματισμούς και τα σύγκρινα με αυτά της υπό κρίση περίπτωσης. Άντλησα καθοδήγηση από αριθμό αποφάσεων στις οποίες υπάρχει αναλογία με τη συγκεκριμένη υπόθεση, στην έκταση των κακώσεων και στα επακόλουθα, προβαίνοντας, βέβαια, στις αναγκαίες προσαρμογές και λαμβάνοντας υπόψη ότι κάθε υπόθεση έχει τις ιδιαιτερότητές της και ότι είναι σχεδόν αδύνατο να βρεθούν δύο υποθέσεις με τα ίδια ακριβώς στοιχεία. Στην Αζόφ ν. Προδρόμου κ.α. (ανωτέρω), ο ενάγοντας ηλικίας 17 ½ ετών είχε υποστεί επιπλεγμένο συντριπτικό κάταγμα του κάτω τριτημορίου του αριστερού μηριαίου οστού, μεγάλο τραύμα στο αριστερό γόνατο και κάταγμα γνάθου και του δεξιού οφθαλμικού κόγχου. Υποβλήθηκε σε πολύωρη χειρουργική επέμβαση κατά την οποία έγινε ανοικτή ανάταξη του κατάγματος του μηριαίου οστού και στερέωση του με πλάκα και βίδες, συρραφή των τραυμάτων και ανάταξη και ακινητοποίηση με πλάκες οστεοσύνθεσης του δεξιού οφθαλμικού κόγχου και συρμάτινη ανάρτηση και διαγναθική ακινητοποίηση της άνω και κάτω γνάθου. Εξήλθε από το νοσοκομείο μετά από ένα μήνα. Η λύση της διαγναθικής ακινητοποίησης έγινε μετά από έξι εβδομάδες και στο μεταξύ ο ενάγοντας τρεφόταν με δυσκολία και μόνο με μαλακή τροφή. Στο κάταγμα του μηριαίου οστού υπήρξε επιπλοκή καθ΄ ότι δεν είχε πορωθεί και υπεβλήθη ο Ενάγοντας σε νέα χειρουργική επέμβαση κατά την οποία του έγινε μεταμόσχευση οστού που ελήφθη από το λαγόνιο. Η εγχείριση αυτή ήταν επιτυχής. Όταν εξήλθε ο ενάγοντας από το νοσοκομείο βάδιζε με τη βοήθεια βακτηριών. Το μόνιμο κατάλοιπο του ήταν η κάποια αδυναμία που παρατηρείτο και η ευκολία κόπωσης του αριστερού σκέλους μετά από παρατεταμένη φόρτιση που του προκαλούσε δυσκολία κατά τη βάδιση. Παρέμεινε στο νοσοκομείο για συνολική περίοδο 1½ μηνός κατά την οποία ήταν κλινήρης. Η ίδια κατάσταση συνέχισε για ίδιο χρονικό διάστημα και μετά την έξοδο του από το νοσοκομείο. Για κάθε μετακίνηση του την περίοδο αυτή και για όλες τις προσωπικές του ανάγκες χρειαζόταν τη βοήθεια και τη φροντίδα των γονέων του. Όταν μπόρεσε να σηκωθεί για διάστημα 5-6 μηνών περπατούσε με βακτηρίες. Το Πρωτόδικο Δικαστήριο επιδίκασε υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων για τον πόνο και ταλαιπωρία του ενάγοντα το ποσό των ΛΚ30.000, το οποίο ποσό το Ανώτατο Δικαστήριο, αν και χαρακτήρισε γενναιόδωρο, δεν έκρινε ότι ήταν έκδηλα υπερβολικό με αποτέλεσμα να το επικυρώσει. Στην παλαιά υπόθεση Χριστοφόρου v. Χαραλάμπους κ.α.
(1993)1 Α.Α.Δ., 560, ο ενάγοντας, λογιστής, ηλικίας 41 ετών υπέστη σοβαρό κάταγμα της άρθρωσης του δεξιού ισχίου και ελαφρό τραύμα στη δεξιά παρειά. Χρειάσθηκε χειρουργική επέμβαση και τοποθέτηση οστιακών ενώσεων. Παρέμεινε στο νοσοκομείο για έξι εβδομάδες. Ακολούθησε φυσιοθεραπεία και για πεντέμισι μήνες ήταν ανίκανος για εργασία. Ως μόνιμα κατάλοιπα, υπέστη βράχυνση του δεξιού ποδιού κατά ενάμιση εκατοστό, χωλότητα, οστεοαρθρίτιδα, σοβαρό περιορισμό των κινήσεων του δεξιού ποδιού και περιοδικούς πόνους ιδιαίτερα κατά την μεταβολή των καιρικών συνθηκών. Υπήρχε ανάγκη για υποβολή σε ορθοπλαστική εγχείρηση στο μέλλον. Το επιδικασθέν ποσό των £8.000 ως γενικές αποζημιώσεις κρίθηκε έκδηλα ανεπαρκές και αυξήθηκε σε £12.000. Στην Συκοπετρίτης ν. Χριστοδούλου
(2004)1 Α.Α.Δ. 218, ο εφεσίβλητος/ενάγων, ηλικίας 47 ετών κατά το χρόνο του ατυχήματος, είχε τραυματιστεί σοβαρά στο κεφάλι και στο πόδι. Συγκεκριμένα είχε υποστεί εγκεφαλική διάσειση και σοβαρή μορφή υποκεφαλικού κατάγματος του δεξιού μηριαίου οστού. Στη σελίδα 224 της απόφασης αναφέρονται τα ακόλουθα σε σχέση με τους τραυματισμούς και την ταλαιπωρία που υπέστη ο εφεσίβλητος/ενάγων: « Έγινε ανάταξη και στερέωση του κατάγματος με βίδες. Κρίθηκε ότι εδικαιολογείτο η απουσία του από την εργασία για ένα χρόνο. Ο πόνος, η δυσφορία και η ταλαιπωρία του εφεσίβλητου ήταν πολύ μεγάλης έντασης. Σταδιακά, η κατάστασή του επιδεινώθηκε, με αποτέλεσμα να καταστεί, δύο περίπου χρόνια μετά το δυστύχημα, αναγκαία η υποβολή του σε νέα χειρουργική επέμβαση, σκοπός της οποίας ήταν η ολική αρθροπλαστική του δεξιού ισχίου χωρίς τσιμέντο. Μετά την εγχείρηση, ο εφεσίβλητος μπορούσε να βαδίζει με τη χρήση βακτηρίων. Το Δικαστήριο διαπίστωσε, υπό το φως της προσαχθείσας μαρτυρίας, ότι η κατάσταση της υγείας του δεν του επέτρεπε επιστροφή στα πρότερα καθήκοντά του ως αποθηκάριος, γεγονός που οδήγησε στην εργοδότησή του ως κλητήρα. Εργασία, επαγόμενη βαριά χειρωνακτική δουλειά, ήταν έξω από τα όρια των δυνατοτήτων του. Η μείωση της ικανότητάς του προς εργασία είχε ως αποτέλεσμα τη σοβαρή μείωση του εισοδήματός του. Ο περιορισμός των δυνατοτήτων του εφεσίβλητου προς εργασία, ως έχει περιγραφεί, ήταν μόνιμο σύμπτωμα των κακώσεών του. Άλλο κακό, που θα τον βάρυνε για το υπόλοιπο της ζωής του, ήταν ελαφρά χωλότητα και μερικός (σε μικρό βαθμό) περιορισμός των κινήσεων του δεξιού ισχίου. Οι καιρικές αλλαγές θα του προκαλούν ενοχλήσεις. Κατά λογική δε πρόβλεψη, θα χρειαστεί να υποστεί ακόμα μια αρθροπλαστική επέμβαση. πρόγνωση που βασίζεται στη γνώση για τη δραστικότητα (διάρκεια ζωής) αρθροπλαστικών επεμβάσεων.» Περαιτέρω, στη σελίδα 225 διαβάζονται τα ακόλουθα σχετικά: « Όταν έγινε το δυστύχημα, ο εφεσίβλητος ήταν 47 χρονών, καθ' όλα υγιές άτομο, σκληρά εργαζόμενο για να ανταποκριθεί στις ανάγκες της οικογένειάς του. Ως αποτέλεσμα των κακώσεων που υπέστη, μετατράπηκε, για μεγάλη χρονική περίοδο, σε δεινά πάσχοντα άτομο. Οι εγχειρήσεις, στις οποίες υποβλήθηκε, και η θεραπευτική αγωγή, της οποίας έτυχε, και, συν αυτά, ο χρόνος συνέβαλαν στη βελτίωση, όχι όμως στην αποκατάσταση της υγείας του στην προ του δυστυχήματος κατάσταση. Η χωλότητα, την οποία έχουμε διαγράψει, και η μερική δυσκαμψία του ισχίου θα τον ακολουθούν πάντα, όπως και η ταλαιπωρία που θα αντιμετωπίζει σε καιρικές αλλαγές.» Το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε στην πιο πάνω υπόθεση την απόφαση του Πρωτόδικου Δικαστηρίου να επιδικάσει προς όφελος του εφεσίβλητου/ενάγοντα το ποσό των ΛΚ35.000 υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων. Έλαβα υπόψη μου το είδος και τη φύση των κακώσεων που ο Ενάγοντας στην υπό κρίση υπόθεση υπέστη, ήτοι τραύμα τριχωτού της κεφαλής το οποίο συρράφθηκε, ρωγμώδες κάταγμα δεξιάς κλείδας το οποίο αντιμετωπίστηκε συντηρητικά και συντριπτικό διατροχαντήριο κάταγμα δεξιού ισχίου το οποίο χειρουργήθηκε, όπως επίσης και τα κατάλοιπα που του παρέμειναν, ήτοι κουράζεται εύκολα, αναπτύσσει πόνο στη μέση και με την αλλαγή του καιρού έχει πόνο. Έλαβα ιδιαιτέρως υπόψη μου τον πόνο και ταλαιπωρία που ο Ενάγοντας υπέστη καθ' όλη τη διάρκεια που ευρίσκετο κλινήρης στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο, ήτοι για 8 μέρες και την ταλαιπωρία των φυσιοθεραπειών για περίπου 3 μήνες. Χωρίς αμφιβολία οι σωματικές βλάβες και κακώσεις που ο Ενάγοντας υπέστη αλλά και τα κατάλοιπα που του παρέμειναν είναι σοβαρά και, ως αποτέλεσμα αυτών, δεν μπορεί πλέον ο Ενάγοντας να ασκεί βαριά επαγγέλματα χειρωνακτικής φύσεως, καθώς επίσης δεν μπορεί να παίξει ποδόσφαιρό ή να τρέξει, αλλά μπορεί να κάνει άλλα αθλήματα. Όμως δεν είναι ανίκανος να κάνει το είδος της εργασίας που έκανε πριν να επισυμβεί το επίδικο δυστύχημα, ήτοι καθιστική εργασία, σύμφωνα και με δική του παραδοχή. Τέλος, δεν διαφεύγει της προσοχής μου ότι ο Ενάγοντας θα χρειαστεί στο μέλλον να υποβληθεί σε εγχείρηση αφαίρεσης των υλικών οστεοσύνθεσης, κάτι που οπωσδήποτε θα προσθέσει πόνο και ταλαιπωρία. Σημειώνεται ότι δεν προσκομίσθηκε ίχνος μαρτυρίας σε σχέση με την αναγκαιότητα υποβολής του σε ολική αρθροπλαστική ή σε σχέση με το κόστος της επέμβασης για αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης. Συνεκτιμώντας, λοιπόν, όλα τα πιο πάνω και γενικά τον πόνο και την ταλαιπωρία που ο Ενάγοντας υπέστη συνεπεία του τραυματισμού του, κρίνω ότι ένα ποσό της τάξης των €50.000 θα αποτελούσε για την περίπτωση του δίκαιη και εύλογη αποζημίωση. ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ Είναι γνωστή η νομολογία ότι η απόδειξη των ειδικών αποζημιώσεων κινείται μέσα σε αυστηρά πλαίσια. Εναπόκειται δε στον Ενάγοντα σε κάθε περίπτωση ν΄ αποδείξει με κατάλληλη μαρτυρία τα κονδύλια που συνιστούν ειδική ζημιά και τα οποία έχει προηγουμένως συμπεριλάβει στο δικόγραφό του. Οι ζημιές δεν είναι αρκετό να προβάλλονται στα δικόγραφα. Πρέπει να αποδεικνύονται και να αποδεικνύονται με σαφήνεια και με συγκεκριμένα στοιχεία. Όπως αναφέρθηκε στην Αγγλική υπόθεση Bonham - Carter v. Hyde Park Hotel
(1948)64 T.L.R. 177 από το Λόρδο Goddard: « Plaintiffs must understand that if they bring actions for damages is for them to proof their damage; it is not enough to write down the particulars, and, so to speak, throw them at the head of the court, saying "This is what I have lost, I ask you to give me these damages" They have to prove it. » Η απώλεια εισοδημάτων που έχει αποκρυσταλλωθεί μέχρι την ημέρα της δίκης αποτελεί είδος ειδικής ζημιάς. Στην υπόθεση Zachariou v. Lioness Inc.
(1983)1 CLR 415, στη σελίδα 429 αναφέρεται: « Losses of earnings that have accrued by the date of trial are a known fact and should be awarded as such, as a type of special damage. Future uncertainties do not enter it (Dobbs v. Dobbs
(1978)2 All E.R. 539). » Στην υπόθεση Telemachou v. Papakyriakou
(1986)1 C.L.R. 705, στη σελίδα 720 αναφέρθηκαν τα εξής: « It clearly emanates from our caselaw, following in this respect decided cases in England, that an award for special damages in respect of loss of earnings may be made down to the date of trial (see Kemal v. Kasti
(1962)C.L.R. 317; Ioannou & Paraskevaides Ltd v. Neokleous
(1973)1 C.L.R. 141 at pp 144-145. In Ioannou & Paraskevaides (supra)reference was made to the following dictum of Lord Goddard in British Transport Commission n. Gourley
(1956)A.C. 185 (at p. 206): "In an action for personal injuries the damages are always divided into two main parts. First, there is what I referred to as special damage, which was to be specifically pleaded and proved. This consists of out-of-pocket expenses and loss of earnings incurred down to the date of trial, and is generally capable of substantially exact calculation. Secondly, there is general damage which the law implies and is not specially pleaded. This includes compensation for pain and suffering and the like and, if the injuries suffered are such as to lead to continuing or permanent disability, compensation for loss of earning power in the future."» Πιο πρόσφατα αναφέρθηκε στην υπόθεση Κολάνη ν. Ταμπούρα
(2010)1 ΑΑΔ 1108, στη σελίδα 1116: « Είναι κατά αρχάς καθιερωμένη η αρχή σύμφωνα με την οποία οι απώλειες των εισοδημάτων μέχρι την ημερομηνία της ακρόασης θα πρέπει να διεκδικούνται και επιδικάζονται υπό μορφή ειδικών αποζημιώσεων, ενώ οι απώλειες ως προς μελλοντικό χρόνο, υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων. (Fysco Constructing Co. Ltd. v. Γεωργίου
(1991)1 Α.Α.Δ. 1014, Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας v. Σταύρου Στυλιανού κ.ά.
(2002)1(Γ) ΑΑΔ 1718). Αναφορικά με τον επιδικασμό αποζημιώσεων για απώλεια μέχρι τη δίκη, με δεδομένο ότι αυτές συνιστούν ζημιά η οποία έχει ήδη αποκρυσταλλωθεί, αποτελούν στοιχείο ειδικών αποζημιώσεων και επομένως θα πρέπει τα διεκδικούμενα ποσά να αποδεικνύονται με την απαιτούμενη ακρίβεια, βεβαιότητα και αυστηρότητα. Όπως δε έχει επανειλημμένα νομολογηθεί, στην περίπτωση κατά την οποία ήθελε κριθεί ότι ελλείπουν τα αναγκαία εκείνα στοιχεία που θα βοηθούσαν το Δικαστήριο να καταλήξει σε κάποιο ακριβές ποσό, δεν μπορεί και δεν πρέπει να επιδικάζεται κατ' αποκοπή ή κατά προσέγγιση οποιοδήποτε ποσό που αντιπροσωπεύει απώλεια εισοδημάτων μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης. (Βλ. π.χ. Κουμπαρή κ.ά. v. Φούτρη
(2001)1(Β) ΑΑΔ 921.». Συνεπακόλουθα, αποδίδονται στον Ενάγοντα οι μισθοί που είχε απολέσει για 7 μήνες, αφού αυτούς διεκδικεί σύμφωνα με τη μαρτυρία του, ήτοι €12.600. ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΑΠΟΛΑΒΩΝ Ο Ενάγων διεκδικεί επίσης μελλοντικές απώλειες εισοδήματος οι οποίες οφείλονται στη μείωση της ικανότητας του για εργασία εξαιτίας του ατυχήματος και ειδικότερα, απώλειες που έχουν σχέση με το γεγονός ότι δεν μπορεί πλέον να ασκήσει χειρονακτικές εργασίες που ασκούσε προ του ατυχήματος. Όσον αφορά την απώλεια μελλοντικών εισοδημάτων, σύμφωνα με την Κολάνη ν. Ταμπούρα (ανωτέρω): « Διαφορετική όμως είναι η προσέγγιση ως προς το θέμα του επιδικασμού γενικών αποζημιώσεων για απώλεια μελλοντικών απολαβών, απολαβών δηλαδή από την έκδοση της απόφασης και για κάποιο μελλοντικό χρονικό διάστημα. Σ' αυτή την περίπτωση η νομολογία υποδεικνύει ότι, εάν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για τα εισοδήματα του ενάγοντα, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί η μέθοδος του πολλαπλασιαστή και του πολλαπλασιαστέου. Νοείται ότι αυτή η μέθοδος δεν μπορεί να επιστρατεύεται εκεί όπου ελλείπει μαρτυρία, είτε ως προς την προκείμενη του πολλαπλασιαστή, είτε κυρίως του πολλαπλασιαστέου, οπότε το Δικαστήριο δικαιολογείται σε μια τέτοια περίπτωση να αποζημιώσει τον ενάγοντα γι' αυτή του την απώλεια με ένα λογικό, κατ' αποκοπήν ποσό. (Θεοδούλου v. A. Panayides Contracting Ltd)
(1999)1(Γ) Α.Α.Δ. 2134).». Η βάση για τον υπολογισμό της απώλειας μελλοντικών απολαβών είναι το εισόδημα του ζημιωθέντος κατά το χρόνο του ατυχήματος ή το εισόδημα που θα κέρδιζε, όπως αυτό μπορεί να προσδιοριστεί με βάση τα στοιχεία που υπάρχουν κατά το χρόνο της δίκης. Με άλλα λόγια, η μελλοντική απώλεια απολαβών υπολογίζεται με βάση τη διαφορά μεταξύ του τι κέρδιζε ο Ενάγων πριν το επίδικο ατύχημα και τι κέρδιζε μετά τον τραυματισμό του. Δεν έχει προσφερθεί οποιαδήποτε μαρτυρία σε σχέση με τα ποσά που εισπράττει από την εποχιακή ή άλλη εργασία που αναλαμβάνει ο Ενάγοντας έτσι ώστε να υπάρχει σημείο αναφοράς και διαπίστωσης της όποιας απώλειας εισοδημάτων. Πρέπει να ειπωθεί ότι μέχρι την ημερομηνία της δίκης ο Ενάγοντας δεν κατέβαλε σοβαρές προσπάθειες να εργοδοτηθεί φοβούμενος, όπως ο ίδιος ανέφερε, μην επιβαρύνει το ισχίον του. Το Δικαστήριο βρήκε, βασιζόμενο στις αναντίλεκτες ιατρικές μαρτυρίες, ότι ο Ενάγοντας μπορεί να κάμνει έστω με δυσκολία κάποιου είδους καθιστική εργασία. Συνεπακόλουθα, δεν υπάρχει η απαραίτητη στέρεη βάση που θα επέτρεπε την εφαρμογή της φόρμουλας πολλαπλασιαστή και πολλαπλασιαστέου. Είναι όμως φανερό πως ο Ενάγοντας θα βρίσκεται, λόγω του τραυματισμού του, σε μειονεκτική θέση στην αναζήτηση προσοδοφόρας εργασίας. Παραπέμπω στις υποθέσεις Moeliker v. A. Reyrolle and Co. Ltd [1977] 1 All E.R. 9, Thia Industries v. Hadjikyriakou
(1982)1 C.L.R. 871 και Φοινικαρίδης κ.α. ν. Γεωργίου Λάμπρου Γεωργίου κ.α.
(1991)1 Α.Α.Δ. 475, σε σχέση με τους παράγοντες που διέπουν το μέτρο της αποζημίωσης. Έχοντας κατά νουν τα παραπάνω στοιχεία, όπως και το νεαρό της ηλικίας του Ενάγοντα και τη δυσκολία του στο να στέκεται για μεγάλο χρονικό διάστημα ή να κάθεται για μεγάλο χρονικό διάστημα, βρίσκω ότι το ποσό των €10.000 θα τον αποζημίωνε από τη σκοπιά αυτή. Αστυνομική Έκθεση Το ποσό για την ετοιμασία της αστυνομικής έκθεσης το οποίο ανέρχεται σε €85,- δεν αμφισβητήθηκε, οπόταν αποδίδεται. Σε σχέση με τις αξιώσεις του Ενάγοντα, οι οποίες καταγράφονται στις παραγράφους 6(β), (γ), (δ), (ε), (στ) και (ζ) της Έκθεσης Απαίτησης και αφορούν ιατρικά έξοδα, πιστοποιητικά και φάρμακα με βάση την προσαχθείσα μαρτυρία, έχουν αποδειχθεί τα ποσά όπως αυτά εκτίθενται. Το Δικαστήριο θα επιδικάσει τα ποσά που διεκδικούνται με βάση τις λεπτομέρειες της Έκθεσης Απαίτησης, αφού έχουν προσκομιστεί οι ανάλογες αποδείξεις. Επιδικάζεται το συνολικό ποσόν των €21.491,
  1. Έξοδα μελλοντικής εγχείρισης αφαίρεσης υλικών οστεοσύνθεσης Τα έξοδα της όποιας μελλοντικής εγχείρησης είτε για αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης, είτε της ολικής αρθοπλαστικής, αποτελούν μελλοντική δαπάνη. Ο ισχυρισμός αυτός δεν προωθήθηκε μέσα από την ιατρική μαρτυρία, δεν προσκομίστηκε ίχνος μαρτυρίας αλλά ούτε και προκύπτει από το Τεκμήριο 1 η αναγκαιότητα της οποιασδήποτε εκ των δυο εγχειρήσεων, ούτε και καθορίστηκε οποιοδήποτε ποσό, οπόταν δεν μπορεί να αποδοθεί κανένα ποσό. Συνεπακόλουθα, ο Ενάγοντας στην έκταση που αναφέρθηκε, απέδειξε την αγωγή εναντίον της Εναγόμενης στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων, βάσει του άρθρου 51 του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.
  2. Οπόταν, εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον της Εναγόμενης, ως ακολούθως: (Α) €50.000,00, ως γενικές αποζημιώσεις για πόνο και ταλαιπωρία, με τον εκάστοτε ισχύοντα νόμιμο τόκο, από την ημερομηνία καταχώρισης της Έκθεσης Απαίτησης μέχρι εξοφλήσεως. (Β) €10.000,00, ως κατ' αποκοπήν ποσό γενικών αποζημιώσεων για απώλεια μελλοντικών εισοδημάτων, με νόμιμο τόκο από σήμερα μέχρι εξοφλήσεως. (Γ) €21.491,24, ως ειδικές αποζημιώσεις, με τον εκάστοτε ισχύοντα νόμιμο τόκο, από την ημερομηνία καταχώρισης της Έκθεσης Απαίτησης μέχρι εξοφλήσεως. Τα έξοδα της αγωγής, πλέον ΦΠΑ, επιδικάζονται υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον της Εναγόμενης Εταιρείας στην κλίμακα που εμπίπτει η αγωγή βάσει του ποσού της απόφασης, όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ............... Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Α.Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής /ΕΔ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.