ΣΑΒΒΑ ν. CNP ASFALISTIKH LIMITED, Συνενωμένες αγωγές 3342/12 & 343

ΣΑΒΒΑ ν. CNP ASFALISTIKH LIMITED, Συνενωμένες αγωγές 3342/12 & 3435/12, 4/5/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2021:A235 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ꞉Α. ΠΑΝΤΑΖΗ - ΛΑΜΠΡΟΥ, Ε.Δ. Συνενωμένες αγωγές 3342/12 & 3435/12, δυνάμει Διατάγματος Δικαστηρίου ημερ. 28.2.2013 Αρ. Αγωγής: 3342 / 2012 Μεταξύ: XXXXX ΣΑΒΒΑ Ενάγοντα -και- CNP ASFALISTIKH LIMITED (πρώην ΛΑΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ)[1] Εναγομένων ΚΑΙ Αρ. Αγωγής: 3435 / 2012 Μεταξύ: XXXXX ΣΑΒΒΑ Ενάγουσας -και- CNP ASFALISTIKH LIMITED (πρώην ΛΑΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ) Εναγομένων Ημερομηνία꞉ 4 Μαΐου, 2021 Εμφανίσεις꞉ Για τους Ενάγοντες και στις δύο αγωγές꞉ κ. Κυριάκος Χρ. Κνώφου, για Κώστα Π. Δημητριάδη Δ.Ε.Π.Ε. Για την Εναγόμενη και στις δύο αγωγές꞉ κα Αυγή Κοζάκου, για Θεόδωρο Μ. Ιωαννίδη & Σία Δ.Ε.Π.Ε. Για τον Τριτοδιάδικο, XXXXX Σάββα, στην αγωγή 3435/12꞉ καμία εμφάνιση[2]. ΑΠΟΦΑΣΗ O Ενάγων στην αγωγή αριθ. 3342/2012 ήταν οδηγός του αυτοκινήτου με αριθμό εγγραφής XXXXX53 καθ' ον χρόνο συνέβη το επίδικο δυστύχημα ημερομηνίας 8/11/

Ο ίδιος αξιώνει Γενικές και Ειδικές Αποζημιώσεις για τους τραυματισμούς, τα έξοδα και τις απώλειες που υπέστη από το δυστύχημα. Η Ενάγουσα στην αγωγή αριθ. 3435/12 ήταν ιδιοκτήτρια του αυτοκινήτου ΗΑΤ453 και αξιώνει μόνο Ειδικές Αποζημιώσεις για τις ζημιές που υπέστη το όχημα από το δυστύχημα. ΟΙ ΔΙΚΟΓΡΑΦΗΜΕΝΕΣ ΕΚΔΟΧΕΣ. Τα δικόγραφα στην αγωγή 3342/12 Στην Έκθεση Απαίτησης του Ενάγοντος στην Αγωγή 3342/12 εκτίθεται η εξής εκδοχή γεγονότων։ · Το επίδικο δυστύχημα συνέβη την 8.11.
· Ο Ενάγων οδηγούσε το αυτοκίνητο XXXXX53 εντός της Επαρχίας Λευκωσίας κατά μήκος της Λεωφόρου Παντελή Κατελάρη στη Λακατάμια με κατεύθυνση από την Λακατάμια προς τον κυκλικό κόμβο «ΜΕΤΡΟ» δια μέσου της ελεγχόμενης από φώτα τροχαίας διασταύρωσης και/ή συμβολής της Λεωφ. Παντελή Κατελάρη με τη Λεωφ. Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ'. · Σε αντίθετη πορεία προς αυτήν του Ενάγοντος, οδηγούσε κάποια XXXXX Ζένιου το όχημα με αριθμούς εγγραφής XXXXX67, ήτοι εκείνη οδηγούσε στη Λεωφ. Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ' δια μέσου της ελεγχόμενης με φώτα τροχαίας διασταύρωσης της εν λόγω λεωφόρου με τη Λεωφ. Παντελή Κατελάρη. · Οι Εναγόμενοι κατά πάντα ουσιώδη χρόνο είχαν ασφαλισμένο το όχημα XXXXX67 που οδηγούσε η XXXXX Ζένιου. · Ενώ τα οχήματα οδηγούντο με κατεύθυνση ως αναφέρεται πιο πάνω, ο Ενάγων ισχυρίζεται ότι βρήκε το φως τροχαίας που έλεγχε την πορεία του στην πιο πάνω διασταύρωση και/ή συμβολή πράσινο και συνέχισε με ευθεία πορεία. Αντίστοιχα, είναι ο ισχυρισμός του Ενάγοντος (βλ. την παρα. 4 της Έκθεσης Απαίτησης) ότι η XXXXX Ζένιου, όταν έφτασε στη διασταύρωση και/ή συμβολή των δύο λεωφόρων, βρήκε επίσης το φως της τροχαίας ως η δική της πορεία πράσινο και/ή εισήλθε στη διασταύρωση και/ή άρχισε να στρίβει δεξιά για να εισέλθει στη διασταύρωση και να συνεχίσει προς Λακατάμεια και/ή παρεμβλήθηκε της πορείας του Ενάγοντος και απέκοψε την πορεία αυτού, με αποτέλεσμα να προκαλέσει δυστύχημα. · Είναι η δικογραφημένη θέση του Ενάγοντος ότι το εν λόγω δυστύχημα οφείλεται στην αποκλειστική αμέλεια και/ή στην παράβαση των εκ του Νόμου και/ή κανονισμών απορρεόντων καθηκόντων της ασφαλισμένης. Οι λεπτομέρειες αμέλειας της XXXXX Ζένιου, όπως τις δικογράφησε ο Ενάγων, εκτίθενται πιο κάτω։ «(α) Ότι αυτή, όταν έφτασε στη διασταύρωση και/ή συμβολή των δύο λεωφόρων, έστριψε απότομα και/ή απροειδοποίητα δεξιά και/ή εισήλθε εντός της διασταύρωσης και/ή παρεμβλήθηκε στην πορεία του Ενάγοντος και/ή παρέλειψε να δώσει προτεραιότητα στον Ενάγοντα και/ή να αναμένει τη διέλευση του Ενάγοντος προτού συνεχίσει την πορεία της και/ή απέκοψε την πορεία του Ενάγοντος. (β) Ότι αυτή παρέλειψε να δείξει με το φωτεινό σηματοδότη της και/ή να εκδηλώσει άλλως πως και/ή να καταστήσει σαφή την πρόθεσή της για στροφή δεξιά και/ή να εκδηλώσει και/ή υποδείξει με οποιοδήποτε τρόπο την πορεία την οποία προτίθετο ν' ακολουθήσει και τελικά ακολούθησε. (γ) Όρμησε και/ή βιάστηκε να στρίψει δεξιά και/ή απέκοψε την πορεία του Ενάγοντα. (δ) Παρέλειψε, προτού στρίψει δεξιά, να σταματήσει έγκαιρα και/ή καθόλου και/ή να βεβαιωθεί καθόλου και/ή επαρκώς ότι δεν ερχόταν αυτοκίνητο από απέναντι και/ή ότι δεν ασφαλές να στρίψει δεξιά. (ε) Παρέλειψε και/ή απέτυχε να δώσει προτεραιότητα στον Ενάγοντα. (στ) Παρέλειψε να αντιληφθεί έγκαιρα και/ή καθόλου την παρουσία και/ή πορεία του Ενάγοντα [.] (ζ) Οδηγούσε με πλήρη και/ή επικίνδυνη αδιαφορία και/ή απροσεξία έναντι άλλων [.] (η) Οδηγούσε χωρίς να έχει οποιαδήποτε και/ή επαρκή παρατηρητικότητα και/ή προσοχή για τα άλλα οχήματα που κινούνταν στον εν λόγω δρόμο. (θ) Έθεσε τον Ενάγοντα ενώπιον απότομου και/ή απρόβλεπτου κινδύνου και/ή σε αγωνία της στιγμής. (ι) Οδηγούσε με μεγάλη και/ή υπερβολική και/ή επικίνδυνη υπό τις περιστάσεις ταχύτητα. (ια) Παρέλειψε να χρησιμοποιήσει τα φρένα της έγκαιρα και/ή καθόλου και/ή οδηγούσε με ελαττωματικά φρένα. (ιβ) Παρέλειψε να λάβει όλες τις κατάλληλες προφυλάξεις προς αποφυγή της εν λόγω σύγκρουσης. (ιγ) Γενικά ήταν αφηρημένη, αμελής και απρόσεκτη.». (Η έμφαση με έντονα γράμματα είναι του Δικαστηρίου.) Από το δυστύχημα ο Ενάγων τραυματίστηκε και υπέστη συναφή έξοδα, δαπάνες και απώλειες. Συγκεκριμένα, ο Ενάγων δικογράφησε τις ακόλουθες λεπτομέρειες։ «(α) Ο Ενάγων την ημέρα του δυστυχήματος μεταφέρθηκε στο Τμήμα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας με έντονους πόνους στο δεξιό γόνατο και στο κεφάλι. Υποβλήθηκε σε κλινική και ακτινολογική εξέταση. Ο Ενάγων υπέστη τραύμα τριβής αριστερού γόνατος και εκδορά δεξιού γόνατος. Του χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή και απελύθη με οδηγίες. (β) Η κατάσταση στην υγεία του, όχι μόνον δεν βελτιωνόταν, αλλά σταδιακά άρχισε να επιδεινώνεται και να παρουσιάζει περαιτέρω συμπτώματα, ενοχλήσεις και πόνους. Συγκεκριμένα, ο Ενάγων υπέφερε με։ Ι. Άλγος στον αυχένα επιδεινούμενο με τις κινήσεις. ΙΙ. Κεφαλαλγία κατά διαστήματα. ΙΙΙ. Άλγος στο δεξιό γόνατο με τη βάδιση και ανάβαση σκαλιών. (γ) Ο Ενάγων παρουσιάζει ευαισθησία στην παρασπονδύλιο περιοχή του αυχένα, οι κινήσεις στην κάμψη και έκταση γίνονται με δυσφορία στις ακραίες θέσεις. (δ) Στο δεξιό γόνατο παρουσιάζει εκδορές στην πρόσθιο επιφάνεια και μωλωπισμό στην έσω περιοχή. Η κίνηση κάμψης είναι επώδυνος, λόγω της τάσης του δέρματος. (ε) Ο Ενάγων έλαβε αναλγητική και αντιφλεγμονώδη αγωγή και παρέμεινε κατ' οίκον σε ησυχία. Παρέμεινε εκτός κολεγίου για 5 μέρες. Σταδιακά τα συμπτώματα υποχώρησαν. (στ) Ο Ενάγων εξακολουθεί να υποφέρει։ Ι. Κατά διαστήματα με άλγος στον αυχένα. ΙΙ. Άλγος στο δεξιό γόνατο όταν ασχολείται με αθλοπαιδιές. ΙΙΙ. Πλήρεις κινήσεις με κάποια δυσφορία στις ακραίες θέσεις κάμψης και έκτασης του αυχένα. IV. Ευαισθησία στην πίεση στην πρόσθια επιφάνεια της άρθρωσης του δεξιού γόνατος. Δεν παρατηρείται συνδεσμική χαλάρωση. V. Στη στροφική κίνηση ελκύεται ανώδυνο κλικ. (ζ) Ο Ενάγων υπέστη άλγος και ταλαιπωρία τις πρώτες 4 βδομάδες μετά το ατύχημα, αλλά σταδιακά υπήρξε βελτίωση των συμπτωμάτων. (η) Ο Ενάγων εξακολουθεί να παρουσιάζει τις ενοχλήσεις από τον αυχένα και το δεξιό γόνατο που είναι κατάλοιπα των κακώσεων των μαλακών μορίων που υπέστη. (θ) Τα συμπτώματα αυτά αναμένεται να βελτιωθούν με το χρόνο, παρόλο που πιθανόν στο μέλλον να του προκαλέσουν ενοχλήσεις με τις αλλαγές του καιρού και τη φυσική φόρτιση. (ι) Παρά τη γενόμενη θεραπεία, ο Ενάγων εξακολουθεί να έχει πόνους, να ταλαιπωρείται και να στερείται των χαρών και απολαύσεων της ζωής, ιδιαίτερα δε την αγαπημένη ενασχόλησή του με τις αθλοπαιδιές (futsal), τις οποίες στερήθηκε σε μεγαλύτερο βαθμό και έκταση κατά τη διάρκεια της αποθεραπείας του. Ο Ενάγων δεν μπορεί πλέον να ασχολείται με αθλοπαιδιές, όπως ασχολείτο πριν το δυστύχημα.». (Η έμφαση με έντονα γράμματα είναι του Δικαστηρίου.) Ο Ενάγων δικογράφησε περαιτέρω τις εξής λεπτομέρειες ειδικών ζημιών։ «(α) Ιατρική παρακολούθηση €150 (β) Ακτινολογικός έλεγχος €80 (γ) Ιατρικό πιστοποιητικό ιατρού Οδυσσέα Αθάνατου €250 (δ) Ιατρικό πιστοποιητικό Δρ. Χ. Τόφα Γ.Ν. Λ/σιας €50 (ε) Αστυνομική Έκθεση €85 (στ) Μεταφορικά μέσα €280 ΣΥΝΟΛΟ €895». Με βάση την πιο πάνω εκδοχή, ο Ενάγων αξιώνει €895 ειδικές ζημιές, πλέον γενικές αποζημιώσεις, νόμιμο τόκο και έξοδα, πλέον ΦΠΑ και έξοδα επίδοσης. ΕΚΘΕΣΗ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗΣ. Οι Εναγόμενοι ισχυρίζονται ότι τα πραγματικά και αληθή γεγονότα ήταν ως ακολούθως։ Κατά ή περί την 8.11.2011 και περί ώρα 9 μ.μ., ενώ η XXXXX Ζένιου οδηγούσε το αυτοκίνητο υπ' αριθ. XXXXX67 στη Λεωφ. Αρχ. Μακαρίου Γ' στη Λακατάμια με κατεύθυνση από κυκλικό κόμβο ΜΕΤΡΟ προς Λακατάμια, φθάνοντας στη συμβολή με τη Λεωφ. Παντελή Κατελάρη, η οποία ελέγχεται με φώτα τροχαίας, εισήλθε στη συμβολή με φως τροχαίας πράσινο και σταμάτησε εντός της συμβολής για να στρίψει δεξιά. Όταν το φως της πορείας της έγινε πορτοκαλί και άρχισε να στρίβει δεξιά, ο Ενάγων ο οποίος την ίδια ημέρα και ώρα οδηγούσε το αυτοκίνητο υπ'αριθ. XXXXX53 από τη Λεωφ. Παντελή Κατελάρη προς κυκλικό κόμβο ΜΕΤΡΟ, οδήγησε τόσον αμελώς και/ή κατά παράβαση των εκ του Νόμου απορρεόντων καθηκόντων του, ώστε εισερχόμενος στη διασταύρωση, παραβίασε τα φώτα τροχαίας και συγκρούστηκε με το αυτοκίνητο XXXXX67 που οδηγούσε η XXXXX Ζένιου. Οι Εναγόμενοι ισχυρίζονται ότι το δυστύχημα οφείλετο στην αποκλειστική και/ή συντρέχουσα ευθύνη του Ενάγοντος. Δικογραφούν τις εξής λεπτομέρειες αμέλειας։ «(α) Οδηγούσε με μεγάλη και/ή υπερβολική και/ή επικίνδυνη ταχύτητα υπό τις περιστάσεις. (β) Παρέλειψε να χρησιμοποιήσει τα φρένα του εγκαίρως αρκετά και/ή καθόλου και/ή οδηγούσε με ελαττωματικά φρένα. (γ) Εισήλθε στη διασταύρωση ενώ το φως της πορείας του ήταν πορτοκαλί. (δ) Εισήλθε στη διασταύρωση ενώ το φως της πορείας του ήταν κόκκινο. (ε) Παραβίασε το φως τροχαίας. (στ) Ενώ πλησίαζε σε διασταύρωση που ελέγχεται με φώτα τροχαίας δεν ελάττωσε ταχύτητα. (ζ) Παρέλειψε να σταματήσει στο ΑΛΤ και/ή στη συμβολή των δρόμων. (η) Παρέλειψε να έχει την προσοχή του στο δρόμο και/ή έμπροσθεν του. (θ) Παρέλειψε να αντιληφθεί το αυτοκίνητο της XXXXX Ζένιου που βρίσκετο εντός της διασταύρωσης. (ι) Γενικά οδηγούσε αμελώς και χωρίς τη δέουσα προσοχή και φροντίδα.». (Η έμφαση με έντονα γράμματα είναι του Δικαστηρίου.) Περαιτέρω, οι Εναγόμενοι ισχυρίζονται ότι ο Ενάγων δεν τραυματίστηκε στο δυστύχημα. Μεταφέρθηκε στο Νοσοκομείο και, αφού εξετάστηκε, απολύθηκε. Για τους πιο πάνω λόγους οι Εναγόμενοι αρνούνται τις αξιώσεις του Ενάγοντος και εισηγούνται απόρριψη της αγωγής με έξοδα σε βάρος του Ενάγοντος. ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΝΑΓΟΝΤΟΣ. Ο Ενάγων απορρίπτει τους ισχυρισμούς που δικογράφησαν οι Εναγόμενοι και εισηγείται ότι η ορθή εκδοχή είναι αυτή που δικογράφησε ο ίδιος στην Έκθεση Απαίτησής του. Τα δικόγραφα στην αγωγή 3435/
Η Έκθεση Απαίτησης της αγωγής 3435/12 περιέχει ουσιαστικά τους ίδιους ισχυρισμούς με εκείνους που έχει η 3342/12 αναφορικά με τις συνθήκες πρόκλησης του δυστυχήματος, ως πιο πάνω παρατίθενται, με τη μόνη διαφορά ότι στην παρα. 1 δικογραφείται η ιδιότητα της Ενάγουσας ως ιδιοκτήτριας του αυτοκινήτου XXXXX53 που οδηγούσε κατά τον ουσιώδη χρόνο του δυστυχήματος ο υιός της XXXXX Σάββας και στην παρα. 6 της Έκθεσης Απαίτησης αξιώνει αποζημιώσεις για τις πιο κάτω δικογραφηθείσες λεπτομέρειες ειδικών ζημιών։ «(α) Το αυτοκίνητο XXXXX53 ιδιοκτησία της Ενάγουσας υπέστη τόσες και τέτοιες ειδικές ζημιές που ήταν οικονομικά ασύμφορο να επιδιορθωθεί και/ή καταστράφηκε ολοσχερώς και ενώ πριν το δυστύχημα άξιζε €850, μετά το δυστύχημα η αξία του εναπομείναντος μέρους ήταν €200, με αποτέλεσμα η Ενάγουσα να υποστεί ζημιά €
(β) Απώλεια χρήσης και μεταφορικά €
(γ) Αστυνομική Έκθεση €85.». Συνολικά, η Ενάγουσα αξιώνει εναντίον των Εναγομένων ειδικές ζημιές €935, πλέον νόμιμο τόκο, έξοδα και ΦΠΑ και έξοδα επίδοσης. Από την άλλη, οι Εναγόμενοι υιοθετούν την ίδια γραμμή υπεράσπισης που δικογράφησαν για την υπόθεση 3342/12 και επιπρόσθετα αρνούνται τις ειδικές ζημίες που δικογράφησε η Ενάγουσα ως ανωτέρω. Σημειώνουν, συγχρόνως, ότι οι ίδιοι θεωρούν ως αποκλειστικά υπαίτιο για την πρόκληση του δυστυχήματος τον υιό της Ενάγουσας (κ. XXXXX Σάββα - Ενάγοντα στην αγωγή 3342/12), σε σχέση με τον οποίο διατύπωσαν την πρόθεση να τον συνενώσουν ως Τριτοδιάδικο στην αγωγή 3435/
Η διαδικασία Τριτοδιαδίκου στην αγωγή 3435/
Οι Εναγόμενοι στην αγωγή 3435/12 αιτήθηκαν πράγματι την έκδοση διατάγματος προσεπίκλησης του Ενάγοντος της αγωγής 3342/12 (κ. XXXXX Σάββα) ως Τριτοδιαδίκου στην αγωγή 3435/
Εκδόθηκε το αιτούμενο διάταγμα στις 21/9/12 και η Ειδοποίηση Τριτοδιαδίκου, η οποία καταχωρήθηκε στις 26/10/12, επιδόθηκε στον Τριτοδιάδικο Σπύρο Σάββα στις 29/10/
Ακολούθως, καταχωρήθηκε Έκθεση Απαίτησης κατά του Τριτοδιαδίκου στις 9/1/
Παραταύτα, ο Τριτοδιάδικος ουδέποτε καταχώρησε Σημείωμα Εμφάνισης στην αγωγή 3435/
H διαδικασία Τριτοδιαδίκου θεωρείται ξεχωριστή και ανεξάρτητη από εκείνην της κυρίως αγωγής μεταξύ της Ενάγουσας και των Εναγομένων (βλ., μεταξύ άλλων, Ανδρέας Νικήτα ν Medcon Construction Limited κ.α.

(1997)1Β Α.Α.Δ. 643 και απόφαση, ημερ. 6.7.2015, στην Πολιτική Έφεση αρ. 119/2010, S. Pavlou & Sons Construction Ltd κ.α. ν Ιωσηφίνας Θεοδώρου). Η Ειδοποίηση Τριτοδιάδικου υπέχει μορφή αγωγής των Εναγομένων εναντίον του Τριτοδιάδικου. Μετά την επίδοση της Ειδοποίησης Τριτοδιάδικου, ο Τριτοδιάδικος καθίσταται διάδικος στην αγωγή αυτή και έχει τα ίδια δικαιώματα σχετικά με την υπεράσπισή του ως εάν να είχε εναχθεί με κανονική αγωγή από τους Εναγόμενους. Ο Τριτοδιάδικος όμως, δεν είναι εναγόμενος στην υφιστάμενη αγωγή της Ενάγουσας εναντίον των Εναγομένων, εκτός αν η Ενάγουσα αποφάσιζε να τον καταστήσει συνεναγόμενο, που εδώ δεν το έπραξε. Σκοπός της Διαδικασίας Τριτοδιάδικου είναι η αποφυγή πολλαπλότητας αγωγών, η αποφυγή εξόδων, η δέσμευση του Τριτοδιάδικου με το αποτέλεσμα αγωγής μεταξύ Ενάγουσας και των Εναγομένων και η δυνατότητα απόφασης επί του θέματος που σχετίζεται με τη διαδικασία Τριτοδιάδικου αμέσως μετά την απόφαση στην αγωγή, για να μην είναι αναγκασμένος ο Εναγόμενος να περιμένει να αποδείξει την αξίωσή του εναντίον του Τριτοδιάδικου με άλλη αγωγή, ενώ η Ενάγουσα θα έχει την ευκαιρία να εκτελέσει την απόφαση εναντίον του. Η αγωγή 3435/12 στην οποία κινήθηκε η διαδικασία Τριτοδιαδίκου, συνενώθηκε στις 28/2/2013 με την αγωγή 3342/12, δυνάμει δικαστικού διατάγματος που αιτήθηκαν οι Εναγόμενοι για σκοπούς συνεκδίκασης των δύο υποθέσεων. Στην τελική του αγόρευση, ο συνήγορος των Εναγομένων, κ. Θ. Ιωαννίδης, επεσήμανε ότι, εφόσον μετά την καταχώρηση της Έκθεσης Απαίτησης κατά του Τριτοδιαδίκου συνενώθηκαν οι δύο αγωγές, το ότι ο Τριτοδιάδικος παρέλειψε να καταχωρήσει Σημείωμα Εμφάνισης στην αγωγή 3435/12, θα πρέπει να ερμηνευθεί ότι οφείλεται στο ότι, με την αποδοχή της αίτησης συνένωσης υπό την ιδιότητά του ως Ενάγοντος στην αγωγή 3342/12, συγκατένευσε κατ' ουσίαν όπως το αποτέλεσμα της απόφασης του Δικαστηρίου για την ευθύνη στην αγωγή 3342/12 τον δεσμεύσει και στο πλαίσιο της αγωγής 3435/12. Επειδή δεν εντοπίστηκε αντίστοιχη δήλωση καταγεγραμμένη στα πρακτικά του Δικαστηρίου, το παρόν Δικαστήριο πριν εκδώσει την παρούσα απόφαση κάλεσε τον κ. Κνώφου, συνήγορο του Ενάγοντος στην αγωγή 3342/12, να τοποθετηθεί αν γίνεται τούτο αποδεκτό και σε ό,τι αφορά τον Τριτοδιάδικο στην 3435/12. Ανταλλάγηκε ηλεκτρονική αλληλογραφία, η οποία είναι καταχωρημένη στο φάκελο της υπόθεσης 3435/12, μεταξύ συνηγόρων και Δικαστηρίου. Ο κ. Κνώφου συμφώνησε ότι, εφόσον ο Ενάγων στην αγωγή 3342/12 (κ. XXXXX Σάββα) είναι το ίδιο πρόσωπο με τον Τριτοδιάδικο στην αγωγή 3435/12, είναι δίκαιο να του αποδοθεί τέτοιο μερίδιο ευθύνης στο πλαίσιο της διαδικασίας Τριτοδιαδίκου, ως ήθελε κρίνει το Δικαστήριο ότι του αναλογεί κατά την κατάληξη του Δικαστηρίου σε σχέση με το θέμα ευθύνης πρόκλησης του δυστυχήματος στην αγωγή 3342/12 και, αντίστοιχα, να αφαιρεθεί το εν λόγω ποσοστό που αναλογεί στον Τριτοδιάδικο από την ευθύνη που ήθελε αποδοθεί στην ασφαλισμένη οδηγό των Εναγομένων στην αγωγή 3435/12. Παρέπεμψε, συναφώς, στην Μιλτιάδη Μιλτιάδους ν. ΄Αριστου Χ" Στεφάνου

(2000)1 ΑΑΔ 1776. ΒΑΡΟΣ ΑΠΟΔΕΙΞΗΣ. Σε αστικής φύσεως υποθέσεις όπως είναι η παρούσα, η επιτυχία της υπόθεσης ενός ενάγοντος προϋποθέτει ότι αυτός θα επιτύχει να αποδείξει, στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων, ότι είναι πιο πιθανή, παρά να μην είναι, ως ορθή και αληθής, η δική του εκδοχή. Όπως διευκρινίσθηκε στην υπόθεση Μαρσέλ κ.α. ν. Λαϊκή Τράπεζα Λτδ

(2001), 1(B) Α.Α.Δ 1858 - «Το κριτήριο δεν είναι αν η θέση ή η εκδοχή του διαδίκου που φέρει το βάρος της απόδειξης (onus of proof) είναι «η πιο πιθανή παρά η αντίθετη», εκείνη δηλαδή του αντιδίκου του. Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο, με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση του ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not).». Το βάρος απόδειξης είναι στους ώμους του ενάγοντος σε μία έκαστη αγωγή, για να αποδείξει τους ισχυρισμούς που στοιχειοθετούν την αξίωση του ως η Έκθεση Απαίτησης, προσκομίζοντας την καλύτερη δυνατή μαρτυρία. Το νομικό ή γενικό βάρος δεν πρέπει να συγχέεται με το αποδεικτικό βάρος απόδειξης. Το γενικό βάρος είναι πάντοτε στους ώμους του ενάγοντος και δεν μεταφέρεται. Από την άλλη, το ειδικό βάρος απόδειξης υποδηλώνει το βάρος που έχει ένας διάδικος να παρουσιάσει ικανοποιητική μαρτυρία για την υποστήριξη ενός επίδικου θέματος ή ενός θέματος που είναι σχετικό, έτσι ώστε το Δικαστήριο να καλέσει την άλλη πλευρά να απαντήσει. Στην παρούσα υπόθεση, όπου η υπόθεση αφορά στο αστικό αδίκημα της αμέλειας, είναι σημαντικό να ληφθεί υπόψη ότι το βάρος απόδειξης του εν λόγω αστικού αδικήματος είναι στους ώμους του ενάγοντος. Απεναντίας το βάρος απόδειξης τυχόν συντρέχουσας αμέλειας είναι στους ώμους του εναγόμενου, όπου εκείνος εγείρει τέτοιο ισχυρισμό κατά του ενάγοντος (Βλ. Owen v. Brimmell [1977] 1 Q.B. 859). Ο καταμερισμός του βάρους της απόδειξης στη διαδικασία μεταξύ εναγόμενου και τριτοδιάδικου ακολουθεί, κατ' αναλογίαν, όσα αναφέρω πιο πάνω σχετικά με τον καταμερισμό του βάρους της απόδειξης της αμέλειας και της συντρέχουσας αμέλειας μεταξύ ενάγοντα και εναγόμενου, αντίστοιχα. Η απόσειση του βάρους απόδειξης συναρτάται αποκλειστικά με την μαρτυρία η οποία κρίνεται αποδεκτή και αξιόπιστη από το Δικαστήριο (βλ. Χ'' Παυλή κ.α. v. Α. Αβραάμ

(2000)1 ΑΑΔ 220, Σωκράτης Ναθαναήλ v. Hissam Hes Ali

(2001)1 (Γ) 1689). Είναι πάγια νομολογημένη αρχή ότι τα δικόγραφα καθορίζουν τα επίδικα θέματα. Δεν είναι επιτρεπτή η εξέταση θεμάτων που δεν εγείρονται στα δικόγραφα. Ισχυρισμοί που δεν αναφέρονται σε αυτά, δεν αποτελούν επίδικα θέματα, έστω και αν υποστηρίζονται από σχετική μαρτυρία και το Δικαστήριο δεν έχει δικαίωμα να δεχθεί τέτοια μαρτυρία (βλ. D. Nikolaou & Sons (Landowners) Ltd v. Nίκου Κ. Χ'' Αντώνη

(1997)1 ΑΑΔ 273, Δημήτρη Χαραλάμπους κ.ά. v. Λοΐζου Κούτα). Η ΠΡΟΣΚΟΜΙΣΘΕΙΣΑ ΜΑΡΤΥΡΙΑ. Για την υπόθεση των Εναγόντων προσήλθαν ως μάρτυρες։ · Ο Α/Αστ. XXXXX XXXXX Χριστοδούλου (ΜΕ1), που ήταν ο εξεταστής του επίδικου δυστυχήματος (βλ. τα πρακτικά της δικασίμου ημερ. 26.6.2020). · Ο XXXXX Σάββα (ΜΕ2) - βλ. τα πρακτικά της δικασίμου ημερ. 6.7.

· Ο Δρ. XXXXX Αθάνατος (ΜΕ3) - βλ. τα πρακτικά της δικασίμου ημερ. 28.7.
· Ο κ. XXXXX Αυγουστή (ΜΕ4) - βλ. τα πρακτικά της δικασίμου ημερ. 28.7.
Ακολούθως, κατά τη δικάσιμο ημερ. 9.9.2020 έγιναν ορισμένες δηλώσεις παραδεκτών γεγονότων από αμφότερους τους συνηγόρους των διαδίκων, οι οποίες είναι καταγραμμένες στα πρακτικά του Δικαστηρίου και στις οποίες θ' αναφερθώ αργότερα. Κατόπιν των εν λόγω δηλώσεων παραδεκτών γεγονότων, στις 9.9.2020 ο συνήγορος των Εναγόντων στις δύο αγωγές, έκλεισε την υπόθεσή τους. Για την υπόθεση των Εναγομένων προσήλθαν ως μάρτυρες։ · Ο Α/Αστ. XXXXX Κωνσταντίνου (ΜΥ1) - βλ. τα πρακτικά της δικασίμου ημερ. 9.9.
· Ο κ. XXXXX Κολιανδρής (ΜΥ2) - βλ. τα πρακτικά της δικασίμου ημερ. 22.9.
· Η κα XXXXX Ζένιου (ΜΥ3) - βλ. τα πρακτικά της δικασίμου ημερ. 6.10.
· Ο κ. XXXXX Μούζουρος (ΜΥ4) - βλ. τα πρακτικά της δικασίμου ημερ. 26.10.
Σημειωτέον ότι στο πλαίσιο της μαρτυρίας που δόθηκε, κατατέθηκαν συνολικά δεκαεπτά

(17)τεκμήρια, τα οποία είναι αρχειοθετημένα στο φάκελο του Δικαστηρίου, μαζί με σχετικό ευρετήριο. ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΕΠΙΔΙΚΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ. Το επίδικο δυστύχημα συνέβη στις 8.11.2011 περί ώρα 21։

Η XXXXX Ζένιου (οδηγός του ασφαλισμένου από τους Εναγόμενους και στις δύο αγωγές οχήματος) έδωσε πρώτη κατά σειρά ανακριτική κατάθεση στην Αστυνομία στις 9.11.2011, ώρα 01։20 μέχρι 01։40, ήτοι ξημερώματα της επομένης του δυστυχήματος. Είναι κατατεθειμένη ενώπιον του Δικαστηρίου ως Τεκμήριο
Από την άλλη, ο XXXXX Σάββα (Ενάγων στην 3342/12 και Τριτοδιάδικος - υιός της Ενάγουσας στην 3435/12) που οδηγούσε το άλλο ενεχόμενο στο επίδικο δυστύχημα όχημα, έδωσε ανακριτική κατάθεση στην Αστυνομία στις 12.11.2011, ώρα 19։40 - 20։
Είναι κατατεθειμένη ενώπιον του Δικαστηρίου ως Τεκμήριο
Ανοικτή κατάθεση λήφθηκε στην Αστυνομία από τρίτο πρόσωπο, κάποιον κ. XXXXX Κολιαντρή, στις 20.11.2011, ώρα 15։40 - 16։00, ο οποίος κατέθεσε στην Αστυνομία ως αυτόπτης μάρτυρας του επίδικου δυστυχήματος. Είναι κατατεθειμένη ενώπιον του Δικαστηρίου ως Τεκμήριο
Το τί κατέθεσε στην Αστυνομία ένας έκαστος εκ των τριών πιο πάνω οδηγών, ελέγχεται από το Δικαστήριο όσον αφορά την αξιοπιστία του, σε συνδυασμό με την ένορκη προφορική μαρτυρία που έδωσαν στο Δικαστήριο καθώς και με την υπόλοιπη έγγραφη μαρτυρία που κατατέθηκε κατά την ακρόαση. Ειδικότερα, σημειώνω ότι։ · Ο XXXXX Σάββα (ΜΕ2 για σκοπούς και των δύο αγωγών) κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου πρώτος κατά σειρά στις 26.6.2020 και υιοθέτησε ως μέρος της κυρίως εξέτασής του, πέραν της ανακριτικής κατάθεσης που έδωσε στην Αστυνομία (Τεκμήριο 5), το περιεχόμενο γραπτής δήλωσης ως το Τεκμήριο
· Τελευταία από τους τρεις οδηγούς, κατέθεσε ενόρκως ενώπιον του Δικαστηρίου στις 6.10.2020 η ως άνω XXXXX Ζένιου (ΜΥ3 για σκοπούς και των δύο αγωγών) και υιοθέτησε, πέραν της ανακριτικής κατάθεσης που έδωσε στην Αστυνομία (Τεκμήριο 4), ως μέρος της κυρίως εξέτασής της το περιεχόμενο γραπτής δήλωσης ως το Τεκμήριο
· Ο οδηγός που ισχυρίστηκε ότι ήταν αυτόπτης μάρτυρας, κ. Γ. Κολιαντρής (ΜΥ2) υιοθέτησε ενώπιον του Δικαστηρίου στις 22.9.2020, ως μέρος της κυρίως εξέτασής του, την κατάθεση που είχε δώσει στην Αστυνομία μετά το δυστύχημα (ήτοι το Τεκμήριο 6). Χρήσιμα εργαλεία, για έλεγχο της αξιοπιστίας των πιο πάνω εκδοχών, αποτελούν։ · Το πρόχειρο σχεδιαγράφημα της σκηνής του δυστυχήματος (Τεκμήριο 1) που κατέθεσε ο Αστυνομικός - εξεταστής της υπόθεσης και το οποίο δεν αμφισβητείται για την αλήθεια του περιεχομένου του. · Η μαρτυρία που δόθηκε από τους ΜΕ4 (βλ. το Τεκμήριο 13) και ΜΥ4 (βλ. το Τεκμήριο 17) αναφορικά με τη ρύθμιση των φώτων τροχαίας στην επίδικη συμβολή των λεωφόρων. Η μαρτυρία αυτή είναι αντιφατική και συγκρουόμενη, γι' αυτό και θα πρέπει το Δικαστήριο να αιτιολογήσει με ποια εκδοχή συμφωνεί ως ορθή και αληθή. · Οι φωτογραφίες που απεικονίζουν τη συμβολή των επίδικων λεωφόρων και τα ενεχόμενα οχήματα (βλ. το Τεκμήριο Α προς αναγνώριση, το οποίο κατατέθηκε ως κανονικό Τεκμήριο 12, και το Τεκμήριο 16). Η μαρτυρία των Αστυνομικών. Η μαρτυρία του ΜΕ
Το σχέδιο της σκηνής ετοιμάστηκε από τον ΜΕ1 που είναι έμπειρος αστυνομικός στη διερεύνηση τροχαίων δυστυχημάτων. Όπως δήλωσε κατά την κυρίως εξέτασή του ενώπιον του Δικαστηρίου, ο Αστ. XXXXX, XXXXX Χριστοδούλου (ΜΕ1), υπηρετεί στην Τροχαία στον Κλάδο Δυστυχημάτων Λευκωσίας από το 2009, είναι δε αστυνομικός από το
Έχει παρακολουθήσει στην Αστυνομική Ακαδημία Κύπρου διάφορα σεμινάρια, εκ των οποίων κάποια αποκλειστικά για τα δυστυχήματα. Έχει 11 χρόνια πείρα στη διερεύνηση δυστυχημάτων και διερευνά περίπου 100 δυστυχήματα κάθε χρόνο. Το πρόχειρο σχέδιο της σκηνής που ο ίδιος ο ΜΕ1 ετοίμασε, έγινε δεκτό από τους δύο ενεχόμενους οδηγούς, ότι δηλαδή συμφώνησαν με το σχέδιο, όπως υποδεικνύει το γεγονός ότι υπογράφηκε από αυτούς, όπου δίπλα από την ένδειξη «Α» είναι η υπογραφή της XXXXX Ζένιου που οδηγούσε το όχημα XXXXX67 ως η πορεία «Α» επί του σχεδίου και δίπλα από την ένδειξη «Β» είναι η υπογραφή του XXXXX Σάββα που οδηγούσε το όχημα XXXXX53 ως η πορεία «Β» επί του σχεδίου. Τις πορείες αυτές τις υπέδειξαν στον ΜΕ1 οι ίδιοι οι ενεχόμενοι οδηγοί. Ένα μόνο σημείο σύγκρουσης «Χ» τοποθέτησε ο ΜΕ1 επί του σχεδίου της σκηνής, πράγμα που υποδηλώνει ότι ουδείς εκ των ενεχόμενων οδηγών αμφισβήτησε το σημείο της σύγκρουσης, όπως ο ΜΕ1 το τοποθέτησε στο σχέδιο. Λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ΜΕ1 ήταν αυτός που έλαβε τις ανακριτικές καταθέσεις από τους δύο ενεχόμενους οδηγούς, καθώς και την ανοικτή κατάθεση από τον ισχυριζόμενο αυτόπτη μάρτυρα, αν από τις καταθέσεις αυτές προέκυπτε κάποια μαρτυρία ότι το σημείο σύγκρουσης ήταν σε άλλο σημείο παρά στο «Χ» που ο ίδιος τοποθέτησε, θα το σημείωνε και εκείνο με άλλη ένδειξη επί του σχεδίου. Εξήγησε ο ΜΕ1 κατά την αντεξέτασή του ότι «Α1» είναι η τελική θέση του οχήματος XXXXX67 και «Β2» είναι η τελική θέση του οχήματος XXXXX53, όπου τελική θέση σημαίνει τη θέση στην οποία ο ΜΕ1 εντόπισε τα οχήματα αμέσως μετά το δυστύχημα κατά την άφιξή του στη σκηνή του δυστυχήματος. Διόρθωσε ο ΜΕ1 προφορικά κατά την αντεξέτασή του, την περιγραφή του σημείου «Β1» λέγοντας ότι αυτό δεν αποτυπώνει την τελική θέση του οχήματος Β, αλλά όπως άλλωστε φαίνεται στο σχέδιο, αποτυπώνει τα «ίχνη τροχοπέδησης» που κατέγραψε στο οδόστρωμα το όχημα «Β» μέχρι να καταλήξει στην τελική θέση «Β2». Ήταν ασφαλισμένα κατά τον ουσιώδη χρόνο και τα δύο οχήματα, ως προκύπτει από τα Πιστοποιητικά Ασφάλισης που κατέθεσε ο ΜΕ1 ως Τεκμήρια 2 και 3, όπου το Τεκμήριο 2 είναι το Πιστοποιητικό που εξέδωσαν οι Εναγόμενοι Λαϊκή Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ. Όπως δήλωσε ο ΜΕ1 κατά την αντεξέτασή του, ευρισκόμενος στη σκηνή του δυστυχήματος ευθύς μετά που αυτό συνέβη, έλεγξε τη λειτουργία των φώτων τροχαίας που ήλεγχαν την επίδικη συμβολή των Λεωφ. Παντελή Κατελάρη με τη Λεωφ. Αρχ. Μακαρίου Γ' και διαπίστωσε ότι λειτουργούσαν κανονικά, δηλαδή δεν υπήρχε καμένη λυχνία. Διευκρίνισε, όμως, ότι δεν ήταν δική του αρμοδιότητα να γνωρίζει ποια ήταν η ρύθμιση λειτουργίας τους σε διάρκεια χρώματος πράσινου, πορτοκαλιού ή κόκκινου ανά δευτερόλεπτο. Αυτό είναι αρμοδιότητα των Δημοσίων Έργων, επεσήμανε ο ΜΕ
Μοναδική δική του παράλειψη, την οποία αναγνώρισε ήδη από το στάδιο της κυρίως εξέτασής του ενώπιον του Δικαστηρίου, ήταν το γεγονός ότι δεν κατέγραψε επί του πρόχειρου σχεδίου της σκηνής με γράμμα «Φ» το φωτεινό σηματοδότη που υπήρχε στα δεξιά του αλτ ως η πορεία «Α» επί της Λεωφ. Αρχ. Μακαρίου Γ', τον οποίο φωτεινό σηματοδότη, ο ΜΕ1 είδε και αναγνώρισε εντός της φωτογραφίας που κατατέθηκε ως Τεκμήριο Α προς αναγνώριση, γι'αυτό και έδειξε πού θα έπρεπε να τον είχε τοποθετήσει στο σχέδιο σημειώνοντας επ'αυτού με κόκκινο μελάνι το γράμμα «Φ». Επίσης, αντεξεταζόμενος ο ΜΕ1 αναγνώρισε ότι επί του σχεδίου του δεν έχει τοποθετήσει την απόσταση από το σημείο «Αλτ» του δρόμου ως η πορεία Α ή ως η πορεία Β μέχρι το σημείο σύγκρουσης «Χ». Τούτο διότι δεν έχει μετρήσει την απόσταση αυτή. Αιτιολόγησε ο ΜΕ1 την παράλειψή του να μετρήσει αυτού του είδους την απόσταση, υποστηρίζοντας ότι, βάσει των καταθέσεων της ενεχόμενης γυναίκας οδηγού, αυτή είχε ήδη προχωρήσει πέραν της γραμμής του Αλτ όταν επιχείρησε να στρίψει και συγκρούστηκαν. Συγκεκριμένα, όπως το έθεσε ο ΜΕ1 παραπέμποντας στα λεγόμενα της XXXXX Ζένιου։ «Επειδή στην κατάθεση της οδηγού του αυτοκινήτου του Α αναφέρει ότι επροχώρησε προς το μέσο της συμβολής και περίμενε για να στρίψει. Δεν μπορώ να υπολογίσω σε ποιο σημείο του μέσου της συμβολής βρισκόταν πριν κάνει εκκίνηση για να μπει δεξιά.». Όπως περαιτέρω εξήγησε ο ΜΕ1, οι μετρήσεις που αυτός τοποθέτησε επί του σχεδίου, ήταν εκείνες που αφορούσαν σε «σταθερά σημεία», ήτοι, όπως φαίνεται στο σχέδιο, το πλάτος της λεωφόρου ή/και έκαστης λωρίδας επί της λεωφόρου, η απόσταση του σημείου σύγκρουσης «Χ» από την τελική θέση των οχημάτων. Τα οχήματα παρέμειναν στην τελική τους θέση στη σκηνή, μέχρις ότου ο ΜΕ1 ολοκλήρωσε τις επιτόπιες μετρήσεις και μετά μετακινήθηκαν. Δεν μπορούσε να υπολογίσει ο ΜΕ1 με το μάτι βάσει του σχεδίου, αν ήταν μεγαλύτερη η απόσταση μεταξύ του αλτ του δρόμου ως η πορεία Α μέχρι το σημείο σύγκρουσης Χ απ' ότι ήταν η απόσταση από το αλτ ως η πορεία Β μέχρι το σημείο σύγκρουσης Χ. Όπως εξήγησε ο ΜΕ1 το σχέδιο της σκηνής ήταν «πρόχειρο» υπό την έννοια ότι δεν έγινε επί κλίμακας ούτε ήταν συμμετρικό, περιέλαβε σε αυτό τις αποστάσεις από τα σταθερά σημεία και δεν μπορούσε να προβεί καθ' υπολογισμό στην τοποθέτηση άλλων αποστάσεων, διότι μπορεί στην πραγματικότητα να ήταν υπό άλλη γωνία κάποια σημεία. Τέλος, ο ΜΕ1 δήλωσε αντεξεταζόμενος ότι ο ίδιος έλεγξε τις ζημιές των οχημάτων. Δεν του έγινε αναφορά για οποιονδήποτε τραυματισμό των ενεχόμενων οδηγών ενόσω ο ίδιος ήταν στη σκηνή του δυστυχήματος. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ΜΕ1 είχε, κατά την κυρίως εξέτασή του, αναγνωρίσει ως αποτυπώνουσα την επίδικη συμβολή και τα εμπλεκόμενα οχήματα με τις ζημιές από το δυστύχημα, μία δέσμη φωτογραφιών που ο συνήγορός του του υπέδειξε και η οποία εν συνεχεία κατατέθηκε από αυτός ως Τεκμήριο Α προς αναγνώριση. Στην 1η και 2η φωτογραφία φαίνεται η επίδικη συμβολή, στην 3η, 4η και 5η φωτογραφία το όχημα Β, ενώ στην 6η και 7η φωτογραφία το όχημα Α. Η μαρτυρία του ΜΥ1 (Μ.Υ. 1 Α/Αστ. XXXXX XXXXX Κων/νου). Ο Α/ Αστ. XXXXX είναι αστυνομικός από το
Υπηρέτησε 11 χρόνια στην Τροχαία, εκ των οποίων 7 χρόνια στον Κλάδο Δυστυχημάτων και 4 χρόνια στο Γραφείο Συντάξεως Αστυνομικών Εκθέσεων. Όσον αφορά το επίδικο δυστύχημα μελέτησε το ποινικό φάκελο του συγκεκριμένου δυστυχήματος και έλαβε υπόψη του το σχέδιο της σκηνής, τις καταθέσεις των μαρτύρων και την έκθεση του εξετασή του δυστυχήματος και βάσει αυτών συνέταξε ο ίδιος ο ΜΥ1 Συνοπτική Έκθεση για τα γεγονότα που αφορούσαν τον συγκεκριμένο φάκελο ως το Τεκμήριο
Ενώπιον του Δικαστηρίου ο ΜΥ1 αναγνώρισε την υπογραφή του στο Τεκμήριο 14 και υιοθέτησε το περιεχόμενό του ως ορθό. Αντεξεταζόμενος, ο Μ.Υ. 1 παραδέχτηκε ότι καθ'ον χρόνο συνέταξε την Έκθεση, ο ίδιος δεν διενήργησε οποιαδήποτε επιτόπια εξέταση στη σκηνή του δυστυχήματος, ούτε συνομίλησε με οποιονδήποτε εκ των μαρτύρων. Βασίστηκε μόνο στο περιεχόμενο του αστυνομικού φακέλου, όπως πράττει σε κάθε περίπτωση όταν ετοιμάζει συνοπτική αστυνομική έκθεση. Δεν τον βοήθησε κανείς άλλος στη σύνταξη της έκθεσης. Ελεγχόταν η έκθεση μετά την ετοιμασία της από ακόμη δύο άτομα τα οποία και μονόγραφαν αυτήν. Ο ίδιος είχε συντάξει περί τις 700 - 800 αστυνομικές εκθέσεις στην καριέρα του ως αστυνομικός. Υποβλήθηκε στον ΜΥ1 από τον συνήγορο του Ενάγοντος ότι δεν ήτα ορθή η αναφορά στην Αστυνομική Έκθεση ότι υπήρχε ανεξάρτητη μαρτυρία ότι ο Ενάγων εισήλθε εντός της διασταύρωσης με πορτοκαλί φως τροχαίας. Ήταν όμως σταθερός ο ΜΥ1 στη θέση του ότι για να το είχε γράψει αυτό, σημαίνει ότι εντόπισε στον Αστυνομικό Φάκελο τέτοιαν κατάθεση ανεξάρτητου μάρτυρα. Τόνισε ότι όταν ο ίδιος συντάσσει Αστυνομική Έκθεση δεν διατυπώνει προσωπικές του εκτιμήσεις. Δεν υπήρξε επανεξέταση του ΜΥ
Η μαρτυρία των εμπειρογνωμόνων. Η μαρτυρία του ΜΕ
O ME4, XXXXX Αυγουστή, είναι εκτελεστικός μηχανικός στο Τμήμα Δημοσίων Έργων. Είναι και συγκοινωνιολόγος, στον κλάδο κυκλοφοριακών μελετών και στο Τμήμα Ασφάλειας του Τμήματος Δημοσίων Έργων. Ανάμεσα στα καθήκοντά του είναι και η ρύθμιση και λειτουργία των φώτων τροχαίας παγκύπρια, η εκπόνηση κυκλοφοριακών μελετών, η σήμανση και σηματοδότηση. Για τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης, ο ΜΕ4 ετοίμασε Πίνακα, βάσει του Αρχείου που τηρεί το Τμήμα Δημοσίων Έργων, για το πώς ήταν ρυθμισμένα να λειτουργούν τα φώτα τροχαίας στις 8/11/2011 και περί ώρα 21:00 στη συμβολή των Λεωφ. Παντελή Κατελάρη με Λεωφ. Αρχ. Μακαρίου Γ' (βλ. το Τεκμήριο 13). Όπως εξήγησε ο ΜΕ1, τη συγκεκριμένη μέρα και ώρα στην επίδικη συμβολή, λειτουργούσε το «πλάνο 5», όπου։ Πορεία Α։ Η Λεωφ. Παντελή Κατελάρη από Λακατάμια προς Στρόβολο. Πορεία Β։ Η Λεωφ. Αρχ. Μακαρίου Γ' από Στρόβολο. Πορεία Δ։ Η Λεωφ. Αρχ. Μακαρίου Γ' από Παλαιά Λακατάμια. Πορεία Ε։ Δεξιό βέλος προς Αρχ. Μακαρίου Γ' (Παλαιά Λακατάμια).
Όπως φαίνεται στο Τεκμήριο 13, η ρύθμιση ήταν ως εξής։ · Στις πορείες A και Β άναβε το φανάρι πράσινο για 51'' (δευτερόλεπτα), ενόσω για την πορεία Δ ήταν κόκκινο. · Ακολουθούσε χρόνος ασφαλείας 7'' για τις πορείες Α και Β, όπου։ o Τα πρώτα 3'' από πράσινο γινόταν πορτοκαλί για τις πορείες Α και Β, ενόσω ήταν κόκκινο για την πορεία Δ, o Έπειτα γινόταν 2'' κόκκινο για τις πορείες Α και Β και συγχρόνως παρέμενε κόκκινο για την πορεία Δ. o Τέλος, συνέχιζε να είναι κόκκινο για τις πορείες Α και Β, ενώ άρχιζε να είναι πορτοκαλί και κόκκινο μαζί για 2'' για την πορεία Δ. · Ακολουθούσε (στο 58'' δευτερόλεπτο από την έναρξη του πλάνου) το πράσινο για την πορεία Δ (είτε αριστερόστροφα είτε δεξιόστροφα) για συνολικό χρόνο 13 δευτερόλεπτα, ενόσω οι πορείες Α και Β ήταν στο κόκκινο. · Έπειτα, άρχιζε χρόνος ασφαλείας 7'' στην πορεία Δ, όπου։ o 3'' πορτοκαλί στην πορεία Δ και κόκκινο στις πορείες Α και Β, o 4'' κόκκινο τόσο στην πορεία Α όσο και στις πορείες Α και Β. · Μετά άρχιζε η φάση της πορείας Ε, όπου όλες οι πορείες Α, Β και Δ ήταν στο κόκκινο, ενώ η πορεία Ε για την οποία άναβε πράσινο για 8'' το δεξιό βέλος προς την παλαιά Λακατάμια από τη Λεωφ. Αρχ. Μακαρίου Γ'. · Πριν επανέλθει το πλάνο σε πράσινο για τις πορείες Α και Β, έσβηνε το πράσινο βέλος της πορείας Ε για 2'' ασφαλείας και ενόσω αυτό παρέμενε σβηστό για ακόμη 2'', οι πορείες Α και Β άρχιζαν ν' ανάβουν κόκκινο και πορτοκαλί μαζί για 2'', ενώ η πορεία Δ συνέχιζε καθόλα τα 4'' χρόνου ασφαλείας να είναι στο κόκκινο.
Ο χρόνος του συνολικού κύκλου του πλάνου Ε ως ανωτέρω είναι 90 δευτερόλεπτα.
Διευκρίνισε ο ΜΕ4 ότι η πορεία Γ, για την οποία δεν έγινε καμία αναφορά στον Πίνακα, είναι η φάση του πεζού, για την οποία δεν του ζητήθηκε να ετοιμάσει κάτι, επειδή δεν ενδιαφέρει για τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης.
Όπως διευκρίνισε αντεξεταζόμενος ο ΜΕ4, αυτός άρχισε να ασκεί τα καθήκοντά του για τα κυκλοφοριακά θέματα, την οδική ασφάλεια και τη ρύθμιση φώτων τροχαίας από τον Ιούλιο του
Εκπαιδεύτηκε γι' αυτά τα καθήκοντα τόσο κατά τη διάρκεια των σπουδών του στην Αμερική όσο και στην υπηρεσία του στο Τμήμα Δημοσίων Έργων. Ο ίδιος ανάλαβε τη θέση του προκατόχου του, κ. XXXXX Μούζουρα, όταν εκείνος αφυπηρέτησε τον Νοέμβριο του
Ο ΜΕ4 διευκρίνισε περαιτέρω ότι ο Πίνακας ως το Τεκμήριο 13 αποτυπώνει την ρύθμιση των φώτων τροχαίας ως ίσχυε κατά τον ουσιώδη χρόνο του δυστυχήματος, ενώ σήμερα είναι διαφορετική η ρύθμιση που εφαρμόζεται εκεί.
Ερωτηθείς από τη συνήγορο Υπεράσπισης για τη γνώμη του για το πώς οφείλει να αντιδράσει ένας οδηγός όταν ανάψει πορτοκαλί ως η πορεία του, ο ΜΕ4 διατύπωσε τη γνώμη, ως άτομο που εργάστηκε και για τη σύνταξη του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας στην Κύπρο, ότι η ένδειξη του πορτοκαλιού χρώματος σηματοδοτεί ή/και υποδεικνύει ότι ο οδηγός πρέπει να είναι πιο προσεκτικός, να ελαττώσει ταχύτητα, γιατί αναμένεται μετά από πορτοκαλί φανάρι η εναλλαγή του σε κόκκινο. Το πώς θα ενεργήσει ένας οδηγός μόλις ανάψει το πορτοκαλί φανάρι εξαρτάται όμως και από το σημείο που αυτός βρίσκεται. Αν είναι ήδη μέσα στη συμβολή, μπορεί να φύγει, δηλαδή να προχωρήσει. Υπάρχει μια λογική για τέτοιαν οδική επιλογή, επειδή αν κάποιος είναι ήδη μέσα στη συμβολή, δεν θα βάλει πισινή ταχύτητα.
Επεσήμανε ο ΜΕ4 ότι ο χρόνος ασφαλείας που δίδεται στις συμβολές λεωφόρων δεν είναι πάντα σταθερός, μπορεί να είναι 6, 7, 8 δευτερόλεπτα ανάλογα με τη γεωμετρία της κάθε συμβολής.
Δεν υπήρξε επανεξέταση του ΜΕ
Η μαρτυρία του ΜΥ
Ο κ. XXXXX Μούζουρος (ΜΥ4) κατά το χρόνο που ήρθε στο Δικαστήριο να μαρτυρήσει, ήταν συνταξιούχος. Είχε ήδη αφυπηρετήσει από 1.12.2019 από το Τμήμα Δημοσίων Έργων όπου, από το 1980 που εργοδοτήθηκε, ασχολείτο με τον προγραμματισμό των φώτων τροχαίας παγκύπρια. Έμεινε ακόμη 3 μήνες στην Υπηρεσία και 4 μήνες με προαφυπηρετική άδεια, δίδοντας αφιλοκερδώς τις υπηρεσίες του στο Τμήμα. Τώρα εργάζεται σε ιδιωτική εταιρεία που ανάλαβε την αντικατάσταση των φώτων τροχαίας και των διαβάσεων πεζών, για προγραμματισμό των φώτων τροχαίας. Για να ασκεί τα καθήκοντά του από τότε που υπηρετούσε στο δημόσιο, είχε τύχει εκπαίδευσης σε όλους τους τύπους φώτων τροχαίας στην Κύπρο και στο εξωτερικό.
Όπως μάλιστα ανέφερε ο ΜΥ4 κατά την κυρίως εξέτασή του, αυτός ήταν το άτομο που έκανε τη ρύθμιση των φώτων τροχαίας στην επίδικη συμβολή των λεωφόρων Παντελή Κατελάρη και Αρχ. Μακαρίου Γ' το 2006 όταν τέθηκαν για πρώτη φορά σε λειτουργία τα φώτα τροχαίας και στις 7.4.2015 όταν άλλαξε ο τρόπος λειτουργίας των συγκεκριμένων φώτων τροχαίας. Δηλαδή κατά την ημερομηνία που συνέβη το επίδικο δυστύχημα, ήτοι στις 8.11.2011, ο ΜΥ4 ήταν το άτομο που γνώριζε και ρύθμιζε την επίδικη συμβολή.
Ο ΜΥ4 γνωρίζει ποιος είναι ο ΜΕ
Επιβεβαίωσε ότι πρόκειται για το άτομο που τον διαδέχθηκε στο Τμήμα Δημοσίων Έργων στα καθήκοντα που εκτελούσε ο ΜΥ4 αμέσως πριν την αφυπηρέτησή του. Δέχθηκε ότι ο ΜΕ4 είναι μηχανικός συγκοινωνιολόγος.
Υποδείχθηκε στον ΜΥ4 το Τεκμήριο 13 που ετοίμασε ο ΜΕ4 για να αποτυπώσει τον τρόπο λειτουργίας των φώτων τροχαίας στην επίδικη συμβολή. Διαφώνησε ο ΜΥ4 με το περιεχόμενο του Τεκμηρίου
Όπως εξήγησε, ο λόγος της διαφωνίας του έγκειται στο ότι։ «Το δεξιό βέλος προς παλαιά Λακατάμια γράφει από κάτω Μακαρίου. Το βέλος αυτό έπρεπε να λειτουργούσε μαζί με τη Λεωφ. Μακαρίου από Στρόβολο και όχι μόνο του. Πράσινα βέλη μόνα τους λειτουργούν όταν είναι δύο δεξιόστροφες μαζί, η μία απέναντι από την άλλη. Εδώ, στη συγκεκριμένη περίπτωση, το πράσινο βέλος έπρεπε να λειτουργούσε από Λεωφ. Μακαρίου από Στρόβολο προς Λακατάμεια. Δεν αποτυπώθηκε στο Τεκμήριο 13 όπως λειτουργεί κανονικά.». Ο ΜΥ4 κατήρτισε δικό του χωριστό Πίνακα, τον οποίο παρουσίασε και κατέθεσε στο Δικαστήριο ως Τεκμήριο 17, για να εξηγήσει το πρόγραμμα ρύθμισης των φώτων τροχαίας στην επίδικη συμβολή λεωφόρων, ως εξής։ Στάδια Δρόμος Διάρκεια σε δευτερόλεπτα 1ο Λεωφ. Μακαρίου (από Στρόβολο) (πράσινο βέλος δεξιάς στροφής) 2ο Οδός Παντελή Κατελάρη 3ο Λεωφ. Μακαρίου (από παλαιά Λακατάμεια). Όπως και ο ΜΕ4, ο ΜΥ2 ανέλυσε το πρόγραμμα σε σύνολο χρόνου 90 δευτερολέπτων. · Στο 1ο στάδιο, από Λεωφ. Μακαρίου από Στρόβολο προς Λακατάμεια, είχε 63'' πράσινο. · Στο 2ο στάδιο, στην οδό Παντελή Κατελάρη, το πράσινο διαρκούσε 51''. · Τα στάδια 1 και 2 είχαν μια διαφορά 12'' που ήταν ως εξής։ o Στο 1ο στάδιο, 8'' πράσινο κανονικό μαζί με πράσινο βέλος προς την παλαιά Λακατάμεια, o Ενόσω στο 1ο στάδιο έμενε μόνο το πράσινο κανονικό, στην οδό Παντελή Κατελάρη (2ο στάδιο) συνέχιζε το κόκκινο και μετά για 2'' λειτουργούσε κόκκινο και κίτρινο μαζί. o Μετά από τα πιο πάνω 12'', άρχιζε το πράσινο του 2ου σταδίου, δηλαδή το πράσινο της οδού Παντελή Κατελάρη. Ακολούθως, ο ΜΥ4 είπε ότι τα στάδια 1 και 2 δηλαδή η Λεωφ. Μακαρίου με Παντελή Κατελάρη το πράσινο κανονικό τερματιζόταν την ίδια στιγμή, μετά ακολουθούσαν 3 ''κίτρινο μόνο του, μετά 2'' όλη η συμβολή κόκκινη. Μετά ακολουθούσε το 3ο στάδιο, δηλαδή η Λεωφ. Μακαρίου από παλαιά Λακατάμεια με 2'' κόκκινο και κίτρινο μαζί, 13'' πράσινο, 3'' κίτρινο μόνο του και μετά επανερχόταν το 1ο στάδιο με 2'' κόκκινο και 2'' κόκκινο και κίτρινο μαζί. Ο χρόνος ασφαλείας από τα στάδια 1 και 2 προς το στάδιο 3 ήταν 7''. Το ίδιο συνέβαινε από το στάδιο 3 προς το στάδιο 1, δηλαδή υπήρχαν 7'' χρόνος ασφαλείας μέχρι ν' ανάψει το πράσινο κανονικό με το πράσινο βέλος, 3'' κίτρινο μόνο του και 2'' κόκκινο και κίτρινο μαζί. Μετά από την πιο πάνω περιγραφή του Τεκμηρίου 17, ο ΜΥ4 επανέλαβε ότι η διαφορά του Τεκμηρίου 17 από το Τεκμήριο 13 είναι ότι μαζί με το πράσινο βέλος λειτουργούσε και το κανονικό (στρογγυλό) πράσινο. Δεν λειτουργούσε μόνο του το δεξί τόξο, δηλαδή δεν ήταν κόκκινο στρογγυλό και να είναι το τόξο πράσινο. Διευκρίνισε περαιτέρω τη λειτουργία του πράσινου τόξου λέγοντας τα εξής։ «Το πράσινο βέλος έχει μια διάρκεια 8 δευτερόλεπτα. Σβήνει το πράσινο βέλος, συνεχίζει το κανονικό πράσινο και από την Παντελή Κατελάρη γίνεται μια διαδικασία 4'' (2'' κόκκινο και 2'' κόκκινο - κίτρινο μαζί) και μετά το πράσινο κανονικό της οδού Παντελή Κατελάρη.». Αντεξεταζόμενος, ο ΜΥ4 αρνήθηκε ότι ο ΜΕ4 συμμετείχε στην ομάδα που ρύθμιζε τα φώτα τροχαίας της Λακατάμειας μαζί με τον ΜΥ
Διαφώνησε εμφαντικά, λέγοντας "Σε καμία περίπτωση". Υποβλήθηκε στον ΜΥ4 ότι το Τεκμήριο 13 είναι το ορθό και όχι το Τεκμήριο 17, θέση με την οποία ο ΜΥ4 διαφώνησε. Δέχθηκε ότι οι πληροφορίες για τον τρόπο ρύθμισης των φώτων τροχαίας φυλάττονται σε Αρχείο του Τμήματος Δημοσίων Έργων και δέχθηκε επίσης τη θέση που του υποβλήθηκε ότι από τότε που αφυπηρέτησε ο ίδιος δεν έχει πρόσβαση στο εν λόγω αρχείο του Τμήματος Δημοσίων Έργων. Ισχυρίστηκε όμως ότι θυμάται από μνήμης τα φώτα για κάθε στάση κι ότι μπορεί από μνήμης να καταρτίσει όποιον Πίνακα του ζητηθεί. Σε τούτο συμβάλλει το γεγονός ότι ακόμη και τώρα που εργάζεται σε ιδιωτική εταιρεία Μ.Κ.Τ.Τ.S. αυτός είναι που χειρίζεται τον προγραμματισμό των φώτων τροχαίας παγκύπρια. Επέμεινε ο ΜΥ4 ότι το Τεκμήριο 17 που κατήρτισε ο ίδιος ανταποκρίνεται στον τρόπο ρύθμισης των φώτων τροχαίας ως ήταν σε ισχύ τον Νοέμβριο του 2011 και προκάλεσε τον συνήγορο των Εναγόντων που τον αντεξέταζε να του βρει μια διασταύρωση σε ολόκληρη την Κύπρο που λειτουργεί ως το Τεκμήριο 13 περιγράφει! Όπως το έθεσε ο ΜΥ4, δεν μπορείς να λειτουργείς πράσινο βέλος για δεξιά στροφή και να έχεις άλλες δύο λωρίδες από την ίδια κατεύθυνση στο κόκκινο να περιμένουν. Θέση, την οποία δεν αποδέχθηκε ότι ισχύει ο συνήγορος των Εναγόντων. Δεν υπήρξε επανεξέταση του ΜΥ
Η μαρτυρία των τριών οδηγών. Η μαρτυρία του ΜΕ2 (Ενάγων/ Τριτοδιάδικος οδηγός). Κατά την κυρίως εξέτασή του, ο κ. XXXXX Σάββα (ΜΕ2) είδε και αναγνώρισε τόσο το σχέδιο της σκηνής (Τεκμήριο 1), όσο και τις φωτογραφίες που απεικόνιζαν την επίδικη συμβολή λεωφόρων (Τεκμήριο Α προς αναγνώριση). Συσχετίζοντας τις πορείες των δύο ενεχόμενων οχημάτων ως φαίνονταν επί των φωτογραφιών, ο ΜΕ2 υπέδειξε ότι στην 1η φωτογραφία ως η δέσμη (Τεκμήριο Α προς αναγνώριση), όπου ο δρόμος είχε τρεις λωρίδες, η πρώτη λωρίδα στα δεξιά ήταν η λωρίδα ως η πορεία προς τα δεξιά της άλλης ενεχόμενης οδηγού, δηλαδή της XXXXX Ζένιου. Από την άλλη, η 2η φωτογραφία ως η δέσμη (Τεκμήριο Α προς αναγνώριση), έδειχνε την πορεία του ιδίου του ΜΕ2, σε δρόμο δύο λωρίδων, όπου ο ΜΕ2 κινήτο με κατεύθυνση προς τον κυκλικό κόμβο «METRO» στη δεξιά λωρίδα του δρόμου. Στην ίδια φωτογραφία, ο ΜΕ2 τοποθέτησε έναν κύκλο με κοκκινομωβ μελάνι, λέγοντας ότι όταν αυτός είδε το όχημα της XXXXX Ζένιου πρώτη φορά πριν τη σύγκρουση, εκείνη «ήταν σταματημένη στην απέναντι πλευρά, με σκοπό να στρίψει δεξιά προς Αρχιεπισκόπου Μακαρίου». Ισχυρίστηκε ο ΜΕ2 ότι, όταν αυτός είδε το όχημα της XXXXX Ζένιου σταματημένο στο σημείο που τοποθέτησε με κύκλο, το δικό του όχημα πρέπει λογικά να ήταν «πιο πίσω από τη φωτογραφία, σε πιο μεγάλη απόσταση, γιατί είχε μπροστά του ένα αυτοκίνητο που πέρασε τη διασταύρωση και τότε εγώ είδα απέναντι το αυτοκίνητο σταματημένο στα αριστερά». Έπειτα, ο ΜΕ2 είδε και αναγνώρισε στη 2η φωτογραφία, όπου και έβαλε με πράσινη πένα μέσα σε κύκλο, την τελική θέση του δικού του οχήματος, σκούρου χρώματος, και την τελική θέση του οχήματος της XXXXX Ζένιου, άσπρου χρώματος, του οποίου το καπό ήταν ανοικτό. Στην 3η,, 4η και 5η φωτογραφία, ο ΜΕ2 αναγνώρισε το αυτοκίνητο που οδηγούσε ο ίδιος, χτυπημένο μπροστά στην πλευρά του συνοδηγού. Στην 6η και 7η φωτογραφία, ο ΜΕ2 αναγνώρισε το όχημα της XXXXX Ζένιου, με το οποίο συγκρούστηκε το όχημα που οδηγούσε ο ίδιος. Το δικό της φαίνεται στη φωτογραφία χτυπημένο στο αριστερό φτερό, μπροστά. Ήταν η θέση του ΜΕ2 ότι αυτός γνωρίζει πολύ καλά τη συμβολή των Λεωφ. Παντελή Κατελάρη και Αρχ. Μακαρίου Γ' στη Λακατάμια, διότι το συγκεκριμένο σημείο βρίσκεται αρκετά κοντά στο σπίτι όπου αυτός διαμένει. Κάνει καθημερινή χρήση του δρόμου εκεί και από τις δύο πλευρές του δρόμου, όχι μόνο στην κάθετη. Στο συγκεκριμένο σπίτι κατοικεί από το
Η ορατότητα του δρόμου από την πορεία του στην Παντελή Κατελάρη με κατεύθυνση προς το round about του «METRO» ως προς απέναντι στο σημείο που είδε ότι ήταν σταματημένη η οδηγός XXXXX Ζένιου ήταν, με βάση την εκτίμηση του ΜΕ2, «περισσότερο από 50 μέτρα» όταν αυτός την είδε για πρώτη φορά. Ο ίδιος ήταν «περίπου 30 μέτρα» πίσω από τα φώτα τροχαίας ως το αλτ στην πορεία του, όταν πρωτοείδε το όχημα της XXXXX Ζένιου. Δηλαδή είχε «το maximum της ορατότητας 80 ‑ 100 μέτρα» «αρκετά καλή ορατότητα», αφού «δεν υπάρχουν περιοριστικά, ούτε δέντρα, ούτε σπίτια ή άλλα κτήρια» και τούτο ισχύει και στην άνοδο και στην κάθοδο. Αντεξεταζόμενος, ο ΜΕ2 δήλωσε ότι ήταν 21 ετών κατά το χρόνο του δυστυχήματος. Για να διασαφηνισθεί αν τελικά η «δεξιά λωρίδα» την οποία ανέφερε ότι κρατούσε ο ίδιος επί της Λεωφ. Παντελή Κατελάρη ήταν η «εσωτερική» ή η «εξωτερική», ο ΜΕ2 σημείωσε με πράσινη πέννα μία διακεκομμένη γραμμή για να τοποθετήσει την πορεία του επί του σχεδίου της σκηνής (Τεκμήριο 1) και να φανεί ποια από τις δύο λωρίδες του δρόμου ήταν αυτή. Ερωτηθείς σε πόση απόσταση πριν το αλτ κρατούσε τη συγκεκριμένη λωρίδα του δρόμου ως η πορεία του, ο ΜΕ2 εξήγησε ότι στον συγκεκριμένο δρόμο υπάρχει κυκλικός κόμβος πριν, όπου αυτός κρατούσε την αριστερή λωρίδα του δρόμου. Περίπου 4 χιλιόμετρα πίσω απ' ό,τι δείχνει η φωτογραφία 1 του Τεκμηρίου Α προς αναγνώριση, όπου είναι ο προηγούμενος κυκλικός κόμβος, απ' όπου αυτός βγήκε από την πρώτη έξοδο κρατώντας την αριστερή λωρίδα. Ακολούθως όταν πέρασε τα φώτα τροχαίας, όχι τα επίδικα φώτα τροχαίας, άλλα φώτα περίπου 2 χιλιόμετρα πριν τα επίδικα, ο ΜΕ2 άλλαξε λωρίδα και από την αριστερή κινήθηκε στη δεξιά λωρίδα και έπειτα κρατούσε την ίδια λωρίδα μέχρι τότε που έγινε το δυστύχημα. Υποβλήθηκε στον ΜΕ2 ότι αυτός άλλαζε λωρίδα και μπήκε στη δεξιά λωρίδα 15 ‑ 20 μέτρα πριν τα επίδικα φώτα τροχαίας. Ο ίδιος επέμεινε ότι κρατούσε την ίδια δεξιά λωρίδα που φαίνεται στο σχέδιο της σκηνής, δεν είχε κάποιαν αλλαγή του δρόμου στα 15 ‑ 20 μέτρα. Ήταν η θέση του ΜΕ2 κατά την αντεξέτασή του ότι το φως που έλεγχε την πορεία του ήταν πράσινο για τουλάχιστον 20 μέτρα πριν ο ίδιος εισέλθει στη συμβολή και γι'αυτό συνέχισε ευθεία. Υποβλήθηκε στον ΜΕ2 ότι όταν εκείνος έφτασε στο αλτ των φώτων τροχαίας ως η πορεία του, το φως άλλαζε εκείνην την ώρα σε πορτοκαλί για να γίνει κόκκινο. Η απάντηση που έδωσε ο ΜΕ2 στην υποβολή αυτή ήταν ότι αυτός πέρασε τη διασταύρωση με πράσινο φως, με ταχύτητα περίπου 45 χιλιόμετρα την ώρα. Μπήκε στη συμβολή και συνέχισε την πορεία με την ίδια ταχύτητα. Η εκτίμησή του είναι ότι η ταχύτητα αυτή ήταν χαμηλή, φυσιολογική ταχύτητα, δεν υπήρξε κάποιος λόγος να ελαττώσει πιο κάτω από τα 45 χιλιόμετρα. Ο ΜΕ2 ήταν βέβαιος ότι είδε για πρώτη φορά το όχημα της XXXXX Ζένιου σταματημένο σε αναμονή για να εισέλθει στη συμβολή των λεωφόρων με στροφή δεξιά ως η πορεία της, αλλά πόση ώρα διήρκησε η παρατήρησή του αυτή, δηλαδή για πόση ώρα πριν ο ίδιος εισέλθει στη διασταύρωση ή πριν ο ίδιος περάσει τα φώτα τροχαίας ως η πορεία του για να μπει στη συμβολή των λεωφόρων, έβλεπε την XXXXX Ζένιου να είναι εκεί σταματημένη, ο ΜΕ2 δεν μπορούσε να το προσδιορίσει χρονικά. Η συνήγορος Υπεράσπισης ζήτησε από τον ΜΕ2 να προσδιορίσει ποιο από τα δύο ισχυρίζεται ο ίδιος꞉ · Ότι αυτός είδε το όχημα της XXXXX Ζένιου σταματημένο και μετά εισήλθε, ή · ότι εκείνη εισήλθε, την είδε να είναι πάντα σε κίνηση και να του αποκόπτει την πορεία;
Αυτούσια η απάντηση του ΜΕ2 παρατίθεται꞉ «A. Όπως αναφέραμε και πριν, όταν είχα την πρώτη οπτική επαφή με το άλλο αυτοκίνητο, τότε που πέρασε το αυτοκίνητο που ήταν μπροστά μου και ελευθερώθηκε το πεδίο και είδα εγώ, ήταν σταθμευμένη. Όταν εγώ εισήλθα στη διασταύρωση, τότε είδα το άλλο αυτοκίνητο να επιταχύνει για να πάει προς την Αρχιεπισκόπου Μακαρίου.». Ζητήθηκε ακολούθως από τον ΜΕ2 να φρεσκάρει τη μνήμη του για το τί κατέθεσε ο ίδιος στην Αστυνομία (βλ. το Τεκμήριο 5), όπου σε αυτήν την κατάθεση, στη δεύτερη σελίδα, 4μιση γραμμές κάτω, γράφει ότι δήλωσε «το μπροστινό μου αυτοκίνητο μπήκε στη συμβολή και την ώρα που μπήκα και εγώ και ενώ ήταν πράσινο ακόμα για την πορεία μου μπήκε από εξ' αντιθέτου κατεύθυνση ένα αυτοκίνητο για να στρίψει δεξιά στην Αρχ. Μακαρίου στη Λακατάμεια με αποτέλεσμα εγώ να πατήσω φρένα, αλλά τελικά συγκρουστήκαμε». Η συνήγορος Υπεράσπισης ερμήνευσε αυτή τη δήλωση του ΜΕ2 να σημαίνει ότι την ώρα που μπήκε αυτός στη συμβολή των λεωφόρων μπήκε και από απέναντι ένα αυτοκίνητο. Αυτός ο ισχυρισμός κατά την αντίληψη της συνηγόρου Υπεράσπισης είναι διαφορετικός από το ότι αυτός μπήκε στη συμβολή και είδε σταματημένο ένα αυτοκίνητο απέναντι. Η αντίδραση του ΜΕ2 σε αυτή την ερμηνεία της συνηγόρου Υπεράσπισης των όσων ο ίδιος κατέθεσε ανακρινόμενος στην Αστυνομία ήταν η εξής꞉ «Α. Στο σημείο συγκεκριμένα έδειξα πού ήταν σταθμευμένο. Για να εισέλθει στη διασταύρωση υπάρχει μια μικρή απόσταση, την οποία διένυσε για να μπει στη διασταύρωση, γι' αυτό αναγράφει ότι εισήλθε της πορείας, αν είναι αυτό που εννοούμε.».
Ακολούθως, με παραπομπή στο σημείο όπου τοποθέτησε με κοκκινομώβ μελάνι σε κύκλο στο Τεκμήριο 12 (2η φωτογραφία) το σημείο όπου είδε να είναι σταματημένη η Γ. Ζένιου, ο ΜΕ2 πρόσθεσε τα εξής꞉ «A. Ήταν το σημείο που ήταν σταθμευμένη, την οποία την είδα στην αρχή που έφυγε το αυτοκίνητο από μπροστά μας. Για να εισέλθει στη διασταύρωση δεν ήταν σταθμευμένη ακριβώς στη διασταύρωση. Ξεκίνησε το όχημα και προχώρησε για να μπει μέσα. Αυτό εννοούμε ότι εισήλθε στη διασταύρωση εν κινήσει.». Υποβλήθηκε στον ΜΕ2 ως θέση της Υπεράσπισης ότι η XXXXX Ζένιου έφυγε από το αλτ της πορείας της με πράσινο φως, θέση με την οποία συμφώνησε αμέσως ο ΜΕ
Διαφώνησε όμως με την υποβληθείσα σε αυτόν θέση της Υπεράσπισης ότι η XXXXX Ζένιου «σταμάτησε στην άκρια της συμβολής και ανέμενε να καθαρίσει ο δρόμος από τα οχήματα και να της επιτρέψουν τα φώτα τροχαίας να στρίψει δεξιά», δηλώνοντας τα εξής꞉ «A. Με όλον τον σεβασμό αυτό το απαντήσαμε πριν, το συγκεκριμένο. Όταν είχαμε εκκινήσει δεν υπήρχε άλλη στάση, εισήλθε της διασταύρωσης. Τι εννοούμε στα μέσα της διασταύρωσης σταμάτησε; Αφού ήταν σταματημένη κοντά στο αλτ και έκανε εκκίνηση και εισήλθε στη διασταύρωση. Δεν υπάρχει άλλη ενδιάμεση στάση.». Επέμεινε η συνήγορος Υπεράσπισης, υποβάλλοντάς του ότι η Γ. Ζένιου «εισήλθε στη συμβολή με πράσινο φως και σταμάτησε εντός της συμβολής στην άκρια μέχρι να βρει ευκαιρία να στρίψει δεξιά». Το αρνήθηκε ο ΜΕ2 λέγοντας ότι εκείνη βρισκόταν σε στάση αναμονής στο αλτ ως η πορεία της και μετά επιτάχυνε για να εισέλθει στη συμβολή χωρίς άλλη στάση. Υποβλήθηκε στον ΜΕ2 ότι «προτεραιότητα να φύγει από τη διασταύρωση τη στιγμή που το φως έγινε πορτοκαλί είχε η οδηγός XXXXX Ζένιου». Ο ΜΕ2 δεν σχολίασε τί χρώμα έδειχνε ως η πορεία της Ζένιου, παρά μόνο δήλωσε για τη δική του πορεία ότι «Εγώ εισήλθα με πράσινο και στη διασταύρωση δεν υπήρχε κάποιο όχημα.». Πρόσθεσε ο ΜΕ2, απαντώντας σε μετέπειτα ερώτηση, ότι «Όταν βγήκα στη διασταύρωση και είπα ότι την είδα να εκκινά με το όχημά της, ναι πάτησα στόπερ για αποφυγή του δυστυχήματος, χωρίς να το καταφέρω». Υποβλήθηκε ακολούθως στον ΜΕ2 ότι αυτός πέρασε στη συμβολή των λεωφόρων «βιαστικά, με πορτοκαλί για να προλάβετε να φύγετε», με την ίδια ταχύτητα. Επέμεινε όμως ο ΜΕ2 ότι αυτός εισήλθε στη διασταύρωση με πράσινο φως, με την ίδια ταχύτητα με την οποία κινήτο προηγουμένως, δηλαδή τα 45 χιλιόμετρα. Συμφώνησε ο ΜΕ2 ότι η ζημιά στο όχημα της Ζένιου ήταν στην αριστερή πλευρά όπως φαίνεται το μέτωπο του αυτοκινήτου και τούτο συνάδει με το ότι το αυτοκίνητο ήταν προς την Αρχιεπισκόπου Μακαρίου που είχε πρόθεση να στρίψει. Θέλησε μόνο να διευκρινίσει ότι όταν κάποιος στρίβει δεξιά, δεν κάνει κλίση 90 μοίρες, δεν είναι κάθετο το αυτοκίνητο, είναι διαγώνιο και ναι, τα μούτρα του ήταν προς την Αρχιεπισκόπου Μακαρίου. Δεν υπήρξε επανεξέταση του ΜΕ2 ως προς τα πιο πάνω αναφερόμενα. Η μαρτυρία της ΜΥ3 (οδηγός Γ. Ζένιου). Η ΜΥ3 είδε και αναγνώρισε την ανακριτική κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία ως το το Τεκμήριο
Την υιοθέτησε ως μέρος της κυρίως εξέτασής της. Επίσης, της υποδείχθηκε η φωτογραφία 1 του Τεκμηρίου 12, όπου η ΜΥ3 είδε και αναγνώρισε τη συμβολή των λεωφόρων όπου έγινε η σύγκρουση. Η δική της κατεύθυνση ήταν από το METRO προς την Αγία Παρασκευή, όπου ήθελε να στρίψει δεξιά και για τούτο η ίδια ήταν στη δεξιά λωρίδα. Ισχυρίστηκε η ΜΥ3 ότι είχε σταματήσει στην άκρη της συμβολής, ότι δηλαδή αυτή είχε περάσει τη γραμμή με σκοπό να στρίψει δεξιά, εκεί όπου είναι το δεύτερο σημάδι το ροζ στη φωτογραφία του Τεκμηρίου
Περαιτέρω, κατά την κυρίως εξέτασή της, η ΜΥ3 προσκόμισε, παρουσίασε και ζήτησε να καταθέσει ως το Τεκμήριο 16 μία φωτογραφία που απεικονίζει τη ζημιά στο αυτοκίνητό της, στη θέση του συνοδηγού μπροστά στον τροχό αριστερά, η οποία ζημιά έχει προκληθεί κατά το επίδικο δυστύχημα. Αντεξετάσθηκε εκτενώς η ΜΥ
Παραθέτω πρώτα τη σχετική στιχομυθία που αφορά στο χρώμα που είχαν τα φώτα τροχαίας ως η πορεία της ΜΥ3 και για τη θέση που κατέλαβε το όχημά της αμέσως πριν τη σύγκρουση։ «E. Όταν σταματήσατε στη συμβολή με πρόθεση να πάεις δεξιά στην Αρχιεπισκόπου Μακαρίου προς Λακατάμια, πριν εκκινήσετε, τι έγινε πρώτα, άναψε πρώτα το κίτρινο φως ή καθάρισε ο δρόμος και εκκίνησες και άναψε το κίτρινο φως; Α. Είχε ανάψει το κίτρινο φως, βεβαιώθηκα ότι η συμβολή ήταν καθαρή και έστριψα δεξιά.». Διευκρίνισε περαιτέρω η ΜΥ3 τα στάδια κίνησής της ως εξής։ «E. Πέστε μας, όταν έφτασες στη συμβολή των οδών Μακαρίου Γ' και Παντελή Κατελάρη, συμφωνείς ότι σταμάτησες στο άλτ της λωρίδας, της τρίτης λωρίδας που θα έστριβες δεξιά; A. Είχα σταματήσει στο αλτ γιατί είχε προπορευόμενο αυτοκίνητο για να στρίψει δεξιά και όταν έστριψε δεξιά προχώρησα στην άκρη της συμβολής με σκοπό να στρίψω και εγώ δεξιά. [.] E. Το αυτοκίνητό σου πέρασε ολόκληρη τη γραμμή του αλτ; A. Όταν προχώρησα στο αλτ για να πάω στην άκρια της συμβολής βεβαίως είχε περάσει όλο και σταμάτησα στην άκρη της συμβολής. E. Αυτό θέλουμε, πόσο πέρασε το αυτοκίνητο; Όπως ήσουν σταματημένη στη συμβολή τα μούτρα του αυτοκινήτου σου προς τα πού έβλεπαν; A. Ελάχιστα δεξιά, ήταν στη μέση της συμβολής, στη μέση της άκρης που έπρεπε να περιμένεις. E. Έβλεπαν προς την Αρχιεπισκόπου Μακαρίου, προς την Παντελή Κατελάρη; A. Ήταν ελαφρώς δεξιά προς τη Μακαρίου [.] Έβλεπα δεξιά προς τη λεωφόρο Μακαρίου προς τον πυρήνα της Λακατάμιας. [.] Αν έστριβα ακόμα λίγο θα ήταν ευθεία προς την Αρχιεπισκόπου Μακαρίου που ήθελα να διασταυρώσω.». Ήταν η θέση του συνηγόρου του Ενάγοντος (XXXXX Σάββα) ότι αμέσως πριν την σύγκρουση η ΜΥ3 ήταν σταματημένη στο αλτ της Λεωφόρου Αρχ. Μακαρίου Γ' πριν τη συμβολή, από εκεί εκκίνησε και εισήλθε μέσα στη συμβολή και έγινε το δυστύχημα, θέση την οποία απέρριψε η ΜΥ3 επαναλαμβάνοντας ότι «Διαφωνώ, όταν είχε γίνει το δυστύχημα εγώ ήμουν στην άκρη της συμβολής με σκοπό να στρίψω δεξιά και, εφόσον άναψε το πορτοκαλί φως και η συμβολή ήταν καθαρή, έστριψα δεξιά.». Παραδέχτηκε η ΜΥ3 ότι το αυτοκίνητο του XXXXX Σάββα με το οποίο αυτή συγκρούστηκε στη συμβολή το είδε μόλις τη στιγμή της σύγκρουσης για πρώτη φορά. Κατά τη δική της αντίληψη, το εν λόγω αυτοκίνητο ερχόταν με την ίδια ταχύτητα, χωρίς να ελαττώσει για να μπει στη συμβολή μέχρι που της χτύπησε, ούτε το είδε να πατάει φρένο, παρά μόνον κλάσματα δευτερολέπτου πριν τη σύγκρουση. Της υποβλήθηκε από τον κ. Κνώφου ότι αυτή δεν μπορεί να γνωρίζει τί ενέργειες έκανε ο Ενάγων, εφόσον δεν τον είχε δει πριν τη σύγκρουση. Επέμεινε η ΜΥ3 ότι το ότι τη στιγμή της σύγκρουσης ο άλλος οδηγός δεν είχε ελαττώσει ταχύτητα, η ίδια μπορούσε να το αντιληφθεί και από τη σφοδρότητα της σύγκρουσης, εφόσον η ίδια ένιωσε ως οδηγός τη σφοδρότητα της σύγκρουσης, αλλά και από το γεγονός ότι από τη σύγκρουση το αυτοκίνητό της μετακινήθηκε σε άλλη λωρίδα δεξιά. Συμπλήρωσε η ΜΥ3 λέγοντας ότι το δικό της αυτοκίνητο δεν είχε ταχύτητα εφόσον αυτή ήταν σταματημένη στην άκρη της συμβολής για να στρίψει και με το που ξεκίνησε να στρίβει, τη χτύπησε, άρα αυτή ήταν μεν «εν κινήσει» όταν έγινε το δυστύχημα, αλλά με ταχύτητα μηδαμινή. Η ΜΥ3 δεν ήταν ικανή να πει σε πόσα μέτρα πριν τη σύγκρουση ήταν που αυτή αντιλήφθηκε τον άλλο οδηγό να πατά τα φρένα και ο συνήγορος του της υπέβαλε ότι «Δεν μπορείς να προσδιορίσεις την απόσταση για τον απλούστατο λόγο, όπως μας έχεις ήδη αναφέρει, τον Ενάγοντα με τον οποίο χτυπήσατε δεν τον είδες πριν τη σύγκρουση», με την ΜΥ3 να απαντά λέγοντας «Τον είχα δει δευτερόλεπτα πριν τη σύγκρουση». Η ΜΥ3 δεν ήταν ικανή να προσδιορίσει ούτε την απόσταση σε μέτρα που η ίδια διένυσε από το σημείο που αυτή ήταν σταματημένη και εκκίνησε μέχρι το σημείο της σύγκρουσης, αλλά επανέλαβε ότι είχε φτάσει μέχρι τη μέση της δεξιάς λωρίδας. Η ΜΥ3 δεν μπορούσε να δει τί χρώμα έδειχνε το φως τροχαίας που έλεγχε την πορεία του Ενάγοντα όταν εισερχόταν στη διασταύρωση, αλλά τόνισε ότι την ώρα που η ίδια ήταν στη διασταύρωση για να στρίψει δεξιά, είχε γίνει πορτοκαλί το φως ως η πορεία της και άλλα αυτοκίνητα που έρχονταν από την απέναντι πορεία ως εκείνην του Ενάγοντος είχαν ελαττώσει ταχύτητα. Από αυτό και μόνο, η ΜΥ3 συνάγει το συμπέρασμα ότι ήταν και του Ενάγοντα πορτοκαλί προς κόκκινο όπως και για την ίδια την ώρα που έστριβε για δεξιά. Αμφισβήτησε ο συνήγορος του Ενάγοντος τη θέση της ΜΥ3 ότι μπροστά από τον Ενάγοντα στην αριστερή λωρίδα υπήρχε άλλο αυτοκίνητο το οποίο ελάττωσε ταχύτητα πριν να εισέλθει ο Ενάγων στη διασταύρωση. Της επεσήμανε ο κ. Κνώφου ότι στην παράγραφο 6 της γραπτής της δήλωσης (Τεκμήριο 15), μίλησε για αυτοκίνητο πίσω από τον Ενάγοντα όχι για αυτοκίνητο μπροστά από αυτόν, Την κατηγόρησε ότι ανασκευάζει συνέχεια τη μαρτυρία της. Αντέδρασε η ίδια λέγοντας ότι։ «A. Συνεχίζω με αυτά που έχω πει στη δήλωσή μου, δεν ανασκευάζω τίποτα. Όταν εγώ έστριβα το αυτοκίνητο που είδα ήταν το αυτοκίνητο που ήταν σταματημένο στην αριστερή λωρίδα. Ο ανεξάρτητος μάρτυρας λέει ότι ήταν πίσω που τον Ενάγοντα, δεν σημαίνει ότι εγώ τον είδα. Ο ίδιος λέει ότι ήταν πίσω που τον Ενάγοντα. Καλή του πρόθεση να καταθέσει την αλήθεια. Εγώ αυτό που είδα είναι αυτό που ήταν σταματημένο αριστερά και είχε ελαττώσει ταχύτητα.». Υποβλήθηκε στην ΜΥ3 ότι αυτή, στην ανακριτική κατάθεσή της προς την Αστυνομία αμέσως μετά το δυστύχημα (βλ. το Τεκμήριο 4), δεν δήλωσε οτιδήποτε περί ύπαρξης άλλου οχήματος στην αριστερή λωρίδα πιο μπροστά από τον Ενάγοντα, το οποίο αυτή να είδε ότι ελάττωσε ταχύτητα ή/και να σταμάτησε, σε αντίθεση με τον Ενάγοντα που προχώρησε από τη δεξιά λωρίδα και εισήλθε στη διασταύρωση. Παραδέχθηκε πράγματι η ΜΥ3 ότι δεν το είχε αναφέρει στην ανακριτική κατάθεσή της. Υποβλήθηκε ακολούθως σε αυτήν ότι ο λόγος που δεν το ανέφερε ήταν διότι πρόκειται για εκ των υστέρων επινόησή της. Υποβλήθηκε στην ΜΥ3 ότι ο λόγος που αυτή δεν καταχώρησε αγωγή για τα τραύματά της είναι ακριβώς επειδή γνωρίζει τις πραγματικές συνθήκες του δυστυχήματος, ότι δηλαδή έφερε η ίδια ευθύνη για την πρόκλησή του. Της υποβλήθηκε περαιτέρω ότι για τον ίδιο λόγο δεν καταχώρησε αγωγή ούτε η αδερφή της. Απεναντίας, η ΜΥ3 ισχυρίστηκε ότι τα τραύματά της δεν ήταν τέτοια που να δικαιολογούσαν το να καταχωρήσει αυτή αγωγή. Υποβλήθηκε στην ΜΥ3 ότι ο Ενάγων εισήλθε στη συμβολή ενώ το φως των φώτων τροχαίας που έλεγχε την πορεία του ήταν πράσινο, ότι αυτή παρέλειψε να του δώσει προτεραιότητα και αντί τούτου παρεμβλήθηκε της πορείας του και του ανέκοψε την πορεία του. Διαφώνησε με όλες τις υποβληθείσες θέσεις. Δεν γνώριζε ούτε αν υπήρχε άλλο όχημα, όπως της υποβλήθηκε, το οποίο να προπορευόταν στη δεξιά λωρίδα του οχήματος του Ενάγοντος, το οποίο αυτός να ακολούθησε με πράσινο μόλις μπήκε στη διασταύρωση. Τέλος, η ΜΥ3 ερωτήθηκε το εξής։ «E. Συμφωνείς ή διαφωνείς μαζί μου ότι θα ήταν καλύτερο για εσένα να αναμένεις να ανάψει το πράσινο τόξο και μετά να επιχειρήσεις να εισέλθεις στη συμβολή; Α. Το φως της πορείας μου ήταν πράσινο, το κανονικό το στρογγυλό το φως, όχι τόξο, άρα εγώ ήμουν στην άκρη της συμβολής με πράσινο και ανέμενα να στρίψω δεξιά, άρα δεν ισχύει αυτό που λέει ο κύριος Κνώφου αν περίμενα ή όχι και αν θα ήταν καλύτερα. Ήταν πράσινο στρογγυλό και όχι τόξο και περίμενα στην άκρη της συμβολής. Όταν έγινε πορτοκαλί και δεν ερχόταν αυτοκίνητο από απέναντι έστριψα δεξιά.» Αργότερα συμπλήρωσε η ΜΥ3 λέγοντας։ «A. Βέλος υπήρχε, αλλά υπήρχε επίσης προπορευόμενο αυτοκίνητο που είχε εκμεταλλευτεί το βέλος. Στη δική μου περίπτωση είχε ήδη σβήσει αλλά ήταν ακόμα πράσινο στρογγυλό, γι' αυτό προχώρησα στην άκρη της διασταύρωσης και όταν έγινε πορτοκαλί και δεν έρχονταν αυτοκίνητα έστριψα δεξιά.». Αντέταξε ο κ. Κνώφου τη θέση βάσει του Τεκμηρίου 13 ότι στη συγκεκριμένη διασταύρωση, όταν σβήσει το πράσινο βέλος όπως ήταν η πορεία της ΜΥ3, ακολουθεί για 2 δευτερόλεπτα κόκκινο, μετά 2 δευτερόλεπτα πορτοκαλί και ανάβει αμέσως το πράσινο φως, ενώ μετά που θα σβήσει το πράσινο φως ως η δική της πορεία ανάβει κόκκινο φως. Διαφώνησε η ΜΥ3 λέγοντας ότι μετά το πράσινο είχε ανάψει το πορτοκαλί, γι' αυτό και η ίδια έστριψε. Δεν υπήρξε επανεξέταση της ΜΥ
Η μαρτυρία του ισχυριζόμενου αυτόπτη μάρτυρα XXXXX Κολιαντρή (ΜΥ2). Ο ΜΥ2 δήλωσε, κατά την κυρίως εξέτασή του ενώπιον του Δικαστηρίου, ότι αναγνώρισε τη γραπτή κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία στις 11/11/2011 (Τεκμήριο 6), την οποία υιοθετεί και επαναλαμβάνει για τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης. Επίσης, είδε και αναγνώρισε ενώπιον του Δικαστηρίου το πρόχειρο σχέδιο της σκηνής (Τεκμήριο 1) που ετοίμασε ο αστυνομικός - εξεταστής της υπόθεσης. Αναγνώρισε την πορεία της Γ. Ζένιου ως το «Α» και την πορεία αυτού και του του XXXXX Σάββα ως η κατεύθυνση «Β». Σημειωτέον ότι στην Αστυνομία (Τεκμήριο 6), ο ΜΥ2 είχε καταθέσει ως εξής։ · «Την 8/11/2011 και περί ώρα 21։00 οδηγούσα το αυτοκίνητο μου με αριθμούς XXXXX93 στη Λεωφ. Παντελή Κατελάρη στη Λακατάμεια και κατευθυνόμουν από τον Κόμβο της Εκκλησίας της Αγ. Παρασκευής προς τα Φώτα της συμβολής με την Αρχ. Μακαρίου. Κρατούσα τη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας και πιο μπροστά από εμένα εκινήτουν ακόμα ένα αυτοκίνητο σε απόσταση στην αριστερή λωρίδα. · Πίσω μου ερχόταν ένα αυτοκίνητο, το οποίο όταν μου κόντεψε, μπήκε στην αριστερή λωρίδα, πέρασε από δίπλα μου αριστερά και ξαναμπήκε δεξιά μπροστά μου. Εκείνη τη στιγμή εγώ είδα ότι τα φώτα τροχαίας στη συμβολή της Λεωφ. Παντελή Κατελάρη με την Αρχ. Μακαρίου άναψε από πράσινο πορτοκαλί και διερωτήθηκα πού πάει, γιατί δεν είδα να πατά φρένα για να σταματήσει. Εκείνη τη στιγμή εγώ πρέπει να ήμουν απόσταση περίπου 15 - 20 μέτρα πίσω του και εκείνος ήταν πάνω στα φώτα. Ταυτόχρονα άκουσα και το κτύπημα και είδα τα φώτα να είναι κόκκινο το φως. · Στη συνέχεια προχώρησα σιγά σιγά και αφού άναψε πράσινο μπήκα αριστερά και στάθμευσα σε παρακείμενο περίπτερο. Πήγα κοντά στα αυτοκίνητα να δω αν είναι καλά. Στη συνέχεια πήγα στο περίπτερο και περίμενα εκεί μέχρι την άφιξη της Αστυνομίας, όπου έδωσα τα στοιχεία μου στον Αστυνομικό. Όσον αφορά το αυτοκίνητο το οποίο βρισκόταν πιο μπροστά στην αριστερή λωρίδα, αφού έγινε το δυστύχημα μετά έφυγε. Ο οδηγός του αυτοκινήτου που με προσπέρασε μετά το κτύπημα είχε κατεβεί από το αυτοκίνητο και την οδηγό του άλλου αυτοκινήτου την βοήθησαν κάποιοι παρευρισκόμενοι να κατεβεί από το αυτοκίνητο της και να κάτσει εκεί στο περίπτερο. Εγώ δεν γνωρίζω κανέναν από τους δύο ενεχόμενους οδηγούς στο δυστύχημα.»
Απαντώντας σε διευκρινιστικές ερωτήσεις της συνηγόρου Υπεράσπισης, ο ΜΥ2 δήλωσε ότι ο ίδιος είδε για πρώτη φορά το όχημα του XXXXX Σάββα να έρχεται πίσω του στη δεξιά λωρίδα, όπως κατευθυνόταν ο ΜΥ
Έπειτα είδε τον Σπύρο Σάββα να τον προσπερνά από αριστερά, διότι κινήτο με περισσότερη ταχύτητα από τον ΜΥ
Λόγω του ότι στην αριστερή λωρίδα πιο μπροστά από τον ΜΥ2 υπήρχε και άλλο αυτοκίνητο, ο XXXXX Σάββα ξαναμπήκε στη δεξιά λωρίδα, αυτή τη φορά μπροστά από τον ΜΥ
Όταν μπήκε μπροστά από τον ΜΥ2 στη δεξιά λωρίδα, τους χώριζε απόσταση περί τα 15 - 20 μέτρα. Έγιναν όλα στιγμιαία. Ο XXXXX Σάββα κινήτο με περισσότερη ταχύτητα από τον ΜΥ2 και ο ΜΥ2 δεν τον είδε ποτέ να ελαττώνει ταχύτητα, παρά το ότι το φως στη συμβολή των λεωφόρων ως η πορεία τους άρχισε να γίνεται πορτοκαλί, γι' αυτό και διερωτήθηκε ο ΜΥ2 πού πάει ο Σπύρος Σάββα. Ο ΜΥ2 είδε και το αυτοκίνητο της XXXXX Ζένιου που ήταν σταματημένο «πάνω στα φώτα» και περίμενε να πάει δεξιά. Τότε έγινε η σύγκρουση. Ο ΜΥ2 τοποθέτησε σε κύκλο επί της φωτογραφίας 1 του Τεκμηρίου 12 τη θέση αναμονής της XXXXX Ζένιου «στην άκρη της συμβολής».
Διευκρινίστηκε αργότερα, και πάλιν στο πλαίσιο της κυρίως εξέτασης του ΜΥ2, ότι όταν άναψε το πορτοκαλί φως για την πορεία «Β», ο Σάββα ήταν «πίσω από τα φώτα» της συμβολής. Όταν έγινε η σύγκρουση ήταν θέμα δευτερολέπτων. Αυτός είδε το φως που ήταν κόκκινο την ώρα της σύγκρουσης. Θεωρεί ο ΜΥ2 ότι ο Σάββα πέρασε με κόκκινο στη συμβολή, εφόσον είχε ήδη δει αναμμένο το πορτοκαλί πριν την συμβολή.
Κατά την αντεξέτασή του, ο ΜΥ2 δήλωσε ότι παρά το γεγονός ότι έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που έγινε το επίδικο δυστύχημα, εντούτοις διαβάζοντας την κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία (Τεκμήριο 6), θυμήθηκε το γεγονός και θεωρεί καθήκον του, από τη στιγμή που θυμάται, να καταθέσει ενώπιον του Δικαστηρίου, για να αποδοθεί δικαιοσύνη, διότι τον ενοχλούν γενικά οι αδικίες στη ζωή. Δεν δίστασε ο ΜΥ2 να παραδεχθεί ότι παλαιότερα, όταν επικοινώνησε μαζί του ο κ. Κνώφου για να τον ρωτήσει αν θυμάται για το γεγονός και να του δώσει κάποιες διευκρινίσεις, του απάντησε ότι ισχύουν όσα είπε στην κατάθεσή του στην Αστυνομία. Απάντησε έτσι, διότι ήταν μήνας Ιούλιος όταν δέχθηκε το τηλεφώνημα του κ. Κνώφου, ο ίδιος ήταν στην παραλία με τα παιδιά του, δεν είχε διαβάσει εκτεταμένα την κατάθεση, ενώ όταν διαβάζεις την κατάθεση σου έρχονται μνήμες. Ο κ. Κνώφου του υπέβαλε ότι αυτό που του ζήτησε να πει ήταν τί εννοούσε με τη φράση «ήταν πάνω στα φώτα» και ότι η απάντηση που του έδωσε ο ΜΥ2 ήταν τότε «Αν είχα έτσι μνήμη θα εργαζόμουν στην NASA και όχι στην τράπεζα.» Ο ΜΥ2 θυμόταν να χρησιμοποίησε τη φράση «αν είχα έτσι μνήμη», αλλά το είπε γενικά και αόριστα για το δυστύχημα, υπό τις συνθήκες που βρισκόταν στην παραλία. Τόνισε ο ΜΥ2 ότι ο ίδιος δεν έχει όφελος από το ό,τι δίνει μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου, εφόσον δεν γνωρίζει κανέναν από τους δύο ενεχόμενους οδηγούς. Ούτε προσπαθεί να βοηθήσει τον ένα ή τον άλλον εξ αυτών. Ό,τι είχε να πει για το δυστύχημα το είπε στην Αστυνομία ή/και στον αδελφό του.
Αντεξετασθείς ο ΜΥ2 από τον συνήγορο του Σπύρου Σάββα και κληθείς να πει αν η απόσταση που τους χώριζε όταν ο ΜΥ2 ήταν «πάνω στα φώτα» μπορεί να ήταν και μεγαλύτερη από 15 ‑ 20 μέτρα, ο ΜΥ2 έμεινε σταθερός στη δήλωση που έκανε προς την Αστυνομία ότι η απόσταση ήταν 15 - 20 μ., αποκλείοντας το ενδεχόμενο να ήταν 50 μέτρα. Αρνήθηκε ο ΜΥ2 τη θέση ότι αυτός είδε το κόκκινο φως στα φώτα τροχαίας ως η πορεία του «μετά τη σύγκρουση» και αντί τούτου επέμεινε ότι είδε να είναι κόκκινο «την ώρα της σύγκρουσης, στιγμιαία». Όσον αφορά το πού βρίσκονται οι φωτεινοί σηματοδότες, ο ΜΥ2 δήλωσε ότι βρίσκονται στην ευθεία της γραμμής του αλτ.
Υποβλήθηκε στον ΜΥ2 από τον κ. Κνώφου ότι, εφόσον είχε ως μέτρο σύγκρισης τους φωτεινούς σηματοδότες («στύλους των φώτων τροχαίας») όταν είπε στην κατάθεσή του προς την Αστυνομία (Τεκμήριο 6) ότι το αυτοκίνητο του Σάββα ήταν «πάνω στα φώτα», τούτο σημαίνει ότι όταν είδε ότι άλλαζαν τα φώτα τροχαίας από πράσινο χρώμα σε πορτοκαλί, μέρος του αυτοκινήτου του Σάββα, αν όχι ολόκληρο, είχε περάσει τους στύλους των φώτων τροχαίας. Διαφώνησε ο ΜΥ2 με αυτή την ερμηνεία της δήλωσής του, επεξηγώντας τα εξής։ «Στην Κύπρο κύριε Κυριάκο, μπορεί να θεωρηθεί παρεξήγηση το να πεις στον άλλο «ήμουν πάνω στα φώτα». Δηλαδή, για να μην λέω πολλά, το ότι λέω «πάνω στα φώτα» στην κουβέντα που λέμε μπορεί να είμαι και 3 μέτρα πίσω από το αλτ των φώτων, αν με ρωτήσει κάποιος «πού είσαι ρε;», «Είμαι πάνω στα φώτα του Γαβριηλίδη». Μπορεί να είμαι και 5 μέτρα πίσω. Θέλω να γίνει ξεκάθαρο, θυμούμε ότι ήταν πορτοκαλί πριν να μπει στη γραμμή των φώτων και να εισέλθει στη συμβολή. Πριν τα φώτα, είδα τον άντρα να τρέχει και να γίνεται πορτοκαλί. Πριν να μπει στη συμβολή.».
Ακολούθησε η εξής στιχομυθία։ «E. Πόση απόσταση ήταν δεν μπορείτε να μας πείτε; A. Δεν μπορώ να πω με βεβαιότητα, ξέρω ότι ήταν τα φώτα, τώρα αν ήταν 3 ή 4 μέτρα δεν μπορώ να πω. Πρέπει να είμαι ειλικρινής. E. Σου υποβάλλω ότι ο άντρας οδηγός εισήλθε στη συμβολή με πράσινο φως. A. Εγώ ήμουν ο μάρτυρας εκεί, εγώ θυμούμαι ότι πριν να μπει στη συμβολή, ήταν πορτοκαλί το φως. E. Σου υποβάλλω ότι άλλαξε το φως των φώτων από πράσινο σε πορτοκαλί, όταν εισήλθε στην συμβολή. A. Διαφωνώ.». Συμφώνησε ο ΜΥ2 ότι αυτός δεν γνώριζε να πει ποιο ήταν το φως τροχαίας ως η πορεία της γυναίκας οδηγού (Γ. Ζένιου), όταν εκείνη εκκίνησε από απέναντι για να εισέλθει στη συμβολή. Τούτο διότι δεν μπορούσε ο ίδιος να δει από την πλευρά της κοπέλας τί φως ήταν, δεν θυμόταν και δεν ήθελε να κάνει άλλες εικασίες. Διαφώνησε όμως ο ΜΥ2 με την υποβληθείσα σε αυτόν θέση ότι η γυναίκα οδηγός ήταν σταματημένη στη γραμμή του αλτ ως η πορεία της, ή/και πίσω από τη γραμμή του αλτ πριν εισέλθει στη συμβολή και γίνει το δυστύχημα. Ήταν η θέση του ΜΥ2 ότι όταν την είδε βρισκόταν «πάνω στη συμβολή». Δεν υπήρξε επανεξέταση του ΜΥ
Μαρτυρία αναφορικά με τις σωματικές βλάβες. Η μαρτυρία το ΜΕ3 - Δρ. Οδ. Αθάνατου. Για να αποδείξει τις σωµατικές βλάβες που υπέστη από το δυστύχημα, ο Ενάγων στην αγωγή 3342/12 κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου Ιατρικό Πιστοποιητικό, ημερ. 25.11.2011 της Ιατρού Πρώτων Βοηθειών του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας, Δρ. Χ. Τόφα (βλ. το Τεκμήριο 8), το περιεχόμενο του οποίου ήταν παραδεκτό από τους Εναγόμενους ως αληθές. Περαιτέρω κατέθεσε Ιατρικό Πιστοποιητικό ημερ. 27.4.2012 (βλ. το Τεκμήριο 9) από ιδιώτη γιατρό, ειδικότητας Χειρούργου Ορθοπεδικού, ήτοι του Δρ. Οδ. Αθάνατου, την αλήθεια του περιεχομένου του οποίου αμφισβήτησαν οι Εναγόμενοι κατά την αντεξέταση του εν λόγω ιατρού. Στο Τεκμήριο 8 αναφέρεται ότι ο εν λόγω ασθενής (XXXXX Σάββα) προσήλθε στο Τμήμα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας την 08/11/2011 και ώρα 22։30, μετά από το αναφερόμενο τροχαίο ατύχημα. Φέρει τραύμα τριβής αριστερού γόνατος και εκδορά δεξιού γόνατος. Διάγνωση։ Τραύματα τριβής αριστερού γόνατος. Δόθηκε φαρμακευτική αγωγή και απελύθη με οδηγίες. Στο Τεκμήριο 9 αναφέρεται ότι ο ασθενής XXXXX Σάββα επισκέφθη το ιατρείο του Δρ. Αθάνατου στις 16.11.2011 για ιατρική εξέταση και θεραπεία κακώσεων που υπέστη στις 8.11.2011 όταν ενεπλάκη σε τροχαίο ατύχημα με «προσθιοπλαγία σύγκρουση». Δεν αναφέρθηκε απώλεια συνειδήσεως. Ο Ασθενής ανέφερε ότι μετά το ατύχημα μεταφέρθηκε με ιδιωτικό όχημα στο Γ.Ν. Λ/σιας όπου του έγινε κλινικός έλεγχος και περιποίηση τραυμάτων. Λόγω παράτασης των ενοχλήσεων, ο ασθενής έκανε στις 16.11.2011 την αναφερόμενη επίσκεψη στον ιδιώτη γιατρό για περαιτέρω θεραπεία. Παραπονέθηκε για άλγος στον αυχένα, επιδεινούμενο με τις κινήσεις, κεφαλαγία κατά διαστήματα και άλγος στο δεξιό γόνατο με τη βάδιση και την ανάβαση σκαλιών. Κλινικά, ο ασθενής παρουσίαζε ευαισθησία στην παρασπονδύλιο περιοχή, δυσφορία στις ακραίες θέσεις σε κινήσεις κάμψης και έκτασης και το δεξιό γόνατο παρουσίαζε εκδορές στην πρόσθια επιφάνεια και μωλωπισμό στην έσω περιοχή. Η κίνηση κάμψης ήταν επώδυνος λόγω της τάσης του δέρματος. Στον ασθενή εδόθη αναλγητική και αντιφλεγμονώδης αγωγή και συνεστήθη ησυχία. Παρέμεινε εκτός κολεγίου για λίγες ημέρες. Σταδιακά τα συμπτώματα υποχώρησαν. Στις 27.3.2012 ο ασθενής εξετάσθη ξανά από την ιδιώτη γιατρό Δρ. Αθάνατο για σκοπούς έκδοσης του αναφερόμενου Πιστοποιητικού (Τεκμηρίου 9). Τότε παραπονέθηκε ότι είχε κατά διαστήματα άλγος αυχένα και άλγος στο δεξιό γόνατο όταν ασχολείτο με αθλοπαιδιές. Κατά την κλινική εξέταση είχε πλήρεις κινήσεις αυχένα, αλλά είχε κάποια δυσφορία σε ακραίες θέσεις κάμψης και έκτασης. Το δεξιό γόνατο παρουσίαζε ευαισθησία στην πρόσθια επιφάνεια της άρθρωσης, αλλά δεν παρατηρείτο συνδεσμική χαλάρωση και στη στροφική κίνηση εκλύετο ανώδυνο κλικ. Υπό το φως των όσων παρατήρησε κατά τις δύο κλινικές εξετάσεις ημερ. 16.11.2011 και 27.3.2012, ο Δρ. Αθάνατος κατέληξε στο Τεκμήριο 9 να διατυπώνει τη γνώμη ότι «Ο ασθενής εξακολουθεί να παρουσιάζει τις ενοχλήσεις από τον αυχένα και το δεξιό γόνατο που είναι κατάλοιπα των κακώσεων των μαλακών μορίων που υπέστη. Τα συμπτώματα αυτά αναμένεται να βελτιωθούν με το χρόνο, παρόλο που πιθανόν στο μέλλον να του προκαλέσουν ενοχλήσεις με τις αλλαγές του καιρού και τη φυσική φόρτιση». Αντεξεταζόμενος ο γιατρός συμφώνησε με τη συνήγορο Υπεράσπισης ότι η «εκδορά» είναι στην καθομιλουμένη το «γρατσούνισμα», δηλαδή ένα τραύμα πάνω στην εξωτερική στιβάδα της επιδερμίδας μας. Πρόσθεσε όμως ο ίδιος ότι καμιά φορά, κάτω από αυτήν την εκδορά, μπορεί να υπάρχει σοβαρότερη κάκωση της περιοχής. Διερωτήθηκε η συνήγορος Υπεράσπισης γιατί στο Ιατρικό Πιστοποιητικό που εξέδωσε ο ίδιος, δεν κάνει πουθενά αναφορά για το αριστερό γόνατο του ασθενούς, παρά μόνο μιλά για το δεξί του γόνατο. Η εξήγηση που έδωσε ο γιατρός ήταν ότι το δεξί γόνατο ήταν αυτό που παρουσίαζε κλινικά συμπτώματα, τα οποία καταγράφονται στο πιστοποιητικό, ότι δηλαδή είχε επώδυνη κάμψη λόγω της τάσης του δέρματος και ότι είχε ευαισθησία στην πίεση, στην πρόσθια επιφάνεια της άρθρωσης του γονάτου. Γι'αυτό και στην περίπτωση του δεξιού γονάτου ο γιατρός δεν θεωρεί ότι υπήρξε μια απλή εκδορά του δέρματος, αλλά μια κάκωση που επηρέασε και τα εσωτερικά μαλακά μόρια της άρθρωσης. Το ότι το δεξί γόνατο παρουσίαζε ευαισθησία στην πίεση είναι αντικειμενικό εύρημα του γιατρού, δεν είναι απλώς υποκειμενική αναφορά του ασθενούς. Από την άλλη, το τραύμα τριβής του αριστερού γόνατος ο γιατρός δεν το θεώρησε ότι είναι κάτι σοβαρό και γι' αυτό δεν ασχολήθηκε καθόλου μ'εκείνο. Ενώ ο γιατρός ισχυρίστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου ότι είχε στείλει τον ασθενή για ακτινογραφία, η συνήγορος Υπεράσπισης επεσήμανε ότι στο ιατρικό πιστοποιητικό που ο ίδιος εξέδωσε δεν αναφέρει πουθενά ότι έγινε ακτινολογικός έλεγχος, παρά μόνο κλινικός έλεγχος. Εξήγησε τότε ο γιατρός ότι ο λόγος που δεν αναφέρθηκε στον ακτινολογικό έλεγχο ήταν διότι στην ακτινογραφία ο ασθενής δεν παρουσίασε καμία εικόνα που να αξίζει τον κόπο να την αναφέρει. Ισχυρίστηκε συγχρόνως ότι, το γεγονός ότι έγινε ακτινογραφία, το καταγράφει ο ίδιος στις σημειώσεις του. Αρνήθηκε την υποβληθείσα σε αυτόν θέση της συνηγόρου Υπεράσπισης ότι ο λόγος που τίποτα δεν αναφέρει περί τούτου στο ιατρικό πιστοποιητικό, είναι επειδή δεν έγινε ποτέ η ακτινογραφία. Όσον αφορά την ευαισθησία του αυχένα και τη δυσφορία στην κίνηση, ήταν η θέση της συνηγόρου Υπεράσπισης ότι αυτά τα συμπτώματα αποτελούν «μια υποκειμενική στάση του ασθενούς», ότι «δεν είναι κάτι το οποίο έχετε εξαγάγει μέσω κάποιων εξειδικευμένων εξετάσεων». Από την άλλη, ο γιατρός αιτιολόγησε τα ευρήματά του ως αντικειμενικά κλινικά ευρήματα, λέγοντας ότι꞉ «Είναι ξεκάθαρο ότι κλινικά αντιλαμβάνεσαι ότι υπάρχει πρόβλημα με τις κινήσεις, διότι οι κινήσεις είναι περιορισμένες και επώδυνες και δεν χρειάζεται κανένα μηχάνημα να αποδείξει ότι ο ασθενής έχει αυτή τη συμπτωματολογία. Επομένως, δεν είναι υποκειμενική, είναι απόλυτα αντικειμενική εκτίμηση. Ο ασθενής μπορεί να το εκφράσει όπως θέλει, αλλά ένας έμπειρος γιατρός μπορεί να ξεχωρίσει πότε ένας ασθενής υπόκειται σε κάποια συμπτώματα και πότε όχι και αυτό για εμένα στο μυαλό μου είναι ξεκάθαρο, ότι υπάρχουν τρόποι που μπορεί να κρίνει ένας πότε ένας ασθενής προσπαθεί να υπερτονίσει μερικά συμπτώματα ή όχι.» Υποβλήθηκε στο γιατρό από τη συνήγορο Υπεράσπισης ότι η θλάση των μαλακών μορίων δεν μπορεί να διαγνωστεί κλινικά, αλλά σε εργαστηριακές εξετάσεις. Απεναντίας, ήταν η θέση του γιατρού ότι τις κακώσεις των μαλακών μορίων μπορεί να τις διαγνώσει ένας γιατρός «ψηλαφητικά». Με τις κινήσεις, εάν υποψιάζεται κάποιαν πιο σοβαρή κάκωση συνδέσμων, ή/και εκεί όπου ένας γιατρός υποψιάζεται ότι υπάρχει μια μυϊκή θλάση και θέλει να δει την έκταση της μυϊκής θλάσης, τότε αποτείνεται για MRI. Για τον ίδιόν όμως, στην περίπτωση του Ενάγοντος, ήταν ξεκάθαρο ότι δεν υπήρχε αιμάτωμα, ούτε άλλα στοιχεία για να κρίνει αναγκαίο το MRI ή το ultrasound. Συμφώνησε ο γιατρός με τη θέση της συνηγόρου Υπεράσπισης ότι η θεραπευτική αγωγή που χορήγησε ο ίδιος στον Ενάγοντα δεν διαφέρει από εκείνην που του συνεστήθη από το Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Ήταν δηλαδή αναλγητική και αντιφλεγμονώδης αγωγή και συστάθηκε ησυχία. Δέχθηκε ο γιατρός ότι αυτή ήταν η ενδεδειγμένη αγωγή. Παραδέχθηκε ο γιατρός ότι μεταξύ 16/11/11 και 27/3/12, αυτός δεν είχε ξαναδεί τον ασθενή. Το ότι στις 27/3/12 ο ασθενής «παραπονείτο» για άλγος στον αυχένα και στο δεξιό γόνατο όταν ασχολείτο με αθλοπαιδιές ήταν, από πλευράς του ασθενούς κάτι το υποκειμενικό, αλλά από πλευράς γιατρού, αντίστοιχο εύρημα κατόπιν κλινικής εξέτασης ως μιας αντικειμενικής εξέτασης, ήταν αντικειμενικό εύρημα. Επεσήμανε ο γιατρός ότι μετά την κλινική εξέταση που αυτός διενήργησε, μίλησε ξεκάθαρα για το ότι ο ασθενής ήταν ικανός για «πλήρεις κινήσεις», δεν ισχυρίστηκε ότι ο ασθενής παρουσίαζε «περιορισμό κινήσεων» για τον αυχένα. Επεσήμανε, επίσης, ότι το δεξί γόνατο παρουσίαζε ευαισθησία στην πρόσθια επιφάνεια άρθρωσης, αλλά δεν παρουσίαζε «συνδεσμική χαλάρωση». Το ότι υπήρχε στις 27/3/12 και υπάρχει ακόμη και κάποια δυσφορία στις ακραίες κάμψεις και εκτάσεις, ήταν και είναι αναμενόμενο μετά από τέτοιου είδους κακώσεις. Σε περίπτωση θλάσης αυχένα, είναι επιστημονικά αποδεδειγμένο ότι τα συμπτώματα μπορεί στην αρχική φάση να είναι υποτυπώδη ή και ανύπαρκτα και να παρουσιαστούν 24 ώρες μετά ή και κάποιες μέρες μετά, επομένως το ότι στο Ιατρικό Πιστοποιητικό του νοσοκομείου δεν αναφέρεται αυτό το πράγμα δεν σημαίνει ότι δεν υπήρξε αυτή η κάκωση. Τέλος, υποβλήθηκε στον γιατρό ότι αυτός δεν δικαιούται να αξιώνει σύμφωνα με το Τεκμήριο 10 το ποσό των 480 ευρώ. Η απάντηση του γιατρού ήταν αρχικά ότι «αποσύρω την απαίτηση εάν αποσύρετε και εσείς την απαίτησή σας από την ασφάλειά σας για αποζημίωση» και έπειτα ότι «Αν το Δικαστήριο θεωρεί ότι δεν είναι δικαιολογημένη η χρέωση θα σταματήσω να απαιτώ πια και να μην έρχομαι στα Δικαστήρια και να κάνω reports». ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ, ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ. Θα πρέπει, κατ' αρχάς, να σημειωθεί ότι σκοπός της αξιολόγησης της μαρτυρίας είναι να μπορέσει το Δικαστήριο να προβεί σε διαπιστώσεις αναφορικά με τα πραγματικά γεγονότα και, στη βάση των δικών του ευρημάτων ως προς τα γεγονότα. Η αξιοπιστία εκτιμάται αυτοτελώς και ανεξαρτήτως επιπέδου απόδειξης (Barry Wynne v. David Costakis Mavronicola κ.α.

(2009)1(β) Α.Α.Δ. 1138, Αθανασίου κ.α. ν Κουνούνη

(1997)1 Α.Α.Δ. 614). Για το θέμα της αξιοπιστίας της μαρτυρίας απολύτως σχετική είναι η εκτεταμένη ανάπτυξη του θέματος στο βιβλίο των Σάντη - Ηλιάδη, Δίκαιο της Απόδειξης, Hippasus, 2014, Κεφάλαιο 3, IB. Η θετική εντύπωση που αφήνει στο Δικαστήριο ο μάρτυς που καταθέτει, αποτελεί σε γενικές γραμμές στοιχείο εξαιρετικής σπουδαιότητας για την κρίση της αξιοπιστίας του. Η αξιοπιστία αποτελεί έννοια πολυσήμαντη. Η εμφάνιση και συμπεριφορά του μάρτυρα ενόσω καταθέτει, η μνήμη του, οι αντιδράσεις του (κατά πόσο δηλαδή είναι φυσικές ή αφύσικες), ο τρόπος που απαντά, η νευρικότητα ή η επιφυλακτικότητα του και η ιδιοσυγκρασία που εκδηλώνει, είναι μεταξύ των στοιχείων που λαμβάνονται υπόψη κατά την αξιολόγηση (Κεντρική Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ ν Ηροδότου, Π.Ε. 332/09, ημερ. 10.6.13, Re N-BCM

(2002)EWCA Civ.1052, C & A Pelekanos Associates Limited ν Πελεκάνου

(1999)1(B) ΑΑΔ 1273). Η συμπεριφορά μάρτυρα κατά την αντεξέταση δεν φαίνεται να έχει μεγαλύτερη σημασία από ό,τι έχει κατά την κυρίως εξέταση και επανεξέταση (Attorney -General for the Sovereign Base Areas of Akrotiri and Dhekelia ν Steinhoff

(2005)UKPC 31). Η κρίση του Δικαστηρίου επί της αξιοπιστίας δεν έχει ως μόνο οδηγό την εξωτερική εντύπωση που προκαλεί ο μάρτυρας (βλ. Γεώργιος & Σπύρος Τσαππή Λτδ v. Πολυβίου

(2009)1 Α.Α.Δ. 339). Το περιεχόμενο της μαρτυρίας καθενός μάρτυρα υποβάλλεται στη βάσανο της λογικής, με γνώμονα και την ανθρώπινη εμπειρία ως προς την αναμενόμενη φυσιολογική εξέλιξη των πραγμάτων της ζωής. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν περιορίζεται αποκλειστικώς στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας κάθε μάρτυρα ξεχωριστά (Rana και Άλλου ν Δημοκρατίας

(2004)2 ΑΑΔ 489), αλλά αντιπαραβάλλεται και διερευνάται στο σύνολο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται και από τις δύο πλευρές (Φώτσιου ν Ηροδότου

(2010)1(B) ΑΑΔ 1172). Τα ευρήματα αξιοπιστίας είναι αλληλένδετα με τη συνολική εκτίμηση της μαρτυρίας και των προεκτάσεών της και συναρτώνται με την αντικειμενική όψη των πραγμάτων (Βασιλείου ν Αστυνομίας, Ποιν. Έφ. 159/09, ημ. 4.5.12). Αυτή η προσέγγιση επαυξάνει το κύρος των ευρημάτων του Δικαστηρίου και την πίστη του κοινού στη δικαστική διαδικασία (Στυλιανίδης ν Χατζηπιέρα

(1992)1(B) ΑΑΔ 1056). Προκειμένου περί υποθέσεων τροχαίων ατυχημάτων, μεγάλη αξία έχει η πραγματική μαρτυρία της σκηνής του ατυχήματος. Τέτοια μαρτυρία αποτελεί και το σχεδιαγράφηµα της σκηνής του ατυχήµατος, στη βάση του οποίου δύνανται να συγκριθούν και να ελεγχθούν δικαστικά οι λεπτομέρειες της δοθείσας μαρτυρίας, για να φανεί το αξιόπιστο αυτής. Το σχέδιο της σκηνής συνιστά σταθερό οδηγό για τον καθορισµό των γεγονότων που συνέτειναν στην πρόκληση του ατυχήματος (βλ. Αντώνη Σωτηρίου v. Αστυνομίας, Π.Ε. 7167, ηµερ. 28.6.2002, Θεοφάνους v. Αστυvοµίας

(1990)2 ΑΑΔ, Κονναρή v. Κυριάκου, Π.Ε. 8551, ηµερ. 19.3.1996). Ομοίως, οι φωτογραφίες της σκηνής αποτελούν χρήσιμη πραγματική μαρτυρία, εφόσον αποδειχθούν οι συνθήκες λήψης, εκτύπωσης και κατοχής τους με αξιόπιστη μαρτυρία. Αρχίζοντας από τον αστυνομικό εξεταστή της υπόθεσης (ΜΕ1), κρίνω ότι ο μάρτυρας αυτός ήταν ειλικρινής και αξιόπιστος. Τα λάθη ή/και παραλείψεις που εντοπίστηκαν στο σχέδιο της σκηνής που αυτός κατήρτισε, δεν ήταν ουσιώδη σε τέτοιο βαθμό που να επηρεάζουν την αξιοπιστία του σχεδίου του (βλ. Τεκμήριο 1). Ειδικότερα, επισημαίνω ότι το ένα λάθος που αποδέχθηκε ότι υπήρχε ήταν επί του ευρετηρίου του σχεδίου της σκηνής, όπου σημείωσε στο εν λόγω ευρετήριο ως «Β1» αντί «Β2» την τελική θέση του οχήματος του Ενάγοντος, ενώ «Β1» επί του σχεδίου ήταν τα ίχνη τροχοπέδησης που χάραξε το όχημα του Ενάγοντος και τα οποία ήταν ήδη σκιαγραφημένα στο σχέδιο. Εφόσον δεν αμφισβητείται ότι ορθή ήταν η αποτύπωση της τελικής θέσης του οχήματος του Ενάγοντος, όπως δεν αμφισβητείται ότι ορθή ήταν και η αποτύπωση της θέσης των ιχνών τροχοπέδησής του, έπεται ότι το προαναφερθέν λάθος ουδόλως επηρεάζει την απόδειξη της υπόθεσης. Το δεύτερο λάθος που αναγνώρισε ο ΜΕ1 αφορούσε στην παράλειψή του να σημειώσει την ύπαρξη φωτεινού σηματοδότη στα δεξιά της λωρίδας όπου οδηγούσε η Γ. Ζένιου το ασφαλισμένο στους Εναγομένους όχημα. Το ότι υπήρχε εκεί φωτεινός σηματοδότης φάνηκε από το φωτογραφικό υλικό Τεκμήριο 12, 1η φωτογραφία. Ο ΜΕ1 είχε, όμως, τοποθετήσει την ύπαρξη φωτεινού σηματοδότη ακριβώς απέναντι από την θέση της εν λόγω οδηγού, ο οποίος ήταν επίσης ορατός από τη θέση της και ρύθμιζε την πορεία της με βέλος. Επομένως, κατά πάντα χρόνο το σχέδιο της σκηνής που ετοίμασε ο ΜΕ1 (Τεκμήριο 1) έδειχνε ορθά ότι επρόκειτο περί διασταύρωσης οδών ελεγχόμενης από φωτεινούς σηματοδότες και έδειχνε πού ήταν ο σηματοδότης με το βέλος, που αυτό είναι το σημαντικό στοιχείο για την υπόθεση. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του ΜΕ1 ως αληθή και αξιόπιστη, υπό το φως των ως άνω επισημάνσεων μη ουσιωδών λαθών ή/και παραλείψεων. Ο δεύτερος αστυνομικός που κατέθεσε ενώπιόν μου (ΜΥ1), κρίνω ότι ήταν επίσης ειλικρινής και αξιόπιστος. Κρίνω ότι η μαρτυρία του ήταν τυπική και δεν πρόσθεσε ή αφαίρεσε στην υπόθεση οτιδήποτε. Όσον αφορά τη μαρτυρία που δόθηκε από εμπειρογνώμονες για τη λειτουργία των φώτων τροχαίας επί της επίδικης διασταύρωσης που απεικονίζεται στο σχέδιο της σκηνής (Τεκμήριο 1), διαπιστώνω ότι η μαρτυρία τους διίσταται, οπόταν το Δικαστήριο μπορεί, με αιτιολογημένη απόφαση περί τούτου, να προτιμήσει τη μαρτυρία γνώμης του ενός ή να απορρίψει και τις δύο γνώμες και να προβεί στη δική του ανάλυση (Παπαχριστοφόρου v. Δημοκρατίας

(2000)1 Α.Α.Δ. 488, Γιαννάκης Πελεκάνος, ως Διαχειριστής της περιουσίας του Χριστόφορου Πελεκάνου, κ.α. ν. Ανδρέα Πελεκάνου κ.α.

(2010)1 Α.Α.Δ. 1746). Αφετηρία της όποιας αξιολόγησης της αξιοπιστίας τους, αποτελεί το κατά πόσον τα προσόντα τους ή/και η πείρα τους, που τους προσδίδει την εμπειρογνωμοσύνη για να διατυπώσουν μαρτυρία γνώμης ενώπιον του Δικαστηρίου, τελούν, ή όχι, υπό αμφισβήτηση (βλ. απόφαση ημερ. 21.2.2013, στην Πολιτική Έφεση 316/2010, ΚΑΥΑΤ TRADING LIMITED ν. GENZYME CORPORATION). Εδώ, παρατηρώ ότι ο μάρτυρας που προσήλθε για την υπόθεση του Ενάγοντος (ΜΕ4) ουδόλως αμφισβητήθηκε από την συνήγορο Υπεράσπισης ότι κατείχε τα προσόντα, την επαγγελματική ιδιότητα ή/και εκπαίδευση (βλ. Θεοσκέπαστη Φαρμ ν. Δημοκρατίας

(1990)2 Α.Α.Δ.934), για να εκφέρει τέτοια γνώμη για την παρούσα υπόθεση. Απεναντίας, από την αντεξέτασή του φάνηκε να έμεινε αναντίλεκτη η δήλωση του ΜΕ4 ότι αυτός εργάζεται στο Τμήμα Δημοσίων Έργων από τον Ιούλιο του 2005 ως ειδικός για τη ρύθμιση των φώτων τροχαίας, ως μέλος της ομάδας του κλάδου κυκλοφοριακών μελετών που έχει την ευθύνη της ρύθμισης. Επομένως, αποτελούσε θέση των Εναγομένων ότι ο ΜΕ4 δεν ήταν μέλος της ομάδας που είχε την ευθύνη της ρύθμισης των φώτων τροχαίας, ως ήταν εάν η θέση που διατύπωσε στο πλαίσιο της δικής του μαρτυρίας ο ΜΥ4, τότε αυτή η θέση θα έπρεπε κανονικά να είχε υποβληθεί από προηγουμένως και στον μάρτυρα για την υπόθεση του Ενάγοντος (δηλαδή στον ΜΕ4) κατά την αντεξέτασή του. Εφόσον δεν προωθήθηκε τέτοια θέση, έπεται ότι αυθαίρετα εισήχθη μετέπειτα από τον ΜΥ4 η αμφισβήτηση της συμμετοχής του ΜΕ4 στην εν λόγω ομάδα και δεν μπορεί να επηρεάσει το Δικαστήριο μια τέτοια εκ των υστέρων αναφερθείσα θέση, όταν το Δικαστήριο ελέγχει την αξιοπιστία του ΜΕ4, εφόσον αυτός στερήθηκε της ευκαιρίας να απαντήσει σε τέτοια αμφισβήτηση της επαγγελματικής του ιδιότητας ως ζήτημα πραγματικών γεγονότων. Λαμβάνω υπόψη μου την απόφαση Adidas Sportshuhfabriken Ad Dassler KG v. The Jonitexo Limited

(1987)1 Α.Α.Δ. 383, όπου λέχθηκε ότι το Δικαστήριο έχει διακριτική ευχέρεια να αγνοήσει, ιδιαίτερα στην απουσία οποιασδήποτε σαφούς εξήγησης, μαρτυρία την οποία ο ένας των διαδίκων θεωρεί σημαντική για την υπόθεση του, αλλά παραλείπει εσκεμμένα ή αμελώς, από του να τη θέσει στον αντίδικο του προς απάντηση ή/και αντίκρουση. Από την άλλη, η επαγγελματική πείρα και ιδιότητα του ΜΥ4 δεν αμφισβητήθηκε από τον συνήγορο του Ενάγοντος σε ό,τι αφορά τη συμμετοχή του ως επικεφαλής επί σειρά ετών στο Τμήμα Δημοσίων Έργων για τη ρύθμιση των φώτων τροχαίας σε σωρεία ελεγχόμενων διασταυρώσεων, περιλαμβανομένης της επίδικης. Καταλήγω να κρίνω ότι αμφότεροι οι μάρτυρες, ΜΕ4 και ΜΥ4 είχαν εξίσου, βάσει της επαγγελματικής τους ιδιότητας και πείρας, την εμπειρογνωμοσύνη για να εκφέρουν γνώμη ενώπιον του Δικαστηρίου για τη λειτουργία των φώτων τροχαίας. Το επόμενο στοιχείο που αξιολογώ είναι η πηγή πληροφοριών στην οποία στηρίχθηκαν για να μεταφέρουν στο Δικαστήριο τις εν λόγω πληροφορίες. Εντύπωση μου έκανε το γεγονός ότι, ενώ ο ΜΕ4 ετοίμασε για υποβοήθηση του Δικαστηρίου έναν Πίνακα που δείχνει επακριβώς ανά δευτερόλεπτο τη λειτουργία των φωτεινών σηματοδοτών για όλες τις πορείες επί της επίδικης διασταύρωσης, βασιζόμενος όπως είπε στο Αρχείο που τηρεί για τον εν λόγω προγραμματισμό το Τμήμα Δημοσίων Έργων, από την άλλη ο ΜΥ4 δήλωσε ότι στηρίχθηκε στη μνήμη του για να καταρτίσει αντίστοιχο Πίνακα. Δεν έχω πεισθεί ότι ήταν ανθρωπίνως δυνατό για κάποιον να θυμάται από μνήμης ανά δευτερόλεπτο ποια ήταν η ρύθμιση των φώτων τροχαίας σε μία ελεγχόμενη από φωτεινούς σηματοδότες διασταύρωση μετά παρέλευση 9 χρόνων από το 2011 που έγινε το επίδικο δυστύχημα μέχρι το 2020 που έδιδε μαρτυρία στο Δικαστήριο ο ΜΥ4, όταν (α) ο ίδιος παραδέχεται ότι έπαυσε να έχει πρόσβαση στο Αρχείο του Τμήματος Δημοσίων Έργων λόγω αφυπηρέτησης από το 2019 και άρα δεν θα μπορούσε να ενισχύσει τη μνήμη του από ένα τέτοιο αρχείο πριν ετοιμάσει τον Πίνακα για το Δικαστήριο, (β) ο ίδιος παραδέχεται ότι από το 2011 μέχρι το 2020 η ρύθμιση στην επίδικη συμβολή δεν παρέμεινε η ίδια, αλλά αντίθετα είχε αλλάξει και (γ) η συγκεκριμένη διασταύρωση δεν είναι η συνήθης συμβολή δύο οδών που τέμνονται μεταξύ τους κάθετα, αλλά αντίθετα είχε σχετική περιπλοκότητα όπως αποτυπώνεται στα Τεκμήριο 1 και 13 με τη ρύθμιση πέραν των δύο πορειών. Δημιουργείται στο Δικαστήριο η εντύπωση ή/και η αίσθηση ότι δεν είναι ασφαλής η βάση στην οποία ενήργησε ο ΜΥ4. Θα μπορούσε, ενδεχομένως, να αποτείνετο στο Τμήμα Δημοσίων Έργων να ζητούσε να λάβει από το αρχείο την αναγκαία πληροφόρηση και να ερχόταν στο Δικαστήριο βάσει εκείνης να πει πού συμφωνεί ή διαφωνεί με τον Πίνακα που ετοίμασε ο ΜΕ4. Γι' αυτό και θεωρώ ακροσφαλή τη μαρτυρία του ΜΥ4. Πέραν της πιο πάνω παρατήρησής μου, επισημαίνω ότι και επί της ουσίας των όσων ανέφερε ο ΜΥ4, δημιουργείται ζήτημα από το γεγονός ότι αυτός απέρριψε κατηγορηματικά την ορθότητα του Πίνακα που κατέθεσε ο ΜΕ4 ως Τεκμήριο 13, λέγοντας ότι αποκλείεται να λειτουργούσε το τόξο/βέλος για δεξιά στροφή με τον τρόπο που εκεί περιγράφεται, ενώ αντίστοιχη θέση δεν είχε ποτέ τεθεί προς τον ίδιο τον ΜΕ4 όταν τον αντεξέταζε η συνήγορος Υπεράσπισης. Είναι πάγια νομολογημένο ότι, παράλειψη ενός διαδίκου να θέσει στους μάρτυρες του αντίδικου την θέση του πάνω σε πολύ ζωτικά ζητήματα, για να τους δοθεί η ευκαιρία να δώσουν την εξήγηση τους, όπως είναι εδώ η περίπτωση, εξασθενεί σημαντικά τη βαρύτητα της μαρτυρίας του (βλ. Frederickou Schools Co Ltd και άλλων Vs. Acuac Ins.

(2002)1 Α.Α.Δ. σελίς 1527 και Μοσχάτου Vs. Μοσχάτου

(1999)1 Α.Α.Δ. σελίς 785). Πάντως, έχω ελέγξει για ό,τι αξίζει τις διάφορες ρυθμίσεις των φώτων τροχαίας, όπως αυτές περιγράφονται στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας και διαπιστώνω ότι αυτό που δήλωσε ο ΜΥ4, ότι δεν υπάρχει ρύθμιση όπου το πράσινο βέλος να λειτουργεί ταυτόχρονα με κόκκινο στρογγυλό, αναιρείται και/ή καταρρίπτεται από το περιεχόμενο του ιδίου του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, που είναι δημοσιευμένος στην επίσημη ιστοσελίδα του Τμήματος Οδικών Μεταφορών στο διαδίκτυο και στον οποίο (βλ. σελ. 42 αυτού) περιγράφονται με χρωματιστές απεικονίσεις όλες οι ρυθμίσεις που προβλέπονται στον Κανονισμό 66Β

(1)(α) των περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κίνησης Κανονισμών, Κ.Δ.Π. 66/84, όπως τροποποιήθηκαν από την Κ.Δ.Π. 189/08. Επισημαίνω, λοιπόν, ότι στη σελ. 42 υπάρχει ειδική απεικόνιση για την περίπτωση ακριβώς όπου το πράσινο βέλος συνδυάζεται με κόκκινο στρογγυλό, δηλαδή για την περίπτωση «κόκκινου με πράσινο βέλος». Αντί του συνήθους σχήματος μίας μόνο κάθετης στήλης με τρεις στρογγυλούς φανούς (κόκκινο πάνω, κίτρινο στη μέση και πράσινο κάτω), ο φωτεινός σηματοδότης στην περίπτωση του Κανονισμού 66Β

(1)(α)(vii) αποτελείται από δύο στήλες όπου στην αριστερή στήλη είναι κάθετα οι τρεις στρογγυλοί φανοί (κόκκινο πάνω, κίτρινο στη μέση και πράσινο κάτω) και στη δεξιά στήλη έχει δύο φανούς εκ των οποίων ο ένας δείχνει βέλος για πορεία σε ευθεία γραμμή και ο άλλος δείχνει βέλος με κατεύθυνση δεξιά. Επεξηγείται ότι σε αυτήν την περίπτωση το όχημα που κινείται στη λωρίδα που ελέγχεται με το πράσινο βέλος προς τα δεξιά μπορεί να περάσει τη γραμμή στάσης και τους φωτεινούς σηματοδότες και να προχωρήσει προς την κατεύθυνση του βέλους. Προφανώς, όχημα που βρίσκεται στην άλλη λωρίδα που ελέγχεται με τον στρογγυλό φανό, δεν μπορεί να περάσει τη γραμμή στάσης όταν εκείνος ανάβει κόκκινο. Άρα, είναι υπαρκτή μια τέτοια περίπτωση ως αυτήν που περιέλαβε ο ΜΕ4 στο Τεκμήριο

Καταλήγω για όλους τους πιο πάνω λόγους να απορρίπτω ως αναξιόπιστη τη μαρτυρία του ΜΥ
Όσον αφορά τη μαρτυρία των τριών οδηγών, οφείλω κατ'αρχάς να σημειώσω ότι και οι τρεις υπήρξαν ετοιμόλογοι ως μάρτυρες και δεν δίστασαν να απαντήσουν σε οποιανδήποτε ερώτηση που τους τέθηκε κατά τρόπο που να χρήζει σχολιασμού. Ωστόσο, εφόσον συγκρούεται η άμεση μαρτυρία τους (direct evidence), σε ό,τι αφορά τουλάχιστον το χρώμα του φωτεινού σηματοδότη όταν εισήλθαν στη διασταύρωση, έπεται ότι το Δικαστήριο θα πρέπει να επιλέξει ποιαν εκδοχή αποδέχεται ως αληθή. Προς τούτο, θα αντλήσω βοήθεια από την πραγματική μαρτυρία (real evidence) τα Τεκμήρια 1, 12 και
Πάντως, εισαγωγικά αναφέρω ότι ο ισχυριζόμενος αυτόπτης μάρτυρας, Γ. Κολιαντρής (ΜΥ2), δεν μου δημιούργησε αμφιβολία για την ειλικρίνεια της δήλωσής του ότι ήταν εξ αρχής στη σκηνή του δυστυχήματος ή ότι έδωσε πράγματι αμέσως τα στοιχεία του στον Αστυνομικό ως προτιθέμενου μάρτυρα ή/και ότι δεν συνδέεται καθ' οιονδήποτε τρόπο με οποιονδήποτε από τους δύο ενεχόμενους οδηγούς, έτσι που να μην έπρεπε να κριθεί ως ανεξάρτητος μάρτυρας. Δεν έχω ενώπιον μου οποιαδήποτε στοιχεία που να κλονίζουν την ανεξαρτησία του. Αποδέχομαι την ιδιότητά του ως ανεξάρτητου μάρτυρα, που μοναδική του επιθυμία ήταν να βοηθήσει, κατά το δυνατό, το έργο της δικαιοσύνης. Πριν αξιολογήσω εις βάθος επί της ουσίας τη μαρτυρία των τριών οδηγών, κρίνω σκόπιμο να καταγράψω ποια είναι η αναμενόμενη ή/και επιτρεπόμενη οδηγική συμπεριφορά αυτών όταν πλησιάζουν σε ελεγχόμενη από φωτεινούς σηματοδότες διασταύρωση. από αυτούς με βάση τις πρόνοιες των Κανονισμών 66Β

(1)(α) των περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κίνησης Κανονισμών, Κ.Δ.Π. 66/84, όπως τροποποιήθηκαν από την Κ.Δ.Π. 189/08. Σημειωτέον ότι ξεχωριστές πρόνοιες ρυθμίζουν τους φωτεινούς σηματοδότες που αφορούν τους πεζούς (βλ. Καν. 66Β

(1)(β)), τους ποδηλατιστές (βλ. Καν. 66Β

(1)(γ)) και τους πεζούς και τους ποδηλατιστές μαζί (βλ. Καν. 66Β

(1)(δ)) και ότι παράβαση συμμόρφωσης με τις ενδείξεις που αναφέρονται στην παράγραφο

(1)του Κανονισμού 66Β συνιστά ποινικό αδίκημα (βλ. Καν. 66Β

(2)). Παραθέτω πιο κάτω για ευκολία αναφοράς τις πρόνοιες του Καν. 66Β

(1)(α)։ «66Β.

(1)Ο τρόπος ρύθμισης της τροχαίας με τη χρήση φωτεινών σηματοδοτών είναι ο ακόλουθος: (α) Ενδείξεις στους φωτεινούς σηματοδότες για οχήματα: (

i)Εξαιρουμένων των προνοιών της υποπαραγράφου (ii), η ένδειξη του κόκκινου φανού σημαίνει απαγόρευση για κάθε όχημα που βρίσκεται στον δρόμο να προχωρήσει πέραν της γραμμή στάσης, της άσπρης δηλαδή γραμμής που είναι χαραγμένη εγκάρσια, ή πέραν του σημείου από το οποίο ο οδηγός μπορεί να βλέπει τον φωτεινό σηματοδότη που βρίσκεται στην αριστερή πλευρά του σε περίπτωση όπου η γραμμή στάσης δεν είναι ευκρινώς ορατή ή δεν υπάρχει χαραγμένη στο δρόμο. (
ii)Η ένδειξη του κόκκινου φανού σημαίνει, για όχημα της Αστυνομίας, της Στρατονομίας της Εθνικής Φρουράς, της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, για ασθενοφόρο όχημα, πυροσβεστικό όχημα του Τμήματος Δασών, οχήματος της Πολιτικής Άμυνας ή για ναυαγοσωστικό όχημα, απαγόρευση να [.] (iii) Η ταυτόχρονη ένδειξη του κόκκινου και του κίτρινου φανού προορίζεται να παράσχει στον οδηγό χρόνο προετοιμασίας για εκκίνηση και σημαίνει επικείμενη αλλαγή της ένδειξης σε πράσινο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η απαγόρευση της ένδειξης του κόκκινου ακυρώνεται. (
iv)Η ένδειξη του πράσινου φανού σημαίνει ότι το όχημα μπορεί να περάσει την γραμμή στάσης και τους φωτεινούς σηματοδότες και να προχωρήσει, εκτός αν η πορεία του εμποδίζεται από άλλα οχήματα. (
v)Η ένδειξη του κίτρινου φανού σημαίνει απαγόρευση όπως και η ένδειξη του κόκκινου φανού, εκτός αν κατά τη στιγμή της αλλαγής της ένδειξης από πράσινο σε κίτρινο το όχημα βρισκόταν τόσο κοντά στην γραμμή στάσης ή τους φωτεινούς σηματοδότες που καθιστούσε επικίνδυνη τη στάση του οχήματος πριν από τη γραμμή στάσης ή τους φωτεινούς σηματοδότες. (
vi)Η ένδειξη του κίτρινου φανού να αναβοσβήνει σε διασταύρωση ή συμβολή δρόμων σημαίνει ότι αυτή θεωρείται ως μη ελεγχόμενη από φωτεινούς σηματοδότες και έχει προτεραιότητα το όχημα που κινείται από δεξιά. Στην περίπτωση διάβασης πεζών που ελέγχεται με φωτεινούς σηματοδότες, η ένδειξη του κίτρινου φανού να αναβοσβήνει σημαίνει ότι το όχημα οφείλει να σταματήσει αν υπάρχει πεζός στη διάβαση, διαφορετικά μπορεί να προχωρήσει προσεκτικά. (vii) Η ένδειξη πράσινου φανού με απεικόνιση σχήματος βέλους σημαίνει ότι το όχημα μπορεί να περάσει τη γραμμή στάσης και τους φωτεινούς σηματοδότες και να προχωρήσει ακολούθως μόνο προς την κατεύθυνση που δείχνει το βέλος.». Συνοψίζω πιο κάτω ποιες ήταν οι προωθηθείσες εκδοχές στην παρούσα υπόθεση και πώς συσχετίζονται με τη λειτουργία των φωτεινών σηματοδοτών։ · Ήταν η δικογραφημένη εκδοχή του Ενάγοντος στην Έκθεση Απαίτησης ότι τόσο αυτός όσο και η οδηγός Γ. Ζένιου εισήλθαν στην επίδικη διασταύρωση και/ή συμβολή λεωφόρων ενόσω ο φωτεινός σηματοδότης ως η πορεία τους ήταν πράσινος, όχι κίτρινος ή κόκκινος. Για τούτο και ζητεί απλώς να κριθεί η Γ. Ζένιου ως αμελής, επειδή δεν του έδωσε προτεραιότητα ως κατ' ισχυρισμόν όφειλε, ή/και ότι έστριψε απότομα και απροειδοποίητα δεξιά χωρίς να δείξει δεξιά για να καταστήσει σαφή την πρόθεσή της αυτή ή/και για το ότι παρέλειψε να πατήσει τα φρένα της για ν' αποφύγει τη σύγκρουση. · Από την άλλη, η δικογραφημένη εκδοχή των Εναγομένων στην Έκθεση Υπεράσπισης ήταν ότι εισήλθε στη συμβολή με πράσινο, σταμάτησε εντός της συμβολής με πράσινο και έστριψε δεξιά όταν έγινε πορτοκαλί (βλ. αντίστοιχα τον όρο «κίτρινο» ως οι κανονιστικές διατάξεις). Αποδίδει συγχρόνως στις δικογραφημένες λεπτομέρειες αμέλειας του Ενάγοντος στην Έκθεση Υπεράσπισης ότι εκείνος εισήλθε στη διασταύρωση ενόσω το φως της πορείας του ήταν πορτοκαλί ή κόκκινο, όχι πράσινο, δεν την αντιλήφθηκε και συγκρούστηκε μαζί της. Ενώπιον του Δικαστηρίου, διευκρίνισε αντεξεταζόμενη ότι η ίδια ήταν σε λωρίδα που ελέγχεται από πράσινο βέλος δεξιά, είχε ανάψει εκείνο το βέλος και το εκμεταλλεύτηκε το προπορευόμενό της όχημα το οποίο έστριψε δεξιά, προχώρησε η ίδια εντός της συμβολής ενόσω ήταν πράσινο στρογγυλό, έμεινε σε αναμονή με κλίση προς δεξιά στην άκρη της συμβολής και μόλις άναψε πορτοκαλί, έλεγξε τη συμβολή ήταν καθαρή και κινήθηκε για να ολοκληρώσει τη στροφή δεξιά, οπόταν συγκρούστηκε στην πλευρά του συνοδηγού της (μπροστινό τροχό και φτερό) το όχημα του Ενάγοντος. · Η εκδοχή που εξέθεσε ο ισχυριζόμενος αυτόπτης μάρτυρας (Γ. Κολιαντρής) είπε στην κατάθεση του στην Αστυνομία ότι ο Ενάγων ήταν «πάνω στα φώτα» όταν άναψε κίτρινο / πορτοκαλί και προχώρησε χωρίς να ελαττώσει ταχύτητα, ταυτόχρονα ο μάρτυρας άκουσε το κτύπημα από τη σύγκρουση και είδε ότι ο φανός άλλαξε σε κόκκινο ως η πορεία του Ενάγοντος. Ενώπιον του Δικαστηρίου, αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας άλλαξε την εκδοχή του λέγοντας ότι ο Ενάγων ήταν «πίσω από τα φώτα» δηλαδή «πριν μπει στη συμβολή», περίπου 3 - 4 μέτρα όταν άναψε το κίτρινο, και ότι για τούτο θεωρεί ότι πρέπει να εισήλθε στη συμβολή με κόκκινο. Άρα το Δικαστήριο καλείται να ελέγξει την αξιοπιστία των εκατέρωθεν εκδοχών έχοντας κατά νου την ισχύουσα κατά τον ουσιώδη χρόνο ρύθμιση των φώτων τροχαίας, με αναφορά στο ερώτημα αν ήταν ή δεν ήταν δυνατόν - να είναι ταυτόχρονα πράσινο το φως στους φωτεινούς σηματοδότες τόσο για την πορεία του Ενάγοντος όσο και για την πορεία της Γ. Ζένιου, ως η εκδοχή που υποστήριξε ο Ενάγων, ή να είναι ταυτόχρονα κίτρινο (στην καθομιλουμένη «πορτοκαλί») το φως στους φωτεινούς σηματοδότες τόσο για την πορεία του Ενάγοντος όσο και για την πορεία της Γ. Ζένιου, ως η μία διαζευκτική εκδοχή που υποστήριξε η Γ. Ζένιου, ή να άναψε πράσινο βέλος, ακολούθως πράσινο στρογγυλό και έπειτα κίτρινο στρογγυλό ως η πορεία της Γ. Ζένιου, ως η εκδοχή που αυτή υποστήριξε, ή αν αντί κίτρινου άναψε κατευθείαν κόκκινο (βλ. ως η εκδοχή που υπέβαλε ο κ. Κνώφου κατά την αντεξέτασή της κας Ζένιου). Είναι σημαντικό να μπορεί κανείς να συσχετίσει τις πορείες όπως φαίνονται στο σχέδιο της σκηνής (Τεκμήριο 1), με τις πορείες όπως φαίνονται στον Πίνακα ρύθμισης των φωτεινών σηματοδοτών (Τεκμήριο 13). Σπεύδω ν' αναφέρω ότι η περιγραφή των πορειών των οδηγών με τα γράμματα Α και Β στο Τεκμήριο 1 δεν ταυτίζεται με τα γράμματα Α και Β όπως χρησιμοποιήθηκαν στον Τεκμήριο 13. Προς αποφυγήν εσφαλμένου συσχετισμού, οφείλω να σημειώσω ότι από προσεκτική μελέτη της φωτογραφικής απεικόνισης που υπάρχει στο Τεκμήριο 13 προκύπτει ότι։ η ευθεία πορεία του Ενάγοντος ως η πορεία «Β» στο Τεκμήριο 1 αντιστοιχεί στην πορεία «Α» στο Τεκμήριο 13, ενώ η λωρίδα κυκλοφορίας για στροφή δεξιά ως η κατεύθυνση «Α» της Γ. Ζένιου στο Τεκμήριο 1 αντιστοιχεί στην πορεία «Ε» στο Τεκμήριο 13, ενώ ο στρογγυλός φανός για ευθεία πορεία ως οι άλλες δύο λωρίδες επί της οδού δίπλα στη λωρίδα της Γ. Ζένιου αντιστοιχεί στην πορεία «Β». Προκύπτουν, κατά την κρίση μου, από το Τεκμήριο 13 οι εξής απαντήσεις στα ερωτήματα που έθεσα ανωτέρω։ (α) Η ρύθμιση του πράσινου βέλους δεξιά ως η πορεία «Ε» της Γ. Ζένιου, ήταν τέτοια που αποκλείεται να ήταν το βέλος πράσινο και να ήταν συγχρόνως πράσινος ο φωτεινός σηματοδότης ως η πορεία Α του Ενάγοντος. Εάν η ρύθμιση των φωτεινών σηματοδοτών επέτρεπε τέτοιο συγχρονισμό του πράσινου για τις πορείες αυτές, θα υπήρχαν διαρκώς συγκρούσεις, εφόσον η πορεία για δεξιά στροφή «Ε» τέμνει την ευθεία πορεία «Α». (β) Η πορεία «Β» ως ο στρογγυλός φανός στις λωρίδες κυκλοφορίας εξ αριστερών της Γ. Ζένιου μπορούσαν να είναι πράσινο (βλ. 1ο έως 51ο δευτερόλεπτο) ή κίτρινο (βλ. το 52ο έως 54ο δευτερόλεπτο) ή συγχρόνως κόκκινο και κίτρινο μαζί (βλ. το 89ο και 90ο) ταυτόχρονα με αντίστοιχο πράσινο ή κίτρινο ή κόκκινο και κίτρινο μαζί για την πορεία «Α» του Ενάγοντος. Όμως εκείνες οι δύο λωρίδες στα αριστερά της τρίτης λωρίδας επί της οποίας οδηγούσε η Ζένιου, είχαν μόνο ευθεία κατεύθυνση. Καμία από εκείνες δεν έδιδε δικαίωμα στροφής στα δεξιά. Ακόμη και στην ευθεία πορεία, δεν συναντούνταν με την εξ αντιθέτου λωρίδα ευθείας πορείας του Ενάγοντος. (γ) Είχε δίκαιο ο κ. Κνώφου όταν επεσήμανε στην Γ. Ζένιου ότι άπαξ και σβήσει το πράσινο βέλος για πορεία δεξιά (ως η πορεία «Ε»), άναβε κατευθείαν κόκκινο στρογγυλό (δηλαδή δεν μεσολαβούσε το κίτρινο) και ότι το κόκκινο διαρκούσε για 2 δευτερόλεπτα (μεταξύ 87ου και 88ου δευτερολέπτου) για τις διπλανές τις λωρίδες και το ίδιο ίσχυε για τη λωρίδα του Ενάγοντος. Στην πραγματικότητα οι διπλανές της λωρίδες, ως επίσης η λωρίδα του Ενάγοντος ήταν ρυθμισμένες να είναι ήδη σε στάση με κόκκινο φανό από το 55ο έως το 77ο δευτερόλεπτο πριν ανάψει ο φανός για την πορεία της και συνέχιζαν να είναι σε στάση με κόκκινο φανό καθ' όλη τη διάρκεια που άναβε για την ίδια το πράσινο βέλος, και όταν εκείνο έσβηνε δινόταν χρόνος προετοιμασίας πριν το δικό τους πράσινο ακόμη 2 δευτερολέπτων κόκκινο (βλ. 87ο και 88ο δευτερόλεπτο) και 2 δευτερολέπτων κόκκινο και κίτρινο (βλ. 89ο και 90ο δευτερόλεπτο). Υπό το φως των παρατηρήσεών μου ως τα (α), (β) και (γ) ανωτέρω, δεν αποδέχομαι ως ειλικρινή και αξιόπιστη την δικογραφημένη εκδοχή του Ενάγοντος ότι τόσο αυτός όσο και η Γ. Ζένιου εισήλθαν στη διασταύρωση ενόσω ο φωτεινός σηματοδότης για την πορεία τους ήταν πράσινος. Από την άλλη, αποδέχομαι ως ειλικρινή και αξιόπιστη την παραδοχή στην οποία προέβη η ίδια η Γ. Ζένιου αντεξεταζόμενη, ότι αυτή δεν έστριψε δεξιά ενόσω το βέλος για την πορεία της ήταν πράσινο, αλλά μετά που το βέλος έπαυσε να είναι πράσινο. Τούτος ήταν κατά την κρίση μου ο λόγος που δημιουργήθηκαν συνθήκες που επέτρεψαν ή/και συνέτειναν ή/και προκάλεσαν την σύγκρουση. Με βάση τη μαρτυρία της ιδίας της Γ. Ζένιου, εφόσον εδώ αποκλείστηκε το ενδεχόμενο να έστριψε αυτή δεξιά ενόσω το τόξο για την πορεία της ήταν πράσινο, έπεται βάσει της ρύθμισης που καταγράφεται στο Τεκμήριο 13 ότι αποκλείεται και το ενδεχόμενο να πέρασε ο Ενάγων στη διασταύρωση ενόσω ο φωτεινός σηματοδότης για την πορεία του ήταν στο κόκκινο. Γι' αυτό και αποκλείεται να είναι ο Ενάγων αποκλειστικά υπεύθυνος για την πρόκληση του δυστυχήματος. Το πιο πάνω συμπέρασμα συνάδει και με την κατάθεση που έδωσε ο αυτόπτης μάρτυρας στην Αστυνομία, όταν τα γεγονότα ήταν νωπά στη μνήμη του. Τότε εκείνος είπε ότι, ενόσω ο ίδιος βρισκόταν πίσω από τον Ενάγοντα σε απόσταση 10 - 15 μέτρα, είδε ότι όταν ο Ενάγων έφτασε «πάνω στα φώτα» έγινε η εναλλαγή από πράσινο σε κίτρινο. Μάλιστα, λαμβάνω υπόψη ότι με την λογική του ιδίου του αυτόπτη μάρτυρα, αυτός χρησιμοποίησε την έκφραση «πάνω στα φώτα» εννοώντας ότι ο Ενάγων ήταν 3 έως 4 μέτρα πίσω από την γραμμή του αλτ. Δεν είπε στην Αστυνομία ότι είδε να είχε ανάψει το κόκκινο χρώμα ενόσω ο Ενάγων βρισκόταν πριν την γραμμή του αλτ. Πρώτα άκουσε τη σύγκρουση, η οποία έγινε εντός της διασταύρωσης, και μετά κοίταξε τον φωτεινό σηματοδότη, οπόταν είδε το κόκκινο. Το μόνο λάθος που ο αυτόπτης μάρτυρας καταλόγιζε στον Ενάγοντα, ενόσω κατέθετε στην Αστυνομία, ήταν ότι ο Ενάγων παρέλειψε να ελαττώσει ταχύτητα όταν έφτασε πάνω στα φώτα και έγινε η εναλλαγή από πράσινο σε κίτρινο για την πορεία του. Δεν του καταλόγιζε ότι παρέλειψε να σταματήσει στη γραμμή του αλτ ενόσω η εναλλαγή ήταν από κίτρινο σε κόκκινο. Επομένως, η ενώπιον του Δικαστηρίου τοποθέτηση ή/και εκτίμηση του αυτόπτη μάρτυρα ότι «θεωρεί» ότι ο Ενάγων πρέπει να πέρασε με κόκκινο στη διασταύρωση εφόσον 3 έως 4 μέτρα πριν την συμβολή του αλτ είχε ανάψει το κίτρινο, απορρίπτεται από το Δικαστήριο ως αντιφατική με το περιεχόμενο της προηγούμενης δήλωσης του ιδίου μάρτυρα ενώπιον της Αστυνομίας. Εν πάση περιπτώσει, δεν αποτελεί έργο ή δικαίωμα των μαρτύρων γεγονότων, να διαμορφώνουν συμπεράσματα ή γνώμες προς το Δικαστήριο. Τα συμπεράσματα, βάσει της άμεσης μαρτυρίας γεγονότων, είναι το Δικαστήριο που έχει αρμοδιότητα να τα εξάγει από αυτήν. Είμαι πρόθυμη να αποδεχθώ εν μέρει ως ειλικρινή και αξιόπιστη τη μαρτυρία του ανεξάρτητου αυτόπτη μάρτυρα για το ότι ο Ενάγων εισήλθε στη διασταύρωση με σταθερή ταχύτητα, ήτοι χωρίς να ελαττώσει πλησιάζοντας την γραμμή του αλτ, εφόσον τούτο το παραδέχθηκε και ο ίδιος ο Ενάγων Ορθή είναι όμως η παρατήρηση του συνηγόρου του Ενάγοντος ότι, εφόσον ο Ενάγων δήλωσε ότι οδηγούσε με ταχύτητα 45 χιλιόμετρα ανά ώρα και δεν υπάρχει πραγματική μαρτυρία που να αντικρούει τον ισχυρισμό του αυτό, τούτο σημαίνει ότι διένυε 45.000 μέτρα σε 3.600 δευτερόλεπτα, δηλαδή 12.5 μέτρα το δευτερόλεπτο. Άρα σε 1/3 του δευτερολέπτου, αυτός κάλυπτε την απόσταση των 3 έως 4 μέτρων από το σημείο που ήταν όταν άναψε το κίτρινο μέχρι τη γραμμή του αλτ (βάσει του τί είδε ο αυτόπτης μάρτυρας). Αν η ταχύτητα του ήταν μεγαλύτερη από 45 ΧΑΩ, τούτο θα σήμαινε ότι μπορούσε να καλύψει την απόσταση των 3 έως 4 μέτρων μέχρι τη γραμμή του αλτ σε ακόμη πιο μικρό χρόνο και άρα θα καθιστούσε ακόμη πιο απομακρυσμένο το ενδεχόμενο να πέρασε τη γραμμή του αλτ με κόκκινο. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, καταλήγω να κρίνω ότι ο Ενάγων εισήλθε στη διασταύρωση όταν το φως για την πορεία του άναψε κίτρινο αλλά δεν είχε γίνει ακόμη κόκκινο. Εφόσον δέχθηκα ως ειλικρινή τη δήλωση της Γ. Ζένιου ότι αυτή έστριψε δεξιά όταν ο στρογγυλός φανός ήταν κίτρινος και εφόσον διαπίστωσα (στηριζόμενη στη μαρτυρία που έδωσε ο αυτόπτης μάρτυρας στην Αστυνομία ελάχιστες μέρες μετά το δυστύχημα) ότι ο Ενάγων ήταν πάνω στα φώτα όταν έγινε κίτρινο και πέρασε τη γραμμή του αλτ με κίτρινο χωρίς να ελαττώσει ταχύτητα, άρα κίτρινο και από τις δύο πλευρές, τούτο το δεδομένο με οδηγεί σε ένα περαιτέρω συμπέρασμα βάσει του Τεκμηρίου 13։ ότι πρέπει το δυστύχημα να έγινε μεταξύ 52ου και 54ου δευτερολέπτου της ρύθμισης των φώτων τροχαίας. Σε κανένα άλλο χρονικό διάστημα της ρύθμισης των φώτων τροχαίας δεν υπήρχε συγχρονισμένα κίτρινο τόσο για την ευθεία πορεία του Ενάγοντος όσο και για την ευθεία πορεία της λεωφόρου όπου βρισκόταν η Ζένιου. Σε κάθε άλλο χρονικό διάστημα, ήταν είτε κόκκινο και για τις δύο πορείες, είτε κόκκινο και κίτρινο μαζί. Σε αυτό όμως το χρονικό διάστημα (μεταξύ 52ου και 54ου δευτερολέπτου) δεν δικαιολογείτο να περνούσε η Γ. Ζένιου τη γραμμή στάσης άλτ ως η πορεία της ή να επιχειρούσε στροφή δεξιά, διότι το πράσινο βέλος ανάβει πολύ αργότερα (στο 79ο δευτερόλεπτο της ρύθμισης), ενώ είναι σβηστό καθ' όλο τον χρόνο που προηγείται. Δηλαδή, για να ευσταθούσε η θέση της Γ. Ζένιου ότι εκείνη είδε το πράσινο βέλος να ανάβει, ακολούθησε το προπορευόμενο της όχημα που εισήλθε στη συμβολή των λεωφόρων, είδε το πράσινο βέλος που έσβησε και έμεινε εκεί μέχρι που άναψε ξανά στρογγυλό κίτρινο (πορτοκαλί), τούτο θα σήμαινε ότι αυτή έμεινε μέσα στη συμβολή σε αναμονή για σύνολο χρόνου 55 δευτερολέπτων (από το 87ο έως το 90ο δευτερόλεπτο και από το 1ο έως το 51ο ), δηλαδή για ένα σχεδόν ολόκληρο λεπτό. Αυτό δεν συνάδει με τη μαρτυρία κανενός από τους τρεις οδηγούς. Ουδείς αντιλήφθηκε το όχημά της να είναι σε στάση εντός της συμβολής ή/και στην άκρη της συμβολής με κλίση δεξιά για τόσο μεγάλη διάρκεια χρόνου. Θα έπρεπε να βρίσκονταν και οι ίδιοι σε αντίστοιχα μεγάλης διάρκειας αναμονή, για να προλάβαιναν να την έβλεπαν για τόση έκταση χρόνου. Ειδικότερα, επισημαίνω ότι όταν ο αυτόπτης μάρτυρας έδωσε κατάθεση στην Αστυνομία, τότε που τα είχε όλα φρέσκα στο μυαλό του, ουδεμία μνεία έκανε στη δική θέση της Ζένιου μέσα στο δρόμο ή/και αν και πότε ο ίδιος την είχε αντιληφθεί πριν την σύγκρουση. Μόνον εκ των υστέρων, ενώπιον του Δικαστηρίου, επιχείρησε να συμπληρώσει τη μαρτυρία του ως προς αυτό το ζήτημα, λόγω των ερωτήσεων που του τέθηκαν. Υπάρχει καμιά φορά η τάση του ανθρώπου να επιχειρεί εκ των υστέρων να αναπληρώσει κενά της μνήμης του και στην προσπάθεια αυτή να κτίζει εσφαλμένα στα κενά αυτά, γι' αυτό και επιθυμώ να αποφύγω να στηριχθώ σε αυτή τη μαρτυρία του αυτόπτη μάρτυρα, η οποία απέχει κατά 9 χρόνια από το χρόνο του δυστυχήματος, εφόσον δεν υπάρχει μέτρο σύγκρισης με όσα δήλωσε αμέσως μετά το δυστύχημα. Καταλήγω στο συμπέρασμα ότι, με βάση το Τεκμήριο 13, είναι πιο πιθανόν να βιάστηκε η Γ. Ζένιου να εισέλθει στη συμβολή για να πραγματοποιήσει στροφή δεξιά μεταξύ του 52ου και 54ου δευτερολέπτου, όταν μετά το πράσινο για τις διπλανές της λωρίδες στα αριστερά είδε ότι άναψε κίτρινο, και όταν συγχρόνως έγινε κίτρινο για τη λωρίδα κυκλοφορίας του Ενάγοντος, με τη διαφορά ότι ο Ενάγων μπορούσε να προχωρήσει με κίτρινο πέραν της γραμμής του αλτ, εφόσον εκείνο άναψε όταν ο ίδιος βρισκόταν πολύ κοντά στη γραμμή του αλτ (βλ. τον Κανονισμό 66Β

(1)(α)(v) ανωτέρω), σε αντίθεση με τη Γ. Ζένιου που ήταν πρόωρο να περάσει τη γραμμή του αλτ στη λωρίδα της που ελεγχόταν με το βέλος για δεξιά, αφού το κίτρινο για τις διπλανές της λωρίδες ήταν ξεχωριστή, ανεξάρτητη ρύθμιση για ευθεία κατεύθυνση μόνο και όφειλε να ανέμενε ν' ανάψει το πράσινο βέλος για την ίδια προκειμένου να στρίψει. Το βέλος στην πορεία της δεν ήταν καθόλου αναμμένο όταν επιχείρησε την στροφή. Το επόμενο ζήτημα πραγματικών γεγονότων που χρειάζεται να αποφασισθεί, πέραν δηλαδή του τί χρώμα είχαν οι φωτεινοί σηματοδότες για την πορεία των δύο ενεχόμενων οδηγών, είναι ποια ήταν η οδηγική τους συμπεριφορά εντός της διασταύρωσης προς αποφυγήν της σύγκρουσης. Ως προς αυτό το ζήτημα, είναι δεδομένο ότι ο Ενάγων χάραξε επί της οδού ίχνη τροχοπέδησης πέριξ των 10 μέτρων. Τούτο αποτελεί πραγματική μαρτυρία της σκηνής, την οποία κατέγραψε ο ΜΕ1 στο σχέδιο (Τεκμήριο 1), χωρίς ποτέ να αμφισβητηθεί από την Υπεράσπιση. Φαίνεται μάλιστα ότι τα φρένα που πάτησε ο Ενάγων, χαράσσοντας αυτά τα ίχνη επί της οδού, ήταν τόσο αποτελεσματικά στο να ανακόψουν την πορεία του, ώστε η τελική θέση του οχήματός του να ήταν ακριβώς δίπλα από το σημείο που τέλειωναν τα ίχνη τροχοπέδησης και τούτο ήταν μέσα στην άμεση προέκταση της λωρίδας του. Δεν σύρθηκε σε πιο μακρινή απόσταση ή σε άλλη λωρίδα κυκλοφορίας το δικό του όχημα. Δεν φάνηκε να καθυστέρησε ο ίδιος στο να λάβει αποφευκτικά μέτρα. Απεναντίας, η Γ. Ζένιου δεν άφησε κανένα ίχνος τροχοπέδησης, ούτε δήλωσε στη μαρτυρία της ενώπιον του Δικαστηρίου να έλαβε κάποιο μέτρο αποφυγής της σύγκρουσης. Η Μ.Υ. 3 αντεξεταζόμενη παραδέχθηκε ότι το αυτοκίνητο του Ενάγοντα δεν το είδε πριν από την σύγκρουση, ενώ εκείνος την είχε δει να βρίσκεται σε στάση αναμονής, αλλά αιφνιδιάστηκε από την κίνησή της για στροφή. Το επίκεντρο των ζημιών στο όχημα της ΜΥ3, το ότι δηλαδή αυτές ήταν πάνω στον τροχό του συνοδηγού της και όχι στο πίσω μέρος του αυτοκινήτου της, φανερώνει ότι πράγματι ο Ενάγων έλαβε τα μέτρα αποφυγής σε χρόνο που η ΜΥ3 άρχισε να παρεμβάλλεται στην πορεία του και όχι μετά που η ίδια είχε διαγράψει πλήρως την κίνησή της για δεξιά. ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΤΟΥ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑΤΟΣ. Στις 8.11.2011 και περί ώρα 9 μ.μ., ο Ενάγων οδηγούσε στη δεξιά λωρίδα της Λεωφ. Παντελή Κατελάρη με κατεύθυνση από Λακατάμεια προς Στρόβολο (βλ. την πορεία Β στο Τεκμήριο 1 και αντίστοιχα την πορεία Α στο Τεκμήριο 13). Καθώς προσέγγιζε την ελεγχόμενη από φώτα τροχαίας συμβολή της οδού Παντελή Κατελάρη με τη Λεωφ. Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ', με ταχύτητα περί τα 45 χιλιόμετρα την ώρα, ο φωτεινός σηματοδότης που έλεγχε την πορεία του ήταν πράσινος και μεταβλήθηκε σε κίτρινο την ώρα που αυτός έφτασε σε απόσταση 3 έως 4 μέτρα πριν από τη γραμμή του αλτ ως η πορεία του. Εισήλθε στη διασταύρωση με ευθεία πορεία, χωρίς να ελαττώσει ταχύτητα. Τότε είδε το όχημα που οδηγούσε η XXXXX Ζένιου και το οποίο καλύπτετο κατά τον ουσιώδη χρόνο από ασφάλιση ευθύνης έναντι τρίτου με την Εναγόμενη ασφαλιστική εταιρεία, να εισέρχεται στη διασταύρωση εξ αντιθέτου, από τη Λεωφ. Αρχ. Μακαρίου Γ' από Στρόβολο και να διενεργεί στροφή δεξιά ως η πορεία της, κατευθυνόμενη προς Παλαιά Λακατάμεια (ως η πορεία Α στο Τεκμήριο 1 και ως η πορεία Ε στο Τεκμήριο 13), παρεμβάλλοντας το όχημά της στην πορεία του Ενάγοντος και ανακόπτοντας τη δική του ελεύθερη ευθεία πορεία. Αμέσως ο Ενάγων εφάρμοσε τα φρένα του αυτοκινήτου και χάραξε επί του οδοστρώματος ίχνη τροχοπέδησης μήκους 10 μέτρων (βλ. το σημείο Β1 στο Τεκμήριο 1) μέχρι το σημείο σύγκρουσης «Χ» (βλ. Τεκμήριο 1), αλλά η σύγκρουση δεν αποφεύχθηκε. Το όχημα του Ενάγοντος ακινητοποιήθηκε δίπλα στο σημείο Χ στην τελική θέση Β2, ενώ το όχημα που οδηγούσε η XXXXX Ζένιου μετατοπίστηκε προς τη λωρίδα κυκλοφορίας όπου επιχειρούσε να εισέλθει, με τελική θέση Α1. Η Λεωφ. Αρχ. Μακαρίου Γ΄ με κατεύθυνση από Στρόβολο ως φαίνεται στο Τεκμήριο 1 χωρίζεται σε τρεις λωρίδες κυκλοφορίας. Για τις πρώτες δύο λωρίδες από αριστερά, ο φωτεινός σηματοδότης είναι ρυθμισμένος ως φαίνεται η πορεία Β επί του Τεκμηρίου 13. Για την τρίτη λωρίδα, δηλαδή τη δεξιά λωρίδα όπου οδηγούσε η XXXXX Ζένιου με πορεία Α στο Τεκμήριο 1, αντιστοιχούσε η πορεία Ε στο Τεκμήριο 13, η οποία ρυθμιζόταν ξεχωριστά από βέλος για κατεύθυνση δεξιά. Το πράσινο χρώμα στη λωρίδα που ρυθμιζόταν με το βέλος για δεξιά στροφή, άναβε σε χρόνο κατά τον οποίο ήταν κόκκινος ο φωτεινός σηματοδότης για ευθεία πορεία από τις άλλες δύο λωρίδες εξ αριστερών της XXXXX Ζένιου. Έσβηνε το πράσινο βέλος δεξιά, άναβε κόκκινο για 2 δευτερόλεπτα για τις λωρίδες αριστερά, άναβε κόκκινο και κίτρινο μαζί για άλλα 2 δευτερόλεπτα για εκείνες τις λωρίδες και αμέσως μετά ξεκινούσε πράσινο χρώμα για 51 δευτερόλεπτα για εκείνες ενώ συνέχιζε να είναι σβηστό το βέλος για δεξιά στροφή ως η πορεία της Γ. Ζένιου. Μετά το πράσινο άναβε κίτρινο για 3 δευτερόλεπτα (μεταξύ 52ου και 54ου δευτερολέπτου) και κόκκινο για άλλα 22 δευτερόλεπτα (από 55ο έως 78ο ) και τότε ξανάναβε το πράσινο βέλος για την πορεία της Γ. Ζένιου. Καθ' ον χρόνο η XXXXX Ζένιου εισήλθε στη διασταύρωση και απέκοψε την ελεύθερη πορεία του Ενάγοντος, το βέλος για στροφή δεξιά ως η πορεία «Α» αυτής, δεν ήταν αναμμένο πράσινο. Αυτή επιχείρησε την στροφή δεξιά, όταν είδε ότι άναψε το κίτρινο χρώμα στο φωτεινό σηματοδότη για τα οχήματα στις δύο διπλανές της λωρίδες εξ αριστερών της, επί της Λεωφ. Μακαρίου (ήτοι στο 52ο δευτερόλεπτο της ρύθμισης ως το Τεκμήριο 13), ο οποίος σηματοδότης όμως έλεγχε μόνο την πορεία οχημάτων που θα είχαν ευθεία πορεία και για τα οποία δεν υπήρχε ο κίνδυνος να παρεμβάλλονταν στην πορεία του Ενάγοντος. Επομένως, η δεξιά στροφή που διενήργησε η Γ. Ζένιου δεν ήταν επιτρεπτή βάσει των φωτεινών σηματοδοτών κατά το χρόνο που διενεργήθηκε, ούτε αναμενόμενη από τον Ενάγοντα, ο οποίος αν και αιφνιδιάστηκε, εντούτοις έλαβε μέτρα αποφυγής της σύγκρουσης πατώντας τα φρένα του. Ουδέν μέτρο αποφυγής της σύγκρουσης έλαβε η Γ. Ζένιου. Νομική πτυχή και εκτίμηση Δικαστηρίου αναφορικά με την ευθύνη. Η αγωγή κατά των Εναγομένων, οι οποίοι αποτελούν ασφαλιστική εταιρεία, έχει ως βάση της τη διάπραξη του αστικού αδικήματος της αμέλειας. Η ασφαλιστική εταιρεία, σε τέτοιου είδους αγωγή, υποκαθιστά τον ασφαλισμένο οδηγό (βλ. το άρθρο 16Α

(1)του Ν.96(Ι)/2000).[3] Η αμέλεια είναι ζήτημα πραγματικό και όχι θεωρητικό. Εξετάζεται σε κάθε περίπτωση η γενεσιουργός αιτία και ό,τι πραγματικά επέδρασε στην πρόκληση του δυστυχήματος (βλ. Κυριάκου ν. Κανάρη

(1997)1 ΑΑΔ 1436). Το κριτήριο που εφαρµόζεται σε υποθέσεις οδικής αμέλειας είναι αντικειµενικό και οι παράµετροι του αναφέρονται στη συµπεριφορά ενός συνετού και σώφρονα οδηγού, όχι του τέλειου οδηγού (Σωκράτους v Αστυνοµίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 1). Όπως αναφέρθηκε στην υπόθεση Αλεξάνδρου v. Λεβέντη

(1996)1 Α.Α.Δ. 420: "το κριτήριο για τον καθορισµό της αµέλειας είναι καθολικό και απρόσωπο. Η αµέλεια κρίνεται αντικειµενικά µε γνώµονα τις αντιδράσεις ενός συνετού οδηγού, ο οποίος χρησιµοποιεί το δρόµο λελογισµένα και µε συναίσθηση ευθύνης για την ασφάλεια των άλλων που χρησιµοποιούν το δρόµο". Το καθήκον φροντίδας και µέριµνας οφείλεται σε κάθε πρόσωπο που κατά λογική πρόβλεψη µπορεί να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού (βλ. Σωκράτους ανωτέρω). Η αμέλεια ως πραγµατικό γεγονός συνίσταται στην παράλειψη επίδειξης εύλογης προσοχής κάτω από τις συγκεκριµένες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης (Φοινικαρίδης v Γεωργίου

(1991)1 Α.Α.Δ 475). Εφόσον η πιθανότητα αντιμετώπισης κινδύνου στο δρόμο είναι εύλογα εμφανής, η παράλειψη λήψης μέτρων προφύλαξης συνιστά αμέλεια (βλ., μεταξύ άλλων, Elpiniki Panayiotou v. Georghios Kyriacou Mavrou

(1970)1 CLR 215). Η απόφραξη του δρόμου από οδηγό αυτοκινήτου υποδηλώνει γενικά παράλειψη εκπλήρωσης του καθήκοντος προς άλλα άτομα τα οποία χρησιμοποιούν το δρόμο. Οι οδοί είναι μέσο διάβασης και όχι στάθμευσης. Το ότι η απόφραξη του δρόμου από οδηγό αυτοκινήτου συνιστά πράξη η οποία μπορεί να στοιχειοθετήσει αμέλεια αναγνωρίζεται ευθέως στην Αγγλική απόφαση Rouse v. Squires and Others [1973] 2 All E.R. 903. Χρειάζεται, ασφαλώς, να αποδεικνύεται η αιτιώδης συνάφεια µεταξύ της αμέλειας του ενεχόμενου οδηγού και της ζηµιάς που προκλήθηκε, η οποία αποτελεί το αντικείµενο της δίκης (Χριστοδούλου v Γρηγορίου

(1989)1 Ε Α.Α.Δ 178). Στην Τσολάκης ν. Ανδρέου

(2007)1 Α.Α.Δ. 129 τέθηκε η γενική αρχή ότι η υπέρβαση του ορίου ταχύτητας δεν αποτελεί από µόνη της αμέλεια, εκτός εάν η υπέρβαση αυτή, συνδυαζόµενη µε άλλα γεγονότα και περιστάσεις, οδηγεί σε τέτοια κατάληξη. Εάν ένας οδηγός βρεθεί αντιμέτωπος με κίνδυνο στο δρόμο, ο οποίος δημιουργεί μια διλημματική κατάσταση για τον ίδιο, οι πράξεις του εν λόγω οδηγού δεν πρέπει να κρίνονται μικροσκοπικά. Ένα εσφαλμένα μέτρο που λαμβάνεται από ένα οδηγό κάτω από την αγωνία της σύγκρουσης δεν συνιστά κατ΄ ανάγκη αμέλεια (βλ. Ioannou and another v. Michaelides

(1966)1 CLR 235, Adamis and another v. Eracleous

(1982)1 CLR 746, 750. 751, Georgiades v. HadjiSavva

(1984)1 CLR 597, Roussou v. Aristodemou

(1989)1CLR12, Δημητρίου ν. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση 6295/20.6.97, Κωνσταντίνου ν. Φιλίππου

(1991)1 ΑΑΔ 1110, Κυριάκου ν. Φιλίππου

(1982)1 ΑΑΔ 642, Παπαχριστοδούλου ν. Χ''Νεοφύτου

(1991)1 ΑΑΔ 426, Κασιέρη κ.ά. ν. Κυριάκου, Πολιτική Έφεση 9049/29.9.97 και Ξυπτερά ν. Κυπριανού, Πολιτική Έφεση 9250/16.12.97). Η αμέλεια συναρτάται με την

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.