← Κύπρος

ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ν. ΙΩΑΝΝΟΥ κ.α., Αρ. Αγωγής: 6245/2013, 17/5/2021

ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ν. ΙΩΑΝΝΟΥ κ.α., Αρ. Αγωγής: 6245/2013, 17/5/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2021:A274 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Λ. ΛΟΪΖΟΥ, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 6245/2013 Μεταξύ: XXXXX (XXXXX) ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ Eνάγουσα και

  1. XXXXX ΙΩΑΝΝΟΥ
  2. PRIME INSURANCE CO LTD Eναγόμενοι Ημερομηνία: 17 Μαΐου 2021 Εμφανίσεις Για την Ενάγουσα: κα Χ. Μαυρονικόλα για ΜΑΥΡΟΝΙΚΟΛΑΣ & ΣΙΑ Δ.Ε.Π.Ε.. Για τους Εναγόμενους: κα Χ. Μιτσίδου για Λ. ΠΑΠΑΦΙΛΙΠΠΟΥ & ΣΙΑ Δ.Ε.Π.Ε. ΑΠΟΦΑΣΗ Εισαγωγή - Δικογραφημένες θέσεις: Αντικείμενο της παρούσας αγωγής είναι η αξίωση της Ενάγουσας εναντίον των Εναγομένων για γενικές και ειδικές αποζημιώσεις σε σχέση με κατ' ισχυρισμό σωματικές βλάβες και ζημιές τις οποίες υπέστη συνεπεία τροχαίου ατυχήματος, το οποίο επισυνέβη στις 28/01/
  3. Σύμφωνα με τις δικογραφημένες λεπτομέρειες σωματικών βλαβών, η Ενάγουσα υπέστη κάκωση κεφαλής με εγκεφαλική διάσειση, θλάση αυχένα και οσφύος, θλάση και κακώσεις γονάτων. Δικογραφείται επίσης ότι κατά τον έλεγχο μαγνητικής τομογραφίας που έγινε στο αριστερό γόνατο ο έσω μηριαίος κόνδυλος παρουσίαζε ήπιες αλλοιώσεις χονδροπάθειας και στο δεξί γόνατο παρατηρήθηκαν αλλοιώσεις χονδροπάθειας με εστιακή αλλοίωση του σήματος των χόνδρων. Ως αποτέλεσμα των τραυμάτων της, η Ενάγουσα υποβλήθηκε σε αρθροσκοπική αποκατάσταση στο αριστερό γόνατο. Δικογραφείται επίσης ότι ένεκα των σοβαρών τραυματισμών που έχει υποστεί συνεπεία του ατυχήματος η Ενάγουσα, αυτή ταλαιπωρείται με πόνους, αδυναμία, ακαμψία στα γόνατα της επί καθημερινής βάσης και σαν αποτέλεσμα έχει απωλέσει βασικές ανέσεις και απολαύσεις της ζωής. Περαιτέρω, δικογραφείται ότι θα αναγκαστεί μελλοντικά να υποβληθεί στην ίδια χειρουργική επέμβαση αρθροσκοπικής αποκατάστασης στο δεξί της γόνατο η οποία θα της προκαλέσει περαιτέρω πόνο, ταλαιπωρία και έξοδα. Στην αντίπερα όχθη, οι Εναγόμενοι στην Έκθεση Υπεράσπισης που καταχώρησαν αρνούνται τις λεπτομέρειες σωματικών βλαβών της Ενάγουσας καθώς και των ειδικών ζημιών που αξιώνει. Περαιτέρω, ισχυρίζονται ότι οι εν λόγω σωματικές βλάβες είναι διογκωμένες και/ή προϋπήρχαν του επίδικου ατυχήματος και/ή δεν οφείλονται σε αυτό και/ή είναι απομακρυσμένες και/ή κατασκευασμένες και/ή η Ενάγουσα δεν έκανε τις απαραίτητες ενέργειες προς αποφυγή ή περιορισμό της ζημιάς της και/ή συνέτεινε με τη συμπεριφορά της στη ζημιά της. Παραδεκτά γεγονότα: Κατά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας δηλώθηκε ως παραδεκτό γεγονός ότι την ευθύνη για το επίδικο τροχαίο ατύχημα φέρει ο Εναγόμενος
  4. Παραδεκτές επίσης έγιναν και οι ειδικές ζημιές που αξιώνονται από την Ενάγουσα πλην του ποσού που αξιώνεται ως απώλεια απολαβών, συνολικού ύψους €
  5. Κοινώς αποδεκτά και μη αμφισβητούμενα γεγονότα: Πέραν από τα παραδεκτά γεγονότα τα οποία ρητά δηλώνονται ως τέτοια, είναι επιτρεπτή και η εξαγωγή ευρημάτων, χωρίς να αξιολογηθούν σχετικά οι μάρτυρες, επί γεγονότων που εμφανίζονται μη αμφισβητούμενα δια των χειρισμών των διαδίκων κατά την ακρόαση.[1] Άλλωστε, η ανάγκη αξιολόγησης μαρτυρίας υφίσταται, όπου παρουσιάζονται διιστάμενες εκδοχές επί των επίδικων γεγονότων και το Δικαστήριο προβαίνει σε αξιολόγηση των εκατέρωθεν εκδοχών, ώστε να καταλήξει σε ευρήματα γεγονότων.[2] Περαιτέρω, ως είναι νομολογημένο,[3] η απόδειξη μέσω των δικογράφων ή των παραδοχών του αντιδίκου συνιστά ένα παραδεκτό τρόπο απόδειξης ισχυρισμών και όταν ένας ισχυρισμός γίνεται παραδεκτός στα δικόγραφα, αυτός παύει να συνιστά αμφισβητούμενο και επίδικο θέμα για την υπόθεση και δεν χρειάζεται να αποδειχθεί με την προσκόμιση μαρτυρίας κατά την ακρόαση. Από την εκατέρωθεν ανταλλαχθείσα δικογραφία ως επίσης και από την μαρτυρία που προσκομίσθηκε εκατέρωθεν κατά την ακρόαση διαφάνηκε ότι τα ακόλουθα συνιστούν κοινώς αποδεκτά και μη αμφισβητούμενα γεγονότα: (α) Η Ενάγουσα ήταν συνεπιβάτιδα σε όχημα το οποίο συγκρούστηκε στις 28/01/2011 με το όχημα του Εναγόμενου 1 στον δρόμο Τροόδους - Λευκωσίας. (β) Κατά τον ουσιώδη ως προς την παρούσα αγωγή χρόνο, το όχημα του Εναγόμενου 1 ήταν ασφαλισμένο στην ασφαλιστική εταιρεία Interlife Insurance. Η Εναγόμενη 2 ανέλαβε όλες τις εργασίες της Interlife Insurance και όλα τα ασφαλιστικά συμβόλαια μεταξύ των οποίων και το συμβόλαιο κάλυψης του οχήματος του Εναγόμενου 1 το οποίο βρισκόταν σε ισχύ κατά την ημέρα του επίδικου ατυχήματος. (γ) Η Ενάγουσα ως αποτέλεσμα του επίδικου τροχαίου ατυχήματος υπέστη τραυματισμό μαλακών μορίων στο πρόσωπο, θλάση αυχένα και οσφύος καθώς επίσης και τραυματισμό στα γόνατα μετά από κτύπημα των γονάτων της στο ταμπλό του οχήματος στο οποίο η Ενάγουσα επέβαινε.[4] (δ) Στις 30/4/2012 η Ενάγουσα υπεβλήθη σε μαγνητική τομογραφία Αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης (ΑΜΣΣ) καθώς επίσης και σε μαγνητική τομογραφία δεξιού και αριστερού γόνατος. (ε) Στις 2/10/2012 η Ενάγουσα υπεβλήθη σε αρθροσκόπηση του αριστερού γόνατος. (στ) Στις 21/4/2015 η Ενάγουσα υπεβλήθη σε νέα μαγνητική τομογραφία δεξιού και αριστερού γόνατος. (ζ) Η Ενάγουσα έλαβε άδεια ασθενείας τις ακόλουθες περιόδους: 28/1/2011 μέχρι 4/2/2011, 5/2/2011 μέχρι 13/3/2011, 2/10/2012 μέχρι 2/11/2012 και 3/11/2012 μέχρι 16/11/
  6. Για τα πιο πάνω προβαίνω σε ανάλογα ευρήματα. Προσαχθείσα Μαρτυρία: Προς απόδειξη της υπόθεσης της η Ενάγουσα παρουσίασε δύο μάρτυρες. Πρώτος μάρτυρας για την πλευρά της Ενάγουσας ήταν η ίδια (ΜΕ1) και ο δεύτερος και τελευταίος μάρτυρας ήταν ο Δρ. XXXXX Τρυφωνίδης, ορθοπαιδικός χειρούργος (ΜΕ2). Για την πλευρά των Εναγομένων έδωσε μαρτυρία ο κ. Δρ. XXXXX Αντωνίου, Ορθοπαιδικός χειρούργος - Τραυματολόγος (ΜΥ1). Δεν θα παραθέσω με λεπτομέρεια τα όσα κατέθεσε ο κάθε μάρτυρας στο Δικαστήριο αφού το σύνολο της μαρτυρίας βρίσκεται καταγεγραμμένο στα πρακτικά της διαδικασίας και το έχω κατά νου. Για σκοπούς πληρότητας της απόφασης μου θα περιοριστώ σε μια συνοπτική αναφορά στη μαρτυρία που παρουσιάστηκε και, ειδικότερα, στα σημεία που έκρινα ως σημαντικά για την απόφαση μου επί των επίδικων θεμάτων ή που έκρινα ως σημαντικά για σκοπούς αξιολόγησης πάντοτε σε συνάρτηση με τα επίδικα θέματα. ΜΕ1: Η ΜΕ1 κατέθεσε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασης της. Ανέφερε ότι είναι 38 ετών ενώ κατά την ημερομηνία του επίδικου τροχαίου ατυχήματος ήταν 28 χρονών. Κατά τη σύγκρουση κτύπησε το κεφάλι της στο μπροστινό γυαλί του αυτοκινήτου και τα γόνατα της κτύπησαν με δύναμη στο ταμπλό του αυτοκινήτου. Τόσο το γυαλί όσο και το ταμπλό του αυτοκινήτου έσπασαν από το κτύπημα. Μετά το ατύχημα μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείο όπου εξετάστηκε την ίδια μέρα από την Δρ. Ε. Ιωάννου, Ιατρό των Πρώτων Βοηθειών και όπου διαπιστώθηκαν τραύματα μαλακών μορίων στο πρόσωπο, τραυματισμοί στο μέτωπο, διάσειση και κεφαλαλγία καθώς επίσης και στα γόνατα της. Η ίδια ανέφερε στη γιατρό ότι ζαλιζόταν πολύ και ότι πονούσε το κεφάλι και τον αυχένα της καθώς επίσης και τη σπονδυλική στήλη και τα γόνατα της. Ανέφερε ότι υποβλήθηκε σε ακτινολογικό έλεγχο του κρανίου, της αυχενικής και οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης και των γονάτων της, της έδεσαν τα γόνατα της και της είπαν να φορέσει κολλάρο. Της δόθηκε επίσης συνταγή για αντιφλεγμονώδη και παυσίπονα καθώς και άδεια ασθενείας από 28/1/11 μέχρι 4/2/11 η οποία παρατάθηκε στη συνέχεια μέχρι 13/3/
  7. Κατέθεσε αντίγραφο ιατρικού πιστοποιητικού από την Δρ. Ε. Ιωάννου ως Τεκμήριο
  8. Στη συνέχεια, ανέφερε ότι ξεκίνησε φυσιοθεραπείες και έπαιρνε τα φάρμακα που της συνέστησαν στο νοσοκομείο αλλά συνέχισε να έχει έντονους πόνους οπότε επισκέφθηκε τον Δρ. XXXXX Νησιώτη στον οποίο ανέφερε ότι είχε ζαλάδες, ημικρανίες και πονοκεφάλους και ότι πονούσε τον αυχένα της και δεν μπορούσε να κινήσει ελεύθερα το κεφάλι της χωρίς να πονά. Ανέφερε επίσης ότι πονούσε πολύ τα γόνατα της και με τεράστια δυσκολία σηκωνόταν από το κρεβάτι. Ο Δρ. Νησιώτης της έδωσε μυοχαλαρωτικά και αναλγητικά και τις συνέστησε να φορεί ειδικές κάλτσες για να ηρεμήσει η φλεγμονή, να σταματήσει της φυσιοθεραπείες μέχρι να περάσει η οξεία φάση και να ξαναξεκινήσει μετά. Παρουσίασε αντίγραφο ιατρικού πιστοποιητικού του Δρ. Νησιώτη ημερομηνίας 23/2/11 ως Τεκμήριο
  9. Περαιτέρω, ανέφερε ότι ακολούθησε τις συμβουλές του Δρ. Νησιώτη αλλά συνέχισε να υποφέρει από φρικτούς πόνους στα γόνατα. Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι δεν μπορούσε να σταθεί πολλή ώρα γιατί είχε συνεχή πόνο, δεν μπορούσε να ανέβει σκάλες τις οποίες ανέβαινε με μεγάλη δυσκολία και ταλαιπωρία κρατώντας ένα ένα τα πόδια της και στηριζόμενη στο κάγκελο, δεν μπορούσε να τρέξει, να ανέβει ανήφορο και ένιωθε τα γόνατα της να έχουν αστάθεια, τα άκουγε να «τσακρούν» και είχε πολύ πόνο με κάθε της κίνηση. Επίσης ήταν αδύνατον να γονατίσει και να κάτσει στο έδαφος και δεν μπορούσε να σηκώσει βάρος γιατί είχε πόνους στη μέση της. Ακολούθως, αναφέρθηκε στην υποβολή της σε μαγνητική τομογραφία της Αυχενικής Μοίρας της σπονδυλικής στήλης και των δύο γονάτων στις 20/4/2012 και κατέθεσε ως Τεκμήριο 3 αντίγραφο της έκθεσης της Δρ. XXXXX Κούρρη, Ακτινοδιαγνώστρια. Ανέφερε ότι στις 12/5/2011 επισκέφθηκε το Γενικό Νοσοκομείο και εξετάστηκε από τον Δρ. Μ. Τρυφωνίδη αντίγραφο του πιστοποιητικού του οποίου κατέθεσε ως Τεκμήριο
  10. Στη συνέχεια, ανέφερε ότι σιγά σιγά ο πόνος του αυχένα και της μέσης άρχισε να υποχωρεί αλλά τα γόνατα της δεν παρουσίασαν καμία βελτίωση παρά τα φάρμακα που έπαιρνε και τις φυσιοθεραπείες που έκανε. Τον Ιούνιο του 2012 επισκέφθηκε εκ νέου των Δρ. Νησιώτη και του ανέφερε τα προβλήματα που συνέχισε να έχει με τα γόνατα της και κυρίως με το αριστερό της γόνατο που είχε, όπως ανέφερε, τεράστια αστάθεια, αδυναμία και πόνο. Ανέφερε ότι της έδωσε ξανά αντιφλεγμονώδη και μαγνήσιο, της έδωσε αναρρωτική για δέκα μέρες και της συνέστησε να αρχίσει γυμναστική και κολύμπι για ενδυνάμωση του αυχένα και της οσφύος. Παρουσίασε αντίγραφο ιατρικού πιστοποιητικού του Δρ. Νησιώτη ημερομηνίας 6/6/12 ως Τεκμήριο
  11. Στη συνέχεια, ανέφερε ότι στις 22/6/2012 επισκέφθηκε τον Δρ. Κατσιφαράκη ο οποίος της είπε ότι έχει τραυματική επιγονατιδομηριαία και στα δύο γόνατα και ότι η επιβάρυνση της σπονδυλικής στήλης ήταν τεράστια και της συνέστησε να υποβληθεί σε χειρουργική αρθροσκόπηση και στα δύο γόνατα. Παρουσίασε αντίγραφο ιατρικού πιστοποιητικού του Δρ. Κατσιφαράκη ημερομηνίας 22/6/12 ως Τεκμήριο
  12. Λόγω του ότι συνέχιζε να πονά επισκέφθηκε ξανά τον Δρ. Τρυφωνίδη ο οποίος της είπε ότι ο μόνος τρόπος για να νιώσει καλύτερα ήταν να κάνει επέμβαση για αρθροσκοπική αποκατάσταση και στα δύο γόνατα και υποβλήθηκε στη σχετική επέμβαση στις 2/10/2012 στο αριστερό γόνατο. Σύμφωνα με την ίδια, από την επέμβαση έχει υποστεί περαιτέρω πόνο και ταλαιπωρία, αφού για ένα μήνα δεν μπορούσε να περπατήσει και όταν ανάρρωσε δεν είδε καμία διαφορά στον πόνο, τη δυσκαμψία και την αστάθεια του αριστερού της γόνατου. Η μόνη διαφορά που είδε ήταν ότι σταμάτησε να τρίζει το γόνατο της με την κάθε της κίνηση. Ακολούθως, αναφέρθηκε στη νέα μαγνητική τομογραφία στην οποία υποβλήθηκε στις 21/4/2015 και στα δύο γόνατα γιατί, όπως ανέφερε, συνέχισε να έχει τα ίδια προβλήματα και τα συμπτώματα δεν υποχωρούσαν και κατέθεσε ως Τεκμήριο 10 αντίγραφο της έκθεσης της Δρ. Κούρρη με το πόρισμα της από την μαγνητική τομογραφία. Ανέφερε επίσης ότι λόγω του ότι ο πόνος και τα προβλήματα που είχε με τα γόνατα της δεν υποχωρούσαν, τον Μάϊο του 2015 επισκέφθηκε τον Δρ. XXXXX Κυνηγό ο οποίος της ανέφερε ότι έχει δημιουργηθεί μετατραυματική αρθρίτιδα στα γόνατα της και της συνέστησε να λαμβάνει γλουκοσαμίνη. Παρουσίασε αντίγραφο ιατρικού πιστοποιητικού του Δρ. Κυνηγού ημερομηνίας 8/6/15 ως Τεκμήριο
  13. Στη συνέχεια, στις 12/8/2016 επισκέφθηκε εκ νέου το Γενικό Νοσοκομείο όπου την εξέτασε ο Δρ. XXXXX Σιαλχούπ, Ορθοπαιδικός Χειρούργος, και σύμφωνα με την ίδια, επιβεβαίωσε αυτά που του ανέφερε, ότι δηλαδή υπάρχει χωλότητα και δυσκαμψία στα γόνατα της. Παρουσίασε αντίγραφο ιατρικού πιστοποιητικού του Δρ. Σιαλχούπ, ημερομηνίας 12/8/16 ως Τεκμήριο
  14. Επίσης, ανέφερε ότι κατά τον χρόνο του ατυχήματος μέχρι και σήμερα εργάζεται στο Ιστοπαθολογικό Εργαστήριο του νοσοκομείου και ότι μετά από το ατύχημα ζήτησε από την προϊστάμενη της και την απάλλαξε από κάποια από τα καθήκοντα της όπως τη μεταφορά χημικών στο εργαστήριο χωρίς όμως να επηρεαστεί ο μισθός της καθότι συμπληρώνει τις ώρες της με άλλες εργασίες και καθήκοντα. Ανέφερε επίσης ότι λόγω των τραυματισμών που έχει υποστεί ταλαιπωρείται με πόνους, αδυναμία και δυσκαμψία στα γόνατα της επί καθημερινής βάσεως και σαν αποτέλεσμα έχει απωλέσει βασικές ανέσεις και απολαύσεις της ζωής. Ανέφερε επίσης ότι από το ατύχημα μέχρι και σήμερα είναι αναγκασμένη να φοράει ορθοπεδικά παπούτσια και μετά από συστάσεις των γιατρών που την είδαν κατά καιρούς αναγκάζεται κάθε έξι μήνες να λαμβάνει γλουκοσαμίνη, μυοχαλαρωτικά και παυσίπονα για να μην υποφέρει. Περαιτέρω, ανέφερε ότι η σύσταση των γιατρών της είναι όπως μελλοντικά υποβληθεί στην ίδια χειρουργική επέμβαση αρθροσκοπικής αποκατάστασης και στο δεξί της γόνατο η οποία θα της προκαλέσει περαιτέρω πόνο, ταλαιπωρία και έξοδα. Αντεξεταζόμενη, συμφώνησε ότι από το 2012 που έγινε η αρθροσκόπηση στο αριστερό της γόνατο, η νέα μαγνητική τομογραφία έλαβε χώρα σχεδόν τρία χρόνια αργότερα, δηλαδή το έτος
  15. Όταν της επισημάνθηκε ότι από το 2012 που έκανε την αρθροσκόπηση και ενώ όπως η ίδια ανέφερε δεν είδε διαφορά από την επέμβαση αναζήτησε βοήθεια ξανά 3 χρόνια μετά, ανέφερε ότι δεν σημαίνει ότι δεν πήγαινε σε γιατρό, ότι πάει κάθε χρόνο και ότι δεν τα κρατάει σχετικά έγγραφα πλέον. Περαιτέρω, αντεξεταζόμενη ανέφερε ότι οι γιατροί της της είπαν ότι σε 10 χρόνια μπορεί να χρειαστεί αλλαγή γονάτου και της είπαν να ξεκινήσει ενέσεις αλλά προς το παρόν το αποφεύγει γιατί είναι πολύ ενεργητικό άτομο. Ερωτηθείσα για την επέμβαση στην οποία υποβλήθηκε ανέφερε ότι αυτή διήρκησε περίπου 3 ώρες και ότι βγάζουν δύο τρύπες στο γόνατο, δεξιά και αριστερά χωρίς να ανοίγουν το γόνατο. Περαιτέρω, σε σχέση με τη νέα μαγνητική τομογραφία στην οποία υποβλήθηκε το 2015, ανέφερε ότι ήταν η ίδια που ζήτησε να υποβληθεί σε νέα μαγνητική τομογραφία. Ανέφερε επίσης ότι ξυπνά το πρωί να πάει στη δουλειά της και νιώθει ότι της μπήγουν βελόνες και ότι βάζει πάγο και κρέμες για να πάει στη δουλειά της. Σε ότι αφορά τις ενέσεις ανέφερε ότι είναι οι γιατροί Γκασσάντ, Κυνηγός και Τρυφωνίδης που της είπαν να αρχίσει αυτές τις ενέσεις και ερωτηθείσα γιατί ο Δρ. Γκασσάντ δεν αναφέρει κάτι τέτοιο στο πιστοποιητικό του η ίδια ανέφερε ότι δεν έχουν ούτε τον χρόνο ούτε την πολυτέλεια να γράψουν κάτι τέτοιο. Σε σχετική ερώτηση που της υποβλήθηκε ανέφερε ότι η μόνη λύση είναι οι ενέσεις τις οποίες προσπαθεί να αποφύγει και ερωτηθείσα ως προς το γιατί δεν ακολουθεί αυτή τη θεραπεία ανέφερε ότι ο λόγος είναι ότι τη συγκεκριμένη θεραπεία την ακολουθείς δύο φορές τον χρόνο, είναι ένα υγρό που σου βάζουν στο γόνατο και βοηθά στην κίνηση των γονάτων και δεν κάνει κάτι θεραπευτικό απλά είναι για τον πόνο. Σε επιπρόσθετη ερώτηση που της υποβλήθηκε ως το γιατί αφού όπως η ίδια αναφέρει πονά τόσο και της λένε οι γιατροί της ποια είναι η λύση, η ίδια επιλέγει να μην την ακολουθεί ανέφερε ότι ακολουθεί όλα τα άλλα, χάπια και πάγους και προσπαθεί να τις αποφύγει γιατί δεν είναι λύση και απλά περιορίζεις τον πόνο που νιώθεις καθημερινά. Περαιτέρω, σε σχετική ερώτηση που της υποβλήθηκε ως προς γιατί λαμβάνει κάθε 6 μήνες γλουκοσαμίνη, μυοχαλαρωτικά και παυσίπονα αφού σύμφωνα με την ίδια πονά κάθε μέρα ανέφερε ότι η γλουκοσαμίνη είναι ειδική θεραπεία που την παίρνεις δύο φορές τον χρόνο. Τέλος, ερωτηθείσα ως προς το κατά πόσο καταγράφηκε από οποιοδήποτε γιατρό ότι η περίπτωση της Ενάγουσας θα χρειαστεί αρθροπλαστική ανέφερε ότι ο Δρ. Κατσιφαράκης το έγραψε καθαρά και ότι της είπαν ότι μετά από 20- 30 χρόνια μπορεί να χρειαστεί να αλλάξει γόνατο και σε υποβολή ότι κανένας από τους γιατρούς της δεν υποστηρίζει κάτι τέτοιο, ανέφερε ότι γραπτώς όχι και ότι δυστυχώς δεν το έγραψε κανένας. ΜΕ2: Δεύτερος και τελευταίος μάρτυρας για την πλευρά της Ενάγουσας ήταν ο Δρ. XXXXX Τρυφωνίδης, ορθοπαιδικός χειρούργος. Ο ΜΕ2 ανέφερε κατά την κυρίως εξέταση του ότι αυτή τη στιγμή εργάζεται στο Ιατρικό Κέντρο Δικταίον και ότι το 2011 εργαζόταν στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Ανέφερε ότι η Ενάγουσα ήταν ασθενής του κατά το έτος 2011 και
  16. Αναγνώρισε τα πιστοποιητικά που εξέδωσε (Τεκμήρια 4 και 7). Ανέφερε ότι εξέτασε την Ενάγουσα για πρώτη φορά στις 4/2/11 στα εξωτερικά ιατρεία στην κλινική καταγμάτων. Του ανέφερε ότι στις 28/1/11 είχε τραυματιστεί και ότι τα γόνατα της κτύπησαν στο ταμπλό του αυτοκινήτου κάτι που σημείωσε γιατί αυτός ο τραυματισμός είναι συγκεκριμένος και είναι καταγεγραμμένος στην βιβλιογραφία ως «Dashboard injury». Ανέφερε ότι κατέγραψε επίσης ότι χτύπησε το κεφάλι και είχε τραυματισμούς στο πρόσωπο που είχε καταγραφεί από τις πρώτες βοήθειες που την αξιολόγησαν την μέρα του ατυχήματος. Ανέφερε επίσης ότι είχε διάγνωση για θλάση αυχένα, που είναι ένας από τους πιο συχνούς τραυματισμούς που βλέπουν σε τροχαία. Ερωτηθείς σε σχέση με το τι έγινε με τα γόνατα της Ενάγουσας ανέφερε ότι η διάγνωση ήταν κάκωση γονάτου τύπου σύνθλιψης, που συμβαίνει όταν προσκρούεται με κάτι άλλο το γόνατο και την παρέπεμψε για φυσικοθεραπεία. Περαιτέρω, ανέφερε ότι έχει καταγραμμένες ακόμα 2 ημερομηνίες, η πρώτη στις 12/5/11 όπου κατέγραψε ότι είχε ακόμα προβλήματα με τον αυχένα και πόνο στα γόνατα και την είδε επίσης στις 21/9/11 που ήταν η τρίτη φορά όπου κατέγραψε ότι είχε ακόμα πόνο στην περιοχή επιγονατοδιμηριαίου τμήματος του γόνατος καθώς και πόνο στην περιοχή του αυχένα και ειδικότερα στον τραπεζοειδή μυ, που βρίσκεται στο κάτω μέρος της κεφαλής προς τους ώμους και προχωρά τριγωνικά στο κάτω μέρος της πλάτης. Της συνέστησε, όπως ανέφερε, να συνεχίσει φυσικοθεραπεία. Ερωτηθείς ως προς το κατά πόσο την είδε ξανά μετά και από τη σύνταξη του Τεκμηρίου 7 ανέφερε ότι δεν έχει στο φάκελο σημείωμα δικό του αλλά είχε προβεί σε εξέταση μαγνητικής τομογραφίας στα γόνατα και αυχένα στις 30/4/12 και επειδή στην εξέταση η ακτινολόγος κατέγραψε ρήξη μηνίσκου και στο δεξί και αριστερό γόνατο και με βάση το γεγονός ότι η ασθενής είχε επιμένοντα συμπτώματα παρόλες τις θεραπείες συνέστησε σε αυτήν να προχωρήσει σε αρθροσκόπηση και την παρέδωσε στην φροντίδα του Δρ. XXXXX Βασιλείου που ήταν ο τομέας ενδιαφέροντος του για να προχωρήσει με αρθροσκοπική αποκατάσταση στο αριστερό γόνατο και μετά στο δεξί. Ανέφερε ότι γνωρίζει ότι προχώρησε η επέμβαση αυτή αλλά ότι ο ίδιος δεν ήταν παρών. Ερωτηθείς για τη διαδικασία αυτής της εγχείρησης, τον χρόνο που χρειάζεται για αποκατάσταση και τα αποτελέσματα ανέφερε ότι αυτό είναι ερώτημα που τίθεται και από τους ασθενείς τους και στο οποίο δεν έχουν απάντηση και εξαρτάται από την παθολογία που υπάρχει γιατί το τι γίνεται μέσα ως θεραπεία παίζει ρόλο στο χρόνο αποκατάστασης και εξαρτάται από το αν μπορεί να διορθωθεί ένα πρόβλημα που θα ανευρεθεί. Επίσης επεσήμανε ότι μπορεί να έχουν την μαγνητική τομογραφία ως «gold standard» υπάρχουν όμως και ψευδώς αρνητικά και θετικά ευρήματα τα οποία εξετάζονται κατά την επέμβαση για αυτό είναι έτοιμοι για όλα κατά την επέμβαση. Συμφώνησε ότι το καλύτερο σενάριο είναι η πλήρης αποκατάσταση και το χειρότερο η μη βελτίωση. Σε ότι αφορά την Ενάγουσα και ερωτηθείς εάν γνωρίζει το αποτέλεσμα της επέμβασης που έγινε ανέφερε ότι η ασθενής παρουσιάζει ακόμα πόνο όταν στέκεται, όταν ανεβοκατεβαίνει σκάλες ή σηκώνει βάρη οπόταν η αρθροσκόπηση δεν βοήθησε στο βαθμό που θα ήλπιζαν αλλά ο ίδιος δεν ήταν εκεί οπότε είναι περιορισμένα τα σχόλια που μπορεί να κάνει. Ανέφερε ότι όταν έγινε αρθροσκόπηση στο αριστερό γόνατο, ο Δρ. Βασιλείου δεν βρήκε ρήξη μηνίσκου αλλά χονδροπάθεια και μία εμβρυική μεμβράνη που έχει πολύς πληθυσμός που ονομάζεται πλίκα. Σε ότι αφορά τη χονδροπάθεια ανέφερε ότι μπορεί να δημιουργηθεί μετά από τραυματισμό ή μετά από αίμα στην άρθρωση ή μόλυνση ή ερεθισμό φλεγμονής μίας άρθρωσης και ο οργανισμός αντιδρά με τέτοιο τρόπο που φθείρεται το τρανό/χόνδρος και προοδευτικά αναμένουν να προοδεύει. Στην περίπτωση της Ενάγουσας ανέφερε ότι φαίνεται να έχει επηρεαστεί ο αρθρικός χόνδρος ως μετατραυματική χονδροπάθεια λόγω της σύνθλιψης και του τραυματισμού που επήλθε από το χτύπημα στο ταμπλό του αυτοκινήτου και αυτό, όπως ανέφερε, το βασίζει στο ότι πριν το ατύχημα δεν είχε συμπτώματα στα γόνατα η ενάγουσα. Σε ότι αφορά τη διαχείριση του πόνου μετά από επέμβαση ανέφερε ότι αυτή βασίζεται στη φυσιοθεραπεία και άσκηση και ότι ο ίδιος αυτά συνέστησε στην Ενάγουσα. Ανέφερε ότι υπάρχουν και σκευάσματα που μπορούν να δοθούν όπως γλουκοσαμίνη και χονδροϊτίνη αλλά η επιστημονική τεκμηρίωση δεν είναι υψηλού βαθμού αλλά σαν γενική παραδοχή δίδεται ευρέως λέγοντας ότι δεν είναι 100% σίγουροι ότι βοηθούν. Όταν του αναφέρθηκε ότι συνάδελφοι του έχουν συστήσει και ενέσιμα στην ενάγουσα ανέφερε ότι είναι και αυτά στην ίδια κατηγορία με τα σκευάσματα από το στόμα τα οποία κατηγοριοποιούν ως χονδροαναζοωγονητικά ή χονδροπροστατευτικα και ότι επιπλέον υπάρχει και η φαρμακευτική αγωγή, παυσίπονα - αναλγητικά, λέγοντας ότι αυτή είναι η γκάμα θεραπειών που δίνουν σε τέτοιες περιπτώσεις. Αυτά όπως ανέφερε δίδονται για την αντιμετώπιση του πόνου, τη βελτίωση των συμπτωμάτων και την επιβράδυνση της επιδείνωσης της χονδροπάθειας. Ερωτηθείς για το κατά πόσο υπάρχει κάτι για απαλλαγή από τη χονδροπάθεια ανέφερε ότι ό,τι καταστροφή έχει επέλθει στον αρθρικό χόνδρο δεν μπορεί να επανέλθει και αυτό το οποίο προσπαθούν να κάνουν είναι να αποφύγουν περαιτέρω επιδείνωση εξηγώντας ότι αν επιδεινωθεί η καταστροφή χόνδρου τότε επέρχεται η οστεοαρθρίτιδα όπου καταστρέφεται και ανεπαρκεί η άρθρωση του γόνατου και όταν τα συμπτώματα και η δυσλειτουργία φτάσουν σε άσχημα επίπεδα τότε μπορεί να χρειαστεί και αλλαγή γονάτου. Αντεξεταζόμενος, ανέφερε ότι είδε την Ενάγουσα 3 φορές και ότι την είδε και πριν 10 μέρες στο γραφείο του, στις 30/10/
  17. Σε υποβολή ότι στην παρούσα περίπτωση η κάκωση που υπέστη η Ενάγουσα στα γόνατα σίγουρα δεν μπορεί να θεωρηθεί ως σοβαρός τραυματισμός ανέφερε ότι δεν είχε σοβαρές επιπτώσεις σε άμεση φάση αλλά εξελίσσεται η κατάσταση. Ανέφερε ότι η διάγνωση σε αυτή την περίπτωση είναι η σύνθλιψη, το λεγόμενο dashboard injury του οποίου οι επιπτώσεις δεν μπορούν να αξιολογηθούν άμεσα και δεν υπάρχει χρονοδιάγραμμα για τον κάθε ασθενή για το πότε θα παρουσιάσει συμπτωματολογία. Ερωτηθείς σε σχέση με το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 3 (β) (έκθεση μαγνητικής τομογραφίας στο αριστερό γόνατο, ημερομηνίας 30/4/12) ανέφερε ότι η κύστη που ανευρέθηκε μπορεί να είναι μετατραυματική ή χρόνια αλλά δεν μπορούσε να συσχετιστεί με συμπτώματα της ενάγουσας αφού είναι στην πίσω πλευρά του γόνατος και για αυτόν τον λόγο δεν έκανε καμία αναφορά σε αυτήν. Σε ότι αφορά τη ρήξη μηνίσκου ανέφερε ότι δεν καταγράφηκε από τον Δρ. Βασιλείου ότι βρέθηκε κάτι τέτοιο στην αρθροσκόπηση και άρα το θεωρούν ψευδώς θετικό το εύρημα στην τομογραφία. Ανέφερε ότι η αρθροσκόπηση συμφώνησε με το εύρημα που καταγράφηκε στη μαγνητική τομογραφία για ύπαρξη χονδροπάθειας στον έσω μηριαίο κόνδυλο. Περαιτέρω, ερωτηθείς σε σχέση με την έννοια του όρου ήπιες αλλοιώσεις χονδροπάθειας που αναφέρεται στις εκθέσεις των μαγνητικών τομογραφιών ανέφερε ότι αυτό είναι ακτινολογικό εύρημα και περιγράφει πόση καταστροφή εκτιμάται δομικά στον χόνδρο και ότι οι ίδιοι ως χειρουργοί έχουν άλλους τρόπους αξιολόγησης ψηλαφώντας τον χόνδρο με ειδικό εργαλείο στο χειρουργείο και παρατηρώντας την απουσία ή παρουσία του χόνδρου στα ανατομικά μέρη της άρθρωσης. Διευκρίνισε ότι αυτή την πληροφορία δεν μπορεί να την έχει ο ίδιος επειδή δεν ήταν εκεί. Σε ερώτηση ως προς το κατά πόσο ο ίδιος αποδίδει αυτές τις ήπιες αλλοιώσεις χονδροπάθειας στο ατύχημα, ανέφερε ότι με βάση την κλινική εικόνα και την απουσία συμπτωμάτων πριν το ατύχημα ο ίδιος το αποδίδει στο ατύχημα αφού αν δεν ήταν λόγω του ατυχήματος θα ανέμενε να είχε η Ενάγουσα παρόμοιας εμβέλειας συμπτώματα και πριν το ατύχημα κάτι που δεν είχε. Ερωτηθείς ως προς το κατά πόσο έγινε shaving κατά την αρθροσκόπηση εξήγησε ότι το shaving γίνεται με ειδικό εργαλείο το οποίο μασά και αφαιρεί τα ανατομικά ή παθολογικά στοιχεία που θέλουν να αφαιρέσουν γιατί νοσούν και προκαλούν συμπτώματα και με το εργαλείο ξυρίζουν για να ομαλοποιήσουν την περιοχή και πρέπει να έγινε και shaving της πλίκας. Διευκρίνισε ότι δεν είδε λεπτομέρειες χειρουργείου αλλά πιστεύει ότι αυτά έγιναν. Περαιτέρω, συμφώνησε ότι η χονδροπάθεια στη περίπτωση της Ενάγουσας ήταν πρώτου βαθμού όπως καταγράφηκε και από συναδέλφους του προσθέτοντας ότι αν ήταν δεύτερου ή τρίτου βαθμού θα γινόταν περαιτέρω επέμβαση στο γόνατο με τρυπανισμό. Ερωτηθείς ως προς το κατά πόσο η χονδροπάθεια πρώτου βαθμού είναι σοβαρή ανέφερε ότι δομικά δεν είναι αλλά ότι συμπτωματικέ μπορεί να είναι. Διευκρίνισε επίσης ότι σε χονδροπάθειες πρώτου βαθμού αναμένεις λόγω δομής και αρχιτεκτονικής να είναι πιο ήπια τα συμπτώματα στους περισσότερους ασθενείς αλλά δυστυχώς δεν είναι πάντα έτσι τα συμπτώματα. Ακολούθως, με αναφορά στο περιεχόμενο της έκθεσης της μαγνητικής τομογραφίας του 2015 (Τεκμήριο 10) συμφώνησε ότι η χονδροπάθεια συνεχίζει στην περίπτωση της Ενάγουσας να είναι ήπια χωρίς επιδείνωση δομικά και αρχιτεκτονικά διευκρινίζοντας ότι γίνεται αναφορά σε παρουσία χονδροπάθειας και στην επιγονατίδα, που , κατά τον ίδιο, για μία εξέλιξη της νόσου που την αναμένει κάποιος στην πάροδο του χρόνου. Επίσης ανέφερε ότι το γεγονός ότι πρόκειται για ήπια χονδροπάθεια σημαίνει ότι δεν έφτασε η ώρα να συζητηθεί το ενδεχόμενο αλλαγής γονάτου. Σε ότι αφορά τη σημερινή κατάσταση ανέφερε ότι δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα αν επιδεινώθηκε η κατάσταση αφού δεν έχουμε νέα μαγνητική τομογραφία αλλά ανέφερε ότι για να ξανακάνει νέα μαγνητική η Ενάγουσα πρέπει να υπάρχει σοβαρή ένδειξη. Ερωτηθείς ως προς το κατά πόσο η πορεία της Ενάγουσας δείχνει κάτι για τη σοβαρότητα της κατάστασης ανέφερε ότι η σοβαρότητα δεν μετριέται μόνο απεικονιστικά αλλά μετριέται και από τα συμπτώματα και πολλούς άλλους παράγοντες οπότε δεν μπορεί να κάνει οποιαδήποτε σχόλια επί τούτου. Επί τούτου του σημείου κατά την επανεξέταση ρωτήθηκε κατά πόσο μπορεί να πει κάποιος ότι είναι σοβαρή η κατάσταση όταν συνεχίζουν να υπάρχουν συμπτώματα και απαντώντας ανέφερε ότι όταν αξιολογούν κάποιο ασθενή δεν μπορούν να αξιολογήσουν πόσο μπορεί να σταθεί, πόσο μπορεί να ανέβει σκάλες, πόσο μακριά μπορεί να περπατήσει, πράγματα καθημερινά που προσμετρούν στην ασθενοκεντρική, όπως την χαρακτήρισε, προσέγγιση της ιατρικής. ΜΥ1: Για την πλευρά των Εναγομένων έδωσε μαρτυρία ο Δρ. XXXXX Ιωάννου Ορθοπαιδικός χειρούργος - Τραυματολόγος (ΜΥ1). Αναγνώρισε την ιατρική του γνωμάτευση (Τεκμήριο 18). Ανέφερε ότι κατά την εξέταση η Ενάγουσα του είπε ότι είχε πόνο στα γόνατα και δυσκολία στο ανεβοκατέβασμα σκάλας. Από την εξέταση δεν υπήρξε οίδημα ερυθρότητα, υγρό στα γόνατα ή ένδειξη ότι υπήρχε τραυματισμός και επίσης όλες οι κλινικές δοκιμασίες ήταν αρνητικές εκτός από ευαισθησία στην επιγονατίδα. Ανέφερε ότι δεν υπήρχε πόνος ή παθολογική αστάθεια ή εμφανές παθολογικό πρόβλημα πάντα σε σχέση με τα συμπτώματα που του ανέφερε η Ενάγουσα. Ερωτηθείς για τη δική του άποψη ως προς το είδος του τραυματισμού που έχει υποστεί η ενάγουσα και τι κατάλοιπα υπάρχουν σήμερα ανέφερε ότι λαμβάνοντας υπόψη όλα τα τεκμήρια και την κλινική εξέταση φαίνεται ότι είχε θλάση στα γόνατα, κυρίως στα μαλακά μόρια γιατί οι ακτινογραφίες ήταν φυσιολογικές, δεν υπήρχε κάταγμα και κατ' επέκταση ακολουθήθηκε από τον οργανισμό η διαδικασία επούλωσης. Κατά την άποψη του από κάποιο σημείο και μετά υπήρξε βελτίωση και τελικά ίαση και τα συμπτώματα που αυτή τη στιγμή επιμένουν δεν σχετίζονται άμεσα με τον τραυματισμό. Αντεξεταζόμενος, ερωτηθείς ως προς το κατά πόσο η θλάση μπορεί να προκαλέσει χονδροπάθεια απάντησε καταφατικά λέγοντας ότι η χονδροπάθεια προέρχεται από τραυματισμούς υπάρχει όμως διαφοροποίηση μεταξύ της χόνδρινης βλάβης και καταγμάτων του χόνδρου και της χονδροπάθειας που προκύπτει από άλλα αίτια που μπορεί να είναι μικροτραυματισμοί της καθημερινότητας όπως η απλή χρήση γόνατος ή ακόμα και σε παθήσεις. Ανέφερε επίσης ότι δεν αμφισβητεί τα ευρήματα της μαγνητικής τομογραφίας σύμφωνα με τα οποία παρατηρούνται αλλοιώσεις χονδροπάθειας στα γόνατα της Ενάγουσας. Περαιτέρω, σε σχετικές ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν ανέφερε ότι η Ενάγουσα μπήκε στο χειρουργείο λόγω της υμενικής πτυχής (πλίκας) και όχι για την χονδροπάθεια αλλά στη συνέχεια συμφώνησε ότι δεν ήταν η υμενική πτυχή ο λόγος που έκανε την αρθροσκόπηση η Ενάγουσα γιατί αυτό δεν φαινόταν στη μαγνητική τομογραφία αφού ήταν ένα τυχαίο εύρημα κατά την αρθροσκόπηση και ότι δεν γνωρίζει τον λόγο που υποβλήθηκε στην αρθροσκόπηση. Ανέφερε ότι δεν θυμόταν εάν την εξέτασε πριν τις 5/11/
  18. Ακολούθως, αναγνώρισε ότι στο Τεκμήριο 20 (που είναι παραπεμπτικό για φυσιοθεραπεία με ημερομηνία εγγραφής 14/9/11) κάτω από τον τίτλο «diagnosis» ο ίδιος κατέγραψε ως διάγνωση «χονδροπάθεια επιγονατίδας άμφω ιδία δεξία - αυχεναλγία» όπως επίσης αναγνώρισε και το Τεκμήριο 19 (Ιατρική συνταγή με ημερομηνία εγγραφής 14/9/11) που συνέστησε στην Ενάγουσα να πάρει Synpharma θειϊκή γλουκοσαμίνη για 3 μήνες. Ερωτηθείς στη συνέχεια ως προς το κατά πόσο παρά το ότι δεν αναφέρει στη γνωμάτευση του Τεκμήριο 18 την χονδροπάθεια συμφωνεί ότι είχε χονδροπάθεια η ενάγουσα απάντησε καταφατικά. Συμφώνησε ότι τα συμπτώματα που του ανέφερε η Ενάγουσα συμφωνούν με χονδροπάθεια και ότι δεν γνωρίζει αν είχε συμπτώματα χονδροπάθειας η Ενάγουσα πριν το ατύχημα. Ανέφερε ότι δεν αναφέρεται πουθενά τραυματική κάκωση του χόνδρου ή των μηνίσκων ή άλλων στοιχείων και για αυτόν τον λόγο έχει την πεποίθηση ότι μάλλον δεν είναι τραυματικής αιτιολογίας. Ερωτηθείς ως προς το γιατί στη γνωμάτευση του δεν αναφέρει ότι η χονδροπάθεια προκαλείται συχνά από τραυματισμό ανέφερε ότι είναι άλλο ο οξύς τραυματισμός που είναι μία αιτία αλλά αυτό φαίνεται και εντοπίζεται εύκολα γιατί λείπει κάτι στον χόνδρο ή υπάρχει μία ρωγμή. Ανέφερε ότι αν η αιτία είναι ο τραυματισμός τότε θα υποχωρήσει ενώ αν συντρέχουν και άλλοι λόγοι δεν θα αφήσει την ασθενή να γίνει καλά. Πρόσθεσε ότι αν ο τραυματισμός ήταν η αιτία θα προχωρούσε σε κάτι άλλο εμφανές όπως η νέκρωση χόνδρου. Ερωτηθείς ως προς το κατά πόσο αποδέχεται ότι υπήρξε τραυματισμός και ότι η χονδροπάθεια μπορεί να είναι αποτέλεσμα αυτού του τραυματισμού και ότι μπορεί να συνέτρεξαν και άλλοι λόγοι απάντησε ότι «δεν το είπα έτσι, αλλά περίπου και αυτό». Στη συνέχεια, ανέφερε ότι ένα από τα αίτια της χονδροπάθειας είναι και ο τραυματισμός αλλά έχει διαφορετική μορφή και εξέλιξη. Όταν του τέθηκε ότι η Ενάγουσα δεν είχε πόνο στα γόνατα πριν το ατύχημα τον οποίο παρουσίασε μετά ανέφερε ότι ίσως υπάρχει μία έμμεση σχέση με το ατύχημα. Στη συνέχεια, ερωτηθείς αν μπορούμε να πούμε ότι υπήρξε τραυματισμός ο οποίος οδήγησε σιγά σιγά σε χονδροπάθεια ανέφερε ότι: «Δεν το πιστεύω αυτό, όλα είναι πιθανά όμως». Ερωτηθείς ως προς το κατά πόσο η χονδροπάθεια είναι αναστρέψιμη κατάσταση ανέφερε ότι είναι δυναμική κατάσταση που μεταβάλλεται και η οποία είναι αναστρέψιμη μερικώς γιατί έχει αργή επούλωση έως και καθόλου. Ερωτηθείς ως προς το κατά πόσο ένα χτύπημα από το οποίο έσπασε το ταμπλό του αυτοκινήτου μόνο θλάση μαλακών μορίων προκαλεί ανέφερε αρχικά ότι θα έπρεπε να υπάρχει κάτι όπως κάταγμα ή οστικό οίδημα και ότι δεν μπορεί να γνωρίζει με βεβαιότητα τι έχει συμβεί αφού δεν υπάρχουν απεικονιστικές εξετάσεις κοντά στο ατύχημα ούτε πρόσφατες με τη σημερινή εικόνα. Ακολούθως, ερωτηθείς σε σχέση με την αναφορά του στο Τεκμήριο 18 ότι δεν υπήρξε σημαντική κάκωση με αποτέλεσμα την πλήρη ίαση και κατά πόσο πρόκειται για υποθετική αναφορά απάντησε καταφατικά λέγοντας ότι δεν μπορεί να γνωρίζει και ότι η θέση του είναι ότι υπάρχει έμμεσος συσχετισμός με το ατύχημα αλλά όχι άμεσος. Στη συνέχεια, απαντώντας σε άλλη ερώτηση ανέφερε ότι δεν υπάρχει σχεδόν και έμμεση σύνδεση. Τέλος, απαντώντας σε υποβολή ότι η Ενάγουσα έχει χονδροπάθεια από το ατύχημα ανέφερε ότι σε κάθε μαγνητική τομογραφία η χονδροπάθεια είναι σε άλλο σημείο και κατ' επέκταση μπορεί να πει σχεδόν με ασφάλεια ότι δεν είναι από τον τραυματισμό. Επί τούτου του σημείου εν τέλει συμφώνησε με αναφορά στο Τεκμήριο 3 (β) (έκθεση μαγνητικής τομογραφίας σε σχέση με το αριστερό γόνατο) ότι η χονδροπάθεια δεν εντοπίζεται κάθε φορά αλλού αλλά ότι παρατηρήθηκε χονδροπάθεια και στον κνημιαίο πέραν από τον μηριαίο κόνδυλο. Αξιολόγηση Μαρτυρίας: Μέσα στα πλαίσια της ζωντανής ατμόσφαιρας της δίκης είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω με προσοχή όλους τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον μου. Παρακολούθησα τις αντιδράσεις τους, φυσικές ή αφύσικες, τον τρόπο που απαντούσαν, τη νευρικότητα ή την επιφυλακτικότητά τους ή την ιδιοσυγκρασία που εκδήλωναν, παράγοντες που, σύμφωνα με τη νομολογία, ενέχουν ιδιαίτερη σπουδαιότητα κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας.[5] Δεν παραγνωρίζω βέβαια ότι τα πιο πάνω στοιχεία μπορούν να προσδώσουν θετικότητα στη μαρτυρία ενός μάρτυρα, αλλά δεν μπορούν να αποτελέσουν τον αποκλειστικό λόγο για την αποδοχή της μαρτυρίας του.[6] Αξιολόγησα τη μαρτυρία τους λαμβάνοντας υπόψη το περιεχόμενο, την ποιότητα και τη σύγκριση της με την υπόλοιπη μαρτυρία και έχω λάβει καθοδήγηση από σειρά παραγόντων όπως, μεταξύ άλλων, τη σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεων των μαρτύρων, τη λογικοφάνεια και αληθοφάνεια της εκδοχής τους, την ύπαρξη ή μη υπερβολών ή ουσιωδών αντιφάσεων, την ύπαρξη οποιουδήποτε προσωπικού συμφέροντος ή προκατάληψης και διάφορα άλλα στοιχεία τα οποία κατά περίπτωση θα αναφερθούν κατωτέρω. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν έχει περιοριστεί μόνο στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα ξεχωριστά αλλά την έχω συσχετίσει, αντιπαραβάλει και διερευνήσει με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων, υποβάλλοντας τη στη βάσανο της συνεκτίμησης στο πλαίσιο του συνόλου της μαρτυρίας και υποβάλλοντας επίσης το περιεχόμενο της μαρτυρίας εκάστου μάρτυρα στη βάσανο της λογικής και της ανθρώπινης πείρας με βάση την προσέγγιση που η Νομολογία μας επιτάσσει στο θέμα αυτό.[7] Αξιολόγηση μαρτυρίας πραγματογνώμονα: Ο ρόλος και το καθήκον ενός εμπειρογνώμονα είναι να εφοδιάσει το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για τον έλεγχο της ακρίβειας των συμπερασμάτων του ώστε να μπορέσει το Δικαστήριο να διαμορφώσει τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή αυτών των κριτηρίων πάνω στα γεγονότα που αποδεικνύει η μαρτυρία.[8] Σε κάθε περίπτωση, το Δικαστήριο οφείλει να καταλήξει στα δικά του ανεξάρτητα συμπεράσματα, έχοντας υπόψη τη μαρτυρία εμπειρογνωμοσύνης η οποία έγινε αποδεκτή και κρίθηκε αξιόπιστη, χωρίς όμως να είναι και αναγκαίο να την αποδεχθεί.[9] Κατά την αξιολόγηση μαρτυρίας εμπειρογνώμονα, ισχύουν οι ίδιοι νομολογιακοί κανόνες όπως για κάθε άλλο μάρτυρα[10], με μόνη ίσως διαφορά ότι η συμπεριφορά εμπειρογνωμόνων στο εδώλιο του μάρτυρα, κατά γενικό κανόνα, δεν θεωρείται τόσο σημαντική για τους σκοπούς εκτιμήσεως της αξιοπιστίας του, όπως στην περίπτωση ενός μάρτυρα πάνω σε γεγονότα.[11] Μαρτυρία ΜΕ2 και ΜΥ1: Εν προκειμένω, κρίνω σκόπιμο να αρχίσω με την αξιολόγηση της ιατρικής μαρτυρίας. Λαμβάνοντας υπόψη τα όσα ανέφεραν οι ΜΕ2 και ΜΥ1 ως προς τα προσόντα τους καθώς επίσης και τη μη αμφισβήτηση αυτών, δέχομαι ότι έκαστος κατέθεσε στο Δικαστήριο υπό την ιδιότητα του ως πραγματογνώμονας. Εξετάζοντας τη μαρτυρία των δύο αυτών μαρτύρων στο σύνολο της καθίσταται σαφές ότι η βασική διαφωνία αυτών αφορά τον τραυματισμό στα γόνατα που έχει υποστεί η Ενάγουσα κατά το επίδικο ατύχημα και συγκεκριμένα, κατά πόσο η χονδροπάθεια τόσο στο δεξί όσο και στο αριστερό της γόνατο προκλήθηκε ουσιαστικά από τον τραυματισμό της Ενάγουσας στο επίδικο ατύχημα και πιο συγκεκριμένα από το χτύπημα των γονάτων της Ενάγουσας στο ταμπλό του οχήματος στο οποίο η ίδια επέβαινε. Κατά τα λοιπά, δεν υπήρξε ιδιαίτερη διάσταση απόψεων μεταξύ των δύο και έχοντας κατά νου το σύνολο της μαρτυρίας όπως το παραθέτω πιο πάνω, φαίνεται ότι σε κάποιο βαθμό οι μαρτυρίες τους αλληλοσυμπληρώνονται. Ο ΜΕ2 εξήγησε με τη δέουσα επιστημονικότητα και σαφήνεια τόσο το είδος του τραυματισμού που η Ενάγουσα υπέστη στα γόνατα εξηγώντας ουσιαστικά ότι τόσο το αποτέλεσμα της αρθροσκόπησης όσο και το αποτέλεσμα των μαγνητικών τομογραφιών του επέτρεψαν να έχει μία πλήρη εικόνα την οποία δεν είχε την πρώτη φορά που είχε εξετάσει την Ενάγουσα το 2011, λίγες μέρες μετά το επίδικο ατύχημα, εξηγώντας ταυτόχρονα ότι το πρώτο πιστοποιητικό που είχε συντάξει (Τεκμήριο 4) συνιστούσε απλή καταγραφή γεγονότων και δεν είχε δοθεί με σκοπό να δοθεί η ιατρική του γνώμη σε σχέση με τον τραυματισμό της Ενάγουσας. Συγκεκριμένα, υπήρξε σαφής, σταθερός και επεξηγηματικός ως προς το είδος του τραυματισμού που υπέστη η Ενάγουσα λέγοντας ότι πρόκειται για ένα συγκεκριμένο τραυματισμό ο οποίος καταγράφεται στη βιβλιογραφία ως «Dashboard injury» και με την ίδια σαφήνεια εξήγησε ότι επρόκειτο για κάκωση γονάτου τύπου σύνθλιψης, που συμβαίνει όταν προσκρούεται με κάτι άλλο το γόνατο, εν προκειμένω το ταμπλό του οχήματος στο οποίο η Ενάγουσα επέβαινε. Ήταν ιδιαίτερα διαφωτιστικός σε σχέση τόσο την αρθροσκοπική αποκατάσταση στην οποία υπεβλήθη η Ενάγουσα στο αριστερό γόνατο ξεκαθαρίζοντας μάλιστα ότι παρά την ύπαρξη ευρήματος για ρήξη μηνίσκου στη μαγνητική τομογραφία, εντούτοις στην πραγματικότητα δεν υπήρχε τέτοια ρήξη και επρόκειτο για ένα ψευδώς θετικό εύρημα στη μαγνητική τομογραφία. Σημειώνεται εδώ ότι κατά την αντεξέταση του ΜΕ2 δεν αμφισβητήθηκε το τι έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια της αρθροσκοπικής επέμβασης στην οποία υπεβλήθη η Ενάγουσα. Επίσης, υπήρξε σταθερός στην ιατρική του άποψη ότι από το επίδικο ατύχημα έχει επηρεαστεί ο αρθρικός χόνδρος ως μετατραυματική χονδροπάθεια στα γόνατα της Ενάγουσας λόγω της σύνθλιψης και του τραυματισμού που επήλθε από το χτύπημα στο ταμπλό του αυτοκινήτου βασίζοντας την άποψη του στο γεγονός ότι πριν το ατύχημα δεν είχε συμπτώματα στα γόνατα η ενάγουσα. Κατά την αντεξέταση του, υπήρξε σταθερός και επέμεινε στη θέση του ότι αποδίδει της ήπιες αλλοιώσεις χονδροπάθειας στο επίδικο ατύχημα επαναλαμβάνοντας ότι θα ανέμενε παρόμοιας εμβέλειας συμπτώματα πριν το ατύχημα τα οποία η Ενάγουσα δεν είχε, σε περίπτωση που η χονδροπάθεια δεν αποδιδόταν στο ατύχημα. Υπήρξε ειλικρινής ως προς το βαθμό της χονδροπάθειας στην περίπτωση της Ενάγουσας (πρώτου βαθμού) εξηγώντας με σαφήνεια αφενός τη σύνδεση μεταξύ του βαθμού της χονδροπάθειας ή των ήπιων αλλοιώσεων χονδροπάθειας και της καταστροφής του χόνδρου, διευκρινίζοντας ότι μία χονδροπάθεια πρώτου βαθμού, όπως ανέφερε ότι είναι η περίπτωση της Ενάγουσας, δεν είναι σοβαρή δομικά και αρχιτεκτονικά και ότι μάλιστα αναμένονται στους περισσότερους ασθενείς πιο ήπια συμπτώματα σε αυτές τις περιπτώσεις, διευκρινίζοντας ταυτόχρονα ότι δεν είναι πάντα έτσι (δηλαδή ήπια) τα συμπτώματα. Ήταν ειλικρινής και στις αναφορές του ως προς την μη ύπαρξη επιδείνωσης στο βαθμό της χονδροπάθειας με αναφορά στις εξετάσεις μαγνητικής τομογραφίας του 2012 και 2015 δηλώνοντας ευθαρσώς ότι σήμερα δεν είναι δυνατό να γνωρίζουμε κατά πόσο έχει υπάρξει επιδείνωση χωρίς να υπάρχει πρόσφατη μαγνητική τομογραφία λέγοντας μάλιστα ότι για να ξανακάνει η Ενάγουσα μαγνητική τομογραφία πρέπει να υπάρχει σοβαρή ένδειξη, αποδεχόμενος ουσιαστικά εμμέσως πλην σαφώς ότι δεν υπάρχει τέτοια σοβαρή ιατρική ένδειξη στην περίπτωση της Ενάγουσας για επανάληψη μίας μαγνητικής τομογραφίας στα γόνατα. Ενδεικτικές της ειλικρίνειας του ήταν και οι αναφορές του όταν κλήθηκε να σχολιάσει τη σοβαρότητα της κατάστασης της Ενάγουσας λέγοντας αρχικά ότι δεν μπορεί να κάνει οποιαδήποτε σχόλια επί τούτου και στη συνέχεια δηλώνοντας χαρακτηριστικά τα ακόλουθα: «Όταν αξιολογούμε έναν ασθενή δεν μπορούμε να αξιολογήσουμε έναν ασθενή πόσο μπορεί να σταθεί, πόσο μπορεί να πάρει το σκύλο βόλτα, να ανέβει σκάλες, πόσο μακριά μπορεί να περπατήσει, πράγματα καθημερινά που προσμετρούν στην ασθενοκεντρική προσέγγιση ιατρικής.» Με άλλα λόγια κατέστησε σαφές, ότι ο ίδιος δεν είναι σε θέση να τοποθετηθεί επί τούτου επισημαίνοντας με αυτόν τον τρόπο την υποκειμενικότητα των συμπτωμάτων που αιτιάται η Ενάγουσα. Στο σημείο αυτό, αναφέρω ότι από την μαρτυρία του ΜΕ2 δεν αποδέχομαι τη θέση του με αναφορά τη σύγκριση των Τεκμηρίων 3 και 10 (εκθέσεις μαγνητικής τομογραφίας) σύμφωνα με την οποία το 2015 είχαν παρατηρηθεί ήπιες αλλοιώσεις χονδροπάθειας και στην επιγονατίδα στο δεξί γόνατο κάτι που είναι ενδεικτικό, όπως είπε, της εξέλιξης της νόσου καθότι το εύρημα αυτό (ήτοι σε σχέση με τη χονδροπάθεια στην επιγονατίδα) είχε καταγραφεί και στο Τεκμήριο 3 (γ). Κατά τα λοιπά, και υπό το φως των όσων έχω εξηγήσει ανωτέρω, η μαρτυρία του ΜΕ2 γίνεται αποδεκτή και το Δικαστήριο μπορεί με ασφάλεια να βασισθεί σε αυτήν για σκοπούς εξαγωγής ευρημάτων. Για τους λόγους που θα εξηγήσω στη συνέχεια, η μαρτυρία του ΜΥ1 δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή επί του βασικού σημείου της διαφωνίας του με τον ΜΕ2 σε σχέση με το χτύπημα στα γόνατα και συνεπώς, απορρίπτεται. Η βασική του θέση ήταν ότι η χονδροπάθεια δεν συνδέεται με το ατύχημα. Τα όσα επί τούτου ανέφερε σε μία προσπάθεια του να υποστηρίξει αυτή του τη γνώμη δεν έπεισαν το Δικαστήριο. Και εξηγώ: Ενώ δέχτηκε ότι η χονδροπάθεια προέρχεται από τραυματισμούς είπε πως υπάρχει διαφοροποίηση μεταξύ της χόνδρινης βλάβης και καταγμάτων του χόνδρου και της χονδροπάθειας που προκύπτει από άλλα αίτια που μπορεί να είναι μικροτραυματισμοί της καθημερινότητας όπως η απλή χρήση γόνατος ή ακόμα και σε παθήσεις χωρίς όμως αφενός να εξηγήσει στο Δικαστήριο τι είδους διαφοροποίηση υπάρχει με αναφορά στα συγκεκριμένα δεδομένα της παρούσας περίπτωσης και αφετέρου, χωρίς να τοποθετηθεί ξεκάθαρα από ποια αίτια προκλήθηκε εν προκειμένω. Η γενική αναφορά του στη γνωμάτευση του (Τεκμήριο 18) ότι η χονδροπάθεια είναι συχνή σε νέα άτομα κυρίως κοπέλες με αυξημένο σωματικό βάρος, δεν έπεισε. Άλλωστε δεν ανέφερε ποτέ ότι η Ενάγουσα έχει κατά τον ίδιο αυξημένο βάρος, ούτε προσδιόρισε τι θεωρείται αυξημένο βάρος, ούτε πόσο βάρος έχει η Ενάγουσα. Στη συνέχεια, σε άλλο σημείο ενώ ανέφερε ότι ένα από τα αίτια της χονδροπάθειας είναι και ο τραυματισμός, εντούτοις, είπε ότι έχει διαφορετική μορφή και εξέλιξη χωρίς όμως να εξηγήσει και πάλι στο Δικαστήριο ποια διαφορετική μορφή έχει και συγκεκριμένα ποια μορφή είχε κατά την άποψη του εν προκειμένω η οποία δεν θα έπρεπε να υπάρχει, αφήνοντας αυτή του την τοποθέτηση μετέωρη και μη δυνάμενη να αποτελέσει ασφαλές υπόβαθρο για την εξαγωγή οποιωνδήποτε συμπερασμάτων από το Δικαστήριο. Παρατηρήθηκε επίσης μία αστάθεια και μία έλλειψη πειστικότητας στις θέσεις του. Συγκεκριμένα, ερωτηθείς ως προς το κατά πόσο αποδέχεται ότι υπήρξε τραυματισμός και ότι η χονδροπάθεια μπορεί να είναι αποτέλεσμα αυτού του τραυματισμού και ότι μπορεί να συνέτρεξαν και άλλοι λόγοι απάντησε χαρακτηριστικά ότι «δεν το είπα έτσι, αλλά περίπου και αυτό». Ερωτηθείς αν μπορούμε να πούμε ότι υπήρξε τραυματισμός ο οποίος οδήγησε σιγά σιγά σε χονδροπάθεια ανέφερε ότι: «Δεν το πιστεύω αυτό, όλα είναι πιθανά όμως». Άρα ο ίδιος, ενώ από τη μια υποστήριζε ότι η χονδροπάθεια δεν έχει σχέση με τον τραυματισμό στο ατύχημα, την ίδια ώρα δήλωνε ότι κάτι τέτοιο είναι πιθανό. Πλήρη σύγχυση προκάλεσαν και οι αναφορές του σε άμεση και έμμεση σχέση των συμπτωμάτων της ενάγουσας με τον τραυματισμό στο επίδικο ατύχημα, αναφορές στις οποίες ούτε ο ίδιος ήταν σταθερός. Δεν εξήγησε τι εννοεί με αυτή τη διαφοροποίηση στην οποία προέβη και ενώ στη γνωμάτευση του (Τεκμήριο 18) αναφέρεται σε ανυπαρξία έμμεσης σχέσης με το ατύχημα κατά την αντεξέταση του ευθαρσώς δήλωσε ότι εν τέλει μπορεί να υπάρχει έμμεση σχέση με το ατύχημα για να διαφοροποιηθεί στη συνέχεια ξανά κατά την αντεξέταση του λέγοντας ότι «δεν υπάρχει σχεδόν και έμμεση σύνδεση». Αυτό το οποίο εν τέλει αναδύθηκε από το σύνολο της μαρτυρίας του ήταν ότι ο ίδιος δεν έδωσε σαφή και ξεκάθαρη τοποθέτηση ως προς που ο ίδιος που αποδίδει την χονδροπάθεια που έχει η Ενάγουσα στα γόνατα όταν μάλιστα, όπως διαφάνηκε κατά την αντεξέταση του, ήταν ο ίδιος που τον Σεπτέμβρη του 2011 είχε διαγνώσει τη χονδροπάθεια στην Ενάγουσα (Τεκμήριο 20), μετά από 8 μήνες μετά το επίδικο ατύχημα και πριν ακόμα διενεργηθεί η μαγνητική τομογραφία που ουσιαστικά επιβεβαίωσε τη διάγνωση του. Θα αναμενόταν βεβαίως από τον ίδιο να εξηγήσει και να παραθέσει λεπτομέρειες σε σχέση με την τότε διάγνωση του η οποία χρονικά ήταν κοντά στην ημερομηνία του ατυχήματος κάτι που δεν έπραξε όμως. Κατά τα λοιπά, όπως ανέφερα και πιο πάνω, η μαρτυρία του ΜΥ1 συμπλήρωσε την μαρτυρία του ΜΕ1, και σε αυτό το βαθμό, μπορεί να γίνει αποδεκτή. Άλλωστε, είναι αξιοσημείωτο και το γεγονός ότι η υπόλοιπη μαρτυρία του ΜΥ1 δεν αμφισβητήθηκε από την πλευρά της Ενάγουσας. Μαρτυρία ΜΕ1: Προχωρώ στη συνέχεια να αξιολογήσω την μαρτυρία της ΜΕ
  19. Η Ενάγουσα ενώ έκανε σε γενικές γραμμές θετική εντύπωση στο Δικαστήριο σε σχέση με τα όσα βίωσε καθώς και τις εξετάσεις στις οποίες υποβλήθηκε μετά το επίδικο ατύχημα πράγμα που με κάνει να αποδεχτώ τη μαρτυρία της, εντούτοις, αναδύθηκε έντονα από την μαρτυρία της το στοιχείο της υπερβολής σε σχέση με το μέγεθος του πόνου και της ταλαιπωρίας που της έχει προκαλέσει το επίδικο ατύχημα, κάτι που με κάνει να μην αποδεχτώ αυτό το μέρος της μαρτυρίας της. Περαιτέρω, διαπιστώθηκε ότι κάποια σημεία της μαρτυρίας της δεν συνάδουν με την ήδη αποδεκτή από το Δικαστήριο ιατρική μαρτυρία, στοιχείο επίσης ενδεικτικό της υπερβολής της. Σε ότι αφορά το στοιχείο της υπερβολής στον πόνο και την ταλαιπωρία που της προκάλεσε το επίδικο ατύχημα αναφέρω πιο κάτω κάποια ενδεικτικά παραδείγματα. Στην προσπάθεια της να μεγεθύνει την ταλαιπωρία που της προκάλεσε το ατύχημα ήταν αξιοσημείωτο το γεγονός ότι όταν της επισημάνθηκε ότι από το 2012 που έκανε την αρθροσκόπηση και ενώ όπως η ίδια ανέφερε δεν είδε διαφορά από την επέμβαση αναζήτησε βοήθεια ξανά 3 χρόνια μετά, ήτοι το 2015, αυτή ανέφερε γενικά και αόριστα ότι αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πήγαινε σε γιατρό, ότι πάει κάθε χρόνο και ότι δεν κρατάει σχετικά έγγραφα πλέον. Ξενίζει η θέση αυτή όμως αφού πέραν του ότι δεν ανέφερε συγκεκριμένα ποιους γιατρούς επισκέφθηκε τα τρία σχεδόν χρόνια που μεσολάβησαν μέχρι την επανάληψη της μαγνητικής τομογραφίας, αυτή παρουσίασε στο Δικαστήριο ιατρική έκθεση μετά την περίοδο αυτή, ήτοι το 2016 (Τεκμήριο 13) χωρίς να εξηγεί γιατί δεν κράτησε ιατρικά έγγραφα για την περίοδο που ήταν και πιο κοντά στο ατύχημα, ήτοι 2012 μέχρι 2015 αλλά κράτησε έγγραφο για το
  20. Στην πραγματικότητα, αναδύθηκε η αδράνεια της Ενάγουσας αυτήν την περίοδο προφανώς επειδή το μέγεθος της ταλαιπωρίας της δεν ήταν αυτό το οποίο η ίδια προσπάθησε να παρουσιάσει στο Δικαστήριο. Μάλιστα, σε αντίφαση με προηγούμενη απάντηση της ότι δεν κράτησε ιατρικά έγγραφα για αυτήν την περίοδο, ήτοι 2012 μέχρι 2015 στη συνέχεια ανέφερε ότι δεν της δόθηκαν τέτοια έγγραφα ενώ σε επόμενη ερώτηση που της υποβλήθηκε και πάλι σε αντίφαση με τη θέση της ότι δεν της δόθηκαν πιστοποιητικά ανέφερε ότι έχει ακόμα ένα πιστοποιητικό πριν το 2015 το οποίο όμως δεν προσκόμισε στο Δικαστήριο. Εν πάση περιπτώσει, θα αναμενόταν από την ίδια να αναφερθεί με λεπτομέρεια και να συγκεκριμενοποιήσει τα όποια διαβήματα είχε λάβει σε αυτό το χρονικό διάστημα κάτι που θα αναμενόταν από ένα πρόσωπο το οποίο κατ' ισχυρισμό είχε καθημερινή ταλαιπωρία και πόνο. Ενδεικτικές επίσης της προσπάθειας της Ενάγουσας να προσδώσει στην ταλαιπωρία της πολύ μεγαλύτερη διάσταση από την πραγματική ήταν και οι αναφορές της σε ενέσεις που, σύμφωνα με την ίδια, της συνέστησαν οι γιατροί της και που όπως δήλωσε η ίδια είναι πλέον η μόνη λύση. Μάλιστα, όπως η ίδια ανέφερε, οι εν λόγω ενέσεις βοηθούν στην κίνηση των γονάτων και περιορίζουν τον πόνο που νιώθει κάποιος καθημερινά. Όπως ανέφερε, προσπαθεί να αποφύγει αυτές τις ενέσεις. Όταν εύλογα της τέθηκε το ερώτημα ως προς γιατί δεν αρχίζει να υποβάλλεται σε αυτήν την θεραπεία αφού η ίδια παρουσιάζεται να ταλαιπωρείται και να πονά σε καθημερινή βάση οι απαντήσεις της κάθε άλλο παρά πειστικές και λογικές ήταν. Ενώ σύμφωνα πάντα με την ίδια οι εν λόγω ενέσεις βοηθούν στην κίνηση των γονάτων και περιορίζουν τον πόνο που νιώθεις καθημερινά δεν εξήγησε για ποιο λόγο προσπαθεί όπως ανέφερε η ίδια να τις αποφύγει. Σύμφωνα με την κοινή λογική, δεν αναμένεται από ένα πρόσωπο το οποίο υποφέρει και ταλαιπωρείται σε καθημερινή βάση να αποφεύγει οποιαδήποτε θεραπεία που είναι ικανή να του απαλύνει τον οποιονδήποτε πόνο και ταλαιπωρία υπόκειται αλλά αντίθετα αναμένεται ότι θα επεδίωκε μία τέτοια θεραπεία όταν μάλιστα δεν παραθέτει οποιοδήποτε αποχρώντα λόγο για την επιλογή του να μην υποβάλλεται σε τέτοια θεραπεία. Ο μόνος λόγος, σύμφωνα πάντα με την κοινή λογική, που η Ενάγουσα δεν υποβάλλεται σε μία θεραπεία δυνατή να την βοηθήσει, όπως η ίδια ευθαρσώς δήλωσε, είναι γιατί το μέγεθος της ταλαιπωρίας και του πόνου που νιώθει δεν είναι προφανές τέτοιο που να την κάνει να αναζητήσει και υποβληθεί σε μία τέτοια θεραπεία. Εντύπωση επίσης προκάλεσε και η αναφορά της στο πλαίσιο και πάλι του ζητήματος των ενέσεων ότι αποφεύγει τις ενέσεις γιατί είναι πολύ ενεργητικό άτομο, θέση η οποία δεν συνάδει με τη θέση της κατά την κυρίως εξέταση της ότι έχει απωλέσει βασικές ανέσεις και απολαύσεις της ζωής, οι οποίες δεν εξειδικεύθηκαν από την ίδια. Σημειώνω εδώ ότι η θέση της περί ιατρικής σύστασης για ενέσιμα σκευάσματα δεν υποστηρίχθηκε ούτε συνάδει με την ιατρική μαρτυρία που έγινε αποδεκτή από το Δικαστήριο, με τρόπο ώστε αυτή να μην μπορεί να γίνει αποδεκτή. Η μοναδική αναφορά σε ενέσεις έγινε στη μαρτυρία του ΜΕ2 ο οποίος σε σχετική ερώτηση που του υποβλήθηκε απλώς ανέφερε ότι τα ενέσιμα σκευάσματα εμπίπτουν στην κατηγορία των χονδροαναζοωγονητικών ή χονδροπροστατευτικών χωρίς να αναφέρει όμως ότι ο ίδιος συνέστησε κάτι τέτοιο στην Ενάγουσα. Ούτε κάτι τέτοιο προκύπτει από τα λοιπά ιατρικά πιστοποιητικά που παρουσιάστηκαν στο Δικαστήριο και στα οποία θα αναφερθώ στη συνέχεια. Ενδεικτική επίσης της προσπάθειας της να αποδώσει μία άλλη διάσταση από την πραγματική σε ότι αφορά πάντα το μέγεθος της ταλαιπωρίας και του πόνου της μετά το ατύχημα ήταν και η απάντηση στην εύλογη ερώτηση που της τέθηκε ως προς το γιατί χρειάζεται να λαμβάνει γλουκοσαμίνη, μυοχαλαρωτικά και παυσίπονα κάθε 6 μήνες αφού σύμφωνα με την ίδια πονά κάθε μέρα. Ουσιαστικά δεν έδωσε οποιαδήποτε ικανοποιητική απάντηση παρά μόνο περιορίστηκε σε αναφορά ότι η γλουκοσαμίνη είναι ειδική θεραπεία που την παίρνεις δύο φορές τον χρόνο, χωρίς να αναφέρει οτιδήποτε σε σχέση με τα παυσίπονα και τα μυοχαλαρωτικά. Σημειώνω εδώ ότι ούτε αυτή της η θέση της περί ανάγκης λήψης αυτών των σκευασμάτων κάθε 6 μήνες δεν υποστηρίχθηκε ούτε συνάδει με την ιατρική μαρτυρία που έγινε αποδεκτή από το Δικαστήριο, με τρόπο ώστε αυτή να μην μπορεί να γίνει αποδεκτή. Αντεξεταζόμενη, σε σχετική ερώτηση που της υποβλήθηκε πέραν της γενικής της θέσης ότι ακόμα πάει για φυσιοθεραπείες (ενώ κατά την κυρίως εξέταση της δεν έκανε καμία αναφορά στο ότι μέχρι σήμερα αναγκάζεται να υποβάλλεται σε φυσιοθεραπείες) δεν διευκρίνισε ούτε τη συχνότητα αυτών ούτε και προσκόμισε οποιοδήποτε αποδεικτικό στοιχείο που να επιβεβαιώνει αυτή της τη θέση. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, ενώ το Δικαστήριο αποδέχεται ότι η Ενάγουσα έχει βεβαίως υποστεί πόνο και ταλαιπωρία από το επίδικο ατύχημα, δεν αποδέχεται ότι η Ενάγουσα ήταν απόλυτα ειλικρινής ως προς το μέγεθος του πόνου και της ταλαιπωρίας της που έχει υποστεί από το επίδικο ατύχημα αφού ήταν διάχυτη από το εδώλιο του μάρτυρα η προσπάθεια της να μεγεθύνει την ταλαιπωρία που της έχει προκαλέσει το επίδικο ατύχημα. Περαιτέρω, δεν αποδέχομαι ούτε την αναφορά της σε ανάγκη υποβολής της σε επέμβασης αρθροσκοπικής αποκατάστασης στο δεξί γόνατο στο μέλλον αφού αυτή η αναφορά δεν συνάδει με την ιατρική μαρτυρία που έχει γίνει αποδεκτή από το Δικαστήριο. Συγκεκριμένα, ο ΜΕ2 δεν ανέφερε ότι έχει συστήσει κάτι τέτοιο στη Ενάγουσα παρά μόνο ότι όταν το 2012 συνέστησε τη διενέργεια αρθροσκόπησης στην Ενάγουσα είχε προγραμματιστεί για το αριστερό γόνατο και ότι ακολούθως θα προγραμματιζόταν και για το δεξί. Κάτι τέτοιο όμως δεν έγινε ούτε και ανέφερε ο ΜΕ2 ότι συνίσταται είτε στο παρόν στάδιο είτε στο μέλλον να υποβληθεί η Ενάγουσα σε αρθροσκόπηση στο δεξί γόνατο. Άλλωστε, ο ίδιος ο ΜΕ2 όταν τέθηκε κατά την αντεξέταση το ζήτημα της μη ύπαρξης πρόσφατης μαγνητικής τομογραφίας, ανέφερε χαρακτηριστικά ότι θα πρέπει να υπάρχει σοβαρή ένδειξη για να υποβληθεί εκ νέου σε μαγνητική τομογραφία, αφήνοντας να νοηθεί εμμέσως πλην σαφώς ότι δεν υπάρχει τέτοια σοβαρή ένδειξη. Δεν αποδέχομαι επίσης την αναφορά της ότι από το ατύχημα έχει ημικρανίες αφού ούτε αυτή η αναφορά συνάδει με την ιατρική μαρτυρία που έγινε αποδεκτή από το Δικαστήριο αφού δεν υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου ιατρική μαρτυρία που να συνδέει τις όποιες ημικρανίες ισχυρίστηκε ότι έχει η Ενάγουσα με το ατύχημα. Δεν αποδέχομαι επίσης την αναφορά της σε ανάγκη υπόδησης με ορθοπεδικά παπούτσια αφού κάτι τέτοιο δεν συνάδει με την ιατρική μαρτυρία που έγινε αποδεκτή από το Δικαστήριο. Πιστοποιητικά που κατατέθηκαν χωρίς να προσέλθουν οι συντάκτες τους στο Δικαστήριο: Κατά την κυρίως εξέταση της ΜΕ1 κατατέθηκαν ως τεκμήρια διάφορα ιατρικά πιστοποιητικά οι συντάκτες των οποίων δεν παρουσιάστηκαν στο Δικαστήριο. Πρόκειται για τα ακόλουθα Τεκμήρια: 1, 2, 3, 5, 6, 10, 11, 12,
  21. Καθίσταται σαφές ότι το περιεχόμενο των εν λόγω εγγράφων συνιστά εξ ακοής μαρτυρία η οποία ασφαλώς δεν αποκλείεται μόνο γιατί είναι εξ ακοής, όμως κατά την αξιολόγηση της[12] και όταν αποφασίζεται η αποδεικτική αξία και βαρύτητα που θα της αποδοθεί, το Δικαστήριο πρέπει να εξετάζει όλα τα σχετικά στοιχεία που την περιβάλλουν.[13] Σε ότι αφορά το Τεκμήριο 1, ήτοι πιστοποιητικό ημερομηνίας 3/3/11 από την Δρ. Ε. Ιωάννου, Ιατρό Πρώτων Βοηθειών παρατηρώ ότι αυτό δεν προσθέτει οτιδήποτε στην ήδη αποδεκτή από το Δικαστήριο ιατρική μαρτυρία. Με άλλα λόγια κατέστη σαφές ότι το περιεχόμενο του εν λόγω Τεκμηρίου αποτελεί ουσιαστικά κοινό και μη αμφισβητούμενο έδαφος, και συνεπώς, είναι ασφαλές να αποδοθεί σε αυτό η δέουσα βαρύτητα για την εξαγωγή συμπερασμάτων. Το ίδιο ισχύει και σε σχέση με το περιεχόμενο των εκθέσεων των μαγνητικών τομογραφιών που συντάχθηκαν από την Δρ. Κούρρη (Τεκμήρια 3 (α) (β) (γ) και Τεκμήριο 10) η οποία επίσης δεν παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο και το οποίο επίσης αποτέλεσε κοινό και μη αμφισβητούμενο έδαφος. Συγκεκριμένα, το περιεχόμενο των εκθέσεων αυτών αποτέλεσαν σημείο αναφοράς τόσο του ΜΕ2 όσο και του ΜΥ1 με τον ΜΥ1 να δηλώνει ευθαρσώς ότι δεν αμφισβητεί το περιεχόμενο τους. Συνεπώς, μπορεί να αποδοθεί σε αυτά η δέουσα βαρύτητα για την εξαγωγή συμπερασμάτων. Είναι βεβαίως άλλο το ζήτημα της αιτιώδους συνάφειας των όσων καταγράφονται στις εκθέσεις αυτές με το επίδικο ατύχημα, ζήτημα στο οποίο θα επανέλθω στη συνέχεια. Σε ότι αφορά τα υπόλοιπα Τεκμήρια, κρίνω ότι θα ήταν ακροσφαλές να στηριχθεί το Δικαστήριο στο περιεχόμενο των εν λόγω εγγράφων για σκοπούς εξαγωγής ευρημάτων λαμβανομένου υπόψη ιδιαίτερα του γεγονότος ότι αυτά περιέχουν ιατρικές ορολογίες και ιατρικά ευρήματα μεγάλο μέρος των οποίων δεν συνάδει με την ιατρική μαρτυρία που έχει παρουσιαστεί στο Δικαστήριο και έχει γίνει αποδεκτή από αυτό. Γίνονται για παράδειγμα αναφορές σε εγκεφαλική διάσειση (Τεκμήριο 2) ενώ ο ΜΕ2 που εξέτασε την Ενάγουσα λίγες μέρες μετά το ατύχημα δεν διαπίστωσε κάτι τέτοιο, σε τραυματική επιγονατοδιμηριαία (Τεκμήριο 6), σε μετατραυματική επιγονατοδιμηριαία αρθρίτιδα (Τεκμήριο 11) αναφορές για τις οποίες το Δικαστήριο θα ανέμενε την παρουσία των συντακτών των εν λόγω εγγράφων προκειμένου να είναι αφενός σε θέση να εξηγήσουν το πως κατέληξαν σε αυτές τις αναφορές και να διαφωτίσουν το Δικαστήριο σε σχέση με τα όσα κατέγραψαν παρέχοντας τις δέουσες λεπτομέρειες αφού μόνο έτσι θα μπορούσε το Δικαστήριο να ελέγξει την ακρίβεια των συμπερασμάτων των μαρτύρων που συνέταξαν τα εν λόγω έγγραφα, και αφετέρου, να τεθούν οι αναφορές τους στη βάσανο της αντεξέτασης. Πέραν του θανάτου του Δρ. Νησιώτη ο οποίος συνέταξε τα Τεκμήρια 2 και 5, δεν δόθηκε οποιαδήποτε εξήγηση για την απουσία του λοιπών συντακτών των εν λόγω πιστοποιητικών από το Δικαστήριο προκειμένου αυτοί να αντεξεταστούν, ενώ δεν φαίνεται να μην ήταν εύλογο και εφικτό για την Ενάγουσα, που έχει παρουσιάσει αυτή τη μαρτυρία, να είχε κλητεύσει ως μάρτυρες στη διαδικασία τα πρόσωπα που έκαμαν τις αρχικές δηλώσεις. Ούτε υπήρξε οποιαδήποτε εισήγηση ότι κάτι τέτοιο δεν θα ήταν εύλογο και εφικτό. Στην πραγματικότητα, η Ενάγουσα θα μπορούσε να προσκομίσει την καλύτερη δυνατή μαρτυρία και δεν το έπραξε. Με αυτά τα δεδομένα, κρίνω ότι υπό τις περιστάσεις κάτω από τις οποίες έχει προσαχθεί η εξ ακοής μαρτυρία, δεν διευκολύνεται η ορθή αξιολόγηση της βαρύτητας της εν λόγω μαρτυρίας με αποτέλεσμα να μην μπορώ να αποδώσω οποιαδήποτε βαρύτητα στις συγκεκριμένες αναφορές. Κατατέθηκαν επίσης ως έγγραφα Α και Β προς αναγνώριση ιατρικές γνωματεύσεις του Δρ. Μιχάλη Πηλαβάκη, ιατρού που εξέτασε την ΜΕ1 εκ μέρους των Εναγομένων 2 τα οποία όμως δεν αναγνωρίστηκαν με αποτέλεσμα να μην έχουν καταστεί τεκμήρια στη διαδικασία και ως τέτοια, να μην δύνανται να ληφθούν υπόψη από το Δικαστήριο. Ευρήματα: Στη βάση της ανωτέρω αξιολόγησης της ενώπιον μου μαρτυρίας, προβαίνω στα ακόλουθα επιπρόσθετα ευρήματα:
  22. Η Ενάγουσα στις 28/1/2011μετά το επίδικο ατύχημα, μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο Τμήμα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας όπου αιτιάτο αυχεναλγία, οσφυαλγία και άλγος στα γόνατα.
  23. Στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας έγινε ακτινολογικός έλεγχος κρανίου, αυχενικής και οσφυϊκής μοίρας σπονδυλικής στήλης και αριστερού και δεξιού γόνατος. Η διάγνωση ήταν κάκωση κεφαλής, αυχένος, αριστερού και δεξιού γόνατος. Έγινε περίδεση γονάτων άμφω και συνεστήθη αυχενικό κολάρο.
  24. Η Ενάγουσα ήταν υπό την παρακολούθηση του Δρ. Μ Τρυφωνίδη (ΜΕ2) ο οποίος την είδε στις 4/2/11, στις 12/5/11, στις 21/9/11 και ακολούθως τον Οκτώβριο του 2020 πριν καταθέσει στο Δικαστήριο.
  25. Το είδος του τραυματισμού που υπέστη η Ενάγουσα στα γόνατα κατά το επίδικο ατύχημα είναι γνωστό στην ιατρική βιβλιογραφία ως «Dashboard injury» και συνίσταται στην κάκωση των γονάτων τύπου σύνθλιψης, που συμβαίνει όταν τα γόνατα προσκρούονται με κάτι άλλο, εν προκειμένω το ταμπλό του οχήματος στο οποίο επέβαινε η Ενάγουσα.
  26. Η Ενάγουσα δεν είχε οποιαδήποτε συμπτώματα πόνου στα γόνατα της πριν το ατύχημα.
  27. Επειδή η Ενάγουσα είχε επιμένοντα συμπτώματα στα γόνατα ο Δρ. Μ. Τρυφωνίδης συνέστησε σε αυτήν να προχωρήσει σε αρθροσκόπηση (Τεκμήριο 7) η οποία έγινε στις 2/10/2012 από τον Δρ. Γιαννάκη Βασιλείου ο οποίος προέβη σε αρθροσκοπική αποκατάσταση μόνο στο αριστερό γόνατο.
  28. Κατά την αρθροσκόπηση έγινε ομαλοποίηση (shaving) στην περιοχή της χονδροπάθειας στο αριστερό γόνατο, δηλαδή καθαρισμός της επιφάνειας και αφαιρέθηκε η πλίκα η οποία είναι μία εμβρυική μεμβράνη που έχει πολύς πληθυσμός η οποία είχε ανευρεθεί τυχαία κατά την αρθροσκόπηση. Η ομαλοποίηση (shaving) γίνεται με ειδικό εργαλείο το οποίο μασά και αφαιρεί τα ανατομικά στοιχεία ή παθολογικά στοιχεία που νοσούν και προκαλούν συμπτώματα.
  29. Λόγω της κάκωσης των γονάτων τύπου σύνθλιψης που επήλθε από το χτύπημα στο ταμπλό του αυτοκινήτου έχει επηρεαστεί ο αρθρικός χόνδρος των γονάτων της Ενάγουσας ως μετατραυματική χονδροπάθεια στα γόνατα.
  30. Η Ενάγουσα παρουσιάζει ήπιες αλλοιώσεις χονδροπάθειας στους έσω κονδύλους και των δύο γονάτων καθώς και στην επιγονατίδα του δεξιού γόνατος. Οι παραμηνισκικές κύστες που καταγράφηκαν στην έκθεση μαγνητικής τομογραφίας του 2015 συνάδουν με την μετατραυματική φθορά στην άρθρωση του γόνατος.
  31. Όσον αφορά το βαθμό της χονδροπάθειας, η σοβαρότητα αυτής διακρίνεται σε πρώτου, δεύτερου και τρίτου βαθμού και στην περίπτωση της Ενάγουσας η χονδροπάθεια είναι πρώτου βαθμού, αφού αν ήταν δεύτερου ή τρίτου βαθμού θα γινόταν περαιτέρω επέμβαση στο γόνατο με τρυπανισμό.
  32. Οι ήπιες και πρώτου βαθμού χονδροπάθειες είναι δομικά μη σοβαρές και αναμένονται ήπια συμπτώματα από τους ασθενείς, πλην όμως τα συμπτώματα δεν μπορούν πάντα να συσχετιστούν με τα απεικονιστικά ευρήματα.
  33. Από το 2012 που έγινε η πρώτη μαγνητική τομογραφία στα γόνατα της Ενάγουσας (Τεκμήριο 3 (β) και (γ)) μέχρι και το 2015 που έγινε η δεύτερη μαγνητική τομογραφία (Τεκμήριο 10) η χονδροπάθεια συνεχίζει να είναι ήπια χωρίς επιδείνωση δομικά και αρχιτεκτονικά.
  34. Η μαγνητική τομογραφία του 2015 έγινε με πρωτοβουλία της Ενάγουσας.
  35. Η σημερινή έκταση της χονδροπάθειας σε απεικονιστικό επίπεδο είναι άγνωστη καθότι η Ενάγουσα δεν έχει υποβληθεί σε πρόσφατη μαγνητική τομογραφία.
  36. Το εύρημα της ρήξης μηνίσκου στο αριστερό γόνατο ήταν ένα ψευδώς θετικό εύρημα στη μαγνητική τομογραφία ενώ στην πραγματικότητα δεν υπήρχε.
  37. Τα υπόλοιπα ευρήματα που καταγράφηκαν στις εκθέσεις μαγνητικών τομογραφιών τόσο της ΑΜΣΣ όσο και των δύο γονάτων δεν συνδέονται αιτιωδώς με τον τραυματισμό από το επίδικο ατύχημα. Η ιατρική μαρτυρία που έγινε αποδεκτή από το Δικαστήριο συνέδεσε αιτιωδώς με το επίδικο ατύχημα μόνο τις ήπιες αλλοιώσεις χονδροπάθειας στα γόνατα της Ενάγουσας.
  38. Σε περιπτώσεις χονδροπάθειας, ό,τι καταστροφή έχει επέλθει στον αρθρικό χόνδρο δεν μπορεί να επανέλθει ενώ αν επιδεινωθεί η καταστροφή του χόνδρου τότε μπορεί να επέλθει οστεοαρθρίτιδα όπου καταστρέφεται και ανεπαρκεί η άρθρωση του γόνατου και εάν τα συμπτώματα της οστεοαρθρίτιδας και η δυσλειτουργία φτάσουν σε άσχημα επίπεδα τότε, μπορεί να χρειαστεί αλλαγή γονάτου.
  39. Η διαχείριση του πόνου μετά από μία αρθροσκοπική επέμβαση και η επιβράδυνση της επιδείνωσης μίας χονδροπάθειας βασίζεται σε φυσιοθεραπεία και άσκηση. Μπορούν να δοθούν και σκευάσματα όπως γλουκοσαμίνη και χονδροϊτίνη, ενέσιμα σκευάσματα τα οποία κατηγοριοποιούνται ως χονδροαναζοωγονητικά ή χονδροπροστατευτικα και επιπλέον φαρμακευτική αγωγή η οποία συνίσταται σε παυσίπονα - αναλγητικά.
  40. Ο τραυματισμός στα γόνατα προκάλεσε και προκαλεί ανά διαστήματα στην Ενάγουσα συμπτώματα όπως πόνο, αδυναμία και δυσκαμψία στα γόνατά της ιδιαίτερα όταν ανεβοκατεβαίνει σκάλες ή σηκώνει βάρη. Τα συμπτώματα αυτά είναι υποκειμενικά και δεν είναι δυνατόν να αξιολογηθούν αντικειμενικά σε ιατρικό επίπεδο. Τα συμπτώματα της Ενάγουσας έχουν βελτιωθεί από τον χρόνο του ατυχήματος και συνεχίζει ανά διαστήματα να νιώθει πόνο στα γόνατα.
  41. Δεν υπάρχει χωλότητα στο περπάτημα, υπάρχει πλήρης κάμψη και έκταση των γονάτων και δεν υπάρχει αστάθεια.
  42. Η Ενάγουσα υπεβλήθη σε φυσιοθεραπείες, ο ακριβής αριθμός των οποίων δεν διευκρινίστηκε.
  43. Ο ΜΕ2 συνέστησε στην Ενάγουσα φυσιοθεραπεία και άσκηση μετά την αρθροσκοπική επέμβαση πλην όμως παρέμεινε άγνωστη στο Δικαστήριο η συχνότητα των όποιων φυσιοθεραπειών καθώς και το κατά πόσο η Ενάγουσα ακολούθησε τη σύσταση για άσκηση.
  44. Ο πόνος του αυχένα και της μέσης ως αποτέλεσμα της θλάσης που είχε υποστεί η Ενάγουσα υποχώρησε σε χρονικό διάστημα που δεν διευκρινίστηκε. Από την μαρτυρία της ίδιας προκύπτει ότι αυτό φαίνεται να έλαβε χώρα σε κάποια φάση πριν τον Ιούνιο του 2012, όπου επισκέφθηκε τον Δρ. Νησιώτη και του ανέφερε μόνο, όπως η ίδια ανέφερε, εμμένοντα πόνο στα γόνατα. Νομική Πτυχή: Όσον αφορά το επίπεδο απόδειξης στην παρούσα υπόθεση αυτό είναι το ισοζύγιο των πιθανοτήτων. Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος απόδειξης, εν προκειμένω η Ενάγουσα, ικανοποίησε το Δικαστήριο, με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not).[14] Όπως έχει νομολογηθεί στην υπόθεση Αθανασίου κ.ά. ν. Κουνούνη

(1997)1 Α.Α.Δ. 614, μόνο αξιόπιστη μαρτυρία μπορεί να βαρύνει την πλάστιγγα των πιθανοτήτων. Γενικές Αποζημιώσεις: Το Δικαστήριο είναι επιφορτισμένο με το καθήκον υπολογισμού των γενικών αποζημιώσεων και η αποτίμηση του ύψους των γενικών αποζημιώσεων θα κριθεί στη βάση των σωματικών βλαβών και συνεπειών στην κατάσταση υγείας της Ενάγουσας, οι οποίες έχουν αποδειχθεί ότι έχουν προέλθει από το επίδικο ατύχημα, ως έχει εξηγηθεί ανωτέρω, και καταγράφονται στα ευρήματα του Δικαστηρίου. Οι αποζημιώσεις που επιδικάζονται από τα Δικαστήρια πρέπει να είναι δίκαιες, λογικές και κοινωνικά αποδεκτές. Στόχος είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά χωρίς να τίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα. Στόχος του εγχειρήματος είναι η κατάληξη, στο τέλος της πορείας σε αριθμό που είναι δίκαιος και εύλογος κάτω από τις περιστάσεις της υπόθεσης.[15] Είναι σταθερή η τάση για ελευθεροποίηση των ποσών που επιδικάζονται ως γενικές αποζημιώσεις, η οποία καταλήγει σε αύξηση τους σε σύγκριση με εκείνο που θεωρείτο το μέτρο στο παρελθόν, έτσι που να τοποθετείται μεγαλύτερη αξία στον ανθρώπινο πόνο και την αγωνία της ανικανότητας.[16] Η αυξητική βεβαίως τάση στις αποζημιώσεις δεν αποτελεί οδικό χάρτη για αιτιολόγηση παροχής αυξανόμενων ποσών σε κάθε περίπτωση.[17] Σε κάθε περίπτωση πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικότητες, όπως μπορούν να εξακριβωθούν, με γνώμονα και την αγοραστική αξία του χρήματος κατά το χρόνο της επιδίκασης των αποζημιώσεων ως αυτοτελή παράγοντα, αλλά και ως συγκριτικό όταν το Δικαστήριο ανατρέχει σε υποθέσεις του παρελθόντος στο βαθμό που αυτές θα μπορούσε να είναι βοηθητικές.[18] Αποτελεί περαιτέρω θεμελιακή αρχή ότι η αποζημίωση για αστικά αδικήματα δεν έχει σκοπό την τιμωρία αλλά την αποκατάσταση.[19] Περαιτέρω, προηγούμενες επί του θέματος αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο, υπό την έννοια της αρχής του stare decisis, αλλά παρέχουν καθοδήγηση, γιατί κάθε περίπτωση διαφέρει ανάλογα με το είδος και την έκταση του τραυματισμού, καθώς και τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε υπόθεσης.[20] Υπό το πρίσμα των πιο πάνω εξετάζοντας το ζήτημα της απόδοσης γενικών αποζημιώσεων προς την Ενάγουσα, έχω αντλήσει καθοδήγηση, στο βαθμό και υπό την έννοια που περιγράφεται ανωτέρω, από προηγούμενες αποφάσεις οι οποίες αφορούσαν παρόμοιους τραυματισμούς, άλλοτε πιο σοβαρούς και άλλοτε λιγότερο σοβαρούς από την παρούσα υπόθεση.[21] Σημειώνω ότι δεν έχω εντοπίσει προηγούμενη απόφαση με ταυτόσημους τραυματισμούς. Εισηγήσεις των συνηγόρων των διαδίκων: Η συνήγορος της Ενάγουσας εισηγήθηκε ότι το ποσό των €50,000 αποτελεί εύλογη και δίκαιη υπό τις περιστάσεις αποζημίωση για την Ενάγουσα και η συνήγορος των Εναγομένων εισηγήθηκε ότι το ποσό των γενικών αποζημιώσεων δεν θα πρέπει να ξεπεράσει το ποσό των €10,000. Καθορισμός ποσού γενικών αποζημιώσεων στην παρούσα υπόθεση: Αφού έλαβα υπόψη μου το είδος των τραυματισμών της Ενάγουσας, τις σωματικές βλάβες και συνέπειες στην κατάσταση υγείας της Ενάγουσας οι οποίες έχουν αποδειχθεί ότι έχουν προέλθει από το επίδικο ατύχημα καθώς και τον πόνο και την ταλαιπωρία της Ενάγουσας από το επίδικο ατύχημα όπως αυτά προκύπτουν από τα ευρήματα του Δικαστηρίου τα οποία έχω παραθέσει ανωτέρω και δεν κρίνω σκόπιμο να επαναλάβω, κρίνω ως εύλογο και δίκαιο το ποσό των €25.000, ως γενικές αποζημιώσεις, το οποίο και επιδικάζω. Ειδικές ζημιές: Αναφορικά με τις αξιούμενες ειδικές αποζημιώσεις, αποτελεί βασικό κανόνα ότι αυτές πρέπει να εξειδικεύονται στα δικόγραφα με λεπτομέρεια και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα, σαφήνεια και με συγκεκριμένα στοιχεία.[22] Στην απόφαση Ζήνων Μερκής Λτδ ν. Ελληνικής Τράπεζας Λτδ
(1999)1(Γ) Α.Α.Δ. 1923, λέχθηκαν χαρακτηριστικά τα ακόλουθα : «ο Ενάγοντας βαρύνεται με την υποχρέωση να αποδείξει με καθαρή μαρτυρία τα κονδύλια που διεκδικεί ως ειδική ζημία.» Η Ενάγουσα αξιώνει ποσό ύψους €1.300 ως απώλεια απολαβών. Επαναλαμβάνω στο σημείο αυτό ότι δεν αμφισβητήθηκε και αποτέλεσε εύρημα του Δικαστηρίου ότι η Ενάγουσα έλαβε άδεια ασθενείας για τις ακόλουθες περιόδους: 28/1/2011 - 4/2/2011, 5/2/2011 - 13/3/2011, 2/10/2012 - 2/11/2012 και 3/11/2012 - 16/11/
  1. Η Ενάγουσα παρουσίασε στο Δικαστήριο αντίγραφα 4 καταστάσεων μισθοδοσίας από το Γενικό Λογιστήριο της Δημοκρατίας για τους μήνες Νοέμβριο του 2012, Οκτώβριο του 2012, Ιούλιο του 2011 και Μάρτιο του 2011 (Τεκμήριο 16 (α) (β) (γ) (δ) αντίστοιχα). Ανέφερε ότι κατά τον χρόνο του ατυχήματος ο μισθός της ήταν €1770 καθαρά και ερωτηθείσα ως προς το κατά πόσο έλειπε με άδεια ασθενείας ανέφερε ότι έλειπε γύρω στους δύο μήνες και της αποκόπηκε το ποσό των €762 παραπέμποντας στο Τεκμήριο 16 (γ). Επίσης, ανέφερε ότι τον Νοέμβριο πήρε μόνο το ποσό των €452 αντί του ποσού των €
  2. Αντεξεταζόμενη και ερωτηθείσα για την πρώτη άδεια ασθενείας που της χορηγήθηκε στις 28/1/11 ανέφερε ότι αρχικά της έδωσαν 1 βδομάδα και μετά παρατάθηκε η άδεια διευκρινίζοντας ότι για αυτήν την περίοδο δεν είχε απώλεια απολαβών αφού η απώλεια ξεκίνησε μετά την πάροδο 45 ημερών. Ερωτηθείσα ως προς το πότε επέστρεψε στην εργασία της από τις 28/1/11 που ξεκίνησε η άδεια ασθενείας της, ανέφερε ότι δεν θυμάται λέγοντας ότι έλειψε περίπου δύο μήνες αλλά ότι μπορεί να πάει στο Λογιστήριο να βρει τα σχετικά στοιχεία και να τα παρουσιάσει, πράγμα το οποίο δεν έγινε. Με αναφορά στο περιεχόμενο του Τεκμηρίου 16 (γ) (κατάσταση μισθοδοσίας Ιουλίου 2011) εξήγησε ότι η αναφορά στις παρατηρήσεις στο κάτω μέρος του εγγράφου ότι τα αναδρομικά αφορούν τον Μάρτιο του 2011 αφορά το ποσό που της αποκόπηκε τον Μάρτιο του
  3. Ανατρέχοντας όμως στο Τεκμήριο 16 (δ) που είναι η κατάσταση μισθοδοσίας για τον Μάρτιο του 2011 στις παρατηρήσεις καταγράφεται ότι η άδεια χωρίς απολαβές ήταν για την περίοδο 11/3/2011 μέχρι 24/3/
  4. Δεν παρουσιάστηκε όμως στο Δικαστήριο οποιαδήποτε άδεια ασθενείας που να δικαιολογεί την απουσία της λόγω του ατυχήματος και συνακόλουθα την όποια αποκοπή για αυτήν την περίοδο. Προκύπτει ότι το δικαιολογημένο της απουσίας της Ενάγουσας τον Μάρτιο του 2011 αφορά μόνο την περίοδο 11/3/2011 μέχρι 13/3/2011 για την οποία είχε άδεια ασθενείας πλην όμως πέραν του ότι η ίδια δήλωσε ότι για την πρώτη άδεια ασθενείας της δεν είχε οποιαδήποτε απώλεια αφού αυτή ξεκίνησε μετά τις 45 ημέρες, δεν έχει τεθεί ούτε το απαραίτητο πραγματικό υπόβαθρο για να μπορούσε να υπολογιστεί από το Δικαστήριο το οποιοδήποτε ποσό απώλειας για αυτές τις 3 μέρες. Στην πραγματικότητα, αυτό το οποίο κατέστη εμφανές λαμβάνοντας υπόψη και τη δήλωση της Ενάγουσας ότι δεν είχε απώλεια απολαβών για την πρώτη άδεια ασθενείας, ήταν ότι η όποια απώλεια αφορούσε μεταγενέστερη περίοδο για την οποία όμως δεν παρουσιάστηκε μαρτυρία για το δικαιολογημένο και το αναγκαίο της απουσίας της. Περαιτέρω, ερωτηθείσα κατά την αντεξέταση της η Ενάγουσα για την άδεια ασθενείας που της δόθηκε από τις 2/10/12 μέχρι 16/11/12 ανέφερε ότι για αυτήν την περίοδο πληρωνόταν κανονικά αφού αυτό το δικαιούτο από την υπηρεσία που εργάζεται. Σε ερώτηση που της τέθηκε ως προς το κατά πόσο έλαβε οποιαδήποτε άλλη άδεια ασθενείας μετά την περίοδο αυτή, η ΜΕ1 απάντησε καταφατικά λέγοντας ότι παρέλειψε να δώσει στη δικηγόρο της το σχετικό χαρτί που αφορούσε την άδεια ασθενείας μετά τις 16/11/12 και σε σχετική υποβολή ότι η απώλεια απολαβών που ισχυρίζεται για τον Νοέμβριο του 2012 δεν αφορούσε άδεια ασθενείας λόγω του ατυχήματος, διαφώνησε λέγοντας ότι μπορεί να πάει στο Λογιστήριο να φέρει το σχετικό χαρτί, πράγμα το οποίο επίσης δεν έγινε. Ανατρέχοντας στο περιεχόμενο του Τεκμηρίου 16 (α) που παρουσίασε η Ενάγουσα, που είναι η κατάσταση μισθοδοσίας για τον Νοέμβριο του 2012 στις παρατηρήσεις καταγράφεται ότι η άδεια χωρίς απολαβές ήταν για την περίοδο 8/11/2012 μέχρι 30/11/
  5. Δεν παρουσιάστηκε όμως στο Δικαστήριο οποιαδήποτε άδεια ασθενείας που να συνάδει με αυτήν την περίοδο και να δικαιολογεί την απουσία της λόγω του ατυχήματος και συνακόλουθα, την όποια αποκοπή για αυτήν την περίοδο. Προκύπτει ότι η περίοδος που καταγράφεται στις παρατηρήσεις του Τεκμηρίου 16 (α) ως άδεια χωρίς απολαβές συνάδει με μέρος της δεύτερης άδειας ασθενείας από 2/10/12 - 16/11/12 πλην όμως πέραν του ότι η ίδια δήλωσε ότι δεν είχε απώλεια απολαβών για αυτήν την περίοδο, ήτοι 2/10/12 - 16/11/12, δεν έχει τεθεί ούτε το απαραίτητο πραγματικό υπόβαθρο για να μπορούσε να υπολογιστεί από το Δικαστήριο το οποιοδήποτε ποσό απώλειας για την περίοδο από 8/11/2012 - 16/11/
  6. Για τους λόγους που έχω εξηγήσει πιο πάνω, το ποσό που αξιώνεται από την Ενάγουσα ως απώλεια απολαβών δεν έχει αποδειχθεί στον απαιτούμενο βαθμό και συνεπώς, δεν μπορεί να επιδικαστεί στην Ενάγουσα. Επαναλαμβάνω στο σημείο αυτό ότι το υπόλοιπο ποσό που αξιώνεται ως ειδικές ζημιές, ήτοι ποσό ύψους €2,312.67, είναι παραδεκτό. Επιδίκαση Τόκου: Το ζήτημα του τόκου εμπίπτει στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου σύμφωνα με το άρθρο 58Α του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.
  7. Ένας παράγοντας που δεν μπορεί να παραγνωριστεί κατά την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, είναι ο τρόπος με τον οποίο προωθείται η αγωγή προς εκδίκαση αφού μια αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην προώθηση της, μπορεί να έχει ως επακόλουθο τον περιορισμό της χρονικής έκτασης καθορισμού του τόκου. Ο χρόνος καταχώρισης της αγωγής σε σχέση με τη γένεση του αγώγιμου δικαιώματος λαμβάνεται υπόψιν, και τυχόν καθυστέρηση πρέπει να αιτιολογείται.[23] Στην υπό κρίση υπόθεση το αγώγιμο δικαίωμα γεννήθηκε στις 28/1/2011, ενώ το ειδικώς οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα καταχωρήθηκε στις 4/10/
  8. Στην αγόρευση της συνηγόρου της Ενάγουσας αναφέρεται ότι η καθυστέρηση ήταν δικαιολογημένη ενόψει της έκτασης των τραυματισμών και των συμπτωμάτων της Ενάγουσας και ενόψει του ότι η Ενάγουσα επισκέπτετο γιατρούς και έκανε εξετάσεις μέχρι το 2015, οπόταν το διάστημα που μεσολάβησε ήταν αναγκαίο για να αποκρυσταλλώσει τις απαιτήσεις της. Επί τούτου, δεν υπήρξε αντίθετη εισήγηση από την πλευρά της Υπεράσπισης. Είναι γεγονός ότι από τη μαρτυρία που έχει παρουσιαστεί ενώπιον του Δικαστηρίου η αρθροσκοπική επέμβαση στην οποία υπεβλήθη η Ενάγουσα έλαβε χώρα περί τα τέλη του 2012 ενώ στο μεσοδιάστημα αυτή παρακολουθείτο από τον ΜΕ2 ο οποίος εν τέλει της συνέστησε την υποβολή της σε αρθροσκοπική επέμβαση. Είναι η κρίση του Δικαστηρίου ότι υπό τις περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης δεν υπήρξε τέτοια αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην προώθηση της παρούσας αγωγής δεδομένου ότι η κατάσταση της Ενάγουσας από τον τραυματισμό της στα γόνατα δεν είχε αποκρυσταλλωθεί αμέσως. Συνεπώς, υπό το πρίσμα των γεγονότων της υπό κρίση υπόθεσης κρίνω ορθό και δίκαιο όπως τόσο οι γενικές όσο και οι ειδικές αποζημιώσεις φέρουν τόκο από την ημερομηνία του επίδικου ατυχήματος, ήτοι 28/1/
  9. Κατάληξη: Συνακόλουθα, εκδίδεται απόφαση υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον των Εναγομένων 1 και 2 αλληλέγγυα και κεχωρισμένα ως ακολούθως: (α) για το ποσό των €25,000 υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων πλέον νόμιμο τόκο από 28/1/2011 μέχρι εξόφλησης και, (β) για το ποσό €2,312.67 υπό μορφή ειδικών αποζημιώσεων με νόμιμο τόκο από 28/1/2011 μέχρι εξόφλησης μειωμένου όμως κατά το ήμισυ.[24] Τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον των Εναγομένων 1 και 2 ως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο στην κλίμακα του επιδικασθέντος ποσού. (Υπ.)...................................... Μ. Λ. Λοΐζου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] Κυριακίδης ν. Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ, Π.Ε 185/2012, ημερομηνίας 19.4.2018 [2] Pissis Ltd v. La Baguette Boulangerie- Patisserie Ltd, Πολ. Έφεση 135/10, ημερομηνίας 30.9.2015, Ιωάννης Τσιάττες v. Kokis Solomonides (Cartridges Industries) Ltd,
(2009)1 ΑΑΔ 974, 16 Ιουλίου, 2009. [3] STARGEL CO LTD ν. LUTKIN κ.α., Πολιτική έφεση ΑΡ. 407/2011, 21/6/2018 και Χρίστου ν. Khoreva
(2001)1 (Γ) ΑΑΔ 1874 [4] Σχετικά είναι τα ιατρικά πιστοποιητικά τόσο του ΜΕ2 όσο και του ΜΥ1 (Τεκμήρια 4, 7 και 18). [5] C & A Pelecanos Associates Ltd v. Ανδρέα Πελεκάνου
(1999)1 Α.Α.Δ. 1273. [6] Νικολάου Νίκος ν. Aντώνη Παπαϊωάνου
(2011)1 Α.Α.Δ. 1797. [7] Scott Graham Brierley v. Αστυνομίας,
(2012)2 ΑΑΔ 476, ημερ. 19/7/12, Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα
(1992)1 Α.Α.Δ 1056 Κυριακίδης ν. Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ, ECLI:CY:AD:2018:A179, Π.Ε 185/2012, ημερομηνίας 19.4.2018, Χριστοφίνης ν. Φραντζή Πολ. Έφεση328/11, ημερομηνίας 31.5.2017. [8]Andreas Anastassiades v. R.
(1977)2 C.L.R. 97, Fourris and another v. R.
(1983)2 C.L.R. 170, Philippou v. Odysseos
(1989)1 C.L.R. 1., Cybarco Ltd v Silvia Kovascik
(2001)1 A.A.Δ. 2013 Davie v. Edinborough Magistrate
(1953)S.C. 34. [9] Νικολάου ν Δημοκρατίας
(2000)2 Α.Α.Δ. 390, Ψάλτης ν Αστυνομίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 113, Τυμπιώτης ν Δημοκρατίας
(2004)2 Α.Α.Δ. 612 και Χριστοφίδης ν Αστυνομίας
(2007)2 Α.Α.Δ. 25, Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Αλέξανδρου Κωστάκη, ανήλικου, μέσω των γονέων και φυσικών κηδεμόνων του, Χρήστου και Μαρίας Κωστάκη
(2008)1 Α.Α.Δ. 432 [10] Ψάλτης v. Αστυνομίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 113) και Κίτση v. Γενικού Εισαγγελέα
(2001)1 Β Α.Α.Δ. 1077 [11] Joy v Yeoman
(1981)2 All E.R. 21, Αθηνής ν Δημοκρατίας
(1990)2 Α.Α.Δ.
  1. [12] Αναφορικά με την αξιολόγηση εξ ακοής μαρτυρίας και τη βαρύτητα που πρέπει να της αποδοθεί, σχετική η Θεοπίστη Τουμαζή ν Vandita Dixit, ECLI:CY:AD:2015:A302, ECLI:CY:AD:2015:A302, Πολιτική Έφεση 274/2010, ημερομηνίας 5.5.
  2. βλ. επίσης Λευκόνικο Χρηματιστηριακή Λτδ ν. Χριστοδούλου, Πολιτική Έφεση αρ. 6/11 ημερ. 15/07/2016 [13] Άρθρο 27, Κεφ.
  3. [14] Μαρσέλ ν. Λαϊκής
(2001)1 Α.Α.Δ. 1858 [15] Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi
(1982)1 C.L.R. 789, Lankuntis v. Νικόλα
(2002)1Β Α.Α.Δ 1128, Jamal Ismail v. Μιχαήλ Αντωνίου κ.ά., ECLI:CY:AD:2014:A107, Πολιτική Έφεση Αρ. 333/2009, ημερομηνίας 12.2.2014, [16] Μαυροπετρή ν. Γεωργίου Λουκά
(1995)1 Α.Α.Δ. 66, 74 - 75. [17] Σπύρος Μελάς και Ελένη Λτδ ν. Πολίτη
(2003)1 Α.Α.Δ. 590, [18] Fysko v. Γεωργίου
(1991)1 Α.Α.Δ. 1014, 1029. [19] Μαυροπετρή ν. Λουκά
(1995)1 Α.Α.Δ. 66, 74. [20] Γιαννάκης Ερωτοκρίτου κ.ά. v. Καραολή
(1998)1 Α.Α.Δ. 445. [21] Ανδρέας Προέστος ν. Στέφανου Προδρόμου κ.α., ECLI:CY:AD:2017:A140, Πολιτική Έφεση Αρ. 326/2011, 12/4/2017, Τιτώνη ν. Χαρ. Πηλακούτα Λτδ
(2001)1 Α.Α.Δ. 479, Αποστολίδη ν. Ζούλη
(2001)1 Α.Α.Δ. 1695, Hasan Constantin ν. Γεώργιου Αντωνιάδη
(2004)1 ΑΑΔ 1701, ANDREAS V VRONDIS & SONS (CONSTRUCTIONS) LTD ν. ΣΟΦΟΚΛΗ ΠΑΠΑΛΕΟΝΤΙΟΥ, ECLI:CY:AD:2017:A177, Πολιτική Έφεση Αρ. 189/2011, 15/5/2017, Στεφάνου v. Αντωνίου, Πολιτική Έφεση Αρ. 508/12, ημερομηνίας 17 Δεκεμβρίου, 2018, Αλέξης Χριστοφίνης ν. Στέλλας Φραντζή, ECLI:CY:AD:2017:A202, Πολιτική Έφεση ΑΡ. 328/2011, 31/5/2017 [22] Κυριάκου Αθανασίου v. Δάφνης Ορφανίδου Πολιτική Έφεση Αρ. 73/11, 16 Δεκεμβρίου, 2015, Παναγιώτου ν. Φραγκίσκου κ.α.
(1999)1 ΑΑΔ 687, Αλεξάνδρου ν. Ιωάννου
(1996)1 ΑΑΔ 1157, Χριστοδούλου ν. Αγαθοκλέους
(1977)1 ΑΑΔ 396, Ηρακλέους ν. Πίτρου
(1994)1 ΑΑΔ 239, Λοϊζου ν. Μουρτζή
(1999)1 ΑΑΔ 883, Μαϊττάς ν. Γεωργίου κ.α.
(1998)1 ΑΑΔ 1, Ζήνων Μερκής Λτδ. ν. Ελληνικής Τράπεζας
(1999)1 ΑΑΔ 1923, Παπαϊωάννου ν. Κωνσταντίνου
(2008)1 (Β) ΑΑΔ 1083, Ismail v. Αντωνίου κ.α., ECLI:CY:AD:2014:A107, Πολιτική Έφεση Αρ. 333/2009, 12.2.2014 και Mc Gregor on Damages, 15η έκδοση, παράγραφος 23, σελ. 15). [23] Χρυσάνθου κ.α. v. Φραντζή
(2010)1 ΑΑΔ 1295, Ismail v. Αντωνίου κ.α. ECLI:CY:AD:2014:A107, Πολιτική Έφεση 333/2009 ημερομηνίας 12.2.2014, Heavens Garden Waterpark Ltd v. Πελεντρίδης, Πολιτική Έφεση 150/2011, ημερομηνίας 22.3.2017 και Συκοπετρίτης v. Χριστοδούλου
(2004)1 ΑΑΔ 218), Fysco v. Γεωργίου
(1991)1 ΑΑΔ 1014 [24] Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου
(1991)1 ΑΑΔ 475 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.