Καψής ν. Κεντρική Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ, Αρ. Αγωγής: 6708/13, 30/6/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2021:A350 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Ξ.Ξενοφώντος, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 6708/13 Μεταξύ: XXXXXX Καψής Εναγόντων και Κεντρική Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ Εναγομένοι Ημερομηνία: 30/6/21 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντα: κα Χριστοδούλου Για Εναγόμενη: κ. Κλεάνθους ΑΠΟΦΑΣΗ Α. Το αντικείμενο της Αγωγής - οι εκατέρωθεν εκδοχές Ζητούνται με την αγωγή αποζημιώσεις, μετά από ατύχημα στο οποίο ενεπλάκη αυτοκίνητο οδηγούμενο από την ασφαλισμένη της Εναγόμενης με τη μοτοσικλέτα του Ενάγοντα. Καθώς ο τελευταίος την προσπερνούσε από δεξιά, εκείνη έστριψε το αυτοκίνητό της δεξιά με αποτέλεσμα τη σύγκρουση. Η θέση της Εναγόμενης, είναι ότι η ασφαλισμένη της οδηγός οδηγούσε το όχημά της με σκοπό να στρίψει δεξιά και να κατευθυνθεί στην οδό όπου βρισκόταν η κατοικία της. Η οδός αυτή είναι κάθετη πάροδος άλλης οδού. Ερχόμενη η οδηγός από τον κυκλικό κόμβο και καλύπτοντας απόσταση περίπου 50 μέτρα εντός της άλλης οδού και πλησιάζοντας προς την πάροδο-οδό της, ελάττωσε ταχύτητα, άναψε τον δείκτη κινήσεως του αυτοκινήτου της, προειδοποιώντας ότι θα στρίψει δεξιά κι αφού έλεγξε την τροχαία κίνηση στο δρόμο και ήταν καθαρός άρχισε να στρίβει δεξιά, όταν η μοτοσικλέτα του Ενάγοντα ακολουθούσε το αυτοκίνητό της επιχείρησε να την προσπεράσει παράνομα από δεξιά σε σχέση με την πορεία της, με αποτέλεσμα να χτυπήσει τη σύγκρουση των δύο οχημάτων. Β. Μαρτυρία Για την πλευρά του Ενάγοντα έδωσε μαρτυρία ο ίδιος ενώ για την Εναγόμενη έδωσε μαρτυρία η άλλη εμπλεκόμενη στο δυστύχημα οδηγός ασφαλισμένη της. Ενάγοντας O Ενάγοντας υιοθέτησε Γραπτή Δήλωση. Σύμφωνα με αυτήν, το 2010 εργαζόταν ως υπάλληλος σε βιβλιοπωλείο με μηνιαίο εισόδημα €1,
- Η Ασφαλισμένη της Εναγόμενης είχε ασφαλισμένο το αυτοκίνητο της οδηγού οχήματος με το οποίο συγκρούστηκε. Στις 25/10/10, ενώ αυτός οδηγούσε τη μοτοσικλέτα του, η οδηγός του άλλου οχήματος απέκοψε την ελεύθερη πορεία της μοτοσικλέτας που ο ίδιος οδηγούσε, αφού έστριψε απότομα δεξιά για να εισέλθει στην οδό που βρισκόταν η οικία της κι έπεσε στη μοτοσικλέτα και στον ίδιο με αποτέλεσμα να υποστεί σωματικές βλάβες. Ταλαιπωρήθηκε πάρα πολύ όσο ήταν δεμένη η κλείδα του (για 3 μήνες) αλλά και μετά. Έμεινε εκτός εργασίας από 25/10/10 μέχρι τέλος Ιανουαρίου 2011 με αποτέλεσμα να απωλέσει το εισόδημά του για 3 μήνες, συνολικά €3,
- Σύμφωνα με το Τεκμήριο 1 που κατέθεσε ο Ενάγοντας -ιατρικό πιστοποιητικό ημερ. 1/12/2015- , αυτός υπέστη συντριπτικό κάταγμα κλείδας κι έτυχε ορθοπεδικής εκτίμησης και δόθηκε ραντεβού στην κλινική καταγμάτων. Σύμφωνα πάντα με αυτό «Έγινε περίδεση κι απελύθη με οδηγίες». Στο ίδιο πιστοποιητικό επίσης φαίνεται ότι ο Ενάγοντας ανέφερε στο Τμήμα Ατυχημάτων Επειγόντων Περιστατικών «πόνο στο θώρακα και ώμο αριστερά.». Αντεξεταζόμενος, όταν ρωτήθηκε γιατί σε έντυπο Κατάστασης Ασφαλιστικού Λογαριασμού για το έτος 2010, Τεκμήριο 2 αναφέρονται πραγματικές αποδοχές €1,000 για την περίοδο μετά το ατύχημα - 4 μήνες 9ος -12ος μήνα του εν λόγω έτους - έδωσε την εξήγηση ότι ο λογιστής της εταιρείας του κατέβαλλε/δήλωνε («έβαζε») κοινωνικές ασφαλίσεις, αλλά δεν τον πλήρωναν μισθούς. Αργότερα, πρόσθεσε ότι ο ίδιος κατέβαλλε κοινωνικές ασφαλίσεις γιατί ήταν μέτοχος στην εταιρεία, αλλά δεν γνώριζε ότι δεν έπρεπε να το πράττει και ότι έπρεπε να γίνει αίτηση στο Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων για να του πληρωνόταν η άδεια. Δεν έκανε αίτημα για επίδομα και δεν παρουσίασε αναρρωτική άδεια από το Νοσοκομείο Λευκωσίας (το οποίο και του εξέδωσε ιατρικό πιστοποιητικό Τεκμήριο 1) . Οδηγούσε τη μοτοσικλέτα για δουλειές του βιβλιοπωλείου όπου εργαζόταν. Το ατύχημα συνέβηκε μετά τις 14:00 και ήταν λιακάδα. Χρησιμοποίησε κυκλικό κόμβο για να εισέλθει στο δρόμο που έγινε το ατύχημα και εισήλθε μόνος του από τον κυκλικό κόμβο στην οδό και μπροστά του ήταν το αυτοκίνητο της Ασφαλισμένη της Εναγόμενης. Δεν το θυμάται στον κυκλικό κόμβο και δεν νομίζει να ήταν μπροστά του. Κινείτο με ταχύτητα 20 Χ.Α.Ω. το άλλο όχημα όχημα κι εκείνος το έφτασε όταν ήταν στην ευθεία. Δεν ακολουθούσε άλλο όχημα και δεν πρόσεξε σε όλη την πορεία αν εισήλθε άλλο όχημα πίσω από την Ασφαλισμένη της Εναγόμενης. Το όχημα ήταν μπροστά του και δεν έδειξε ότι θα έστριβε δεξιά. Ο δρόμος ήταν ευθύς κι εκείνος ήταν στην πόρτα του οδηγού κι η Ασφαλισμένη της Εναγόμενης έστριψε και του έκοψε το δρόμο. Διάνυσε 200 μέτρα -χωρίς να είναι βέβαιος- πριν βρει το αυτοκίνητο. Ήταν πίσω από το αυτοκίνητο και κινήθηκε δεξιά για να το προσπεράσει αλλά δεν ανάπτυξε ιδιαίτερη ταχύτητα. Δεν θυμάται αν υπήρχαν άλλα οχήματα, αλλά το συμπεραίνει από το ότι δεν συγκρούστηκαν με εκείνον ή την άλλη οδηγό κι αν έρχονταν από απέναντί θα είχε σταματήσει η τελευταία. Δεν είχε την ώρα της σύγκρουσης κάποιο αυτοκίνητο στο δρόμο. Δεν είδε να ανάβει ο δείκτης πορείας του αυτοκινήτου μπροστά του γιατί κατ'εκείνον δεν τον άναψε η άλλη οδηγός. Η σύγκρουση έγινε στην πλευρά της οδηγού. Ήταν δίπλα την ώρα που προσπερνούσε και το θυμάται γιατί γύρισε και την είδε την ώρα που έστριβε πρόσωπο με πρόσωπο. Ούτε είδε εκείνη το καθρεφτάκι της. Λογικά εκείνος πρέπει να βρισκόταν. Χτύπησε η μοτοσικλέτα στην πόρτα της οδηγού. Δεν υπήρχε κάποιο εμπόδιο που να εμποδίζει την ορατότητα. Δεν γνωρίζει την απόσταση από την είσοδο από τον κυκλικό κόμβο στην οδό του ατυχήματος, αλλά θα μπορούσε να είναι λίγο μεγαλύτερη από 100 μέτρα. Όταν συγκρούστηκαν με την άλλη οδηγό, η οποία «είναι μία γλυκύτατη κυρία» πήγαν στο σπίτι της και κάθισαν για μερικά λεπτά και ο ίδιος δεν αντιλήφθηκε τον τραυματισμό του γιατί ήταν ζεστός ο ώμος του. Δεν θυμάται τι της είπε, αλλά δε θυμάται να της ανέφερε ότι ήταν υπεύθυνος για το ατύχημα και ότι της είπε ότι ο ίδιος δεν είχε παράπονο. Κατά την επανεξέτασή του δέχθηκε ότι δεν έδειξε ο ίδιος με το δείκτη πορείας της μοτοσικλέτας του ότι θα κινείτο δεξιά. Ασφαλισμένη οδηγός της Εναγόμενης Για την Εναγόμενη έδωσε μαρτυρία μόνο η οδηγός του αυτοκινήτου, ασφαλισμένη της. Καθώς οδηγούσε το όχημά της κι ενώ άναψε το δείκτη πορείας της δείχνοντας την πρόθεσή της να στρίψει δεξιά σε οδό που οδηγούσε στο σπίτι της, χωρίς καμία προειδοποίηση και χωρίς να ακολουθήσει την πορεία του ο Ενάγοντας ανέπτυξε ταχύτητα και προσπάθησε να την προσπεράσει από δεξιά προκαλώντας δυστύχημα. Μετά το χτύπημα της ανέφερε ότι δεν έπαθε οτιδήποτε. Ειδοποίησε την Ασφαλιστική εταιρεία και την επόμενη μέρα λειτουργός ήρθε στο σημείο και ετοίμασε σχεδιάγραμμα, λαμβάνοντας στοιχεία και πληροφορίες. Κατατέθηκε σχετικά το Τεκμήριο
- Μετά το ατύχημα ζήτησε από τον οδηγό να ειδοποιήσει την ασφαλιστική του εταιρεία, αλλά εκείνος δεν επιθυμούσε να το πράξει γιατί ήταν υπεύθυνος για το ατύχημα. Η οδός του ατυχήματος δεν διαχωρίζεται και δεν είχε κάποια γραμμή (βλ. φωτογραφίες στο Τεκμ. 3). Πρόσθεσε περαιτέρω ότι ο τροχός χτύπησε τον μπροστινό της τροχό και το τιμόνι του στη δεξιά πόρτα του οδηγού. Μίλησαν μετά το δυστύχημα και ο Εναγόμενος της είπε ότι δεν είχε κάτι το ανησυχητικό και ότι τον είχε τυφλώσει ο ήλιος και δεν είδε το δείκτη της. Αντεξεταζόμενη ανέφερε ότι τη Γραπτή Δήλωση την ετοίμασε μαζί με το δικηγόρο της. Προχωρούσε κανονικά στην ευθεία της, ελάττωνε ταχύτητα, έδειξε ότι θα έστριβε με το δείκτη της. Όταν ρωτήθηκε πότε έδειξε την πρόθεσή της -ότι θα έστριβε- απάντησε ότι το έπραξε 50-70 μέτρα μετά που εισήλθε στην οδό από τον κυκλικό κόμβο. Κινήθηκε 50 μέτρα μετά την είσοδό της στον κυκλικό κόμβο πριν να στρίψει. Ο δείκτης του οχήματός της ήταν αναμμένος, ελάττωσε ταχύτητα και προχώρησε ελάχιστο. Αρνήθηκε υποβολή της δικηγόρου του Ενάγοντα ότι το δείκτη της τον άναψε μόνο την τελευταία στιγμή. Δεν είδε ότι ο εκείνος θα έστριβε. Ο τελευταίος δεν ήταν παρών κατά την ετοιμασία του σχεδιαγράμματος. Επικοινώνησαν με τον Ενάγοντα και τηλεφωνικώς. Μίλησαν μία φορά στο τηλέφωνο. Της είπε ότι είναι εντάξει, ότι πήγε στο νοσοκομείο και ήταν καλά. Μετά το δυστύχημα είχαν πάει στο σπίτι της κι αντάλλαξαν τηλέφωνα. Του έδωσε το όνομα της ασφαλιστικής της εταιρείας και τίποτε άλλο. Γ. Αξιολόγηση μαρτυρίας Προχωρώ σε αξιολόγηση της μαρτυρίας από τα όσα τέθηκαν ενώπιόν μου. Ως αναφέρεται στο σύγγραμμα των Τ. Ηλιάδη και Ν.Γ. Σάντη «Το Δίκαιο της Απόδειξης: Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές - Λευκωσία 2014, σελ. 135: «Η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν περιορίζεται αποκλειστικώς στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας κάθε μάρτυρα ξεχωριστά (Rana και Άλλου ν. Δημοκρατίας
(2004)2 ΑΑΔ 489) αλλά αντιπαραβάλλεται και διρευνάται στο σύνολο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται και από τις δύο πλευρές (Φώτσιου ν. Ηροδότου
(2010)1(Β) ΑΑΔ 1172). Τα ευρήματα αξιοπιστίας είναι αλληλένδετα με τη συνολική εκτίμηση της μαρτυρίας και των προεκτάσεών της και συναρτάται με την αντικειμενική όψη των πραγμάτων (Βασιλείου ν. Αστυνομίας Ποιν. Εφ. 159/09, ημ. 4.5.12).» Στην υπόθεση Demil Imports Exports v. Ζήνων Κωνσταντινίδης
(2011)1Α Α.Α.Δ. 462, αναφέρθηκαν τα πιο κάτω: «Στις αστικές υποθέσεις όπως η παρούσα, η απόδειξη κρίνεται με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων, ενώ το βάρος απόδειξης βρίσκεται στους ώμους των εναγόντων, να αποδείξουν τους ισχυρισμούς τους για την αξίωση τους. Η απόσειση του βάρους αυτού, συναρτάται αποκλειστικά με την μαρτυρία η οποία κρίνεται αποδεκτή και αξιόπιστη. Στην υπόθεση Μαρσέλ (πιο πάνω) λέχθηκε ότι «Το κριτήριο δεν είναι αν η θέση ή η εκδοχή του διαδίκου που φέρει το βάρος της απόδειξης (onus of proof) είναι η πιο πιθανή παρά ή αντίθετη, εκείνη δηλαδή, του αντιδίκου του. Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο, με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση του ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not). Αν απέτυχε να αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο (standard of proof), ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης δεν θεωρείται ότι το απέσεισε, έστω και εάν η θέση του ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά η αντίθετη, εκείνη δηλαδή του αντιδίκου του. (Βλέπε μεταξύ άλλων Phipson on Evidence, 14th Edition, par.4-38 και Αθανασίου κ.ά. ν. Κουνούνη
(1997)1 (Β) Α.Α.Δ. 614.)» Στην υπόθεση Αθηνής Σωτήρης ν. Δημοκρατίας,
(2008)2 Α.Α.Δ. 256, τονίστηκε ότι: « Ο δικάζων, επομένως, δικαστής βρίσκεται στην πλεονεκτική θέση να παρακολουθεί τη ζωντανή διαδικασία και να κρίνει από το σύνολο της συμπεριφοράς του μάρτυρα την έμφυτη κλίση του προς την φιλαλήθεια ή το ψεύδος. Όταν βεβαίως αναφερόμαστε σε συμπεριφορά του μάρτυρος δεν εννοούμε το ύφος με το οποίο εξωτερικεύει τη μαρτυρία του, γιατί μπορεί π.χ. να έχει υποκριτικές ικανότητες ή αντίθετα κάποια εγγενή αδυναμία στην εκφορά του λόγου. Εννοούμε, κατά κύριο λόγο, το περιεχόμενο της μαρτυρίας το οποίο ελέγχεται με τη βάσανο της λογικής και την ανθρώπινη εμπειρία ως προς την αναμενόμενη φυσιολογική εξέλιξη των πραγμάτων της ζωής. Ασφαλώς στην αξιολόγηση όλων των πιο πάνω κυρίαρχο ρόλο έχει ο δικαστής που χρησιμοποιεί εκτός από τις νομικές του γνώσεις και την εμπειρία και κοινή λογική. Με αυτά τα κριτήρια, και στη βάση του συνόλου της συμπεριφοράς του μάρτυρα, κρίνει για την αξιοπιστία ενός μάρτυρα.». Το ότι έστριψε το όχημά της δεξιά η Ασφαλισμένη της Εναγόμενης για να στρίψει προς οδό που πήγαινε προς το σπίτι της δεν τελεί υπό αμφισβήτηση. Ήταν επίσης κοινή θέση ότι κινείτο με χαμηλή ταχύτητα για να στρίψει το όχημά της. Το σημαντικό επί του οποίου πρέπει να αποφανθώ είναι το εάν έδωσε προειδοποίηση - δείχνοντας δηλαδή με το δείκτη πορείας της σε οχήματα που την ακολουθούσαν την πρόθεσή της- για να στρίψει δεξιά και το εάν αντιλήφθηκε τον άλλο οδηγό. Δεν μπορώ να βασιστώ στην εκδοχή του Ενάγοντα, ως προς το ουσιώδες, δηλαδή το εάν άναψε ή όχι το δείκτη του οχήματός της η ασφαλισμένη της Εναγόμενης. Παρουσίασε μία συγκεκριμένη θέση δίνοντας μαρτυρία, δηλαδή ότι δεν άναψε καθόλου το δείκτη πορείας της η Ασφαλισμένη της Εναγόμενης στρίβοντας αυτή απότομα όταν ήταν εκείνος τόσο κοντά της (πρόλαβε να την δει κατά πρόσωπο πριν συγκρουστούν ως ισχυρίστηκε), ενώ η δικηγόρος του, της υπέβαλε αντεξετάζοντάς την ότι η τελευταία άναψε το δείκτη της δείχνοντας ότι θα έστριβε την τελευταία στιγμή, υιοθετώντας δηλαδή διαφορετική θέση από τη μαρτυρία και τη δικογραφημένη θέση του Ενάγοντα, δεχόμενη ουσιαστικά τον ισχυρισμό της ασφαλισμένης της Εναγόμενης ότι η τελευταία άναψε το δείκτη πορείας του οχήματός της. Επιπλέον δεν με ικανοποίησε ως προς τις δικαιολογίες που έδωσε στο Δικαστήριο για το ότι του καταβάλλονταν οι κοινωνικές ασφαλίσεις κατά την περίοδο που ισχυριζόταν ότι δεν του καταβάλλονταν μισθοί (το έπραττε ο λογιστής ανέφερε αρχικά, ενώ μετά το απέδωσε στην ιδιότητά του ως μέτοχος στην εταιρεία όπου εργαζόταν), οι οποίες δεν αντέχουν στη βάσανο της λογικής. Λαμβάνω δε υπόψη μου και το ότι δεν ζήτησε να του καλυφθούν εκείνα τα ποσά από το Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων -δεν με έπεισε πάντως η δικαιολογία του ότι δεν γνώριζε ότι έπρεπε να το πράξει- και το ότι δεν παρουσίασε κάποιο πιστοποιητικό για άδεια ασθενείας στο Δικαστήριο. Έρχομαι στην ασφαλισμένη της Εναγόμενης. Δεν περιέπεσε σε κάποια αντίφαση σε σχέση με το εάν άναψε το δείκτη πορείας της πριν στρίψει το όχημά της. Ήταν σταθερή στην εκδοχή της για το πως επισυνέβηκε το ατύχημα και η αντεξέτασή της μάλλον ενίσχυσε παρά να αποδυναμώσει την αξιοπιστία της ως προς αυτό. Με την υποβολή της συνηγόρου του Ενάγοντα η οποία αποδέχθηκε ότι η Ασφαλισμένη της Εναγόμενης έδειξε με το δείκτη πορείας της αλλά ισχυρίστηκε ότι αυτό έγινε την υστάτη, θα προβώ σε εύρημα ότι άναψε το δείκτη της η ασφαλισμένη της Εναγόμενη και θα δεχθώ μάλιστα, με βάση και την αξιόπιστη μαρτυρία της τελευταίας επί του προκειμένου, ότι το έπραξε έγκαιρα. Θεωρώ συνεπώς ότι είπε στο Δικαστήριο την αλήθεια για τις συνθήκες του δυστυχήματος και ειδικά το ότι άναψε το δείκτη πορείας της δεξιά. Όσον αφορά το εάν αντιλήφθηκε ή όχι τον Ενάγοντα να την ακολουθεί, από τις απαντήσεις της κατά την αντεξέταση, έχω συμπεράνει ότι παρέλειψε τελείως να αντιληφθεί ότι κάποιος οδηγούσε πίσω της. Δεν μπορεί όμως να γίνει πλήρως πιστευτή η μαρτυρία της. Είναι γνωστή η αρχή ότι ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός είτε εξ' ολοκλήρου είτε μερικώς και μπορεί να υπάρξει επιλεκτική αποδοχή της μαρτυρίας (Χάρης Χρίστου ν. Ευγενία Khoreva
(2002)1 ΑΑΔ 454 και Mossa Mohamed Mustafa v. Ανδρέα Κακουρή κ.α.
(2002)1 (Α) Α.Α.Δ. 165). Υπήρξαν πολλά σημεία της μαρτυρίας της που παραλείφθηκε από την πλευρά της, να τεθούν στον Ενάγοντα (ότι ανέφερε ότι τον τύφλωσε ο ήλιος και γι' αυτό δεν είδε το δείκτη πορείας της να δείχνει δεξιά ή το ότι ο ίδιος δεν ήθελε να καλέσουν την ασφαλιστική του εταιρεία γιατί ευθυνόταν εκείνος για το ατύχημα). Δεν θα δεχθώ τους εν λόγω ισχυρισμούς της ως αληθείς (βλ. (βλ.Ευσταθίου Δημήτρης ν. Alpha Bank Ltd
(2012)1 ΑΑΔ 1682). Επίσης δεν μπορώ να δεχθώ τον ισχυρισμό της ότι μίλησαν με τον Ενάγοντα στο τηλέφωνο, μετά που εκείνος είχε πάει στο νοσοκομείο και ότι της είπε ότι ήταν καλά. Δεν είναι λογικό να της ανέφερε σε τηλεφώνημά του ότι αισθανόταν καλά όταν, σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στο πιστοποιητικό που του εκδόθηκε στο Τμήμα Ατυχημάτων κι Επειγόντων Περιστατικών Τεκμήριο 1, του έγινε στις 25/10/10 περίδεση στο χέρι κι εκείνος ανέφερε πόνο. Δ. Ευρήματα Με βάση τα πιο πάνω προβαίνω στα ακόλουθα ευρήματα: Η ασφαλισμένη της Εναγόμενης, ασφαλιστικής εταιρείας, στις 25/10/21, ενώ οδηγούσε το όχημά της με χαμηλή ταχύτητα, στρίβοντας το δεξιά κι αφού προηγουμένως είχε εκδηλώσει την πρόθεσή της να το πράξει ανάβοντας το δείκτη πορείας του οχήματός της, συγκρούστηκε με τη μοτοσικλέτα του Ενάγοντα, ο οποίος είχε αρχίσει να την προσπερνά, χωρίς να αντιληφθεί την πρόθεσή της να στρίψει το όχημά της δεξιά κι ενώ υπήρχε στρίψιμο στα δεξιά. Η ίδια παρέλειψε να τον αντιληφθεί. Με τη σύγκρουση o Ενάγοντας υπέστη συντριπτικό κάταγμα αριστερής κλείδας (βλ. Ιατρικό Πιστοποιητικό Τεκμ. 1) Ε. Ευθύνη για το ατύχημα Σε σχέση με τις αρχές που διέπουν την οδική αμέλεια και τον καταμερισμό ευθύνης σε οδικές συγκρούσεις, στην υπόθεση Μαυρίδης v. Dharaghji κ.ά.
(1990)1 Α.Α.Δ.1013 αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «Το ουσιαστικό δίκαιο προβλέπεται στα Άρθρα 51,57 και 64 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ.148. Η ορθή προσέγγιση του Δικαστηρίου όπως αποφασίστηκε στην υπόθεσηFitzgerald v. Lane
(1988)2 All E.R.961 η οποία ανέτρεψε την απόφαση του Lord Pearce στην υπόθεση The Miraflores and The Abades
(1967)1 All E.R.672,677 είναι: Το Δικαστήριο αποφασίζει πρώτα εάν έχει αποδειχθεί αμέλεια σε βάρος των εναγομένων. Εάν η απόφαση είναι καταφατική, τότε εξετάζει με βάση το Άρθρο 57 αν ο ενάγοντας έχει συντρέχουσα αμέλεια. Αποφασίζει το ποσοστό της ευθύνης μεταξύ των εναγομένων από τη μια, και του ενάγοντα από τη άλλη, και μειώνει το ποσό των αποζημιώσεων ανάλογα με το ποσοστό της συντρέχουσας αμέλειας του ενάγοντα. .................................. Στον καταμερισμό της ευθύνης μεταξύ δύο οδηγών, οι καθοριστικοί παράγοντες είναι η υπαιτιότητα και η αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της αμέλειας των δύο οδηγών της σύγκρουσης και της ζημιάς που προκλήθηκε και αποτελεί το αντικείμενο της δίκης. » Η ευθύνη επιμερίζεται σύμφωνα με τη λογική και καθημερινή εμπειρία και όχι μικροσκοπικά (Κυριάκου Χριστοδούλου ν. Γρηγόρη Γρηγορίου
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ.178) Έρχομαι στο να εξετάσω πρώτα το κατά πόσον η οδηγός του αυτοκινήτου επέδειξε αμέλεια στην οδήγησή της και άρα έφερε ευθύνη για το ατύχημα. Με βάση τα ενώπιόν μου γεγονότα, η απάντηση σε αυτό το ερώτημα είναι καταφατική. Είχε όντως δείξει με το δείκτη της ότι θα έστριβε. Το ορθότερο βεβαίως θα ήταν να σταματούσε τελείως το όχημά της και όχι απλώς να ελαττώσει ταχύτητα. Το ότι άναψε τον δείκτη της πάντως, δεν εξαντλούσε το καθήκον επιμέλειάς της. Όφειλε να σταματήσει τελείως, να ελέγξει με τους καθρέφτες του οχήματός της ότι δεν υπήρχαν άλλα οχήματα πίσω της και ότι ήταν ασφαλές το να στρίψει και μετά να το επιχειρήσει. Το ότι δε δεν σταμάτησε τελείως, καταδεικνύει και ότι έστριψε κάπως βιαστικά, πριν δηλαδή παρατηρήσει επαρκώς και βεβαιωθεί ότι δεν υπήρχαν οχήματα πίσω της όταν θα έστριβε. Παρέλειψε μάλιστα να αντιληφθεί τη μοτοσικλέτα να κινείται πίσω από το όχημά της ενώ ήταν μέρα, ο δρόμος ήταν ευθύς, δεν υπήρχαν άλλα οχήματα στο δρόμο και δεν υπήρχε γενικά κάτι που να εμποδίζει την ορατότητά της. Στην υπόθεση Βλάσιος ν. Αντωνίου
(1990)1 ΑΑΔ 815, αναφέρθηκε ότι: «Οι νομικές αρχές που διέπουν το θέμα της συντρέχουσας αμέλειας είναι καλά καθορισμένες. Αυτή δεν στηρίζεται στην ύπαρξη καθήκοντος του ζημιωθέντος προς τον εναγόμενο. Εκείνο που είναι αναγκαίο να αποδειχθεί όταν εγείρεται η ύπαρξη συντρέχουσας αμέλειας είναι ότι αυτός που ζημιώθηκε δεν πήρε για το ίδιον του συμφέρον λογικές προφυλάξεις και συνέβαλε έτσι με την έλλειψη φροντίδας στην ζημιά του. Ένας όμως ευθύνεται για συντρέχουσα αμέλεια εάν όφειλε εύλογα να είχε προβλέψει ότι θα μπορούσε να ζημιωθεί αν δεν ενεργούσε όπως ένας λογικός άνθρωπος. Ένας ενάγοντας όμως δεν είναι συνήθως υπόχρεος να προβλέψει ότι ένα πρόσωπο μπορεί να είναι αμελές εκτός αν η πείρα δείχνει μια συγκεκριμένη αμέλεια να είναι συνήθης κάτω από τις περιστάσεις.» (η υπογράμμιση στο κείμενο έγινε από εμένα) Με βάση τη δική του οδηγική του συμπεριφορά, εντοπίζεται συντρέχουσα αμέλεια του Ενάγοντα για το ατύχημα. Είχε μεν δικαίωμα να προσπεράσει από δεξιά, καθότι δεν υπήρχε συγκεκριμένη σηματοδοτημένη απαγόρευση στο δρόμο (δεν υπήρχε χαραγμένη άσπρη γραμμή -βλ. Κανονισμό 58
(4)(α) των Περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κίνησης Κανονισμών Κ.Δ.Π 66/84). Όμως η αμέλειά του συνίσταται στο ότι παρέλειψε να αντιληφθεί το δείκτη πορείας που είχε ανάψει η άλλη οδηγός και την πρόθεσή της για να στρίψει δεξιά, η οποία είχε εκδηλωθεί κι επιχείρησε να την προσπεράσει. Κρίνω, με βάση τα πιο πάνω ότι το ποσοστό αμέλειας για κάθε οδηγό, δεόν να επιμερισθεί κατά 50% σε έκαστο οδηγό. Η Εναγόμενη η οποια ενάγεται απευθείας με βάση το άρθρο 16Α του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων (Ασφάλιση Ευθύνης έναντι Τρίτου) Νόμου του 2000 (96(I)/2000), θα καλύψει τις υποχρεώσεις που προκύπτουν από την ευθύνη της ασφαλισμένης της για το ατύχημα. ΣΤ. Αποζημιώσεις Ειδικές αποζημιώσεις, που ως δικογραφούνται ισοδυναμούν με €3,000 απώλεια μισθών, δεν έχουν αποδειχθεί. Αν και του έγινε περίδεση στο χέρι, ο Ενάγοντας δεν έπεισε, ως αναφέρεται πιο πάνω κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας του ότι δεν πληρωνόταν από την εργασία του, ούτε έπεισε ότι βρισκόταν με άδεια από αυτήν. Δεν εξήγησε επαρκώς γιατί του δηλώνονταν αποδοχές, σε περίοδο που ως ισχυρίστηκε, δεν εργαζόταν. Δεν εντοπίζεται από το πρακτικό αποποίηση των γενικών αποζημιώσεων ή αδιαφορία για αυτές, παρά τη σχετική εισήγηση του κ. Κλεάνθους προς το Δικαστήριο. Αυτό που αντιλήφθηκα ήταν ότι υπήρχε πρόθεση του Ενάγοντα να μην διεκδικήσει άλλες αποζημιώσεις εάν του καταβάλλονταν οι αιτούμενες από εκείνον ειδικές αποζημιώσεις από την ασφαλισμένη της Εναγόμενης. Επί λέξει αναφέρθηκαν τα ακόλουθα, μετά από συζήτηση (σελ. 4 πρακτικού 17/11/21): « Δικαστήριο: Κύριε έχει σημασία αξιώνετε μόνο 3 χιλιάδες ευρώ μόνο, περιορίζεστε την απαίτησή σας; Μάρτυρας: Λογικά όχι, η ταλαιπωρία ολόκληρη που πέρασα. Δικαστήριο: Άρα εν περιορίζετε την απαίτησή σας. Μάρτυρας: Δεν είμαι άνθρωπος που...» Ο Ενάγοντας, ως έχω αναφέρει, δεν απέδειξε ότι έμεινε εκτός εργασίας για 3 μήνες. Δεν παρουσίασε κάποιο άλλο από το Τεκμήριο 1 πιστοποιητικό άδειας ασθενείας, κάποια βεβαίωση για φυσιοθεραπεία ή οτιδήποτε άλλο. Επίσης δεν αναφέρθηκαν κάποια κατάλοιπα ή κάποια επέμβαση. Αναφέρθηκε ο ίδιος σε προσωπική του ταλαιπωρία («.. Για 3 μήνες όταν δεν μπορούσα ούτε θα ξαπλώσω, ήταν 3 μήνες δεμένα, να κάθεσαι στο καναπέ με δεμένα τα χέρια σου πίσω με τη ζώνη που σου βάζει ο γιατρός. (Ο μάρτυρας σταυρώνει τα χέρια του πίσω από την πλάτη του) Έτσι ήταν ταλαιπωρία.» που ουσιαστικά δεν αμφισβητήθηκε. Δεν υποτιμώ σε κάθε περίπτωση τη σοβαρότητα ενός συντριπτικού κατάγματος κλείδας. Οπότε με βάση τη φύση του τραυματισμού του Ενάγοντα και την ταλαιπωρία που τεκμαίρεται -αλλά και ανέφερε χωρίς ουσιαστική αμφισβήτηση- ότι έχει υποστεί, κρίνω ότι ένα ποσό €4,000 καλύπτει επαρκώς τον Ενάγοντα. Από αυτό, ο Ενάγοντας δικαιούται -βάσει και του 50% ποσοστού δικής του ευθύνης- €2,000. Ζ.Κατάληξη Εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντα κι εναντίον της Εναγόμενης, για ποσό €2,000 πλέον νόμιμο τόκο από την ημερομηνία καταχώρησης της Αγωγής. Επίσης κατ' αποκοπή και με βάση οιεσδήποτε υπάρχουσες διαταγές εξόδων και με τα έξοδα της ακροαματικής διαδικασίας, υπολογιζόμενα στο μισό που θα αποδίδονταν, λόγω της δικής του συντρέχουσας αμέλειας, επιδικάζονται υπέρ του Ενάγοντα δικηγορικά έξοδα €1,200 πλέον Φ.Π.Α., με νόμιμο τόκο από ημερομηνία καταχώρησης της Αγωγής. Οιεσδήποτε άλλες διαταγές εξόδων έχουν εκδοθεί μέχρι τώρα ακυρώνονται. ............. Ξενής Ξενοφώντος Επαρχιακός Δικαστής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο