Αίτηση από Frou-Frou Investments Ltd κ.α. ν. Αναφορικά με την Εταιρεία ROLANDOS ENTERPRISES PUBLIC LTD, Aίτηση Αρ. 774/15, 2/6/2021

(1)Frou-Frou Investments Ltd,

(2)Alkis H. Hadjikyriacos (Frou-Frou Biscuits) Public Ltd και

(3)XXXXX (XXXXX) Χατζηκυριάκος ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 2 Ιουνίου,

1. ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τους Αιτητές: Ο κ. Α. Χαβιαράς, για Χαβιαράς & Φιλίππου ΔΕΠΕ και για Άντης Τριανταφυλλίδης & Υιοί ΔΕΠΕ. Για τους Καθ' ων η Αίτηση: Ο κ. Χρ. Κληρίδης, για Φοίβος, Χρίστος Κληρίδης & Συνεργάτες ΔΕΠΕ. Α Π Ο Φ Α Σ Η Οι αιτητές με πρόταξη (και) του άρθρου 159 του Περί Εταιρειών Νόμου, Κεφ.113,αιτούνται (μεταξύ άλλων): «......................................... i. Δήλωση του Δικαστηρίου ότι οι υποθέσεις και λογιστικά βιβλία/οικονομικά δεδομένα της εταιρείας ROLANDOS ENTERPRISES PUBLIC LTD πρέπει να ερευνηθούν από επιθεωρητή ή επιθεωρητές διορισμένο ή διορισμένους από το Υπουργικό Συμβούλιο και να υποβάλουν ενδιάμεσες εκθέσεις και τελική έκθεση αναφορικά με τις υποθέσεις της Εταιρείας. ii. Δήλωση του Δικαστηρίου ότι οι υποθέσεις και λογιστικά βιβλία/οικονομικά δεδομένα όλων των εταιρειών: Μega Print Colours By Rolandos Limited, M.D.I. Beauty Centre Limited, Today's Woman Cosmetics Limited, Polytropo Advertising Limited, F.V. Panel Advertising Limited, Evrima Advertising Office Ltd (τώρα μετονομασθείσα σε Brilliantbigger Company Limited), A and D Network Promotions Limited και C.O.B.S. Company Limited που είναι θυγατρικές της Rolandos Enterprises Public Ltd πρέπει να ερευνηθούν από επιθεωρητή ή επιθεωρητές διορισμένο ή διορισμένους από το Υπουργικό Συμβούλιο και να υποβάλουν ενδιάμεσες εκθέσεις και τελική έκθεση αναφορικά με τις υποθέσεις τους. iii. Διάταγμα του Δικαστηρίου, με το οποίο οι επιθεωρητές που θα ορίσει το Υπουργικό Συμβούλιο να διατάσσονται να επιδώσουν αντίγραφα των ενδιάμεσων εκθέσεων και της τελικής έκθεσης τους στους αιτητές και το Δικαστήριο. iv. Δήλωση του Δικαστηρίου ότι υπάρχει εύλογη αιτία όπως το Υπουργικό Συμβούλιο διορίσει ένα ή περισσότερους ικανούς επιθεωρητές να ερευνήσουν και να υποβάλουν έκθεση ως προς τα μέλη της Εταιρείας και το σκοπό του καθορισμού των πραγματικών προσώπων που είχαν ή έχουν οικονομικό συμφέρον στην επιτυχία ή αποτυχία, πραγματική ή φαινομενική, της εταιρείας ή δύνανται να ελέγχουν ή επηρεάζουν ουσιαστικά την πολιτική της εταιρείας. ..................................................». Η αίτηση επιδόθηκε στον Έφορο Εταιρειών και στον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας την 16.11.15, πλην όμως αυτοί - διά σχετικής δήλωσης εκ μέρους του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας ημερομηνίας 18.1.16 - αποφάσισαν να μην καταχωρίσουν ένσταση στην αίτηση. Η επιλογή αυτή δεν υποδηλοί - και δεν ήταν αυτή η πρόθεση - αποδοχή της αίτησης από τον Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας (και τον Έφορο Εταιρειών), με την αίτηση να εξακολουθεί να χρήζει της δέουσας στοιχειοθέτησης από τους αιτητές εναντίον των καθ' ων η αίτηση Rolandos Enterprises Public Ltd («η εταιρεία» εκτός όπου τούτη θα αναφέρεται και ως καθ' ων η αίτηση). Είναι αδρομερώς, εκδοχή των αιτητών, ότι περί τον Μάρτιο 2012 περιήλθαν εις γνώσιν τους συγκεκριμένες πληροφορίες περί διοικητικής κακοδιαχείρισης στην εταιρεία. Οι αιτητές, ενεργώντας βάσει των πληροφοριών αυτών, άρχισαν να διερευνούν το ζήτημα και τελικώς πείσθηκαν πως υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις κακοδιαχείρισης και ενδεχόμενης μη χρηστής και ευημερούσας διοίκησης από τον μέτοχο της πλειοψηφίας XXXXX Λοΐζου και τα άλλα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της εταιρείας προς ίδιον όφελος και εις βάρος της εταιρείας και των μετόχων μειοψηφίας (ως θεωρούν ότι είναι οι αιτητές). Ανέκυψε εισέτι πως υπήρχε πλήρης περιφρόνηση και απαξίωση των μετόχων μειοψηφίας από ή εκ μέρους του XXXXX Λοΐζου και των άλλων μελών της διοίκησης, πως εφαρμόζεται προώθηση προσωπικών συμφερόντων (και μελών της οικογένειας του XXXXX Λοΐζου) σε βάρος των συμφερόντων των υπολοίπων μετόχων μειοψηφίας, ότι η διοίκηση της εταιρείας γίνεται κατά τρόπον αντίθετο προς τους κανονισμούς του Χρηματιστηρίου Αξιών Κύπρου (ΧΑΚ), της νομοθεσίας και των βασικών αρχών σωστής διακυβέρνησης δημοσίων εταιρειών και πως η διαχείριση της εταιρείας ενασκείται από τον XXXXX Λοΐζου και την παρούσα διοίκηση με τρόπο που «. να την οδηγεί στην χρεοκοπία και κλείσιμο εντός τακτού χρονικού ορίζοντα .». Με βάση αυτό το υπόβαθρο λοιπόν, καταχωρίστηκε η παρούσα αίτηση ώστε να καταστεί εφικτή η αποτελεσματική έρευνα των υποθέσεων, λογιστικών βιβλίων και οικονομικών δεδομένων της εταιρείας από αρμόδιους και εντεταλμένους επιθεωρητές που θα ορίσει το Υπουργικό Συμβούλιο. Είναι η θέση των καθ' ων η αίτηση πως καμιά απολύτως προϋπόθεση συντρέχει για έγκριση του αιτήματος το οποίο εν πάση περιπτώσει, εκπορεύεται από εκβιαστική επιθυμία των αιτητών που σκοπεί στην εξαγορά των μετοχών των τελευταίων σε αυξημένες τιμές, με τον όποιο τυχόν διορισμό επιθεωρητών, να έχει καταστροφικές επιχειρηματικές συνέπειες για τους καθ' ων η αίτηση. Είναι παραδεκτό μεταξύ των διαδίκων ότι η εταιρεία συστάθηκε την 11.8.94 (με αριθμό εγγραφής 64284), σύμφωνα με τον Περί Εταιρειών Νόμο, Κεφ.
2. Το εγγεγραμμένο γραφείο της βρίσκεται σε συγκεκριμένη διεύθυνση στη Βιομηχανική Περιοχή Στροβόλου στη Λευκωσία. Το εγκεκριμένο ονομαστικό κεφάλαιο της εταιρείας είναι €34.000.000,00 διαιρεμένο σε 200.000.000,00 μετοχές ονομαστικής αξίας €0.17 εκάστη, το δε εκδομένο κεφάλαιο της είναι €9.208.328,12 το οποίο αντιστοιχεί σε 54,166,636 πλήρως πληρωθείσες μετοχές. Κύρια δραστηριότητα της εταιρείας είναι η παραγωγή και εμπορία επαγγελματικών καλλυντικών, η εξωτερική διαφήμιση και οι ψηφιακές εκτυπώσεις. Η εταιρεία εισήχθη στο ΧΑΚ περί τα τέλη του έτους 2000 με δημόσια πρόσκληση για εγγραφή προς το ευρύ κοινό. Οι μετοχικοί τίτλοι της εταιρείας άρχισαν να τυγχάνουν διαπραγμάτευσης στο ΧΑΚ τον Νοέμβριο
3. Ιδρυτές και αρχικοί μέτοχοι της εταιρείας ήσαν οι XXXXX Λοΐζου και η σύζυγος του XXXXX Λοΐζου. Με τη δημοσιοποίηση, οι μέτοχοι αυξήθηκαν σημαντικώς, με αποτέλεσμα οι αρχικοί μέτοχοι να κατέχουν (μετά από τη δημοσιοποίηση) περίπου το 70% των μετοχών και οι μέτοχοι μειοψηφίας το υπόλοιπο 30%. Το πρώτο διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας μετά από τη δημοσιοποίηση απαρτιζόταν από τους XXXXX Λοΐζου, XXXXX Λοΐζου, XXXXX Λοΐζου (αδελφό του XXXXX Λοΐζου) και από τους ανεξάρτητους διοικητικούς συμβούλους XXXXX Κύρρη και XXXXX Πετρίδη. Οικονομική Διευθύντρια της εταιρείας ήταν η XXXXX Ιακώβου. Η τιμή έκδοσης και διάθεσης της μετοχής προς τους επενδυτές κατά τη δημοσιοποίηση καθορίστηκε από το διοικητικό συμβούλιο στις £0.55 (ισότιμο με €0.94). Η μέθοδος αποτίμησης που χρησιμοποιήθηκε για τον καθορισμό της τιμής αυτής ήταν ο πολλαπλασιαστής κερδών. Ύστερα από τη δημόσια πρόσκληση και την έκδοση του νέου κεφαλαίου, ο αριθμός μετοχών που εισήχθησαν στο ΧΑΚ ήταν 50,600,
4. Ο αριθμός αυτός αυξήθηκε σε 54,166,636 λόγω επιπρόσθετων εκδόσεων μετοχών που χρησιμοποιήθηκαν για την εξαγορά επτά νέων θυγατρικών εταιρειών που πραγματοποίησε η εταιρεία το 2000, 2001 και 2006 με αντιπαροχή μετρητών και μετοχών της εταιρείας. Με τη νέα έκδοση, η εταιρεία άντλησε νέα κεφάλαια από καινούριους επενδυτές/μετόχους μειοψηφίας ύψους £4,180,000.00 (ισότιμο με €7.147.700,00) εκδίδοντας και παραχωρώντας προς αυτούς 7,600,000 νέες μετοχές. Οι δύο κύριοι μέτοχοι της εταιρείας XXXXX Λοΐζου και XXXXX Λοΐζου διέθεσαν ή και πούλησαν με ιδιωτική τοποθέτηση σε προσωπικό και επιλεγμένους συνεργάτες (από προσωπικές τους μετοχές) 7.884.363 μετοχές και εισέπραξαν προσωπικώς €7.415.243,
5. Οι αιτητές ήσαν από τους αρχικούς επενδυτές που συμμετείχαν στη δημόσια πρόσκληση της εταιρείας, αποκτώντας μετοχές στην αρχική τιμή έκδοσης των €0.94 διά ανταλλαγής μετοχών και διάφορων επιπρόσθετων κατά καιρούς αγορών μετοχών από το ΧΑΚ. Από την εισαγωγή της εταιρείας στο ΧΑΚ, αλλά και προηγουμένως, η εταιρεία ήταν πάντοτε κερδοφόρα, με καλά περιθώρια κέρδους, θετικές ταμειακές ροές και ουσιαστικά χωρίς δάνεια ή άλλες τραπεζικές υποχρεώσεις, με αρκετά μετρητά στο ταμείο και στην τράπεζα καθώς και με διαχρονικώς αυξανόμενα περιουσιακά στοιχεία, έτσι η εταιρεία θα μπορούσε να θεωρηθεί και καταταγεί μεταξύ των καλών επενδυτικών επιλογών από της δημόσιες εταιρείες που ήσαν ενταγμένες στο ΧΑΚ. Την 22.12.10 ανακοινώθηκε στο ΧΑΚ δημόσια πρόταση με την οποία ο μέτοχος πλειοψηφίας της εταιρείας XXXXX Λοΐζου προσέφερε στους μετόχους μειοψηφίας το ποσό των €0.08 ανά μετοχή, ενώ γινόταν σαφής αναφορά στη δημόσια πρόταση πως αν ο προτείνοντας πετύχαινε να αποκτήσει το 90% του μετοχικού κεφαλαίου, θα χρησιμοποιούσε τη σχετική πρόνοια της νομοθεσίας για εξοστρακισμό (squeeze-out) των εναπομεινάντων μετόχων μειοψηφίας που δεν θα είχαν δεχθεί την προσφορά του στην τιμή της δημόσιας πρότασης οπόταν ο προτείνων μεγαλομέτοχος XXXXX Λοΐζου, παραμένοντας με τον τρόπο αυτό ως ο μοναδικός μέτοχος του συγκροτήματος, θα προχωρούσε και θα έβγαζε την εταιρεία από το ΧΑΚ (delisting). Πριν από την ανακοίνωση της δημόσιας πρότασης οι αιτητές κατείχαν 950,000 μετοχές, οι οποίες αντιστοιχούσαν σε ποσοστό 1.75% του εκδοθέντος κεφαλαίου της εταιρείας. Επειδή έκριναν την τιμή ως πολύ χαμηλή και άδικη, αποφάσισαν να μπουν στην αγορά αμέσως μετά από τη δημόσια πρόταση και να αγοράσουν μετοχές της εταιρείας σε ελαφρώς ψηλότερη από την προταθείσα τιμή των €0.08 (γύρω στα €0.09-€0.10) ώστε να ανεβάσουν το ποσοστό τους στο ελαχίστως απαιτούμενο 10% - πράγμα που επετεύχθη την 30.12.10 - και να μην επιτρέψουν έτσι τον εξοστρακισμό τους (squeeze-out) από την εταιρεία και κατ' επέκτασιν να εμποδίσουν τη διαγραφή των μετοχών της εταιρείας από το ΧΑΚ. Ταυτοχρόνως, οι αιτητές θα επιχειρούσαν να πείσουν τον προτείνοντα να προσφέρει «. μια δικαιότερη ψηλότερη τιμή στους μετόχους μειοψηφίας». Παρεμβάλλεται - με τη δική του σημασία για όσα εδώ ενδιαφέρουν - πως οι τελευταίοι αυτοί χειρισμοί των αιτητών τυγχάνουν διαφορετικής ερμηνευτικής από τους καθ' ων η αίτηση, με το ζήτημα να συνθέτει αντικείμενο συζήτησης που θα απασχολήσει υστερότερα. Σε μια προσπάθεια φιλικού διακανονισμού της διαφοράς που προέκυψε, οι διάδικοι συναντήθηκαν αμέσως μετά από τη δημόσια πρόταση (30.12.10). Εκεί, διαφάνηκε ότι δεν υπήρχε κοινό έδαφος συνεννόησης προς μια ουσιαστική βελτίωση της προσφοράς του προτείνοντος (XXXXX Λοΐζου). Οι λόγοι και αιτιάσεις των μερών για την αποκωδικοποίηση των εκατέρωθεν συμπεριφορών των διαδίκων αποτελεί ζήτημα που καθάπτεται των ευρύτερων διαφορών μεταξύ τους και θα συναποτελέσει - και τούτο - σημείο αναφοράς πιο κάτω (σε ένα γενικότερο επίπεδο ανάλυσης). Με την ολοκλήρωση της δημόσιας πρότασης (22.3.11), ο προτείνων πέτυχε να συγκεντρώσει ποσοστό μετοχών γύρω στο 19% και να αυξήσει έτσι το ποσοστό του στο 83.5% των μετοχών με το υπόλοιπο 16.5% να παραμένει στους μειοψηφούντες μετόχους που δεν αποδέχθηκαν τη δημόσια πρόταση του μεγαλομετόχου, εκ των οποίων το 10.45% κατέχουν οι τρεις αιτητές. Οι αιτητές, προς επίρρωση του αιτήματος, προσέφεραν τη μαρτυρία των XXXXX (XXXXX) Χατζηκυριάκου (ΜΑ1) και XXXXX Πηγασίου (ΜΑ2), ενώ οι καθ' ων η αίτηση, για θεμελίωση της ένστασης τους, παρουσίασαν τη μαρτυρία των XXXXX Μαυροκορδάτου (ΜΚΑ1), XXXXX Στροβολίδη (ΜΚΑ2) και XXXXX Λοΐζου (ΜΚΑ3). Οι αναφορές των μαρτύρων - ως και τα κατατεθέντα τεκμήρια - αξιολογήθηκαν ολοκληρωτικώς, έστω και αν δεν αποτυπώνονται εδώ ρητώς, μη χρειαζούμενης τής καταγραφής και επανάληψης τού περιεχομένου τους, εκτός μιας πολύ συντετμημένης περίληψης για πρακτικούς κυρίως σκοπούς (βλ. κατ' αναλογίαν, G&K Exclusive Fashions Ltd v Παπαδόπουλου και Άλλων

(2001)1(Α) ΑΑΔ 88, 92, Al Watani και Άλλων v Παπαδόπουλου

(2000)1(Γ) ΑΑΔ 1924, 1936-1937, Paphos Stone C Estates v Ζαβρού και Άλλου

(1998)1(Γ) ΑΑΔ 1854, 1859). Οι περικοπές μεταφέρθηκαν ανεπάφως στο ανά χείρας κείμενο από τα πρακτικά, τις γραπτές αγορεύσεις και τη δικογραφία. Προχωρώ σε μια τηλεγραφική σύνοψη της μαρτυρίας των μαρτύρων ώστε να καταστεί πιο κατανοητή, σε γενικότερες γραμμές, η φύση των όσων είπαν. Ο XXXXX (XXXXX) Χατζηκυριάκος (ΜΑ1), με αναφορά στη γραπτή του δήλωση/Έγγραφο Α (αλλά και στην ένορκη του δήλωση ημερομηνίας 11.11.15 η οποία συνοδεύει την αίτηση), ανέπτυξε εκτενώς τους λόγους (παραπέμποντας και σε σειρά τεκμηρίων), για τους οποίους θεωρεί πως πρέπει να τελεσφορήσει η αίτηση. Ο XXXXX Πηγασίου (ΜΑ2), εγκεκριμένος λογιστής, ενήργησε οικονομική ανάλυση της εταιρείας (βλ. Τεκμήριο 18(α)), την οποία και επεξήγησε. Ο XXXXX Μαυροκορδάτος (ΜΚΑ1), με αναφορά τη γραπτή του δήλωση /Έγγραφα Β και Β1, κατέθεσε ως εγκεκριμένος λογιστής για τα πορίσματα έρευνας που διενήργησε περί των οικονομικών καταστάσεων της εταιρείας (έπειτα από διορισμό του από τον XXXXX Λοΐζου [ΜΚΑ3]). Ο XXXXX Στροβολίδης (ΜΚΑ2), κατέθεσε ως εγκεκριμένος λογιστής για έκθεση που ετοίμασε για την εταιρεία (Τεκμήριο 56Β). Ο XXXXX Λοΐζου (ΜΚΑ3) - με σημείο αναφοράς ένορκη δήλωση του ημερομηνίας 3.2.16 (η οποία συνοδεύει την Ειδοποίηση περί Προθέσεως Ενστάσεως στην Αίτηση), αλλά και στη γραπτή του δήλωση/Έγγραφο Δ - έδωσε μαρτυρία ως πρόεδρος και ιδρυτής της εταιρείας, παραθέτοντας τους λόγους για τους οποίους η αίτηση θα πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμη. Στις αγορεύσεις, οι ευπαίδευτοι δικηγόροι ανέπτυξαν τους λόγους για τους οποίους θα πρέπει να γίνουν δεκτές οι θέσεις τους. Αξιολόγησα τους μάρτυρες, τη μαρτυρία και καθετί άλλο που τέθηκε ενώπιον μου (και σε αυτά συμπεριλαμβάνονται η αίτηση, η ένσταση και άπαντα τα συνοδευτικά αυτών τεκμήρια). Το ίδιο έπραξα και σε σχέση προς την αίτηση και την ένσταση (με όλα τα συνοδευτικά αυτών). Μέσα στη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης - θέτουσα το Δικαστήριο σε πλεονεκτική θέση να βλέπει και να αξιολογεί τους μάρτυρες, με όλα τα συνακόλουθα ευεργετήματα - παρακολούθησα και άκουσα με την ίδια προσοχή και υπομονή τους μάρτυρες που κατέθεσαν. Έθεσα ως δείκτη το διαδικαστικό στάδιο από το οποίο ανέκυψε η μαρτυρία, την πηγή και κύρος της γνώσης των μαρτύρων, το όποιο προσωπικό τους συμφέρον ή προκατάληψη στην υπόθεση, τις ευκαιρίες που είχαν για να αντιληφθούν τα διαδραματισμένα, τη μνήμη και τους λόγους που είχαν για να θυμούνται ή για να πιστεύουν αυτά περί των οποίων μιλούσαν, τη σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεων τους, τις όποιες υπερβολές, ανακολουθίες ή και αντιφάσεις (σε αντιπαραβολή με τις μικροαντιφάσεις), τις τυχόν προηγούμενες γραπτές ή προφορικές ασυνεπείς ή αντιφατικές τους δηλώσεις, τη φιλαλήθεια τους και τον τρόπο αφήγησης των γεγονότων, το φυσικό ή αφύσικο των αντιδράσεων τους, τη γενικότερη ιδιοσυγκρασία που εκδήλωναν ενώ κατέθεταν και άλλα. Ήμουν προσεκτικός να μην αποδώσω υπέρμετρο βάρος στα εξωτερικά γνωρίσματα της μαρτυριακής τους διαγωγής μια και εμπεριέχει επικινδυνότητα, αφού και δεν είναι σπάνιο κάποιοι μάρτυρες να είναι ιδιαζόντως ικανοί στο να φανερώνουν μια τελείως διαφορετική εικόνα από εκείνη που πραγματικώς τους χαρακτηρίζει, μα και γιατί μερικές συμπεριφορές στο εδώλιο μπορεί να ορμώνται από πλειάδα αιτιών και όχι από πρόθεση ψεύδους ή παραπλάνησης. Εφόδιο αξιολόγησης αποτέλεσε και η δικαστική τριβή, εμπειρία και γνώση για την ανθρώπινη προσωπικότητα, γνώμονες που προσδίδουν στο Δικαστήριο δυνατότητα κρίσης (ανθρώπινη πάντοτε), για εύρεση της αλήθειας (βλ. κατ' αναλογίαν, Φιλίππου ν Parkin, Έφεση 12/18, ημ. 6.4.21, ΓΙ ν Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 44/19, ημ. 18.9.20, C&A Pelekanos Associates Limited v Πελεκάνου

(1999)1(Β) ΑΑΔ 1273, 1280-1281). Αποτιμώντας τη μαρτυρία, δεν περιορίστηκα στην ατομική εκτίμηση τής αξιοπιστίας των μαρτύρων αλλά συσχέτισα και αντιπαρέβαλα τη μαρτυρία αυτή και με το σύνολο της υπόλοιπης μαρτυρίας (βλ. κατ' αναλογίαν, Αχιλλέως ν Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 327/18, ημ. 29.9.20, Ιωαννίδη και Άλλων ν Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου, ΠΕ 80/13, ημ. 13.1.20, Ιορδάνους ν Αστυνομίας, Ποιν. Έφ. 152/14, ημ. 19.4.18, Φώτσιου ν Ηροδότου

(2010)1(Β) ΑΑΔ 1172, 1175). Προσθέτως, τελούσα σε διαρκή εγρήγορση μήπως συμπλέξω απαραδέκτως την αξιοπιστία των μαρτύρων με το εφαρμοζόμενο βάρος και επίπεδο απόδειξης (βλ. κατ' αναλογίαν, Παυλίδης ν Depfa Bank Public Limited Company και Άλλων, ΠΕ 198/14, ημ. 18.11.20, Λεριός ν Αλεξίου και Άλλου

(2000)1(Β) ΑΑΔ 1195, 1205, Αθανασίου και Άλλου ν Κουνούνη

(1997)1(Β) ΑΑΔ 614, 636-642). Αξιολογώντας τους μάρτυρες, υπενθύμισα εαυτόν ότι, ακόμη και η απόρριψη κάποιων εκδοχών τους, δεν οδηγεί αναγκαστικώς σε μη αποδοχή της μαρτυρίας τους (βλ. κατ' αναλογίαν, Ευσταθίου ν Μιχαήλ και Άλλης, ΠΕ 269/12, ημ. 23.7.19, Αυξεντίου ν Δίγκλη

(2007)1(Β) ΑΑΔ 1367, 1371). Για τους πραγματογνώμονες μάρτυρες, XXXXX Πηγασίου (ΜΑ2), XXXXX Μαυροκορδάτο (ΜΚΑ1) και XXXXX Στροβολίδη (ΜΚΑ2), υπογραμμίζω ότι δεν θεώρησα τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο τόσον σημαντική όσον των άλλων μαρτύρων, και τούτο από υποδείξεις της νομολογίας (βλ. κατ' αναλογίαν, Genzyme Corporation v Kayat Trading Limited, ΠΕ 199/14, ημ. 25.5.18, Αθηνής ν Δημοκρατίας

(1990)2 ΑΑΔ 41, 62-65). Αυτό δεν σημαίνει πως αξιολόγησα τους πραγματογνώμονες εκτός των καθιερωμένων αρχών, ή ότι τους είδα διαφορετικώς από τους υπόλοιπους μάρτυρες, αφού τέτοια προσέγγιση θα ήταν κατ' αρχήν κατακριτέα (βλ. κατ' αναλογίαν, ΠΕ ν KRU, Έφεση 23/18, ημ. 3.12.19, Κοινοτικό Συμβούλιο Ομόδους ν Κονναρή

(2011)1(Γ) ΑΑΔ 2298, 2309-2310, Ψάλτης ν Αστυνομίας

(2001)2 ΑΑΔ 113, 119). Όσα τεκμήρια κατατέθηκαν για αναγνώριση και δεν μετουσιώθηκαν σε κανονικά τεκμήρια, αγνοήθηκαν ως μαρτυρία (βλ. κατ' αναλογίαν, Δαμιανού ν White Knight Holdings Ltd και Άλλων

(2012)1(Α) ΑΑΔ 699, 704, Κυπριακή Δημοκρατία ν EPCO Cyprus Ltd και Άλλων

(2007)1(Β) ΑΑΔ 883, 889-890, Δήμος Λευκωσίας ν ELK Trading Ltd

(2003)2 AAΔ 120, 122). Για λόγους που θα αναλύσω, οι XXXXX XXXXX Χατζηκυριάκος (ΜΑ1) και XXXXX Πηγασίου (ΜΑ2), μου δημιούργησαν αρνητική εντύπωση (σε διαφορετική διαβάθμιση ο καθένας), ενώ οι XXXXX Μαυροκορδάτος (ΜΚΑ1), XXXXX Στροβολίδης (ΜΚΑ2) και XXXXX Λοΐζου (ΜΚΑ3), μου προξένησαν θετική εντύπωση (πάλι σε διαφορετική κλίμακα έκαστος). Προτού προχωρήσω αναλυτικώς στην αξιολόγηση των μαρτύρων, τονίζω πως, ως θέμα αρχής, το ότι κάποιοι μάρτυρες γίνονται δεκτοί ως αξιόπιστοι, δεν υπονοεί απαρεγκλίτως πως όσα είπαν στη δίκη, υπέχουν και ανάλογης αποδεικτικής βαρύτητας, μια και η γενικότερη αξιοπιστία των μαρτύρων δεν εναρμονίζεται πάντα με την αποδεικτική δύναμη της μαρτυρίας τους (βλ. κατ' αναλογίαν, Κίμωνος ως Εκκαθαριστή της Blue Seal Shoes Ltd v Χρ Ιωάννου & Υιοί (Υποδήματα) Λτδ, ΠΕ 66/13, ημ. 4.11.19, Ευσταθίου ν Μιχαήλ και Άλλης, ΠΕ 269/12, ημ. 23.7.19, Θεοχαρίδης ν Ιωάννου και Άλλων

(2012)1(Β) ΑΑΔ 1311, 1319-1322). Αποσαφηνίζω αμέσως την αξιολογική μου κρίση για τους μάρτυρες. Ο XXXXX (XXXXX) Χατζηκυριάκος (ΜΑ1), ήταν (ανάμεσα σε άλλα), ασυνεπής σε σημαντικά μέρη της μαρτυρίας του, αποφεύγοντας να απαντά αμέσως σε ουσιώδη αντεξεταστικά ερωτήματα. Για παράδειγμα, δεν μπορεί να μην γίνει αναφορά στη θέση του μάρτυρα ότι δεν του δίνονταν οι λογαριασμοί και οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις της της εταιρείας, χωρίς ταυτόχρονη αντιπαραβολή της θέσης του αυτής με την παραδοχή του πως δεν παρέστη σε γενική συνέλευση της εταιρείας από το 2010 μέχρι και το 2015 (που καταχώρισε την παρούσα αίτηση). Ο μάρτυς - με τρόπο που έδειχνε καθαρώς στα δικαστικά μάτια ότι προσπαθούσε να υπεκφύγει και να παρουσιάσει μια εικόνα που ήταν μακριά από την όλη αλήθεια των πραγμάτων - είπε πως, παρόλο που δεν τους αποστέλλονταν οι λογαριασμοί, πίστευε ότι η εταιρεία θα συνέχιζε την πορεία της κανονικώς και πως όταν «. εξακριβώσαμε ότι τα πράγματα άρχισαν και έφευγαν εκτός ελέγχου και η εταιρεία με τη διαχείριση η οποία γίνετο, οδηγείτο σε χρεωκοπία, τότε ναι, ξεκινήσαμε και πηγαίναμε για να κάμνουμε ερωτήσεις στες γενικές συνελεύσεις. Υποβάλαμε ερωτήσεις και ουδεμία ερώτηση μας απαντήθηκε». Όταν ο μάρτυς κλήθηκε να απαντήσει, το εύλογο ερώτημα, πότε για πρώτη φορά «. ανακάλυψες αυτά που λες ότι δήθεν ανακάλυψες που είναι φαντασιώσεις, ότι δηλαδή κακοδιαχείριση, καθοδική πορεία τελικά στην εταιρεία .», τούτος, πάλι με τρόπο που διόλου δεν θα μπορούσε να ταξινομηθεί ως πειστικός, απάντησε πως δεν θυμόταν ακριβώς τις ημερομηνίες και ότι (ο ίδιος και προφανώς οι υπόλοιποι αιτητές) είχαν ήδη ξεκινήσει να εγείρουν διάφορα ερωτήματα προς την εταιρεία για ό,τι τους απασχολούσε συναφώς προς τα συζητούμενα. Ο κ. Κληρίδης, αντεξετάζοντας τον - και διαπιστώνοντας πως ο μάρτυς απέφυγε «. επιμελώς να απαντήσει[ς] το πότε είναι που άρχισε[ς] την επιστολογραφία, διότι ανακάλυψες δήθεν αυτά που λες .» - ο τελευταίος τοποθετήθηκε λέγοντας για μια ακόμη φορά ότι δεν θυμόταν. Οι απαντήσεις του μάρτυρα και η επίκληση από μέρους έλλειψης θυμητικού, δεν κατατάσσονται στις περιπτώσεις εκείνες όπου μάρτυς, για θεμιτό και αιτιολογημένο λόγο, παραθέτει περιστάσεις που θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν το κακό μνημονικό και να εντάξουν την περίπτωση του σε εκείνες που και η νομολογία ορίζει ότι είναι ανθρωπίνως αδύνατον (χωρίς να υπαινίττεται πως δεν υπάρχουν άτομα με εξαιρετικό μνημονικό ή πρόσωπα που ψεύδονται), οι μάρτυρες να θυμούνται κάθε λεπτομέρεια που αφορά στο εκάστοτε επίδικο περιστατικό (βλ. κατ' αναλογίαν, Ιωσηφίδης ν Αστυνομίας

(2014)2(Α) ΑΑΔ 307, 314-315, Κλεοβούλου ν Αστυνομίας

(2012)2 ΑΑΔ 17, 28, Coleman v Wathen

(1793)5 TR 245). Ως υπεδείχθη από το Εφετείο στην Σκορδέλλη και Άλλων ν Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 101/13, ημ. 6.6.16 (διά της Ψαρά-Μιλτιάδους Δ.), το ότι «. η ανθρώπινη μνήμη δεν λειτουργεί μηχανιστικά και σίγουρα ο ανθρώπινος νους δεν εργάζεται ως ένας ηλεκτρονικός υπολογιστής ώστε να καταγράφει εξομοιωτικά και να αναπαράγει με τον ίδιο τρόπο λεπτομέρειες περιγράφοντας μια σκηνή ή ένα επεισόδιο. Στο κάθε άτομο, ενδεχομένως να εντυπώνονται διαφορετικές λεπτομέρειες με βάση τα προκρίματα και τα ενδιαφέροντα του ...». Ο μάρτυς απλούστατα - ως παρατήρησα από την Έδρα - δεν επιθυμούσε (και δεν μπήκε σε ιδιαίτερο κόπο να υποβοηθήσει το μνημονικό του), στο να παρουσιάσει ή να υποστηρίξει περισσότερον τα όσα έλεγε, ίσως γιατί δεν ήθελε να συνταχθεί με την αλήθεια. Μετά από σειρά αντεξεταστικών ερωτήσεων, ο μάρτυς εμφανίστηκε να αλλάζει ρότα και να παραθέτει φερόμενα γεγονότα και θέσεις υπονοώντας πως μπορεί και να είχε αρχίσει την ανταλλαγή επιστολών με την εταιρεία το

1. Τέθηκε στο μάρτυρα από τον κ. Κληρίδη, για ποιο λόγο είναι που «. δεν πήγετε σε καμιά γενική συνέλευση για να θέσετε τα θέματα τα οποία θέτετε.», και προχώρησε με την καταχώριση της παρούσας αίτησης το 2015 τη στιγμή που «. από το 2012 που έχετε αυτό το μαράζι .». Ο μάρτυς είπε ότι είχε ήδη απαντήσει επί της ουσίας του ερωτήματος, ενθυμούμενος έξαφνα - και προτάσσοντας μάλιστα ότι έτσι ακριβώς είναι που το είχε πει - πως «. πρώτη φορά, πήγα το ΄15». Μολοντούτο, ο μάρτυς δεν ανέφερε ότι συμμετείχε σε γενική συνέλευση της εταιρείας το
2. Απεναντίας, είχε ρητώς πει πως από το 2010 μέχρι το 2015 (που καταχώρισε την αίτηση) «Δεν επήα» σε «. γενικές συνελεύσεις της δημόσιας εταιρείας .» (δηλαδή της εταιρείας). Αν υπήρχε και κάποια αμφιβολία για το αν ο μάρτυς μπορεί και να υπαινίχθη ότι παρέστη ο ίδιος (ή οι εντεταλμένοι του) σε γενική συνέλευση της εταιρείας το 2015 (μεταγενέστερα της καταχώρισης της αίτησης), αυτό αποσαφηνίστηκε στη βάση μιας άλλης απάντησης που έδωσε ο μάρτυς κατά την αντεξέταση, πως πριν από το 2015 «. δεν πηγαίναμε γιατί δεν μας έστελναν καν προσκλήσεις για Γενική Συνέλευση, ούτε μας έστελναν τους λογαριασμούς καν, όπως μας τους έστελναν παλιά μετά το 2015 όταν φτάσαμε στο σημείο να βλέπουμε ότι η εταιρεία έχει σοβαρότατες ενδείξεις κακοδιαχείρισης από τον μεγαλομέτοχο το 2016 πήγαμε στη Γενική Συνέλευση, το 2017 πήγαμε στη Γενική Συνέλευση, το 2018 πήγαμε στη Γενική Συνέλευση για να προστατεύσουμε τα συμφέροντα μας .». Εκτός αυτού - και στην έκταση που αυτό θα μπορούσε να έχει και σημασία - ο μάρτυς φαίνεται να υπονόησε ότι θυμήθηκε πλέον τον χρόνο (που είχε δηλώσει πως δεν θυμόταν επακριβώς), κατά τον οποίο εντόπισε όσα ο ίδιος υποστηρίζει ότι συνιστούν εταιρική κακοδιαχείριση και όλα τα υπόλοιπα που προτείνει (και τα οποία περιστοιχίζουν και συγκροτούν τους λόγους καταχώρισης της αίτησης). Ο μάρτυς μού δημιούργησε πολύ κακή εντύπωση επί της αρκετά σημαντικής αυτής πτυχής των πραγμάτων (με κατά νουν και τα επίδικα θέματα). Πέραν τούτου, ο μάρτυς ήταν και αξιοσημείωτα ανακόλουθος και αντιφατικός όταν στην προσπάθεια του να τοποθετηθεί επί θέσης που είχε τεθεί προς αυτόν από τον κ. Κληρίδη - για το ότι επιχείρησε να πουλήσει «. τις μετοχές τις οποίες αγόρασες . εις τον κύριο XXXXX Λοΐζου στην τιμή του ενάμιση εκατομμυρίου. Δηλαδή προς μια υπερτιμημένη τιμή, να μην πω ακριβώς ποσό, ενώ άξιζαν όχι περισσότερο από 10 σεντς η μετοχή; Ζητούσε το πολλαπλάσιο και ζητούσες συγκεκριμένα ενάμιση εκατομμύριο ευρώ .» - αρνήθηκε πως υπέβαλε πρόταση για το ποσό αυτό και ότι το τι συνέβη « . ήταν ότι σε μια προσπάθεια που είχα με την αδελφή μου μια φορά, είχαμε βρεθεί μεταξύ μας και μου είπε θέλεις να αναλάβω εγώ να βρεθεί η λύση με τον XXXXX; Αν νομίζεις ότι μπορείς να μεσολαβήσεις για να βρεθεί κάποια λύση, πες μου πήγαινε κάμε το, διότι πάντοτε προσπαθούσα εγώ να βρίσκω λύσεις συμβιβαστικές και ανάλαβε η αδελφή μου να μιλήσει με τον κύριο XXXXX, για να βρεθεί κάποια λύση συμβιβαστική. Δεν επήε καμία πρόταση από εμένα, ήταν πρόταση από την αδελφή μου, εις την προσπάθεια να βρεθεί λύση σε αυτό το θέμα». Ενόσω απαντούσε ο μάρτυς, κατέστη πέραν από ορατό πως η θέση που προέβαλε εντάσσοντας στο όλον σκηνικό την αδελφή του, ήταν επιτηδευμένη και πως χρησιμοποιούσε την εκδοχή ως επίφαση για να απομακρυνθεί από οιανδήποτε ανάμιξη σε άμεσες διαπραγματεύσεις (του είδους που του τέθηκε) με τον XXXXX Λοΐζου (ΜΚΑ3). Δεν το λέγω αυτό ως κατάληξη για την αποδεικτική βαρύτητα (σε αυτό το στάδιο) των όσων ο μάρτυς είπε για το θέμα. Κάθε άλλο. Κάτι τέτοιο - ως η σχετική αυτοπροειδοποίηση στην οποία πρόβηκα ήδη - θα ήταν απαράδεκτο στο αξιολογικό στάδιο που βρισκόμαστε, αφού θα συνέδεε τη μαρτυριακή αξιοπιστία με το εφαρμοζόμενο βάρος και επίπεδο απόδειξης. Απλώς, το επισημαίνω, για να δώσω έμφαση στο μαρτυριακό φέρσιμο του μάρτυρα για το ζήτημα. Τίποτε περισσότερο και τίποτε λιγότερο. Επανέρχομαι, για να πω ότι ο κ. Κληρίδης ρώτησε ευθέως (και δικαίως) τον μάρτυρα για το αν ζήτησε «. η αδελφή σου ενάμιση εκατομμύριο κύριε;», με αυτόν να δηλώνει άγνοια καθότι «. δεν ήμουν μπροστά», δηλώντας προσέτι πως η αδελφή του, του είχε πει πως «. δεν είναι διατεθειμένος ο XXXXX να μιλήσει». Όταν υποβλήθηκε στον μάρτυρα πως αυτός είχε πράγματι προτείνει στον XXXXX Λοΐζου (ΜΚΑ3) την αγορά των μετοχών στο ενάμιση εκατομμύριο ευρώ, ο μάρτυς απάντησε ότι «. Πρώτον, δεν συμφωνώ με την αξία την οποία λέτε για την εταιρεία. Μπορώ να απαντήσω προς το Δικαστήριο κατά την άποψη μου ποια ήταν η αξία, εάν χρειάζεται και δεύτερον, πιστεύω ότι το έγγραφο το οποίο όχι πιστεύω, είμαι σίγουρος ότι το έγγραφο το οποίο παρουσιάζετε είναι ψευδές. Είτε ο υπογράφων ψεύδεται και εύλογα μπορεί να ψεύδεται, διότι έχω νομική διαδικασία εναντίον της αδελφής μου, ενώπιον του Προέδρου η οποία θα γίνει σε ακρόαση και πιστεύω ότι είναι το προϊόν μιας σκευωρίας εναντίον μου αυτό και είναι ένας αναξιόπιστος μάρτυρας, εάν είναι όντως η υπογραφή του κύριου Πετρίδη. Εγώ καμία πρόταση δεν έκαμα προς τον XXXXX. Το ότι η αδελφή μου ανάλαβε να κάμει κάποια πρόταση στην προσπάθεια δικής της πρωτοβουλίας, να αναλάβει να βρεθεί μια φιλική διευθέτηση, εγώ αν ζητούσα λεφτά από τον XXXXX, θα ζητούσα παραπάνω από ενάμιση εκατομμύριο ευρώ, διότι άξιζε παραπάνω η εταιρεία όταν έκαμε τη δημόσια πρόταση». Ακολούθως, υποβλήθηκε στον μάρτυρα, πως «. πριν το ενάμιση εκατομμύριο, εσύ έκαμες πρόταση εις τον XXXXX μέσω της αδελφής σου της XXXXX Πετρίδου, για 1.113.
3. Ναι ή όχι; Έστειλες εσύ γραπτώς πρόταση γι΄ αυτό το ποσό; Ναι ή όχι;». Ο μάρτυς - κατά τρόπον που καθόλου δεν παρέπεμπε σε άτομο που συνταυτιζόταν απολύτως με την αλήθεια - απάντησε πως δεν θυμόταν, κάτι που προκάλεσε και την αντεξεταστική αντενέργεια του κ. Κληρίδη, υπό την έννοια ότι (ως το έθεσε στον μάρτυρα) «. Εν κάτι πολλά σοβαρό για να μην θυμάται να κάνει πρόταση, να πουλήσει μετοχές για 1.113.
4. Είναι δυνατό να μην θυμάσαι αυτό το πράγμα; Μιλούμε για Μάιο του 2015». Ο μάρτυς παρέμεινε (επιπλάστως) αμετακίνητος στη θέση του πως δεν θυμόταν. Έτσι, του υποδείχθηκε από τον κ. Κληρίδη κάποιο ηλεκτρονικό μήνυμα (το Τεκμήριο 48) το οποίο αναφέρει τα ακόλουθα: «Το σημερινό κόστος (κόστος συν τόκοι) των μετοχών μας που θέλουμε για να πουλήσουμε είναι €0.199 ανά μετοχή. Αρ. μετοχών 5.595.665 X 0.199 = 1.113.537,
5. Έχει €4.000.000 μετρητά η εταιρία. Κάμνει δάνειο για αγορά των μετοχών μας για 3 μήνες, τις αγοράζει, μετά όντας κάτοχος όλων των μετοχών πλέον, πληρώνει μέρισμα και εξοφλεί το δάνειο του με το μέρισμα που θα εισπράξει και όλη η εταιρία γίνεται δική του». Ο μάρτυς κλήθηκε να στρέψει την προσοχή και στην αναφορά επί του Τεκμηρίου 48, στη φράση «το κόστος που θέλουμε να πουλήσουμε .», και να εξηγήσει γιατί (κατά την άποψη του αντεξετάζοντα) «. προσπαθείς να μας παραπλανήσεις σήμερα;». Ο μάρτυς δεν δέχθηκε ότι είχε τέτοιο σκοπό και πως το ποσό αντιπροσώπευε το κόστος του την εποχή εκείνη, παραγνωρίζοντας ωστόσο πως το μεδούλι της ερώτησης στρεφόταν αλλού. Επανήλθε όμως ο μάρτυς, είναι γεγονός, για να συμπληρώσει την απάντηση του, λέγοντας ότι «. το γράφει σαφέστατα το email που είχα ανταλλάξει με την αδελφή μου και επειδή η αδελφή μου προσπαθεί να βοηθήσει τον κύριο Λοΐζου, δεν πρέπει να πω άλλα πράγματα. Τέλος πάντων, θα τα δούμε και λέω καθαρά ότι είναι το κόστος που θέλουμε να πάρουμε όπως ήταν όταν πήγα την πρώτη φορά εις τον κύριο Λοΐζου, τα Χριστούγεννα του 2010 που έκαμε τη δημόσια πρόταση και εκεί του ζήτησα, δώσε μου το κόστος μου to get out. Μην πάεις Δικαστήριο, διότι εκεί θα απαιτήσω πλέον την αξία των μετοχών. Αυτή ήταν η θέση μου. Ο ίδιος αρνήθηκε .». Ο κ. Κληρίδης, δοσμένης της απάντησης του μάρτυρα, υπέβαλε προς αυτόν πως «. Αυτό είναι και το κίνητρο σου. Όλη η ιστορία της αγωγής, της αίτησης της ποινικής, παράλληλες, είναι για να πάρεις το ενάμιση εκατομμύριο .». Ο μάρτυς διάλεξε να απαντήσει διά ισχυρισμού πως η υποβολή του αντεξετάζοντα δεν συνέθετε την ουσία των πραγμάτων, η οποία (κατά τον ίδιον) δεν ήταν άλλη από το ότι είχε μεσολαβήσει «. μια κακοδιαχείριση από τη μέρα που έγινε η δημόσια πρόταση, η οποία διάλυσε την εταιρεία. Την έχει διαλύσει την εταιρεία ο κύριος Λοΐζου και είναι αυτά τα πράγματα τα οποία ζητούμε να διερευνηθούν από τον ανεξάρτητο λειτουργό». Οι ερωταποκρίσεις που ακολούθησαν - και για αυτό είναι που επιλέγω να τις παραθέσω αυτούσιες - αναδεικνύουν παραστατικώς τον τρόπο με τον οποίο ο μάρτυς επιχείρησε να δικαιολογήσει τη γενικότερη αντίκριση που είχε για όσα αντεξεταζόταν, φθάνοντας στο σημείο, τελικώς, να παραδεχθεί αυτό που για αρκετή ώρα αρνιόταν πως υφίστατο (και δη ότι δεν είχε άμεση εμπλοκή στις προσπάθειες επίλυσης τής όποιας διαφοράς με τον XXXXX Λοΐζου (ΜΚΑ3) και πως είχε αποζημιωθεί για το κόστος αγοράς των μετοχών (και όχι για την αξία τους): «................................................ E. Και επειδή δεν επήρες το τίμημα το οποίο έθελες, το premium μάλλον το οποίο ήθελες σε σχέση με την αγοραία αξία των μετοχών εις το χρηματιστήριο, σκαρφίστηκες όλες αυτές τις ιστορίες περί κακοδιαχείρισης, περί μείωσης των αποθεμάτων, περί μείωσης των κερδών και ούτω καθεξής. Αυτή είναι η πραγματικότητα. A. Αυτά τα πράγματα κύριε Πρόεδρε, δεν τα σκαρφίστηκα. Υπάρχουν μέσα στις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας, οι οποίες είναι δημοσιευμένες. Άρα δεν σκαρφίστηκα τίποτε. Δεν έγραψα κανένα ψέμα κάτω. Ό, τι γράφω μέσα στην ένορκο μου δήλωση, μέσα στη μαρτυρία μου, είναι από τες οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας και δεν υπάρχει κανένα σκάρφισμα όπως ισχυρίζεται. E. Και ζητούσες τον Μάιο του 2015, να πωλήσεις τις μετοχές σου σε αξίες που όπως είπες του 2010, αξίες ποσού. Ενώ ήξερες πολύ καλά ότι δεν είχαν καμία σχέση με την πραγματικότητα οι αξίες αυτές. A. Επαναλαμβάνω κύριε Κληρίδη, ότι η αξία του 2010, ήταν 41 σεντς τη μετοχή. Αυτή ήταν η αξία της εταιρείας και προκαλώ να κάμουμε ανεξάρτητη εκτίμηση. E. Έγινε κύριε ανεξάρτητη εκτίμηση από τη Λαϊκή, τα οποία θα καταθέσουμε. A. Να κάνουμε ανεξάρτητο valuation. Εν πάση περιπτώσει, εδώ (Τεκμήριο 48), μιλά για το κόστος μου, όχι την αξία της μετοχής. Το κόστος μου σαν επενδυτή. E. Το οποίο ήθελες να πάρεις πίσω; A. Ναι, διότι ήθελα να λύσω φιλικά την κατάσταση, τη διαφωνία». .................................................. Κος Κληρίδης: Και επιπρόσθετα ζητούσες να πληρωθεί και η αδελφή σου με την πράξη του 1.113.000 τόσων ευρώ και προμήθεια 50.000 ευρώ. A. Αυτό είναι ψέμα κύριε. E. Αφού το γράφει πάνω στο email. Τι είναι ψέμα; Διάβασε το email σου. A. Στο τέλος τι λέει; E. Διάβασε το δυνατά σε παρακαλώ. (Ο μάρτυρας, βλέπει το Τεκμήριο 48) E. Στην πρώτη σελίδα. Διάβασε το δυνατά. A. Μα που το success fee, που της είπα όχι προμήθεια; E. Τι είναι το success fee κύριε; A. Αν θέλεις να το πεις προμήθεια εσύ, η προμήθεια είναι ποσοστό πάνω σε μια αξία. E. Άρα εγώ δεν λέω ψέματα κύριε. Εν εσύ που έλεγες ψέματα. A. Όχι κύριοι, το θέμα είναι ότι η αδελφή μου προσεφέρθηκε να βρεθεί μια φιλική διευθέτηση. Σε αυτά τα πλαίσια της φιλικής διευθέτησης, εμείς ήμασταν διατεθειμένοι να υποχωρήσουμε και να δεχτούμε το κόστος το οποίο είχαμε at that time και εφόσον προσφέρθηκε η αδελφή μου, της είπα ότι αν καταφέρεις να κλείσεις την αυτήν, θα πάρεις ένα success fee, 50.
6. ..................................................». Οι παλινδρομήσεις του μάρτυρα και η πρόταξη διάφορων αντιμαχόμενων ή ασυνεπών μεταξύ τους εκδοχών, έδειξε, καθ' υποτροπήν, ότι οι θέσεις του χαρακτηρίζονταν όχι μόνον από αστάθεια και αντιφατικότητα αλλά και από εμμονή για όσα φαίνεται να είχε προαποφασίσει πως συνέβαιναν σχετικώς προς όσα απασχολούν επιδίκως ως εκ των υποτιθέμενων χειρισμών του XXXXX Λοΐζου (ΜΚΑ3) και των καθ' ων η αίτηση γενικότερα. Ο μάρτυς ήταν αμφίσημος, ακόμη και για απλούστερα πράγματα, όπως φερ' ειπείν για το αν είχε ή δεν είχε αντίγραφο των εταιρικών λογαριασμών των καθ' ων η αίτηση. Ο μάρτυς, καίτοι δεν θυμόταν να πει πότε είχε πάρει αντίγραφο των εταιρικών λογαριασμών, φάνηκε να καταλήγει σε κάποια στιγμή (κατά την αντεξέταση) στο ότι είχε εξασφαλίσει τούς περί ων ο λόγος λογαριασμούς μετά από την καταχώριση της παρούσας αίτησης. Όταν τού τέθηκε πως καταχώρισε την αίτηση κατηγορώντας τους καθ' ων η αίτηση «. για όσα αναφέρεις στη γραπτή σου δήλωση και στο περιεχόμενο της αίτησής σου χωρίς να είχες καν δεις εσύ ή οι εμπειρογνώμονές σου τους λογαριασμούς; Αυτή είναι η πραγματικότητα», ο μάρτυς, αρνούμενος τη μομφή - αλλά συνάμα αποφεύγοντας ευσχήμως να απαντήσει απευθείας στο ερώτημα - επικεντρώθηκε στους λόγους για τους οποίους είχε ζητήσει τους λογαριασμούς της εταιρείας (και όχι στην παροχή εξήγησης ως προς το γιατί καταχώρισε την αίτηση χωρίς να έχει δει πρώτα τους λογαριασμούς), λέγοντας, γενικώς και αορίστως, πως «. αυτήν τη στιγμή όμως πιστεύω ότι το αντικείμενο είναι κατά πόσο γίνεται κακοδιαχείριση της εταιρείας». Το κατά πόσον το ζήτημα των εταιρικών λογαριασμών μπορεί να διαχωριστεί ή να συσχετιστεί με την όποια εταιρική κακοδιαχείριση, δεν ενδιαφέρει τώρα. Εκείνο που μέλει, είναι ότι ο μάρτυς επέλεξε, όχι για πρώτη φορά, να αποφύγει να απαντήσει στο τεθέν ερώτημα, στο οποίο τελικώς τοποθετήθηκε όταν ο κ. Κληρίδης του υπέβαλε πως «. κύριε, η ερώτηση ήταν άλλη βεβαίως, να σου το βάλω υπό μορφή υποβολής. Σου υποβάλλω, κύριε μάρτυς, ότι όταν κατέθετες την ποινική υπόθεση, την πολιτική αγωγή την οποία καταθέσαμε σαν Τεκμήριο την περασμένη εβδομάδα και την παρούσα αίτηση το 2015 δεν είχες καν υπόψη σου το περιεχόμενο των λογαριασμών της εταιρείας;», λέγοντας ότι γνώριζε «. τα περί της εταιρείας, το τι γινόταν . και το τι συνέβαινε .». Διά της απάντησης αυτής, ο μάρτυς φαίνεται να υποβάθμισε την όποια δυνητική σημασία θα μπορούσαν να έχουν στην επιχειρηματολογία του οι λογαριασμοί της εταιρείας, αφού ανέδειξε κατ' ουσίαν πως ήξερε όσα έπρεπε για να δομήσει το αίτημα στην παρούσα υπόθεση χωρίς αναφορά στο αυτούσιο περιεχόμενο των εταιρικών λογαριασμών. Αυτό, ως υποσημείωση. Περαιτέρω, ο μάρτυς ήταν, εύκολος στην εκστόμιση κατηγοριών εναντίον των καθ' ων η αίτηση και του XXXXX Λοΐζου (ΜΚΑ3), βασιζόμενος ως επί το πλείστον σε εικοτολογίες, που έδειχναν να είναι εμποτισμένες από διάθεση προκατάληψης εναντίον τους. Θα δώσω δύο μόνον παραδείγματα (από τα πολλά άλλα στα πρακτικά). Το πρώτο παράδειγμα, αφορά στη θέση του μάρτυρα ότι «. Βλέποντας από τις σημειώσεις μου, ο κύκλος εργασιών της εταιρείας από το 2010 μέχρι το 2017 μειώθηκε από 6.8 εκατομμύρια στα 2.
7. Σε ό, τι αφορά τα αποτελέσματα από το 2010 που ήταν 104.000 ευρώ κέρδη, φτάσαμε τα 2.86 εκατομμύρια ζημιά, το 2017.». Ο μάρτυς είπε πως τα αποτελέσματα τούτα οφείλονται (ή επηρεάστηκαν) «. από την κακοδιαχείριση η οποία γίνεται από τον ιδιοκτήτη, τον μεγαλομέτοχο, ο οποίος την ίδια περίοδο υπερδιπλασίασε τις απολαβές της οικογένειας του που παίρνει στην εταιρεία, .». Συγχρόνως, ο μάρτυς, δίχως ενδεχομένως να αντιληφθεί ότι απαντώντας προέβαινε σε συνειρμούς εκλαμβάνοντας ως δεδομένα, στοιχεία για τα οποία δεν γνώριζε (ή δεν είπε πως γνώριζε) ότι ήταν δεδομένα, έθεσε εν αμφιβόλω την ίδια του την κρίση λέγοντας πως μάλλον δεν μπορούσε να δεχθεί «. το ότι είναι λόγω της οικονομικής κρίσης τα αποτελέσματα που επηρεάστηκαν .» αλλά, ακόμη και «. αν όντως ήταν γνήσια κρίση .» (ό,τι και να σημαίνει αυτό), η κακοδιαχείριση στην εταιρεία δεν θα συνέβαινε αν δεν παρατηρείτο ο κατ' ισχυρισμόν υπερδιπλασιασμός των απολαβών «. της οικογένειας του .» (εννοώντας τον XXXXX Λοΐζου [ΜΚΑ3]. Με άλλα λόγια, ο μάρτυς αφήνοντας ανοιχτή την πιθανότητα (όσον απομακρυσμένη και να ήταν), η όποια οικονομική κρίση να επίδρασε στην οικονομική κατάσταση της εταιρείας, κατέγνωσε παρά ταύτα - με τρόπο που (και πάλιν) παρέπεμπε σε προκατάληψη του κατά του XXXXX Λοΐζου (ΜΚΑ3) - την εταιρική αυτή κατάσταση σε χειρισμούς του τελευταίου. Πιο μετά, ο μάρτυς παρουσιάστηκε ακόμη πιο απόλυτος για το ότι «. η οπισθοδρόμηση του κύκλου εργασιών της εταιρείας οφείλεται στην κακοδιαχείριση που γίνεται από τον ΧΧΧΧΧ Λοΐζου και η οποία είναι το επίδικο θέμα .», επιμένοντας όμως στο ίδιο μοτίβο εικασιών και υπολογισμών άνευ οιασδήποτε (έστω εκ πρώτης όψεως) στέρεας βάσης. Επί τούτω, ο κ. Κληρίδης τού υπέβαλε πως (από ό,τι ο ίδιος αντιλήφθηκε την προειρημένη απάντηση του μάρτυρα) «. δεν είσαι έτοιμος και δεν μπορείς να στοιχειοθετήσεις και να υποδείξεις ότι δεν επηρέασε η οικονομική κρίση τον κύκλο αυτών των πωλήσεως που αφορούσαν τη διαφήμιση και τα ρίχνεις όλα με μία αοριστολογία και γενικολογία στη διαχείριση. Είναι το γνωστό παραμύθι αυτής της υπόθεσης .», με τον μάρτυρα να παραπέμπει στη γραπτή του κατάθεση/Έγγραφο Α και στα εκεί αναφερόμενα (κατ' αυτόν) «. συγκεκριμένα παραδείγματα κακοδιαχείρισης, δεν ήρθα εδώ προετοιμασμένος για να δώσω απαντήσεις πόσο επηρεάστηκε η πτώση, η αγορά της διαφήμισης. Αν με ρωτήσετε για την αγορά των μπισκότων μπορώ να σας απαντήσω, γιατί είναι το αντικείμενο το δικό μου». Παρά τη καθαρή τοποθέτηση του μάρτυρα, αυτός (απαντώντας λίγο πριν σε υποβολή του κ. Κληρίδη ότι «. το διαφημιστικό κομμάτι της δουλειάς του Ομίλου Εταιρειών Ρολάνδος επηρεάστηκε δυσμενέστατα λόγω της οικονομικής κρίσης και του γεγονότος ότι οι πελάτες του, πάρα πολύ πελάτες του πτώχευσαν .»), μίλησε με τρόπο κάθετο και απόλυτο πως η μείωση του κύκλου εργασιών της εταιρείας οφείλεται «. στην κακοδιαχείριση που γίνεται από τον XXXXX Λοΐζου .». Το δεύτερο παράδειγμα, άπτεται αναφοράς του μάρτυρα πως ο XXXXX Λοΐζου (ΜΚΑ3) τού είχε πει ότι «. δεν πλήρωνε μέρισμα εκδικητικά στους μετόχους των εταιρειών των οποίων αγόρασε τις εταιρείες και λόγω του ότι δεν τις έλεγξε δεν του βγήκαν και για να τους τιμωρήσει είχε 3 4 δικαστικές υποθέσεις γι' αυτούς τους μετόχους ενώπιον του Δικαστηρίου ότι του γέλασαν και γι' αυτό για να τους τιμωρήσει εκείνους, όπως μου είπε εμένα προσωπικά, δεν τους πλήρωνε μέρισμα. Αυτός είναι ο λόγος που δεν πλήρωνε το μέρισμα και όχι για να διαχειριστεί μες στην οικονομική κρίση τα της εταιρείας .», όπως και το ότι ο XXXXX Λοΐζου (ΜΚΑ3) «. κίνησε τους ούλλους αγωγή γιατί του γέλασαν . σας λέω ο κύριος XXXXX μου είπε ότι κίνησε σε αυτούς και ήταν η αιτιολογία του γιατί δεν πλήρωνε μέρισμα, γιατί τον βόλεψε εκείνη του πούλησαν τις θυγατρικές εταιρείες, ο ίδιος μου τα είπε αυτά .». Το αξιοσημείωτο από όλα αυτά - δεδομένου πως είχε υποβληθεί κιόλας προς τον μάρτυρα κατά την αντεξέταση από τον κ. Κληρίδη πως ουδέποτε ο XXXXX Λοΐζου (ΜΚΑ3) προέβη σε τέτοιου είδους δηλώσεις προς τον μάρτυρα - είναι ότι τις θέσεις τούτες ο μάρτυς δεν τις υπέβαλε με διαφάνεια προς τον XXXXX Λοΐζου (ΜΚΑ3) κατά την δική του αντεξέταση ώστε να του παράσχει αν μη τι άλλο την ευκαιρία να τοποθετηθεί. Αυτή η παράλειψη (ή επιλογή) των αιτητών, δεν μπορεί να παραβλεφθεί (βλ. κατ' αναλογίαν, ΣΑΧ ν Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 71/20, ημ. 28.1.21, ΓΑ ν Δημοκρατίας, Ποιν. Εφ. 178/17, ημ. 24.10.18, Πιριλλίδη ν Δήμου Λεμεσού, Ποιν. Εφ. 331/15, ημ. 11.12.17, Κωστρίκκη ν 4 Motion Automotives Ltd και Άλλου, Ποιν. Έφ. 226/14, ημ. 10.7.15, Frederickou Schools Co Ltd και Άλλων ν Αcuac Inc

(2002)1(Γ) ΑΑΔ 1527, 1540-1542). Παραμένοντας στη θεματική της ανακολουθίας των εκδοχών του μάρτυρα, τούτος, προσπαθώντας (ως είχε δικαίωμα) να υποστηρίξει το αδικαιολόγητον τού ύψους της μισθοδοσίας του XXXXX Λοΐζου (ΜΚΑ3) - αφού (ως είπε ο μάρτυς) «. εγώ πληρώνομαι γύρω στις €150.000 γιατί εργάζομαι 60 ώρες την εβδομάδα και όχι όπως τον κύριο Λοΐζου που ούτε καν 3 ώρες την ημέρα δεν πηγαίνει στο γραφείο» - είπε πως ήξευρε πόσες ώρες εργαζόταν ο XXXXX Λοΐζου (ΜΚΑ3) από πληροφορίες που αποκόμισε από κάποιους υπαλλήλους με τους οποίους είχε επαφή, συγκεκριμενοποιώντας πως «. ο ένας μου είπε ότι δεν δουλεύει καθόλου, ότι πάει στο γραφείο, πίνει καφέ, διαβάζει εφημερίδες και σχολνάει. Ο άλλος υπάλληλος μου είπε παρόμοια πράγματα και στο τέλος, επειδή ήθελα να το εξακριβώσω έβαλα και τον παρακολούθησαν». Ο μάρτυς, απαντώντας σε αντεξεταστική ερώτηση του κ. Κληρίδη (η οποία στόχευε στο να διευκρινίσει την πηγή τής πληροφόρησης του μάρτυρα), παραδέχθηκε πως - στη βάση του παράπονου του μάρτυρα ότι ο XXXXX Λοΐζου (ΜΚΑ3) «. δεν δικαιολογείται να χρεώνει τα εισοδήματα τα οποία χρεώνει με τις ώρες που εργάζεται και τα αποτελέσματα που φέρνει η εταιρεία .» (και όχι για το ότι «. κλέβει την εταιρεία .») - είχε προσλάβει ντετέκτιβ για να παρακολουθεί τον XXXXX Λοΐζου (ΜΚΑ3) αναφορικώς προς «. τις ώρες που πάει στο γραφείο .», με τον ντετέκτιβ να παρουσιάζεται (από τον μάρτυρα) πως είχε συντάξει και σχετική έκθεση, την οποία όμως (ο μάρτυς) δήλωσε πως δεν την είχε διαθέσιμη προς επιθεώρηση και εξέταση την ώρα που κατέθετε και έτσι δεν μπορούσε να την παρουσιάσει (ως του ζήτησε ο κ. Κληρίδης). Μολαταύτα, ο κ. Χαβιαράς είχε δηλώσει επί του ζητήματος ότι « . θα έρθει ο άνθρωπος που κάνει την παρακολούθηση .», με τον μάρτυρα να διασαφηνίζει πως « . Πρέπει να αλλάξει γιατί έχει θέματα προσωπικά που δεν πρέπει να περιέχονται μέσα στην έκθεση .». Για τη δικονομική ιστορία του πράγματος, υποσημειώνεται ότι ο περί ου ο λόγος προτιθέμενος μάρτυς (ντετέκτιβ ή άλλο τέτοιο πρόσωπο εξουσιοδοτημένο από αυτόν), δεν παρουσιάστηκε να δώσει σχετική μαρτυρία στη δίκη. Τούτο δεν μπορεί να καταλογιστεί εναντίον των αιτητών, μια που είχαν δικαίωμα να επιλέξουν ποιους μάρτυρες θα καλούσαν για υποστήριξη της αίτησης και ποιους όχι (βλ. κατ' αναλογίαν Λοφίτης ν Δημητρίου και Άλλης

(2000)1 (Β) ΑΑΔ 1402, 1410). Ο μάρτυς είχε αφήσει και αιχμές ότι ο XXXXX Λοΐζου (ΜΚΑ3) εργοδότησε στην εταιρεία συγγενικά του πρόσωπα έναντι μισθοδοσίας, με ένα από αυτά να είναι και ο γιος του. Την ίδια ώρα όμως, ο μάρτυς (για όποια αξία θα μπορούσε να ενέχει αυτό μπρος σε όλα τα άλλα), παρέλειψε να πει πως και ο ίδιος είχε πράξει παρομοίως στη δική του εταιρεία (αιτητές 1), πληρώνοντας ένα εξ αυτών των προσώπων (τον πατέρα του XXXXX Χατζηκυριάκο, ηλικίας 92 ετών [δίχως ασφαλώς η ηλικία να συνιστά αρνητική παράμετρο]), με ετήσιο μισθό €62.117,00, με το εν λόγω άτομο (ως δήλωσε ο μάρτυς [με αισθητή πάντως νευρικότητα στην αντεξεταστική ερώτηση]), να πηγαίνει «. εργασία κάθε ημέρα και εργαζόταν .». Απορρίπτω τη μαρτυρία του XXXXX (XXXXX) Χατζηκυριάκου (ΜΑ1). Ο XXXXX Πηγασίου (ΜΑ2), ετοίμασε και συνέταξε μια (γενική) έκθεση χρηματοοικονομικής ανάλυσης της εταιρείας (βλ. Τεκμήριο 18(α)), για τα έτη 1996-1998 (για την περίοδο πριν από τη δημόσια προσφορά) και για τα έτη 2007-2009 (για την περίοδο πριν από τη δημόσια πρόταση για την εξαγορά του 100% του εκδομένου μετοχικού κεφαλαίου από τον XXXXX Λοΐζου [MKA3]). O μάρτυς, αν και παραδέχθηκε ευθύς εξ αρχής ότι η υπό αναφοράν έκθεση δεν αποτελεί καθ' οιονδήποτε τρόπο «. αξιολόγηση της αποτίμησης της αξίας των μετοχών της εταιρείας Ρολάνδος .», δεν κατόρθωσε να δώσει καταληπτές και απλές απαντήσεις ως προς τη χρησιμότητα της έκθεσης για την εκτίμηση της αξίας της μετοχής όταν η εταιρεία θα εισαγόταν στο ΧΑΚ «. δηλαδή περίπου το 1999, και όταν γινόταν το squeeze out που ήταν περίπου το 2001 από τη στιγμή που λέτε ότι η αξία της μετοχής τις δύο αυτές περιόδους δεν είναι το αποτέλεσμα στην έκθεση σας σοβαρής μελέτης .». Όχι μόνον αυτό, αλλά ο μάρτυς, λέγοντας πως δεν προέκρινε ο ίδιος τους αφορώντες πολλαπλασιαστές για την έκθεση, αλλά υιοθέτησε «. ευρέως αποδεκτούς πολλαπλασιαστές, όχι τους κατάλληλους, οι οποίοι χρησιμοποιήθηκαν στο ενημερωτικό δελτίο για την εισδοχή των μετοχών στο Χρηματιστήριο .», δέχθηκε ότι δεν είχε εκπονήσει μελέτη για να αξιολογήσει την καταλληλότητα των δεικτών. Όταν του ζητήθηκε από τον κ. Κληρίδη να διασαφήσει τα περί των πολλαπλασιαστών, ο μάρτυς άφησε να νοηθεί πως οι πολλαπλασιαστές «. ήταν οι κατάλληλοι για την εποχή εκείνη που χρησιμοποιήθηκαν .» αφού το ενημερωτικό δελτίο είχε ήδη υιοθετήσει κάποιους δείκτες και ελεγχθεί από τους εξωτερικούς ελεγκτές αλλά και εγκριθεί από την Κεφαλαιαγορά. Παρέμεινε ωστόσο σημειωθέν πως ο μάρτυς δέχθηκε κατ' ουσίαν αδιαμαρτύρητα τους εν λόγω πολλαπλασιαστές χωρίς καν να επεξηγήσει προς το Δικαστήριο πώς τούτο θα μπορούσε, αν παρίστατο ανάγκη, να κρίνει τα πράγματα και μέσα από τη δική του (δικαστική) οπτική. Στο τέλος, ο μάρτυς, διαφοροποιώντας κατά τι την προγενέστερη τοποθέτηση του (που αφορούσε στο ότι δεν μελέτησε την καταλληλότητα των πολλαπλασιαστών), είπε ότι δεν ήταν σε θέση «. με την έκθεση αυτήν να αξιολογήσουμε κατά πόσο είναι ορθή οι συγκεκριμένοι πολλαπλασιαστές που χρησιμοποιήθηκαν .», εντάσσοντας στα πράγματα (πέραν του ζητήματος της καταλληλότητας) και το ζήτημα της ορθότητας των πολλαπλασιαστών. Καθόλου δεν εντυπωσίασε ο μάρτυς με τις απαντήσεις του αυτές, ιδίως λόγω τού ότι δεν αποσαφήνισε τον όποιο διαχωρισμό είχε στο μυαλό μεταξύ καταλληλότητας και ορθότητας των πολλαπλασιαστών. Ο μάρτυς δεν ήταν επίσης σε θέση να πει, σταθερώς, ποια ήταν η αξία της εταιρικής μετοχής κατά τους χρόνους που ο ίδιος θεώρησε ως ουσιώδεις, με αυτόν να λέγει σχετικώς πως δεν θυμόταν ή δεν γνώριζε («. Δεν θυμούμαι τώρα, δεν ξέρω»). Κληθείς να τοποθετηθεί και επί της δημόσιας πρότασης, είπε ότι η προσφορά που είχε γίνει «. από τους μεγαλομετόχους .» ήταν «. εύλογη και δίκαιη». Όταν όμως καλέστηκε να πει αν συμφωνεί πως «. η διεύθυνση της εταιρείας . έκανε μίαν fair πρόταση για εξαγορά στην τιμή», ο μάρτυς είπε ότι δεν μπορούσε να συμφωνήσει ούτε και να διαφωνήσει, αφού δεν είχε μελετήσει, μεταξύ άλλων, τη δημόσια πρόταση. Μηδέ και σε αυτή τη πτυχή ο μάρτυς εξέπεμψε συνέπεια, μια που έσπευσε να συμφωνήσει με μια θέση, αλλάζοντας μέσα σε πολύ λίγο χρόνο την απάντηση του και προτάσσοντας πως κακώς είχε απαντήσει σε πρώτο στάδιο, αφού δεν είχε διεξέλθει πρώτα όλων των σχετιζόμενων με τη θέση που εξέφρασε στοιχείων. Εκτός τούτων - και σε ό,τι συνδέεται με τη σχετικότητα της έκθεσης/Τεκμήριο 18(α) με τα περί κακοδιαχείρισης της εταιρείας και του επιδιωκόμενου διατάγματος διορισμού ανεξάρτητων ελεγκτών - ο μάρτυς (όταν του ζητήθηκε από τον κ. Κληρίδη να αναφέρει τη συνάφεια της έκθεσης με τα εδώ επίδικα, αλλά και για «. ποιον λόγο κάνατε αυτήν τη μελέτη;»), τούτος (αποφεύγοντας επιμελώς ως παρατήρησα να ανοιχθεί και να αποκαλύψει αμέσως διαμειφθέντα με τον XXXXX (XXXXX) Χατζηκυριάκο [ΜΑ1]), περιορίστηκε να πει (γενικευμένως), πως η μελέτη «. αφορά χρηματοοικονομική ανάλυση της εταιρείας». Μετέπειτα και όταν ο κ. Κληρίδης επανήλθε ρωτώντας για τους λόγους που ο XXXXX (XXXXX) Χατζηκυριάκος (ΜΑ1) «. ήθελε αυτά τα πράγματα .», ο μάρτυς στα πολλά (διότι δεν απάντησε αυθωρεί), δήλωσε πως ο λόγος ετοιμασίας της έκθεσης έγκειτο στο να «. δείξουμε ότι κατά τη διάρκεια που ακολούθησαν τα χρόνια της εισαγωγής μέχρι τη δημόσια πρόταση κάποιοι δείκτες της εταιρείας που αφορούν χρηματοοικονομική επίδοση, απόδοση και χρηματοοικονομική θέση της εταιρείας βελτιώθηκαν σημαντικά». Ακόμη και με αυτή την απάντηση, ο μάρτυς άφησε αίολη την ταύτιση της έκθεσης/Τεκμήριο 18(α) με τα επιμάχως ζητούμενα (και αυτό το λέγω όχι ως ψόγο για την αξιοπιστία του μάρτυρα αλλά ως διαπίστωση απουσίας αρραγούς συνοχής στην εκδοχή των αιτητών). Ως κατακλείδα, θεωρώ πως ο μάρτυς (στην έκταση που το επιχείρησε και παρέμεινε εντός του πεδίου της ειδικότητας του), δεν πέτυχε να εφοδιάσει το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια ώστε το τελευταίο (υιοθετώντας τα κριτήρια αυτά στα γεγονότα της υπόθεσης), να διαμορφώσει τη δική του ανεξάρτητη κρίση επί των όσων ο μάρτυς συζήτησε και πρότεινε (βλ. κατ' αναλογίαν, Λουκά ν Αστυνομίας, Ποιν. Έφ. 30/20, ημ. 10.3.21, Ρεουλλά ν Ιωάννου, ΠΕ 358/13, ημ. 17.2.21, Κωνσταντάς ν Διέτης και Άλλου, ΠΕ 289/13, ημ. 6.11.20). Απορρίπτω τη μαρτυρία του XXXXX Πηγασίου (ΜΚΑ2). Ο XXXXX Μαυροκορδάτος (ΜΚΑ1), υπήρξε, γενικώς, αρκετά σαφής στα όσα είπε, αντικρούοντας ορθολογικώς όσα ανέπτυξε ο XXXXX Πηγασίου (ΜΑ2) για την οικονομική κατάσταση της εταιρείας και για ανάλογες εκφάνσεις τής μαρτυρίας του XXXXX (XXXXX) Χατζηκυριάκου (ΜΑ1). Ο μάρτυς έμεινε ακλόνητος στην αντεξέταση καταφέρνοντας, σε αρκετά ικανοποιητικό βαθμό, να δώσει στο Δικαστήριο εργαλεία που να επιτρέψουν σε αυτό τη διαπίστωση και διατύπωση ευρημάτων επί όσων κατάθεσε για τα επίμαχα θέματα. Δέχομαι τη μαρτυρία του XXXXX Μαυροκορδάτου (ΜΚΑ1). Ο XXXXX Στροβολίδης (ΜΚΑ2), μ' όλο που δεν καταπιάστηκε ποτέ με τη σύνταξη παρομοίων εκθέσεων όπως αυτή που ετοίμασε για την τρέχουσα υπόθεση, υπήρξε λεπτομερής σε όσα κατέθεσε, πράττοντας και αυτός με την απαραίτητη αντικειμενικότητα - ως και ο XXXXX Μαυροκορδάτος (ΜΚΑ1) - εντός των εφαρμοζόμενων αρχών που διέπουν τη μαρτυρία πραγματογνωμόνων (βλ. γενικώς, Tristram Hodgkinson, Mark James, Expert Evidence: Law and Practice, Sweet and Maxwell, 5η έκδ., 2020, παρ. 6-003 μέχρι 6-006). Δέχομαι τη μαρτυρία του XXXXX Στροβολίδη (ΜΚΑ2). Ο XXXXX Λοΐζου (ΜΚΑ3), υπήρξε εντυπωσιακός ως μάρτυς. Ήταν πηγαίως ανυστερόβουλος, απαντούσε χωρίς περιστροφές - αν και κάποιες φορές με διακριτή (μα και αυθεντική) συναισθηματικότητα - σε όσα ρωτούνταν. Επιχειρήθηκε από τους αιτητές να αμφισβητηθεί η άποψη του μάρτυρα ότι τούτοι (και ιδιαίτερα ο XXXXX (XXXXX) Χατζηκυριάκος [ΜΑ1]), ενήργησαν εκβιαστικώς έναντι των καθ' ων η αίτηση εξαιτίας της αύξησης του μετοχικού ποσοστού των αιτητών στην εταιρεία. Ο μάρτυς αιτιολόγησε εντελώς τη θέση του - χωρίς αυτό να εννοεί πως θα μπορούσε κανείς να απολήξει και σε ανάλογο εύρημα περί εκβιαστικής συμπεριφοράς των αιτητών (ή του XXXXX (XXXXX) Χατζηκυριάκου (ΜΑ1) - εξηγώντας το πώς είναι που διαμόρφωσε την άποψη αυτή και για ποιο λόγο. Είπε ο μάρτυς και τούτα για το θέμα (τα οποία παραθέτω ως ενδεικτικά του αυθορμητισμού και ορθολογισμού με την οποία αντιδρούσε στα αντεξεταστικά ερωτήματα): «.................................................Να σας απαντήσω, μα δείχνουν και οι ενέργειες του Εντιμότατε, δηλαδή είχαμε ανταλλάξει κάποιες μετοχές, όταν η εταιρεία επρόκειτο να ενταχθεί στο Χρηματιστήριο, δεν γνωριζόμασταν τότε με τον κύριο Χ" Κυριάκο, απλά η Λαϊκή Επενδυτική που μας είχε κάνει τις ενέργειες για να ενταχθούμε στο Χρηματιστήριο και εμάς και του κυρίου Χ" Κυριάκου, μας σύστησε ως δύο πολύ καλές εταιρείες που θα μπορούσαμε να ανταλλάξουμε μετοχές. Συνεπώς, είχαμε ανταλλάξει ένα πακέτο, αργότερα, λόγω του ότι ο κύριος Χ" Κυριάκος έχει και μια εταιρεία η οποία ασχολείται με τις μετοχές, αγόρασε κάποιες άλλες μετοχές, είχε ένα ποσοστό, εάν θυμούμαι καλά γύρω στο 1%, όταν έκανα τη δημόσια πρόταση, και προσέφερα 8 σεντ, ξαφνικά αργότερα γνωριστήκαμε και γίναμε σε εισαγωγικά φίλοι. Μάλιστα θυμάμαι και τις λεπτομέρειες, σε αυτήν την περίπτωση μου είπαν ότι κάποιος αγοράζει μετοχές, προτού εγώ έχω το δικαίωμα να αγοράσω. Και τελικά ανακαλύψαμε ότι ήταν ο κύριος Χ" Κυριάκος και του τηλεφώνησα και δεν απάντησε και μου στέλνει μήνυμα, απαγορεύεται τώρα να μιλήσουμε και θα τα πούμε αργότερα, διότι του είπα εγώ μα αγοράζεις μετοχές δικές μου και μου γράφει, πάνω από όλα είμαστε φίλοι, έχε μου εμπιστοσύνη, έγινε ανέκδοτο μέσα στην παρέα και στους φίλους, αφού αγόρασε 4.600.000 μετοχές προς 8 και 9 σεντ και έχω όλα τα Τεκμήρια. Μετέπειτα ήρθε στο γραφείο μου και μου ζητούσε 36 σεντ, και του λέω μα τούτο είναι αδύνατον. Εν πάση περιπτώσει, αυξήσαμε την προσφορά στα 10 σεντ, γι΄ αυτό και έγινε, όπως προ ολίγου είπε ο μάρτυρας, υπολογίζοντας ότι έτσι θα ικανοποιείτο για να μην έχει ζημιές, διότι έλεγε ότι ήθελε να πάρει το κόστος του. Κάναμε τη δημόσια πρόταση στα 10 σεντ, ο οποίος ασφαλώς δεν μας την έδωσε και όπως έχω πει, έχει αγοράσει 6.600.000 μετοχές και μου ζητά 36.

1. Οπωσδήποτε, το απέρριψα, μοναδικός στόχος από τότε ήταν να κυνηγά την εταιρεία, φορτώνοντας μας, με 4 αγωγές. Γιατί το θεωρώ, με τις ενέργειες Εντιμότατε που έκανε αργότερα, εκβιαστικά. Όμως προτού κάνει τις αγωγές, το 2015 έστειλε τον XXXXX Πετρίδη, ο οποίος ήταν μέλος του Δ.Σ και γαμπρός του να μου πει για 1.5 εκατομμύριο και το απέρριψα. Αμέσως μετά έστειλε την αδελφή του, η οποία μου πρότεινε το ίδιο, 1.5 εκατομμύριο και μάλιστα όπως είδατε και τα Τεκμήρια, όπως καταθέσαμε, της έδιδε και 50.000 προμήθεια και το απέρριψα, μόλις το απέρριψα, ξεκίνησαν όλες αυτές οι διαδικασίες, δεν είναι Εντιμότατε εκβιασμός, τι είναι. ..................................................». Στην ως άνω θέση του μάρτυρα προσπάθησε να αντιτεθεί ο κ. Χαβιαράς στην αντεξέταση θέτοντας προς αυτόν ότι το τι κατ' ουσίαν είχε πράξει ο XXXXX (XXXXX) Χατζηκυριάκος (ΜΑ1) ήταν να προστατεύσει «. το δικαίωμά του το 2010 και οι διαδικασίες οι δικαστικές ξεκίνησαν το
2. Κατά συνέπεια, οι δικαστικές διαδικασίες δεν είναι ένεκα του ότι δεν πληρώσατε τις μετοχές σε τιμή, που όπως λέτε σας εισήγαγε, αλλά διότι κάτι άλλο συνέβηκε και αυτό το κάτι άλλο θα το βρούμε. Συμφωνούμε;», με τον μάρτυρα να απαντά διά ταχείας και καίριας αντίδρασης, πως «. είμαστε εδώ για να πούμε τις αλήθειες και χαίρομαι ιδιαίτερα που μου δίνεται η ευκαιρία μετά από τόσα χρόνια να μιλήσω και επειδή είπατε από το 2011 και τα λοιπά, αλλά σας διαφεύγει κάτι σοβαρό, εάν δηλαδή εγώ του έδιδα το 1.5 εκατομμύριο το 2015 που έστειλε την αδελφή του και τον XXXXX τον Πετρίδη, δεν θα είχε ατασθαλίες η εταιρεία, θα ήταν όλα μια χαρά. Αμέσως ανακαλύψαμε ατασθαλίες και κακοδιαχείριση, δηλαδή εάν έπαιρνε το 1.5 εκατομμύριο, δεν θα είχε κακοδιαχείριση .». Μήτε και σε αυτή την πτυχή κατορθώθηκε να πληγεί η αξιοπιστία του μάρτυρα ή να καταγνωστούν σε αυτόν αλλότρια κίνητρα ή προκατειλημμένη τάση κατά των αιτητών. Έγινε επίσης λόγος κατά την αντεξέταση του μάρτυρα για την ίδρυση της εταιρείας Neoderma Amsterdam, με ευδιάκριτη την αντεξεταστική στόχευση να καταδείξει ότι οι καθ' ων η αίτηση λάμβαναν αποφάσεις, ή λειτουργούσαν, με τρόπο που προκαλούσε ζημιές στην εταιρεία, όπως ένεκα της πώλησης «. στην ολλανδική αγορά κάτω της τιμής κόστους .», και τούτο γιατί, κατά τον αντεξετάζοντα, «. οι πωλήσεις είναι πιο μικρές από τες λειτουργικές ζημιές .». Ο μάρτυς, με μετρημένη σκέψη, εξήγησε την κατάσταση πραγμάτων που οδήγησε στην απόφαση ίδρυσης της Neoderma Amsterdam (γύρω στο 2017), λέγοντας - παραδεχόμενος το ζημιογόνο κάποιων εξαγωγών (όχι όμως μετά από την ίδρυση της θυγατρικής αυτής εταιρείας) - λέγοντας (με τη χαρακτηριστική αυθορμητικότητα του), πως: «. Δηλαδή με το που τελειώσαμε εμείς το upgrading, την αναβάθμιση του εργοστασίου και των προϊόντων, έγινε περίπου το
3. Ξεκινήσαμε από το 2013 όπως σας είπα και προχθές. Το 2017, εκεί που είμαστε έτοιμοι να κάνουμε εξαγωγές με ένα προϊόν πιο κερδοφόρο και πιο όπως σας είχα πει και το λέω πάλι με ταπεινότητα, καμάρι, το καμαρώνουμε μέχρι σήμερα, όχι μόνο εμείς και οι ανταγωνιστές μας. Χάσαμε ήδη την Ολλανδία. Άρα πηγαίνοντας ο γιος μου με την κυρία XXXXX Ελευθερίου εκεί να στήσουν εξ' αρχής την εταιρεία, αντιλαμβάνεστε τι σημαίνει, σε μια ξένη χώρα, οπόταν μέχρι να γραφτεί η εταιρεία, μέχρι να βρούμε λογιστές, δικηγόρους, να είναι καθόλα νόμιμα, να πάρουμε αριθμό VAT, ξέρετε πόσα εκάμαμεν κύριε Χαβιαρά τον πρώτο χρόνο; 25.
4. Από 3 εκατομμύρια που έκανε η αντιπρόσωπός μας, 25.
5. Επομένως βεβαίως εν ζημιά. Επίσης τα έξοδα να στήσουμε την εταιρεία εις την Ολλανδία που ήταν απρογραμμάτιστα. Δηλαδή εμείς λέγαμε ότι κάνουμε αυτήν τη δουλειά και έχουμε μια Ολλανδία που θα παίρνει το 50% των εξαγωγών μας και ήταν και ενθουσιασμένοι όταν κάναμε το event στην Κύπρο, όταν ήρθαν όλοι και τους τα παρουσιάσαμε και μετά γίναν τα συμβάντα, να μην επανέρχομαι με επιστολές σας, με τις ανακοινώσεις σας και χάσαμε την Ολλανδία, άρα βεβαίως εν ζημιογόνα . αν δεν ήμασταν στη Νεοδέρμα Άμστερνταμ, θα ήμασταν κλειστεί σήμερα κύριε Χαβιαρά. Τέλος η εταιρεία. Ήταν η πιο δυνατή μας αγορά». Ο μάρτυς ήταν ατόφιος και για τις προσπάθειες των καθ' ων η αίτηση να μειώσουν τις εταιρικές ζημιές (το 2019), λέγοντας και το ότι «. Το 2019 παρ' όλα τα προβλήματα καταφέραμε και οι λογαριασμοί τα οποία σας δείξαμε προχθές που κατάθεσε ο κύριος Κληρίδης και το 2019 μειώσαμε τη ζημιά κατά 1.000.000 επαναλαμβάνω και οι πωλήσεις εις την Ολλανδία πλησιάζουμε το 1 εκατομμύριο με τα 1.000 βάσανα και ξενιτεμένος ο γιος μου .», επεξηγώντας επιπροσθέτως (σε άλλη αντεξεταστική ερώτηση για τις χαμηλότερες πωλήσεις και εξαγωγές που παρατηρήθηκαν μεταξύ 2017 και 2019), πως «... Έγινε μια τεράστια επένδυση Εντιμότατε, η οποία θέλει χρόνια. Αντιλαμβάνεστε μπήκαμε η Ολλανδία όπως προανέφερα ήταν το 50% των εξαγωγών μας και τη χάσαμε για τους λόγους που ανέφερα και δίδω όλη την ευθύνη εις τον κύριο Χ" Κυριάκο. Έφυε ο γιος μου, ξενιτεύτηκε, αφήνοντας βρέφος. Είναι στην Ολλανδία, έδωκε τη ζωή του και δίνει τη ψυχή του να μπούμε εις την αγορά, να επανακτήσουμε τους πελάτες που χάσαμε και κάνει τον πρώτο χρόνο 25.000, τον δεύτερο 550.
6. Το 2019 νομίζω πλησιάσαμε το εκατομμύριο 800.000, 900.000, κάτι τέτοιο. Τι είναι αυτά που μου λέτε τώρα; Είναι ζημιογόνα, αλλά το συνδέετε με την εταιρεία εις το Άμστερνταμ και αφήνετε κάτι αιχμές και θέλω να πω straight εις το Δικαστήριο, ότι αν δεν γινόταν η Νεοδέρμα Άμστερνταμ, θα ήμασταν τελειωμένοι . Ξέρετε τι κέρδος έχει η σημερινή Νεοδέρμα; Καμία εταιρεία δεν έχει 80% από το εργοστάσιο. Φτάνει να κάνουμε τις πωλήσεις έτσι ώστε να μπορέσει να γυρίσει η εταιρεία. Τι μου λέτε κύριε Χαβιαρά; Για όνομα του Θεού. Πουλούμε κάτω από το κόστος στην Ολλανδία. Εν η Ολλανδία που στέλνει λεφτά και πληρώνουμε τους μισθούς σήμερα .». Περιπλέον, υποβλήθηκε στον μάρτυρα ότι εψεύσθη ισχυριζόμενος πως οι αιτητές δεν παρευρέθηκαν ποτέ στις γενικές συνελεύσεις της εταιρείας. Στην απάντηση του (η οποία κατά βάσιν παρέμεινε αναμφισβήτητη εξ απόψεως τουλάχιστον υποβολής θέσης περί του αντιθέτου), ο μάρτυς παραστατικώς και ειλικρινώς (ως είδα), δήλωσε «. Ποτέ στη ζωή μου δεν είπα ψέματα, ποτέ και το εννοώ. 15 ολόκληρα χρόνια, ήρθαν το
7. Αφού το γράφω. Όταν ήρθαν, δηλαδή ήταν μέτοχοι για 15 χρόνια, δεν ήρθαν ποτέ και ήρθαν το
8. Γιατί Εντιμότατε; Αφού μας εκάμαν τις αγωγές και θέταν ερωτήματα. Και εύλογα του λέω γιατί δεν ήρθες προτού κάμεις τις αγωγές, αφού είχες αυτές τις απορίες; Εγώ να δεχτώ ήταν καλοπροαίρετα ότι εξαγόρασα εταιρείες και ζήμιωσα τον όμιλο 1002 πράγματα που λένε. Αν δεν σου απαντούσα, πήγαινε κάμε τις αγωγές. Έκαμε τις αγωγές και μετά μας έκαμνε τον μάγκα στις γενικές συνελεύσεις, προσπαθώντας να αποκομίσει, να εκμαιεύσει μαρτυρία για τις αγωγές και του έλεγα, δεν θα απαντηθεί αυτή η ερώτηση, θα σου απαντήσω στο Δικαστήριο. Αυτά που με ρωτούν στο Δικαστήριο. Γιατί να σου απαντήσω αφού έκαμες 4 αγωγές ποινικές, η μια 8 εκατομμύρια, η άλλη 12 εκατομμύρια, δεν ξέρω και εγώ έκαμέ μας ρεζίλι παγκύπρια και παγκόσμια. Δεν ερχόταν κύριε Χαβιαρά στις γενικές συνελεύσεις .». Τίποτα δεν ανεφύει που θα μπορούσε να μιάνει την αξιοπιστία του μάρτυρα. Το ίδιο, ισχύει και για τις εξηγήσεις που κλήθηκε να δώσει για την έγκριση από την εταιρεία (σε μια εποχή ζημιών), αγοράς «. αυτοκινήτου πολυτελείας για ιδιωτική χρήση μάρκας Tesla αξίας 11.5000 ευρώ για τον γιό σας .». Ο μάρτυς παρέσχε, ξανά, μια αρκούντως αιτιολογημένη, χειμαρρώδη και ανυπόκριτη απάντηση, λέγοντας πως «. Είπαμε ότι εκάμαμε μια εταιρεία εις την Ολλανδία, η οποία είναι θυγατρική 100% της Ρολάνδος. Τα γραφεία μας ήταν εις το κέντρο όταν πήγαμε. Υπάρχει Εντιμότατε χώρος που λέγεται ξενοδοχείο για εταιρείες και είμαστε εκεί μέσα στο κέντρο. Ο γιος μου για 2 χρόνια πήγαινε με το ποδήλατο. Με το ποδήλατο, δεν είναι παιδί του Show. Είναι ένας άνθρωπος που δουλεύει από το πρωί μέχρι το βράδυ. Ούτε τα bar ξέρει τι είναι, ούτε οι δισκοθήκες, ούτε τα cafe. Πήγαινε με το ποδήλατο. Βρήκαμε γραφεία, είχαμε προβλήματα εκεί Εντιμότατε, διότι δεν δέχετουν ούτε νερό να βάλουμε μέσα στα γραφεία για να δείξουμε εις τες αισθητικούς πώς γίνονται οι θεραπείες μας. Απαγορευόταν και μας δυσκόλευε παρά πολύ και βρήκαμε επιτέλους γραφεία έξω από το Άμστερνταμ, σε μια πανέμορφη περιοχή και μάλιστα και με image όπως λέμε. Δηλαδή είναι μια περιοχή που την αγαπούν οι Ολλανδοί και στήσαμε γραφεία ισάξια της εταιρείας. Δηλαδή του ονόματος και του prestige που έχει η νέα μας σειρά. Θέλαμε να αγοράσουμε 2 αυτοκίνητα βασικά. Ένα για τη trainer, μια ολλανδέζα που ήμασταν υποχρεωμένοι και ένα αυτοκίνητο για τον γιο μου και την κυρία XXXXX Ελευθερίου, για να πηγαίνουν εις τα νέα μας γραφεία. Πώς προκύπτει λοιπόν να αγοραστεί αυτό το αυτοκίνητο; Είναι ενοικιαγορά Εντιμότατε, αγοράσαμε λοιπόν το ένα με ενοικιαγορά 1.700 ευρώ τον μήνα και στα 5 χρόνια είναι το Tesla και στα 5 χρόνια να μας μείνει. Γιατί λοιπόν το Tesla; Του το εξηγήσαμε εις τη γενική συνέλευση, αλλά επειδή θέλει να δημιουργεί θέματα στο Δικαστήριο, ίσως βρει κάτι και τα λοιπά.(Ο μάρτυρας δείχνει τον κ. Χ" Κυριάκου) . Γιατί εξαγοράστηκε λοιπόν το Tesla; Πρώτα από όλα, μιλάμε για μια χώρα που το 2024 καταργούνται, δεν δέχονται βενζινοκίνητα. Πρώτον αυτόν. Δεύτερο, είναι ηλεκτρικό αυτοκίνητο το Tesla Εντιμότατε 100%. Όταν είναι το Tesla, έχει φορολογία 4% και πώς είναι οι νόμοι στην Ολλανδία, γιατί έγινε φοβερή μελέτη προτού το αγοράσουμε. 4%. Εάν δεν είναι ηλεκτρικό, είναι 20% η φορολογία. Πού όμως; Η τρέιλερ μας παίρνει 3.500 χιλιάδες ευρώ τον μήνα εις την Ολλανδία. Είναι αντιλαμβάνεστε η ζωή 3.500 χιλιάδες ευρώ. Εάν έχει αυτοκίνητο το οποίο είναι βενζινοκίνητο, τότε θα πρέπει να πληρώνει 20% του μισθού της. Δηλαδή κάπου 700 ευρώ τα οποία πληρώνουμε εμείς, η εταιρεία, ο υπάλληλος παίρνει
9. 500 χιλιάδες που συμφώνησε. Εάν είναι ηλεκτρικό, είναι 4%. Οπότε, αγοράσαμε με ενοικιαγορά το Tesla με 1.700 ευρώ και για να καταλάβετε το έξοδό του είναι 25 ευρώ να το χρεώσεις και να πάει 500 km και μας κοστίζει ένα Polo μικρό το οποίο εκάμαμε μόνο όχι ενοικιαγορά, αλλά leasing, ενοίκιο, μόνο μας κοστίζει 1.200 ευρώ τον μήνα στον μισθό της, τα έξοδα του τα μηχανικά, οι βενζίνες και οι φόροι. Δηλαδή το ένα μας κοστίζει 1.200 και το Tesla το οποίο θα μας μείνει 1.700 τον μήνα. Άρα και σήμερα αν με ρωτήσεις, Tesla θα έπαιρνα .». Όταν ο κ. Χαβιαράς επανήλθε αμέσως μετά από την απάντηση για να ρωτήσει αν ο μάρτυς θα αγόραζε σήμερα άλλο ηλεκτρικό αυτοκίνητο «. που είναι 20.000 .» (εννοώντας ευρώ), ο μάρτυς, αποστομωτικώς θα έλεγα, απάντησε ως εξής (με περιττά τα όποια άλλα σχόλια): «. Δεν είχε τότε κύριε Χαβιαρά. Μετά βγήκαν κάποια τα οποία δεν έχει 20.000 πρώτα από όλα και μιλάτε για Ολλανδία 20.000 στην Ολλανδία εν τα ποδήλατα που λέει ο λόγος. Δεν είχε 20.000, ούτε σήμερα έχει. Βγήκε μετά ένα Audi το οποίο ήταν 80.000 και δεν ξέρεις το Audi, την ποιότητά του σε σχέση με το Tesla το οποίο ήταν το πρώτο και νούμερο ένα αυτοκίνητο ηλεκτρικό στον κόσμο. Όχι για σκοπούς show όπως είπατε και δεν είναι διθέσιο όπως κατάλαβε ο κύριος πελάτης σας τάχα εν διθέσιο. Να κάμει ο γιος μου sport. Είναι εξαθέσεο το αυτοκίνητο και παίρνουν και πελάτες από το Άμστερνταμ όταν θα τους πάρουν εις τους χώρους μας για εκπαίδευση». Ο μάρτυς αντεξετάστηκε και για τη θέση του ότι οι καθ' ων η αίτηση άρχισαν μια ζημιογόνα πορεία από το 2019 ένεκα της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, με την αντεξεταστική θέση να σύγκειται στο ότι «. οι ζημιές καταγράφτηκαν μόνο το 2011 και μετά, αμέσως μετά η δημόσια πρότασή σας δεν τέθηκε. Το 2009 ήταν κερδοφόρα». Ο μάρτυς απάντησε απεριφράστως, παραπέμποντας σε προηγούμενες (σαφείς) απαντήσεις του, πως «. Όταν ανέφερα εγώ στην αρχή και μου είπατε διαβάσετε την πρώτη παράγραφο και μου είπατε ψεύδεστε εδώ ότι ο κύριος Χ" Κυριάκος όταν αγόραζε τις μετοχές, η εταιρεία ήταν κερδοφόρα. Σας ανέφερα ότι φάνηκε στην εταιρεία από το 2009 και 2010 η μείωση προτού αγοράσει τις μετοχές και επειδή είμαι πολύ ειλικρινής άνθρωπος, το έχω μαζί μου αν μου επιτρέπει το Δικαστήριο να σας το δείξω. Το 2010 το εξάμηνο, σας είχα πει για τα εξάμηνα αν θυμάστε. Από 400.000 που ήταν το 2009 κερδοφόρο, το εξάμηνο του 2010, είναι minus 2.000 ευρώ. Πρώτη φορά στα χρονικά έκανε η εταιρεία ζημιές, προτού δηλαδή εξαγοράσω το 84%. Άρα πώς μου υποβάλλετε από το 2011 και μετά; Ήταν ζημιογόνο και όμως πήγε και αγόρασε μετοχές. Πέστε του δεν έχω κανένα πρόβλημα, το έχω στην τσάντα. Αν θέλει το Δικαστήριο πολύ ευχαρίστως να σας δείξω αυτό που είπα. 400.000 το 2009 εξάμηνο κέρδος και το 2010 πλην
10. 500 χιλιάδες εξάμηνο με εξάμηνο. Παρ΄ όλα αυτά, αγόρασε μετοχές . Έχει σημασία γιατί αγόρασε τις μετοχές για να εκβιάσει. Αυτό λέω, μα ο πόλεμος είναι αυτός, είναι όλα αυτά που γράφετε; Ο ίδιος τα πιστεύει». Αντεξετάστηκε επίσης ο μάρτυς και για τη συμμετοχή στο διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας, μελών της οικογένειας του ως και για την αύξηση των απολαβών του ιδίου, ομοχρόνως με την απόλυση προσωπικού της εταιρείας και την ελάττωση των απολαβών συγκεκριμένων υπαλλήλων ή αξιωματούχων, δίχως όμως να απαλειφθούν οι παρατηρούμενες εταιρικές ζημιές, με αιχμή πως αυτή η κατάσταση πιθανόν και να μην αποτελούσε ορθή εταιρική διακυβέρνηση. Ο μάρτυς ήταν ευκρινής, λέγοντας (με χαρακτηριστική ανυποκρισία), ότι θεωρούσε πως έγινε πρέπουσα εταιρική διακυβέρνηση και πως «. Ό,τι έκανα, το έκανα νόμιμα. Όμως δεν γίναν έτσι όπως τα λέτε τώρα. Για να μην καθυστερώ το Δικαστήριο. Είχα απαντήσει στην ερώτηση του κύριου Κληρίδη. Οπότε δεν είναι που απολύσαμε, είναι για το καλό της εταιρείας, αυτούς που μειώσαμε. Υπάρχουν και οι άλλοι που αύξησαν τους μισθούς για το καλό της εταιρείας, όχι μόνο της οικογένειας, διότι γίναν μεγάλες αναδιαρθρώσεις από χημικούς, αφού είπαμε γιατί. Συνεπώς ανάλογα με τη θέση του καθενός, να μην επανέλθω όμως λογικότατες, οι μισθοί σήμερα τι θα πω σήμερα κύριε Χαβιαρά; συγγνώμη Εντιμότατε; Ξέρετε πόσα είναι οι μισθοί μας τα τελευταία 3 χρόνια, ενώ σε κανέναν υπάλληλο δεν μειώσαμε; Το 2018, μειώσαμε τους μισθούς μόνο της οικογένειας. Το 2019, ξέρετε πόσα είναι οι μισθοί όλου του Bord; Είναι εκεί τα αποτελέσματα. 215.000 όλοι μας. Όσα παίρνει μόνος του ο κύριος Χ" Κυριάκος. Ο μισθός μου εμένα έγινε 6.000 gross. Της κυρίας XXXXX Λοΐζου αντιπρόεδρου 4.000 και της XXXXX αν δεν κάνω λάθος είναι 2.000 τον μήνα. Τα τελευταία 2 χρόνια κύριε Χ" Κυριάκου, χωρίς να μειώσουμε κανενός υπαλλήλου άλλου κύριε Χαβιαρά .». Ο μάρτυς απάντησε με τρόπο πολύ ειλικρινή και αφοπλιστικό και για την επιλογή διορισμού ανεξάρτητου συμβούλου (μετά από την παραίτηση των προηγούμενων), ήτοι κάποιου δικηγόρου επ' ονόματι XXXXX Πετίτο. Ο μάρτυς, δηλώνοντας ότι το άτομο αυτό είχε τα προσόντα να διοριστεί ως ανεξάρτητος διευθυντής σε δημόσια εταιρεία (όπως η εταιρεία), τοποθετήθηκε ορμητικώς κατά τα ακόλουθα (σε θέση των αιτητών κατά την αντεξέταση πως «. ήβραμε διάφορα στοιχεία για τον κύριο Πετίτο στο internet, δεν σας ζητήσαμε CV και βλέπω ότι μεταξύ των εργασιών του είναι να τραγουδά σε κέντρα και να συμμετέχει σε πανηγύρια παραδείγματος χάρη παλουζέ.»): «. Κύριε Χαβιαρά, δηλαδή ειλικρινά διερωτώμαι το επίπεδο. Δηλαδή ο άνθρωπος για να ζήσει είναι δικηγόρος, είναι μικρός δικηγόρος. Δηλαδή έχει ένα μικρό γραφείο και όταν λέω μικρός δικηγόρος, δεν έχει πείρα μεγάλη και παίζει και μουσικό όργανο. Είναι τόσο κακό; Έλεος. Ο άνθρωπος τελείωσε και οικονομικά νομίζω, αν θυμάμαι, είναι τελειωμένος δικηγόρος, από πολύ καλή οικογένεια και ο λόγος και αφού νομίζετε ότι υπάρχει άνθρωπος να έρθει στο Bord της Ρολάνδος σήμερα; Όταν έχει απέναντι του έναν πελάτη και (δείχνει τον κύριο Χ" Kυριάκο), εννοώ Εντιμότατε φοβούνται να έρθουν εις το Bord μου. Αφού του προηγούμενου που είχαμε ο οποίος εν αξιόλογο παιδί, έβαλεν τον στην αγωγή 12 εκατομμυρίων, ήρθε στο γραφείο μου και έκλαιγε. «Κύριε XXXXX θέλω να παραιτηθώ να σας πω την αλήθεια». Δεν βρίσκουμε κόσμο να μπει στο Bord. Δεν καταλαβαίνεις τι κάμνεις; Έλεος δηλαδή. (Δείχνει τον κύριο Χ" Κυριάκου) . Πολύ ειλικρινά σας λέω, δηλαδή εκεί που έκαμα πρόταση σε 10 άτομα που αρνήθηκαν οι 9 και μου είπε ο άνθρωπος αυτός ναι, μακάρι ναν καλά. Διαφορετικά δεν θα είχαμε ούτε εκεί και απαντώ ότι έχει τα προσόντα όπως καταντήσαμε ειλικρινέστατα με το Δικαστήριο, με τες αγωγές που τρέχουμε στα Δικαστήρια, θέλουμε και έναν σύμβουλο δικηγόρο εσωτερικό να το πω όσο αστείο και αν ακούγεται και ο άνθρωπος ξέρει και από οικονομικά και τα λοιπά. Δηλαδή τι άλλο έπρεπε να κάνουμε όταν μου αρνήθηκαν οι 9; Ήταν η τελευταία μου επιλογή, το λέω .». Η απάντηση του μάρτυρα υπήρξε και εκκωφαντική σε διάφορα επίπεδα (παρότι δεν υποτιμώ τη δεοντολογική στάση του κ. Χαβιαρά να διευκρινίσει κατοπινώς πως δεν είχε πρόθεση να θίξει τον XXXXX Πετίτο παρά μόνον να διερευνήσει τη διεργασία διορισμού του ως συμβούλου από τον μάρτυρα). Τέλος - αν και ο μάρτυς υπήρξε εξίσου διαφωτιστικός και σε άλλες πτυχές επί των οποίων αντεξετάστηκε (και τις οποίες δεν θεωρώ ότι θα πρέπει να αναπτύξω και άλλο αφού κάτι τέτοιο δεν θα πρόσθετε πλέον στην αξιολογική αιτιολογία) - αυτός ήταν (πάλι) ευθύς στις δύο τελευταίες αντεξεταστικές υποβολές που αφορούσαν στην κατ' ισχυρισμόν αποτυχία του (μετά από τη δημόσια πρόταση), να πετύχει «. το 100% .» και στο ότι κατευθύνει την εταιρεία «. συνεχώς αρνητικά, με απώτερο σκοπό να αναγκάσεις το ΧΑΚ να σε βγάλει εκτός χρηματιστηρίου . [αφού] . [δεν] τηρείτε τους κανονισμούς του ΧΑΚ με αποτέλεσμα να σας αναστέλνει τη διαπραγμάτευση. Δεν διατηρείτε κανονικό Βord, δεν επιτρέπετε να γίνονται γενικές συνελεύσεις .», με τον μάρτυρα να απαντά μεστώς και κατανοητώς: «. Πώς μπορώ συγγνώμη, αν θέλετε να μου το εξηγήσετε. Εννοείτε ότι οδηγώ την εταιρεία να κάμει ζημιές για να με διώξει το χρηματιστήριο; Δεν κατάλαβα κύριε Χαβιαρά . Είναι αστείοι ισχυρισμοί. Το ΧΑΚ σε όλα αυτά που είπε, η μόνη παρατήρηση που έγινε, ήταν πράγματι για την καθυστέρηση των αποτελεσμάτων σε όλα αυτά που είπαν. Σε όλα αυτά που γράφει δε, τα εκατοντάδες που γράφει μέσα στην ένορκο κατάθεσή του ο κύριος Χ" Κυριάκος, είναι όλα ψέματα και μας γίναν 2 παρατηρήσεις από το χρηματιστήριο όλα αυτά τα χρόνια. Η μια είναι η καθυστέρηση που παραδεχθήκαμε και είπαμε τους λόγους Εντιμότατε και η δεύτερη παρατήρηση, ήταν με τη διασπορά την οποία έχουμε απόλυτο δίκαιο και το λέω ξανά, δεν προτιθέμεθα κύριε Χαβιαρά και τους το απάντησα και με κάλεσαν και προσωπικά και εμένα και ακόμα 10, 15 εταιρείες που έχουν το ίδιο πρόβλημα και είναι στα χέρια του χρηματιστηρίου. Όλα τα άλλα που μας κατηγορείτε ότι κάνουμε γενικές συνελεύσεις παράτυπα, ότι δεν συγκαλούμε το κατεβατό που γράφετε, σας λέω ότι ούτε επίπληξη έγινε από το χρηματιστήριο. Είναι νόμοι που εφαρμόζει ή που νομίζει ότι θέλει να επιβάλει ο κύριος Χ" Κυριάκος .». Ο μάρτυς υπήρξε υποδειγματικός και σε αυτή την απάντηση. Καμιά αντεξεταστική ερώτηση - ή μνεία του μάρτυρα - θα μπορούσε να οδηγήσει λογικώς και αντικειμενικώς σε εύρημα αναξιοπιστίας του. Οι όποιες μικροαντιφάσεις και μικροανακολουθίες του που ήσαν έτσι κι αλλιώς αβαρείς (ιδωμένες αθροιστικώς και ξεχωριστώς), απαρτίζουν εν προκειμένω - και κατά εμπεδωμένη νομολογιακή δυνατότητα (βλ. κατ' αναλογίαν, ΜΔ ν Αστυνομία, Ποιν. Έφ. 87/19, ημ. 10.3.21, Σιβιτανίδης και Άλλου ν Δημοκρατίας

(2011)2 ΑΑΔ 166, 187-188, Erbekci v Γενικού Εισαγγελέα, ΠΕ 308/11, ημ. 6.10.17) - δείγμα τού ότι ο μάρτυς προσήλθε στο Δικαστήριο για να πει την αλήθεια, χωρίς έκνομη καθοδήγηση, προσχεδιασμό ή υστερόβουλα ελατήρια. Δέχομαι τη μαρτυρία του XXXXX Λοΐζου (ΜΚΑ3). Προτού περάσω στα (πρόσθετα) τελικά μου ευρήματα, θεωρώ πως θα ήταν χρήσιμη η αναφορά στο σκεπτικό της απόφασης Chr Petrides Tradelinks Ltd v Πετρίδου, ΠΕ 201/12, ημ. 7.2.18 (στην οποία παρέπεμψαν αμφότεροι οι συνήγοροι), που θέτει τις πλατύτερες νομικές παραμέτρους που αφορούν στην υπό συζήτησιν θεματολογία. Η περικοπή που έπεται είναι κάπως εκτενής, τούτο εντούτοις δικαιολογείται ως εκ του υποδειγματικώς διαρθρωμένου εφετειακού σκεπτικού και της ανάλογης εφαρμογής του στα όσα κειμένως προβληματίζουν: «.................................................Ο γάμος της εφεσίβλητης με τον Χ. Πετρίδη λύθηκε το 2005, αλλά παρέμεινε η εφεσίβλητη μέτοχος της Εταιρείας κατά 20%. Υπ΄αυτή της την ιδιότητα, επικαλούμενη ανάρμοστη, δόλια και παράνομη συμπεριφορά του Χ. Πετρίδη ως διευθυντή της Εταιρείας, αιτήθηκε από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας διάταγμα με το οποίο να δηλώνεται «ότι οι υποθέσεις της [Εταιρείας] πρέπει να ερευνηθούν από επιθεωρητή διορισμένο από το Υπουργικό Συμβούλιο», κατά τα προβλεπόμενα από το άρθρο 159(α)(

1. ii)του περί Εταιρειών Νόμου, Κεφ. 113 που έχει ως ακολούθως: «159. Χωρίς βλάβη των εξουσιών του με βάση το άρθρο 158, το Υπουργικό Συμβούλιο- (α) διορίζει ένα ή περισσότερους ικανούς επιθεωρητές να ερευνήσουν τις υποθέσεις εταιρείας και υποβάλουν έκθεση πάνω σε αυτές με τρόπο που το Υπουργικό Συμβούλιο ήθελε διατάξει, αν- (
2. i)η εταιρεία με ειδική απόφαση ή (
3. ii)το Δικαστήριο με διάταγμα, δηλώνει ότι οι υποθέσεις της πρέπει να ερευνηθούν από επιθεωρητή διορισμένο από το Υπουργικό Συμβούλιο και (β) δύναται να ενεργήσει με τον τρόπο αυτό αν φανεί στο Υπουργικό Συμβούλιο ότι υφίστανται περιστάσεις που υποδεικνύουν- (
4. i)ότι οι εργασίες της διεξάγονται με πρόθεση καταδολίευσης των πιστωτών της ή των πιστωτών οποιουδήποτε άλλου προσώπου ή διαφορετικά με δόλιο ή παράνομο σκοπό ή με τρόπο που να καταπιέζει οποιοδήποτε μέρος των μελών της ή ότι αυτή συστάθηκε με δόλιο ή παράνομο σκοπό (
5. ii)ότι τα πρόσωπα που ασχολούνται με τη σύσταση της ή τη διαχείριση των υποθέσεων της είναι σχετικά με αυτές ένοχα απάτης, πλημμελούς εκτέλεσης ή άλλης κακής διαγωγής προς αυτή ή τα μέλη της ή (iii) ότι δεν δόθηκαν όλες οι πληροφορίες στα μέλη της, σχετικά με τις υποθέσεις της που εύλογα ανέμεναν.» Οι πρόνοιες του εν λόγω άρθρου αντιστοιχούν στις πρόνοιες του άρθρου 165 του αγγλικού Companies Act 1948 και, μεταγενέστερα, του άρθρου 432 του Companies Act 1985. Αντιστοιχούν επίσης στις πρόνοιες του άρθρου 237 του Companies Act, 1956 της Ινδίας. Ό,τι διαφέρει είναι το όργανο που διορίζει τον Επιθεωρητή. Συνεπώς, παρέχεται η ευχέρεια ευθείας αναφοράς στη νομολογία των δύο χωρών και στη βιβλιογραφία που επί της νομολογίας παράλληλα αναπτύχθηκε, με την οποία ερμηνεύθηκαν οι εν λόγω πρόνοιες και, γενικά, εξηγήθηκε η έννοια και ο μηχανισμός του προνοούμενου ελέγχου. Κατ΄ αρχάς θα πρέπει να λεχθεί πως η δυνατότητα διενέργειας τέτοιου ελέγχου αναγνωρίζεται ως μια των περιπτώσεων της, εκ του νόμου, προνοούμενης προστασίας της μειοψηφίας των μετόχων μιας εταιρείας. Αναφέρονται σχετικώς τα εξής στο Pennington's Company Law, 5th Ed., σελ. 666: «The Companies Act 1985 (as amended), supplements a minority shareholder's power to protect his interests by bringing personal, representative and derivative actions in three ways. It first gives minority shareholders a special remedy in situations where they are treated unfairly and harmfully; secondly, it permits them to enforce certain claims of the company free from the restrictions imposed by the rule in Foss v Harbottle when the company is wound up; and finally, it enables them to obtain remedies indirectly through an investigation of the company's affairs by inspectors appointed by the Secretary of State for Trade and Industry, who may follow up the inspectors' report by taking remedial action.» Όπως αναφέρεται στο Σύγγραμμα Remedies of English Law, F. H. Laoson, 2nd Ed., 1980, σελ. 271, η έρευνα των υποθέσεων της εταιρείας υπό την παραπάνω έννοια έχει το χαρακτήρα διοικητικής θεραπείας ενώ στην πραγματικότητα δεν αποτελεί θεραπεία καν, αλλά μηχανισμό που μπορεί να εξασφαλίσει χρήσιμες ή αναγκαίες πληροφορίες σ΄ αυτούς που επιδιώκουν θεραπεία. Από δικονομικής δε πλευράς, η δυνατότητα που παρέχεται με το άρθρο 159 στους μετόχους μειοψηφίας ασκείται με αίτηση δια κλήσεως η οποία επιδίδεται στην εταιρεία και το Γενικό Εισαγγελέα, κατά τα προβλεπόμενα στον Καν. 6(
6. d)των Companies Rules, Subsidiary Legislation of Cyprus, Vol. II . Στο Annual Practice 1970, σελ. 133, με αναφορά στο σχετικό αντίστοιχο άρθρο του αγγλικού νόμου του 1948 (άρθρο 165) σημειώνεται ότι η αίτηση μπορεί να γίνει από οποιοδήποτε ενδιαφερόμενο πρόσωπο. Τα παραπάνω ήδη απαντούν στον 7ο Λόγο Έφεσης με τον οποίο προβάλλεται ότι οι κατ΄ισχυρισμόν πράξεις του Χ. Πετρίδη στρέφονταν σε βάρος της ίδιας της εταιρείας και συνεπώς μόνο η εταιρεία είχε δικαίωμα να λάβει νομικά μέτρα. Το άρθρο 159(α)(
7. ii)δημιουργεί δικαίωμα σε μέτοχο της μειοψηφίας και τον νομιμοποιεί να ζητήσει την ενεργοποίηση του προβλεπόμενου μηχανισμού. Η αίτηση δεν υποβάλλεται από την εταιρεία, αλλά επιδίδεται στην εταιρεία. Συνεπώς, ο 7ος Λόγος Έφεσης απορρίπτεται. Ευθέως δε, προκύπτει από απλή ανάγνωση του Νόμου πως ο διορισμός επιθεωρητή είναι για το Υπουργικό Συμβούλιο υποχρεωτικός αφ΄ης στιγμής το Δικαστήριο προβεί σε δήλωση περί της αναγκαιότητας έρευνας. Τούτο υποδηλώνει η φράση «το Υπουργικό Συμβούλιο διορίζει» (βλ. ιδιαιτέρως το αγγλικό, αυθεντικό, κείμενο της νομοθεσίας: «shall appoint»), σε αντιδιαστολή, μάλιστα, με την προνοούμενη ευχέρεια («δύναται») που παρέχει το εδάφιο (β) του άρθρου 159. Όπως ευχέρεια παρέχει στο Υπουργικό Συμβούλιο και το άρθρο 158 που προβλέπει για τη δυνατότητα («μπορεί») διορισμού επιθεωρητή μετά από αίτηση μελών της εταιρείας προς το Υπουργικό Συμβούλιο. Ως εκ των άνω, ο 1ος Λόγος Έφεσης, με τον οποίο προβάλλεται ότι κακώς το Δικαστήριο «διέταξε» το Υπουργικό Συμβούλιο να διορίσει επιθεωρητή, εφόσον εναπόκειτο στο Υπουργικό Συμβούλιο να ασκήσει τη δική του προς τούτο ευχέρεια, απορρίπτεται. .................................................. Περαιτέρω, με σειρά λόγων έφεσης (Λόγοι 4, 5, 8) εγείρονται ζητήματα ως προς τις προϋποθέσεις και περιστάσεις που κατά τις εισηγήσεις της εφεσείουσας θα έπρεπε να ληφθούν υπόψιν και να καθορίσουν την κρίση του πρωτόδικου Δικαστηρίου. Τέθηκε ειδικότερα ότι το Δικαστήριο θα έπρεπε να λάβει υπόψιν κατά πόσο υπήρχε οποιαδήποτε άλλη εναλλακτική θεραπεία στα πλαίσια της αρχής ότι τα δικαστήρια δεν παρεμβαίνουν κατά κανόνα στην εσωτερική διακυβέρνηση μιας εταιρείας αναφορικά με πράξεις που μπορούσαν να επικυρωθούν σε γενική συνέλευση. Επίσης, θα έπρεπε να ληφθεί υπόψιν ότι ο διορισμός επιθεωρητή, λόγω των συνεπειών που έχει στην εταιρεία, αρμόζει σε πιο σοβαρές περιπτώσεις και παράλληλα να ληφθεί υπόψιν ο χαρακτήρας και η φύση της Εταιρείας και η ουσία της διαφοράς των διαδίκων. Τέλος, εσφαλμένα απέρριψε το πρωτόδικο Δικαστήριο την εισήγηση ότι οι πρόνοιες του άρθρου 159 θα έπρεπε να τυγχάνουν εφαρμογής μόνο στις περιπτώσεις που θίγεται το δημόσιο συμφέρον. Εξετάζοντας τις παραπάνω εισηγήσεις θα πρέπει κατ΄ αρχάς να λεχθεί ότι η μόνη περιοριστική αναφορά στο άρθρο 159(α)(
8. ii)είναι η αναφορά στον όρο «υποθέσεις της εταιρείας». Ως προς την έννοια του όρου αυτού, στην R. v. Board of Trade Ex p. St. Martin Preserving Co Ltd [1965] 1 QB 603, ο Phillimore, J. θεώρησε ότι περιλαμβάνει «its goodwill, its profits or losses, its contracts and assets including its shareholding in and ability to control the affairs of a subsidiary, or perhaps in the latter regard a sub-subsidiary. » (βλ. Palmer's Company Law, 21st Ed., σελ. 683). Πέραν τούτου, ο νομοθέτης δεν περιόρισε την ευχέρεια που παρέχεται στο Δικαστήριο με βάση το άρθρο 159(α)(
9. ii)θέτοντας οποιαδήποτε προϋπόθεση, όπως εξ αντιδιαστολής έπραξε προκειμένου για την ευχέρεια που απέδωσε στο Υπουργικό Συμβούλιο δια των άρθρων 158 και 159(β), όπου ρητά έθεσε προϋποθέσεις. Ασφαλώς όμως πρόκειται για ευχέρεια που δεν ασκείται αυθαίρετα και ανέλεγκτα, αλλά δικαστικά. Χρήσιμη καθοδήγηση προσφέρει σχετικά η πειστική ινδική νομολογία στην οποία μας παρέπεμψε με την ικανή και εμπεριστατωμένη αγόρευση της η κα Ραφαήλ. Στην υπόθεση Mrs U. A. Sumathy v. Dig Vijay Chit Fund (P.) Ltd [1983] 53 COMP. CAS. 493 (KER), λέχθηκαν τα ακόλουθα: - «NO doubt, cl. (a)(
10. ii)of s. 237 [αντίστοιχο με το άρθρο 159(α)(ii)] does not lay down what circumstances are to be proved before the court and on what materials the court could act. But that does not mean that mere allegations are sufficient. A court can act only on the materials placed before it; and those materials should at least be such as to satisfy the court that a deeper probe into the company's affairs is desirable in the interests of the company itself. » Ειδικότερα στην υπόθεση P. Sreenivasan v. Yoosuf Abdulla & Sons (P.) Ltd. [1983] 53 Comp Cas 485 (KΕR), το θέμα τέθηκε επί της αρχής που παραθέσαμε ανωτέρω παραπέμποντας στο απόσπασμα από το σύγγραμμα Pennington's Company Law, ως ακολούθως: - «Investigation of the company's affairs by the Department of Trade in England has always been understood as a statutory exception to the rule in Foss v. Harbottle [1843] 2 Hare 461, that the internal affairs of a company is a matter for the majority, and a dissatisfied minority cannot seek outside interference. The Companies Act provides for the protection of minorities in three ways: (
11. i)by giving them a right to complain against oppression, (
12. ii)by permitting them to act on behalf of the company when it is would up, as in the case of misfeasance proceedings, and (iii) by enabling them to obtain remedies indirectly through investigation. The court's discretion under section 237 is, therefore, to be exercised only when it is satisfied that the minority has made out at least a prima facie case that the rule in Foss v. Harbottle [1843] 2 Hare 461, requires relaxation in the interests of the company. » Σ΄ αυτά τα πλαίσια υπεισέρχονται, αναφέρεται περαιτέρω, οι προϋποθέσεις του εδαφίου (β) του άρθρου 237 που ορίζει τις αναγκαίες προϋποθέσεις άσκησης από το CLB (Company Law Board) της αντίστοιχης ευχέρειας που στην Κύπρο ασκεί το Υπουργικό Συμβούλιο με βάση το άρθρο 159(β), υπό την έννοια ότι «the circumstances enumerated in clause (
13. b)are material for the exercise of the Court's discretion also». Η ίδια προσέγγιση ακολουθήθηκε στην Premier Plantations Ltd v. M. Ebrahimkutty [2002] 37 SCL 804 (KER), όπου υποδείχθηκαν περαιτέρω τα ακόλουθα:- «But it is not always mandatory that Court can pass a declaration only if the conditions under section 237(
14. b)exist. No such restrictions are placed by the Legislature even though Court will exercise its judicial discretion only on sufficient materials and only after the Court is convinced that situation warrants an investigation in the interest of the company as a whole. [...] Unless any one of the circumstances as mentioned in section 237(
15. b)exist, the CLB cannot order an investigation, but no such restriction is placed on the Court. » Πρόδηλο δε είναι ότι η άσκηση της ευχέρειας του Δικαστηρίου πρέπει να γίνεται με γνώμονα τα κατά νόμο ενδεχόμενα αποτελέσματα της έρευνας ως προς τα οποία μας διαφωτίζει το άρθρο 163[3] (βλ. York International Securities Ltd v. The Republic

(1987)3 CLR 834). Στο άρθρο 163 ορίζεται ότι εάν από την έρευνα διαφανούν ποινικές ευθύνες, τότε το Υπουργικό Συμβούλιο παραπέμπει το θέμα στο Γενικό Εισαγγελέα. Δύναται επίσης το Υπουργικό Συμβούλιο να μεριμνήσει ώστε να υποβληθεί αίτηση για την εκκαθάριση της εταιρείας εάν φανεί σκόπιμο εξαιτίας τέτοιων καταστάσεων που αναφέρονται στο άρθρο 159(β) ή δύναται, προς το δημόσιο συμφέρον, να μεριμνήσει για την έγερση διαδικασίας για ανάκτηση αποζημιώσεων σχετικά με δόλο, πλημμελή εκτέλεση ή άλλη κακή διαγωγή αναφορικά με την ίδρυση του νομικού προσώπου ή τη διαχείριση των υποθέσεων του κ.τ.λ. Αυτά ως τελικά ενδεχόμενα είναι λογικό να βρίσκονται στη σκέψη του δικαστή κατά την άσκηση της ευχέρειας του ως προς το κατά πόσο είναι κατάλληλη περίπτωση να προβεί στη δήλωση του άρθρου 159(α)(ii). Κατά τ΄ άλλα δεν έχουμε παραπεμφθεί, ούτε εντοπίσαμε, αρχή δικαίου που να επιβάλλει ως προϋπόθεση την εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος, όπως ήταν η εισήγηση του εφεσείοντα. Άλλωστε, όπως ορθά υπέδειξε η κα Ραφαήλ με αναφορά στην York International Securities (ανωτ.), το στοιχείο του δημοσίου συμφέροντος, αν και πρωτίστως η έρευνα έχει ως σκοπό την προστασία ιδιωτικών συμφερόντων, υπεισέρχεται στο βαθμό που με την έρευνα μπορεί να συλλεγεί μαρτυρία η οποία είναι δυνατό να οδηγήσει σε ποινική δίωξη. Τέλος, παρατηρούμε ότι η έννοια του δημοσίου συμφέροντος ρητώς τίθεται στο εδάφιο

(4)του άρθρου 163 ως προϋπόθεση για λήψη νομικών μέτρων από το Υπουργικό Συμβούλιο προς ανάκτηση αποζημιώσεων. Προκύπτει εξ αυτού ότι όπου ήθελε ο νομοθέτης να θέσει ζήτημα δημοσίου συμφέροντος υπό την έννοια της αυστηρής προϋπόθεσης, το έπραξε ρητά. Ούτε η στοιχειοθέτηση ότι δεν υπάρχει εναλλακτική θεραπεία τίθεται ως επιτακτικός κανόνας. Στην Premier Plantations Ltd (ανωτ.), όπου ως εναλλακτική θεραπεία τέθηκε η δυνατότητα που παρέχει το άρθρο 237(

1. b)(ήτοι 159(β), Κεφ. 113), λέχθηκαν σχετικώς τα ακόλουθα: «Existence of alternate remedy also can be taken as a condition for refusing to exercise the discretionary jurisdiction in appropriate cases, but it cannot operate as an absolute bar. » Δεν παραβλέπουμε από την άλλη την ορθή εισήγηση της εφεσείουσας ότι η εξουσία που παρέχει το άρθρο 159(α)(
2. ii)θα πρέπει να ασκείται γενικώς με περίσκεψη. Η δραστικότητα του μέτρου, εφόσον οδηγεί άνευ ετέρου το Υπουργικό Συμβούλιο στο διορισμό επιθεωρητή, αλλά και εφόσον συνιστά εκτροπή από θεμελιακές αρχές του εταιρικού δικαίου (όπως τον κανόνα στην Foss v. Harbottle) και προκαλεί αντίκτυπο στην εταιρεία που επηρεάζεται, θα πρέπει να δημιουργεί περίσκεψη και η σχετική ευχέρεια αναμένεται να ασκείται με φειδώ. Είναι χαρακτηριστική η διαπίστωση που καταγράφεται στο σύγγραμμα Smith & Keenan, Company Law, 5th Ed., σελ. 310, ότι η χρήση του άρθρου 165

(1)(α) είναι σπάνια. Όμως, όπως πάντοτε, όταν τίθεται προς εξέταση η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας πρωτοδίκου δικαστηρίου, το κριτήριο είναι αντικειμενικό. Ζητούμενο δεν είναι η αναθεώρηση της με γνώμονα την υποκειμενική κρίση του Εφετείου, αλλά η επέμβαση μόνο εάν κι εφόσον, εξ αντικειμένου, διαπιστώνεται άσκηση της διακριτικής ευχέρειας έξω από το πλαίσιο που παρέχει ο νόμος, όπως συμβαίνει όταν υπεισέρχονται εξωγενείς παράγοντες ή όπου η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας οδηγεί σε πασιφανή αδικία, όπως είναι η περίπτωση απόφασης στην οποία δεν θα μπορούσε να καταλήξει κανένα δικαστήριο (Αρέστη ν Ηλία

(1991)1 ΑΑΔ 984). Η γενική αυτή αρχή, ουσιώδους σημασίας ως προσδιοριστική του αυτεξούσιου της δικαστικής κρίσης, εκφράστηκε ως εξής με αναφορά τη συγκεκριμένη εξουσία του άρθρου 237(α)(

1. ii)(159(α)(ii), Κεφ. 113) στην προαναφερθείσα Premier Plantations Ltd:- «But when a discretionary order under section 237(a)(
2. ii)is passed by the proper court with jurisdiction, unless there is compelling ground appellate court will not interfere. In other words, if there is no prima facie material at all before the Court and Court ordered investigation under section 237(a)(
3. ii)as a fishing expedition, appellate court will interfere. But it is settled law that if order is passed after considering the materials available, normally appellate court will not interfere with the discretionary order passed by a competent court with jurisdiction. » Σημειώνουμε περαιτέρω ότι στα παραπάνω πλαίσια δεν απαιτείται από το Δικαστήριο να πειστεί ότι διαπράχθηκε δόλος ή άλλη ανάρμοστη, υπό την έννοια που εξηγήθηκε ανωτέρω, συμπεριφορά. Δεν θα μπορούσε αντικείμενο της διαδικασίας να είναι η απόδειξη αυτής τούτης της ανάρμοστης συμπεριφοράς σε σχέση με τις «υποθέσεις της εταιρείας», εφόσον το ζητούμενο της διαδικασίας είναι ακριβώς εάν θα πρέπει να γίνει διερεύνηση για να διαφανεί, στο τέλος, κατά πόσον υπήρξε τέτοια ανάρμοστη συμπεριφορά. Από την άλλη, το δικαστήριο δεν θα ενεργήσει επί απλής υποψίας, αλλά θα πρέπει να στηριχθεί σε μια στέρεη και ουσιαστική βάση. Όπως τέθηκε στην Irvin & Johnson Ltd v. Gelcer & Co (PTY) Ltd [1958] All SA 27 (C): - «If the Court is entitled to act on a "suspicion of some grave impropriety", it should be satisfied that the suspicion is well founded." Η διαδικασία αυτή, εν κατακλείδι, δεν μπορεί να χρησιμοποιείται, όπως ελέχθη ως άνω στην Premier Plantation Ltd, αλλά και υποδείχθηκε στην Peristiany v. R. J. Archontides Ltd

(1967)1 CLR 66, ως εγχείρημα απόσπασης μαρτυρίας αν δεν υπάρχει ήδη επαρκής μαρτυρία ικανή να εγείρει βάσιμες υπόνοιες για δόλο ή άλλη ανάρμοστη συμπεριφορά ώστε να δικαιολογείται η περαιτέρω έρευνα προς το συμφέρον της εταιρείας ως σύνολο. Αν η μαρτυρία είναι υπ΄αυτή την έννοια ανεπαρκής, τότε η αίτηση θα πρέπει να απορριφθεί, όπως στην περίπτωση της Peristiany, όπου ο εφεσείοντας, όχι μόνο παρουσίασε ανεπαρκή μαρτυρία, αλλά η μαρτυρία που προσκόμισε απεδείκνυε κατά τρόπο θετικό ότι δεν υπήρχε δόλος ή άλλη ανάρμοστη συμπεριφορά από τους διευθυντές της εταιρείας. Διευκρινίζουμε δε, ότι αυτή είναι η έννοια της απόφασης εκείνης και όχι, ως εξηγήσαμε ανωτέρω, ότι απαιτείται μαρτυρία που να αποδεικνύει, θετικά, δόλο ή ανάρμοστη συμπεριφορά. ..................................................». Με βάθρο όλα όσα ανέφερα - μετατρέποντας σε αναπόσπαστο μέρος των ευρημάτων μου και αυτά που αναφέρθηκαν πιο πάνω ως κοινώς παραδεκτά γεγονότα αλλά και ως αξιολογική περιγραφή και ανάλυση της μαρτυρίας που κρίθηκε ως αξιόπιστη (υπό τις ανά περίπτωσιν στοχεύσεις) και χωρίς κατ' ανάγκην τούτα να προσδιορίζονται ορολογικώς ως ευρήματα ή και ως συμπεράσματα (βλ. κατ' αναλογίαν, Ζερβός ν Hellenic Bank Public Company Ltd

(2013)1(Γ) ΑΑΔ 2357, 2373, Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν Μαλιώτη (Αρ 2)

(1998)2 ΑΑΔ 167, 176) - βρίσκω πως τα (αξιόπιστα) πραγματικά γεγονότα που αφορούν στα επίδικα θέματα (υπό τις καθορισμένες αποβλέψεις της παρούσας διαδικασίας), είναι εκείνα που παρέθεσε ο XXXXX Λοΐζου (ΜΚΑ3) και οι μάρτυρες που παρουσίασε (τα οποία και καθιστώ, ομοίως, ως μέρος των ευρημάτων μου, χωρίς να χρειάζεται η επανάληψη τους λόγω και της εις βάθος αξιολόγησης που προηγήθηκε). Αν όμως χρειάζεται να τονιστεί κάτι ως επίλογος, τούτο είναι ότι από την αξιόπιστη μαρτυρία, η αίτηση πολύ απέχει από του να δύναται να καταδείξει με κάποια ελάχιστη έστω πειστικότητα πως οι αιτητές έχουν καλό ή και βάσιμο λόγο να δικαιούνται στα αιτούμενα, ή και να διαπλάσει, ακόμα και απλή, έστω, υποψία περί των όσων τούτοι αποδίνουν στους καθ' ων η αίτηση, τοσούτω μάλλον επί τέτοιων γεγονότων ή περιστάσεων, τα οποία να κατατείνουν εκ πρώτης όψεως σε ανάρμοστη, καταδολιευτική, παράνομη, καταπιεστική, απατηλή, πλημμελή ή άλλη τέτοια κακή διαγωγή των καθ' ων η αίτηση έναντι των αιτητών (κατά το περιεχόμενο της αίτησης), συμφώνως του άρθρου 159 του Περί Εταιρειών Νόμου, Κεφ.113, ή κατά τις προβλέψεις άλλων νομοθετικών προνοιών στις οποίες βασίζεται η αίτηση (βλ. κατ' αναλογίαν, Chr Petrides Tradelinks Ltd v Πετρίδου, ΠΕ 201/12, ημ. 7.2.18, York International Securities Ltd v The Republic of Cyprus

(1987)3(B) CLR 834, 837-838, Peristiany v R J Archontides Limited

(1967)1 CLR 66, 73-75). Εν άλλοις λόγοις, οι αιτητές δεν κατέδειξαν - και οπωσδήποτε ουδέν τέτοιο φύεται (ή θα μπορούσε λελογισμένως να συναχθεί) από την ολότητα της αξιόπιστης μαρτυρίας - πως υπάρχουν ενδείξεις κακοδιαχείρισης στην εταιρεία (πόσω μάλλον σοβαρές), ενδεχόμενο μη χρηστής και επιμελούς διοίκησης της, οιαδήποτε περιφρόνηση ή καταπίεση τής μετοχικής μειοψηφίας της εταιρείας, προώθηση προσωπικών συμφερόντων του XXXXX Λοΐζου (ΜΚΑ3) ή και των μελών της οικογένειας του, ουσιώδεις παραβιάσεις κανονισμών ή νομοθεσιών που αφορούν στο ΧΑΚ, ή άλλες ανάρμοστες διαγωγές διασπάθισης, αθέμιτης πλημμέλειας και άλλων τινών, που να οδηγούν (ή να τείνουν να οδηγήσουν) την εταιρεία σε χρεωκοπία και κλείσιμο (ως κατά σύνοψιν διατείνονται οι αιτητές). Τίποτα απολύτως δεν δικαιολογεί ευλόγως την ευόδωση της αίτησης και την έκδοση (κατ' ενάσκησιν δικαστικής διακριτικής ευχέρειας), των εκεί διαλαμβανόμενων δηλώσεων και διαταγμάτων, ή άλλης διαταγής που θα μπορούσε να κριθεί ορθόν και δίκαιον να διαταχθεί (βλ. γενικότερα, Halsbury's Laws of England, 5η έκδ., 2009, Τόμ. 15, παρ. 1541-1629, P Davies, S Worthington (eds), Gower Principles of Modern Company Law, 10η Έκδ., 2016, παρ. 18-5 μέχρι 18-15). Οι αιτητές απέτυχαν να αποδείξουν την αίτηση. Η αίτηση απορρίπτεται. Τα έξοδα (συν ο ΦΠΑ αν υπάρχει), επιδικάζονται υπέρ των καθ' ων η αίτηση και εναντίον των αιτητών, ως τούτα θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Ν.Γ. Σάντης, Π.Ε.Δ. /κβπ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο