Γεωργίου ν. Ελένης Βραχίμη & ΣΙΑ, Αγωγή Αρ.: 2093/19, 9/6/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2021:A342 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Ε. Γεωργίου - Αντωνίου, Α.Ε.Δ. Αγωγή Αρ.: 2093/19 Μεταξύ: XXXXX Γεωργίου Ενάγοντα -και- Ελένης Βραχίμη & ΣΙΑ Εναγομένων -------------------------------------- Αίτηση ημερ. 25/11/2020 (εκδίκαση νομικού σημείου προδικαστικά) Ημερομηνία: 09 Ιουνίου, 2021 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντα: κ. Β. Λοΐζου, για Β. & Α. Λοΐζου ΔΕΠΕ Για Εναγόμενη: κ. Θ. Ιωαννίδης, για Θεόδωρος Μ. Ιωαννίδης & Σια ΔΕΠΕ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Με κοινή συναίνεση οι συνήγοροι συμφώνησαν όπως εκδικαστεί προδικαστικά το νομικό σημείο του κατά πόσο το αγώγιμο δικαίωμα του Ενάγοντα έχει παραγραφεί. Με την αγωγή που καταχώρησε ο Ενάγοντας στις 05/08/2019 ζητά από την Εναγόμενη Εταιρεία αποζημιώσεις για επαγγελματική αμέλεια και/ή παράβαση σύμβασης και εξειδικεύει τις ειδικές ζημιές του. Όπως αναφέρει στην Έκθεση Απαίτησης, η αμέλεια συνίσταται στο γεγονός ότι οι δικηγόροι του, ήτοι η Εναγόμενη Εταιρεία, δεν είχαν καταχωρίσει ένσταση στην αίτηση για έκδοση συνοπτικής απόφασης στην Αγωγή αρ.1226/2012 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας, με αποτέλεσμα να εκδοθεί εναντίον του απόφαση για το ποσό των €150.000 δυνάμει γραμματίου συνήθους τύπου. Ακολούθησε η διαδικασία ακύρωσης της συγκεκριμένης απόφασης και λόγω της απόρριψης της συγκεκριμένης αίτησης, ακολούθησε η καταχώριση έφεσης, η οποία επίσης απορρίφθηκε. Στην Υπεράσπιση των Εναγόμενων υπάρχει ισχυρισμός ότι το αγώγιμο δικαίωμα του Ενάγοντα έχει παραγραφεί. Και οι δυο πλευρές υποστήριξαν τις εκατέρωθεν θέσεις με την καταχώριση αγορεύσεων, πολύ υποβοηθητικών για το Δικαστήριο. Το Δικαστήριο έχει σημειώσει τις αναφορές και τοποθετήσεις των μερών και θα αναφερθεί σε αυτές όπου το κρίνει απαραίτητο. Τα γεγονότα της υπό κρίση αγωγής έχουν συμφωνηθεί μεταξύ των μερών, διαβιβάστηκαν στο Δικαστήριο στις 05/05/2021 και είναι τα ακόλουθα: Ο Τριτοδιάδικος, XXXXX Τηλεμάχου καταχώρισε την Αγωγή Αρ. 1226/2012 στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λάρνακας εναντίον του Ενάγοντα για το ποσό των €150.000 δυνάμει γραμματίου συνήθους τύπου. Ακολούθησε η καταχώριση Σημειώματος Εμφανίσεως στις 21/06/2012 από το δικηγόρο Ν. Νικολάου και στις 16/10/2012 καταχωρίστηκε αίτηση για έκδοση συνοπτικής απόφασης. Στις 28/11/2012 που ήταν ορισμένη η αίτηση για έκδοση συνοπτικής απόφασης για πρώτη φορά ζητήθηκε χρόνος για καταχώριση ένστασης από το δικηγόρο και ορίστηκε στις 16/01/2013 με οδηγίες για καταχώριση ένστασης. Στις 08/01/2013 ο Ενάγοντας προέβηκε σε αλλαγή δικηγόρου, διορίζοντας τους Εναγόμενους με το νενομισμένο διοριστήριο δικηγόρου. Στις 16/01/2013 οι νέοι δικηγόροι ζήτησαν παράταση του χρόνου για καταχώριση ένστασης και τους παραχωρήθηκε χρόνος 15 ημερών και ορίστηκε για ακρόαση η αίτηση στις 13/02/2013. Το αίτημα για παράταση του χρόνου καταχώρισης ένστασης επαναλήφθηκε στις 13/02/2013 με το Δικαστήριο να παρατείνει το χρόνο για περαιτέρω 15 ημέρες και να ορίζει την αίτηση για ακρόαση στις 12/03/2013. Στις 12/03/2013 επαναλήφθηκε το αίτημα για παράταση με το Δικαστήριο να απορρίπτει το αίτημα και να εκδίδει απόφαση για το ποσό των €150.000, πλέον τόκους και δικηγορικά έξοδα. Εναντίον της απόφασης του Δικαστηρίου καταχωρίστηκε έφεση, η Ε41/2013. Στις 30/09/2014 το Επαρχιακό Δικαστήριο Λάρνακας εξέδωσε διάταγμα αναστολής της απόφασης ημερ. 12/03/2013 μέχρι την εκδίκαση της έφεσης Ε41/2013 με τον όρο να κατατεθεί εγγύηση. Στις 18/10/2018 εκδόθηκε η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου με την οποία απορρίφθηκε η έφεση και στη συνέχεια στις 15/02/2019 εισπράχθηκε το ποσό των €184.875 από τον XXXXX Τηλεμάχου, Τριτοδιάδικο και τους δικηγόρους του. Οι Εναγόμενοι υποστηρίζουν ότι το αγώγιμο δικαίωμα του Ενάγοντα έχει προ καιρού παραγραφεί αφού ο χρόνος παραγραφής αρχίζει να μετρά από τη συμπλήρωση της βάσης της αγωγής και παρήλθαν 3 χρόνια μετά τη συμπλήρωση της βάσης της αγωγής, ήτοι από την ημέρα έκδοσης της απόφασης, στις 12/03/2013, μέχρι την καταχώριση της Αγωγής στις 05/08/2019. Την συγκεκριμένη θέση τη βασίζουν στο άρθρο 3 του περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμο του 2012 (Ν.66(Ι)/2012)και συγκεκριμένα το άρθρο 6
(2)αυτού. Περαιτέρω προωθούν τη θέση ότι η αναστολή της απόφασης δεν έχει οποιαδήποτε σχέση με τη γένεση του αγώγιμου δικαιώματος. Ο Ενάγοντας υποστηρίζει ότι η βάση της αγωγής συμπληρώθηκε με την απόρριψη της Έφεσης Ε41/2013, αφού τότε έληξε η αναστολή εκτέλεσης της απόφασης εναντίον του και παρέμεινε να υφίσταται η αμέλεια των Εναγόμενων. Υποστηρίζουν ότι αν το αποτέλεσμα της έφεσης ήταν διαφορετικό και η απόφαση του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας παραμεριζόταν, ο Ενάγοντας θα μπορούσε να καταχωρίσει την ένσταση του στην αίτηση για έκδοση συνοπτικής απόφασης και να προωθήσει την εκδοχή του ενώπιον του Δικαστηρίου, κάτι που είχε αποστερηθεί λόγω της αμέλειας των Εναγόμενων. Περαιτέρω, προωθούν τη θέση ότι η πραγματική ζημιά του Ενάγοντα επισυνέβη όταν εισπράχθηκε η εγγύηση που ο Ενάγοντας είχε καταθέσει. Και οι δύο ευπαίδευτοι συνήγοροι αναγνωρίζουν ότι στα υπό κρίση γεγονότα εφαρμόζεται ο περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμος Ν.66(Ι)/2012και συγκεκριμένα το άρθρο 6
(2)αυτού. Διαφωνούν όμως στην ερμηνεία του και στον τρόπο εφαρμογής του στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Για να μπορεί να εξεταστεί ένα ζήτημα προδικαστικά θα πρέπει να υπάρχουν παραδεκτά γεγονότα. Στην υπό κρίση υπόθεση οι πλευρές συμφώνησαν και κατέθεσαν παραδεκτά γεγονότα όπως προαναφέρθηκε. Προκύπτει επομένως από τα προαναφερθέντα ότι το Δικαστήριο έχει ενώπιον του αδιαμφισβήτητα και παραδεκτά γεγονότα, καθώς και όλα τα αναγκαία στοιχεία ώστε να αποφασίσει επί της ουσίας του θέματος, δηλαδή κατά πόσο το αγώγιμο δικαίωμα του Ενάγοντα έχει παραγραφεί. Τα πιο πάνω στοιχεία είναι ικανά να δώσουν πλήρη εικόνα στο Δικαστήριο ώστε αυτό να μπορεί να αποφανθεί και να αποφασίσει επί του ζητήματος της παραγραφής. Καταρχάς, όπως προκύπτει από την Έκθεση Απαίτησης, το αγώγιμο δικαίωμα του Ενάγοντα - Καθ΄ου η Αίτηση βασίζεται στο αστικό αδίκημα της αμέλειας δικηγόρου, άρθρο 51 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.148 και στην παράγραφο 19 της Έκθεσης Απαίτησης καταγράφονται και οι λεπτομέρειες της ισχυριζόμενης αμέλειας. Στην προκειμένη περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη τα παραδεκτά γεγονότα της υπόθεσης, προκύπτει ότι η βάση της αγωγής, που είναι η κατ' ισχυρισμό αμέλεια των συνηγόρων του Ενάγοντα - Καθ΄ου η Αίτηση να καταχωρίσει Ένσταση στην αίτηση για έκδοση συνοπτικής απόφασης, προέκυψε με την έκδοση της απόφασης εναντίον του, στις 12/03/2013, για το ποσό των €150.000, πλέον τόκους και δικηγορικά έξοδα. Το δικαστικό μέτρο της καταχώρισης αγωγής λήφθηκε στις 05/08/2019. Με βάση τα πιο πάνω δεδομένα, προκύπτει το αδιαμφισβήτητο συμπέρασμα ότι η παρούσα αγωγή καταχωρίστηκε 6 χρόνια μετά την έκδοση της απόφασης που ήταν το αποτέλεσμα της αμέλειας των συνηγόρων. Το ερώτημα που εγείρεται είναι πότε αρχίζει ο χρόνος των 3 ετών να προσμετρά. Είναι η θέση της Εναγόμενης Εταιρείας - Αιτήτριας, όπως καταγράφεται στην γραπτή αγόρευση του ευπαίδευτου συνηγόρου της, ότι ο χρόνος παραγραφής άρχεται στις 12/03/2013. Η θέση των συνηγόρων του Ενάγοντα - Καθ΄ου η Αίτηση είναι ότι η βάση της αγωγής είχε συμπληρωθεί με την απόρριψη της έφεσης Ε41/2013, στις 18/10/2018. H σημασία των καθορισμένων προθεσμιών στη νομική επιστήμη επεξηγήθηκε, μεταξύ άλλων, στην υπόθεση Γ. Φοινικαρίδου v. Γ. Οδυσσέως
(2001)1 ΑΑΔ
- Παραπέμπω στο σχετικό απόσπασμα: « Η γενική αρχή που αναδύεται από τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων είναι πως το δικαίωμα πρόσβασης στο Δικαστήριο υπόκειται σε θεμιτούς περιορισμούς, ακριβώς για την ορθολογική λειτουργία του προς όλους τους ενδιαφερόμενους στη δικαστική διαδικασία. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων κρίνει πως η περίοδος παραγραφής δικαιώματος εξυπηρετεί θεμελιώδεις σκοπούς άρρηκτα συνυφασμένους με τη βεβαιότητα για τα δικαιώματα των ατόμων και αποσκοπεί στην τελεσιδικία της διαφοράς». Θεωρώ ότι ιστορική αναδρομή στα διάφορα περί Παραγραφής Νομοθετήματα που ίσχυαν κατά καιρούς και μέχρι και την καταχώρηση της παρούσας αγωγής στις 05/08/2019 (βλ. άρθρο 68 Κεφ. 148, Περί Παραγραφής Νόµος, Κεφ. 15, περί Αναστολής της Παραγραφής Νόμος Ν.57/64ως τροποποιήθηκε από το Ν.36/82, Περί Παραγραφής (Προσωρινές Διατάξεις) Νόμος Ν.217/90, περί Αναστολής του Χρόνου Παραγραφής (Προσωρινές Διατάξεις) Νόμος Ν.110(Ι)/2002που τέθηκε σε ισχύ την 01/06/2005, Περί Αστικών Αδικημάτων (Τροποποιητικός) (Αρ. 2) Νόμος Ν.171(Ι)/2006)) είναι αχρείαστη. Στην παρούσα υπόθεση εφαρμογή έχει ο περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμος Ν.66(I)/2012, που τέθηκε σε ισχύ την 01/07/
- Σύμφωνα με το άρθρο 6 του περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμου (Ν.66(Ι)/2012): « 6.-
(1)Τηρουμένων των εδαφίων
(2),
(3)και
(4)καμιά αγωγή δεν εγείρεται για αστικό αδίκημα μετά την πάροδο έξι ετών από την ημέρα συμπλήρωσης της βάσης της αγωγής.
(2)Αν η αξίωση στην αγωγή αφορά αποζημιώσεις για αμέλεια, οχληρία ή παράβαση θέσμιου καθήκοντος, καμιά αγωγή δεν εγείρεται μετά την πάροδο τριών ετών από την ημέρα κατά την οποία συμπληρώθηκε η βάση της αγωγής, εκτός αν το πρόσωπο που υπέστη την σωματική βλάβη έλαβε γνώση της βλάβης μεταγενέστερα, οπότε ο χρόνος παραγραφής αρχίζει από την ημέρα που έλαβε γνώση.». Στο ερμηνευτικό άρθρο 2 του Ν.66(Ι)/2012 ο όρος «βάση της αγωγής» ερμηνεύεται ως «το σύνολο των γεγονότων που θεμελιώνουν το αγώγιμο δικαίωμα στο οποίο αφορά η αγωγή». Σύμφωνα δε με το σκεπτικό της απόφασης Όμηρος Χριστοδουλίδης ν. Global Capital Securities and Financial Services Ltd
(2012)1 ΑΑΔ 636: « ...η παραγραφή αποτελεί δικονομικό κανόνα δικαίου και συνεπώς αν έχει παραγραφεί η απαίτηση με προγενέστερο νόμο αυτή δεν εξαφανίζεται αλλά μπορεί να προωθηθεί δικονομικά εφόσον με το νεότερο νόμο επεκτείνεται ο χρόνος της παραγραφής.». Όπως πολύ εύστοχα επισημαίνεται στην υπόθεση Γεωργίου v. Γεωργίου
(2001)1 Α.Α.Δ.1600: «Η βάση της αγωγής "περιλαμβάνει το σύνολο των γεγονότων των θεμελιούντων το αγώγιμο δικαίωμα, περί ου η αγωγή ..." όπως αναφέρεται στο Άρθρο 2 του περί Δικαστηρίων Νόμου (Ν. 14/60). Βάση αγωγής κατά κανόνα προκύπτει όταν υπάρχει πρόσωπο που μπορεί να ενάγει και πρόσωπο που μπορεί να εναχθεί και εφόσον συντρέχουν όλα τα γεγονότα που είναι αναγκαία να αποδειχθούν προκειμένου να επιτύχει ο ενάγοντας. (Βλέπε: Halsbury's Laws of England, 4η Έκδοση, Τόμος 28, παράγραφος 622 και Nakis Bonded Warehouse Co. v. Middle East Export Press Inc.
(1981)1CLR 361)."» Έχει νομολογηθεί πως το ζήτημα της παραγραφής αγώγιμου δικαιώματος εξετάζεται στη βάση του νομικού καθεστώτος που ίσχυε κατά το χρόνο καταχώρισης της αγωγής (βλ. Δημητρίου ν. Δημητρίου
(2012)1 ΑΑΔ 834). Το κρίσιμο χρονικό σημείο επομένως, τόσο για σκοπούς επιμέτρησης του χρόνου παραγραφής όσο και για καθορισμό του εφαρμοστέου δικαίου, είναι η ημέρα καταχώρησης της αγωγής, ήτοι 05/08/
- Κατ' εκείνη την ημερομηνία, στην Κυπριακή έννομη τάξη, ίσχυε το άρθρο 6 του Ν.66(Ι)/2012, ως είχε τροποποιηθεί, καθώς και το άρθρο 3 του ίδιου Νόμου το οποίο προβλέπει ότι ο χρόνος παραγραφής αρχίζει να προσμετρείται από την 01/01/
- Το ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί είναι πότε συμπληρώθηκε το σύνολο των γεγονότων που θεμελιώνουν το αγώγιμο δικαίωμα. Με βάση τα κοινώς αποδεχθέντα γεγονότα, η απόφαση εκδόθηκε στις 12/03/
- Κατά τη δεδομένη μέρα αποκρυσταλλώθηκε η ισχυριζόμενη «αμέλεια» των τότε συνηγόρων του Ενάγοντα - Καθ΄ου η Αίτηση, σύμφωνα και με τις παραγράφους 19.13, 19.15 και 23 της Έκθεσης Απαίτησης, να μην καταχωρίσουν ένσταση στην αίτηση για έκδοση συνοπτικής απόφασης και το Δικαστήριο να προχωρήσει στην έκδοση απόφασης. Ο συνήγορος του Ενάγοντα - Καθ΄ου η Αίτηση φαίνεται να βασίζει την αξίωσή του, σελίδα 3 της αγόρευσής του, στο άρθρο 51 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, ήτοι στην παράλειψη καταβολής δεξιότητας ή επιμέλειας για την άσκηση επαγγέλματος. Έχοντας κατά νου τα γεγονότα που έχουν γίνει από κοινού αποδεκτά, η όποια κατ΄ ισχυρισμό παράλειψη, είχε γίνει αντιληπτή στις 12/03/2013 που εκδόθηκε απόφαση εναντίον του Ενάγοντα - Καθ΄ου η Αίτηση λόγω του ότι δεν είχε καταχωριστεί η ένσταση στην αίτηση για συνοπτική απόφαση. Εκείνη ήταν η δεδομένη στιγμή που διαπράχθηκε η επαγγελματική αμέλεια και γεννήθηκε το αγώγιμο δικαίωμα και όχι μετά την έκδοση της απορριπτικής απόφασης από το Εφετείο. Χαρακτηριστικό είναι και το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση του Δικαστή Πική, όπως ήταν τότε, στην υπόθεση Kyproxil Designs Ltd v. Panos Englezos & Co Ltd
(1988)1 CLR 546, στην οποία παρέπεμψε το Δικαστήριο ο ευπαίδευτος συνήγορος των Εναγομένων: « The principle permeating every aspect of our judicial system is that first instance judgments are final; an attribute they retain unless reversed on appeal. Even in that situation, the reversal operates retrospectively. The appellate process is not an extension of the trial or a continuation of it. It is a forum for the review of the soundness of the adjudication and the judgment, in no way designed to diminish the finality of first instance judgments.» Το γεγονός ότι η εκτέλεση της απόφασης αναστάληκε, δε διαφοροποιεί το γεγονός ότι η όποια αμέλεια επιδείχθηκε ήταν κατά την έκδοσή της απόφαση στις 12/03/2013 ή ακόμα και προηγουμένως, ενδεχομένως, με την μη καταχώριση ένστασης στην αίτηση για έκδοση συνοπτικής απόφασης για 4 και πλέον μήνες. Η όποια ζημιά προκλήθηκε από την αμέλεια ήταν δεδομένη, είτε υπήρχε αναστολή είτε όχι. Αυτό που αναστάληκε ήταν η εκτέλεση της εκδοθείσας απόφασης και όχι η ίδια η αμέλεια που συνιστά τη βάση της αγωγής. Υπήρχε, κατά τον Ενάγοντα, καθήκον επιμέλειας των Εναγομένων έναντί του, παράβαση του συγκεκριμένου καθήκοντος και ζημιά η οποία είχε αποκαλυφθεί. Με όλο το σεβασμό προς τον ευπαίδευτο συνήγορο του Ενάγοντα - Καθ΄ου η Αίτηση, οι εισηγήσεις του δεν ευσταθούν και η αγγλική νομολογία στην οποία έχει παραπέμψει το Δικαστήριο διαφοροποιείται από τα πραγματικά γεγονότα που αφορούν την υπό κρίση υπόθεση. Η ζημιά που προκύπτει από κατ' ισχυρισμό επαγγελματική αμέλεια δεν μπορεί να είναι ενδεχόμενη αλλά πραγματική, αφού η κακή εκτέλεση του καθήκοντος πάντοτε επιφέρει ζημιά η οποία δεν επαφίεται στο αποτέλεσμα της έφεσης. Συνεπακόλουθα, η εισήγηση των Εναγομένων περί παραγραφής του επίδικου αγώγιμου δικαιώματος του Ενάγοντα βρίσκει έρεισμα, εφόσον το επίδικο αγώγιμο δικαίωμα του Ενάγοντα είχε πλήρως θεμελιωθεί τον Μάρτιο 2013, ενώ η παρούσα αγωγή καταχωρήθηκε στις 05/08/2019, ήτοι μετά την πάροδο έξι χρόνων και με βάση το ισχύον δίκαιο του άρθρου 6 του Ν.66(Ι)/2012 ο χρόνος εκτείνεται μόνο στα 3 χρόνια. Σύμφωνα με το σκεπτικό και της πρόσφατης απόφασης στην υπόθεση Δημητρίου ν. Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου, Πολ. Εφ. Ε165/13, ημερ. 08/04/2021, στην οποία υιοθετήθηκε το σκεπτικό της απόφασης Φεσσά κ.ά. ν. Κασάπη
(1998)1(Α) ΑΑΔ 341, η Αγωγή αναστέλλεται λόγω της διαπιστωμένης παραγραφής του αγώγιμου δικαιώματος. Όσον αφορά τα έξοδα, αυτά ακολουθούν το αποτέλεσμα και συνεπακόλουθα θα είναι υπέρ των Εναγομένων, τόσο αυτά της αγωγής καθώς και της αίτησης, ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ................. Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Α.Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο