Επί τοις αφορώσι τον Οικονομίδη, Αρ. Αίτησης: 161/2021, 24/8/2021

(1911)p. 172), and for very strong reasons (In the Goods of Lady Somerset

(1867), L.R. 1 P. & D. 350)». Προκύπτει από τα πιο πάνω ότι απαγορεύεται η χορήγηση εγγράφων διαχείρισης για περιορισμένο σκοπό σε άτομο που δικαιούται σε γενική διαχείριση και, περαιτέρω, δεδομένου του χρόνου που παρήλθε από την ημερομηνία θανάτου του αποβιώσαντος, δηλαδή την 23.11.1967, μέχρι σήμερα και της μη ύπαρξης εκκρεμοδικίας, γιατί δεν έχει καταχωριστεί οποιαδήποτε σχετική αγωγή πέραν της παρούσας αίτησης, δεν προκύπτει το αναγκαίο της έκδοσης του αιτούμενου διατάγματος. Σύμφωνα με τον Κανονισμό 28 των περί Διαχειρίσεως Κληρονομιών Κανονισμών, 1955, προτού δοθεί περιορισμένο παραχωρητήριο (limited grant) ο Πρωτοκολλητής Επικύρωσης Διαθηκών θα πρέπει να ζητεί τις οδηγίες του Δικαστηρίου. Η περιορισμένη διαχείριση (limited grant) παραχωρείται για καθορισμένο χρόνο και για ειδικό σκοπό. Η περιορισμένη διαχείριση δεν πρέπει να παραχωρείται εκτός αν κάθε πρόσωπο που δικαιούται σε γενική διαχείριση συγκατατεθεί, αποποιηθεί ή έχει ειδοποιηθεί και παρέλειψε να εμφανιστεί ή ανάλογα με τις οδηγίες του Δικαστηρίου.. Η περιορισμένη διαχείριση δεν μπορεί να δοθεί σε πρόσωπο που δικαιούται σε γενική διαχείριση, καθότι όλες οι προϋποθέσεις του Νόμου και των Κανονισμών που διέπουν την έκδοση γενικού παραχωρητηρίου ισχύουν εξίσου για περιορισμένο παραχωρητήριο και η αίτηση για περιορισμένο παραχωρητήριο σε τέτοια περίπτωση παίρνει τόσο χρόνο όσο ένα γενικό παραχωρητήριο και έτσι δεν εξυπηρετείται κανένας χρήσιμος σκοπός παρά μόνο αυξάνονται τα έξοδα της διαχείρισης (βλ. Εγκύκλιο Ανωτάτου Δικαστηρίου ημερ. 21.12.1956). .Ενόψει του ότι, (α) Με την παρούσα αίτηση δεν άρχεται οποιαδήποτε εκκρεμοδικία αφού δεν έχει καταχωριστεί οποιαδήποτε αγωγή αφορώσα την περιουσία του αποβιώσαντος αλλά θα εγερθεί αγωγή στο μέλλον, (β) Δεν αποκαλύπτεται το αναγκαίο και επείγον της έκδοσης του διατάγματος διαχείρισης για περιορισμένο σκοπό, (γ) Υπάρχει μεγάλη καθυστέρηση στην υποβολή της αίτησης δεδομένου ότι η ημερομηνία θανάτου του αποβιώσαντος είναι η 23.11.1967, (δ) Η Αιτήτρια είναι νόμιμος κληρονόμος του αποβιώσαντος και δικαιούται σε γενική διαχείριση, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να της δοθεί περιορισμένη διαχείριση, καθότι όλες οι προϋποθέσεις του Νόμου και των Κανονισμών που διέπουν την έκδοση γενικού παραχωρητηρίου ισχύουν εξίσου για περιορισμένο παραχωρητήριο και η αίτηση για περιορισμένο παραχωρητήριο σε τέτοια περίπτωση παίρνει τόσο χρόνο όσο ένα γενικό παραχωρητήριο και έτσι δεν εξυπηρετείται κανένας χρήσιμος σκοπός παρά μόνο αυξάνονται τα έξοδα της διαχείρισης (βλ. Εγκύκλιο Ανωτάτου Δικαστηρίου ημερ. 21.12.1956), η αίτηση κρίνεται αδικαιολόγητη και δεν μπορεί να επιτύχει.»» Τους πιο πάνω προβληματισμούς της Πρωτοκολλητού το παρόν Δικαστήριο τους έθεσε ενώπιον της πλευράς του αιτητή κατά την πρώτη εμφάνιση της αίτησης, επισημαίνοντας ότι και το ίδιο έτεινε να συμμεριστεί την ανησυχία της Πρωτοκολλητού ως προς το γιατί επιδιώκεται η εξασφάλιση περιορισμένου παραχωρητηρίου τη στιγμή που ο αιτητής παρουσιαζόταν να είναι νόμιμος κληρονόμος του άφαντου και να δικαιούται σε έγγραφα γενικής διαχείρισης. Επισημαίνω εδώ ότι οι προβληματισμοί του Δικαστηρίου συναρτήθηκαν και με τις «απαλλαγές ευθύνης» που συνεπάγεται για το διαχειριστή η έκδοση περιορισμένου παραχωρητηρίου σε αντιδιαστολή με τις ευθύνες που επιβάλλει στον τελευταίο ο Νόμος όταν του χορηγηθούν έγγραφα γενικής διαχείρισης. Ειδική αναφορά στο θέμα αυτό κάνω πιο κάτω. Στην γραπτή του επιχειρηματολογία ο ευπαίδευτος συνήγορος του αιτητή υποστήριξε αφ' ενός ότι η απόφαση στην 303/06 δεν συνιστά δεσμευτικό προηγούμενο και αφ' ετέρου ότι επειδή στην παρούσα περίπτωση, αντίθετα με τα όσα έλαβαν χώρα στην 303/06, δεν υπάρχει ένσταση στην αίτηση από πλευράς του άλλου κληρονόμου, δύναται να τύχει εφαρμογής η εξαίρεση που φαίνεται να αφήνεται να νοηθεί από το σύγγραμμα Tristram ότι υπάρχει στο γενικό κανόνα - «.except by special permission (In the Estate of Von Brentano)

(1911)p. 172), and for very strong reasons.». Δέον να σημειωθεί εδώ ότι ζήτησα από την πλευρά του αιτητή να μου εξηγήσει ποιοι είναι αυτοί οι «πολύ δυνατοί λόγοι» (very strong reasons) που υπάρχουν στην παρούσα περίπτωση ώστε να δικαιολογείται να δοθεί η «ειδική άδεια» (special permission) που αναφέρεται στο Tristram, όμως επί αυτού του θέματος η τελευταία περιορίστηκε στο να αναφέρει κατά γενικό και αόριστο τρόπο απλά ότι «η γενική διαχείριση θα οδηγήσει σε μακροχρόνιες διαδικασίες τόσο σε σχέση με τον αγνοούμενο όσο και σε σχέση με την περιουσία του που παραμένει άγνωστη». Εξέτασα με προσοχή τα όσα τέθηκαν ενώπιον μου και κρίνω ότι όπως και να ιδωθεί η παρούσα αίτηση αυτή δεν μπορεί να επιτύχει. Εξηγώ. Κατά πρώτο, ναι μεν τα όσα λέχθηκαν στην 303/06 από τον τότε ΑΕΔ Χ. Σολομωνίδη δεν δεσμεύουν το παρόν Δικαστήριο, όμως ο αδελφός Δικαστής δεν παρέθεσε εκεί τη δική του γενική αρχή αναφορικά με τα περιορισμένα παραχωρητήρια, αλλά τα όσα σχετικά αναφέρονται στο σύγγραμμα Tristram, τα οποία η δεσμευτική νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου έχει πλέον υιοθετήσει ως ορθά και άμεσα εφαρμοστέα στο κυπριακό Δίκαιο (βλ. ΑΝΔΡΟΜΑΧΗ ΜΗΝΑ ΥΠΟ ΤΗΝ ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΩΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΡΙΑΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΤΟΥ ΑΠΟΒΙΩΣΑΝΤΟΣ ΑΝΔΡΕΑ ΜΗΝΑ ν. ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (ΚΥΠΡΟΥ) ΛΤΔ κ.α., ECLI:CY:AD:2017:A406, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΦΕΣΗ ΑΡ. 376/2011, 17/11/2017). Μάλιστα δε, στην Μηνά, η θέση που κρίθηκε ως ορθή από το Ανώτατο Δικαστήριο ήταν ότι η εφεσείουσα, η οποία είχε κατόπιν αίτησης των πιστωτών του αποβιώσαντα διοριστεί ως διαχειριστής με περιορισμένο παραχωρητήριο δυνάμει του αρ.19 για σκοπούς της πρωτόδικης διαδικασίας, δεν μπορούσε να επεκτείνει την εξουσία που της έδωσε το παραχωρητήριο και στην καταχώρηση έφεσης εφόσον το δικαίωμα έφεσης συνιστούσε δικαίωμα της περιουσίας του αποβιώσαντα το οποίο δεν μπορούσε να ασκηθεί δυνάμει του συγκεκριμένου περιορισμένου παραχωρητηρίου αλλά μόνο από το γενικό διαχειριστή του τελευταίου, ιδιότητα την οποία η εφεσείουσα μπορούσε να αποκτήσει αν ήθελε. Σε κάθε περίπτωση επισημαίνω εδώ και το ότι η 20η έκδοση του συγγράμματος Tristram, έχει, δυνάμει της Εγκυκλίου ημερ. 21/12/56 του τότε Αρχιδικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Κύπρου, νομοθετικά υιοθετηθεί ως μέρος της πρακτικής που θα πρέπει να ακολουθείται από τα κυπριακά Δικαστήρια και Πρωτοκολλητεία, σε διάφορα θέματα διαχειρίσεων. Τα όσα επομένως περιέχονται στο εν λόγω σύγγραμμα, συνιστούν, αν μη τι άλλο, δυνατή και ασφαλή ένδειξη του πώς θα πρέπει να προσεγγίζονται τα κληρονομικά θέματα που εγείρονται στα Κυπριακά Δικαστήρια (βλ. μεταξύ άλλων ΧΡΙΣΤΑΚΗ ΣΥΓΓΕΛΟΥ ν. ΠΑΝΙΚΟΥ Γ. ΛΟΪΖΟΥ κ.α., ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΦΕΣΗ ΑΡ. Ε120/2013, 21/12/2017). Εφόσον λοιπόν στην παρούσα περίπτωση ο αιτητής παρουσιάζει τον εαυτό του να δικαιούται πλήρως σε έγγραφα γενικής διαχείρισης του άφαντου πατέρα του, με όλες, όπως ανέφερα, τις ευθύνες - δικλείδες που ο Νόμος θα του επιβάλει σε μια τέτοια περίπτωση ώστε να διασφαλιστεί η περιουσία, δεν μπορεί να γίνει αντιληπτό γιατί να του χορηγηθεί περιορισμένο παραχωρητήριο και ν' απαλλαχτεί από κάθε ευθύνη για τον τρόπο με τον οποίο θα διαχειριστεί την περιουσία (βλ. Μηνά ανωτέρω). Άλλωστε, ενόψει και της συγκατάθεσης του άλλου κληρονόμου, το επιχείρημα του αιτητή ότι «η γενική διαχείριση θα οδηγήσει σε μακροχρόνιες διαδικασίες τόσο σε σχέση με τον αγνοούμενο όσο και σε σχέση με την περιουσία του.» προβάλλει να στερείται πραγματικού ερείσματος, ιδιαίτερα ενόψει και της απουσίας οποιασδήποτε τεκμηρίωσης του επιχειρήματος αυτού ή της παρουσίας μαρτυρίας αναφορικά με την ύπαρξη οποιωνδήποτε «δυνατών λόγων». Κατά δεύτερο, πέραν και ανεξάρτητα των πιο πάνω, η παρούσα αίτηση θα πρέπει ν' απορριφθεί και διότι δεν φαίνεται να συνιστά την ορθή διαδικασία διαχείρισης της περιουσίας ενός προσώπου που κηρύχθηκε ως άφαντο δυνάμει του Ν. 178(Ι)2013. Αυτό γιατί σύμφωνα με τις πρόνοιες του αρ. 7 του εν λόγω Νόμου, ο διορισμός διαχειριστή της περιουσίας ενός άφαντου προσώπου εν τι εννοία του Νόμου, επιτυγχάνεται μέσω εκείνου του Νόμου στα πλαίσια της διαδικασίας κήρυξης της αφάνειας και όχι κατ' εφαρμογή των προνοιών του Κεφ.189 και από το Δικαστήριο Επικύρωσης Διαθηκών: «7.

(1)Μετά την έκδοση του διατάγματος του Δικαστηρίου με το οποίο κηρύσσεται η αφάνεια διορίζονται διαχειριστές για τη διαχείριση της περιουσίας του άφαντου κατ΄ ανάλογη εφαρμογή των διατάξεων του περί Διαχειρίσεως Κληρονομιών Νόμου: Νοείται ότι μέχρις ότου διοριστούν διαχειριστές σύμφωνα με το εδάφιο

(1)του παρόντος άρθρου οι διαχειριστές που τυχόν διορίστηκαν σύμφωνα με τον περί Αγνοουμένων (Προσωριναί) Διατάξεις Νόμο συνεχίζουν να είναι διαχειριστές και υπέχουν τις υποχρεώσεις του Νόμου αυτού.

(2)Διαχειριστές οι οποίοι διορίστηκαν είτε δυνάμει του παρόντος Νόμου είτε δυνάμει του περί Αγνοουμένων (Προσωριναί) Διατάξεις Νόμου θα έχουν, σε σχέση με την περιουσία του άφαντου, τις ίδιες εξουσίες και υποχρεώσεις που υπέχουν οι διαχειριστές περιουσίας αποβιώσαντος.

(3)Σε περίπτωση διορισμού διαχειριστών δυνάμει του εδαφίου

(1)του παρόντος άρθρου, οι διαχειριστές που τυχόν είχαν διοριστεί δυνάμει του περί Αγνοουμένων (Προσωριναί) Διατάξεις Νόμου υποχρεούνται να παραδώσουν την περιουσία σ΄ αυτούς, χωρίς επηρεασμό των υποχρεώσεών τους αναφορικά με την γενομένην από αυτούς διαχείριση και κατάθεση λογαριασμών, σύμφωνα με το άρθρο 8 του εν λόγω Νόμου.

(4)Οι διαχειριστές ετοιμάζουν και καταθέτουν στο δικαστήριο εκτίμηση της περιουσίας του αγνοουμένου προτού προβούν στη διανομή της.» Μάλιστα δε, από τα όσα αναφέρονται στο 7

(3)και 7

(4)ανωτέρω, προκύπτει ότι ακόμη και οι υποχρεώσεις ενός διαχειριστή της περιουσίας ενός άφαντου προσώπου, είναι από τις πρόνοιες του εν λόγω Νόμου που διέπονται και όχι από το Κεφ.189, το οποίο στο Νόμο αναφέρεται ρητά ότι εφαρμόζεται απλά «κατ' αναλογία» (βλ. και αρ.8). Θα ήταν άλλωστε παράλογο να θεωρηθεί ότι ο Νομοθέτης προνόησε όπως θεσπιστούν συγκεκριμένες υποχρεώσεις με τις οποίες θα πρέπει να συμμορφωθεί ο διαχειριστής της περιουσίας άφαντου σε σχέση με τον τρόπο που θα διαχειριστεί την περιουσία, αν η πρόθεση του ήταν να διορίζεται ένας τέτοιος διαχειριστής ως διαχειριστής με περιορισμένο παραχωρητήριο δυνάμει του αρ. 19 του Κεφ.189, ο οποίος «.δεν εξομοιώνεται με ένα συνηθισμένο διαχειριστή της περιουσίας αποβιώσαντα ώστε να υπέχει ευθύνη για τον τρόπο διαχείρισης της περιουσίας.» (βλ. Μηνά ανωτέρω). Για όλους τους πιο πάνω λόγους συνεπώς η αίτηση δεν μπορεί να εγκριθεί και απορρίπτεται. Καμία διαταγή ως προς τα έξοδα. (Υπ.).......... Πιστόν Αντίγραφο Λ. Πασχαλίδης, Ε.Δ. Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο