Heinrich ν. BANC DE BINARY LIMITED κ.α., Αρ. Αγωγής: 4132/15, 18/8/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2021:A504 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 4132/15 Μεταξύ: XXXXX Heinrich Ενάγουσας -ν-
- BANC DE BINARY LIMITED
- BDB Services Limited Εναγομένων ----------------------------- Αίτηση τροποποίησης της Έκθεσης Απαίτησης ημερ. 04/12/2019 Ημερομηνία: 18 Αυγούστου, 2021 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για Ενάγουσα-Αιτήτρια: κ. Γαλανός, για Michael Kyprianou & Co LLC Για Εναγόμενη 1 - Καθ' ης η Αίτηση: κ. Κτωρίδης, για Άθως Δημητρίου Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε. ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Η Ενάγουσα-Αιτήτρια αιτείται: « Α. Άδεια και/ή διάταγμα του Σεβαστού Δικαστηρίου με το οποίο να επιτρέπεται και/ή διατάσσεται η τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης της Ενάγουσας ως ακολούθως: i. Δια της απάλειψης της λέξης «τύπο» στην προτελευταία γραμμή της παραγράφου 1 και αντικατάστασης της με τη λέξη «τύπου». ii. Δια την προσθήκη στο τέλος της προτελευταίας πρότασης της παραγράφου 6 της φράσης «και/ή στην ιστοσελίδα https://eu.bancdebinary.com». iii. Δια της απάλειψης στην παράγραφο 7 της φράσης «μέσω της πιο πάνω ιστοσελίδας» και αντικατάστασης της με τη φράση «μέσω της ιστοσελίδας www.bancdebinary.com και/ή https://eu.bancdebinary.com». iv. Δια της απάλειψης της λέξης «τα» μετά τη λέξη «φθάσουν» στην τρίτη γραμμή της παραγράφου 32 και αντικατάστασης με τη λέξη «τον». ν. Δια της απάλειψης της λέξης «με» στην αρχή της δεύτερης πρότασης της παραγράφου 47 και αντικατάστασης της με τη λέξη «Με». vi. Δια της απάλειψης της λέξης «της» μετά την λέξη «παρείχε» στην τελευταία πρόταση της παραγράφου 51 και αντικατάστασης της με τη λέξη «τις». νii. Δια της απάλειψης της λέξης «παρέστεινε» στην τελευταία πρόταση της παραγράφου 51 και αντικατάστασης της με τη φράση «προέβη σε παραστάσεις». viii. Δια της απάλειψης της πρώτης λέξης της παραγράφου 54(α)(ϋ), ήτοι της λέξης «Η», και αντικατάστασης της με τη λέξη «Οι». ix. Δια της απάλειψης της πρώτης λέξης της παραγράφου 54(α)(ϊίϊ), ήτοι της λέξης «Η», και αντικατάστασης της με τη λέξη «Οι». x. Δια της απάλειψης της φράσης «παρέστεινε στην» στην πρώτη γραμμή της παραγράφου 54(β)(ϊ) και αντικατάστασης της με τη φράση «προέβησαν σε παραστάσεις προς την». xi. Δια της απάλειψης της φράσης «παρέστεινε στην» στην πρώτη γραμμή της παραγράφου 54(γ)(ϋ) και αντικατάστασης της με τη φράση «προέβησαν σε παραστάσεις προς την». xii. Δια της απάλειψης της φράσης «απώλειες που υπέστη επί των σχετικών απωλειών που υπέστη» στο τέλος της παραγράφου 54(δ)(νϊίϊ) και αντικατάστασης της με τη φράση «σχετικές απώλειες που υπέστη». xiii. Δια της αλλαγής της αρίθμησης της παραγράφου «(ζ)» στη σελίδα 29 ούτως ώστε να αναφέρεται πλέον ως παράγραφος «(θ)». xiv. Δια της αλλαγής της αρίθμησης της παραγράφου «(η)» στη σελίδα 30 ούτως ώστε να αναφέρεται πλέον ως παράγραφος «(ι)». xv. Δια της απάλειψης των πρώτων 2 λέξεων της προτελευταίας γραμμής της παραγράφου
- xvi. Δια της αλλαγής της αρίθμησης της τελευταίας υποπαράγραφου «δ)» της παραγράφου 57 ούτως ώστε να αναφέρεται πλέον ως υποπαράγραφος «ε)«. xvii. Δια της απάλειψης της λέξης «Νόμος» στην παράγραφο 58 και αντικατάστασης της με τη φράση «περί Επενδυτικών Υπηρεσιών και Δραστηριοτήτων και Ρυθμιζόμενων Αγορών Νόμος του 2007 (εφεξής ο «Νόμος») ». xviii.Δια της απάλειψης της λέξης «επιθυμούσαν» στην παράγραφο 58(β)(ϋ) και αντικατάσταση της με τη λέξη «επιθυμούσε».» Η αίτηση βασίζεται στη Δ.25 θ.θ.1-6, Δ.48 θ.θ.1-3, 7 και 9, στη διακριτική ευχέρεια και στις γενικές αρχές και συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου. Υποστηρίχθηκε από ένορκη δήλωση του δικηγόρου Άγη Χαραλάμπους, ο οποίος είναι γνώστης των γεγονότων. Σύμφωνα με τον Ομνύοντα, η Αιτήτρια διαμένει μόνιμα στον Καναδά εξού και δεν ήταν εφικτό να μεταβεί στην Κύπρο έτσι ώστε να υπογράψει η ίδια την ένορκη δήλωση προς υποστήριξη της αίτησης, γι' αυτό και προβαίνει ο ίδιος στην κατάρτισή της. Είναι ο ισχυρισμός του Ομνύοντα ότι μετά που η Εναγόμενη-Καθ' ης η αίτηση 1 καταχώρισε Υπεράσπιση, στις 26/03/2019, απαιτήθηκε κάποιος χρόνος για να μεταφραστεί και να αποσταλεί στην Ενάγουσα για τα δικά της σχόλια. Στις 11/06/2019 εκδόθηκε από την Ενάγουσα - Αιτήτρια κλήση για Οδηγίες η οποία ορίστηκε στις 14/10/
- Αρχές Ιουλίου του 2019 η Ενάγουσα-Αιτήτρια επικοινώνησε με τους δικηγόρους της ζητώντας διευκρινήσεις αναφορικά με την παράγραφο 12 της Έκθεσης Υπεράσπισης, στην οποία η Καθ΄ ης η αίτηση 1 αρνείται τον ισχυρισμό ότι η Αιτήτρια συμπλήρωσε έντυπο για άνοιγμα λογαριασμού στην Καθ΄ης η αίτηση μέσω της ιστοσελίδας www.bancdebinary.com και προωθεί τη θέση ότι η ιστοσελίδα της είναι η https://eu.bancdebinary.com, αποστέλλοντας έγγραφα που καταδεικνύουν ότι όντως είχε χρησιμοποιήσει και την εν λόγω ιστοσελίδα. Είναι η θέση του Ομνύοντα ότι στην Έκθεση Απαίτησης εκ παραδρομής αναφέρεται μόνο η ιστοσελίδα www.bancdebinary.com και όχι η ιστοσελίδα https://eu.bancdebinary.com. Πρόκειται για καλόπιστο λάθος, το οποίο εύκολα θα μπορούσε να διαφύγει της προσοχής οποιουδήποτε. Ισχυρίζεται ότι είναι σημαντικό να τροποποιηθούν οι παράγραφοι 6 και 7 της Έκθεσης Απαίτησης για να διασαφηνιστούν τα επίδικα θέματα και να είναι ξεκάθαρες οι θέσεις της Ενάγουσας-Αιτήτριας πριν την έναρξη της ακρόασης. Η πρόθεση των δικηγόρων της Ενάγουσας-Αιτήτριας ήταν όπως εγείρουν το συγκεκριμένο ζήτημα της τροποποίησης στις 14/10/2019, που ήταν ορισμένη η κλήση για οδηγίες, πλην όμως είχαν ενημερωθεί από το Πρωτοκολλητείο ότι η συγκεκριμένη κλήση για οδηγίες είχε ακυρωθεί λόγω του ότι είχε εκδοθεί δυνάμει της καινούριας Δ.30, η οποία δεν εφαρμόζεται στην υπό κρίση αγωγή. Ο Ομνύοντας προωθεί τη θέση ότι η αίτηση υποβάλλεται καλόπιστα και αποσκοπεί στη διόρθωση μιας καλόπιστης παράλειψης, τη διόρθωση τυπογραφικών λαθών ή γραμματικά λανθασμένων φράσεων, καθώς και τον καθορισμό του περί Επενδυτικών Υπηρεσιών και Δραστηριοτήτων και Ρυθμιζόμενων Αγορών Νόμου του 2007, ως του Νόμου στον οποίο γίνεται αναφορά στην παράγραφο 58 της Έκθεσης Απαίτησης. Καταλήγει, ότι η υπό κρίση αίτηση καταχωρίστηκε σε εύλογο χρόνο, αμέσως μετά τη διαπίστωση του θέματος που αφορά τις παραγράφους 6 και 7 της Έκθεσης Απαίτησης και ότι οι Εναγόμενοι-Καθ' ων η αίτηση δεν πρόκειται να υποστούν οποιαδήποτε ζημιά η οποία να μην μπορεί να αποζημιωθεί σε χρήμα, αφού η αγωγή δεν έχει ακόμη οριστεί για Ακρόαση. Αντίθετα, μη έγκριση του αιτήματος θα προκαλέσει στην Ενάγουσα-Αιτήτρια ανεπανόρθωτη ζημιά, η οποία θα είναι δύσκολο, αν όχι και αδύνατο, να αποζημιωθεί σε μεταγενέστερο στάδιο. Η Αίτηση αντιμετωπίστηκε με Ένσταση στην οποία καταγράφονται έντεκα
(11)λόγοι ενστάσεως, οι οποίοι μπορούν να συνοψισθούν ως ακολούθως: Ότι οι τροποποιήσεις δεν είναι αναγκαίες και ότι θα μπορούσαν τα επίδικα θέματα να προσδιοριστούν με την Απάντηση στην Υπεράσπιση, ότι επιχειρείται η εισαγωγή διαζευκτικών ισχυρισμών οι οποίοι δεν συμβάλλουν στον ορθό προσδιορισμό των επιδίκων θεμάτων, ότι η αίτηση καταχωρίστηκε με αδικαιολόγητη καθυστέρηση και συνιστά κατάχρηση της διαδικασίας, ότι δεν δίδεται οποιαδήποτε ουσιαστική ή πειστική εξήγηση για την καθυστέρηση, ότι οι προτιθέμενοι ισχυρισμοί θα μπορούσαν να συμπεριληφθούν στην καταχωρισθείσα Έκθεση Απαίτησης, ότι το υλικό το οποίο επιχειρείται να εισαχθεί ήταν σε γνώση της Αιτήτριας ή και μπορούσε με εύλογη επιμέλεια να εντοπιστεί έγκαιρα και δεν αφορά γεγονότα μεταγενέστερα της καταχώρισης της Έκθεσης Απαίτησης, ότι έγκριση της αίτησης θα οδηγήσει σε εκτροχιασμό της δίκης και θα πλήξει το συνταγματικό δικαίωμα της Καθ' ης η αίτηση 1 για έγκαιρη και γρήγορη εκδίκαση της υπόθεσης, ότι θα της προκαλέσει βλάβη μη θεραπεύσιμη με οποιαδήποτε διαταγή για έξοδα, ότι το ισοζύγιο της ευχέρειας κλίνει υπέρ της απόρριψης της αίτησης και ότι η αίτηση γίνεται καταχρηστικά και κακόπιστα, ενώ δεν πληροί τις νομοθετικές και νομολογιακές προϋποθέσεις για την έκδοση του αιτούμενου διατάγματος. Νομική βάση της Ένστασης αποτέλεσε το Άρθρο 30.2 του Συντάγματος, η Δ.25 θ.θ.1-6 και η Δ.48 θ.θ.4, 7 και 8 των περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμών, οι συμφυείς και η διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου και η νομολογία. Τα γεγονότα που υποστηρίζουν την Ένσταση τέθηκαν με ένορκη δήλωση του Ανδρέα Θεοδοσίου, Διευθυντή της Εναγομένης 1 - Καθ΄ης η αίτηση και γνώστη των γεγονότων. Σύμφωνα με τον Ομνύοντα, οι επιδιωκόμενες τροποποιήσεις δεν είναι αναγκαίες και τα επίδικα θέματα θα μπορούσαν να προσδιοριστούν με το δικόγραφο της Απάντησης στην Υπεράσπιση. Όσον αφορά τις αιτούμενες τροποποιήσεις στις παραγράφους i, iv-xviii, παραδέχεται ότι αφορούν προφανή τυπικά λάθη τα οποία δεν επηρεάζουν με οποιοδήποτε τρόπο τα επίδικα θέματα ή την ικανότητα της Καθ' ης η αίτηση 1 να αντιληφθεί την υπόθεση εναντίον της. Υποστηρίζει ότι η Υπεράσπιση της Καθ' ης η αίτηση 1 καταχωρίστηκε στις 26/03/2019 και σε κανένα σημείο δεν προβλήθηκε ο ισχυρισμός ότι τα συγκεκριμένα τυπογραφικά λάθη επηρεάζουν με οποιοδήποτε τρόπο την Υπεράσπιση της. Ακόμα και στα σημεία που προκύπτει η λανθασμένη αρίθμηση, η Καθ' ης η αίτηση ξεπέρασε το οποιοδήποτε εμπόδιο. Προωθεί τη θέση ότι οι αιτούμενες τροποποιήσεις στα σημεία ii και iii συνιστούν προσπάθεια εισαγωγής διαζευκτικών ισχυρισμών οι οποίοι δεν συμβάλλουν με οποιοδήποτε τρόπο στον προσδιορισμό των επίδικων θεμάτων. Επιπρόσθετα, η αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην καταχώριση της υπό κρίση αίτησης, σύμφωνα με τον Ομνύοντα, συνιστά κατάχρηση της διαδικασίας. Απορρίπτει τη θέση της Ενάγουσας-Αιτήτριας ότι περιήλθε σε γνώση της η ορθή ιστοσελίδα της Εναγόμενης 1 - Καθ΄ης η αίτηση μετά την καταχώριση της Υπεράσπισης, αφού ο συγκεκριμένος ισχυρισμός προβλήθηκε με την ένορκη δήλωση του Omer Hen, τότε Chief of Operations της Καθ΄ης η αίτηση 1, ημερομηνίας 17/11/2015, η οποία καταχωρίστηκε στα πλαίσια της αίτησης ημερομηνίας 20/08/2015 για την έκδοση απαγορευτικών διαταγμάτων. Συνεπακόλουθα, η Ενάγουσα-Αιτήτρια μπορούσε να συμπεριλάβει τους όποιους ισχυρισμούς της στην Έκθεση Απαίτησής της ή και θα μπορούσε να αιτηθεί τροποποίηση σε προγενέστερο στάδιο. Κατά την άποψη του Ομνύοντα έγκριση της υπό κρίση αίτησης θα οδηγήσει σε εκτροχιασμό της δίκης και θα πλήξει το συνταγματικό δικαίωμα της Καθ' ης η αίτηση 1-Εναγομένης για την έγκαιρη και γρήγορη εκδίκαση της υπόθεσης. Επιπρόσθετα, τα τεκμήρια τα οποία επικαλείται η Ενάγουσα-Αιτήτρια δεν συνδέονται με οποιοδήποτε τρόπο με τους ισχυρισμούς της. Καταλήγει, ότι η υπό κρίση αίτηση είναι καταχρηστική και κακόπιστη, ότι θα προκαλέσει βλάβη και αδικία στην Εναγόμενη 1-Καθ' ης η αίτηση και ότι το ισοζύγιο της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου κλίνει υπέρ της απόρριψης της αίτησης. Και οι δυο συνήγοροι προώθησαν τις εκατέρωθεν θέσεις με εμπεριστατωμένες γραπτές αγορεύσεις. Επέλεξαν να μην αντεξεταστεί οποιοσδήποτε εκ των ενόρκως δηλούντων. Το Δικαστήριο έχει κατά νου το περιεχόμενο των γραπτών αγορεύσεων και τις εκατέρωθεν εισηγήσεις των δυο συνηγόρων και θα κάνει αναφορά σε αυτές όπου το κρίνει απαραίτητο. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Οι Θεσμοί υπάρχουν πρωτίστως για να εξυπηρετούν τη δικαιοσύνη και όχι για να αποτελούν αντικείμενο εκμετάλλευσης παρεκτρέποντας τη δίκη από την ουσία της διαφοράς σε ένα παιχνίδι διαδικαστικών παιγνιδιών που τελικά αντί να βοηθούν το πλαίσιο της δίκης, να το καταστρατηγούν. Σχετική είναι υπόθεση Παναγιώτης Λουκά Λτδ ν. Ηλία Ονουφρίου
(2004)1 Α.Α.Δ. 582, όπου αποφασίστηκε ότι «Οι δικονομικοί κανόνες υπάρχουν για να διευκολύνουν και προστατεύουν τους διαδίκους και όχι για να συνιστούν τροχοπέδη στην απονομή της δικαιοσύνης». Στο σημείο αυτό θα παραθέσω τις αρχές που διέπουν το ζήτημα της τροποποίησης δικογράφων. Παρά το γεγονός ότι οι πλείστες αποφάσεις από τις οποίες αντλείται καθοδήγηση έχουν αποφασιστεί πριν την εκ βάθρων τροποποίηση του συγκεκριμένου κανονισμού, ήτοι τη Δ.25, συνεχίζουν να συνιστούν καθοδήγηση στην εξέταση αυτού του είδους των αιτημάτων. Η παλαιά Δ.25 θ.1 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Θεσμών, προνοούσε ως ακολούθως: «
- The Court or a Judge may, at any stage of the proceedings, allow either party to alter or amend his indorsement or pleadings, in such manner and on such terms as may be just, and all such amendments shall be made as may be necessary for the purpose of determining the real questions in controversy between the parties.». Η αντίστοιχη Αγγλική πρόνοια είναι η O.28 r.
- Στο Annual Practice 1958, σελ. 622, η γενική αρχή εκτίθεται ως εξής: « In Tildesley v. Harper, 10 Ch.D. pp.396, 397, Bramwell, L.J., said: "My practice has always been to give leave to amend unless I have been satisfied that the party applying was acting mala fide, or that, by his blunder, he had done some injury to his opponent which could not be compensated for by costs or otherwise". "However negligent or careless may have been the first omission, and however late the proposed amendment, the amendment should be allowed if it can be made without injustice to the other side. There is no injustice if the other side can be compensated by costs" (per Brett, M.R., Clarapede v. Commercial Union Association, 32 W.R. p.263; Weldon v. Neal, 19 Q.B. D. p.396; Australian Steam Navigation Co. v. Smith, 14 App. Cas. p.320; Hunt v. Rice & Son, 53 T.L.R.931, C.A.; and see the remarks of Bowen, L.J., Cropper v. Smith, 26 Ch.D. pp. 710, 711; of Lindley, L.J., Indigo Co. v. Ogilvy, [1891] 2 Ch.39,; and of Pollock, B., Steward v. North Metropolitan Tramways Co., 16 Q. B. D. p.180, and C.A. p.558). An amendment ought to be allowed if thereby "the real substantial question can be raised between the parties", and multiplicity of legal proceedings avoided.». Η νέα Δ.25 θ.1 προνοεί: « 1.
(1)Μετά την καταχώρηση αλλά πριν την επίδοση του κλητηρίου εντάλματος, ο ενάγων δύναται οποτεδήποτε χωρίς να λάβει προηγούμενη άδεια του Δικαστηρίου να τροποποιήσει το κλητήριο ένταλμα του. Προς τούτο καταχωρείται τροποποιημένο κλητήριο ένταλμα με ανάλογη ένδειξη: Νοείται ότι σε περίπτωση περισσότερων εναγομένων, επίδοση κλητηρίου εντάλματος εννοείται σε οποιοδήποτε εξ αυτών.
(2)Μετά την επίδοση του κλητηρίου εντάλματος και πριν την έκδοση από τον ενάγοντα της Κλήσης για Οδηγίες σύμφωνα με τη Διαταγή 30, επιτρέπεται άπαξ η τροποποίηση του χωρίς άδεια του Δικαστηρίου. Σε τέτοια περίπτωση καταχωρούνται τα τροποποιημένα δικόγραφα με ανάλογη ένδειξη:...» Το Ανώτατο Δικαστήριο στην υπόθεση KAYAT TRADING LIMITED v. GENZYME CORPORATION
(2013)1(Α) Α.Α.Δ. 543, επανάλαβε τις αρχές και αναφέρθηκαν τα εξής: « Οι αρχές που διέπουν την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου σε σχέση με αιτήσεις που έχουν ως νομικό υπόβαθρο τις πρόνοιες του κ. 1 της Δ.25, όπως είναι η παρούσα περίπτωση, έχουν γίνει αντικείμενο εξέτασης και λεπτομερούς ανάλυσης σε πληθώρα υποθέσεων. Το συμπέρασμα που μπορεί με ασφάλεια να συναχθεί από τη σχετική νομολογία, είναι ότι το θέμα, τροποποίησης δικογράφων, ανάγεται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου η οποία ασκείται φιλελεύθερα και δεν διέπεται από άκαμπτους κανόνες, αλλά από διάφορους παράγοντες, η βαρύτητα των οποίων ποικίλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. Η βασική αρχή η οποία πηγάζει μέσα από την εν λόγω νομολογία είναι, όπως πολύ εύστοχα επισημάνθηκε στην υπόθεση Clive Preece: "Αίτηση για τροποποίηση δικογράφου μπορεί να εγκριθεί σε κάθε στάδιο της διαδικασίας εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις οι οποίες καθιστούν την τροποποίηση απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης. Το συμφέρον της δικαιοσύνης αποτιμάται ύστερα από συνεκτίμηση όλων των παραγόντων της κάθε υπόθεσης, συμπεριλαμβανομένων και των επιπτώσεων που ενδεχομένως θα προκληθούν στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Βλ. Εθν. Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. κ.α. ν. Βιομ. Χαρ. Αλωνεύτης Λτδ κα
(2002)1(Α) ΑΑΔ 237. Στην Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου
(1991)1 ΑΑΔ 934 έχει ειπωθεί ότι η σύγχρονη τάση είναι να επιτρέπουν τα δικαστήρια τροποποιήσεις στις κατάλληλες υποθέσεις ακόμα και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης νοουμένου ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα." Επίσης, όπως υποδείχθηκε στην υπόθεση Αρτέμιος Παπαχρυσοστόμου: "Στις περιπτώσεις όπου ο προσδιορισμός της ουσίας της διαφοράς μεταξύ των διαδίκων και η αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών επιβάλλουν την τροποποίηση των δικογράφων, η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται υπέρ της έγκρισης της αίτησης νοουμένου ότι δεν θα προκληθεί βλάβη ή αδικία στην άλλη πλευρά η οποία δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα ή ο αιτητής δεν ενεργεί κακόπιστα. Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της οποιασδήποτε καθυστέρησης στη διατύπωση των θέσεων του αιτητή, ποικίλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη τροποποίησης δικογράφων, όμως η άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου στο στάδιο αυτό, ασκείται με φειδώ. Τέλος μπορεί να λεχθεί ότι η εισαγωγή ενός νέου θέματος δεν συνεπάγεται κατ' ανάγκη και την απόρριψη της αίτησης, νοουμένου όμως ότι δεν έχει καταλυτικές συνέπειες για την αντίδικη πλευρά."». Πολύ πρόσφατα στην απόφαση ΧΧΧ Λαμπή ν. ALPHA BANK LIMITED Πολ. Εφ.372/12 ημερ. 26/03/19, υιοθετήθηκαν οι αρχές της Kayat Trading (ανωτέρω) και διαβάζονται τα ακόλουθα: « Σύμφωνα με τον πιο πάνω θεσμό και τις αρχές που έχει καθιερώσει η νομολογία ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου να επιτρέψει την τροποποίηση δικογράφων και μάλιστα σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας, νοουμένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν αναγκαία. Το συμφέρον της δικαιοσύνης αποτιμάται ύστερα από συνεκτίμηση όλων των παραγόντων της κάθε υπόθεσης, συμπεριλαμβανομένων και των επιπτώσεων που ενδεχομένως θα προκληθούν στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου (βλ. Kayat Trading Ltd v. Genzyme Corporation,
(2013)1(Α) ΑΑΔ 543). Υπάρχει πληθώρα αποφάσεων τόσον των αγγλικών Δικαστηρίων όσο και του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Κύπρου επί του θέματος. Η σύγχρονη τάση, όπως προκύπτει από την νομολογία, είναι ότι τα Δικαστήρια επιτρέπουν τροποποιήσεις δικογράφων ακόμη και στην περίπτωση που αυτές είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης, νοουμένου βέβαια ότι δεν προκαλείται αδικία στην άλλη πλευρά, που να μην μπορεί να αποζημιωθεί με χρήμα (βλ. Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου
(1991)1 Α.Α.Δ 934) στην οποία υιοθετήθηκε η Αγγλική υπόθεση Associated Leisure Ltd. v. Associated Newspapers Ltd
(1970)1 All E.R. 754). Στην υπόθεση Federal Bank of Lebanon v. Σιακόλα
(1999)1 (Α) ΑΑΔ 44 λέχθηκε, μεταξύ άλλων, για το θέμα της καθυστέρησης, ότι ως προς το κατά πόσο η όποια καθυστέρηση θα απέληγε σε στέρηση του συνταγματικού δικαιώματος εκδίκασης εντός ευλόγου χρόνου, πρέπει να εξετάζεται στο πλαίσιο της συγκεκριμένης δίκης.». Η σύγχρονη τάση που παρουσιάζει η νομολογία είναι προς την κατεύθυνση της έγκρισης αιτήσεων για τροποποίηση, παρά το αντίθετο, εκτός βέβαια αν σοβαροί λόγοι συνηγορούν προς την αντίθετη προσέγγιση, ακόμη και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης, νοουμένου βέβαια ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε ν' αποζημιωθεί με χρήμα (βλ. Δόμνα Χριστοδούλου ν. Αθηναϊδος Χριστοδούλου κ.ά.
(1991)1 Α.Α.Δ. 934). Μερικές αποφάσεις στις οποίες έγινε ενασχόληση με το θέμα αυτό είναι και οι Στέλιου Βουνιώτη v. Greenmar Navigation Ltd κ.ά.
(1989)1 Α.Α.Δ (Ε) 33, 36, 37, Ταξί Κυριάκος Λτδ ν. Παύλου
(1995)1 Α.Α.Δ. 560, SABA & Co (T.M.P) v. T.M.P Agents
(1994)1 A.A.Δ. 426, Federal Bank of Lebanon v. Σιακόλας
(2002)1(Α) Α.Α.Δ. 223 και Δ. Σ. Αγλαντζιάς ν. Χαρικλείδη
(2001)1 Α.Α.Δ. 1608. Σύνοψη των καθιερωθέντων από τη νομολογία νομικών αρχών είναι η ακόλουθη: «
(1)Η τροποποίηση δικογράφων είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις όπου η τροποποίηση δύναται να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή ακόμη εκεί όπου η κακή πίστη του αιτητή είναι εμφανής. Όπως αναφέρθηκε από το Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου Σ. Νικήτα στη Χρίστου ν. Αζά
(1992)1 Α.Α.Δ. 704 στη σελίδα 707: «Η θεμελιακή αρχή που ξεπροβάλλει από τις αποφάσεις είναι πως τροποποίηση δικογράφου είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για αποτροπή πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Εξαίρεση αποτελούν οι περιστάσεις που η τροποποίηση δυνατό να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή ακόμα εκεί που η κακή πίστη του αιτητή είναι εμφανής.»
(2)Τροποποίηση δικογράφου θεωρείται ότι επιφέρει βλάβη στον αντίδικο όταν δεν μπορεί να αποζημιωθεί με χρήματα (βλ. Federal Bank of Lebanon (SAL) v. Ν. Σιακόλα,
(1999)1 Α.Α.Δ. 44.) Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή, ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα.
(3)Επιτρέπεται η τροποποίηση δικογράφου στις κατάλληλες υποθέσεις ακόμη και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης νοουμένου ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήματα.
(4)Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης, όπως διαγράφονται στην κάθε υπόθεση, συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το Άρθρο 30.2 του Συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διαδίκου (βλ. Φοινιώτης ν. Greenmar Navigation
(1989)1 (E) A.A.Δ. 33).
(5)Ο παράγοντας χρόνος, στην υποβολή αίτησης τροποποίησης, είναι σχετικός χωρίς να είναι εκ προοιμίου και απαραίτητα αποφασιστικής σημασίας (βλ. Astor Manu-Facturing & Exporting Co κ.ά ν. A & G Leventis & Company (Nigeria) Ltd κ.ά.
(1993)1 Α.Α.Δ. 726). Όμως, όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα μεγαλύτερο είναι το βάρος το οποίο πρέπει να αποσεισθεί για να γίνει δεκτή η αίτηση για παροχή θεραπείας. Επιπρόσθετα, κάθε καθυστέρηση πρέπει να αιτιολογείται. Όπως έχει τονισθεί στην υπόθεση Φοινιώτης (πιο πάνω): «... Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στην διατύπωση των θέσεων του αιτητή ποικίλει ανάλογα με το στάδιο το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος για τροποποίηση.» Βλ. επίσης την υπόθεση Fereos Ltd v. Martin Bros Tobacco Co Inc
(1997)1 Α.Α.Δ. 378.».
(6)Η σημασία του θέματος της δικαιολόγησης της καθυστέρησης ποικίλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης κυρίως σε συσχετισμό προς τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης (βλ. SABA & Co. (T.M.B.) v. T.M.P. Agents
(1994)1 A.A.Δ. 426).
(7)Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη της τροποποίησης υπεράσπισης. Στο στάδιο αυτό όμως, η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ λαμβάνοντας υπόψη τον εκτροχιασμό της δίκης από την προσδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου (βλ. Φοινιώτης (πιο πάνω) και Γραμμές Στρίντζη ν. Επίσημος Παραλήπτης
(1995)1 Α.Α.Δ. 607). Το Δικαστήριο αντιμετωπίζει με διστακτικότητα αιτήσεις για τροποποιήσεις της δικογραφίας κατά την δίκη (βλ. Kallice Holding Co Ltd ν. M.T.R. Metals (Overseas) Ltd (Aρ. 1)
(1996)1 Α.Α.Δ. 162).
(8)Όσο φιλελεύθερη και αν δικαιολογείται να είναι η προσέγγιση στο θέμα τροποποίησης δικογράφων το ζήτημα εξακολουθεί να υπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Γνώμονας για την άσκηση αυτής της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου είναι το σύνολο των περιστατικών και όχι μόνο το επανορθώσιμο των συνεπειών της τροποποίησης ανεξάρτητα από οποιοδήποτε άλλο (βλ. Ταξί Κυριάκος Λτδ ν. Παύλου (ανωτέρω).». Επανερχόμενη στην υπό κρίση Αίτηση, τα γεγονότα που η Ενάγουσα - Αιτήτρια επιχειρεί να εισαγάγει με την τροποποίηση περιήλθαν σε γνώση της, όπως αναφέρεται στην ένορκο δήλωση του συνηγόρου της, μετά το τέλος Μαρτίου 2019. Η υπό κρίση Αίτηση καταχωρίστηκε Δεκέμβριο 2019, ήτοι 9 μήνες μετά, λόγω του ότι πρόθεση της ήταν να αιτηθεί τροποποίηση κατά τον χρόνο που ήταν ορισμένη η εκδοθείσα κλήση για οδηγίες. Αυτό οδηγεί στο συμπέρασμα ότι θα μπορούσε με εύλογη επιμέλεια να τα εντάξει ενωρίτερα στην Έκθεση Απαίτηση της. Παρά το γεγονός αυτό, η καθυστέρηση από μόνη της δεν οδηγεί σε απόρριψη της Αίτησης. Στην Αγγλική υπόθεση Associated Leisure Ltd and Others v. Associated Newspapers Ltd
(1970)2 ALL E.R. 754, αναφέρονται από τον Λόρδο Denning τα εξής: « I start with the principle, well settled, that an amendment ought to be allowed even if it comes late, if it is necessary to do justice between the parties, so long as any hardship done thereby can be compensated in money. » Οι πιο πάνω αρχές υιοθετήθηκαν σε πληθώρα κυπριακών αποφάσεων, μεταξύ των οποίων στις Ευριπίδου κ.α v. Καννάουρου
(1985)1 Α.Α.Δ. 24, Xριστοδούλου v. Χριστοδούλου κ.α. (ανωτέρω) και Federal Bank of Lebanon v. Νίκου Σιακόλα (ανωτέρω). Όσον αφορά την καθυστέρηση, πράγματι φαίνεται ότι θα έπρεπε να υποβληθεί ενωρίτερα η συγκεκριμένη Αίτηση αφού τα γεγονότα ήταν γνωστά στην Ενάγουσα από τον Δεκέμβριο
- Όμως, η αμέλεια ή η παράλειψη να το πράξει αυτό η Αιτήτρια - Ενάγουσα σε προηγούμενο χρόνο και με δεδομένο ότι η ακρόαση της υπόθεσης δεν έχει αρχίσει, δεν θα έβρισκα ότι, αν και είναι ένα στοιχείο που λαμβάνεται υπόψη, σ' αυτή την περίπτωση θα ήταν καθοριστικός και ανασταλτικός παράγοντας για να απορριφθεί η Αίτηση και να μην εγκριθεί. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να υπενθυμισθεί το σχετικό απόσπασμα από τη Νομολογία, το οποίο το Δικαστήριο έχει προγενέστερα παραθέσει, στο οποίο διαβάζεται ότι η τάση είναι να εκδίδεται διάταγμα τροποποίησης δικογράφου έτσι ώστε να τίθενται όλα τα θέματα ενώπιον του Δικαστηρίου για να λύνονται στην ολότητά τους. Ούτε βέβαια κρίνω ότι η Αίτηση καταχωρήθηκε για εκτροχιασμό της δίκης και για περαιτέρω καθυστέρηση στην εκδίκαση της Αγωγής. Υπήρξε κάποια καθυστέρηση, αλλά αυτή συνυπολογίστηκε με τους υπόλοιπους παράγοντες που έχουν καθοριστεί από τη νομολογία. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η ακρόαση της υπόθεσης δεν έχει ακόμη αρχίσει, είναι η κατάληξη του Δικαστηρίου ότι δεν θα προκληθεί οποιαδήποτε ζημιά στους Καθ' ων η αίτηση - Εναγόμενους 1 και 2 από την τροποποίηση, που να μην μπορεί να αποζημιωθεί με την κατάλληλη διαταγή σε σχέση με τα έξοδα. Καταλήγω λοιπόν στο συμπέρασμα ότι έγκριση των αιτουμένων τροποποιήσεων θα είναι προς το συμφέρον της δικαιοσύνης. Ως εκ τούτου, εκδίδεται διάταγμα τροποποίησης της Έκθεσης Απαίτησης ως η παράγραφος Α(i) - (xvii) της Αίτησης. Τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης να καταχωριστεί εντός 15 ημερών από τη σύνταξη του διατάγματος και να ακολουθηθούν οι θεσμοί σε σχέση με την καταχώρηση τυχόν τροποποιημένης Υπεράσπισης από του Εναγόμενους 1 και
- Τα έξοδα της Αίτησης καθώς και τα απολεσθέντα, θα είναι υπέρ της Εναγόμενης 1 - Καθ' ης η αίτηση, ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Θα καταβληθούν στο τέλος της δίκης. (Υπ.) ..................................................... Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Α.Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο