Κυπριανού ν. Ιωνά κ.α., Αριθμός Αγωγής: 2938/2015, 16/12/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2021:A619 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Μ. Χριστοδούλου, Ε.Δ. Αριθμός Αγωγής: 2938/2015 Μεταξύ: XXXXX XXXXX Κυπριανού Ενάγουσας/ Καθ' ης η αίτηση Και
- XXXXX Ιωνά
- XXXXX Ιωνά Εναγομένων/ Αιτητών Αίτηση, ημερομηνίας 15.6.2021, για αναστολή εκτέλεσης εντάλματος κατάσχεσης κινητών Ημερομηνία: 16.12.2021 Εμφανίσεις: Για Εναγόμενους/ Αιτητές: κ. Tρίγγας Για Ενάγουσα / Καθ' ης η αίτηση: κ. Τρύφωνος, για Ρένος Σχίζας & Συνεργάτες ΔΕΠΕ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ (Μόνο ως προς τα έξοδα) Η υπό κρίση αίτηση καταχωρήθηκε στις 15.6.2021 με σκοπό την αναστολή εκτέλεσης εντάλματος κινητών, το οποίο εκδόθηκε προς είσπραξη του εξ αποφάσεως χρέους στην παρούσα αγωγή. Στο πλαίσιο της πιο πάνω αίτησης καταχωρήθηκε και σχετική μονομερής αίτηση. Κατόπιν οδηγιών του Δικαστηρίου οι δύο επιδόθηκαν στην Ενάγουσα Καθ' ης η αίτηση, η οποία εμφανίσθηκε στη διαδικασία μέσω των συνηγόρων της. Κατά το στάδιο που εκκρεμούσαν οι δύο αιτήσεις το εξ αποφάσεως χρέος ικανοποιήθηκε και έτσι ο συνήγορος των αιτητών εξεδήλωσε την πρόσθεσή του να αποσύρει τις δυο αιτήσεις. Ο συνήγορος της Ενάγουσας/ Καθ' ης η αίτηση δεν έφερε ένσταση στην απόσυρση αλλά ζήτησε όπως επιδικαστούν τα έξοδα υπέρ της Ενάγουσας / Καθ' ης η αίτηση. Στον αντίποδα, ο κ. Τρίγγας εισηγήθηκε ότι η πιο δίκαιη διαταγή είναι ο κάθε διάδικος να επωμιστεί τα έξοδά του. Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι με εμπεριστατωμένες αγορεύσεις προώθησαν ο κάθε ένας τη θέση του. Το Δικαστήριο έχει υπόψιν το περιεχόμενο των αγορεύσεων των συνηγόρων των διαδίκων και αναφορά σε αυτές θα γίνει κατωτέρω όπου κριθεί αναγκαίο. Η εξουσία του Δικαστηρίου να επιδικάζει έξοδα πηγάζει από τον Περί Δικαστηρίων Νόμο του 1960 (Ν.14/60)άρθρο 43 και τους Περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμούς Δ.59, Θ.
- Το άρθρο 43 του Περί Δικαστηρίων Νόμου διαλαμβάνει τα ακόλουθα: «Τα έξοδα οιασδήποτε πολιτικής διαδικασίας ή τα σχετιζόμενα προς αυτήν, ενώπιον οιουδήποτε δικαστηρίου, εκτός εάν άλλως προβλέπεται υπό οιουδήποτε εκάστοτε ισχύοντος νόμου ή δευτερογενούς νομοθεσίας, θα τελούν υπό την διακριτικήν εξουσίαν να αποφασίζη υπό τίνος και κατά τίνα έκτασιν τα τοιαύτα έξοδα θα πληρωθώσι.» Περαιτέρω η Δ.59 Θ.1 των περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμών διαλαμβάνει τα ακόλουθα: «
- Subject to the provision of any law or rules, the costs of and incident to any proceeding shall be in the discretion of the Court or Judge, who may authorize an executor, administrator or trustee who has not unreasonable instituted, or carried on, or resisted any proceeding, to have his costs paid out of a particular estate or fund». Προκύπτει από τα ανωτέρω ότι η εξουσία του Δικαστηρίου για επιδίκαση εξόδων είναι διακριτική. Ασφαλώς η διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου ασκείται δικαστικά με βάση καθιερωμένες αρχές και όχι αυθαίρετα. Ως προς τον τρόπο άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου ιδιαίτερα διαφωτιστικά είναι τα όσα καταγράφονται στο σύγγραμμα The Annual Practice 1959 σελ. 1822, ως ακολούθως: «Discretion to be exercised Judicially: Wide though the discretion is, it is a judicial discretion, and must be exercised on fixed principles, that according to rules of reason and justice not according to private opinion.» Η Κυπριακή νομολογία επίσης αναγνωρίζει ότι η σχετική εξουσία είναι διακριτική και ότι αυτή ασκείται δικαστικά. Στην υπόθεση Γιαννάκης Φιλίππου v. Έλενας Φιλίππου
(1990)1 Α.Α.Δ. 890 κρίθηκαν τα ακόλουθα σχετικά: «. παρέχεται στο Δικαστήριο ευρεία διακριτική εξουσία να εκδίδει διατάγματα σχετικά με έξοδα. Είναι καθιερωμένη πρακτική των Δικαστηρίων ότι συνήθως τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα της δίκης εκτός εάν το Δικαστήριο ενασκώντας τη διακριτική του εξουσία και με βάση τα γεγονότα της υπόθεσης κρίνει διαφορετικά. Η διακριτική όμως αυτή εξουσία πρέπει να ασκείται δικαστικά και κατά συνέπεια η άσκηση της υπόκειται σε δικαστικό έλεγχο.» Περαιτέρω, το Δικαστήριο ανέφερε τα ακόλουθα: «Η συμπεριφορά των διαδίκων κατά την διαδικασία δεν είναι στοιχείο άσχετο με την υπόθεση ώστε σε περίπτωση που λαμβάνεται υπόψη στην επιδίκαση εξόδων να θεωρηθεί ότι ισοδυναμεί με κακή άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστή( βλέπε σχετικά Bailiw Baxter Ltd v. Sabath, Papakokkinou and others v. Kanther
(1982)1 C.L.R 65, Saab and Another v. The Holy Monastery Ayios Neophytos
(1982)1. C.L.R. 499)». Επιπρόσθετα, στην υπόθεση Νίτσα Θρασυβούλου v. Arto Estates Limited
(1993)1 Α.Α.Δ. 12, λέχθηκαν τα ακόλουθα σχετικά: «Είναι θεμελιωμένο ότι ο βασικός παράγοντας που διέπει την άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου ως προς τα έξοδα, είναι το αποτέλεσμα της δίκης. Θεωρείται ασύννομο ο δικαιωθείς διάδικος να επωμίζεται τα έξοδα της υπεράσπισης των δικαιωμάτων του και εύλογο να τα επωμίζεται ο αποτυχών διάδικος, η αδικαιολόγητη προσφυγή του οποίου στο Δικαστήριο (όπως τεκμηριώνεται από το αποτέλεσμα) αποτέλεσε τη γενεσιουργό αιτία των εξόδων. Κλασσικό παράδειγμα εξαίρεσης από τον κανόνα αποτελεί η περίπτωση επιτυχόντα διαδίκου ο οποίος συμβάλλει με το χειρισμό της υπόθεσής του στην αύξηση των εξόδων της δίκης· σ' εκείνη την περίπτωση δικαιολογείται ο μετριασμός της εφαρμογής του κανόνα (τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα) και η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, ώστε να αντανακλάται η συμβολή του επιτυχόντα διαδίκου στη διόγκωση των εξόδων. Δεν είναι όμως παραδεκτή η αποστέρηση των εξόδων του επιτυχόντα διαδίκου χωρίς αποχρώντα λόγο. Όπως τονίστηκε στη Georghios Ε. Glykys v. Ioannis Stylianou Ioannides (1959 - 60) 24 C.L.R. 220, η επίδειξη καλής προαίρεσης (kindness) από το δικαστήριο προς τον αποτυχόντα διάδικο προς μετριασμό αισθημάτων πικρίας του αποτυχόντα διαδίκου, δε συνιστά δικαστική άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. » Σχετική επίσης είναι και η απόφαση Μαρία Μαυρονικόλα ν. Άντης Ξάνθου, ECLI:CY:DOD:2016:4, Πολ. Έφεση αρ. 9/2014, ημερομηνίας 7.6.
- Συνάγεται από τα ανωτέρω ότι, σύμφωνα με την Κυπριακή νομολογία, καθοριστικό κριτήριο που λαμβάνεται υπόψη κατά την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου είναι το αποτέλεσμα της δίκης, το οποίο καθορίζει το ποίος είναι ο επιτυχών διάδικος, ο οποίος κατά κανόνα δικαιούται τα έξοδα. Επιπλέον, σημαντικός παράγοντας στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου είναι η δικονομική διαγωγή των διαδίκων και η τυχόν υπαιτιότητά τους στην δημιουργία των εξόδων. Στην υπό κρίση υπόθεση αποτέλεσε κοινό τόπο μεταξύ των διαδίκων ότι το εξ αποφάσεως χρέος εξοφλήθηκε. Στη βάση του πιο πάνω δεδομένου, ο συνήγορος της Ενάγουσας/Καθ' ης η αίτηση υποστήριξε ότι το ένταλμα κατάσχεσης κινητών κατέστη άνευ αντικειμένου και ως εκ τούτου απεσύρθη. Λογική προέκταση της πιο πάνω θέσης είναι ότι και η αίτηση για αναστολή του εν λόγω εντάλματος και η αίτηση που αρχικά καταχωρήθηκε μονομερώς κατέστησαν άνευ αντικειμένου. Το επόμενο ερώτημα που αναδύεται είναι το κατά πόσο υπό τις πιο πάνω περιστάσεις μπορεί να γίνει πρόβλεψη αναφορικά για το ποιος εκ των διαδίκων θα αναδύετο ως επιτυχών διάδικος. Υπό τις περιστάσεις της παρούσας, δεν μπορεί να γίνει τέτοια πρόβλεψη. Η κατάληξη στο πιο πάνω προϋποθέτει δικαστική κρίση, αφού είναι η σχετική δικαστική κρίση που υποστυλώνει και δικαιολογεί την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας υπέρ του επιτυχόντος διαδίκου καθιστώντας την πλέον αποτέλεσμα εφαρμογής κανόνων δικαιοσύνης και λογικής (according to rules of reason and justice). Ο προσδιορισμός δηλαδή του επιτυχόντος διαδίκου επέρχεται μόνο μετά από τη δικαστική κρίση και δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο πρόβλεψης ή πρόγνωσης. Κατά την κρίση μου, η παρούσα υπόθεση διαφοροποιείται από την απόφαση της πλειοψηφίας στην απόφαση Μάριου Δημητράκη ν. Συνεργατικό Ταμιευτήριο Λεμεσού Λτδ, Πολ. Έφ. 341/2010, ημερομηνίας 15.10.2015, αφού στην εν λόγω υπόθεση τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία ως προς τα γεγονότα της υπόθεσης. Αντίθετα, στην υπό κρίση υπόθεση ουδεμία μαρτυρία τέθηκε σε σχέση με τα γεγονότα της υπόθεσης. Συνεπώς, η οποιαδήποτε πρόγνωση περί του ποιος θα ήταν ο επιτυχών διάδικος, χωρίς σχετικό υπόβαθρο γεγονότων, και η εξ αυτής επιδίκαση εξόδων καθιστά την απόφαση αναφορικά με τα έξοδα αυθαίρετη και διακινδυνευμένη. Σχετική επί του προκειμένου είναι η απόφαση της έντιμης δικαστού του Ανώτατου Δικαστηρίου Λ. Δημητριάδου (Α.Ε.Δ. ως ήταν τότε) στην υπόθεση Peter Cyril Day κ.ά. ν. Christiana Alexandrou Associates Ltd, αγωγή 2306/2014, του Ε/Δ Λάρνακος, απόφαση ημερομηνίας 24.11.
- Στην πιο πάνω απόφαση υιοθετήθηκαν οι αρχές που έθεσε η Αγγλική απόφαση στην υπόθεση J.T. Stratford & Son Ltd v. Lindley and Others (No.2)
(1969)3 All E.R. 1122, ως καθοδηγητικές για τον τρόπο που το Δικαστήριο μπορεί να ασκήσει τη διακριτική του ευχέρεια, όταν μια υπόθεση δεν έχει προχωρήσει σε εκδίκαση και έχει αποσυρθεί. Συγκεκριμένα στην απόφαση J.T. Stratford & Son Ltd (ανωτέρω) λέχθηκαν τα ακόλουθα: «The plain fact is that, when the House of Lords made the order for "costs in the cause", they anticipated that the case would go to trial for adjudication on the merits. It was a case that was finely balanced. A slight turn in the evidence might make all the difference. So the House thought it right to make the costs of the interlocutory proceedings depend on who won or lost in the main action. But a situation has arisen which they never envisaged. Counsel for the plaintiffs has urged us to award the plaintiffs the costs because they would very probably have won if the action had been tried on its merits. I decline to go into that question. We cannot try the action at this stage. I put aside the respective merits of the dispute. I ask simply: what is to be done in a situation which the House of Lords did not envisage? I think that we should not dismiss the action under RSC, Ord 25 r 1
(5), for want of prosecution. I think that the court should give the plaintiffs leave under RSC, Ord 21 r 3
(1), to discontinue. That rule gives the court a wide discretion as to costs. It covers the costs which have been ordered to be "costs in the cause". In the new situation, we should deal with the costs as if they have been "costs reserved". Finding that neither side wishes to go on with this action, I think that the master and the judge exercised their discretion wisely in giving leave to discontinue on the footing that each side is to bear its own costs, including costs in the cause. The order should be that the action be discontinued, each side paying its own costs, including the costs in the cause. I would dismiss the appeals.» (η υπογράμμιση δική μου). Επίσης ο Lord Denning ανέφερε τα ακόλουθα στη σελίδα 1123 της εν λόγω υπόθεσης: « The action has never come for trial. No costs have ever been awarded in the action. Nobody has lost. Nobody has won. » Στη βάση των πιο πάνω εξάγεται το συμπέρασμα ότι δεν είναι επιτρεπτό το Δικαστήριο να προβαίνει από μόνο του, χωρίς υπόβαθρο γεγονότων, σε πρόγνωση ή πρόβλεψη του ποιος θα αναδύετο ως επιτυχών διάδικος στο τέλος. Συνεπώς στην υπό κρίση υπόθεση, όπου οι επίδικες αιτήσεις αποσύρθηκαν, ένεκα του ότι ουσιαστικά κατέστησαν άνευ αντικειμένου, προκύπτει ότι δεν υπάρχει οτιδήποτε ενώπιον του Δικαστηρίου που να επιτρέπει οποιαδήποτε πρόγνωση σχετικά με το ποιος θα αναδύετο ως επιτυχών διάδικος στο τέλος. Υπενθυμίζεται ότι υπό το φως της απόσυρσης του εντάλματος κατάσχεσης κινητών η ενασχόληση με τις επίδικες αιτήσεις θα ήταν θεωρητική και τα Δικαστήρια δεν επιλύουν θεωρητικά ζητήματα. Ενδεικτικά παραπέμπω στην απόφαση Makushin Victor
(2013)1 ΑΑΔ 2144. Επομένως, η απόσυρση των επίδικων αιτήσεων ήταν μονόδρομος. Στη βάση των ανωτέρω κρίνω ότι η πιο δίκαιη διαταγή υπό τις περιστάσεις είναι η κάθε πλευρά να επωμιστεί τα έξοδά της. (Υπ.) ............ Μ. Χριστοδούλου, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο