Ιωαννίδου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Υπουργείου Άμυνας Διά του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Αρ. Αγωγής: 3224/14, 26/11/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2021:A620 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Γ. Στυλιανίδη, Π.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 3224/14 Μεταξύ:- XXXXX Ιωαννίδου Ενάγουσα και Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Υπουργείου Άμυνας Διά του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας Εναγομένου --------------------------------- ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26/11/2021 Εμφανίσεις: Για Ενάγουσα: κ. Γ. Κολοκασίδης για ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΟΛΟΚΑΣΙΔΗΣ Δ.Ε.Π.Ε. Για Εναγόμενο: κα Δ. Παπαστεφάνου για ΓΕΝΙΚΟ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ --------------------------------- Α Π Ο Φ Α Σ Η Η Ενάγουσα με την παρούσα Αγωγή ζητά την επιδίκαση ποσού €190.000 ως συμφωνημένου ποσού για αποζημιώσεις για τις ζημιές που υπέστη η κατοικία της και/ή ποσού μέχρι €281.780 για ζημιές τις οποίες αναγνώρισε και/ή αποδέχτηκε και/ή ανέλαβε την ευθύνη η Εναγομένη για τις επιδιορθώσεις των ζημιών στην κατοικία της στην οδό XXXXX 3, στη Λευκωσία και η οποία είναι εντός του τεμαχίου XXXXX επί XXXXX, Φ./Σχ.21/38.4.3, με αριθμό εγγραφής ακινήτου XXXXX, στην Ενορία Αράπ Αχμέτ, του Δήμου Λευκωσίας. Σύμφωνα με τους δικογραφημένους ισχυρισμούς της είναι ιδιοκτήτρια του πιο πάνω ακινήτου και το Υπουργείο Άμυνας είναι το υπεύθυνο Υπουργείο για την ασφάλεια και εδαφική ακεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Το Υπουργείο Άμυνας είναι επίσης το αρμόδιο Υπουργείο στο οποίο υπάγεται η Εθνική Φρουρά. Η ως άνω αναφερόμενη κατοικία περιήλθε υπό τον αποκλειστικό έλεγχο της Εθνικής Φρουράς στις 20/07/1974 και ήταν στην κατοχή και/ή τελούσε υπό τον έλεγχό της από τότε μέχρι 27/02/2009, οπότε και αποδεσμεύτηκε. Κατά τον Ιούλιο του 1985 αποφασίστηκε μονομερώς από την Εναγόμενη ως ενοίκιο και/ή αποζημίωση το ποσό των £28,00 σεντς το μήνα από την ημερομηνία κατοχής της κατοικίας, δηλαδή από τις 20 Ιουλίου
- Κατά τον ίδιο χρόνο - δηλαδή τον Ιούλιο του 1985 - η Εναγόμενη δήλωσε γραπτώς ή/και παρέστησε στην Ενάγουσα ή/και ανέλαβε την ευθύνη, ότι για τυχόν ζημιές που προκλήθηκαν και/ή που θα προκαλούντο στην εν λόγω κατοικία, θα καταβληθούν στην Ενάγουσα σχετικές αποζημιώσεις μετά την αποδέσμευσή της από την Εθνική Φρουρά. Η εν λόγω κατοικία, ως αναφέρεται πιο πάνω, αποδεσμεύτηκε στις 27/02/
- Η κατοικία κατά την κατοχή και/ή έλεγχό της από την Εθνική Φρουρά υπέστη ζημιές τις οποίες αναγνώρισε και/ή αποδέχτηκε και/ή ανέλαβε την ευθύνη η Εναγόμενη. Σύμφωνα με τους τεχνικούς συμβούλους της Ενάγουσας, το ποσό για τις επιδιορθώσεις των ζημιών ανέρχετο στις €281.
- Ως αποτέλεσμα των ως άνω και της αναγνώρισης και/ή αποδοχής των ευθυνών της για τις ζημιές, η Εναγόμενη, κατόπιν επιτόπου έρευνας και μελέτης από την Τεχνική της Υπηρεσία, διατύπωσε γραπτώς στις 25/09/2012 πρόταση προς την Ενάγουσα για το ποσό των €160.260 πλέον Φ.Π.Α. ως αποζημιώσεις για επαναφορά της κατοικίας στην αρχική της κατάσταση. Επίσης η Εναγόμενη στις 07/02/2013, επανέλαβε γραπτώς στην Ενάγουσα ότι η εν λόγω πρόταση της εξακολουθούσε να ισχύει, αναγνωρίζοντας και αποδεχόμενη με τον τρόπο αυτό για ακόμα μια φορά την ευθύνη της για τις ζημιές που υπέστη η κατοικία της Ενάγουσας και την υποχρέωσή της για καταβολή αποζημιώσεων. Στις 24/10/2013 σε συνάντηση που είχε η Ενάγουσα και/ή αντιπρόσωποί της με το Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Άμυνας, η πρόταση της Εναγόμενης για αποζημιώσεις βελτιώθηκε. Η Εναγόμενη με τη νέα βελτιωμένη πρότασή της, προσέφερε στην Ενάγουσα το ποσό των €190.000 πλέον Φ.Π.Α. ως αποζημιώσεις για επιδιόρθωση των ζημιών και επαναφορά της κατοικίας στην αρχική της κατάσταση. Η Ενάγουσα αποδέχτηκε την πρόταση της Εναγόμενης για το ποσό των €190.000 πλέον Φ.Π.Α. ως αποζημιώσεις για τις ζημιές που υπέστη η κατοικία της, και υπήρξε συμφωνία επί των ανωτέρω. Οι ζημιές και/ή καταστροφές που έγιναν στην κατοικία της Ενάγουσας οφείλονται σε ενέργειες και/ή παραλείψεις των μελών της Εθνικής Φρουράς και κατ' επέκταση στην αδυναμία της Εναγόμενης να διαφυλάξει, προστατέψει, συντηρήσει την περιουσία της Ενάγουσας από τις εν λόγω ζημιές και/καταστροφές. Μέχρι σήμερα παρά τις οχλήσεις από την Ενάγουσα για να καταβάλει η Εναγόμενη το οφειλόμενο ποσό των €190.000, πλέον Φ.Π.Α., αυτή παρέλειψε να προβεί σε άμεση πληρωμή ή/και οποιοδήποτε άλλο ποσό μέχρι τις €281.780 για τις ζημίες που έχει υποστεί η κατοικία της Ενάγουσας. Ο Εναγόμενος καταχώρησε Υπεράσπιση θέτοντας τη δική του θέση ως προς τα γεγονότα. Λέγει ότι η κατοικία, η οποία βρίσκεται εντός του τεμαχίου με αριθμό XXXXX και επί XXXXX, Φ/Σχ. 21/38.4.3, Τμήμα XXXXX, ενορία Αράπ Αχμέτ, Δήμος Λευκωσίας, Οδός XXXXX αρ.3, εφεξής καλούμενη ως «η επίδικη κατοικία», είναι ιδιοκτησία της Ενάγουσας. Η επίδικη κατοικία γειτνιάζει με την οικία υπ' αριθμό τεμαχίου XXXXX, Φ/Σχ.21/38.4.3, Τμήμα XXXXX, ενορία Αράπ Αχμέτ, Δήμος Λευκωσίας, Οδός XXXXX αρ.
- Ο Εναγόμενος ουδέποτε κατείχε ή/και είχε με οποιονδήποτε τρόπο υπό τον έλεγχό του ή/και εκμίσθωσε την επίδικη κατοικία αλλά ούτε και υπάρχουν ή/και καθ' οιονδήποτε χρόνο υπήρχαν αμυντικά έργα περιμετρικά αυτής. Η οικία η οποία χρησιμοποιείτο από την Εθνική Φρουρά ήταν η γειτνιάζουσα της επίδικης οικίας, ωσαύτως ιδιοκτησίας της Ενάγουσας. Οι ζημιές τις οποίες παρουσιάζει η επίδικη οικία δεν οφείλονται στη χρήση από την Εθνική Φρουρά αλλά οφείλονται σε φυσική φθορά ή/και σε εγκατάλειψη ή/και σε βανδαλισμούς από τρίτους. Η Τεχνική Υπηρεσία του Υπουργείου Άμυνας προέβη σε εκτίμηση για επιδιόρθωση της επίδικης οικίας. Η εν λόγω εκτίμηση ανήλθε στα €160.260 μη συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. Η αρχική απαίτηση της ιδιοκτήτριας ήταν €281.
- Σε συνάντηση ημερομηνίας 24/10/2013 μεταξύ του Εναγομένου και του συζύγου της Ενάγουσας, η απαίτηση της Ενάγουσας μειώθηκε στις €211.
- Η Εναγόμενη χωρίς οποιαδήποτε παραδοχή ανέφερε ότι θα εξέταζε το ενδεχόμενο καταβολής €190.000 όμως χωρίς Φ.Π.Α. επειδή η Ενάγουσα δεν είναι εγγεγραμμένη στο μητρώο Φ.Π.Α. Είναι περαιτέρω ισχυρισμός του Εναγομένου ότι η Ενάγουσα παραλείπει ή/και αποτυγχάνει στην υποχρέωσή της να δικογραφήσει λεπτομερώς ως έχει υποχρέωση τις ζημιές δια τις οποίες αξιώνει αποζημίωση και ούτε συγκεκριμενοποιεί αυτές. Είναι περαιτέρω ισχυρισμός του Εναγομένου ότι η χρηματική αποτίμηση των ζημιών της επίδικης κατοικίας είναι κατά πολύ μικρότερες από αυτές που αξιώνει η Ενάγουσα. ΜΕ1 κατέθεσε ο Ιωάννης Ιωαννίδης, σύζυγος της Ενάγουσας και γνώστης των γεγονότων. Κατέθεσε Γραπτή Δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασής του, στην οποία λέγει μεταξύ άλλων και τα εξής: «Η Ενάγουσα είναι ιδιοκτήτρια οικοδομής που βρίσκεται εντός του τεμαχίου XXXXX επί XXXXX, Φ/Σχ. 21/38.4.3, Τμήμα 27, με αριθμό εγγραφής ακινήτου XXXXX, στην Ενορία Αράπ Αχμέτ του Δήμου Λευκωσίας, στην Επαρχία Λευκωσίας. Η οικοδομή βρίσκεται στην οδό XXXXX 3 και όχι 1 όπως εκ παραδρομής αναφέρεται στην παράγραφο 1 της Έκθεσης Απαίτησης αν και τα εκεί κτηματολογικά της στοιχεία είναι ορθά. Η οδός XXXXX βρίσκεται στη Λευκωσία κοντά στη νεκρή ζώνη και κοντά στην Αγγλική πρεσβεία. Η περιοχή ήταν πριν από το 1974 κατοικημένη περιοχή και υπήρχαν εκεί μεγάλος αριθμός κατοικιών. Δίπλα από την επίδικη οικοδομή υπήρχε έτερη κατοικία επί της ιδίας οδού που ανήκει και αυτή στην Ενάγουσα. Την οποία ονόμασε «γειτνιάζουσα οικοδομή», ορολογία που χρησιμοποιείται για την ίδια οικοδομή στην Υπεράσπιση της Εναγόμενης. Μετά τον πόλεμο η περιοχή ερημώθηκε. Τον έλεγχο στην περιοχή είχε η Εθνική Φρουρά προφανώς για λόγους αμυντικούς και κατά το πρώτο διάστημα δεν επιτρεπόταν καθόλου η είσοδος σε πολίτες. Μέχρι σήμερα υπάρχει οδόφραγμα με αστυνομικό έλεγχο και δεν επιτρέπεται η είσοδος στην περιοχή προσώπων που δεν έχουν κάποια σχέση με την περιοχή ή συγκεκριμένη εργασία. Πριν από τον πόλεμο η επίδικη οικοδομή η οποία περιείχε δύο κατοικίες, η μία από τις κατοικίες ήταν ενοικιασμένη σε Αγγλίδα υπήκοο και η άλλη κατεχόταν από τους γονείς της Ενάγουσας. Οι ένοικοι βεβαίως έφυγαν μέσα στον πόλεμο, όπως και οι λοιποί κάτοικοι της περιοχής, λόγω του κινδύνου και της ανασφάλειας καθώς τα τουρκικά κατοχικά στρατεύματα ήσαν πολύ κοντά στην περιοχή. Σε κάποιο χρονικό σημείο το 1974 η επίδικη οικοδομή περιήλθε υπό τον έλεγχο της Εθνικής Φρουράς ή χρησιμοποιείτο από στελέχη ή και στρατιώτες της Εθνικής Φρουράς. Τo ίδιο συνέβη και με τη γειτνιάζουσα οικοδομή για την οποία η Εναγόμενη κατά τον Ιούλιο του 1985 αποφάσισε μονομερώς να καταβάλει ως ενοίκιο και ή αποζημίωση, όπως η ίδια το περιγράφει, το ποσό των ΛΚ28,00 σεντς το μήνα από την ημερομηνία κατοχής της γειτνιάζουσας οικοδομής, δηλαδή από τις 20 Ιουλίου
- Σχετική είναι η επιστολή που εστάλη από το Υπουργείο Άμυνας προς την Ενάγουσα ημερομηνίας 11/7/
- Στη γειτνιάζουσα οικοδομή υπάρχει μέχρι σήμερα φυλάκιο της Εθνικής Φρουράς. Με επιστολή ημερομηνίας 15/10/2008 των δικηγόρων της η Ενάγουσα έθεσε το θέμα της επίδικης οικοδομής και ζήτησε την επιστροφή της οικοδομής στην Ενάγουσα και την καταβολή αποζημίωσης για τη χρήση της. Όπως αναφέρεται στην επιστολή η οικοδομή ήταν απαραίτητη για την Ενάγουσα για σκοπούς βιοπορισμού. Η επίδικη οικοδομή μπορούσε πλέον να εκμισθωθεί σε τρίτα πρόσωπα και μάλιστα ιδιαίτερο ενδιαφέρον υπήρχε από ξένους και ιδιαίτερα Άγγλους λόγω της Αγγλικής πρεσβείας από το τέλος της δεκαετίας του
- Επίσης η Εναγόμενη, όλα αυτά τα χρόνια, είχε και έχει τη δυνατότητα να προβεί σε εναλλακτικές διευθετήσεις προκειμένου να καλύψει τις στεγαστικές ανάγκες των στελεχών της Εθνικής Φρουράς μια και φαινόταν ότι οι οικοδομές χρησιμοποιούνταν κατά βάση ως κοιτώνας. Επειδή η Εναγόμενη δεν επανήλθε επί του θέματος η Ενάγουσα ξανά, μέσω των δικηγόρων της, αποτάθηκε γραπτώς στην Εναγόμενη ζητώντας εκ νέου την αποδέσμευση των οικοδομών αυτών με επιστολή ημερομηνίας 29/12/
- Η Εναγόμενη τελικά απάντησε με επιστολή που φέρει ημερομηνία 27/2/2008 αντί να ήταν 27/2/2009 καθότι απαντά στις επιστολές που εστάλησαν εκ μέρους της Ενάγουσας και οι οποίες φέρουν ημερομηνίες 15/10/2008 και 29/12/
- Σε αυτή την επιστολή δηλώνεται ότι η γειτνιάζουσα οικοδομή είναι ακόμη αναγκαία για αμυντικούς σκοπούς καθότι υπάρχει εκεί το φυλάκιο αλλά αναφέρεται ότι σε ό,τι αφορά την επίδικη οικοδομή αυτή «δεν είναι πλέον αναγκαία στην Εθνική Φρουρά και αποδεσμεύεται»'. Κατά τον Ιανουάριο 2010 η Εναγόμενη απηύθυνε επιστολή ημερομηνίας 8/1/2010 στους δικηγόρους της Ενάγουσας όπου για πρώτη φορά αναφέρεται ότι για την επίδικη οικοδομή δεν έγινε χρήση από την Εθνική Φρουρά και ότι οι ζημιές που παρουσιάζονταν στην επίδικη οικοδομή οφείλονταν, κατά την εκτίμηση του Υπουργείου Άμυνας, «στην πολύχρονη εγκατάλειψη, μη συντήρηση, έκθεση της στις καιρικές συνθήκες ή και από ζημιές που έγιναν από τρίτους, όχι όμως από την Εθνική Φρουρά» όπως αναφέρεται στην επιστολή. Αφενός οι ζημιές που υπήρχαν στην επίδικη οικοδομή ήταν σαφώς ανθρώπινης προέλευσης (οικοδομικά υλικά που είχαν αφαιρεθεί, έπιπλα που είχαν αφαιρεθεί, γραφή συνθημάτων στους τοίχους, χρήση μερών της οικοδομής ως χώρος για γεύμα, αφόδευση κλπ). Αφετέρου στην περιοχή δεν υπήρχε πρόσβαση από τρίτους, πολίτες, αφού μέχρι και σήμερα υπάρχει οδόφραγμα και απαγορεύεται η πρόσβαση τρίτων στην περιοχή η οποία θεωρείται νευραλγική αμυντικά. Μόνο η Εθνική Φρουρά έχει την άνεση να κινείται στην περιοχή και στο χώρο της επίδικης οικοδομής. Είναι ενδεικτικό ότι τα συνθήματα στους τοίχους της επίδικης οικοδομής έχουν σχέση με την Εθνική Φρουρά. Το Υπουργείο Άμυνας εμμένει στη θέση του ότι οι ζημιές δεν προκλήθηκαν από την Εθνική Φρουρά και ότι η επίδικη οικοδομή δεν χρησιμοποιήθηκε ποτέ από την Εθνική Φρουρά παρά την ύπαρξη των σχετικών ενδείξεων. Παρόλα αυτά το Υπουργείο Άμυνας δήλωσε προθυμία να εξετάσει εκ νέου το θέμα με επιτόπια εξέταση που ορίστηκε για τις 3/6/2010 ορίζοντας και τα άτομα που θα παραστούν εκ μέρους του Υπουργείου Άμυνας. Μετά και από την τελευταία επιτόπια εξέταση στην οποία παρευρέθηκαν τόσο αυτός όσο και η Ενάγουσα, το Υπουργείο Άμυνας μετέβαλε την αρχική του θέση και προσφέρθηκε να καταβάλει κάποιο ποσόν. Η Ενάγουσα ζήτησε από την εταιρεία Ρ. HADJIPIERIS FIXICO LTD (στη συνέχεια FIXICO) να συντάξει αναλυτική κατάσταση των επιδιορθώσεων που πρέπει να γίνουν στην επίδικη οικοδομή. Αυτή η αναλυτική κατάσταση η οποία κατέληγε σε ένα ποσόν ευρώ 281.780 απεστάλη με επεξηγηματική επιστολή ημερομηνίας 20/2/2012 προς τον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Άμυνας. Στη συνέχεια η Εναγόμενη, δια του Υπουργείου Άμυνας και δη των λειτουργών της Τεχνικής Υπηρεσίας του Υπουργείου, προχώρησε στην διαμόρφωση δικής της έκθεσης ως προς το ποσόν που χρειάζεται για επιδιόρθωση της επίδικης οικοδομής το οποίο καθορίστηκε στο ποσόν των ευρώ 160.260 μη περιλαμβανομένου ΦΠΑ. Αυτό το ποσόν προσεφέρθη στην Ενάγουσα από την Εναγόμενη και ζητήθηκε από τους δικηγόρους της Ενάγουσας να ενημερώσει το Υπουργείο κατά πόσον το ποσόν γίνεται αποδεκτό ζητώντας και συμπλήρωση σχετικού εντύπου. Με επιστολή ημερομηνίας 07/02/2013 δηλώνεται ευθαρσώς ότι η προσφορά του ποσού των ευρώ 160.260 παραμένει ισχύουσα και ανοιχτή προς την Ενάγουσα. Ενώ υπήρχε πλέον συμφωνία επί της αρχής ότι η κατάσταση της επίδικης οικοδομής ήταν αποτέλεσμα 'επηρεασμού' από την Εθνική Φρουρά εντούτοις η Ενάγουσα δεν ήταν πρόθυμη να δεχθεί τέτοια χαμηλή προσφορά με δεδομένη την κατάσταση της επίδικης οικοδομής και του κόστους αποκατάστασης. Σε συνάντηση τελικά που έγινε στις 24/10/2013 στο γραφείο του Γενικού Διευθυντή με παρόντες λειτουργούς που γνώριζαν το θέμα, η πρόταση του Υπουργείου Άμυνας αναδιαμορφώθηκε στο ποσόν των ευρώ 190.000 πλέον ΦΠΑ. Αυτός ως σύζυγος και εκπρόσωπος της Ενάγουσας δήλωσε επί τόπου ότι αποδέχεται εκ μέρους της Ενάγουσας. Είχε οδηγίες από την Ενάγουσα να προχωρήσει σε αποδοχή τέτοιας αναθεωρημένης βελτιωμένης πρότασης από πλευράς του Υπουργείου. Το Υπουργείο Άμυνας υπαναχώρησε από τη συμφωνία μεταξύ Ενάγουσας και Εναγόμενης και ανέφερε ότι έχει ζητήσει συμβουλή από τον Γενικό Εισαγγελέα κατά πόσον προκύπτει ευθύνη του Υπουργείου Άμυνας και αν μπορεί το Υπουργείο Άμυνας να έλθει σε διακανονισμό. Αυτή η επιστολή του Υπουργείου Άμυνας ήταν κεραυνός εν αιθρία εφόσον ήδη το Υπουργείο είχε καταθέσει δεσμευτική πρόταση για τον ποσόν των ευρώ 190.000 πλέον ΦΠΑ και το ποσόν αυτό είχε γίνει ανεπιστρεπτί αποδεκτό από την Ενάγουσα διαμορφώνοντας μια δεσμευτική συμφωνία. Η Ενάγουσα προχώρησε στην καταχώριση της παρούσας αγωγής. Πριν από αυτό και πιο συγκεκριμένα τον Δεκέμβριο 2014 ήλθε σε συμφωνία με τον εργολάβο XXXXX Σάββα ώστε να γίνει μια πρόχειρη επισκευή στη στέγη της επίδικης οικοδομής για να μην καταστρέφεται από τις βροχές περαιτέρω η επίδικη οικοδομή. Δυστυχώς λόγω οικονομικής στενότητας η Ενάγουσα δεν είχε τη δυνατότητα να προβεί σε περισσότερες επιδιορθώσεις. Παρά το γεγονός ότι τα έξοδα αποκατάστασης της επίδικης οικοδομής ανέρχονται σε αρκετά περισσότερα από το συμφωνηθέν ποσόν των ευρώ 190.000 πλέον ΦΠΑ η Ενάγουσα εμμένει στην τήρηση της συμφωνίας από πλευράς της Εναγόμενης και μόνο αν για οποιοδήποτε λόγο κρίνει το δικαστήριο ότι θα αγνοήσει τη συμφωνία τότε μόνο ζητείται από το δικαστήριο να επιδικάσει υπέρ της Ενάγουσας τα ποσά αποκατάστασης που προβλέπονται στην έκθεση FIXICO. Είπε ακόμα, στην κυρίως εξέτασή του, ότι έγινε πρόταση από τους Στυλιανίδη και Αδάμου ότι έπρεπε να δεχθεί το ποσό των €30.000 επιπλέον, από την αρχική πρόταση (€160.000) παρόλο που ήταν μικρότερο από την πραγματική ζημιά. Αποδέχθηκε το ποσό αυτό (σύνολο €190.000), εκ μέρους της συζύγου του και είπε ευχαριστώ. Ανέμενε ότι θα του εστέλλετο γραπτώς». Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας είπε μεταξύ άλλων και τα εξής: «Είναι δύο κατοικίες και οι δύο ανήκουν στη σύζυγό του. Και οι δύο έχουν ισόγειο και ανώγειο. Είναι δύο ξεχωριστά σπίτια. Και για τις δύο υπάρχει αίτημα για αποζημιώσεις. Στην πρώτη κατοικία έχει και συμφωνία, η οποία στάλθηκε από το Υπουργείο Άμυνας προς τη σύζυγό του, στην οποία λέει ότι θα φέρουν την κατοικία στην προτεραία κατάσταση. Για την άλλη κατοικία δεν υπήρχε η ίδια αντιμετώπιση. Η δεύτερη κατοικία ήτο ακόμα υπό τον έλεγχο των Ηνωμένων Εθνών και για αυτόν τον λόγο δεν κατέστη δυνατόν ή μάλλον δεν θεωρήθηκε αναγκαίο να υπάρξει παρόμοια συμφωνία. Υπήρχε σύμβαση μίσθωσης, η οποία αφορούσε την οικία στη Διομήδους
- Ήταν η κατοικία που βρισκόταν τότε στον έλεγχο της Εθνικής Φρουράς και χρησιμοποιείτο. Όλα τα δωμάτια έχουν σημάδια ότι έτυχαν κάποιας χρήσης. Για τη δεύτερη κατοικία που είναι και η κατοικία για την οποία ζητείται να επιδιορθωθεί δεν καταβάλλετο οποιοδήποτε ενοίκιο. Στην επίδικη περιοχή δεν μπορεί κόσμος να εισέλθει. Είναι κατόπιν άδειας. Ακόμα και η σύζυγός του και αυτός όταν ήθελαν να επισκεφθούν μετά το '74 για να έχουν ιδίοις όμμασι γνώση για το τι γίνεται με το σπίτι, ζητήσαν άδεια για να έχουν κατά καιρούς επισκέψεις στη Διομήδους
- Πίστευε ότι εκείνες οι κατοικίες, και οι δύο κατοικίες, θα μπορούσαν να επιστραφούν για τη χρήση και οποιανδήποτε χρήση έκρινε η σύζυγός του ότι έπρεπε να κάνουν, διότι η Εθνική Φρουρά τη μεν μία τη χρησιμοποιούσε ως κοιτώνα, τη δε δεύτερη τη χρησιμοποιούσαν με κάποιον τρόπο που δεν μπορεί να κρίνει ποιος ήταν ο τρόπος. Υπήρχαν όλες οι ενδείξεις ότι χρησιμοποιείτο. Το Υπουργείο απέστειλε στη σύζυγο του επιστολή που λέει ότι τη μίαν κατοικία σας την επιστρέφουμε. Η δική του προσέγγιση ήταν ότι τα μόνα άτομα τα οποία ήσαν εκεί και μπορούσαν να έχουν πρόσβαση στο σπίτι δεν ήταν ούτε η γυναίκα του ούτε αυτός αλλά τα μέλη της Εθνικής Φρουράς. Δεν είχε πρόσβαση οποιοσδήποτε άλλος. Μέσα στη συμπεριφορά των εθνοφρουρών είναι να προκαλούν ζημιές, είναι να σπάζουν κάτι. Την πρώτη φορά που πήγαν ακόμα το κτήριο για το οποίο μιλούν ήταν κλειστό και είχε ένα σήμα των Ηνωμένων Εθνών με μπλε χρώμα. Όταν πήγαμε μετά ξεκίνησαν και φαίνονταν διάφορα στοιχεία ότι το σπίτι πλέον δεν ήταν κλειστό. Η οικία Διομήδους 3 ήταν στην κατοχή των Ηνωμένων Εθνών από το
- Για μίαν περίοδο ήταν για ένα κομμάτι της περιοχής των Ηνωμένων Εθνών. Τη μία την κρατούσε η Εθνική Φρουρά. Από το '
- Από τότε που έγινε η εισβολή. Αρχικώς η κατοικία φαινόταν να βρίσκεται στην κατοχή, εάν είναι ορθός ο όρος, των Ηνωμένων Εθνών, και μετά όταν τα Ηνωμένα Έθνη την εγκατέλειψαν η Εθνική Φρουρά ή οι εθνοφρουροί χρησιμοποίησαν εκείνην την κατοικία. Η προσφορά των 160.000, δεν απορρίφθηκε. Έγινε αποδεκτή, αλλά συνέχισε διαπραγμάτευση για να αυξηθεί το ποσό, εξού και κατάληξαν αργότερα στη συμφωνία των 190 στο γραφείο του Μαλεκκίδη. Το έντυπο, δεν θυμάται να το έστειλε ποτέ πίσω στο Υπουργείο συμπληρωμένο. Τις 160.000 δεν τις απόρριψε. Ήθελε να συμπληρωθούν. Δεν δέχτηκε να περιοριστούν στις 160.
- Εξού και κατέληξαν σε πιο ψηλό ποσό. Απλούστατα συνέχισε η διαπραγμάτευση για να αυξηθεί το ποσό. Και τα δύο ποσά ήταν αποτέλεσμα από τις μελέτες και έρευνες που έκανε το Υπουργείο Άμυνας. Το ποσό που ζήτησε ήταν το ποσό που είχε γίνει από τον Χατζηπιερή, περίπου 280.
- Συνέχισε τη διαπραγμάτευση με λειτουργούς του Υπουργείου Άμυνας για να αυξήσουν το ποσό. Ουδέποτε τις απέρριψε. Το ποσό των 190.000 ευρώ ήταν εισήγηση ήρθε από τους λειτουργούς του Υπουργείου Άμυνας και ήταν να αυξηθεί το ποσό κατά 30.000 και να γίνει 190.
- Ανέμενε ότι σε μία λογική χρονική περίοδο που θα ακολουθούσε θα έπαιρνε επιστολή για το ποσό αυτό. Δεν είχε συμφωνηθεί ημερομηνία καταβολής. Στο τεκμήριο 26 η συναίνεση ως προς το κόστος. Συμφώνησαν να δεχτεί τις 190.000 διότι με αυτόν τον τρόπο ικανοποιείτο το κριτήριο του κόστους. Κανένα ποσό δεν ήταν πρότασή του προς το Υπουργείο για να βρεθεί μία συμβιβαστική λύση. Ήταν πάντοτε ποσά που πρότεινε το Υπουργείο για να καταλήξουν κάπου και κατέληξαν στις 190.
- Στο Τεκμήριο 12 δεν έδωσε αυτά τα στοιχεία. Οι ζημιές που προκλήθηκαν όπως είπαν οι σύμβουλοι που είχαν δει την κατοικία, τις θεώρησαν ότι ήταν ανθρωπογενείς. ΜΕ2, κατέθεσε ο XXXXX Χατζηπιερή, ο οποίος είπε στη μαρτυρία του ότι έχει σπουδάσει πολιτικός μηχανικός και εξασκεί το επάγγελμα από το
- Ασχολείται με επιδιορθώσεις παλαιών κτηρίων. Το τεκμήριο είναι έγγραφο της εταιρείας του που συντάχθηκε από αυτόν. Κατέγραψαν τις ζημιές που είχε το κτήριο και κοστολογήσαν τον τρόπο για να επιδιορθωθούν. Αναλυτικά. Οι φωτογραφίες απεικονίζουν το κτήριο που είχε μετρήσει στον Άγιο Παύλο. Κατ' αρχήν η έκθεση του είναι προσφορά και είναι αναλυτική προσφορά η οποία περιγράφει όλες τις ζημιές και τις αντίστοιχες επιδιορθώσεις και το αντίστοιχο κόστος. Δηλαδή το σπίτι ήταν σε κακή κατάσταση, η στέγη ήθελε εξολοκλήρου αλλαγή, οι σουβάδες είχαν υγρασία, ήταν αποσαθρωμένοι. Τα πατώματα ήταν κατεστραμμένα. Υπήρχαν επίσης πολλές οξειδώσεις, ρωγμές πάνω στις κολόνες, στις δοκούς. Γενικά ήταν σε μίαν πολύ κακή κατάσταση. Είναι ξύλινο πάτωμα, το οποίο λείπει κιόλας, ένα μεγάλο του μέρος λείπει. Κάποιος το αφαίρεσε. Από τη στέγη του σπιτιού, λείπουν πολλά κεραμίδια και είναι ίσως και η βασική αιτία που δημιουργήθηκαν και οι υγρασίες στο σπίτι. Δεν είναι φυσική φθορά. Πρέπει να γίνει ανεμοστρόβιλος ή σεισμός για να γίνει αυτό το πράγμα. Στις φωτογραφίες, που αφορούν τη στέγη, είχε δει τη στέγη με κεραμίδια, ενώ οι φωτογραφίες είναι χωρίς κεραμίδια. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας είπε ότι η προσφορά αυτή συντάχθηκε προσωπικά από αυτόν. Δεν θυμάται, αλλά νομίζει είχε πάει μόνος του τελείως. Η οικία ήταν μέσα στη νεκρή ζώνη, ήταν εγκαταλελειμμένη περιοχή, διότι υπήρχαν σημάδια από βαρέλια που είχαν από εθνοφρουρούς, από Εθνική Φρουρά ας πούμε, του δημιουργήθηκε η αίσθηση ότι ήταν νεκρή ζώνη. Δεν τον σταμάτησε κανένας κατά την προσέλευση του, μετάβαση του στο επίδικο ακίνητο. Εισήλθε μέσα στην οικία από την κύρια είσοδο. Ήταν ισόγειος και ανώγειος. Το Τεκμήριο 8 το σύνταξε για την ισόγειο, για την ανώγειο και για τη στέγη. Για όλο το κτίριο, δεν ήξερε το ιδιοκτησιακό καθεστώς της πάνω ή της κάτω, έβλεπε ένα κτίριο το οποίο ήταν σε μια κακή κατάσταση και έκαμε μια προσφορά για όλο το κτίριο. Δεν τον απασχολούσε αν ήταν μια ή δύο οικίες, αυτός το έβλεπε σαν ένα κτίριο και έβλεπε και κατέγραφε τις ζημιές του κτιρίου. Δεν περιέπεσε στην αντίληψη του ότι ήταν δύο οικίες. Δεν μπορεί να απαντήσει κατά πόσον κάποιες ζημιές μπορούσαν να γίνουν και από τις εχθροπραξίες του
- Όσον αφορά στη ζημιά της στέγης, δεν ήταν από φυσικά αίτια, εκτός αν τα φυσικά αίτια ήταν ανεμοστρόβιλος. Οι σοβάδες έπρεπε να αφαιρεθούν, ήταν σε μεγάλη έκταση σαθροί, αποσαθρωμένοι. Κυρίως λόγω υγρασιών. Η αποσάθρωση είναι φυσική φθορά, προέρχεται από την υγρασία. Το ότι έλειπαν πατώματα ήταν καθαρά από ανθρώπινη επέμβαση. Έλειπαν τα πατώματα τα ξύλινα, δεν ήταν λόγω φυσικής φθοράς. Δεν θυμάται σε ποια δωμάτια έλειπαν τα πατώματα. Η οξείδωση οπλισμού επέρχεται συνεπεία της παρόδου του χρόνου και από την έλλειψη συντήρησης γενικά του κτηρίου. Οι αποσαθρώσεις που συνέβησαν στο εσωτερικό του σπιτιού προήλθαν από το ότι μπήκαν νερά της βροχής μέσα στο σπίτι. ΜΕ3 κατέθεσε ο XXXXX Χατζηδημητρίου ο οποίος είπε ότι φωτογράφησε την κατοικία το 2013 και 2014 για σκοπούς προσφοροδότησης, ανακατασκευής, συντήρησης του κτηρίου. Κατέθεσε δε τις φωτογραφίες ως Τεκμήριο
- Ο μάρτυρας είπε ότι οι ζημιές πάνω στη μωσαϊκή κατασκευή πιθανώς να έγιναν από στρατιώτες και αυτό επειδή του το είπε ο ιδιοκτήτης ότι το κτήριο χρησιμοποιείτο από στρατιώτες. Είπε ότι δεν είδε στρατιώτες να κάνουν φθορές. Τα Ηνωμένα έθνη τους είπαν να τους ειδοποιούν όταν θα κάνουν εργασίες με βαριά αντικείμενα και θορυβώδη. Είπε ότι υπήρχε εκεί φρουρά που τους σταματούσε στην αρχή για έλεγχο. Μετά δεν τους σταματούσε διότι τους έμαθαν. Δεν καθόρισε τι φρουρά ήταν. ΜΥ1 κατέθεσε ο XXXXX Κυπριδήμος. Κατέθεσε Γραπτή Δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασής του, στην οποία είπε μεταξύ άλλων και τα εξής: «Είναι απόφοιτος του Ανώτερου Τεχνολογικού Ινστιτούτου ως Τεχνικός Πολιτικός Μηχανικός και του Πανεπιστημίου Κεντρικής Αγγλίας στο Birmingham ως Επιμετρητής Ποσοτήτων
(1993). Από το 1996 είναι Εγκεκριμένος Επιμετρητής Ποσοτήτων (Chartered Quantity Surveyor), εγγεγραμμένος στο Επιστημονικό και Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου. Από το 2001-2016 εργαζόταν στο Υπουργείο Άμυνας ως επιμετρητής ποσοτήτων με σύμβαση μίσθωσης υπηρεσιών-αυτοεργοδοτούμενος. Πέραν της εργοδότησής του στην Τεχνική Υπηρεσία του Υπουργείου Άμυνας, από το 2010 είναι Διευθυντής της Εταιρείας C. Kypridemos QS Consultants Ltd. Κατά τη διάρκεια της εργοδότησής του το 2012 του ζητήθηκε μεταξύ άλλων όπως εκτιμήσει την «Προσφορά για αποκατάσταση-επιδιόρθωση της οικίας της Ενάγουσας στον Άγιο Παύλο», ημερομηνίας 16/01/2012 της εταιρείας Fixico Llimited. Εκείνη τη χρονική περίοδο είχε κληθεί από το Υπουργείο Άμυνας να εκτιμήσει διάφορες τέτοιες απαιτήσεις από πολίτες των οποίων οι οικίες τους βρίσκονται παρά τη «νεκρή» ζώνη στην περιοχή Καϊμακλίου-Ομορφίτας. Επισκέφθηκε τη συγκεκριμένη κατοικία κατ' επανάληψη σε ώρες εργασίας. Οι επιτόπιες επισκέψεις γίνονταν με τον XXXXX Χρυσάνθου-Αρχιτέκτονα και τον XXXXX Χαραλαμπίδη-Πολιτικό Μηχανικό ως Προϊστάμενος της Τεχνικής Υπηρεσίας. Ο σκοπός των επισκέψεων ήταν για να αξιολογήσουν ιδίοις όμμασι το Τεκμήριο
- Μετέβησαν ελεύθερα στην επίδικη οικία χωρίς να τους σταματήσει οποιοσδήποτε. Επίδικη οικία είναι η κατοικία η οποία βρίσκεται εντός του τεμαχίου με αριθμό XXXXX και επί XXXXX, Φ/Σχ. 21/38.4.3, Τμήμα 27, ενορία Αράπ Αχμέτ, Δήμος Λευκωσίας, Οδός XXXXX αρ.
- Για σκοπούς αξιολόγησης της απαίτησης έλαβαν υπόψη την έκταση των ζημιών και τις τιμές αγοράς προς τιμολόγηση για παρόμοιας φύσης εργασίες. Αρκετές από τις τιμολογήσεις του Απαιτητή έγιναν αποδεκτές ως υποβλήθηκαν αναγνωρίζοντας τη δυσκολία εκτέλεσης τέτοιων εργασιών. Τροποποιήθηκαν τιμές μονάδας μόνο όσων τιμών κρίθηκαν εξωπραγματικές με τις τρέχουσες τιμές μονάδας κατά τη χρονική περίοδο αξιολόγησης της απαίτησης της Εναγούσης. Τα ποσά προνοίας για νέες θύρες, νέα παράθυρα και εντοιχισμένα ερμάρια δεν τροποποιήθηκαν αν και δεν είναι ακριβής εκτίμηση των ποσών που τελικά θα δαπανηθούν για τις εργασίες αυτές. Μειώθηκε μόνο το ποσό για τις Ηλεκτρομηχανολογικές Εργασίες το οποίο κρίνεται υπερβολικό για τις εγκαταστάσεις που υπήρχαν στην υφιστάμενη κατοικία. Το ποσό για τις Οικοδομικές Εργασίες σε σχέση με τις υπεργολαβίες, €5.000 παρέμεινε αναλλοίωτο. Το ποσό του 10% για Απρόβλεπτα στο σύνολο της εκτίμησης που περιλαμβάνεται στην απαίτηση της Εναγούσης δεν έγινε αποδεκτό διότι εξετάζοντας σφαιρικά την απαίτηση, έχουν ήδη περιλάβει αρκετά ποσά χωρίς σημαντικές τροποποιήσεις λόγω της κατάστασης της κατοικίας κατά τη χρονική περίοδο ετοιμασίας της αξιολόγησης της απαίτησης». Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας είπε, μεταξύ άλλων, και τα εξής: Θεωρεί ότι το Τεκμήριο 12, είναι πιο εμπεριστατωμένο. Τα είδη υγιεινής μπορούν να περιληφθούν στα ηλεκτρομηχανολογικά, γιατί έχουν σχέση με τις ηλεκτρικές, υδραυλικές, μηχανολογικές εγκαταστάσεις. Το κτίριο έχει υποστεί φυσικές φθορές και κάποιες φθορές από τρίτους. Στη φωτογραφία 13 τα βγαλμένα πλακάκια, πιθανότατα να είναι που φυσική φθορά, διότι το κτίριο χτίστηκε, δεν ξέρει πότε, αλλά σίγουρα που το 1974 ως το 2012, ήταν σχεδόν 40 χρόνια. Όταν είναι εκτεθειμένο, οι γόμμες δεν διαρκούν θεωρεί τόσο πολύ χρόνο, δεν αποκλείει να έγινε τζιαί κάτι άλλο, αλλά δεν μπορεί να το ξέρει. Δεν αποκλείεται να έγιναν και βανδαλισμοί. Το φυλάκιο είναι ακριβώς δίπλα, 30-40 μέτρα από το σπίτι. Εξωτερικά, δεν έχει σημαντικές φθορές το κτίριο, στους τοίχους, θέλει ένα μπογιάτισμα, ένα φρεσκάρισμα. Το ίδιο και μέσα, εσωτερικά. Δεν θα χρειαστούν καθόλου σκαλωσιές εσωτερικά. Με την νεροβολή θα καθαρίσει αρκετά το σπριτς και δεν θα χρειαστεί επιπρόσθετο. ΜΥ2 κατέθεσε ο XXXXX Μαληκκίδης. Κατέθεσε Γραπτή Δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασής του στην οποία αναφέρει μεταξύ άλλων και τα εξής: «Υπηρέτησε ως Γενικός Διευθυντής στο Υπουργείο Άμυνας από τις 15/11/2010 μέχρι τις 11/04/
- Τον Οκτώβριο του 2013, ζητήθηκε τηλεφωνικά να έχει συνάντηση μαζί του ο XXXXX Ιωαννίδης για να «ενημερώσει το νέο Γενικό Διευθυντή» για το πρόβλημα που αντιμετώπιζε με το Υπουργείο Άμυνας, για το οποίο δεν είχε ασχοληθεί προηγουμένως κατά την παρουσία του στο Υπουργείο Άμυνας. Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στις 24/10/2013 στο Γραφείο του στην παρουσία αρμοδίων λειτουργών που ασχολούνται με θέματα Έργων στην Εθνική Φρουρά. Ο Ιωαννίδης κατά τη συνάντηση αναφέρθηκε στο αίτημα της συζύγου του που έγινε από το 2008 για αποζημίωση από το Υπουργείο Άμυνας, για οικία που ήταν ιδιοκτησία της στην Πράσινη Γραμμή, που κατείχετο, όπως ανέφερε, από την Εθνική Φρουρά και η οποία προκάλεσε ζημιές στην οικοδομή. Έκανε μια ιστορική αναδρομή για τις διάφορες φάσεις που πέρασε το θέμα και αναφέρθηκε σε πρόταση που του έγινε από το Υπουργείο Άμυνας για αποζημίωση για το ποσό των €160.260, την οποία όμως, όπως ανέφερε, δεν την αποδέχτηκαν γιατί τη θεωρούσαν μικρή και ζητούσαν όπως τους δοθεί υψηλότερο ποσό ως αποζημίωση. Κατά τη συνάντηση ανέφερε στον Ιωαννίδη ότι θα εξέταζε χωρίς καθυστέρηση το χρονίζον θέμα μέσα από τους φακέλους για να ενημερωθεί πλήρως για τα πραγματικά γεγονότα και δεδομένα και θα τον ενημέρωνε. Η συνάντηση με το σύζυγο της Ενάγουσας ήταν ενημερωτικής φύσεως και σε καμία περίπτωση δεν προγραμματίστηκε συνάντηση για να γίνουν διαπραγματεύσεις για το ύψος της αποζημίωσης. Το περιεχόμενο της συνάντησης φαίνεται παρερμηνεύθηκε και στις 11/12/2013 ο δικηγόρος της Ενάγουσας απέστειλε επιστολή ότι αποδέχεται πρόταση του Υπουργείου για €190.000 που δήθεν συμφωνήθηκε με το Υπουργείο Άμυνας στη συνάντηση ημερομηνίας 24/10/
- Το Υπουργείο Άμυνας ουδέποτε έκανε τέτοια συμφωνία και ουδέποτε απηύθηνε σχετική πρόταση για κάτι τέτοιο. Ο ισχυρισμός για συμφωνία δεν ευσταθεί. Προφανώς με την επιστολή έγινε αποδοχή μιας πρότασης για συμφωνία, που δεν έγινε ποτέ. Για σοβαρό θέμα που αφορά πληρωμή χρηματικού ποσού ως αποζημίωση σε ιδιώτες δεν θα μπορούσε να γίνει δέσμευση, πόσο μάλλον συμφωνία σε μια εθιμοτυπική/ενημερωτική συνάντηση χωρίς να εξετασθούν με επιμέλεια όλα τα πραγματικά γεγονότα και δεδομένα, η νομική βάση και να γίνουν σχετικοί τεχνικοί έλεγχοι και οι εσωτερικές διαδικασίες και εγκρίσεις που απαιτούνται για οποιαδήποτε πληρωμή αποζημίωσης. Σε τέτοιες περιπτώσεις γίνεται πρόταση για συμφωνία με τον καθορισμένο τρόπο που προβλέπει γραπτή διαδικασία και υποβολή πρότασης από το Υπουργείο Άμυνας στον αιτητή με την αποστολή για συμπλήρωση των ειδικών εντύπων. Τέτοια πρόταση δεν είχε αποσταλεί. Μετά τη συνάντηση με τον Γ. Ιωαννίδη στις 24/10/2013 εξετάζοντας το θέμα από τους σχετικούς φακέλους διαπίστωσε ότι η περίπτωση της συγκεκριμένης οικίας, δηλαδή της κατοικίας η οποία βρίσκεται εντός του τεμαχίου με αρ. XXXXX και επί XXXXX Φ/Σχ. 21/38.4.3 Τμήμα 27, ενορία Αράπ Αχμέτ, Δήμος Λευκωσίας, Οδός XXXXX αρ.3, για την οποία εζητείτο η αποζημίωση δεν πληρούσε τα καθορισμένα κριτήρια που πρέπει να πληρούνται στις περιπτώσεις για τις οποίες προβλέπεται αποζημίωση με βάση την θεσμοθετημένη στο Υπουργείο Άμυνας πολιτική. Η θεσμοθετημένη πολιτική για το θέμα περιλαμβάνει τα ακόλουθα: Όταν ένας ιδιωτικός χώρος (οικία/τεμάχιο) κρίνεται ότι είναι απαραίτητος για τις ανάγκες της Εθνικής Φρουράς για να χρησιμοποιηθεί ως αμυντικός χώρος, το Υπουργείο Άμυνας προχωρεί στη δέσμευσή του, όπως επίσης σε γραπτή συμφωνία με την ιδιοκτήτη. Στη συμφωνία περιλαμβάνονται τα εξής: (α) Το ποσό του ενοικίου που θα καταβάλλεται από το Υπουργείο Άμυνας για τη δέσμευση/κατοχή του υποστατικού τεμαχίου. (β) Τη δέσμευση του Υπουργείου Άμυνας ότι μετά την αποδέσμευση του υποστατικού από την Εθνική Φρουρά, θα καταβληθεί αποζημίωση για αποκατάσταση των ζημιών που τυχόν προκληθούν από την Εθνική Φρουρά και την επαναφορά του στην προτέρα κατάσταση. Μετά την αποδέσμευση του υποστατικού από την Εθνική Φρουρά, αφού γίνουν οι απαραίτητοι τεχνικοί έλεγχοι και εκτιμήσεις και οι καθορισμένες διοικητικές εγκρίσεις, γίνεται πρόταση γραπτώς στον ιδιοκτήτη του υποστατικού για συγκεκριμένο ποσό αποζημίωσης, με αποστολή ειδικών εντύπων προς συμπλήρωση, μεταξύ των οποίων και Δήλωση ότι δεν θα απαιτήσει από την Κυπριακή Δημοκρατία, οποιαδήποτε άλλη αποζημίωση για το συγκεκριμένο θέμα. Οι αποφάσεις που λαμβάνονται στη Δημόσια Υπηρεσία είναι διοικητικές πράξεις και γίνονται γραπτώς, ακολουθώντας τις νενομισμένες και νομότυπες διαδικασίες βάσει της υφιστάμενης νομοθεσίας διασφαλίζοντας τη νομιμότητα των διοικητικών πράξεων. Κατά την εξέταση των φακέλων διαπίστωσε ότι ουδέποτε πληρωνόταν ενοίκιο για το συγκεκριμένο υποστατικό όπως γίνεται στις περιπτώσεις δέσμευσης. Επίσης διαπίστωσε ότι το Γ.Ε.Ε.Φ., δήλωνε ότι ουδέποτε κατείχε την επίδικη οικία. Ήταν μια ιδιαίτερη περίπτωση οικίας, που ήταν πλησίον οικίας δεσμευμένης από την Εθνική Φρουρά. Διαπίστωσε επίσης διάφορους αντιφατικούς χειρισμούς και παλινδρομήσεις και σύγχυση σε σχέση με την οικοδομή που πράγματι χρησιμοποιείτο από την Εθνική Φρουρά και θεώρησε σωστό να προχωρήσει σε σχετική διαβούλευση με τη Νομική Υπηρεσία. Η Ενάγουσα γνώριζε τη διαδικασία δέσμευσης κατοχής/οικίας, καθότι η οικία της στη Διομήδους 1 ήταν και είναι δεσμευμένη από το Υπουργείο Άμυνας και πληρωνόταν κανονικά ενοίκιο σε μηναία βάση. Η διαδικασία και η συμφωνία για την οικία στη Διομήδους 1 είχε γίνει γραπτώς και με σχετική ανταλλαγή επιστολών, βάσει της καθορισμένης διαδικασίας. Για την επίδικη οικία η Ενάγουσα ουδέποτε συμπλήρωσε το σχετικό έντυπο αποδοχής της προσφοράς για τις €160.000 ούτε το έντυπο ότι δεν θα έχει οποιεσδήποτε απαιτήσεις στο μέλλον. Ουσιαστικά δεν αποδέχθηκε ποτέ την προσφορά που της έγινε γιατί ζητούσε ψηλότερο ποσό αποζημίωσης και κατά συνέπεια δεν συνήφθηκε/υπογράφηκε Συμφωνία. Σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσε να γίνει οποιαδήποτε δέσμευση του Υπουργείου Άμυνας προς τον XXXXX Ιωαννίδη χωρίς να ακολουθηθεί η θεσμοθετημένη διαδικασία και οι εσωτερικές διαδικασίες και εγκρίσεις, που προβλέπουν και την υποβολή Γραπτής πρότασης προς την ίδια την Αιτήτρια ή τους δικηγόρους της». Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας είπε ότι δεν πληρούσε η συγκεκριμένη οικία τα κριτήρια, δηλαδή δεν ενέπιπτε στις κατηγορίες εκείνες που η θεσμοθετημένη πολιτική του Υπουργείου είχε καθορίσει για να αποζημιώνονται οι οικίες μετά την αποδέσμευση τους από την Εθνική Φρουρά, αυτό ακριβώς εννοεί. Υπηρεσιακά γι' αυτό το θέμα ουδέποτε είχε συναντήσει το σύζυγο της Ενάγουσας, ήταν η πρώτη φορά που τον έβλεπε. Ήταν ενημερωτική η συνάντηση, γιατί έγινε με πρωτοβουλία του συζύγου της Ενάγουσας, δεν τον καλέσαν αυτοί στο Υπουργείο να έρθει να συζητήσουν το θέμα, για να το διαπραγματευτούν, ήταν μια συζήτηση, η οποία αφορούσε το ιστορικό του θέματος, για το οποίο πρώτη φορά αυτός λάμβανε γνώση, δεν είχε προηγούμενη γνώση. Εκείνη η συζήτηση, κατέληξε στο να πει ο σύζυγος της Ενάγουσας ότι δεν δεχόταν τις €160.000, γι' αυτό ήταν εκεί και θέλουν ένα μεγαλύτερο, αυξημένο ποσό, το οποίο προσδιορίστηκε ως αίτημα στις €190.000, αυτό έγινε. Στη συγκεκριμένη συνάντηση, στην αντίληψή του δεν γινόταν διαπραγμάτευση, ό,τι άκουε από τον κύριο Ιωαννίδη ήταν πληροφορίες το πώς αντιλαμβανόταν το θέμα και είχα αναφέρει ότι θα τις μελετούσε, θα τις εξέταζε μέσα από τους φακέλους για να του απαντήσει, δεν αντιλήφθηκε σε καμιά στιγμή ότι γινόταν διαπραγμάτευση. Τη συγκεκριμένη επιστολή τεκμήριο 12 έλαβε γνώση μετά που είδε τους φακέλους και δεν είχε γνώση για αυτήν την επιστολή. Όταν στάληκε η συγκεκριμένη επιστολή δεν έτυχε της έγκρισής του. Τον δέχθηκε, όχι για να κάνει διάλογο, διακανονισμό, συζήτηση για συμφωνία, τον δέχθηκε για να ακούσει ποιο ήταν το θέμα του, ό,τι έθετε στο τραπέζι θα πήγαινε μετά να τα μελετούσε μέσα από τους φακέλους, να το συζητούσε με τους λειτουργούς. Τα ευρήματα της εξέτασης της δικιάς του μέσα από τους φακέλους, ήταν ότι η συγκεκριμένη πρόταση δεν ενέπιπτε μέσα στη θεσμοθετημένη πολιτική, δηλαδή δεν ήταν με συμφωνία δεσμευμένο τεμάχιο, άρα υπήρχε μια απόκλιση σοβαρή από τα κριτήρια που ακολουθούνται από την Εθνική Φρουρά και έγινε κακώς, όπως τους είπε και η Νομική Υπηρεσία και επισήμανε ο Γενικός Ελεγκτής, κακώς έγινε και έγινε λανθασμένος χειρισμός και έγινε πρόταση για μια οικία, η οποία δεν συμπεριλαμβανόταν και δεν ενέπιπτε μέσα στη θεσμοθετημένη πολιτική. Στον αριθμό Διομήδους 1 η οικία ήταν δεσμευμένη, η 3 δεν ήταν δεσμευμένη. Κάποιες φορές για τούτη που ζητούσαν αποζημιώσεις εμφανίζετουν ως 1, μα αφού η 1 ήταν η δεσμευμένη. Ακόμα δεν έφτασαν στο στάδιο να δώσουν αποδεσμεύσεις όταν θα την εγκαταλείψουν, υπήρχαν τέτοιου είδους συγχύσεις μέσ' στα έγγραφα, συγχύζετουν το ένα με το άλλο, στις επιστολές, πολλές φορές στις επιστολές που εκάμαν οι λειτουργοί ότι γράφετουν η άλλη αντί η πραγματική, η επίδικη, η
- Η πρώτη αντιμετώπιση του θέματος ήταν απαντήσεις αρνητικές, τους είπαν ότι δεν ενέπιπταν στις θεσμοθετημένες διαδικασίες και δεν θα πληρωθεί. Το κύριο κριτήριο το οποίο δεν πληρείται είναι ότι η θεσμοθετημένη διαδικασία προβλέπει 2 στάδια προηγουμένως, πριν να φτάσουν στο στάδιο να δώσουν αποζημίωση, πρέπει να έχουν ότι αυτό το υποστατικό χρειαζόταν για την Εθνική Φρουρά, το δέσμευσαν με συμφωνία, εκεί γίνεται συμφωνία και πληρώνουν ενοίκιο, σ' αυτό το υποστατικό στη Διομήδους 3 δεν πληρώνεται ενοίκιο, οπόταν εξ ορισμού τεκμαίρεται αυτό το πράγμα μέσα από τους φακέλους, το οποίο έχει δει, δεν υπήρχε το τεκμήριο της κατοχής. Η επιστολή τεκμήριο αφορά το 2008 που δεν ήταν Γενικός Διευθυντής στο Υπουργείο Αμύνης. Αυτή η επιστολή και αυτό το σημείο είναι ένα από τα λάθη που επισημάνθηκαν από τον Γενικό Ελεγκτή και στη Νομική Υπηρεσία ότι έγινε λάθος χειρισμός από τους λειτουργούς, καθότι η οικία εις τη Διομήδους 3 δεν ήταν δεσμευμένη από την Εθνική Φρουρά. Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι προώθησαν τις εκατέρωθεν θέσεις τους με τις γραπτές αγορεύσεις τους. Έχω μελετήσει με προσοχή τα όσα υποστηρίζουν και ειδική αναφορά θα γίνει αν και εφόσον χρειασθεί. Μέσα στα πλαίσια της ζωντανής ατμόσφαιρας της δίκης είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω και ακούσω με προσοχή τους μάρτυρες ενώ κατέθεταν ενόρκως ενώπιόν μου, αξιολογώντας τη μαρτυρία τους με πλήρη πάντα επίγνωση ότι η αξιοπιστία εκτιμάται αυτοτελώς και αποσυναρτημένα επιπέδου απόδειξης με δείχτη το στάδιο από το οποίο ανέκυψε, τη πηγή των γνώσεων τους στο βαθμό που αυτές αφορούσαν τα επίδικα γεγονότα, την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος, τις ευκαιρίες που είχαν για να παρακολουθήσουν τα διαδραματισθέντα, την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα, τη μνήμη και τους λόγους που είχαν να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία κατέθεταν, τη σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεών τους και την ύπαρξη σε αυτές υπερβολών ή ουσιαστικών εγγενών αντιφάσεων. Γιαννή κ.α. ν. Χριστοφόρου
(1995)1 Α.Α.Δ. σελ. 340, Μόδεστος Πίτσιλλος ν. Δημητράκη Ευγενίου
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 691, Ντίνος Μιχαηλίδης Λτδ ν. Δρουσιώτου και άλλων
(1995)1 Α.Α.Δ. σελ. 877. Το Δίκαιο της Απόδειξης
(1994), Τάκη Ηλιάδη, σελ. 24 και 215). Το άρθρο 7 του περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ. 149, προβλέπει τα εξής: «
- Για να µετατραπεί η πρόταση σε υπόσχεση, η αποδοχή πρέπει— (α) να είναι απόλυτη και ανεπιφύλακτη· (β) να εκδηλώθηκε κατά το συνήθη και εύλογο τρόπο, εκτός αν η πρόταση καθορίζει συγχρόνως και τον τρόπο της αποδοχής. Αν η πρόταση καθορίζει τον τρόπο της αποδοχής, και η αποδοχή δεν έγινε σύµφωνα µε τον τρόπο που καθορίστηκε, το πρόσωπο που προτείνει δύναται, εντός εύλογου χρόνου από την κοινοποίηση της αποδοχής σε αυτό, να εµµείνει όπως η πρότασή του γίνει αποδεκτή κατά τον τρόπο που καθορίστηκε και όχι µε άλλο τρόπο· αν όµως δεν εµµείνει, αποδέχεται την αποδοχή». Με την επιστολή του ημερομηνίας 25/09/2012, το Υπουργείο Άμυνας, απέστειλε στους δικηγόρους της Ενάγουσας προσφορά για την κατοικία που βρίσκεται στην οδό XXXXX 1 στη Λευκωσία. Η κατοικία αυτή είναι δεσμευμένη και για την οποία η Δημοκρατία καταβάλλει μηνιαίο ενοίκιο. Ενώ για την επίδικη δεν υπάρχει οποιαδήποτε δέσμευση ούτε καταβάλλεται οποιοδήποτε ποσό ενοικίου. Η επίδικη ευρίσκεται στην οδό XXXXX
- Με την επιστολή αυτή ζητούσε το Υπουργείο όπως η πελάτισσα τους, τους ενημερώσει κατά πόσο αποδέχεται το προαναφερόμενο ποσό, δηλαδή το ποσό των €160.260, αποστέλλοντας τους ταυτόχρονα τα ακόλουθα: (α) Συμπληρωμένο το συνημμένο σ΄ αυτή έντυπο. (β) Βεβαίωση από τραπεζικό/συνεργατικό ίδρυμα ότι διατηρεί το συγκεκριμένο λογαριασμό κοντά της. (γ) Αντίγραφο και των δύο όψεων της πολιτικής της ταυτότητας. (δ) Μια γραπτή δήλωση ότι δεν θα απαιτήσει από την Κυπριακή Δημοκρατία οποιαδήποτε άλλη αποζημίωση για το συγκεκριμένο θέμα. Δεν φαίνεται μέσα από τη μαρτυρία προφορική και γραπτή να έχουν αποσταλεί στο Υπουργείο τα πιο πάνω. Με νέα επιστολή του ημερομηνίας 07/02/2013 τεκμήριο 14, προς τους XXXXX Ιωαννίδη, σύζυγο της Ενάγουσας, ΜΕ1, το Υπουργείο Άμυνας, με θέμα την καταβολή αποζημίωσης για την οικία που βρίσκεται στην οδό XXXXX 1 στη Λευκωσία, που δεν είναι η επίδικη οικία, τους ειδοποιούσε ότι η προσφορά τους εξακολουθεί να ισχύει θα αναμένουν γραπτή απάντηση κατά πόσο υπάρχει αποδοχή ή όχι. Καμιά απάντηση όμως. Το Υπουργείο ανέμενε γραπτή απάντηση όπως και την πρώτη φορά. Το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση Γεωργίου v. Κυπριακών Αερογραμμών Λτδ
(1998)1 ΑΑΔ 1794 είναι σχετικό: «Το κατά πόσο ήταν ορθό να αναζητηθεί και, προπαντός, να δοθεί, εκ των προτέρων, η άποψη του Εφόρου με τον πιο πάνω τρόπο είναι ερώτημα το οποίο δεν επιθυμούμε να σχολιάσουμε. Το βασικό ερώτημα το οποίο καλούμαστε να απαντήσουμε, το οποίο αποτελεί και το αντικείμενο της έφεσης, είναι κατά πόσο το εύρημα του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι οι Εγκύκλιοι της εφεσίβλητης, ιδιαίτερα οι Εγκύκλιοι Τεκμήρια 4, 5, 6 και 7, δεν περιείχαν νομικώς όλα τα αναγκαία στοιχεία της προσφοράς ώστε η αποδοχή της από την εφεσείουσα να οδηγήσει στη σύναψη έγκυρης σύμβασης μεταξύ της και της εφεσίβλητης, με αποτέλεσμα να μην εγείρεται θέμα μη εκπλήρωσης ή παράβασης, άρα και αποζημίωσης, είναι ορθό. Το τι συνιστά προσφορά (offer) ορίζεται στο άρθρο 2
(2)(α) του επισήμου κειμένου του Περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ. 149, ως εξής:- "
(2)Στο Νόμο αυτό, εκτός αν από το κείμενο προκύπτει διαφορετικά, οι ακόλουθες λέξεις και εκφράσεις χρησιμοποιούνται με την ακόλουθη έννοια: (α) πρόσωπο το οποίο δηλώνει σε άλλο τη βούλησή του για πράξη ή αποχή, με σκοπό να εξασφαλίσει τη συγκατάθεση του άλλου στην πράξη αυτή ή αποχή, θεωρείται ότι προβαίνει σε πρόταση. Ο ορισμός αυτός αποδίδει την έννοια της προσφοράς όπως αυτή διαμορφώθηκε από την αγγλική νομολογία. Στον Chitty on Contracts (25th Ed., Vol. 1, para. 12), η προσφορά ορίζεται ως ακολούθως:- "Offer defined. The offer is an expression of willingness to contract made with the intention (actual or apparent) that it shall become binding on the person making it as soon as it is accepted by the person to whom it is addressed. It may be made to an individual or to a specified group of persons or to the world at large. It may be made expressly (by words) or by conduct." Η βασική διάκριση που γίνεται από τη νομολογία είναι μεταξύ προσφοράς (offer) και πρόσκλησης για σύναψη σύμβασης ή πρόσκλησης για διαπραγμάτευση (invitation to treat). Στην πρώτη περίπτωση, με την αποδοχή συνάπτεται έγκυρη σύμβαση (νοουμένου ότι συντρέχουν και τα άλλα αναγκαία στοιχεία της σύμβασης όπως π.χ. πρόθεση νομικής δέσμευσης) ενώ, στη δεύτερη περίπτωση, δεν εγείρεται θέμα αποδοχής, με άμεσο επακόλουθο τη σύναψη σύμβασης, αλλά πρόκειται απλώς για πρόσκληση για σύναψη σύμβασης ή, ανάλογα με την περίπτωση, πρόσκληση για διαπραγμάτευση με το ενδεχόμενο να συναφθεί, σε κάποιο μεταγενέστερο στάδιο, έγκυρη σύμβαση (βλέπε, μεταξύ άλλων, Gibson v. Manchester City Council
(1978)1 W.L.R. p. 520 (C.A.) και
(1979)1 W.L.R. p. 294 (H.L.). Το κατά πόσο υπάρχει πρόταση ή πρόσκληση για σύναψη σύμβασης ή για διαπραγμάτευση είναι θέμα πραγματικό που κρίνεται αντικειμενικά, ανεξάρτητα δηλαδή από τις υποκειμενικές προθέσεις των μερών. Αν δύο πρόσωπα δημιουργούν με τις ενέργειες και την εν γένει συμπεριφορά τους την εντύπωση σε κάποιον ανεξάρτητο τρίτο ότι, με τις επαφές που είχαν, κατέληξαν σε μια άλφα σύμβαση, τότε η σύμβαση θεωρείται ως έγκυρη και δεσμευτική παρά τις τυχόν περί του αντιθέτου πραγματικές προθέσεις του ενός ή του άλλου (objective test of intention or agreement)». Εντοπίζεται από την αρχή ότι δεν είναι δικογραφημένος ισχυρισμός ότι η Ενάγουσα αποδέκτηκε την πιο πάνω προσφορά των €160.
- Ο ΜΕ1 είπε στην αντεξέταση του ότι η προσφορά των €160.000 δεν απορρίφθηκε, έγινε αποδεκτή, αλλά συνέχισε διαπραγμάτευση για να αυξηθεί το ποσό, εξού και κατέληξαν αργότερα, είπε, στη συμφωνία των €190.000 στο γραφείο του Μαληκκίδη. Ο ΜΕ1 όμως διαψεύδεται από την έγγραφη μαρτυρία, το τεκμήριο
- Τους εζητήθη η γραπτή απάντηση στην προφορά, κατά πόσο αποδέχεται η Ενάγουσα ή όχι, επιστολές ημερομηνίας 25/09/2013 και 07/02/2013, αλλά ούτε στη μία υπήρξε απάντηση ούτε στη άλλη. Ανέμενε, λέγει ο ΜΕ1, ότι θα του απαντήσουν γραπτώς για τη δήθεν συμφωνηθείσα αύξηση της προφοράς σε €190.
- Ο ΜΥ2 XXXXX Μαληκκίδης είπε ότι η συνάντηση με το σύζυγο της Ενάγουσας ήταν ενημερωτικής φύσεως και σε καμία περίπτωση προγραμματίστηκε συνάντηση για να γίνουν διαπραγματεύσεις για το ύψος της αποζημίωσης. Το Υπουργείο Άμυνας ουδέποτε έκανε τέτοια συμφωνία για €190.000, είπε, και ουδέποτε απηύθυνε σχετική πρόταση για κάτι τέτοιο. Βρίσκω τη μαρτυρία του ΜΥ2 Μαληκκίδη αληθή. Εάν θα επρότεινε το Υπουργείο αποζημίωση ύψους €190.000, θα έκανε τέτοια πρόταση γραπτώς, όπως για τις €160.000 και θα απαιτούσε απάντηση από την Ενάγουσα γραπτώς και να αποστείλει η Ενάγουσα τα όσα ζητούσε με την επιστολή ημερομηνίας 25/09/
- Ο ΜΕ1 είπε ότι το έντυπο δηλαδή την εξουσιοδότηση για πληρωμές από το FIMAS, δεν θυμάται να το έστειλε ποτέ πίσω στο Υπουργείο συμπληρωμένο. Μα πώς να θυμάται αφού δεν του συμφέρει να δεχθεί κάτι τέτοιο το έστειλε. Επειδή δεν του συμφέρει είπε ότι δεν θυμάται, ενώ για τα υπόλοιπα τα θυμόταν, όπως για τα όσα δήθεν λέχθηκαν στην συνάντηση με τον Μαληκκίδη. Ο ΜΕ1 είχε επιλεκτική μνήμη. Θυμόταν μόνο αυτά που βοηθούσαν στην υπόθεση του και για τα οποία δεν υπήρχε έγγραφη μαρτυρία. Ενώ για την απάντηση στην προσφορά για το ποσό των €160.000 δεν θυμόταν οτιδήποτε. Και ο λόγος ήταν επειδή δεν είχαν απαντήσει και εάν έλεγε κάτι αντίθετο θα ερχόταν σε αντίθεση με την έγγραφη μαρτυρία και ασφαλώς εγνώριζε ότι η μαρτυρία του δεν θα ήταν αληθής και ούτε πιστευτή από το Δικαστήριο. Είναι δικογραφημένος ισχυρισμός ότι η Ενάγουσα αποδέχθηκε την πρόταση της Εναγόμενης για το ποσό των €190.000 πλέον Φ.Π.Α. ως αποζημιώσεις για τις ζημιές που υπέστη η κατοικία της και υπήρξε συμφωνία επί των ανωτέρω. Δεν παρέχονται λεπτομέρειες ως προς το πώς η Ενάγουσα αποδέχθηκε την πρόταση της Εναγομένης αλλά ούτε και λεπτομέρειες για τη συμφωνία αυτή. Ούτε ως προς τον χρόνο και τόπο σύναψης της συμφωνίας. Αξίωση επί συμφωνίας πρέπει να αναφέρει ρητά τους βασικούς όρους της συμφωνίας. Ουδεμία γραπτή πρόταση ή αποδοχή έχει παρουσιαστεί στο Δικαστήριο. Επίσης εάν η οποιαδήποτε συμφωνία ή αποδοχή έγινε από αντιπρόσωπο και όχι από την Ενάγουσα ή εκ μέρους της, θα έπρεπε να δικογραφηθεί. Στην απόφαση Αβραάμ v. Investylia Ltd
(2009)1 B Α.Α.Δ. 892, λέχθηκαν από το Ανώτατο τα ακόλουθα: «Στην προκείμενη υπόθεση αυτό το οποίο ενδιαφέρει είναι η συγκεκριμένη ημερομηνία, ο συγκεκριμένος τόπος και ο συγκεκριμένος τρόπος σύναψης της επίδικης συμφωνίας, της οποίας ουσιώδης όρος ήταν η εισαγωγή των τίτλων της εναγομένης στο Χ.Α.Κ. σε σύντομο χρονικό διάστημα και οπωσδήποτε έως και τις 31.12.00. Επιπλέον, ενδιαφέρει ο συγκεκριμένος αντιπρόσωπος της εναγομένης, ο οποίος συνεβλήθηκε με την ενάγουσα εξ ονόματός της. Τα ουσιώδη αυτά γεγονότα ούτε αποδεικνύονται και ούτε συμπεριλαμβάνονται στα γεγονότα τα οποία οι δύο πλευρές εδήλωσαν ως παραδεκτά κατά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας (δείτε το Τεκμήριο Χ). Η ενάγουσα, η οποία θα έπρεπε να ήταν σε θέση να δώσει μαρτυρία για τα γεγονότα αυτά, σε ελάχιστες σχετικές αναφορές προέβη. Και μάλιστα, οι αναφορές της αυτές στερούνται της απαιτούμενης σαφήνειας και ακρίβειας. Αναπόδεικτη παραμένει, ακόμη, και η ζημία της ενάγουσας εφ' όσον καμία μαρτυρία δεν προσεκομίστηκε για την αξία των επίδικων μετοχών κατά το χρόνο της, κατ' ισχυρισμόν, αθέτησης της συμφωνίας εκ μέρους της εναγομένης (Lapertas Fisheries Ltd κ.ά. v. Ζαβρού (ανωτέρω)).» Στην απόφαση Λεωνίδου κ.α. v. Σπυριδάκη
(2012)1Β Α.Α.Δ. 1694 το Δικαστήριο αποφάσισε: «Με όλη την εκτίμηση και προς το σχετικό επιχείρημα της συνηγόρου του εφεσίβλητου, οι πιο πάνω παράγραφοι δεν περιέχουν τα αναγκαία για αξίωση δυνάμει συμφωνίας. Όπως έχει κατ' επανάληψη διατυπωθεί από τη νομολογία, χρειάζεται σαφής προσδιορισμός στη δικογραφία των εκατέρωθεν προβαλλόμενων ισχυρισμών, με αποτέλεσμα να είναι ανεπίτρεπτη η επίλυση ζητημάτων που δεν αποτελούν μέρος της δικογραφίας, (δέστε Latifundia Properties Ltd v. Ψακή κ.ά.
(2003)1 Α.Α.Δ. 670 και τις εκεί αναφερόμενες υποθέσεις). Όπως άλλωστε ορθά υπέδειξε ο κ. Ιωάννου κατά τη συζήτηση της έφεσης αξίωση επί συμφωνίας πρέπει να αναφέρει ρητά και τους βασικούς όρους αυτής, το χρόνο και τόπο της σύναψης της συμφωνίας κλπ, όπως προδιαγράφει η Δ.19 θ.θ. 18, 19 και
- Σχετικά είναι και τα αναφερόμενα στο Annual Practice 1970, σελ. 246-247, παρ. 18/7/8-18/7/9, στα σχόλια του O.18 r.7 των παλαιών Αγγλικών Θεσμών και Odgers' Principles of Pleading and Practice, 21η έκδ. σελ. 161-163». Βρίσκω ότι δεν έγινε οποιαδήποτε πρόταση για αύξηση του ποσού των €160.000 σε €190.000 για αποζημίωση αφού δεν υπήρξε σχετική συμφωνία. Εάν γινόταν τέτοια πρόταση θα ήταν γραπτώς και θα ήταν η ίδια διαδικασία όπως και για τις €160.
- Ανέμενε, είπε ο ΜΕ1, ότι σε μία λογική χρονική περίοδο που θα ακολουθούσε θα έπαιρνε επιστολή για το ποσό αυτό. Δεν πήρε τέτοια επιστολή για τον απλούστατο λόγο ότι δεν έγινε οποιαδήποτε συμφωνία για το ποσό των €190.
- Δεν αυξήθηκε το ποσό των €160.
- Είναι δικογραφημένος ισχυρισμός της Ενάγουσας ότι οι ζημιές και ή καταστροφές που έγιναν στην κατοικία της Ενάγουσας οφείλονται σε ενέργειες και ή παραλείψεις των μελών της Εθνικής Φρουράς και κατ΄ επέκταση στην αδυναμία της Εναγόμενης να διαφυλάξει, προστατέψει, συντηρήσει την περιουσία της Ενάγουσας από τις εν λόγω ζημιές και ή καταστροφές. Είναι φανερό από το περιεχόμενο της Έκθεσης Απαίτησης ότι ο ισχυρισμός αυτός αφορά την οικία για την οποία η Εναγόμενη είχε συμφωνία και κατέβαλλε ενοίκιο. Εν πάση περιπτώσει δεν έχουν δοθεί λεπτομέρειες ποιες από τις ζημιές οφείλονται σε ενέργειες της Εθνικής Φρουράς, ποιες από τις ζημιές οφείλονται σε παραλείψεις των μελών της Εθνικής Φρουράς και ποιες ζημιές οφείλονται στην αδυναμία της Εναγομένης να διαφυλάξει, προστατέψει και συντηρήσει την περιουσία της Ενάγουσας από τις εν λόγω ζημιές και ή καταστροφές. Επίσης οι ίδιες λεπτομέρειες δεν έχουν καταγραφεί στην Έκθεση Απαίτησης όσον αφορά τις καταστροφές. Στην απόφαση Ζερβού κ.α. v. Εμπορικής Τράπεζας της Ελλάδος (Κύπρου) Λτδ
(2012)1Γ Α.Α.Δ. 1999 το Ανώτατο Δικαστήριο ανέφερε τα εξής: «Αποτελεί πάγια νομολογιακή αρχή ότι η διεξαγωγή μιας δίκης περιορίζεται στους δικογραφημένους ισχυρισμούς μέσα από τους οποίους διαμορφώνεται το νομικό πλαίσιο και καθορίζονται τα επίδικα θέματα. Νεοφύτου ν. Γερακιώτη
(2010)1(Α) Α.Α.Δ. 25, Χ"Μάρκου ν. Widehorizon (Capital Market) Ltd
(2010)1(Α) A.A.Δ. 108 και Βαριάνου ν. Βορκά
(2010)1(Γ) Α.Α.Δ. 1541.». Η Εναγομένη, όπως φαίνεται μέσα από τη μαρτυρία, ουδέποτε κατείχε την επίδικη οικία. Για την οικία που κατείχε, υπήρχε συμφωνία και κατέβαλλε μηνιαίο ενοίκιο, ενώ γι΄ αυτήν, δηλαδή την επίδικη όχι. Ο ΜΕ1 είπε ότι η επίδικη κατοικία ήτο ακόμα υπό τον έλεγχο των Ηνωμένων Εθνών και για αυτόν τον λόγο δεν κατέστη δυνατόν ή μάλλον δεν θεωρήθηκε αναγκαίο να υπάρξει παρόμοια συμφωνία. Η κατοικία στη Διομήδους 1 ήταν η κατοικία, είπε που βρισκόταν τότε στον έλεγχο της Εθνικής Φρουράς και χρησιμοποιείτο. Είναι παραδεκτό από τον ΜΕ1 ότι για την επίδικη κατοικία δεν κατεβάλλετο ενοίκιο. Ο ΜΕ1 είπε ότι στην επίδικη περιοχή δεν μπορεί να εισέλθει κόσμος και ότι είναι κατόπιν άδειας που μπαίνει. Ενώ ο ΜΕ2 είπε ότι η οικία ήταν μέσα στη νεκρή ζώνη, ήταν εγκαταλελειμμένη περιοχή, του δημιουργήθηκε η αίσθηση ότι ήταν νεκρή ζώνη. Δεν τον σταμάτησε κανένας κατά την προσέλευση του, μετάβαση του στο επίδικο ακίνητο. Εισήλθε μέσα στην οικία από την κύρια είσοδο. Εκτός του ότι η επίδικη οικία κατείχετο από τα Ηνωμένα Έθνη για άγνωστο χρονικό διάστημα, δεν απεδείχθη από πλευράς Ενάγουσας η κατοχή της από πλευράς Εναγομένης. Ο ΜΕ2 πήγε επιτόπου, έκαμε εκτίμηση και δεν τον εμπόδισε οποιοσδήποτε να εισέλθει στην επίδικη οικία. Δεν υπήρχε συμφωνία ούτε κατεβάλλετο ενοίκιο για την οικία αυτή. Ενώ για την οικία στην Διομήδους 1 η οποία κατείχετο από την Εναγομένη κατεβάλλετο απ΄αυτή ενοίκιο και υπήρχε σχετική συμφωνία. Συνεπώς η Ενάγουσα δεν απέδειξε κατοχή της επίδικης οικίας από μέρους της Εναγομένης. Η Ενάγουσα δεν δικογράφησε εκ προστήσεως ευθύνη της Εναγομένης ούτε λεπτομέρειες αμέλειας ή παράβασης των καθηκόντων των υπαλλήλων της. Ούτε μαρτυρία προσκόμισε για να αποδείξει κάτι τέτοιο. Όσον αφορά το ύψος των αποζημιώσεων που ζητά η Ενάγουσα, €281.780,00 ο ΜΕ2 συνέταξε και υπογράφει το Τεκμήριο 8. Παραδέχθηκε ότι κάποιες φορές είναι από ανθρώπινο χέρι ενώ κάποιες άλλες από φυσική φθορά λόγω της παρόδου του χρόνου. Κάποιες άλλες ήταν συνεπεία των εχθροπραξιών αφού μπόρεσε να ανακαλέσει στη μνήμη του ότι υπήρχαν σφαίρες στους τοίχους. Σε κάποιες περιπτώσεις δεν μπορούσε να διακρίνει αν η φθορά ήταν από ανθρώπινο χέρι. Η δε προσφορά ήταν και για τις δύο οικίες. Άρα ποια ήταν η ζημιά για την επίδικη; Η Ενάγουσα δεν δικογράφησε ως όφειλε τις ζημιές αυτές λεπτομερώς. Οι ειδικές αποζημιώσεις πρέπει να δικογραφούνται. Kayat Trading Limited v. Genzyme Corporation
(2012)1 ΑΑΔ 1855. Ως επεσήμανε το Δικαστήριο στην απόφαση αυτή η κατάταξη ζημιάς στην κατηγορία των ειδικών αποζημιώσεων έχει ως συνέπεια την υποχρέωση του Ενάγοντα να την καταγράψει με την απαραίτητη λεπτομέρεια στην έκθεση απαίτησης του. Η υποχρέωση αυτή κατέστη επιτακτική επειδή υπήρχαν φυσικές φθορές, κάποιες από ανθρώπινο χέρι και κάποιες λόγω εχθροπραξιών. Ακόμα δε πιο σοβαρό το γεγονός ότι η έκθεση του αφορούσε και τις δύο κατοικίες. Εκτός του ότι πρέπει να δικογραφούνται οι ειδικές αποζημιώσεις, πρέπει να εξειδικεύονται στην απαίτηση, με την αναγκαία λεπτομέρεια και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα για κάθε συγκεκριμένο σκοπό και το βάρος το φέρει ο Ενάγων. Χαραλάμπους v. Χαραλάμπους
(2012)1 ΑΑΔ 753. Η Ενάγουσα παρέλειψε να δικογραφήσει με λεπτομέρεια τις απαιτούμενες αποζημιώσεις και να τις αποδείξει με αυστηρότητα για κάθε συγκεκριμένο σκοπό. Ενόψει όλων των πιο πάνω, η Αγωγή θα απορριφθεί. Η Αγωγή απορρίπτεται με έξοδα υπέρ της Εναγομένης και εναντίον της Ενάγουσας όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ........... Γ. Στυλιανίδης, Π.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΕΝ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο